Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அநந்தராதீதேऽத்யாயே ஶங்காதீந் லோஹிதாவஸேசநோபாயாநுக்த்வா 'ப்ரச்சாநேநைகதேஶஸ்தஂ' இத்யாதிவாக்யேந தேஷாஂ விஷயோ தர்ஶிதஃ| ஸிராவ்யதஸ்ய து பஹுவக்தவ்யத்வாத் பதகத்யாயௌ யுக்த இத்யாஹ-
Adhikarana ஸிராவ்யதவிதிரத்யாயஃ (௨) · Śloka ௨
அதாதஃ ஸிராவ்யதவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨|
अथातः सिराव्यधविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸரத்யாபீ ரக்தமிதி ஸிராஃ, தாஸாஂ வ்யதஃ, தஸ்ய விதிஃ, தமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| ஶேஷஂ பூர்வவத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶிராவ்யதவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாதுஂ ப்ரதிஜாநீதே-அதேதி| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ. ௩௬)-"பஹவோ ஹி ரக்தாவஸேசநோபாயாஃ ப்ராகபிஹிதாஃ| தேஷாமந்யேஷாஂ ச விரேகாதீநாமுபக்ரமாணாஂ தத்ஸாத்யேஷ்வாமயேஷு ஶிராவ்யதஃ ப்ரதாநம்| அமுநா ஹி தே ஸமூலாஃ ஶோஷமாயாந்தி கேதாரஸேதுபேதேந ஶால்யாதய இவ| ததா ச| ஶிராவ்யதஶ்சிகித்ஸார்தஂ ஸம்பூர்ணஂ வா சிகித்ஸிதம்| ஶல்யதந்த்ரே ஸ்மதோ யத்வத்பஸ்திஃ காயசிகித்ஸிதே|| யதா ரக்தமதிஷ்டாநஂ விகாராணாஂ விகாரிணாம்| அந்யந்ந ஹி ததா தூஷ்யஂ கர்மேதஂ ப்ரதமஂ ததஃ|| தத்ராம்பு ஶாரீரமாஹாரஸாரபூதஂ ரஸாக்யமவிகதமவிகதேந தேஜஸா ரஞ்ஜிதஂ ரக்தமாஹுஃ|" இதி|
Adhikarana ஶுத்தரக்தஸ்ய லக்ஷணம் ஶுத்தரக்தஸ்யாரோக்யஹேதுத்வம் (௧-௨) · Śloka ௨
மதுரஂ லவணஂ கிஞ்சிதஶீதோஷ்ணமஸஂஹதம்| பத்மேந்த்ரகோபஹேமாவிஶஶலோஹிதலோஹிதம்||௧|| லோஹிதஂ ப்ரபவஃ ஶுத்தஂ, தநோஸ்தேநைவ ச ஸ்திதிஃ| |௨|
मधुरं लवणं किञ्चिदशीतोष्णमसंहतम्| पद्मेन्द्रगोपहेमाविशशलोहितलोहितम्||१|| लोहितं प्रभवः शुद्धं, तनोस्तेनैव च स्थितिः| |२|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-லோஹிதஂ மதுரகுணஂ(ரஸஂ) , ததா, ஈஷல்லவணஂ, கிஞ்சிச்சப்த ஈஷதர்தே, ததாऽஶீதோஷ்ணஂ-நஞீஷதர்தே, ஈஷச்சீதமீஷதுஷ்ணஂ, ததாऽஸஂஹதஂ-த்ரவஂ, ஶுத்தஂ ஸ்யாத்| ஸம்ப்ரதி வர்ணதஃ ஶுத்தலோஹிதலக்ஷணமாஹ-பத்மேத்யாதி| இந்த்ரகோபஃ-மகநக்ஷத்ரோத்பந்நஃ கீடகவிஶேஷஃ| ஹேம-கநகம்| அவிஃ-மேஷஃ| அவிஶஶயோர்லோஹிதஶப்தேந ரக்தவாசிநா ஸம்பந்தஃ| பத்மாதீநாஂ த்வந்த்வஃ| பத்மேந்த்ரகோபஹேமாவிஶஶலோஹிதமிவ லோஹிதஂ-ரக்தவர்ணஂ, யத்ரக்தஂ தச்சுத்தஂ ஸ்யாத்| தச்ச தநோஃ-ஶரீரஸ்ய, ப்ரபவஃ-உத்பத்திஹேதுஃ| தேநைவரக்தேந, தநோஃ ஸ்திதிஃ-ப்ரபந்தாவிச்சேதலக்ஷணா| அநேகதஷ்டாந்தோபாதாநஂ ச ஶுத்தரக்தஸ்யாநேகவர்ணதர்ஶநாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶுத்தரக்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ-மதுரமிதி| அஸஂஹதஂ-த்ரவம்| ஹேமா-மஞ்ஜிஷ்டா| ஶுத்தரக்தஸ்யாரோக்யஹேதுத்வமாஹ-தநோரிதி| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ. ௩௬) "ததா தூஷ்யம்| தோஷமிதி கேசித்| உபயாத்மகமந்யே| தச்சைவஂவிதமேவ விதிவதாஹாரவிஹாராப்யாஸாத்விஶுத்தஂ பலவர்ணஸுகாயுஷாஂ யோநிஃ|" இதி|
Adhikarana ரக்தஸ்ய துஷ்டிகாரணம் (௨) · Śloka ௨
| தத்பித்தஶ்லேஷ்மலைஃ ப்ராயோ தூஷ்யதே|௨|
| तत्पित्तश्लेष्मलैः प्रायो दूष्यते|२|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தச்ச-ரக்தஂ, பாஹுல்யேந பித்தஶ்லேஷ்மலைர்தூஷ்யதே| பித்தலைஃ-க்ஷாரோஷ்ணதீக்ஷ்ணாதிபிஃ| ஶ்லேஷ்மலைஃ-மாஷதிலாதிபிஃ| ததா புராகதாத்தைவாதபி, ஶரத்காலஸ்வபாவாத் கதாசித்வாதலைரபி தூஷ்யத இதி ப்ராயோக்ரஹணம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ரக்தஸ்ய துஷ்டிகாரணமாஹ-தத்பித்தஶ்லேஷ்மலைரிதி|
Adhikarana துஷ்டரக்தஸ்ய கார்யம் துஷ்டரக்தகார்யஸ்ய ஸாமாந்யலக்ஷணம் (௨-௫) · Śloka ௫
| குருதே ததஃ||௨|| விஸர்பவித்ரதிப்லீஹகுல்மாக்நிஸதநஜ்வராந்| முகநேத்ரஶிரோரோகமததட்லவணாஸ்யதாஃ||௩|| குஷ்டவாதாஸ்ரபித்தாஸ்ரகட்வம்லோத்கிரணப்ரமாந்| ஶீதோஷ்ணஸ்நிக்தரூக்ஷாத்யைரூபக்ராந்தாஶ்ச யே கதாஃ||௪|| ஸம்யக்ஸாத்யா ந ஸித்யந்தி தே ச ரக்தப்ரகோபஜாஃ| |௫|
| कुरुते ततः||२|| विसर्पविद्रधिप्लीहगुल्माग्निसदनज्वरान्| मुखनेत्रशिरोरोगमदतृड्लवणास्यताः||३|| कुष्ठवातास्रपित्तास्रकट्वम्लोद्गिरणभ्रमान्| शीतोष्णस्निग्धरूक्षाद्यैरूपक्रान्ताश्च ये गदाः||४|| सम्यक्साध्या न सिध्यन्ति ते च रक्तप्रकोपजाः| |५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததோ-தூஷணாத்காரணாத், விஸர்பாதீந் ப்ரமாந்தாந் குருதே| ததா, ஶீதோஷ்ணாதிபிஃ ஸம்யக்சிகித்ஸிதாஃ ஸாத்யா அபி ரோகா யே ந ஸித்யந்தி, தே ச ரக்தப்ரகோபஜாஃ| ந கேவலஂ விஸர்பாதயஃ, இதி சார்தஃ| ஆதிஶப்தேந ஸ்தம்பஸ்வேதநாதிபரிக்ரஹஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-துஷ்டரக்தஸ்ய கார்யமாஹ-குருத இதி| துஷ்டரக்தகார்யஸ்ய ஸாமாந்யலக்ஷணமாஹ-ஶீதோஷ்ணேதி| சகாரத்பயகரணாதுக்தேஷ்வநுக்தேஷு சேதஂ லக்ஷணஂ ஜ்ஞேயம்|
Adhikarana துஷ்டரக்தகார்யஸ்ய ப்ரதீகாரஃ (௫) · Śloka ௫
| தேஷு ஸ்ராவயிதுஂ ரக்தமுத்ரிக்தஂ வ்யதயேத்ஸிராம்||௫||
| तेषु स्रावयितुं रक्तमुद्रिक्तं व्यधयेत्सिराम्||५||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததா, தேஷு-விஸர்பாதிஷு ரோகேஷு, உல்பணஂ ரக்தஂ ஸ்ராவயிதஂ ஸிராஂ வ்யதயேத்| அதந்தத்வாதத்ர வத்தேரபாவஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-துஷ்டரக்தகார்யஸ்ய ப்ரதீகாரமாஹ-தேஷ்விதி|
Adhikarana உநஷோடஶாப்தாதீநாஂ ஸிராவ்யாதநிஷேதஃ (௬-௯) · Śloka ௯
ந தூநஷோடஶாதீதஸப்தத்யப்தஸ்ருதாஸஜாம்| அஸ்நிக்தாஸ்வேதிதாத்யர்தஸ்வேதிதாநிலரோகிணாம்||௬|| கர்பிணீஸூதிகாஜீர்ணபித்தாஸ்ரஶ்வாஸகாஸிநாம்| அதீஸாரோதரச்சர்திபாண்டுஸர்வாங்கஶோபிநாம்||௭|| ஸ்நேஹபீதே ப்ரயுக்தேஷு ததா பஞ்சஸு கர்மஸு| நாயந்த்ரிதாஂ ஸிராஂ வித்யேந்ந திர்யங்காப்யநுத்திதாம்||௮|| நாதிஶீதோஷ்ணவாதாப்ரேஷ்வந்யத்ராத்யயிகாத்கதாத்| |௯|
न तूनषोडशातीतसप्तत्यब्दस्रुतासृजाम्| अस्निग्धास्वेदितात्यर्थस्वेदितानिलरोगिणाम्||६|| गर्भिणीसूतिकाजीर्णपित्तास्रश्वासकासिनाम्| अतीसारोदरच्छर्दिपाण्डुसर्वाङ्गशोफिनाम्||७|| स्नेहपीते प्रयुक्तेषु तथा पञ्चसु कर्मसु| नायन्त्रितां सिरां विध्येन्न तिर्यङ्गाप्यनुत्थिताम्||८|| नातिशीतोष्णवाताभ्रेष्वन्यत्रात्ययिकाद्गदात्| |९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஊநஷோடஶவர்ஷாதீநாஂ து ஸிராஂ ந வ்யதயேத்| ஸ்நேஹபீதே-பீதஸ்நேஹ இத்யர்தஃ, ஆஹிதாக்ந்யாதித்வாத் பரநிபாதஃ| ததா, பஞ்சஸு-வமநாதிஷு, கர்மஸு விஹிதேஷு ஸத்ஸு, ஸிராஂ ந வ்யதயேத்| ததா, அயந்த்ரிதாஂ-அபத்தாஂ, ஸிராஂ ந வ்யதயேத்| ததா, ந திர்யக், ந சாநுத்திதாஂ, நாதிஶீதே, நாத்யுஷ்ணே, நாதிவாதே, ந ச மேகோதயே, ஸிராஂ வ்யதயேத்| ஆத்யயிகாத்-ரோஹிணீவிஷாதிகாத், அந்யத்ர ந வ்யதயேத்| ஆத்யயிகே து ரோகே ஶீதோஷ்ணவஷ்டீநாஂ யதாயதஂ ப்ரதீகாரஂ விதாய ஸிராஂ மோக்ஷயேதேவ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஊநஷோடஶாப்தாதீநாஂ ஶிராவ்யதஂ நிஷேததி-நதூநேதி| பஞ்சஸு கர்மஸு-வமநவிரேசநநிரூஹாநுவாஸநநஸ்யேஷு| வமநாதௌ ஸ்நேஹபாநே யாவத்தத்கததோஷக்ஷோப(பா)நிவத்திஸ்தாவந்நிஷேதஃ| அயந்த்ரிதாஂ-அகதவக்ஷ்யமாணயந்த்ரணாம்| திர்யக்-திர்யக்கதாம்| அநுத்திதாஂ-அப்ரகடாம்| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ.௩௬)-"தத்ர ஸ்நேஹபீதாதிஷு ஸம்யக்வித்தா அபி ஶிரா ந ஸ்ரவந்த்யதிஸ்ரவந்தி வா| ஸம்யக்ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்ய புநர்த்ரவீபூதா தோஷாஃ ஶோணிதமநுப்ரவிஷ்டாஃ ஸம்யக் ப்ரச்யவந்தே| ந த்வேஷ நிஷேதோ விஷஸஂஸஷ்டோபஸர்காத்யயிகவ்யாதிஷு|" இதி|
Adhikarana ஶிரோரோகே நேத்ரரோகே ச வேத்யாஃ ஸிராஃ (௯-௧௦) · Śloka ௧௦
| ஶிரோநேத்ரவிகாரேஷு லலாட்யாஂ மோக்ஷயேத்ஸிராம்||௯|| ஆபாங்க்யாமுபநாஸ்யாஂ வா| |௧௦|
| शिरोनेत्रविकारेषु ललाट्यां मोक्षयेत्सिराम्||९|| आपाङ्ग्यामुपनास्यां वा| |१०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶிரோநயநவிகாரேஷு லலாட்யாஂ ஸிராஂ மோக்ஷயேத்| லலாடே பவா-லலாட்யா, ஶரீராவயவாத்யத், ஏவமக்ரேऽபி| அபாங்கே பவாஂ அபாங்க்யாஂ, நாஸிகாஸமீபே பவாஂ-உபநாஸ்யாஂ, வா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶிரோரோகே நேத்ரரோகே ச வேத்யாஃ ஶிரா ஆஹ-ஶிரோநேத்ரவிகாரேஷ்விதி| லலாடே பவா லலாட்யாஃ| "ஶரீராவயவாத்யத்" இதி யத்| ஏவமபாங்க்யா உபநாஸ்யாஃ [ச]| உபநாஸ்யாஃ-கநீநிகாபவாஃ (?)|
Adhikarana கர்ணரோகேஷு ஸிராஃ (௧௦) · Śloka ௧௦
கர்ணரோகேஷு கர்ணஜாம்| |௧௦|
कर्णरोगेषु कर्णजाम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கர்ணாமயேஷு கர்ணஜாஂ-கர்ணஸமீபபவாஂ, ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கர்ணரோகேஷு ஶிரா ஆஹ-கர்ணரோகேஷ்விதி|
Adhikarana நாஸாரோகே ஸிராஃ (௧௦) · Śloka ௧௦
| நாஸாரோகேஷு நாஸாக்ரே ஸ்திதாம்|௧௦|
| नासारोगेषु नासाग्रे स्थिताम्|१०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நாஸாமயேஷு நாஸாக்ரே ஸ்திதாஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-நாஸாரோகேஷு ஶிரா ஆஹ-நாஸாரோகேஷ்விதி|
Adhikarana பீநஸே ஸிராஃ (௧௦-௧௧) · Śloka ௧௧
| நாஸாலலாடயோஃ||௧௦|| பீநஸே| |௧௧|
| नासाललाटयोः||१०|| पीनसे| |११|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பீநஸே-ப்ரதிஶ்யாயே, நாஸாலலாடமத்யஸ்தாஂ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-பீநஸே ஶிரா ஆஹ-நாஸாலலாடயோரிதி|
Adhikarana முகரோகேஷு ஸிராஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
முகரோகேஷு ஜிஹ்வௌஷ்டஹநுதாலுகாஃ| |௧௧|
मुखरोगेषु जिह्वौष्ठहनुतालुगाः| |११|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-முகரோகேஷு ஜிஹ்வாதிகாஃ ஸிரா வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-முகரோகேஷு ஶிரா ஆஹ-முகரோகேஷ்விதி|
Adhikarana ஜத்ரூர்த்வக்ரந்திஷு ஸிராஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
| ஜத்ரூர்த்வக்ரந்திஷு க்ரீவாகர்ணஶங்கஶிரஃஶ்ரிதாஃ||௧௧||
| जत्रूर्ध्वग्रन्थिषु ग्रीवाकर्णशङ्खशिरःश्रिताः||११||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜத்ரூர்த்வஂ-வக்ஷோஂஸயோஃ ஸந்த்யூர்த்வஂ, யே க்ரந்தயஸ்தேஷு க்ரீவாத்யாஶ்ரிதாஃ ஸிரா வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜத்ரூர்த்வக்ரந்திஷு ஶிரா ஆஹ-ஜத்ரூர்த்வக்ரந்திஷ்விதி|
Adhikarana உந்மாதே ஸிராஃ (௧௨) · Śloka ௧௨
உரோபாங்கலலாடஸ்தா உந்மாதே| |௧௨|
उरोपाङ्गललाटस्था उन्मादे| |१२|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-உந்மாதே உரஃஸ்தா அபாங்கஸ்தா லலாடாஶ்ரிதாஶ்ச வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-உந்மாதே ஶிரா ஆஹ-உரோபாங்கலலாடஸ்தா இதி|
Adhikarana அபஸ்மாரே ஸிராஃ ஶிரோரோகாதிஷு ஸாமாந்யதஃ ஸிராஃ (௧௨) · Śloka ௧௨
ऽபஸ்மதௌ புநஃ| ஹநுஸந்தௌ ஸமஸ்தே வா ஶிராஂ ப்ரூமத்யகாமிநீம்||௧௨||
ऽपस्मृतौ पुनः| हनुसन्धौ समस्ते वा शिरां भ्रूमध्यगामिनीम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அபஸ்மாரே து ஹநுஸந்தௌ ஸ்திதாஂ ஸிராஂ வித்யேத்| ஸமஸ்தே-ஸர்வஸ்மிந், வா ஹநௌ ஸிராஂ வித்யேத்| ப்ரூமத்யகாமிநீஂ- ப்ரூமத்யஸ்தாஂ, ஸிராஂ வாऽபரஸ்மதௌ வித்யேதிதி வாஶப்தோऽத்ராநுவர்த்ய யோஜ்யஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அபஸ்மாரே ஶிரா ஆஹ-அபஸ்மதாவிதி| உக்தேஷு ஶிரோரோகாதிஷு ஸமாந்யதஃஶிரா ஆஹ-ஸமஸ்தே வேதி|
Adhikarana வித்ரதிபார்ஶ்சஶூலயோஃ ஸிராஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
வித்ரதௌ பார்ஶ்வஶூலே ச பார்ஶ்வகக்ஷாஸ்தநாந்தரே| |௧௩|
विद्रधौ पार्श्वशूले च पार्श्वकक्षास्तनान्तरे| |१३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வித்ரதௌ பார்ஶ்வஶூலே ச பார்ஶ்வஸ்தாஃ கக்ஷாஸ்தாஃ ஸ்தநாந்தரஸ்தாஶ்ச ஸிரா வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வித்ரதிபார்ஶ்வஶூலயோஃஶிரா ஆஹ-வித்ரதாவிதி|
Adhikarana ததீயகஜ்வரே ஸிராஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
| ததீயகேஂऽஸயோர்மத்யே|௧௩|
| तृतीयकेंऽसयोर्मध्ये|१३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததீயகே ஜ்வரேஂऽஸயோர்மத்யே-ஸ்கந்தஸந்தௌ ஸ்திதாஂ ஸிராஂ, வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ததீயகஜ்வரே ஶிரா ஆஹ-ததீயக இதி|
Adhikarana சதுர்தகஜ்வரே ஸிராஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
| ஸ்கந்தஸ்யாதஶ்சதுர்தகே||௧௩||
| स्कन्धस्याधश्चतुर्थके||१३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-சதுர்தகே ஜ்வரே ஸ்கந்தஸ்யாதோகதாஂ-அந்யதரபார்ஶ்வாஶ்ரயாஂ, ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-சதுர்தகஜ்வரே ஶிரா ஆஹ-ஸ்கந்தஸ்யாத இதி|
Adhikarana ஸஶூலப்ராவாஹிகாயாஂ ஸிராஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
ப்ரவாஹிகாயாஂ ஶூலிந்யாஂ ஶ்ரோணிதோ த்வ்யங்குலே ஸ்திதாஂ| |௧௪|
प्रवाहिकायां शूलिन्यां श्रोणितो द्व्यङ्गुले स्थितां| |१४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ப்ரவாஹிகாயாஂ ஶூலயுக்தாயாஂ ஶ்ரோணிதஃ-கட்யாஃ, த்வ்யங்குலே ஸ்திதாஂ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸஶூலப்ரவாஹிகாயாஂ ஶிரா ஆஹ-ப்ரவாஹிகாயாமிதி|
Adhikarana ஶுக்ரரோகேமேட்ரரோகே ச ஸிராஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
| ஶுக்ரமேட்ராமயே மேட்ரே|௧௪|
| शुक्रमेढ्रामये मेढ्रे|१४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶுக்ரரோகே மேட்ரரோகே ச மேட்ரஸ்திதாஂ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶுக்ரரோகே மேட்ரரோகே ச ஶிரா ஆஹ-ஶுக்ரமேட்ராமய இதி|
Adhikarana கலகண்டயோஃ ஸிராஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
| ஊருகாஂ கலகண்டயோஃ||௧௪||
| ऊरुगां गलगण्डयोः||१४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கலகண்டயோஶ்சோபயோரூருஸ்தாஂ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கலகண்டமாலயோஃ ஶிரா ஆஹ-ஊருகாமிதி| த்விவசநஸாமர்த்யாத் கண்டமாலாக்ரஹணம்|
Adhikarana கத்ரஸ்யாஂ ஸிராஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
கத்ரஸ்யாஂ ஜாநுநோऽதஸ்தாதூர்த்வஂ வா சதுரங்குலே| |௧௫|
गृध्रस्यां जानुनोऽधस्तादूर्ध्वं वा चतुरङ्गुले| |१५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கத்ரஸ்யாஂ ஜாநுநோऽதஸ்தாச்சதுரங்குல ஊர்த்வஂ வா ஜாநுநஶ்சதுரங்குலே ஸ்திதாஂ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கத்ரஸ்யாஂ ஶிரா ஆஹ-கத்ரஸ்யாமிதி|
Adhikarana அபச்யாஂ ஸிராஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
| இந்த்ரபஸ்தேரதோऽபச்யாஂ த்வ்யங்குலே|௧௫|
| इन्द्रबस्तेरधोऽपच्यां द्व्यङ्गुले|१५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அபசீஸஂஜ்ஞே ரோகே இந்த்ரபஸ்தேரதோ த்வ்யங்குலே ஸிராஂ வித்யேத்| இந்த்ரபஸ்திஃ-ஜங்காந்தரே வக்ஷ்யமாணஃ (ஹ. ஶா. அ. ௪|௫)
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அபச்யாஂ ஶிரா ஆஹ-இந்த்ரபஸ்தேரிதி| இந்த்ரபஸ்திஃ-ஜங்காமத்யே மர்ம|
Adhikarana ஸக்திஶூலே க்ரோஷ்டுகஶீர்ஷகே ச ஸிராஃ (௧௫-௧௬) · Śloka ௧௬
| சதுரங்குலே||௧௫|| ஊர்த்வஂ குல்பஸ்ய ஸக்த்யர்தௌ, ததா க்ரோஷ்டுகஶீர்ஷகே| |௧௬|
| चतुरङ्गुले||१५|| ऊर्ध्वं गुल्फस्य सक्थ्यर्तौ, तथा क्रोष्टुकशीर्षके| |१६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸக்திபீடாயாஂ குல்பஸ்யோர்த்வஂ சதுரங்குலே ஸிராஂ வித்யேத்| க்ரோஷ்டுகஶீர்ஷாக்யே வாதரோகவிஶேஷே குல்பஸ்யோர்த்வஂ சதுரங்குலே வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸக்திஶூலே க்ரோஷ்டுகஶீர்ஷகே ச ஶிரா ஆஹ-சதுரங்குல இதி|
Adhikarana பாததாஹாதிஷு ஷட்ஸு ஸிராஃ (௧௬-௧௭) · Śloka ௧௭
| பாததாஹே குடே ஹர்ஷே விபாத்யாஂ வாதகண்டகே||௧௬|| சிப்பே ச த்வ்யங்குலே வித்யேதுபரி க்ஷிப்ரமர்மணஃ| |௧௭|
| पाददाहे खुडे हर्षे विपाद्यां वातकण्टके||१६|| चिप्पे च द्व्यङ्गुले विध्येदुपरि क्षिप्रमर्मणः| |१७|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பாததாஹாதிஷு க்ஷிப்ரமமர்ண உபரி த்வ்யங்குலே வித்யேத்| குடஂ-வாதரக்தம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-பாததாஹாதிஷு ஷட்ஸு ஶிரா ஆஹ-பாததாஹ இதி| ஹர்ஷே-பாதஹர்ஷே| சிப்பே-நகரோகே| க்ஷிப்ரஂ-அங்குஷ்டாங்குலிமத்யே மர்ம| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ.௩௬)-"ஏதேநேதரஸக்திபாஹூ ச வ்யாக்யாதௌ| விஶேஷதஸ்து வாமபாஹாவப்யந்தரதோ பாஹுமத்யே ப்லீஹோதரே| ஏவமேவ ச தக்ஷிணபாஹௌ யகதாக்யே| ததா காஸஶ்வாஸயோரப்யாதிஶந்தி|" இதி|
Adhikarana விஶ்வாச்யாஂ ஸிராஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
| கத்ரஸ்யாமிவ விஶ்வாச்யாம்|௧௭|
| गृध्रस्यामिव विश्वाच्याम्|१७|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விஶ்வாச்யாஂ கத்ரஸீப்ரோக்தாஂ ஸிராஂ வித்யேத்| "கத்ரஸ்யாஂ ஜாநுநோऽதஸ்தாத் " இதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-விஶ்வாச்யாஂ ஶிரா ஆஹ-கத்ரஸ்யாமிவேதி| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ.௩௬)-"பாஹுஶோஷாவபாஹுகயோரப்யேகே|" இதி|
Adhikarana யதோக்தஸிராணாமதர்ஶநே ததாஸந்நாஃ ஸிராஃ (௧௭-௧௮) · Śloka ௧௮
| யதோக்தாநாமதர்ஶநே||௧௭|| மர்மஹீநே யதாஸந்நே தேஶேऽந்யாஂ வ்யதயேத் ஸிராம்| |௧௮|
| यथोक्तानामदर्शने||१७|| मर्महीने यथासन्ने देशेऽन्यां व्यधयेत् सिराम्| |१८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யதோக்தாநாஂ ஸிராணாமதர்ஶநே ஸதி மர்மவர்ஜிதே யதாஸந்நே ஸ்தாநே வ்யாதிவஶாதபராஂ வ்யதயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-யதோக்தஶிராணாமதர்ஶநே ததாஸந்நா ஶிரா வேத்யா இத்யாஹ-யதோக்தாநாமிதி|
Adhikarana ஸிராவ்யதவிதிஃ கண்டோர்தஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௧௮-௨௨) · Śloka ௨௨
| அத ஸ்நிக்ததநுஃ ஸஜ்ஜஸர்வோபகரணோ பலீ||௧௮|| கதஸ்வஸ்த்யயநஃ ஸ்நிக்தரஸாந்நப்ரதிபோஜிதஃ| அக்நிதாபாதபஸ்விந்நோ ஜாநூச்சாஸநஸஂஸ்திதஃ||௧௯|| மதுபட்டாத்தகேஶாந்தோ ஜாநுஸ்தாபிதகூர்பரஃ| முஷ்டிப்யாஂ வஸ்த்ரகர்பாப்யாஂ மந்யே காடஂ நிபீடயேத்||௨௦|| தந்தப்ரபீடநோத்காஸகண்டாத்மாநாநி சாசரேத்| பஷ்டதோ யந்த்ரயேச்சைநஂ வஸ்த்ரமாவேஷ்டயந்நரஃ||௨௧|| கந்தராயாஂ பரிக்ஷிப்ய ந்யஸ்யாந்தர்வாமதர்ஜநீம்| ஏஷோऽந்தர்முகவர்ஜ்யாநாஂ ஸிராணாஂ யந்த்ரணே விதிஃ||௨௨||
| अथ स्निग्धतनुः सज्जसर्वोपकरणो बली||१८|| कृतस्वस्त्ययनः स्निग्धरसान्नप्रतिभोजितः| अग्नितापातपस्विन्नो जानूच्चासनसंस्थितः||१९|| मृदुपट्टात्तकेशान्तो जानुस्थापितकूर्परः| मुष्टिभ्यां वस्त्रगर्भाभ्यां मन्ये गाढं निपीडयेत्||२०|| दन्तप्रपीडनोत्कासगण्डाध्मानानि चाचरेत्| पृष्ठतो यन्त्रयेच्चैनं वस्त्रमावेष्टयन्नरः||२१|| कन्धरायां परिक्षिप्य न्यस्यान्तर्वामतर्जनीम्| एषोऽन्तर्मुखवर्ज्यानां सिराणां यन्त्रणे विधिः||२२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதேத்யாநந்தர்யே| ஸ்நிக்தா தநுர்யஸ்ய ஸ ஸ்நிக்ததநுஃ| ததா, ஸஜ்ஜாநி-ப்ரகுணாநி, { ஸர்வாணி } உபகரணாநி-வஸ்த்ரஷண்டபடோதகஸ்நேஹகைரிகாதீநி, யஸ்ய ஸ ஸஜ்ஜஸர்வோபகரணஃ| ததா, பலீபுஷ்டஃ| ததா, கதஂ ஸ்வஸ்த்யயநஂ-பலிமங்கலஹோமாதிகஂ, யஸ்ய ஸ கதஸ்வஸ்த்யயநஃ| ததா, ஸ்நிக்தரஸயுக்தேநாந்நேந ப்ரதிபோஜிதஃ| ததா, அக்நிதாபஶ்சாதபஶ்ச, தாப்யாஂ ஸ்விந்நஃ| ததா, ஜாநுதுல்யே உச்சாஸநே, ஸஂஸ்திதஃ-ஸமுபவிஷ்டஃ| ததா, மதுநா-ஸூக்ஷ்மேண, வஸ்த்ரபட்டேநாத்தோ-கஹீதோ பத்தஃ கேஶாந்தோ யஸ்ய ஸ ஏவம்| ததா, ஜாநுநோஃ ஸ்தாபிதௌ கூர்பரௌ யேந ஸ ஏவம்| ததா, முஷ்டிப்யாஂ வஸ்த்ரகர்பாப்யாஂ மந்யேऽதிஶயேந பீடயேத்| ததா, தந்தப்ரபீடநாதீந்யாசரேத்| ஏநஂ சாதுரஂ பஷ்டதேஶே வஸநமாவேஷ்டயந்நரோ யந்த்ரயேத்| கதம் ? க்ரீவாயாஂ வஸ்த்ரஂ பரிக்ஷிப்ய, ததாऽந்தஃ-மத்யே, வாமதர்ஜநீஂ ந்யஸ்ய| ஸிராணாஂ யந்த்ரண ஏஷ விதிஃ-ஏதத்விதாநம்| கிம்பூதாநாம் ? அந்தர்முகவர்ஜ்யாநாம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶிராவ்யதவிதிமாஹ-அதேதி| அல்பஂ ஸ்நிக்தஂ ரஸாந்நஂ-ஸ்நிக்தரஸாந்நப்ரதி| "ஸுப்ப்ரதிநா மாத்ரார்தே" இத்ய்வ்யயீபாவஃ| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ. ௩௬)-"வ்யாதிபலஸாத்ம்யாத்யபேக்ஷ்ய ஸ்நிக்தஂ ஜாங்கலரஸஂ யவாகூஂ வா பாயயித்வா முஹூர்தமாத்ரமாஶ்வாஸிதஂ பூர்வாஹ்ணேऽபராஹ்ணே வா|" இதி|
Adhikarana ஸிரோத்தாபநவிதிஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
ததோ மத்யமயாऽங்குல்யா வைத்யோऽங்குஷ்டவிமுக்தயா| தாடயேத்|௨௩|
ततो मध्यमयाऽङ्गुल्या वैद्योऽङ्गुष्ठविमुक्तया| ताडयेत्|२३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததோ-யந்த்ரணாதநந்தரஂ, வைத்யோऽங்குஷ்டவிமுக்தயா வாமபாணிஜயா மத்யமயாऽங்குல்யா தாடயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶிரோத்தாபநவிதிமாஹ-தத இதி|
Adhikarana ஸிராலக்ஷீகரணவிதிஃ ஸிராமோக்ஷணவிதிஃ (௨௩-௨௫) · Śloka ௨௫
| உத்திதாஂ ஜ்ஞாத்வா ஸ்பர்ஶாத்வாऽங்குஷ்டபீடநைஃ||௨௩|| குடார்யா லக்ஷயேந்மத்யே வாமஹஸ்தகஹீதயா| பலோத்தேஶே ஸுநிஷ்கம்பஂ ஸிராஂ, தத்வச்ச மோக்ஷயேத்||௨௪|| தாடயந் பீடயஂஶ்சைநாஂ| |௨௫|
| उत्थितां ज्ञात्वा स्पर्शाद्वाऽङ्गुष्ठपीडनैः||२३|| कुठार्या लक्षयेन्मध्ये वामहस्तगृहीतया| फलोद्देशे सुनिष्कम्पं सिरां, तद्वच्च मोक्षयेत्||२४|| ताडयन् पीडयंश्चैनां| |२५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ்பர்ஶேந ததாऽங்குஷ்டபீடநைர்வோத்திதாஂ ஜ்ஞாத்வா, ஊர்த்வதண்டஸிராயா மத்யே ந்யஸ்ய பலோத்தேஶே ஸுநிஷ்கம்பஂ வாமஹஸ்தகஹீதயா குடார்யா ஸிராஂ லக்ஷயேத்| தத்வச்ச மோக்ஷயேத்| யதைவ லக்ஷயேத்ததைவேத்யர்தஃ| வ்ரீஹிமுகேந புநஸ்தாடயந்-வ்யதயந், ததாऽங்குஷ்டாதிநா பீடயந், ஏநாஂ-குடாரிகாவிஷயஜாஂ ஸிராஂ, வித்யேத்| நநு, குடாரிகாவிஷயே கதஂ வ்ரீஹிவக்த்ரஸ்ய ப்ரயோகஃ ? யதஃ 'அபவாதவிஷயஂ பரிஹத்யோத்ஸர்கஃ ப்ரவர்ததே' இதி ந்யாயாத் வ்ரீஹிவக்த்ரஸ்யைவ ஸாமாந்யேந ப்ரயோகோऽநுஜ்ஞாதஃ| ததா சாஹ (ஹ. ஸூ. அ. ௨௬|௧௧)- "வ்ரீஹிவக்த்ரஂ ப்ரயோஜ்யஂ ச தத்ஸிரோதரயோர்வ்யதே|" இதி| குடார்யாஃ புநர்விஶேஷோऽபிஹிதஃ (ஹ. ஸூ. அ. ௨௬|௧௨)-"தயோர்த்வதண்டயாவித்யேதுபர்யஸ்த்நாஂ ஸ்திதாஂ ஶிராம்|" இதி| தஸ்மாதயுக்தமேதத்| அத்ரோச்யதே ஜ்ஞாபகம்| குடாரிகாவிஷயே வ்ரீஹிவக்த்ரஸ்ய ப்ரயோகோ ந்யாய்ய ஏவ| யதயமாசார்யோ வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௩௩)-"மாஂஸலே நிக்ஷிபேத்தேஶே வ்ரீஹாஸ்யஂ வ்ரீஹிமாத்ரகம்|" இதி| அநேந ஹி வசநேந க்ரந்தகார இதஂ ப்ரத்யபாதயத்,- பஹுமாஂஸே ஶரீராவயவே வ்ரீஹிமுகஂ வ்ரீஹிமாத்ரஂ நிக்ஷேப்யம், அந்யத்ர த்வாஶயாநுரோதேந வ்ரீஹிவக்த்ரஸ்ய ப்ரயோகஃ கார்ய இதி| அநேநைவாபிப்ராயேண ஶாஸ்த்ரகதா "ப்ரமாணபரிமாணாப்யாஂ ஸங்க்யாயாஶ்சாபி ஸஂஶயே மாத்ரச் வக்தவ்யஃ இத்யநேந மாத்ரச் கதஃ| அந்யதா து ஸ்பஷ்டஂ கத்வா "வ்ரீஹிப்ரமாணஂ வ்ரீஹ்யாஸ்யஂ மாஂஸலே நிக்ஷிபேத்வ்யதே|" இதி பாடஂ குர்யாத்| தஸ்மாத்யுக்தோ வ்ரீஹிமுகஸ்ய குடாரிகாவிஷயே ப்ரயோக இதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶிராலக்ஷீகரணவிதிமாஹ-உத்திதாமிதி| உத்திதாஂ-ஸ்பந்தமாநாஂ, ஸ்பர்ஶேந ஜ்ஞாத்வா| கம்பீராஂ த்வங்குஷ்டபீடநேந ஜ்ஞாத்வா| பலோத்தேஶே வாமேந ஹஸ்தேந ஸுநிஷ்கம்பஂ கஹீதயா குடார்யா மத்யே லக்ஷயேத்| ஶிராமோக்ஷணவிதிமாஹ-தத்வதிதி| ஏநாஂ-குடாரிகாஂ, அங்குஷ்டகஹீதயா மத்யமாங்குல்யா தாடயந், அங்குஷ்டோதரேண வா பீடயந், ஶிராஂ மோக்ஷயேத்|
Adhikarana உபநாஸிகாயா வ்யதநம் (௨௫) · Śloka ௨௫
வித்யேத்வ்ரீஹிமுகேந து| அங்குஷ்டேநோந்நமய்யாக்ரே நாஸிகாமுபநாஸிகாம்||௨௫||
विध्येद्व्रीहिमुखेन तु| अङ्गुष्ठेनोन्नमय्याग्रे नासिकामुपनासिकाम्||२५||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அக்ரே-அக்ரதேஶே, நாஸிகாமங்குஷ்டேநோந்நமய்ய, உபநாஸிகாஂ- நாஸிகாஸந்நதேஶஸ்தாஂ ஸிராஂ, வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-உபநாஸிகாயா வ்யதநமாஹ-வித்யேதிதி|
Adhikarana ஜிஹ்வாதஃ ஸிராவ்யதம் (௨௬) · Śloka ௨௬
அப்யுந்நதவிதஷ்டாக்ரஜிஹ்வஸ்யாதஸ்ததாஶ்ரயாம்| |௨௬|
अभ्युन्नतविदष्टाग्रजिह्वस्याधस्तदाश्रयाम्| |२६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஆபிமுக்யேநோந்நதா-உபரி தாலுதேஶே நீதா, ததா விஶேஷேண தந்தைர்தஷ்டா-விதஷ்டா, அக்ரே ஜிஹ்வா-அக்ரஜிஹ்வா, யேநாஸாவப்யுந்நதவிதஷ்டாக்ரஜிஹ்வஃ, தஸ்யாதஃ-ப்ரகதத்வாஜ்ஜிஹ்வாயா ஏவாதஸ்தாத், ததாஶ்ரயாஂ-ஜிஹ்வாதஃஸ்தாஂ ஸிராஂ வித்யேத்| ததித்யநேந ஜிஹ்வாதஃ பராமஶ்யதே| ஜிஹ்வாத ஆஶ்ரயோ யஸ்யாஃ ஸிற்ராயாஃ, தாம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜிஹ்வாதஃ ஶிராவ்யதநமாஹ-அப்யுந்நதேதி|
Adhikarana க்ரீவாஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௨௬) · Śloka ௨௬
| யந்த்ரயேத்ஸ்தநயோரூர்த்வஂ க்ரீவாஶ்ரிதஸிராவ்யதே||௨௬||
| यन्त्रयेत्स्तनयोरूर्ध्वं ग्रीवाश्रितसिराव्यधे||२६||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ரீவாஶ்ரிதாநாஂ ஸிராணாஂ வ்யதோ-க்ரீவாஶ்ரிதஸிராவ்யதஃ, தஸ்மிந் ஸ்தநயோரூர்த்வஂ யந்த்ரயேத்-வாஸஸா வேஷ்டயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-க்ரீவாஶிராணாஂ யந்த்ரணமாஹ-யந்த்ரயேதிதி|
Adhikarana புஜஸிராணஂ யந்த்ரணம் (௨௭) · Śloka ௨௭
பஷாணகர்பஹஸ்தஸ்ய ஜாநுஸ்தே ப்ரஸதே புஜே| குக்ஷேராரப்ய மதிதே வித்யேத்பத்தோர்த்வபட்டகே||௨௭||
पषाणगर्भहस्तस्य जानुस्थे प्रसृते भुजे| कुक्षेरारभ्य मृदिते विध्येद्बद्धोर्ध्वपट्टके||२७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பாஷாணகர்பௌ ஹஸ்தௌ யஸ்ய, தஸ்ய நரஸ்ய புஜே ஜாநுஸ்தே-ஜாநுபஷ்டஸ்திதே, ப்ரஸதே-ப்ரஸாரிதே| 'புஜே' இத்யேகவசநமதந்த்ரம், த்வாவபி ஹி புஜௌ கஹ்யேதே| குக்ஷேராரப்ய யாவத்க்ரீவஂ தாவந்மதிதே- மலிதே| கஸ்மிந் ? க்ரீவாஶ்ரிதஸிராவ்யர்தார்ஹேऽங்கே| ததா பத்த ஊர்த்வஂ பட்டகோ யஸ்மிஂஸ்தஸ்மிந் வித்யேத்| ப்ரகதத்வாத் ஸிராம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-புஜஶிராணாஂ யந்த்ரணமாஹ-பாஷாணகர்பஹஸ்தஸ்யேதி|
Adhikarana ஹஸ்தஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௨௮-௨௯) · Śloka ௨௯
வித்யேத்தஸ்தஶிராஂ பாஹாவநாகுஞ்சிதகூர்பரே| பத்த்வா ஸுகோபவிஷ்டஸ்ய முஷ்டிமங்குஷ்டகார்பிணம்||௨௮|| ஊர்த்வஂ வேத்யப்ரதேஶாச்ச பட்டிகாஂ சதுரங்குலே| |௨௯|
विध्येद्धस्तशिरां बाहावनाकुञ्चितकूर्परे| बद्ध्वा सुखोपविष्टस्य मुष्टिमङ्गुष्ठगार्भिणम्||२८|| ऊर्ध्वं वेध्यप्रदेशाच्च पट्टिकां चतुरङ्गुले| |२९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஹஸ்தஸிராஂ வித்யேத்| கதம் ? பாஹாவநாகுஞ்சிதகூர்பரே,-அநாகுஞ்சிதஃ-ப்ரஸாரிதஃ, கூர்பரோ யஸ்ய பாஹோஸ்தஸ்மிந்| ததா, ஸுகோபவிஷ்டஸ்ய-ஸுகாஸீநஸ்ய| ததா, முஷ்டிஂ பத்த்வா| கிம்பூதம் ? அங்குஷ்டேந கர்பிணஂ-அங்குஷ்டகர்பிணம்| கூடாங்குஷ்டஂ முஷ்டிஂ பத்த்வேத்யர்தஃ| ததா, வேத்யஸ்தாநாதுபரி சதுரங்குலபரிமாணே ஸ்தாநே பட்டிகாஂ பத்த்வா வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஹஸ்தஶிராணாஂ யந்த்ரணவிதிமாஹ-வித்யேதிதி|
Adhikarana பார்ஶ்வஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௨௯) · Śloka ௨௯
| வித்யேதாலம்பமாநஸ்ய பாஹுப்யாஂ பார்ஶ்வயோஃ ஸிராம்||௨௯||
| विध्येदालम्बमानस्य बाहुभ्यां पार्श्वयोः सिराम्||२९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பாஹுப்யாமாலம்பமாநஸ்ய-அவலம்ப்யஂ வஸ்து புஜாப்யாமாஸஜதஃ பார்ஶ்வயோஃ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-பார்ஶ்வஶிராணாஂ யந்த்ரணமாஹ-வித்யேதிதி|
Adhikarana மேட்ரஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௩௦) · Śloka ௩௦
ப்ரஹஷ்டே மேஹநே| |௩௦|
प्रहृष्टे मेहने| |३०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ப்ரஹஷ்டே-ஸ்தப்தே, மேட்ரே ததாஶ்ரிதாஂ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-மேட்ரஶிராணாஂ யந்த்ரணமாஹ-ப்ரஹஷ்ட இதி|
Adhikarana ஜங்காஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௩௦) · Śloka ௩௦
ஜங்காஸிராஂ ஜாநுந்யகுஞ்சிதே| |௩௦|
जङ्घासिरां जानुन्यकुञ्चिते| |३०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜாநுந்யகுஞ்சிதே ஸ்பஷ்டே ஸ்திதே ஸதி, ஜங்காயாஂ ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜங்காஶிராணாஂ யந்த்ரணமாஹ-ஜங்காஶிராமிதி|
Adhikarana பாதஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௩௦-௩௨) · Śloka ௩௨
| பாதே து ஸுஸ்திதேऽதஸ்தாஜ்ஜாநுஸந்தேர்நிபீடிதே||௩௦|| காடஂ கராப்யாமாகுல்பஂ சரணே தஸ்ய சோபரி| த்விதீயே குஞ்சிதே கிஞ்சிதாரூடே ஹஸ்தவத்ததஃ||௩௧|| பத்த்வா வித்யேத்ஸிராம்| |௩௨|
| पादे तु सुस्थितेऽधस्ताज्जानुसन्धेर्निपीडिते||३०|| गाढं कराभ्यामागुल्फं चरणे तस्य चोपरि| द्वितीये कुञ्चिते किञ्चिदारूढे हस्तवत्ततः||३१|| बद्ध्वा विध्येत्सिराम्| |३२|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸுகஂ கத்வா பூம்யாதிதேஶே ஸ்திதே பாதே ஸதி பாதஸிராஂ வித்யேத்| ததா ஜாநுஸந்தேரதஸ்தாதாகுல்பஂ-குல்பஂ யாவத், கராப்யாஂ காடஂ கத்வா பீடிதே ஸதி, தஸ்ய சரணஸ்யோபரி-உபரிஷ்டாத் த்விதீயே சரண ஈஷத்ஸங்குசிதே, ததா ஆரூடே-தத்கலிதே ஸதி, ததோ ஹஸ்தவத்-வேத்யஸ்தாநாதுபரி சதுரங்குலே பட்டிகாஂ, பத்த்வா ஸிராஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-பாதஶிராணாஂ யந்த்ரணமாஹ-பாதே த்விதி| ஹஸ்தவத்வேத்யப்ரதேஶாதூர்த்வஂ சதுரங்குலே பட்டிகாஂ பத்த்வா|
Adhikarana அநுக்தஸிராணாஂ யந்த்ரணம் (௩௨) · Śloka ௩௨
இத்தமநுக்தேஷ்வபி கல்பயேத்| தேஷு தேஷு ப்ரதேஶேஷு தத்தத்யந்த்ரமுபாயவித்||௩௨||
इत्थमनुक्तेष्वपि कल्पयेत्| तेषु तेषु प्रदेशेषु तत्तद्यन्त्रमुपायवित्||३२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இத்தஂ-அநேந ப்ரகாரேண யந்த்ரலக்ஷணோத்தேஶேந, அநுக்தமபி யந்த்ரஂ தத்தத்தேஶமாஹாத்ம்யாத் க்ரியாஸௌகர்யார்தஂ தேஷு தேஷு ஶரீராவயவேஷு ஸ்வபுத்த்யா தத்தத்யந்த்ரஂ யதாயோகஂ கல்பயேத், உபாயஜ்ஞோ வைத்யஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அநுக்தஶிராணாஂ யந்த்ரணமாஹ-இத்தமிதி|
Adhikarana வ்ரீஹிமுகஸ்ய நிகநநம் குடாரிகாயா நிகநநம் (௩௩) · Śloka ௩௩
மாஂஸலே நிக்ஷிபேத்தேஶே வ்ரீஹ்யாஸ்யஂ வ்ரீஹிமாத்ரகம்| யவார்தமஸ்த்நாமுபரி ஸிராஂ வித்யந் குடாரிகாம்||௩௩||
मांसले निक्षिपेद्देशे व्रीह्यास्यं व्रीहिमात्रकम्| यवार्धमस्थ्नामुपरि सिरां विध्यन् कुठारिकाम्||३३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மாஂஸலே ஶரீராவயவே வ்ரீஹிமுகஂ ஶஸ்த்ரஂ வ்ரீஹிப்ரமாணஂ நிக்ஷிபேத்| அஸ்த்நாமுபரி குடாரிகாஂ யவார்தமாத்ராஂ நிக்ஷிபேத்| கிஂ குர்வந் ? ஸிராஂ வித்யந்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வ்ரீஹிமுகஸ்ய நிகநநமாஹ-மாஂஸல இதி| குடாரிகாயா நிகநநமாஹ-யவார்தமிதி|
Adhikarana ஸம்யக்வித்தாலக்ஷணம் (௩௪) · Śloka ௩௪
ஸம்யக்வித்தா ஸ்ரவேத்தாராஂ யந்த்ரே முக்தே து ந ஸ்ரவேத்| |௩௪|
सम्यग्विद्धा स्रवेद्धारां यन्त्रे मुक्ते तु न स्रवेत्| |३४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸம்யக்வித்தே ஸதி(த்வா ஸதீ) தாராஂ ஸ்ரவேத்| யந்த்ரே ச முக்தே ஸதி ந ஸ்ரவேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸம்யக்வித்தாலக்ஷணமாஹ-ஸம்யக்வித்த இதி|
Adhikarana துர்வித்தாலக்ஷணம் அதிவித்தாலக்ஷணம் (௩௪-௩௫) · Śloka ௩௫
| அல்பகாலஂ வஹத்யல்பஂ, துர்வித்தா தைலசூர்ணநைஃ||௩௪|| ஸஶப்தமதிவித்தா து ஸ்ரவேத்துஃகேந தார்யதே| |௩௫|
| अल्पकालं वहत्यल्पं, दुर्विद्धा तैलचूर्णनैः||३४|| सशब्दमतिविद्धा तु स्रवेद्दुःखेन धार्यते| |३५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அல்பஂ வித்தா ஸதீ ஸிரா ஸ்தோகஂ காலஂ வஹதி| துர்வித்தா-அஸம்யக்வித்தா ஸதீ, ஸிரா தைலயுக்தைஶ்சூர்ணநைஃ ஸ்ரவேத்| அதிவித்தா து ஸிரா ஸஶப்தஂ ஸ்ரவேத்| துஃகேந-கச்ச்ரேண தார்யதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-துர்வித்தாலக்ஷணமாஹ-அல்பகாலமிதி| தைலசூர்ணேநைஃ-தைலக்ஷாரஸேசநைஃ| அதிவித்தாலக்ஷணமாஹ-ஸஶப்தமிதி|
Adhikarana ரக்தாவரோதகாரணாநி (௩௫-௩௬) · Śloka ௩௬
| பீமூர்ச்சாயந்த்ரஶைதில்யகுண்டஶஸ்த்ராதிதப்தயஃ||௩௫|| க்ஷாமத்வவேகிதாஸ்வேதா ரக்தஸ்யாஸ்ருதிஹேதவஃ| |௩௬|
| भीमूर्च्छायन्त्रशैथिल्यकुण्ठशस्त्रातितृप्तयः||३५|| क्षामत्ववेगितास्वेदा रक्तस्यास्रुतिहेतवः| |३६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பீமூர்சாதயோ ரக்தஸ்யாஸ்ரவணஹேதவஃ| பீஃ-பயம்| மூர்ச்சா-மோஹஸ்தமஸீவ ப்ரவேஶஃ| யந்த்ரஶைதில்யம்-அகாடஂ கத்வா யந்த்ரபீடநம்| ததா, குண்டஂ-பக்நஂ ஶஸ்த்ரம்| ததா, அதிதப்திஃ-அதிஸௌஹித்யம்| க்ஷாமத்வஂ-நிர்பலதா| வேகிதா-ஸஞ்ஜாதவேகத்வம்| அஸ்வேதஃ-ஸ்வேதாயோகஃ| யதஶ்சைதே ருதிரஸ்யாஸ்ருதிஹேதவஸ்ததோ ரக்தஸ்ருதாவேதே பரிஹார்யாஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ரக்தாவரோதகாரணாந்யாஹ-பீமூர்ச்சேதி| வேகிதா-மூத்ரிதத்வாதிஃ| அஸ்வேதோ-அஸம்யக்ஸ்வேதஃ|
Adhikarana ஸம்யக்ஸ்ராவார்தமௌஷதம் (௩௬-௩௭) · Śloka ௩௭
| அஸம்யகஸ்த்ரே ஸ்ரவதி வேல்லவ்யோஷநிஷாநதைஃ||௩௬|| ஸாகாரதூமலவணதைலைர்திஹ்யாச்சிராமுகம்| |௩௭|
| असम्यगस्त्रे स्रवति वेल्लव्योषनिषानतैः||३६|| सागारधूमलवणतैलैर्दिह्याच्छिरामुखम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஸம்யகஸ்த்ரே ஸ்ரவதி வேல்லாதிபிஃ ஸிராவதநஂ திஹ்யாத் ப்ரலேபயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸம்யக்ஸ்ராவார்தமௌஷதமாஹ-அஸம்யகஸ்ர இதி|
Adhikarana ஸம்யக்ஸ்ராவநிர்வாஹார்தமௌஷதம் (௩௭) · Śloka ௩௭
| ஸம்யக்ப்ரவத்தே கோஷ்ணேந தைலேந லவணேந ச||௩௭||
| सम्यक्प्रवृत्ते कोष्णेन तैलेन लवणेन च||३७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸம்யக்ப்ரவத்தே ரக்தே ஸிராமுகஂ கோஷ்ணாப்யாஂ தைலலவணாப்யாஂ திஹ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸம்யக்ஸ்ராவநிர்வாஹார்தமௌஷதமாஹ-ஸம்யக்ப்ரவத்த இதி| திஹ்யாதித்யநுஷஜ்யதே|
Adhikarana துஷ்டாஸ்ரமேவாக்ரே ஸிராஃ ஸ்ரவந்தி (௩௮) · Śloka ௩௮
அக்ரே ஸ்ரவதி துஷ்டாஸ்ரஂ குஸும்பாதிவ பீதிகா| |௩௮|
अग्रे स्रवति दुष्टास्रं कुसुम्भादिव पीतिका| |३८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யதா ராகபீதிகாமிஶ்ரீபூதாத் குஸும்பாதக்ரே-பூர்வஂ, பீதிகா ஸ்ரவதி, ஏவஂ துஷ்டாதுஷ்டரக்தாதேகலோலீபூதாத் பூர்வஂ துஷ்டமஸ்ரஂ ஸ்ரவதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அக்ரக்ரஹணாத் பஶ்சாததுஷ்டமபி ரக்தமவஶ்யஂ ஸ்ரவதீத்யாஶங்க்யேதமாஹ-ஸ்வபாவாத்துஷ்டாஸ்ரமேவாக்ரே ஶிராஃ ஸ்ரவந்தீத்யாஹ அக்ர இதி|
Adhikarana ஸ்வயஂ ஸ்திதஂ ரக்தஂ நாஹரேத் (௩௮) · Śloka ௩௮
| ஸம்யக்ஸ்ருத்வா ஸ்வயஂ திஷ்டேச்சுத்தஂ ததிதி நாஹரேத்||௩௮||
| सम्यक्स्रुत्वा स्वयं तिष्ठेच्छुद्धं तदिति नाहरेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யதாவத்ப்ரஸ்ருத்ய ஸ்வயஂ-யத்நேந விநா, யத் திஷ்டேத்-ந ஸ்ரவேத், ஶுத்தஂ ததிதி நாஹரேத்-ந ஸ்ராவயேத், ஜீவிதஹேதுத்வாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸம்யக்ஸ்ருத்வா யத்ஸ்வயஂ ஸ்திதஂ ரக்தஂ தச்சுத்தத்வாந்நாஹரேதித்யாஹ-ஸம்யக்ஸ்ருத்வேதி|
Adhikarana மூர்ச்சாயாஂ ப்ரதீகாரஃ (௩௯) · Śloka ௩௯
யந்த்ரஂ விமுச்ய மூர்ச்சாயாஂ வீஜிதே வ்யஜநைஃ புநஃ| ஸ்ராவயேந்மூர்ச்சதி புநஸ்த்வபரேத்யுஸ்த்ர்யஹேऽபி வா||௩௯||
यन्त्रं विमुच्य मूर्च्छायां वीजिते व्यजनैः पुनः| स्रावयेन्मूर्च्छति पुनस्त्वपरेद्युस्त्र्यहेऽपि वा||३९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மூர்ச்சாயாஂ ஸத்யாஂ யந்த்ரஂ விமுச்ய வ்யஜநைர்வீஜிதே-ஸமாஶ்வஸ்தேநரே ஸதி, புநரஸ்ரஂ ஸ்ராவயேத்| புநர்மூர்ச்சதி த்வாதுரேऽஶுத்தமபி ரக்தஂ தஸ்மிந்நஹநி ந ஸ்ராவயேத்| கதா தர்ஹி ஸ்ராவயேத் ? இத்யாஹ-அபரேத்யுஃ,-அந்யஸ்மிந் திநே, த்ர்யஹேऽபி வா-ததீயே வாऽஹ்நி, ஸ்ராவயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-மூர்ச்சாயாஂ ப்ரதீகாரமாஹ-யந்த்ரமிதி| புநர்மூர்ச்சாயாமபரதிநாதௌ ஸ்ராவயேதித்யாஹ-ஸ்ராவயேதிதி|
Adhikarana வாததுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணம் (௪௦) · Śloka ௪௦
வாதாச்ச்யாவாருணஂ ரூக்ஷஂ வேகஸ்ராவ்யச்சபேநிலம்| |௪௦|
वाताच्छ्यावारुणं रूक्षं वेगस्राव्यच्छफेनिलम्| |४०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதாத் ஶ்யாவாதிலக்ஷணஂ ரக்தஂ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வாததுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ-வாதாதிதி|
Adhikarana பித்ததுஷ்டரகஸ்ய லக்ஷணம் (௪௦) · Śloka ௪௦
| பித்தாத் பீதாஸிதஂ விஸ்ரமஸ்கந்த்யௌஷ்ண்யாத்ஸசந்த்ரிகம்||௪௦||
| पित्तात् पीतासितं विस्रमस्कन्द्यौष्ण्यात्सचन्द्रिकम्||४०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தாத் பீதாதிலக்ஷணமஸ்ரஂ ஸ்யாத்| அஸ்கந்தி-அஸ்த்யாநம், உஷ்ணத்வாத்| ஸசந்த்ரிகஂ ச|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-பித்ததுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ-பித்தாதிதி| ஔஷ்ண்யாதஸ்கந்தி-கநீபாவரஹிதம்|
Adhikarana கபதுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணம் (௪௧) · Śloka ௪௧
கபாத் ஸ்நிக்தமஸக்பாண்டு தந்துமத்பிச்சிலஂ கநம்| |௪௧|
कफात् स्निग्धमसृक्पाण्डु तन्तुमत्पिच्छिलं घनम्| |४१|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபாத் ஸ்நிக்தாதிலக்ஷணமஸக் ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கபதுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ-கபாதிதி| கநஂஸ்ராவரஹிதம்|
Adhikarana த்வந்த்வதுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணம் (௪௧) · Śloka ௪௧
| ஸஂஸஷ்டலிங்கஂ ஸஂஸர்காத்|௪௧|
| संसृष्टलिङ्गं संसर्गात्|४१|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸஂஸர்காத்தோஷாணாஂ ஸஂஸஷ்டலிங்கஂ ரக்தஂ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-த்வந்த்வதுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ-ஸஂஸஷ்டலிங்கமிதி|
Adhikarana த்ரிதோஷதுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணம் (௪௧) · Śloka ௪௧
| த்ரிதோஷஂ மலிநாவிலம்||௪௧||
| त्रिदोषं मलिनाविलम्||४१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்ரிதோஷரக்தஂ மலிநஂ-கலுஷஂ, ஆவிலஂ-கநஂ ச| ஏதச்ச தோஷத்ரயஸஂஸர்கலக்ஷணாததிகஂ லக்ஷணஂ மந்தவ்யம்| ந சைதாவதேவ த்ரிதோஷலக்ஷணஂ மந்தவ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-த்ரிதோஷதுஷ்டரக்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ-த்ரிதோஷமிதி| மலிநஂ-நீலம்| ஆவிலஂ-கலுஷம்| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ. ௩௬)-"கஷாயரஸஂ லோஹகந்தி ஶீதஂ ச ரக்தஂ வாதாத்| கஹதூமாஞ்ஜநோதககஷ்ணஂ ஹரிதஂ மத்ஸ்யகந்தி கடுத்வாந்மக்ஷிகாநிஷ்டஂ கோமூத்ராபஂ ச பித்தாத்| கோவிதாரபுஷ்பகைரிகோதகபாண்டு ஶீதஂ ஸ்கந்தி வ்ரணத்வாரா வஸாதிலவணரஸஂ வஸாகந்தி ச கபாத்| காஂஸ்யநீலஂ துர்கந்தி ச ஸந்நிபாதாத்|" இதி|
Adhikarana ஸ்ராவப்ரமாணம் (௪௨) · Śloka ௪௨
அஶுத்தௌ பலிநோऽப்யஸ்ரஂ ந ப்ரஸ்தாத்ஸ்ராவயேத்பரம்| அதிஸ்ருதௌ ஹி மத்யுஃ ஸ்யாத்தாருணா வா சலாமயாஃ||௪௨||
अशुद्धौ बलिनोऽप्यस्रं न प्रस्थात्स्रावयेत्परम्| अतिस्रुतौ हि मृत्युः स्याद्दारुणा वा चलामयाः||४२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஶுத்தமஸ்ரஂ பலிநோऽபி-கிஂ புநரபலிநஃ, ப்ரஸ்தாத் பரஂ-அதிகஂ, ந ஸ்ராவயேத்| { கஸ்மாத் ? இத்யாஹ- } அதிஸ்ராவே ஹி ரக்தஸ்ய, மத்யுர்பவேத்| அதவா வாதரோகாஶ்ச கச்ச்ராஃ ஸ்யுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸ்ராவப்ரமாணமாஹ-அஶுத்தாவிதி| அஶுத்தௌ-கிஂ புநஃ ஶுத்தௌ| பலிநோऽபி-கிஂ புநரபலஸ்ய| ப்ரஸ்தோऽத்ர ஸார்த்தத்ரயோதஶபலஃ|
Adhikarana அதிஸ்ராவே பேஷஜம் (௪௩) · Śloka ௪௩
தத்ராப்யங்கரஸக்ஷீரரக்தபாநாநி பேஷஜம்| |௪௩|
तत्राभ्यङ्गरसक्षीररक्तपानानि भेषजम्| |४३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தத்ர-ரக்தாதிஸ்ருதௌ, அப்யங்காதீநி பேஷஜம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அதிஸ்ராவே பேஷஜமாஹ-தத்ரேதி|
Adhikarana ஸ்ருதரக்தஸ்யாநந்தரஂ கத்யம் (௪௩-௪௪) · Śloka ௪௪
| ஸ்ருதே ரக்தே ஶநைர்யந்த்ரமபநீய ஹிமாம்புநா||௪௩|| ப்ரக்ஷால்ய தைலப்லோதாக்தஂ பந்தநீயஂ ஸிராமுகம்| |௪௪|
| स्रुते रक्ते शनैर्यन्त्रमपनीय हिमाम्बुना||४३|| प्रक्षाल्य तैलप्लोताक्तं बन्धनीयं सिरामुखम्| |४४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ்ருதே ரக்தே ஸதி யந்த்ரஂ ஶநைர்விமுர்ச்ய-மந்தஂ மந்தமபநீய, ஸிராமுகஂ ஶீதோதகேந ப்ரக்ஷால்ய, தைலப்லோதேநாக்தஂ ஸத்பந்தநீயம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸ்ருதரக்தஸ்தாநந்தரஂ கத்யமாஹ-ஸ்ருத இதி| ப்லோதஂ-வஸ்த்ரகண்டம்|
Adhikarana அஸம்யக்ஶுத்தௌபுநஃ ஸ்ராவகாலஃ (௪௪-௪௫) · Śloka ௪௫
| அஶுத்தஂ ஸ்ராவயேத்பூயஃ ஸாயமஹ்ந்யபரேऽபி வா||௪௪|| ஸ்நேஹோபஸ்கததேஹஸ்ய பக்ஷாத்வா பஶதூஷிதம்| |௪௫|
| अशुद्धं स्रावयेद्भूयः सायमह्न्यपरेऽपि वा||४४|| स्नेहोपस्कृतदेहस्य पक्षाद्वा भृशदूषितम्| |४५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஶுத்தஂ-வாதாதிதுஷ்டருதிரலக்ஷணேந துஷ்டஂ ஜ்ஞாத்வா, பூயஃ-புநஃ, ஸ்ராவயேத்| கதா ? ஸாயஂ-அபராஹ்நே, தஸ்மிந்நேவ திநே| அதவா, அபரேऽஹ்நி-த்விதீயே திநே| அதவா ஸ்நேஹேநோபஸ்கதோபாவிதோ, தேஹோ யஸ்ய ததாவிதஸ்ய பஶதூஷிதஂ-அதிஶயேந துஷ்டஂ ரக்தஂ, பக்ஷாதூர்த்வஂ புநஃ ஸ்ராவயேத்| ஏவமஶுத்தஂ ரக்தஂ யதாயோகஂ ஸாயமஹ்ந்யபரே பக்ஷாதூர்த்வஂ வா ப்ரஸ்தபரிமாணமேவ ஸ்ராவயேந்ந ததோऽதிகமிதி ரக்தஸ்ருதௌ க்ரமஃ| ப்ரஸ்தபரிமாணஂ ச தந்த்ராந்தரே கதிதம் "வமநே ச விரேகே ச ரக்தாதீஸாரயோரபி| ஸார்த்தத்ரயோதஶபலஂ ப்ரஸ்தமாஹுர்மநீஷிணஃ||" இதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கிஞ்சிச்சேஷஂ துஷ்டரக்தஂ ஸ்தாபயேதுத ஸர்வஂ ஸ்ராவயேத் ? இதி ஸஂஶயாபநோதார்தமிதமாஹ-[ப்ரதமஸ்ராவேணாஸம்யக் ஶுத்தௌ] புநஃ ஸ்ராவகாலமாஹ-அஶுத்தமிதி| பஶதூஷிதஂ து புநஃ ஸ்நேஹயித்வா பக்ஷாத் ஸ்ராவயேத்|
Adhikarana கிஞ்சித்துஷ்டரக்தஶேஷேऽபி ந ஸ்ருதிஃ (௪௫-௪௬) · Śloka ௪௬
| கிஞ்சித்தி ஶேஷே துஷ்டாஸ்ரே நைவ ரோகோऽதிவர்ததே||௪௫|| ஸஶேஷமப்யதோ தார்யஂ ந சாதிஸ்ருதிமாசரேத்| |௪௬|
| किञ्चिद्धि शेषे दुष्टास्रे नैव रोगोऽतिवर्तते||४५|| सशेषमप्यतो धार्यं न चातिस्रुतिमाचरेत्| |४६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யஸ்மாத் கிஞ்சிச்சேஷே துஷ்டரக்தே நைவ ரோகோ-துஷ்டரக்தோத்பவோ வ்யாதிஃ, அதிவர்ததே-க்ரியாபதமதிக்ரம்ய மார்காந்தரமஸௌ நாஸாதயதி| அதோ துஷ்டமபி ரக்தஂ ஸஶேஷஂ தார்யம்| நாஸ்ய துஷ்டரக்தஸ்யாதிஸ்ருதிமாசரேத், ப்ராணாயதநத்வாத்| ஸுஶ்ருதோऽப்யத்யகீஷ்ட (?) "ஸஶேஷஂ துஷ்டருதிரமபி குர்யாத்விசக்ஷணஃ| ந சாதிப்ரஸ்ருதஂ குர்யாச்சேஷஂ ஸஂஶமநைர்ஜயேத்||" இதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அத கிஞ்சிச்சேஷஂ ரக்தமுபேக்ஷணீயமுத ப்ரதிக்ரியா காசித்தத்ர கார்யாஃ ? இத்யாஹ-துஷ்டேऽப்யநேநைவ க்ரமேண ஸ்ருதிஃ கார்யா| ந த்வதிஸ்ருதிரித்யாஹ-கிஞ்சித்தீதி| அதிவர்ததே-பாததே|
Adhikarana துஷ்டரக்தஶேஷஸ்ய ஶங்காதிபிர்ஹரணம் (௪௬) · Śloka ௪௬
| ஹரேச்சங்காதிபிஃ ஶேஷம்|௪௬|
| हरेच्छृङ्गादिभिः शेषम्|४६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ்ருதஶேஷஂ துஷ்டரக்தஂ ஶங்கதும்பகடிகாதிபிர்ஹரேத், ந து ஸிரயா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶிராவ்யதேऽதிஸ்ருதிஶங்காயாஂ ஶங்காதிபிர்ஹரேதித்யாஹ-ஹரேதிதி|
Adhikarana அதவா தஸ்ய ஶீதோபசாராதிபிஃ ப்ரஸாதநம் (௪௬-௪௭) · Śloka ௪௭
| ப்ரஸாதமதவா நயேத்||௪௬|| ஶீதோபசாரபித்தாஸ்ரக்ரியாஶுத்திவிஶோஷணைஃ| துஷ்டஂ ரக்தமநுத்ரிக்தமேவமேவ ப்ரஸாதயேத்||௪௭||
| प्रसादमथवा नयेत्||४६|| शीतोपचारपित्तास्रक्रियाशुद्धिविशोषणैः| दुष्टं रक्तमनुद्रिक्तमेवमेव प्रसादयेत्||४७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா ஶீதோபசாரேண, பித்தாஸ்ரக்ரியயா, ஶுத்த்யா-வமநவிரேசநாதிரூபயா, விஶோஷணேந-லங்கநரூபேண, தத்துஷ்டஂ ரக்தஂ ப்ரஸாதயேத்-கலுஷதாஂ பரித்யஜ்ய தஸ்ய ப்ரஸந்நத்வமுபபாதயேத்| ந து கேவலஂ ஸ்ருதஶேஷஂ ருதிரஂ ஶீதோபசாரேண (சாராதிநா) ப்ரஸாதயேத்| யாவதநுத்ரிக்த-அப்ரவத்தஂ துஷ்டஂ ருதிரஂ, ஏவமேவ-அநேநைவ ஶீதோபசாராதிநா, ப்ரஸாதஂ நயேத்| ந து தந்நிர்ஹரணே ஸிராவ்யதாதிநா யதநீயம், அநுத்ரிக்தரக்தநிர்ஹரணஸ்ய ஸாபாயத்வாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶங்காதிபிரப்யதிஸ்ருதிஶங்காயாஂ ஶமயேதித்யாஹ-ப்ரஸாதமிதி| பித்தாஸ்ரக்ரியா-ரக்தபித்தசிகித்ஸா| அகதஶிராவ்யதஸ்யாப்யேததேவ ரக்தப்ரஸாதநமித்யாஹ-துஷ்டஂ ரக்தமிதி| அநுத்ரிக்தஂ-உத்ரேகாபாவாத் ஸ்ராவாயோக்யம்|
Adhikarana அதிஸ்ராவே ஸ்தம்பநம் (௪௮) · Śloka ௪௮
ரக்தே த்வதிஷ்டதி க்ஷிப்ரஂ ஸ்தம்பநீமாசரேத்க்ரியாம்| |௪௮|
रक्ते त्वतिष्ठति क्षिप्रं स्तम्भनीमाचरेत्क्रियाम्| |४८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தே த்வதிஷ்டதி-ஸ்திதிமலபமாநே, த்வரிதமேவ ஸ்தம்பநீஂ க்ரியாஂ-வக்ஷ்யமாணாஂ, குர்யாத், ரக்தஸ்ய ப்ராணாயதநத்வாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ததேவ ஸ்தம்பநமாஹ-அதிஸ்ராவே ஸ்தம்பநமாஹ-ரக்தே த்விதி|
Adhikarana ஸ்தம்பந விஶேஷஃ (௪௮-௫௦) · Śloka ௫௦
| ரோத்ரப்ரியங்குபத்தங்கமாஷயஷ்ட்யாஹ்வகைரிகைஃ||௪௮|| மத்கபாலாஞ்ஜநக்ஷௌ மமஷீக்ஷீரித்வகங்குரைஃ| விசூர்ணயேத்வ்ரணமுகஂ பத்மகாதிஹிமஂ பிபேத்||௪௯|| தாமேவ வா ஸிராஂ வித்யேத்வ்யதாத்தஸ்மாதநந்தரம்| ஸிராமுகஂ வா த்வரிதஂ தஹேத்தப்தஶலாகயா||௫௦||
| रोध्रप्रियङ्गुपत्तङ्गमाषयष्ट्याह्वगैरिकैः||४८|| मृत्कपालाञ्जनक्षौ ममषीक्षीरित्वगङ्कुरैः| विचूर्णयेद्व्रणमुखं पद्मकादिहिमं पिबेत्||४९|| तामेव वा सिरां विध्येद्व्यधात्तस्मादनन्तरम्| सिरामुखं वा त्वरितं दहेत्तप्तशलाकया||५०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரோத்ராதிபிஃ ஸிராவ்ரணமுகஂ விசூர்ணயேத்| பத்மகாதிஹிமஂ-ஶீதகஷாயஂ, பிபேத்| தாமேவ-ப்ராக்வித்தாஂ, ஸிராஂ தஸ்மாத்ப்ராக்வ்யதாதநந்தரஂ, அவ்யவஹிதஂ வித்யேத்| அதவா ஸிராத்வாரஂ க்ஷிப்ரஂ கத்வாऽக்நிநோபதப்தயா ஶலாகயா தஹேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ரக்தஸ்ய ஸ்ராவணாதநந்தரஂ யத்விதேயஂ ததாஹ-ஸ்தம்பநவிஶேஷமாஹ-ரோத்ரப்ரியங்க்விதி| மத்கபாலஂ-கர்பரம்| க்ஷௌமமஷீ-வஸ்த்ரபஸ்ம| விசூர்ணயேத்-சூர்ணஂ விகிரேத்| பத்மகாதிஹிமஂ-பத்மகாதிகணஸ்ய ஶீதகஷாயம்| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ. ௩௬)-"அதிஷ்டதி து ரக்தே ஶிராமுகஂ ஸஂதாதுஂ சூர்ணைரவசுர்ண்யாங்குல்யக்ரேண பீடயேத்| ஶால்மல்யுபோதகாபிச்சாஂ வா வ்ரணமுகே தத்த்வா காடஂ பத்நீயாத்| மதூச்சிஷ்டப்ரலிப்தஂ வா பட்டகம்| ஶீதாம்புநா வா ஸிஞ்சேத்| ஶீதமதுரகஷாயாந்நபாநஸேகப்ரதேஹப்ரவாதவேஶ்மபிர்வா ஸ்கந்தநாயோபசரேத்| பத்மகாதிக்வாதஂ ஶர்கராமதுமதுரஂ க்ஷீரமிக்ஷுரஸமேணஹரிணாஜோரப்ரமஹிஷவராஹாணாமந்யதமஸ்ய வா ஸிராஂ வித்த்வா ருதிரமாமஂ கதபஷ்டஂ வா பாநஂ தத்யாத்| தேநைவ வா தர்பபாதமதிதேநாநுவாஸயேத்| ஸ்நிக்தைஶ்ச யூஷரஸைர்போஜயேத்| ஸர்வதா சாநவதிஷ்டமாநே பாசநாய க்ஷாரஂ தத்யாத்| ந ச க்ஷணமப்யுபேக்ஷேத| க்ஷீணரக்தஸ்ய ஹி வாயுர்மர்மாண்யுபஸங்கஹ்ய மூர்ச்சாஸஂஜ்ஞாநாஶஶிரஃகம்பப்ரமமந்யாஸ்தம்பாபதாநகஹநுப்ரஂஶஹித்மாபாண்டுத்வபாதிர்யதாதுக்ஷயாக்ஷேபகாதீந் கரோதி, மரணஂ வா| ப்ராணாஃ ப்ராணபதாஂ ரக்தஂ தத்க்ஷயாத்க்ஷீயதேऽநலஃ| வர்த்ததே சாநிலஸ்தஸ்மாத்யுக்த்யா பஂஹணமாசரேத்|| துர்வ்யதாதிவ்யதகுட்டிததிர்யக்வ்யதாதேர்வ்யததோஷாவ்த்யாபதோ யாஃ ஸ்யுஸ்தா யதாஸ்வஂ ஸாதயேதிதி|" இதி|
Adhikarana ஸ்ருதரக்தஸ்ய பத்யநியமகாலாவதிஃ (௫௧) · Śloka ௫௧
உந்மார்ககா யந்த்ரநிபீடநேந ஸ்வஸ்தாநமாயாந்தி புநர்ந யாவத்| தோஷாஃ ப்ரதுஷ்டா ருதிரஂ ப்ரபந்நா ஸ்தாவத்திதாஹாரவிஹாரபாக் ஸ்யாத்||௫௧||
उन्मार्गगा यन्त्रनिपीडनेन स्वस्थानमायान्ति पुनर्न यावत्| दोषाः प्रदुष्टा रुधिरं प्रपन्ना स्तावद्धिताहारविहारभाक् स्यात्||५१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யந்த்ரநிபீடநேநோந்மார்ககாஃ-ஸ்வமார்கமுல்லங்க்ய மார்காந்தரஸமாஶ்ரயணேநோத்பதஂ ப்ரதிபந்நாஃ| கிஂபூதா தோஷாஃ? ப்ரதஷ்டாஃ, ததாவிதஂ ரக்தஂ ப்ராப்தா |தே புநர்யாவத்ஸ்வாஶ்ரயஂ ந ப்ரதிபத்யந்தே தாவத்திதாஹாரவிஹாரபாக் ஸ்யாத்-ஹிதாவாஹாரவிஹாரௌ பஜேத்| "பஜோ ண்விஃ இதி ண்விஃ| இந்த்ரவஜ்ராவத்தம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸ்ருதரக்தஸ்ய பத்யநியமகாலாவதிமாஹ-உந்மார்ககா இதி|
Adhikarana பத்யம் உக்தே பத்யே யுக்திஃ (௫௨) · Śloka ௫௨
நாத்யுஷ்ணஶீதஂ லகு தீபநீயஂ ரக்தேऽபநீதே ஹிதமந்நபாநம்| ததா ஶரீரஂ ஹ்யநவஸ்திதாஸ கக்நிர்விஶேஷாதிதி ரக்ஷிதவ்யஃ||௫௨||
नात्युष्णशीतं लघु दीपनीयं रक्तेऽपनीते हितमन्नपानम्| तदा शरीरं ह्यनवस्थितासृ गग्निर्विशेषादिति रक्षितव्यः||५२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தே ஸ்ராவிதேऽந்நபாநஂ நாத்யுஷ்ணஶீதஂ ஹிதம்| அத்யுஷ்ணஂ ஹ்யந்நபாநஂ ரக்தஂ ப்ரதூஷயேத்| அதிஶீதஂ த்வக்நிஂ ஸாதயேத்| ததா, லகு-ஸ்வபாவதோ மாத்ராஸஂஸ்காராதிநா வா, ததா தீபநீயம்| குத ஏவமந்நபாநஂ ஹிதம் ? இத்யாஹ-யஸ்மாத்தஸ்மிந் காலே ஶரீரமநவஸ்திதஂ-சலிதவத்தி, ரக்தஂ யஸ்ய ஶரீரஸ்ய ததேவஂபூதஂ பவதி| தச்சாஸக் ஶரீரஸ்யாதாரோ, ரக்தஸ்ய ச பித்தஂ, பித்தஂ ச வஹ்நிஃ| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஹ. ஶா. அ. ௩|௯௦)- "பித்தஂ வஹ்நிஃ" இதி| தஸ்மாத்விஶேஷாத்-மஹதா யத்நேந, வஹ்நிர்நாத்யுஷ்ணஶீதாதிநாऽऽஹாரவிஹாரேண ரக்ஷிதவ்யஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கதஸிராவ்யதஸ்ய புருஷஸ்ய லக்ஷணமந்தரேணோந்மார்ககாமிநாஂ தோஷாணாஂ ஸ்வஸ்தாநப்ரதிபத்தௌ காலோ நாவகம்யதே, ந ச நிர்ஹததுஷ்டரக்தஃ புருஷோ லக்ஷணஂ விநா ஜ்ஞாயதே, இதி த்வயஸ்யாபி பரிஜ்ஞாநார்தமாஹ-பத்யமாஹ-நாத்யுஷ்ணஶீதமிதி| உக்தே பத்யே யுக்திமாஹ-ததா ஶரீரமிதி| இதி-அதோ ஹேதோஃ|
Adhikarana விஶுத்தரக்தஸ்ய லக்ஷணம் (௨௭) · Śloka ௨௭
ப்ரஸந்நவர்ணேந்த்ரியமிந்த்ரியார்தா- நிச்சந்தமவ்யாஹதபக்தவேகம்| ஸுகாந்விதஂ புஷ்டிபலோபபந்நஂ விஶுத்தரக்தஂ புருஷஂ வதந்தி||௫௩|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶிராவ்யதவிதிர்நாம ஸப்தவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௭||
प्रसन्नवर्णेन्द्रियमिन्द्रियार्था- निच्छन्तमव्याहतपक्तृवेगम्| सुखान्वितं पुष्टिबलोपपन्नं विशुद्धरक्तं पुरुषं वदन्ति||५३|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शिराव्यधविधिर्नाम सप्तविंशोऽध्यायः||२७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வர்ணஶ்சேந்த்ரியாணி ச வர்ணேந்த்ரியாணி, ப்ரஸந்நாநி வர்ணேந்த்ரியாணி யஸ்ய தஂ ப்ரஸந்நவர்ணேந்த்ரியம்| ததா, இந்த்ரியார்தாந் ஶப்தாதீந் ஸ்வபாவாபிப்ரேதாந், இச்சந்தஂ-அபிலஷந்தம்| ததா, பக்துர்வேகஃ-ஸாமர்த்யம், அவ்யாஹதஃ-அநபிபூதஃ, பக்தவேகோ யஸ்ய தமவ்யாஹதபக்தவேகம்| ததா, ஸுகாந்விதஂ-ஆரோக்யயுக்தஂ ப்ரகதிமாபந்நம்| ததா புஷ்டிபலாப்யாஂ யுக்தம்| ஏவஂவிதஂ விஶுத்தரக்தஂ புருஷஂ வதந்தி, இதி ஶரீரஸ்ய லக்ஷணமுக்தம்| "மதுரஂ லவணஂ" இத்யாதிநா து ரக்தஸ்யைவ விஶுத்தலக்ஷணமபிஹிதமிதி| உபஜாதிர்வத்தம்| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶிராவ்யதவிதிர்நாம ஸப்தவிஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௭||
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-விஶுத்தரக்தஸ்ய லக்ஷணமாஹ-ப்ரஸந்நவர்ணேதி| பக்தாஅக்நிஃ| வேகோ-விண்மூத்ராதிப்ரவத்திஃ| இதி ஹேமாத்ரிடீகாயாமாயுர்வேதரஸாயநே| ஶிராவ்யதப்ரகரணஂ ஸாமஸ்த்யேந நிரூபிதம்|| ௨௭||