Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அதேதாநீஂ ஷட்விஂஶாத்யாயரம்பஃ ஶஸ்த்ரஸ்வரூபவிஜ்ஞாநார்தஃ|
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
௨௬. ஶஸ்த்ரவிதிரத்யாயஃ
Adhikarana ஶஸ்த்ரவிதிரத்யாயஃ (௨-௩) · Śloka ௩
அதாதஃ ஶஸ்த்ரவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| )|௩|
View original
अथातः शस्त्रविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| )|३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶஸ்த்ரஸ்ய விதிஃ ஶஸ்த்ரவிதிஃ| ஶேஷஂ பூர்வவத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶஸ்த்ரவிதிமத்யாயஂ வ்யாக்யாதுஂ ப்ரதிஜாநீதே-அதேதி|
Adhikarana ஷட்விஂஶதிஃ ஶஸ்த்ராணிதேஷாமுபயோகஃ ஷவ்டிஶதிஶஸ்த்ராணாஂ நாமாநி (௧-௩.௫) · Śloka ௩
ஷட்விஂஶதிஃ ஸுகர்மாரைர்கடிதாநி யதாவிதி| ஶஸ்த்ராணி ரோமவாஹீநி பாஹுல்யேநாங்குலாநி ஷட்||௧|| ஸுரூபாணி ஸுதாராணி ஸுக்ரஹாணி ச காரயேத்| அகராலாநி ஸுத்மாதஸுதீக்ஷ்ணாவர்திதேऽயஸி||௨|| ஸமாஹிதமுகாக்ராணி நீலம்போஜச்சவீநி ச| நாமாநுகதரூபாணி ஸதா ஸந்நிஹிதாநி ச||௩|| ஸ்வோந்மநார்தசதுர்தாஂஶபலாந்யேகைகஶோऽபி ச| ப்ராயோ த்வித்ராணி, யுஞ்ஜீத தாநி ஸ்தாநவிஶேஷதஃ||௪|| (மண்டலாக்ரஂ வத்திபத்ரமுத்பலாத்யர்த்ததாரகே| ஸர்பைஷண்யௌ வேதஸாக்யஂ ஶரார்யாஸ்யத்ரிகூர்சகே||௧|| குஶாஸ்யஂ ஸாடவதநமந்தர்வக்ரார்தசந்த்ரகே (கம்)| வ்ரீஹிமுகஂ குடாரீ ச ஶலாகாங்குலிஶஸ்த்ரகே||௨|| படிஶஂ கரபத்ராக்யஂ கர்தரீ நகஶஸ்த்ரகம்| தந்தலேகநகஂ ஸூச்யஃ கூர்சோ நாம க்ரஜாஹ்வயம்||௩|| ஆரா சதுர்விதாகாரா ததா ஸ்யாத்கர்ணவேதநீ(நம்)||௩.௫||
View original
षड्विंशतिः सुकर्मारैर्घटितानि यथाविधि| शस्त्राणि रोमवाहीनि बाहुल्येनाङ्गुलानि षट्||१|| सुरूपाणि सुधाराणि सुग्रहाणि च कारयेत्| अकरालानि सुध्मातसुतीक्ष्णावर्तितेऽयसि||२|| समाहितमुखाग्राणि नीलम्भोजच्छवीनि च| नामानुगतरूपाणि सदा सन्निहितानि च||३|| स्वोन्मनार्धचतुर्थांशफलान्येकैकशोऽपि च| प्रायो द्वित्राणि, युञ्जीत तानि स्थानविशेषतः||४|| (मण्डलाग्रं वृद्धिपत्रमुत्पलाध्यर्द्धधारके| सर्पैषण्यौ वेतसाख्यं शरार्यास्यत्रिकूर्चके||१|| कुशास्यं साटवदनमन्तर्वक्रार्धचन्द्रके (कम्)| व्रीहिमुखं कुठारी च शलाकाङ्गुलिशस्त्रके||२|| बडिशं करपत्राख्यं कर्तरी नखशस्त्रकम्| दन्तलेखनकं सूच्यः कूर्चो नाम ख्रजाह्वयम्||३|| आरा चतुर्विधाकारा तथा स्यात्कर्णवेधनी(नम्)||३.५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பாஹுல்யேந ஶஸ்த்ராணி ஷடங்குலாநி பவந்தி| ததா ஷட்விஂஶதிஸங்க்யாநி, ததா ஸுகர்மாரைஃ-கர்மகுஶலைர்நரைஃ, யதாவிதி { கடிதாநி }-ஸம்யங்நிஷ்பாதிதாநி, ததா ரோமவாஹீநி-லோமஶாதநஸமர்தாநி, ததா ஸுரூபாணி-ஶோபநாகாராணி, ததா ஸுதாராணி-ஶோபநதாராணி, ததா ஸுகேந கஹ்யந்தே-ஸுக்ரஹாணி ச, காரயேத்| க்வ ? அயஸி| கீதஶே ? ஸுஷ்டு த்மாதஂ ஸுத்மாதஂ, ததா ஸுதீக்ஷ்ணஂ ஸ்வாவர்திதஂ ச யதயஃ-ஶஸ்த்ரஂ, தஸ்மிந்| கீதஶாநி ஶஸ்த்ராணி ? அகராலாநி-ஸுதர்ஶநாநி| ததா, ஸமாஹிதஂ-ஸுஷ்டுகதஂ, முகாக்ரஂ-பலஂ, யேஷாஂ தாநி ஸமாஹிதமுகாக்ராணி| ததா, நீலோத்பலத்யுதீநி| ததா, நாம்நாऽநுகதஂ ரூபஂ யேஷாஂ தாநி-அந்வர்தநாமாநீத்யர்தஃ| ததா, ஸர்வகாலஂ ஸந்நிஹிதாநி-ஸமீபஸ்தாநி| ததா, ஸ்வஂ ச ததுந்மாநஂ ச ஸ்வோந்மாநஂ-ஆத்மீயஂ ப்ரமாணஂ, தஸ்மாத்ஸகாஶாதர்தம், தஸ்ய சதுர்தாஂஶஃ-அஷ்டபாகஃ, பலஂ யேஷாஂ தாந்யேவம்| அபி சேதி ஸமுச்சயே| ஏவஂவிதாநி ஶஸ்த்ராண்யேகைகஶஃ ஸ்தாநவிஶேஷாத் த்வித்ராணி ப்ரயுஞ்ஜீத| ஏகைகஶ இதி "ஏகஂ பஹுவ்ரீஹிவத் " இதி த்வித்வஸுப்லோபௌ, ததஃ ஶஸ்ப்ரத்யயஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶஸ்த்ராணாஂ ஸாமாந்யலக்ஷணமாஹ-ஷட்விஂஶதிரிதி| ஸுகர்மாரைஃ-உத்தமலோஹகாரைஃ| ரோமவாஹீநி-ரோமச்சேதீநி| அகராலாநி-ஆர்ஜவவந்தி| அயஸி-லோஹே கடிதாநி, ததீயார்தே ஸப்தமீ| ஸமாஹிதஂ-ஸம்யக்காடிதஂ, முகாக்ரஂ-பலஂ, யேஷாஂ தாநி| ஸ்வோந்மாநஸ்ய-அங்குலஷட்கஸ்ய, அர்தசதுர்தாஂஶஃ-அத்யுஷ்டோ பாகஃ,- ஸப்தமாஂஶத்வயஸஹிதஂ யவதஶகம், தத்பரிமாணஂ பலஂ யேஷாஂ தாநி| ஏகைகஶோ த்வித்ராணி-ப்ரத்யேகஂ த்வே த்ரீணி வா, காரயேத்| ஷட்விஂஶதேருபயோகமாஹ-யுஞ்ஜீதேதி|
Adhikarana ௧ மண்டலாக்ரஂ ஶஸ்த்ரம் (௫) · Śloka ௫
மண்டலாக்ரஂ பலே தேஷாஂ தர்ஜந்யந்தர்நகாகதி| லேகநே சேதநே யோஜ்யஂ போதகீஶுண்டிகாதிஷு||௫||
View original
मण्डलाग्रं फले तेषां तर्जन्यन्तर्नखाकृति| लेखने छेदने योज्यं पोथकीशुण्डिकादिषु||५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தேஷாஂ ஶஸ்த்ராணாஂ மத்யே மண்டலாக்ரஂ நாம ஶஸ்த்ரம்| கீதக் ? பலோத்தேஶே தர்ஜந்யா அந்தர்நகஸ்தர்ஜந்யந்தர்நகஃ தஸ்யேவாகதிர்யஸ்ய ததேவம்| க்வைதத்யோஜ்யம் ? இத்யாஹ-லேகநே சேதநே ச போதக்யாதிஷு யோஜ்யம்| ஆதிஶப்தேந வர்த்மரோகாதயோ கஹ்யந்தே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-மண்டலாக்ரஂ ஶஸ்த்ரமாஹ-மண்டலாக்ரமிதி| ஶுண்டிகா-கலஶுண்டிகா|
Adhikarana ௨ வத்திபத்ரஂ (௬-௭) · Śloka ௭
வத்திபத்ரஂ க்ஷுராகாரஂ சேதபேதநபாடநே| ஜ்வக்ரமுந்நதே ஶோபே கம்பீரே ச ததந்யதா||௬|| நதாக்ரஂ பஷ்டதோ தீர்கஹ்ரஸ்வவக்த்ரஂ யதாஶ்ரயம்| |௭|
View original
वृद्धिपत्रं क्षुराकारं छेदभेदनपाटने| ऋज्वग्रमुन्नते शोफे गम्भीरे च तदन्यथा||६|| नताग्रं पृष्ठतो दीर्घह्रस्ववक्त्रं यथाश्रयम्| |७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வத்திபத்ரஂ நாம ஶஸ்த்ரஂ க்ஷுராகாரஂ ஸ்யாத்| தச்ச சேதநாதிஷு யோஜ்யமிதி ப்ரகதம்| பலபரிமாணஂ தூக்தமேவ| கீதக் ? ஜு-ஸ்பஷ்டமக்ரஂ யஸ்ய ததஜ்வக்ரம், ததுந்நதே ஶோபே ஸ்யாத்| கம்பீரே து ஶோபே தத்-வத்திபத்ரமந்யதா| கதமந்யதா ? இத்யாஹ-நதேத்யாதி| பஷ்டதஃ-பஷ்டதேஶே, நதமக்ரஂ யஸ்ய தந்நதாக்ரஂ பவதீதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வத்திபத்ரமாஹ-வத்திபத்ரமிதி| உந்நதே கம்பீரே ச ஶோபே ஜ்வக்ரம்| அந்யதாபூதே ஶோபே பஷ்டதோ நதாக்ரம்| ஸ்தாநவஶேந தீர்கமுகஂ ஹ்ரஸ்வமுகஂ ச|
Adhikarana ௩ உத்பலபத்ரஂ,௪ அத்யர்த்ததாரஂ ஶஸ்த்ரம் (௭) · Śloka ௭
| உத்பலாத்யர்ததாராக்யே பேதநே சேதநே ததா||௭||
View original
| उत्पलाध्यर्धधाराख्ये भेदने छेदने तथा||७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-{ யதாயதஂ-யதாஸ்வஂ, தீர்கவக்த்ரஂ ஹ்ரஸ்வவக்த்ரஂ ச யுஞ்ஜ்யாத்| } உத்பலஂ சாத்யர்ததாரஂ ச, தே ஆக்யே யயோஸ்த உத்பலாத்யர்ததாராக்யே ஶஸ்த்ரே யதாக்ரமஂ தீர்கஹ்ரஸ்வவக்த்ரே பவதஃ| உத்பலபத்ரஂ தீர்கமுகமத்யர்ததாரஂ து ஹ்ரஸ்வவக்த்ரமித்யர்தஃ| தே பேதநே சேதநே ச யோஜ்யே| ததேதி ஸமுச்சயே, பாடநே ச யோஜ்ய இத்யர்தஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-உத்பலபத்ரமத்யர்த்ததாரஂ சேதி ஶஸ்த்ரத்வயமாஹ-உத்பலேதி| ஏதே ஸ்வநாமாநுகதரூபே|
Adhikarana ௫ ஸர்பாஸ்யஂ ஶஸ்த்ரம் (௮) · Śloka ௮
ஸர்பாஸ்யஂ க்ராணகர்ணார்ஶஶ்ச்சேதநேऽர்தாங்குலஂ பலே| |௮|
View original
सर्पास्यं घ्राणकर्णार्शश्च्छेदनेऽर्धाङ्गुलं फले| |८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸர்பவக்த்ரஂ நாம ஶஸ்த்ரஂ நாமாநுகதாகாரஂ க்ராணார்ஶஶ்ச்சேதநே கர்ணார்ஶஶ்சேதநே ச யோஜ்யம்| தச்ச பலேऽர்தாங்குலஂ பவதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸர்பவக்த்ரமாஹ-ஸர்பாஸ்யமிதி|
Adhikarana ௬ அந்வேஷணா ஏஷணீ பேதநார்தா ஏஷணீ ச ஶஸ்த்ரம் (௮-௯) · Śloka ௯
| கதேரந்வேஷணே ஶ்லக்ஷ்ணா கண்டூபதமுகைஷணீ||௮|| பேதநார்தேऽபரா ஸூசீமுகா மூலநிவிஷ்டகா| |௯|
View original
| गतेरन्वेषणे श्लक्ष्णा गण्डूपदमुखैषणी||८|| भेदनार्थेऽपरा सूचीमुखा मूलनिविष्टखा| |९|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏஷணீ நாம ஶஸ்த்ரம் கதேர்வ்ரணாநாமந்வேஷணே யோஜ்யம்| கீதஶீ ? ஶ்லக்ஷ்ணா-கோமலஸ்பர்ஶா| ததா, கண்டூபதமுகமிவ முகஂ யஸ்யாஃ ஸா கண்டூபதமுகா| த்விதீயாமேஷணீமாஹ- ஸ௦-அபரைஷணீ பேதநார்தே ஸூசீமுகா ஸ்யாத்| ததா, மூலே நிவிஷ்டஂ-கதஂ, கஂ-சித்ரஂ, யஸ்யாஃ ஸா மூலநிவிஷ்டகா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்வேஷணார்தமேஷணீமாஹ-கதேரிதி| கதேஃ-நாடீவ்ரணஸ்ய| ஆ௦ ர௦-பேதநார்தமேஷணீமாஹ-பேதநார்த இதி| பேதநத்வஂ க்ஷாராக்தஸூத்ரப்ரவேஶநேந|
Adhikarana ௭ வேதஸபத்ரஂ ஶஸ்த்ரம் (௯) · Śloka ௯
| வேதஸஂ வ்யகநே|௯|
View original
| वेतसं व्यघने|९|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦- வேதஸஂ- வேதஸபத்ராகாரஂ ஶஸ்த்ரம், ஷடங்குலஂ பூர்வோக்தபலம்| தச்ச வ்யதநே யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வேதஸஶஸ்த்ரமாஹ-வேதஸமிதி|
Adhikarana ௮ ஶராரிமுகஂ ஶஸ்த்ரம்,௯ த்ரிகூர்சகஂ ஶஸ்த்ரம் (௯) · Śloka ௯
| ஸ்ராவ்யே ஶரார்யாஸ்யத்ரிகூர்சகே||௯||
View original
| स्राव्ये शरार्यास्यत्रिकूर्चके||९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶராரிஃ-ஆட்யாக்யஃ பக்ஷிவிஶேஷஃ| ஶரார்யாஸ்யஂ நாம ஶஸ்த்ரஂ த்ரிகூர்சகே ச ஸ்ராவ்யே யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶராரிமுகஂ த்ரிகூர்சகஂ சேதி ஶஸ்த்ரத்வயமாஹஸ்ராவ்ய இதி| ஸ்ராவ்யே-ப்ரச்சாநேந ரக்தஸ்ருதௌ| பாவே கத்யப்ரத்யயஃ| ஶராரிஃ-பக்ஷிவிஶேஷஃ|
Adhikarana ௧௦ குஶபத்ரஂ ஶத்ரம்௧௧ ஆடாமுகஂ ஶஸ்த்ரம் (௧௦) · Śloka ௧௦
குஶாடாவதநே ஸ்ராவ்யே ஹ்யங்குலஂ ஸ்யாத்தயோஃ பலம்| |௧௦|
View original
कुशाटावदने स्राव्ये ह्यङ्गुलं स्यात्तयोः फलम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குஶாடா நாம ஶஸ்த்ரஂ வதநே ஸ்ராவ்யே யோஜ்யம்| தயோஃ-ஶராரிகுஶாடயோஃ, பலஂ த்வ்யங்குலப்ரமாணஂ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-குஶபத்ரமாடாமுகஂ சேதி ஶஸ்த்ரத்வயமாஹ-குஶாடேதி| ஆடா-பக்ஷிவிஶேஷஃ|
Adhikarana ௧௨ அந்தர்முகஂ ஶஸ்த்ரம் (௧௦-௧௧) · Śloka ௧௧
| தத்வதந்தர்முகஂ தஸ்ய பலமத்யர்தமங்குலம்||௧௦|| அர்தசந்த்ராநநஂ சைதத்| |௧௧|
View original
| तद्वदन्तर्मुखं तस्य फलमध्यर्धमङ्गुलम्||१०|| अर्धचन्द्राननं चैतत्| |११|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அந்தர்முகஂ நாம ஶஸ்த்ரஂ தத்வத்-குஶாடாதுல்யம்| தஸ்ய-அந்தர்முகஸ்ய, பலஂ ஸார்தமங்குலஂ ஸ்யாத்| ததா-குஶாடாதுல்யமேததபி, அர்தசந்த்ராஸ்யஸஂஜ்ஞஂ ஶஸ்த்ரம்| சஃ ஸமுச்சயே பிந்நக்ரமே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்தர்முகமாஹ-தத்வதிதி| தத்வத்-ஸ்ராவ்யே|
Adhikarana ௧௩ வ்ரீஹிமுகஂ ஶஸ்த்ரஂ (௧௧) · Śloka ௧௧
ததாத்யர்தாங்குலஂ பலே| வ்ரீஹிவக்த்ரஂ ப்ரயோஜ்யஂ ச தச்சிரோதரயோர்வ்யதே||௧௧||
View original
तथाध्यर्धाङ्गुलं फले| व्रीहिवक्त्रं प्रयोज्यं च तच्छिरोदरयोर्व्यधे||११||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வ்ரீஹிவக்த்ரமப்யத்யர்தாங்குலஂ பலே ஸ்யாத்| தச்ச ஶிராவ்யத உதரவ்யதே ச யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வ்ரீஹிமுகமாஹ-ததேதி|
Adhikarana ௧௪ குடாரீ ஶஸ்த்ரம் (௧௨) · Śloka ௧௨
பதுஃ குடாரீ கோதந்தஸதஶார்தாங்குலாநநா| தயோர்த்வதண்டயா வித்யேதுபர்யஸ்தாஂ ஸ்திதாஂ ஶிராம்||௧௨||
View original
पृथुः कुठारी गोदन्तसदृशार्धाङ्गुलानना| तयोर्ध्वदण्डया विध्येदुपर्यस्थां स्थितां शिराम्||१२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குடாரீ நாம ஶஸ்த்ரஂ பதுஃ-விஸ்தீர்ணஸஂஸ்தாநதண்டா| ததா, கோதந்தஸதஶமர்தாங்குலமாநநஂ யஸ்யாஃ ஸைவம்| தயா-குடாரிகயா, ஊர்த்வதண்டயா ஸத்யா ஶிராமஸ்த்நாமுபரி ஸ்திதாஂ வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-குடாரீமாஹ-பதுரிதி| குடார்யாஃ கார்யமாஹ-தயேதி|
Adhikarana ௧௫ ஶலாகா ஶஸ்த்ரம் (௧௩) · Śloka ௧௩
தாம்ரீ ஶலாகா த்விமுகீ முகே குருபகாகதிஃ| லிங்கநாஶஂ தயா வித்யேத்|௧௩|
View original
ताम्री शलाका द्विमुखी मुखे कुरुबकाकृतिः| लिङ्गनाशं तया विध्येत्|१३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாம்ரமயீ ஶலாகா த்விமுகீ ஸ்யாத்| ஸா ச முகே குருபகாகதிஃ-ரக்தஸஹசரபுஷ்பமுகுலாகாரா ஸ்யாத்| தயா ஶலாகயா, லிங்கநாஶஂ-கபோத்தபடலஸஂஜ்ஞஂ, வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ரஂ௦-ஶலாகாமாஹ-தாம்ரீதி| குருபகஂ-குரண்டகமுகுலம்|
Adhikarana ௧௬ அஙுலீஶஸ்த்ரம் (௧௩-௧௫) · Śloka ௧௫
| குர்யாதங்குலிஶஸ்த்ரகம்||௧௩|| முத்ரிகாநிர்கதமுகஂ பலே த்வர்தாங்குலாயதம்| யோகதோ வத்திபத்ரேண மண்டலாக்ரேண வா ஸமம்||௧௪|| தத்ப்ரதேஶிந்யக்ரபர்வப்ரமாணார்பணமுத்ரிகம்| ஸூத்ரபத்தஂ கலஸ்ரோதோரோகச்சேதநபேதநே||௧௫||
View original
| कुर्यादङ्गुलिशस्त्रकम्||१३|| मुद्रिकानिर्गतमुखं फले त्वर्धाङ्गुलायतम्| योगतो वृद्धिपत्रेण मण्डलाग्रेण वा समम्||१४|| तत्प्रदेशिन्यग्रपर्वप्रमाणार्पणमुद्रिकम्| सूत्रबद्धं गलस्रोतोरोगच्छेदनभेदने||१५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அங்குலிஶஸ்த்ரகஂ குர்யாத்| கீதஶம் ? முத்ரிகயா-ஊர்மிகயா, நிர்கதஂ-நிஷ்க்ராந்தஂ, முகஂ யஸ்ய தந்முத்ரிகாநிர்கதமுகம்| பலே து-தஸ்மிந்முகே, அர்தாங்குலதீர்கம்| யோகதஃ-ஸஂஸ்தாநேந, வத்திபத்ரேண மண்டலாக்ரேண வா துல்யம்| கியத்ப்ரமாணாऽஸ்ய முத்ரிகா கார்யா ? இத்யாஹ-தத்ப்ரதேஶிந்யக்ரேத்யாதி| தஸ்ய-வைத்யஸ்ய, யா ப்ரதேஶிநீ தஸ்யா யதக்ரபர்வ தஸ்ய யத்ப்ரமாணஂ தேநார்ப்யத இதி தத்ப்ரதேஶிந்யக்ரபர்வப்ரமாணார்பணீ-பிஷக்தர்ஜந்யக்ரபர்வப்ரவேஶாக்ரச்சித்ரா, முத்ரிகா யஸ்மிந் தத் தத்ப்ரதேஶிந்யக்ரபர்வப்ரமாணார்பணமுத்ரிகம்| ததா, ஸூத்ரேண பத்தஂ-ஸூத்ரபத்தம், ஸூத்ரேண பத்த்வா மணிபந்தே யோஜ்யமித்யர்தஃ| கலஸ்ரோதோரோகாணாஂ சேதநே பேதநே ச தத்யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அங்குலிஶஸ்த்ரகமாஹ-குர்யாதிதி| முத்ரிகாநிர்கதமுகஂ-கண்டஸ்தமுத்ரிகம்| யோகதஃ-ஸ்தாநரோகயோக்யதாநுஸாரேண விகல்ப்ய|
Adhikarana ௧௭ படிஶஂ ஶஸ்த்ரம் (௧௬) · Śloka ௧௬
க்ரஹணே ஶுண்டிகார்மாதேர்படிஶஂ ஸுநதாநநம்| |௧௬|
View original
ग्रहणे शुण्डिकार्मादेर्बडिशं सुनताननम्| |१६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-படிஶஂ நாம ஶஸ்த்ரஂ ஶுண்டிகார்மாதேர்க்ரஹணே யோஜ்யம்| ஆதிஶப்தேந ப்ரதிஜிஹ்விகாதேர்க்ரஹணம்| கீதஶஂ தத் ? ஸுநதஂ-அங்குஶவதாநதஂ, ஆநநஂ-முகஂ, யஸ்ய ததேவம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-படிஶமாஹ-க்ரஹண இதி|
Adhikarana ௧௮ கரபத்ரஂ ஶஸ்த்ரம் (௧௬-௧௭) · Śloka ௧௭
| சேதேऽஸ்த்த்நாஂ கரபத்ரஂ து கரதாரஂ தஶாங்குலம்||௧௬|| விஸ்தாரே த்வ்யங்குலஂ ஸூக்ஷ்மதந்தஂ ஸுத்ஸருபந்தநம்| |௧௭|
View original
| छेदेऽस्त्थ्नां करपत्रं तु खरधारं दशाङ्गुलम्||१६|| विस्तारे द्व्यङ्गुलं सूक्ष्मदन्तं सुत्सरुबन्धनम्| |१७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கரபத்ரஂ நாம ஶஸ்த்ரஂ கரதாரஂ, ததா தஶாங்குலஂ தைர்க்யேண, த்வ்யங்குலஂ விஸ்தாரேண, ஸூக்ஷ்மா தந்தா யஸ்ய தத்ஸூக்ஷ்மதந்தம்| ததா, த்ஸருஃ-முஷ்டிஃ, பந்தநஂ-க்ரஹணம், ஶோபநே த்ஸருபந்தநே யஸ்ய தத் ஸுத்ஸருபந்தநம்| அபிதாநகோஶே யத்யபி 'த்ஸருஃ-அஸிமுஷ்டிஃ' இத்யப்யதாயி, ததாऽபி முஷ்டிமாத்ரஸ்யேஹோபலக்ஷணார்தத்வாத் முஷ்டாவப்யுபபந்நமேவ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கரபத்ரமாஹ-சேதேऽஸ்த்நாமிதி| ஸுஷ்டு த்ஸருபந்தநஂ க்ரஹணார்தஂ யஸ்ய|
Adhikarana ௧௯ கர்தரீ ஶஸ்த்ரம் (௧௭) · Śloka ௧௭
| ஸ்நாயுஸூத்ரகசச்சேதே கர்தரீ கர்தரீநிபா||௧௭||
View original
| स्नायुसूत्रकचच्छेदे कर्तरी कर्तरीनिभा||१७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கர்தரீ நாம ஶஸ்த்ரஂ கர்தரீஸதஶஂ ஸ்நாய்வாதிச்சேதே யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கர்தரீமாஹ-ஸ்ராயுஸூத்ரகசச்சேத இதி|
Adhikarana ௨௦ நகஶஸ்த்ரம் (௧௮) · Śloka ௧௮
வக்த்ரர்ஜுதாரஂ த்விமுகஂ நகஶஸ்த்ரஂ நவாஙுலம்| ஸூக்ஷ்மஶல்யோத்ததிச்சேதமேதப்ரச்சாநலேகநே||௧௮||
View original
वक्त्रर्जुधारं द्विमुखं नखशस्त्रं नवाङुलम्| सूक्ष्मशल्योद्धृतिच्छेदमेदप्रच्छानलेखने||१८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நகஶஸ்த்ரஂ-நகச்சேதகஂ, ப்ரஸித்தம்| தச்ச வக்த்ரா ஜுஶ்ச தாரா யஸ்ய ததேவம்| தஸ்யைகஂ முகஂ வக்த்ரமந்யதஜு-ஸ்பஷ்டம்| ததா, நவாங்குலஂ-நவாஙுலப்ரமாணம், ந து ஷடங்குலம்| ஏதச்ச ஸூக்ஷ்மஶல்யஸ்ய-கண்டகாதேருத்தரணதௌ நகச்சேதநே பேதநே { ப்ரச்சாநே லேகநே } ச யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-நகஶஸ்த்ரமாஹ-வக்ரர்ஜுதாரமிதி| நவாங்குலஂ ந து ஷடங்குலம்| நகச்சேதநகஂ-ப்ரஸித்தம்| வக்ரர்ஜுதாரஂ ஏகஸ்மிந்முகே வக்ரா தாரா, அந்யஸ்மிந் ஜுஃ|
Adhikarana ௨௧ தந்தலேகநகஂ ஶஸ்த்ரம் (௧௯) · Śloka ௧௯
அதுநா தந்தலேகநஶஸ்த்ரமாஹ ஏகதாரஂ சதுஷ்கோணஂ ப்ரபத்தாகதி சைகதஃ| தந்தலேகநகஂ தேந ஶோதயேத்வந்தஶர்கராம்||௧௯||
View original
अधुना दन्तलेखनशस्त्रमाह एकधारं चतुष्कोणं प्रबद्धाकृति चैकतः| दन्तलेखनकं तेन शोधयेद्वन्तशर्कराम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏகதாரஂ-ஏகஸ்மிந் ப்ரதேஶே { தாரா யஸ்ய ததேவம்| } ததா, சதுஷ்கோணம்| ததா, ஏகதஃ-ஏகஸ்மிந்தேஶே ப்ரபத்தா ஆகதிர்யஸ்ய தத்| தத்தந்தலேகநகஂ நாம ஶஸ்த்ரம்| தேந தந்தஶர்கராஂ ஶோதயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அதுநா ஸூசீஶஸ்த்ரமாஹ-தந்தலேகநமாஹ-ஏகதாரமிதி| ப்ரபத்தவத்-வேஷ்டிதவத், ஆகதிர்யஸ்ய தத் ப்ரபத்தாகதி|
Adhikarana ௨௨ ஸூசீத்ரயஂ ஶஸ்த்ரம் (௨௦-௨௨) · Śloka ௨௨
அதுநா ஸூசீஶஸ்த்ரமாஹ வத்தா கூடதடாஃ பாஶே திஸ்ரஃ ஸூச்யோऽத்ர ஸீவநே| மாஂஸலாநாஂ ப்ரதேஶாநாஂ த்ர்யஸ்ரா த்ர்யங்குலமாயதா||௨௦|| அல்பமாஂஸாஸ்திஸந்திஸ்தவ்ரணாநாஂ த்வ்யங்குலாயதா| வ்ரீஹிவக்த்ரா தநுர்வக்த்ரா பக்வாமாஶயமர்மஸு||௨௧|| ஸா ஸார்தத்வ்யங்குலா| |௨௨|
View original
अधुना सूचीशस्त्रमाह वृत्ता गूढदृढाः पाशे तिस्रः सूच्योऽत्र सीवने| मांसलानां प्रदेशानां त्र्यस्रा त्र्यङ्गुलमायता||२०|| अल्पमांसास्थिसन्धिस्थव्रणानां द्व्यङ्गुलायता| व्रीहिवक्त्रा धनुर्वक्त्रा पक्वामाशयमर्मसु||२१|| सा सार्धद्व्यङ्गुला| |२२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அத்ர-ஏஷு ஶஸ்த்ரேஷு மத்யே, ஸீவநே-ஸீவநவிஷயே, திஸ்ரஃ ஸூச்யஃ ஸ்யுஃ| கிம்பூதாஃ ? வத்தாஃ-வர்துலாஃ, பாஶே கூடாஸ்ததா தடாஃ ஸாரத்வாத்| ஆஸாஂ ச ப்ரத்யேகஂ ஸஂஸ்தாநவிஶேஷேண விஶேஷோபயோகமாஹ- ஸ௦-மாஂஸலாநாஂ-பஹுமாஂஸாநாஂ, ஶரீரதேஶாநாஂ த்ர்யஸ்ரா முகே ஸூசீ ஸ்யாத்| ஸங்க்ரஹேऽப்யவோசத் (ஸூ.அ.௩௪)-"த்ர்யஸ்ராக்ரா" இதி| த்ர்யஸ்ரேதி சிந்த்யம்| ததா, த்ர்யங்குலமாயதா-த்ர்யங்குலதீர்கா| வத்தத்வஂ தடபாஶத்வஂ சோக்தமேவ ஸாமாந்யலக்ஷணேந| ஸ௦-அல்பமாஂஸாநாஂ வ்ரணாநாஂ ஸந்த்யஸ்திஸஂஶ்ரிதாநாஂ ச த்வ்யங்குலமாயதா-தீர்கா| வத்தமுகத்வஂ சாஸ்யாஃ ஸாமாந்யேநோக்தம்| ததீயாமாஹ- ஸ௦-வ்ரீஹிமுகா, சாபவத் குடிலா, தைர்க்யேண த்வேऽங்குலே ஸார்தே ஸ்யாத்| ஸா ச பக்வாஶய ஆமாஶயே மர்மஸு ச வ்ரணாநாஂ ஸீவநே யோஜ்யா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸூசீத்ரயமாஹ-வத்தா இதி| பாஶே-சித்ரஸ்தாநே, கூடா தடாஶ்ச| ஆ௦ ர௦-தத்ர த்ர்யங்குலாஂ ஸூசீமாஹ-மாஂஸலாநாமிதி| ஆ௦ ர௦-த்வ்யங்குலாஂ ஸூசீமாஹ-அல்பமாஂஸேதி| ஆ௦ ர௦-ஸார்த்த்யங்குலாஂ ஸூசீமாஹ-வ்ரீஹிவக்ரேதி|
Adhikarana ௨௩ கூர்சஃ ஶஸ்த்ரம் (௨௨-௨௩) · Śloka ௨௩
அதுநா கூர்சஂ லிலக்ஷயிஷுராஹ ஸர்வவத்தாஸ்தாஶ்சதுரங்குலாஃ| கூர்சோ வத்தைகபீடஸ்தாஃ ஸப்தாஷ்டௌ வா ஸுபந்தநாஃ||௨௨|| ஸ யோஜ்யோ நீலிகாவ்யங்ககேஶஶாதேஷு குட்டநே| |௨௩|
View original
अधुना कूर्चं लिलक्षयिषुराह सर्ववृत्तास्ताश्चतुरङ्गुलाः| कूर्चो वृत्तैकपीठस्थाः सप्ताष्टौ वा सुबन्धनाः||२२|| स योज्यो नीलिकाव्यङ्गकेशशातेषु कुट्टने| |२३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாஃ-ஸூச்யஃ, ஸர்வதோ வர்துலா தைர்க்யேண சதுரங்குலாஃ கூர்ச இத்யுச்யதே| கிம்பூதாஃ ? வத்த ஏகஸ்மிந் பீடே ஸஂஸ்திதாஃ| ததா, ஸப்தஸங்க்யா அஷ்டௌ வா| ததா, ஶோபநஂ பந்தநஂ யாஸாஂ தாஃ ஸுபந்தநாஃ| அத ஏவேதஂ ஶஸ்த்ரஂ ஸூசீகூர்சஸஂஜ்ஞஂ ஶஂஸந்தி| ததா சார்ஶஶ்சிகித்ஸிதே ஜகாத (ஹ. சி. அ. ௮|௨௯)- "அர்ஶோப்யோ ஜலஜஶ்ஶஸ்த்ரஸூசீகூர்சைஃ" இத்யாதி| ஸ ச-ஸுபத்தஸப்தாஷ்டஸூசீகஃ கூர்சோ, நீலிகாதிஷு ச குட்டநவிஷயே யோஜ்யஃ| உபலக்ஷணார்தத்வாச்சாஸ்ய(ஸௌ) ஶ்வித்ரேந்த்ரலுப்தாதிஷ்வபி யோஜ்யஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கூர்சமாஹ-ஸர்வவத்தா இதி| ஸர்வவத்தாஃ-பாஶரஹிதாஃ, தாஃ-ஸூச்யஃ, வத்தஏகஸ்மிந் பீடே நிகாதாஃ|
Adhikarana ௨௪ கஜஃ ஶஸ்த்ரம் (௨௩-௨௪) · Śloka ௨௪
| அர்தாங்குலமுகைர்வத்தைரஷ்டாபிஃ கண்டகைஃ கஜஃ||௨௩|| பாணிப்யாஂ மத்யமாநேந க்ராணாத்தேந ஹரேதஸக்| |௨௪|
View original
| अर्धाङ्गुलमुखैर्वृत्तैरष्टाभिः कण्टकैः खजः||२३|| पाणिभ्यां मथ्यमानेन घ्राणात्तेन हरेदसृक्| |२४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஷ்டாபிஃ கண்டகைஃ கஜ உச்யதே| கீதஶைஃ ? அர்தாங்குலப்ரமாணஂ முகஂ யேஷாஂ தைஃ, ததா வர்துலைஃ| தேந-கஜேந, ஹஸ்தாப்யாஂ விலோட்யமாநேந, நாஸிகாதோऽஸ்த்ரஂ ஹரேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கஜமாஹ-அர்த்தாங்குலமுகைரிதி|
Adhikarana ௨௫ கர்ணவேவ்யதநஂ ஶஸ்த்ரம் (௨௪) · Śloka ௨௪
| வ்யதநஂ கர்ணபாலீநாஂ யூதிகாமுகுலாநநம்||௨௪||
View original
| व्यधनं कर्णपालीनां यूथिकामुकुलाननम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கர்ணபாலீநாஂ வ்யதநே யூதிகா நாம ஶஸ்த்ரஂ ஸ்யாத்| கீதஶீ ? முகுலாநநா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-கர்ணவ்யதநமாஹ-வ்யதநமிதி|
Adhikarana ௨௬ ஆரா ஶஸ்த்ரம் (௨௫-௨௬) · Śloka ௨௬
ஆராऽர்தாங்குலவத்தாஸ்யா தத்ப்ரவேஶா ததோர்த்வதஃ| சதுரஸ்ரா, தயா வித்யேச்சோபஂ பக்வாமஸஂஶயே||௨௫|| கர்ணபாலீஂ ச பஹலாஂ| |௨௬|
View original
आराऽर्धाङ्गुलवृत्तास्या तत्प्रवेशा तथोर्ध्वतः| चतुरस्रा, तया विध्येच्छोफं पक्वामसंशये||२५|| कर्णपालीं च बहलां| |२६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அர்தாங்குலப்ரமாணஂ வத்தஂ ஆஸ்யஂ-முகஂ, யஸ்யாஃ ஸாऽர்தாங்குலவத்தாஸ்யா| ததா, ஸ ஏவ-அர்தாங்குலப்ரமாணஃ ப்ரவேஶோ யஸ்யாஃ ஸா தத்ப்ரவேஶா| ததோர்த்வத இதி வத்தார்தாங்குலாதுபரிஷ்டாத் ததைவ-அர்தாங்குலப்ரமாணைவ சதுரஸ்ரா ஸ்யாத்| ஸா ஆராநாம ஶஸ்த்ரம்| தயா ஆரயா, ஶோபஂ வித்யேத்| கதா ? பக்வாமஸஂஶயே,-கிமயஂ பக்வஃ ஶோப உதாம இதி ஸந்தேஹே| பஹலாஂ ச கர்ணபலீஂ தயா வித்யேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஆராமாஹ-ஆரேதி| தத்ப்ரவேஶா-அர்த்தாங்குலப்ரவேஶா| ஊர்த்வதஃ-வத்தாந்முகாதூர்த்வஂ, சதுரஸ்ரா| பக்வாமஸஂஶயேபக்வத்வாமத்வஸந்தேஹே| பஹலாஂ-கநாம்|
Adhikarana கர்ணவேதநீ ஸூசீ (௨௬) · Śloka ௨௬
பஹலாயாஶ்ச ஶஸ்யதே| ஸூசீ த்ரிபாகஸுஷிரா த்ர்யங்குலா கர்ணவேதநீ||௨௬||
View original
बहलायाश्च शस्यते| सूची त्रिभागसुषिरा त्र्यङ्गुला कर्णवेधनी||२६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பஹலாயாஃ-அதிமாஂஸலாயாஃ கர்ணபால்யாஶ்ச, ஸூசீ ஶஸ்யதே,-ந கேவலமாரா| கீதஶீ ஸூசீ ? த்ரிபாகஃ-ப்ராந்தபாகாத் ஸுஷிரோ யஸ்யாஃ ஸைவம்| ததா, த்ர்யங்குலா-தைர்க்யேண| ஸா ச கர்ணவேதநீ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-பஹலகர்ணபாலீவ்யதநார்தஂ ஸூசீமாஹ-பஹலாயாஶ்சேதி|
Adhikarana அநுஶஸ்த்ராணி (௨௭-௨௮) · Śloka ௨௮
ஜலௌகஃக்ஷாரதஹநகாசோபலநகாதயஃ| அலௌஹாந்யநுஶஸ்த்ராணி, தாந்யேவஂ ச விகல்பயேத்||௨௭|| அபராண்யபி யந்த்ராதீந்வுபயோகஂ ச யௌகிகம்| |௨௮|
View original
जलौकःक्षारदहनकाचोपलनखादयः| अलौहान्यनुशस्त्राणि, तान्येवं च विकल्पयेत्||२७|| अपराण्यपि यन्त्रादीन्वुपयोगं च यौगिकम्| |२८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜலௌகஃப்ரபதயோऽநுஶஸ்த்ராணி ரக்தஸ்ராவகார்யகாரணாத்| தாநி சாலௌஹாநி-லோஹவர்ஜிதாநி| ஆதிஶப்தேநாயஸ்காந்தஶாகஶோபாலிகாதிகரபத்ராதீநாஂ க்ரஹணம்| ஏவஂ சோக்தேந ந்யாயேநாந்யாந்யபி யந்த்ராதீநி விகல்பயேத்| ஆதிஶப்தேந ஶஸ்த்ராணாஂ க்ரஹணம்| உபயோகஂ ச யௌகிகஂ-ஸாதுதரஂ, புத்த்யா நிரூபயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அநுஶஸ்த்ராண்யாஹ-ஜலௌக இதி| உக்தேப்யஃ ஶஸ்த்ரயந்த்ரேப்யோऽந்யாந்யபி ஸ்வபுத்த்யா கல்ப்யாநீத்யாஹ-தாந்யேவமிதி| தாநி-ஶஸ்த்ராநுஶஸ்த்ராணி, யந்த்ராதீநியந்த்ராநுயந்த்ராணி, தேஶாஂ யோக்யமுபயோகஂ ச, விகல்பயேத்|
Adhikarana ஶஸ்த்ர கார்யாணி (௨௮-௨௯) · Śloka ௨௯
| உத்பாட்யபாட்யஸீவ்யைஷ்யலேக்யப்ரச்சாநகுட்டநம்||௨௮|| சேத்யஂ பேத்யஂ வ்யதோ மந்தோ க்ரஹோ தாஹஶ்ச தத்க்ரியாஃ| |௨௯|
View original
| उत्पाट्यपाट्यसीव्यैष्यलेख्यप्रच्छानकुट्टनम्||२८|| छेद्यं भेद्यं व्यधो मन्थो ग्रहो दाहश्च तत्क्रियाः| |२९|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-உத்பாட்யாதீநி தத்க்ரியாஃ,-தேஷாஂ-ஷட்விஂஶதிஶஸ்த்ராணாஂ, க்ரியாஃ-கர்மாணி, தத்க்ரியாஃ| { தாநி ஷட்விஂஶதிஶஸ்த்ராணி ஸங்க்ரஹோக்தாநி (ஸூ. அ. ௩௪)- "தத்யதா-தந்தலேகநமண்டலாக்ரவத்திபத்ரோத்பலபத்ராத்யர்ததாரமுத்ரிகாகர்தரீஸர்பவக்த்ரகரபத்ரகுஶபத்ராடாமுகா-ந்தர்முகஶராரிமுகத்ரிகூர்சகூடாரிகாவ்ரீஹிமுகஶலாகாவேதஸபத்ராராகர்ணவ்யதநஸூசீஸூசீகுர்சகஜைஷணீ-படிஶநகஶஸ்த்ராணி|" இதி| } உத்பாட்யஂ-உத்தார்யம், தத்ர நகஶஸ்த்ரஂ ப்ரயோஜ்யம்| பாடநே வத்திபத்ராதி| ஸீவநே ஸூச்யஃ| லேகநே மண்டலாக்ராதிஃ| ப்ரச்சாநே நகஶஸ்த்ராதி| குட்டநே கூர்சஃ| சேதநே உத்பலபத்ராதி| பேதநே ஏஷணீ ஸூசீமுகா| வ்யதநே வேதஸாதி| மந்தநே கஜஃ| க்ரஹே ஸந்தஂஶஃ| தாஹே ஶலாகாதிரிதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஶஸ்த்ரதோஷாநாஹ-ஶஸ்த்ரகார்யாணி கணயதி-உத்பாட்யேதி| உத்பாட்யஂ-உத்பாடநம், பாவே யத்ப்ரத்யயஃ| ஏவஂ பாட்யாதிஷு| ஸீவ்யஂ-ஸீவநம்|
Adhikarana ஶஸ்த்ரதோஷாஃ (௨௯-௩௦) · Śloka ௩௦
ஶஸ்த்ரதோஶாநஹ | குண்டகண்டதநுஸ்தூலஹ்ரஸ்வதீர்கத்வவக்ரதாஃ||௨௯|| ஶஸ்த்ராணாஂ கரதாரத்வமஷ்டௌ தோஷாஃ ப்ரகீர்திதாஃ| |௩௦|
View original
शस्त्रदोशानह | कुण्ठखण्डतनुस्थूलह्रस्वदीर्घत्ववक्रताः||२९|| शस्त्राणां खरधारत्वमष्टौ दोषाः प्रकीर्तिताः| |३०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ்பஷ்டம்
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶஸ்த்ரதோஷாநாஹ-குண்டகண்டேதி| தே ச தோஷா அந்யத்ர கரபத்ராத்|
Adhikarana ஶஸ்த்ரக்ரஹணவிதிஃ (௩௦-௩௨) · Śloka ௩௨
அதுநா ஶஸ்த்ராணாஂ க்ரஹணவிதிஂ தர்ஶயதி | சேதபேதநலேக்யார்தஂ ஶஸ்த்ரஂ வந்தபலாந்தரே||௩௦|| தர்ஜநீமத்யமாங்குஷ்டைர்கஹ்ணீயாத்ஸுஸமாஹிதஃ| விஸ்ராவணாநி வந்தாக்ரே தர்ஜந்யங்குஷ்டகேந ச||௩௧|| தலப்ரச்சந்நவந்தாக்ரஂ க்ராஹ்யஂ வ்ரீஹிமுகஂ முகே| மூலேஷ்வாஹரணார்தாநி க்ரியாஸௌகர்யதோऽபரம்||௩௨||
View original
अधुना शस्त्राणां ग्रहणविधिं दर्शयति | छेदभेदनलेख्यार्थं शस्त्रं वृन्तफलान्तरे||३०|| तर्जनीमध्यमाङ्गुष्ठैर्गृह्णीयात्सुसमाहितः| विस्रावणानि वृन्ताग्रे तर्जन्यङ्गुष्ठकेन च||३१|| तलप्रच्छन्नवृन्ताग्रं ग्राह्यं व्रीहिमुखं मुखे| मूलेष्वाहरणार्थानि क्रियासौकर्यतोऽपरम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-சேதபேதநலேக்யார்தஂ தர்ஜநீமத்யமாங்குஷ்டைர்மிலிதைஃ ஶஸ்த்ரஂ வந்தபலாந்தரே-வந்தபலமத்யபாகே, கஹ்ணீயாத்| கீதக் ? ஸுஸமாஹிதஃ,-தத்கதமநாஃ| விஸ்ராவணகார்யாணி ஶரார்யாஸ்யாதீநி ஶஸ்த்ராணி வந்தாக்ரே தர்ஜந்யங்குஷ்டாப்யாஂ கஹ்ணீயாத்| கஹ்ணீயாதித்யநுவர்ததே| தலஶப்தேந பாணிதலமுச்யதே, ஆதிலோபாக்யயா தந்த்ரயுக்த்யா| தலேந ப்ரச்ச்ஹந்நஂ வந்தாக்ரஂ யஸ்ய தத் வ்ரீஹிமுகஂ முகே கஹ்ணீயாத்| ஶேஷஂ ஶஸ்த்ரஂ க்ரியாஸௌகர்யதோ கஹ்ணீயாத்| ஸுகரஸ்ய பாவஃ ஸௌகர்யம்| யதா ஸுகரா பாடநாதிகா க்ரியா ஸ்யாத்ததாऽऽததீதேத்யர்தஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶஸ்த்ரகோஶமாசஷ்டே-ஶஸ்த்ரதாரணவிதிமாஹ-சேதபேதநேதி| சேதநாதிகர்மணி வந்தபலயோர்மத்யே தர்ஜந்யாதிபிர்மிலிதைஃ ஶஸ்த்ரஂ கஹ்ணீயாத்| விஸ்ராவணே து தர்ஜந்யங்குஷ்டாப்யாஂ வந்தாக்ரே கஹ்ணீயாத்| வ்ரீஹிமுகஂ து பாணிதலேந வந்தாக்ரஂ ப்ரச்சாத்ய முகே க்ராஹ்யம்| ஆஹாரணே து ஶஸ்த்ரஂ மூலே க்ராஹ்யம்| பாஶஸ்யோபரி மத்யே லகுஸந்தஂஶஃ கர்தரீ ச| ஶேஷேஷு து கர்மஸு யத்ர கஹீதே க்ரியாஸௌகர்யஂ தத்ர க்ராஹ்யம்|
Adhikarana ஶஸ்த்ரகோஶஃ (௩௩-௩௪) · Śloka ௩௪
ஶஸ்த்ரகோஶமாசஷ்டதே ஸ்யாந்நவாங்குலவிஸ்தாரஃ ஸுகநோ த்வாதஶாங்குலஃ| க்ஷௌ மபத்ரோர்ணகௌஶேயதுகூலமதுசர்மஜஃ||௩௩|| விந்யஸ்தபாஶஃ ஸுஸ்யூதஃ ஸாந்தரோர்ணார்ஸ்தஶஸ்த்ரகஃ| ஶலாகாபிஹிதாஸ்யஶ்ச ஶஸ்த்ரகோஶஃ ஸுஸஞ்சயஃ||௩௪||
View original
शस्त्रकोशमाचष्टते स्यान्नवाङ्गुलविस्तारः सुघनो द्वादशाङ्गुलः| क्षौ मपत्रोर्णकौशेयदुकूलमृदुचर्मजः||३३|| विन्यस्तपाशः सुस्यूतः सान्तरोर्णार्स्थशस्त्रकः| शलाकापिहितास्यश्च शस्त्रकोशः सुसञ्चयः||३४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நவாங்குலவிஸ்தாரஃ ஶஸ்த்ரகோஶஃ ஸ்யாத்| ததா, ஸுஷ்டு கநோநிபிடஃ| ததா, த்வாதஶாங்குலப்ரமாணோ தைர்த்யேண| ததா, க்ஷௌ மாதிஜஃ| ததா, விந்யஸ்தஃ-கதஃ, பாஶோ யஸ்ய ஸ விந்யஸ்தபாஶஃ| ததா, ஸுஷ்டு ஸ்யூதஃ| ததா, ஸாந்தராணி-ஸவ்யவதாநாநி, ஊர்ணாஸ்தாநி ஶஸ்த்ராணி யஸ்மிந் ஸ ஸாந்தரோர்ணாஸ்தஶஸ்த்ரகஃ| ததா, ஶலாகயா பிஹிதஂ-ஸ்தகிதஂ, ஆஸ்யஂ யஸ்ய ஸ ஏவம்| ததா, ஶோபநஃ ஸஞ்சயோ யஸ்ய ஸ ஸுஸஞ்சயஃ, நாபிதபாண்டிகாவத்| தந்த்ராந்தரே சோக்தம் "நிஶாநீ து ஶஸ்த்ராணாஂ ஶ்லக்ஷ்ணா ஶிலிகா மாஷமுத்கப்ரபா" இத்யாதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸுகுமாரபாலாநாமஸ்த்ரவிஸ்ராவணார்தஂ ஜலௌகஸோ நிர்திதிக்ஷுராஹ-ஶஸ்த்ரஸ்தாபநார்தஂ ஶஸ்த்ரகோஶமாஹ-ஸ்யாதிதி| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ. ௩௪)-"ஹஸ்த ஏவ சாத்ர ப்ரதாநதமஸ்தததீநத்வாத்யந்த்ரஶஸ்த்ராணாம்| தத்ர க்ஷாரேண பாயிதஂ ஶஸ்த்ரஂ ஶரஶல்யாஸ்திச்சேதநேஷு, உதகேந மாஂஸச்சேதநே, தைலேந பாடநபேதநஶிராவ்யதஸ்நாயுச்சேதநேஷு ச ப்ரயுஞ்ஜீத| தாரா புநர்பேதநாநாஂ மாஸூரீ, லேகநாநாமர்தமாஸூரீ, வ்யதநாநாஂ விஸ்ராவணாநாஂ ச கைஶிகீ, சேதநாநாமர்தகைஶிகீ| நிஶாநீ து தேஷாஂ ஶ்லக்ஷ்ணா ஶிலிகா மாஷமுத்கப்ரபா| தாராஸஂஸ்தாபநஂ ச ஶால்மலீபலகம்| அத யோக்யா| ந சாதிகதஶாஸ்த்ரேऽப்யகதயோக்யஃ, யோக்யா-அப்யாஸஃ, ஸுபஹுஶோ வாऽப்யதஷ்டகர்மா ஶஸ்த்ரகர்மணி ப்ரவர்தேத, ஶிராஸ்நாயுமர்மாதிவ்யாப்தத்வாத்தேஹஸ்ய| தஸ்மாத் ஸரோமசர்மபுஷ்பபலாலாபுத்ரபுஸோதகபங்கபூர்ணததிபஸ்திவத்ரமாஂஸபேஶிகோத்பலநாலாதிஷு யதார்ஹமாஹரணாதியோக்யாஂ குர்யாத்| ததா கடபார்ஶ்வஸ்ரோதஸ்யம்போபிஃ பரிபூர்ணேந நேத்ரேண பஸ்திபீடநயோக்யாம்| மதுமாஂஸகண்டேஷ்வக்நிக்ஷாராவசரணயோக்யாம்| புஸ்தமயபுருஷாங்கப்ரத்யங்கேஷு பந்தநயோக்யாம்| அபி ச| யுக்தகாரீ பிஷக்புபூஷுஃ புருஷஂ ஸம்பூர்ணகாத்ரமவிஷஹதமதீர்கவ்யாதிபீடிதஂ நிஷ்கஷ்டாந்த்ரமவஹந்த்யாமாபகாயாஂ முஞ்ஜபல்வஜவேஷ்டிதஂ பஞ்ஜரஸ்தமப்ரகாஶே தேஶே கோதயேத்| தஂ ஸம்யக்ப்ரகுதிதஂ சோத்தத்யாயததேஹஂ கத்வோஶீரவேணுகூர்சாதீநாமந்யதமேந ஶநைஃஶநைரவகஷ்ய த்வகாதீந் ஸர்வாநேவ வாஹ்யாப்யந்தராநங்கஸிராஸ்ராய்வாதீநவயவாநாசார்யோபதர்ஶிதேநாகமேந சக்ஷுஷா ச லக்ஷயேத்| இதி ஶாஸ்த்ரேண யத்தஷ்டஂ தஷ்டஂ ப்ரத்யக்ஷதஶ்ச யத்| ஸமாகதஂ ததுபயஂ பூயோ ஜ்ஞாநஂ விவர்தயேத்||" இதி|
Adhikarana ஜலௌகஸாஂ விஷயஃ (௩௫) · Śloka ௩௫
ஸுகுமாரபாலாநாமஸ்ரவிஸ்ராவணார்தஂ ஜலௌகஸோ யோஜயேத் ஜலௌகஸஸ்து ஸுகிநாஂ ரக்தஸ்ராவாய யோஜயேத்| |௩௫|
View original
सुकुमारबालानामस्रविस्रावणार्थं जलौकसो योजयेत् जलौकसस्तु सुखिनां रक्तस्रावाय योजयेत्| |३५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸுகிநாஂ-ஸுகோசிதாநாஂ, ரக்தஸ்ராவணார்தஂ ஜலௌகஸோ யோஜயேத்| தாஶ்ச த்விப்ரகாராஃ,-ஸவிஷாநிர்விஷாஶ்ச| தத்ர ஸவிஷாணாஂ ஸாபாயத்வாத்தா ஏவ தாவல்லக்ஷயதி-
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜலௌகஸாஂ விஷயமாஹ-ஜலௌகஸஸ்த்விதி|
Adhikarana வர்ஜ்யா ஜலௌகஸஃ (௩௫-௩௭) · Śloka ௩௭
தாஶ்ச த்விப்ரகாராஃ,- ஸவிஷா நிர்விஷாஶ்ச| தத்ர ஸவிஷாணாஂ ஸாபாயத்வாத்தா ஏவ தாவல்லக்ஷயதி | துஷ்டாம்புமத்ஸ்யபேகாஹிஶவகோதமலோத்பவாஃ||௩௫|| ரக்தாஃ ஶ்வேதா பஶஂ கஷ்ணாஶ்சபலாஃ ஸ்தூலபிச்சிலாஃ| இந்த்ராயுதவிசித்ரோர்த்வராஜயோ ரோமஶாஶ்ச தாஃ||௩௬|| ஸவிஷா வர்ஜயேத்| |௩௭|
View original
ताश्च द्विप्रकाराः,- सविषा निर्विषाश्च| तत्र सविषाणां सापायत्वात्ता एव तावल्लक्षयति | दुष्टाम्बुमत्स्यभेकाहिशवकोथमलोद्भवाः||३५|| रक्ताः श्वेता भृशं कृष्णाश्चपलाः स्थूलपिच्छिलाः| इन्द्रायुधविचित्रोर्ध्वराजयो रोमशाश्च ताः||३६|| सविषा वर्जयेत्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துஷ்டாம்பூத்பவாஶ்ச ஜலௌகஸஃ ஸவிஷா இதி வர்ஜயேத்| ததா மத்ஸ்யபேகஸர்பாதிஶவகோதோத்பவாஃ, ததா தேஷாமேவ மத்ஸ்யாதீநாஂ யே மலாஃ-மூத்ரபுரீஷாதயஃ, ததுத்பவாஶ்ச ஸவிஷா இதி வர்ஜயேத்| ஸவிஷாணாஂ லக்ஷணமாஹ-ரக்தா இத்யாதி| யாவல்லோமஶா யாஸ்தாஃ ஸவிஷா யதஃ, ததோ வர்ஜயேத்-தா ந யோஜயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வர்ஜ்யாஂ ஜலௌகஸ ஆஹ-துஷ்டாம்த்ர்விதி| துஷ்டாம்புநி மத்ஸ்யாதிஶவகோதமலேஷு ச ஜாதாஃ|
Adhikarana வர்ஜ்யாப்ரயோகே தோஷஃ வர்ஜ்யாதோஷே சிகித்ஸா (௩௭) · Śloka ௩௭
தாபிஃ கண்டூபாகஜ்வரப்ரமாஃ| விஷபித்தாஸ்ரநுத்கார்யஂ தத்ர|௩௭|
View original
ताभिः कण्डूपाकज्वरभ्रमाः| विषपित्तास्रनुत्कार्यं तत्र|३७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாபிர்ஹி யோஜிதாபிஃ கண்ட்வாதயஃ ஸ்யுஃ| உபலக்ஷணஂ சேதம்| தாஹஶோஷமூர்ச்சாதயோऽபி ஸ்யுஃ| { தத்ர- } தாஸு மோஹாத்யோஜிதாஸு, விஷாதிஜித் கார்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வர்ஜ்யாப்ரயோகே தோஷமாஹ-தாபிரிதி| வர்ஜ்யாதோஷே சிகித்ஸாமாஹ-விஷபித்தாஸ்ரநுதிதி|
Adhikarana க்ராஹ்யா ஜலௌகஸஃ (௩௭-௩௮) · Śloka ௩௮
| ஶுத்தாம்புஜாஃ புநஃ||௩௭|| நிர்விஷாஃ ஶைவலஶ்யாவா வத்தா நீலோர்த்வராஜயஃ| கஷாயபஷ்டாஸ்தந்வங்க்யஃ கிஞ்சித்பீதோதராஶ்ச யாஃ||௩௮||
View original
| शुद्धाम्बुजाः पुनः||३७|| निर्विषाः शैवलश्यावा वृत्ता नीलोर्ध्वराजयः| कषायपृष्ठास्तन्वङ्ग्यः किञ्चित्पीतोदराश्च याः||३८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜலௌகஸ இத்யநுவர்ததே| ஶுத்தஜலோத்பவாஃ (ஶுத்தாம்புஜாஃ)-ஸௌகந்திகோத்பலகமலவிபுலஸலிலஶைவாலஜா ஜலௌகஸோ, நிர்விஷாஃ ஸ்யுஃ| ஆஸாஂ ச லக்ஷணமாஹ-ஶைவலேத்யாதி| ஶைவலமிவ ஶ்யாவாஃ, ததா வத்தாஃ, ததா நீலோர்த்வராஜயஃ, ததா கஷாயஂ-ந்யக்ரோதாதிவல்கலஸதஶவர்ணஂ, பஷ்டஂ யாஸாஂ தா ஏவம், ததா தநுஶரீராஃ கிஞ்சித்பீதவர்ணஜடராஶ்ச நிர்விஷா வேத்யாஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-க்ராஹ்யா ஜலௌகஸ ஆஹ-ஶுத்தாம்புஸம்பவா இதி|
Adhikarana க்ராஹ்யாஸ்வபி மத்தா வர்ஜ்யாஃ (௩௯) · Śloka ௩௯
தா அப்யஸம்யக்வமநாத் ப்ரததஂ ச நிபாதநாத்| ஸீதந்தீஃ ஸலிலஂ ப்ராப்ய ரக்தமத்தா இதி த்யஜேத்||௩௯||
View original
ता अप्यसम्यग्वमनात् प्रततं च निपातनात्| सीदन्तीः सलिलं प्राप्य रक्तमत्ता इति त्यजेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நிர்விஷா அபி ஜலௌகஸோ ரக்தமத்தா இதி த்யஜேத்| ந கேவலஂ ஸவிஷா இதி ப்ரதிபாதநார்தோऽபிஶப்தஃ| ரக்தமத்தத்வே ஹேதுத்வயமாஹ-அஸம்யக்வமநாத், துஷ்டரக்தஸ்யேதி ஶேஷஃ| ப்ரததஂ ச லாகநாத், துஷ்டரக்தவாஸித்வேந ரக்தமத்தா இத்யுக்தாஃ| தாஶ்ச கதஂ லக்ஷ்யந்தே ? இத்யாஹ-ஸீதந்தீரித்யாதி| ஜலஂ (ஸலிலஂ) ப்ராப்யதோயபூர்ணபாண்டமாஸாத்ய, ஸீதந்தீஃ-ந ததா சேஷ்டமாநாஃ, இதி ஜ்ஞாத்வா த்யஜேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-க்ராஹ்யாஸ்வபி மத்தா வர்ஜ்யா இத்யாஹ-தா இதி| ப்ரததஂ நிபாதநாத்-அவிஶ்ரமய்ய ப்ரயோகாத்| ஸீதந்தீஃ-ஶ்ரமமத்யஜந்தீஃ| ரக்தமத்தா இதி- ரக்தமத்தத்வாத்தேதோஃ|
Adhikarana ஜலௌகஸாஂ ப்ரயோகஃ (௪௦-௪௧) · Śloka ௪௧
அதேதரா நிஶாகல்கயுக்தேऽம்பஸி பரிப்லுதாஃ| அவந்திஸோமே தக்ரே வா புநஶ்சாஶ்வாஸிதா ஜலே||௪௦|| லாகயேத்ததமத்ஸ்தந்யரக்தஶஸ்த்ரநிபாதநைஃ| பிபந்தீருந்நதஸ்கந்தாஶ்சாதயேந்மதுவாஸஸா||௪௧||
View original
अथेतरा निशाकल्कयुक्तेऽम्भसि परिप्लुताः| अवन्तिसोमे तक्रे वा पुनश्चाश्वासिता जले||४०|| लागयेद्दृतमृत्स्तन्यरक्तशस्त्रनिपातनैः| पिबन्तीरुन्नतस्कन्धाश्छादयेन्मृदुवाससा||४१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அத-பரிக்ஷாதோऽநந்தரஂ, இதரா லாகயேத்| கிம்பூதாஃ ? ஹரித்ராகல்கயுக்தஜலே பரிப்லுதாஃ, காஞ்ஜிகே காலஶேயே வா பரிப்லுதாஃ, புநஶ்ச ஜலே ஸமாஶ்வாஸிதாஃ-ஸாத்ம்யபூதே ஜலே ப்லவநார்ஹாஃ ஸோத்ஸாஹாஃ ஸதீஃ, யோஜயேத்| அலகந்தீஃ கதஂ லாகயேத் ? இத்யாஹ-கதேத்யாதி| கதாதிபாதநைஸ்தா யோஜயேத்| பாதநஶப்தஃ ப்ரத்யேகஂ யோஜ்யஃ| ஶஸ்த்ரேணாங்கே ரக்தஂ மோக்ஷயித்வா வா த யோஜயேத்| தாஶ்ச பிபந்தீஃ ஸூக்ஷ்மவாஸஸாऽऽச்சாதயேத்| ஏவஂ ஹி தாஸாஂ மக்ஷிகாத்யநுபத்ரவாத் ஸம்யக்யோஜநா ஸ்யாத்| அத கிமேதாஃ பிபந்த்யுத நேதி கதஂ ஜ்ஞாயதே ? இத்யத்ர விஶேஷணத்வாரேண ஹேதுமாஹ-உந்நதஸ்கந்தா இதி| உந்நதஃ ஸ்கந்தோ யாஸாஂ தா ஏவம்| உந்நதஸ்கந்தத்வேந தாஸாஂ பாநஂ ஜ்ஞாயத இத்யர்தஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-நநு, ஶுத்தரக்ததுஷ்டரக்தயோரேகல்கீபூதத்வாத் ஶுத்தரக்தாகர்ஷணாஜ்ஜாலௌகா தோஷாய ஸ்யாதித்யாஹ-ஜலௌகஸாஂ ப்ரயோகமாஹ-அதேதரா இதி| இதராஃ-அவர்ஜ்யாஃ| அவந்திஸோமே-காஞ்ஜிகே| கதாத்யந்யதமேந ப்ரதேஶமப்யஜ்ய ஶஸ்த்ரேண வா ப்ரச்சாய லாகயேத்|
Adhikarana ஜலௌகாஃ ப்ரதமஂ துஷ்டஂ ரக்தஂ பிபதி (௪௨-௧) · Śloka ௧
ஸம்பக்தாத்துஷ்டஶுத்தாஸ்ராஜ்ஜலௌகா துஷ்டஶோணிதம்| ஆதத்தே ப்ரதமஂ ஹஂஸஃ க்ஷீரஂ க்ஷீரோதகாதிவ||௪௨|| (குல்மார்ஶோவித்ரதீந் குஷ்டவாதரக்தகலாமயாந்| நேத்ரருக்விஷவீஸர்பாந் ஶமயந்தி ஜலௌகஸஃ| )||௧||
View original
सम्पृक्ताद्दुष्टशुद्धास्राज्जलौका दुष्टशोणितम्| आदत्ते प्रथमं हंसः क्षीरं क्षीरोदकादिव||४२|| (गुल्मार्शोविद्रधीन् कुष्ठवातरक्तगलामयान्| नेत्ररुग्विषवीसर्पान् शमयन्ति जलौकसः| )||१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துஷ்டஶுத்தாஸ்ராந்மிலிதாதபி ஜலௌகா துஷ்டரக்தமேவ பூர்வமாதத்தே, ந ஶுத்தஂ தேஹதாதுஸ்தம், இதி தஷ்டாந்தேந தர்ஶயதி-ஹஂஸ இத்யாதி| ஹஂஸோ யதா க்ஷீரஜலாந்மிஶ்ரிதாத் ப்ராக்துக்தமாதத்தே ந து ஜலம், ததா ஜலௌகாஃ ப்ராக்ஶுத்தஂ ரக்தமாதத்தே பஶ்சாதிதரதிதி ந்யாய்யமேதத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-துஷ்டஶுத்தஸம்பர்கே ஜலௌகாஃ ப்ரதமஂ துஷ்டஂ பிபதீத்யாஹ ஸம்பக்தாதிதி|
Adhikarana ஜலௌகஸாஂ மோக்ஷணகாலஃ (௪௩) · Śloka ௪௩
தஂஶஸ்ய தோதே கண்ட்வாஂ வா மோக்ஷயேத்| |௪௩|
View original
दंशस्य तोदे कण्ड्वां वा मोक्षयेत्| |४३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஂஶஸ்ய தோதே ஸதி கண்ட்வாஂ ஸத்யாஂ வா மோக்ஷயேத், ஶுத்தரக்தரக்ஷார்தமதியோகபயாச்ச| தாமித்யேகவசநநிர்தேஶாதேகைகாஂ மோக்ஷயேத், ந து ஸர்வாஃ ஸகதேவேதி கமயதி| அத பாநலௌல்யல்யாதஶஂ, - ந த்யஜேத்ததோ ஹரித்ராசூர்ணஂ வா வதநே தத்த்வா மோக்ஷயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜலௌகஸாஂ மோக்ஷணகாலமாஹ-தஂஶஸ்யேதி|
Adhikarana மோக்ஷிதாநாஂ கத்யம் (௪௩) · Śloka ௪௩
வாமயேச்ச தாம்| படுதைலாக்தவதநாஂ ஶ்லக்ஷ்ணகண்டநரூஷிதாம்||௪௩||
View original
वामयेच्च ताम्| पटुतैलाक्तवदनां श्लक्ष्णकण्डनरूषिताम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மோக்ஷிதாஂ ச ஜலௌகஸஂ வாமயேத்| வமநவிதாநமாஹ பட்வித்யாதி| ஸைந்தவயுதேந தைலேந ரூஷிதாஸ்யாஂ ததா ஸூக்ஷ்மேண தண்டுலகண்டநேந ரூஷிதாஂ-அவகீர்ணாஂ, வாமயேத்| தண்டுலஶப்தஸ்யாத்ர லோபோ ஜ்ஞேயஸ்தந்த்ரயுக்த்யா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-மோக்ஷிதாநாஂ கத்யமாஹ-வாமயேதிதி| கண்டநஂ துஷஃ|
Adhikarana ஸப்தாஹாதர்வாக் ஜலௌகஸாஂ புநஃ ப்ரயோ நிஷேதஃ (௪௪) · Śloka ௪௪
ரக்ஷந் ரக்தமதாத்பூயஃ ஸப்தாஹஂ தா ந பாதயேத்| |௪௪|
View original
रक्षन् रक्तमदाद्भूयः सप्ताहं ता न पातयेत्| |४४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாஃ-கதவமநா ஜலௌகஸோ, ரக்தமதாத்ரக்ஷந் புநஃ ஸப்தாஹஂ ந யோஜயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸப்தாஹாதர்வாக் ஜலௌகஸாஂ புநஃப்ரயோகஂ நிஷேததி-ரக்ஷந்நிதி|
Adhikarana ஜலௌகஸாஂ ஸம்யக்வமநலக்ஷணம் (௪௪) · Śloka ௪௪
| பூர்வவத் படுதா தார்ட்யஂ ஸம்யக்வாந்தே ஜலௌகஸாம்||௪௪||
View original
| पूर्ववत् पटुता दार्ढ्यं सम्यग्वान्ते जलौकसाम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜலௌகஸாஂ ஸம்யக்வாந்தே ஸதி பூர்வவத்-அலாகிதாநாமிவ, படுதாதி பவதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜலௌகஸாஂ ஸம்யக்வமநலக்ஷணமாஹ-பூர்வவதிதி|
Adhikarana அதிவாந்தே லக்ஷணம் (௪௫) · Śloka ௪௫
க்லமோऽதியோகாந்மத்யுர்வா| |௪௫|
View original
क्लमोऽतियोगान्मृत्युर्वा| |४५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதியோகாத்வமநஸ்ய க்லமோ மத்யுர்வா ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அதிவாந்தே லக்ஷணமாஹ-க்லம இதி|
Adhikarana துர்வாந்தே லக்ஷணம் (௪௫) · Śloka ௪௫
துர்வாந்தே ஸ்தப்ததா மதஃ| |௪௫|
View original
दुर्वान्ते स्तब्धता मदः| |४५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துர்வாந்தே ஸதி ஸ்தப்ததா மதஶ்ச ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-துர்வாந்தே லக்ஷணமாஹ-துர்வாந்த இதி|
Adhikarana ஜலௌகஸாஂ பாலநவிதிஃ (௪௫-௪௬) · Śloka ௪௬
| அந்யத்ராந்யத்ர தாஃ ஸ்தாப்யா கடே மத்ஸ்நாம்புகர்பிணி||௪௫|| லாலாதிகோதநாஶார்தஂ, ஸவிஷாஃ ஸ்யுஸ்ததந்வயாத்| |௪௬|
View original
| अन्यत्रान्यत्र ताः स्थाप्या घटे मृत्स्नाम्बुगर्भिणि||४५|| लालादिकोथनाशार्थं, सविषाः स्युस्तदन्वयात्| |४६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாஶ்சாந்யஸ்மிந்நந்யஸ்மிந் கடே த்ர்யஹாத் பஞ்சாஹாத்வா ஸ்தாப்யாஃ| கிம்பூதே ? மத்ஸ்நாபக்தேந ஜலேந கர்பிணி, தத்யுக்த இத்யர்தஃ| ப்ரஶஸ்தா மத்-மத்ஸ்நா, "ஸஸ்நௌ ப்ரஶஂஸாயாம்" இதி ஸ்நப்ரத்யயஃ| அநேகபாஜநஸ்தாபநே கோऽர்தஃ ? இத்யாஹ-லாலாதிகோதநாஶார்தம்| ஆதிஶப்தேந மூத்ரபுரீஷாதீநாஂ க்ரஹணம்| லாலாதீநாஂ_ஜலௌகஃஸம்பந்திநாஂ, கோதஃ-குதிதத்வஂ க்லிந்நதா, தந்நாஶாய| ததந்வயாத்-லாலாதியோகாத், தாஃ ஸவிஷாஃ ஸ்யுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜலௌகஸாஂ பாலநவிதிமாஹ-அந்யத்ராந்யத்ரேதி|
Adhikarana தஂஶாபரிஸ்ராவே ஸ்த்ராவணௌஷதம் (௪௬) · Śloka ௪௬
| அஶுத்தௌ ஸ்ராவயேத்தஂஶாந் ஹரித்ராகுடமாக்ஷிகைஃ||௪௬||
View original
| अशुद्धौ स्रावयेद्दंशान् हरिद्रागुडमाक्षिकैः||४६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஶுத்தௌ-அஶுத்தலிங்காநுமிதே ரக்தே ஸதி, தஂஶாந் ஹரித்ராதிபிஃ ஸ்ராவயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-தஂஶாபரிஸ்ராவே ஸ்ராவணௌஷதமாஹ-அஶுத்தாவிதி|
Adhikarana தஂஶஸ்த்ராவாநந்தரஂ கத்யம் (௪௭) · Śloka ௪௭
ஶததௌதாஜ்யபிசவஸ்ததோ லேபாஶ்ச ஶீதலாஃ| |௪௭|
View original
शतधौताज्यपिचवस्ततो लेपाश्च शीतलाः| |४७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அநந்தரஂ ஶததௌதகதஸம்பக்தாஃ பிசவோ 'யோஜ்யாஃ' இதி ஶேஷஃ| ஶதஶப்தோऽநேகபர்யாயஃ, பஹுகத்வோ தௌதமித்யர்தஃ| ததா, ஶீதலா லேபாஃ-யஷ்டீசந்தநோஶீராதிஜாஃ, யோஜ்யாஃ| தஂஶஸ்திதசலிதரக்தப்ரஸாதநாயேதி பாவஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-தஂஶஸ்த்ராவாநந்தரஂ கத்யமாஹ-ஶததௌதேதி|
Adhikarana ஸ்ராவபலம் (௪௭) · Śloka ௪௭
| துஷ்டரக்தாபகமநாத்ஸத்யோ ராகருஜாஂ ஶமஃ||௪௭||
View original
| दुष्टरक्तापगमनात्सद्यो रागरुजां शमः||४७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துஷ்டரக்தஸ்யாபகமநாத்-நிஃஸரணாத், ஸத்யோ-த்ராகேவ, ராகபீடாஶாந்திர்பவதி| உபலக்ஷணஂ சேதம்| ஶ்வயதுஶைதில்யதாஹஶமோऽபி ஹி பவத்யேவ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸ்ராவபலமாஹ-துஷ்டரக்தாபகமநாதிதி|
Adhikarana த்விதீயேऽஹ்நி புநஃஸ்ராவஃ (௪௮) · Śloka ௪௮
அஶுத்தஂ சலிதஂ ஸ்தாநாத்ஸ்திதஂ ரக்தஂ வ்ரணாஶயே| வ்யம்லீபவேத்பர்யுஷிதஂ தஸ்மாத்தத்ஸ்ராவயேத்புநஃ||௪௮||
View original
अशुद्धं चलितं स्थानात्स्थितं रक्तं व्रणाशये| व्यम्लीभवेत्पर्युषितं तस्मात्तत्स्रावयेत्पुनः||४८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஶுத்தஂ ரக்தஂ ஸ்வாஶயாச்சலிதஂ வ்ரணஸ்தாநே ஸ்திதஂ பர்யுஷிதஂ ஸத் வ்யம்லீபவேத்யதஃ, தஸ்மாத் தத்-ரக்தஂ, பூயஃ ஸ்ராவயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-த்விதீயேऽஹ்நி புநஃ ஸ்ராவமாஹ-அஶுத்தமிதி| அம்லீபவேத்-பாகோந்முகஂ பவேத்|
Adhikarana அலாபுகடிகயோரவிஷயஃ (௪௯) · Śloka ௪௯
யுஞ்ஜ்யாந்நாலாபுகடிகா ரக்தே பித்தேந தூஷிதே| தாஸாமநலஸஂயோகாத்|௪௯|
View original
युञ्ज्यान्नालाबुघटिका रक्ते पित्तेन दूषिते| तासामनलसंयोगात्|४९|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தே பித்தேந தூஷிதே ஸதி, அலாபுகடிகா ந லாகயேத்| தாஸாஂ-அலாபூநாஂ கடிகாநாஂ ச, அக்நிஸஂயோகாத் பித்தரக்தகோபோபபத்தேரிதி பாவஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அலாபுதகடிகயோரவிஷயமாஹ-யுஞ்ஜ்யாந்நேதி|
Adhikarana அலாபுகடிகயோர்விஷயஃ (௪௯) · Śloka ௪௯
| யுஞ்ஜ்யாத்து கபவாயுநா||௪௯||
View original
| युञ्ज्यात्तु कफवायुना||४९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாஸ்து கபவாதேந துஷ்டேऽஸஜி யுஞ்ஜ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அலாபுகடிகயோர்விஷயமாஹ-யுஞ்ஜ்யாத்த்விதி|
Adhikarana ஶங்கஸ்யாவிஷயஃ (௫௦) · Śloka ௫௦
கபேந துஷ்டஂ ருதிரஂ ந ஶங்கேண விநிர்ஹரேத்| ஸ்கந்நத்வாத்|௫௦|
View original
कफेन दुष्टं रुधिरं न शृङ्गेण विनिर्हरेत्| स्कन्नत्वात्|५०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபேந துஷ்டஂ ரக்தஂ ஸத் ஶங்கேண நாகர்ஷேத்| ஸ்கந்நத்வாத்ஸ்த்யாநத்வாத்தேதோஃ| ஶங்கஸ்ய சாக்நிஸஂயோகாபாவேந கபவிலயநே ஸாமர்த்யாபாவாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶங்கஸ்யாவிஷயமாஹ-கபேந துஷ்டமிதி|
Adhikarana ஶங்கஸ்ய விஷயஃ (௫௦) · Śloka ௫௦
| வாதபித்தாப்யாஂ துஷ்டம் ஶங்கேண நிர்ஹரேத்||௫௦||
View original
| वातपित्ताभ्यां दुष्टम् शृङ्गेण निर्हरेत्||५०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதபித்தாப்யாஂ துஷ்டஂ ருதிரஂ ஶங்கேண நிர்ஹரேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶங்கஸ்ய விஷயமாஹ-வாதபித்தாப்யாமிதி|
Adhikarana ப்ரச்சாநவிதிஃ ப்ரச்சாநஸ்ய விஷயஃ ஜலௌகஸாஂ விஷயஃ ஶங்காலாபுகடிகாநாஂ விஷயஃ ஶிராவ்யதஸ்ய விஷயஃ (௫௧-௫௩) · Śloka ௫௩
காத்ரஂ பத்தோபரி தடஂ ரஜ்ஜ்வா பட்டேந வா ஸமம்| ஸ்நாயுஸந்த்யஸ்திமர்மாணி த்யஜந் ப்ரச்சாநமாசரேத்||௫௧|| அதோதேஶப்ரவிஸதைஃ பதைருபரிகாமிபிஃ| ந காடகநதிர்யக்பிர்ந பதே பதமாசரந்||௫௨|| ப்ரச்சாநேநைகதேஶஸ்தஂ க்ரதிதஂ ஜலஜந்மபிஃ| ஹரேச்சங்காதிபிஃ ஸுப்தமஸக்வ்யாபி ஶிராவ்யதைஃ||௫௩||
View original
गात्रं बद्धोपरि दृढं रज्ज्वा पट्टेन वा समम्| स्नायुसन्ध्यस्थिमर्माणि त्यजन् प्रच्छानमाचरेत्||५१|| अधोदेशप्रविसृतैः पदैरुपरिगामिभिः| न गाढघनतिर्यग्भिर्न पदे पदमाचरन्||५२|| प्रच्छानेनैकदेशस्थं ग्रथितं जलजन्मभिः| हरेच्छृङ्गादिभिः सुप्तमसृग्व्यापि शिराव्यधैः||५३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காத்ரஂ ரஜ்ஜ்வா பட்டேந வா தடஂ ஸமஂ பத்தோபரி ப்ரச்சநீயப்ரதேஶஸ்ய, ததா ஸ்நாய்வாதி பரிஹரந், ப்ரச்சாநஂ குர்யாத்| கதம் ? அதோதேஶாத்ப்ரவிஸதைஃ-ப்ரவத்தைஃ, பதைருபரிகாமிபிஃ-ஊர்த்வப்ரஸாரிபிஃ| கிம்பூதைஃ பதைஃ ? ந காடைஃ-ந கரைஃ, ந கநைஃ-ந நிரந்தரைஃ, ந ச திர்யக்பிஃ-திரஶ்சீநைஃ| ததா, பதே பதஂ நாசரந்-பதஸ்யோபரி பதமகுர்வந்நித்யர்தஃ| ஏகதேஶஸ்திதஂ ரக்தஂ ப்ரச்சாநேநாகர்ஷேத்| க்ரதிதஂ க்ரந்த்யர்புதாதிஷு ரக்தஂ ஜலௌகாபிரபஹரேத்| ஸுப்தஂ-நிஶ்சேதநஂ ஸத் ஸ்தாநே ப்ரஸுப்த்யாதிவிகாரி, ஶங்காதிபிர்ஹரேத்| வ்யாபி-ஸர்வஶரீரஸ்ய, லோஹிதஂ ஶிராவ்யதைராகர்ஷேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ப்ரச்சாநவிதிமாஹ-காத்ரமிதி| பதைஃ-ஶஸ்த்ரகதைஃ| அதோதேஶப்ரவிஸதைஃ-அதஸ்தாதாகஷ்டஶஸ்த்ரைரதோதேஶமாரப்யோர்த்வமூர்த்வஂ க்ரியமாணைஃ| ப்ரச்சாநஸ்ய விஷயமாஹ-ப்ரச்சாநேநேதி| ஜலௌகஸாஂ விஷயமாஹ-க்ரதிதமிதி| க்ரதிதஂ-க்ரந்தீபூதம்| ஶங்காலாபுகடிகாநாஂ விஷயமாஹ-ஶங்காதிபிரிதி| ஸுப்தஂ அஜ்ஞாதஸ்பர்ஶம்| ஶிராவ்யதஸ்ய விஷயமாஹ-வ்யாபீதி| வ்யாபி-ஸர்வதேஹஸ்தம்|
Adhikarana ப்ரச்சாநஸ்ய விஷயாந்தரம் (௫௪) · Śloka ௫௪
ப்ரச்சாநஂ பிண்டிதே வா ஸ்யாத்| |௫௪|
View original
प्रच्छानं पिण्डिते वा स्यात्| |५४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பிண்டிதே ரக்தே ப்ரச்சாநஂ வா ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ப்ரச்சாநஸ்ய விஷயாந்தரமாஹ-ப்ரச்சாநமிதி| பிண்டிதே-கநே|
Adhikarana ஜலௌகஸாஂ விஷாயாந்தரம் (௫௪) · Śloka ௫௪
அவகாடே ஜலௌகஸஃ| |௫௪|
View original
अवगाढे जलौकसः| |५४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அவகாடே ரக்தே ஜலௌகஸஃ ஸ்யுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜலௌகஸாஂ விஷயாந்தரமாஹ-அவகாட இதி| அவகாடே-கம்பீரே|
Adhikarana அலாப்வாதீநாஂ விஷயாந்தரம் (௫௪) · Śloka ௫௪
| த்வக்ஸ்தேऽலாபுகடீஶங்கம்|௫௪|
View original
| त्वक्स्थेऽलाबुघटीशृङ्गम्|५४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்வக்ஸ்தே-உத்தாநே ரக்தே, அலாபுகடீஶங்காணி ஸ்யுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அலாப்வாதீநாஂ விஷயாந்தரமாஹ-த்வக்ஸ்த இதி|
Adhikarana ஶிராவ்யதஸ்ய நியதத்வம் (௫௪) · Śloka ௫௪
| ஶிரைவ வ்யாபகேऽஸஜி||௫௪||
View original
| शिरैव व्यापकेऽसृजि||५४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸர்வஶரீரவ்யாபகே ரக்தே ஶிரைவ பவதி| ஶிராயாஂ மதவிகல்போ நாஸ்த்யேவேத்யேவஶப்தார்தஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶிராவ்யதஸ்ய நியதத்வமாஹ-ஶிரைவேதி|
Adhikarana ஶங்காதீநாஂ விஷயாந்தராணி (௫௫) · Śloka ௫௫
வாதாதிதாம வா ஶங்கஜலௌகோலாபுபிஃ க்ரமாத்| |௫௫|
View original
वातादिधाम वा शृङ्गजलौकोलाबुभिः क्रमात्| |५५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦- அதவா வாதாதிஸ்தாநஸ்திதஂ ரக்தஂ யதாக்ரமஂ ஶங்காதிபிர்ஹரேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶங்காதீநாஂ விஷயாந்தராண்யாஹ-வாதாதிதாமேதி|
Adhikarana ஸ்ருதரக்தஸ்ய ஶீதோபசாராதிஶயே தோஷஃ (௨௬) · Śloka ௨௬
ஸ்த்ரதாஸஜஃ ப்ரதேஹாத்யைஃ ஶீதைஃ ஸ்யாத்வாயுகோபதஃ||௫௫|| ஸதோதகண்டூஃ ஶோபஸ்தஂ ஸர்பிஷோஷ்ணேந ஸேசயேத்| ௫௫ ௧/௨| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதா- யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶஸ்த்ரவி- திர்நாம ஷங்விஂஶோऽத்யாயஃ||௨௬||
View original
स्त्रतासृजः प्रदेहाद्यैः शीतैः स्याद्वायुकोपतः||५५|| सतोदकण्डूः शोफस्तं सर्पिषोष्णेन सेचयेत्| ५५ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शस्त्रवि- धिर्नाम षङ्विंशोऽध्यायः||२६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ்ருதரக்தஸ்ய நரஸ்ய ஶீதலைஃ ப்ரலேபாதிபிஸ்தோதகண்டூயுதஃ ஶோபோ வாதகோபாத் ஸ்யாத்| தஂ-தாதஶஂ ஶோபஂ, கதேநோஷ்ணேந ஸேசயேதிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகா- யாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶஸ்த்ரவிதிர்நாம ஷட்விஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௬||
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஸ்ருதரக்தஸ்ய ஶீதோபசாராதிஶயே தோஷமாஹஸ்ருதாஸஜ இதி| உக்ததோஷே ப்ரதீகாரமாஹ-தமிதி| ஸங்க்ரஹே து (ஸூ.அ. ௩௫)-"ஸர்வாஸாஂ ச பரஂ ப்ரமாணமஷ்டாதஶாங்குலாநி| தத்ர சதுஷ்பஞ்சஷடங்குலா நஷு யோஜயேத்| கஜவாஜிஷ்வபராஃ| தாஸு ஸுகுமாராஸ்தநுத்வசோऽல்பஶிரஸ்கா பஹததரகாயாஶ்ச ஸ்த்ரியஃ| விபரீதாஃ புமாஂஸோऽர்த்தசந்த்ராகதிபுரோவத்தாஶ்ச| தத்ர பஹுதோஷேஷு சிரோத்திதேஶு சாமயேஷு புமாஂஸோ யோஜயிதவ்யாஃ| ஸ்த்ரியோ விபரீதேஷு| ஜலௌகஸஸ்த்வார்த்ரசர்மாத்யுபாயைர்கஹீத்வா ஸுரபிபங்ககர்பே நவே கடே ஸ்தாபயேத்| ஶங்காடககஸேருகஶாலூகஶைவாலமணாலவல்லூரமத்ஸ்ராபுஷ்கரபீஜசூர்ணஂ ஸ்வாதுஶீதஂ ஸ்வச்சஂ ச தோயமந்நபாநார்தே தாப்யோ தத்யாத்| லாலாதிகோதபரிஹாரர்தமேவ ச த்ர்யஹாந்த்ர்யஹாத் புர்வமந்நபாநமபநீயாந்யத்தத்யாத்| பஞ்சாஹாச்ச தத்வித ஏவ கடாந்தரே தாஃ ஸஞ்சாரயேத்|" இதி| இதி ஹேமாத்ரிடீகாயாமாயுர்வேதரஸாயநே| ஶஸ்த்ரப்ரகரணஂ நாம ஸாமஸ்த்யேந நிரூபிதம்|| ௨௬||