Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஶ்ரேஏகணேஶாய நமஃ| சிகித்ஸிதஸ்தாநாதந்தரஂ கல்பஸ்தாநமாரப்யதே சிகித்ஸிதஸ்தாநஸ்ய கல்பஸ்தாநாபேக்ஷத்வாத்| ததா ஹி ப்ராகத்யகேஏஷ்ட (ஹ. சி. அ. ௧/௮) - "தர்பணேந ரஸேநேக்ஷோர்மத்யைஃ கல்போதிதாநி வா| வமநாநி ப்ரயுஜ்யேத" இதி| ததேவமாத்யுபதேஶாத் ஸபேக்ஷத்வமஸ்ய| தஸ்மாத் கல்பஸ்தாநமுச்யத இத்யாஹ --
Adhikarana வமநகல்பாத்யாயஃ (௨) · Śloka ௨
தஸ்மாத் கல்பஸ்தாநமுச்யத இத்யாஹ அதாதோ வமநகல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே)||௨||
तस्मात् कल्पस्थानमुच्यत इत्याह अथातो वमनकल्पं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வமநஂ-ஊர்த்வஂ முகேந தோஷஹரணம் , தஸ்ய கல்ப:-கல்பநஂ யோஜநமித்யர்த:| ஶேஷமாயுஷ்காமீயாத்யாயவத்வ்யாக்யேயம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶ்ரீகணேஶாய நமஃ| அத கல்பஸ்தாநாரம்பஃ| வமநகல்பஂ வ்யாக்யாதுஂ ப்ரதிஜாநீதே-அதேதி| அத வமநகல்பஃ| தத்ர ஸங்க்ரஹே (க. அ. ௧)-"வமந்த்ரவ்யாணாஂ மதநபலஜீமூதகேக்ஷ்வாகுத்விகோஶாதகீகுடஜபலாநி ஶ்ரேஷ்டாநி| தேஷ்வபி மதநபலம்| தோஷதூஷ்யாதிவஶாச்சைஷாமேதத்கல்பநாநாஂ ச ப்ராதாந்யம்| தோஷாதீநாமேவ சாதிபஹ்வவஸ்தாபேதாத்வமநாதிஷு கல்பநாநாஂ வ்யாபதாஂ ஸாதநாநாஂ ச யதஸங்க்யேயத்வஂ, அதோ புத்திமதாஂ விகல்பமார்கதர்ஶநார்தமுதாஹரணமாத்ரஂ கல்பஸித்திஸ்தாநமுபதேக்ஷ்யதே|" இதி|
Adhikarana மதநகல்பஃ,வமநே மதநஂ ஶ்ரேஷ்டம் விரேசநே த்ரிவந்மூலஂ ஶ்ரேஷ்டம்,வ்யாதிவஶாஜ்ஜீமூதாதேர்விஶிஷ்டதா (௧) · Śloka ௧
ப்ராதாந்யாச்ச வமநகல்பே மதநமேவ ஶஸ்யத இத்யாஹ அத மதநகல்பஃ| வமநே மதநஂ ஶ்ரேஷ்டஂ, த்ரிவந்மூலஂ விரேசநே| நித்யமந்யஸ்ய து வ்யாதிவிஶேஷேண விஶிஷ்டதா||௧||
प्राधान्याच्च वमनकल्पे मदनमेव शस्यत इत्याह अथ मदनकल्पः| वमने मदनं श्रेष्ठं, त्रिवृन्मूलं विरेचने| नित्यमन्यस्य तु व्याधिविशेषेण विशिष्टता||१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வமநவிஷயே நித்யஂ மதநஂ ஶ்ரேஷ்டம் , நிரபாயித்வாதந்யத்ரவ்யவிஷயேऽபி வா தஸ்யோபயோகாத் ஸர்வத்ராநிஷித்தப்ரஸரத்வாச்ச| லாகவமிச்சஂஶ்ச தந்த்ரகதிதமவோசத்-`த்ரிவந்மூலஂ விரேசநே'இதி| யதா மதநஂ வமநே நித்யஂ ஶ்ரேஷ்டஂ , ததா த்ரிவந்மூலஂ விரேசநே , நிரபாயித்வாதிஹேதுநா| மதநஂ வர்ஜயித்வா வ்யாதிவஶாதந்யஸ்ய-ஜீமூதாதேஃ , விஶிஷ்டதா| வக்ஷ்யதி ஹி (ஶ்லோ. ௧௯)- "ஜீமூதஂ து விஶேஷதஃ| ப்ரயோக்தவ்யஂ ஜ்வரஶ்வாஸகாஸஹித்மாதிரோகிணாம்| " இதி| ஏவஂ த்ரிவந்மூலஂ வர்ஜயித்வா பரஸ்ய விரேசநத்ரவ்யஸ்ய வ்யாதிவிஶேஷேண விஶிஷ்டத்வம், ந து த்ரிவந்மூலவத்ஸர்வத்ராநிஷித்தப்ரஸரத்வஂ நிரபாயித்வஂ ச| ததா சோக்தம் (ஸங்க்ரஹே ஸூ. அ. ௧௩)- "த்ரிவத்ஸுகவிரேசநாநாம்| " இதி| ததேவஂ வமநே மதநஂ ஶ்ரேஷ்டஂ த்ரிவந்மூலஂ விரசநே ஸர்வதேதி ஸ்திதம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-மாநத்ரிவதோஃ ஶ்ரேஷ்டத்வமாஹ-வமந இதி| நித்யஂ அவ்யபிசாரேண|
Adhikarana மதநபலாநாஂ ஸஂஸ்காரஃ (௨-௬) · Śloka ௬
பலாநி நாதிபாண்டூநி ந சாதிஹரிதாந்யபி| ஆதாயாஹ்நி ப்ரஶஸ்தர்க்ஷே மத்யே க்ரீஷ்மவஸந்தயோஃ||௨|| ப்ரமஜ்ய குஶமுத்தோல்யாஂ க்ஷிப்த்வா பத்வா ப்ரலேபயேத்| கோமயேநாநு முத்தோலீஂ தாந்யமத்யே நிதாபயேத்||௩|| மதுபூதாநி மத்விஷ்டகந்தாநி குஶவேஷ்டநாத்| நிஷ்கஷ்டாநி கதேऽஷ்டாஹே ஶோஷயேத்தாந்யதாதபே||௪|| தேஷாஂ ததஃ ஸுஶுஷ்காணாமுத்தத்ய பலபிப்பலீஃ| ததிமத்வாஜ்யபலலைர்மதித்வா ஶோஷயேத்புநஃ||௫|| ததஃ ஸுகுப்தஂ ஸஂஸ்தாப்ய ர்காயகாலே ப்ரயோஜயேத்| |௬|
फलानि नातिपाण्डूनि न चातिहरितान्यपि| आदायाह्नि प्रशस्तर्क्षे मध्ये ग्रीष्मवसन्तयोः||२|| प्रमृज्य कुशमुत्तोल्यां क्षिप्त्वा बध्वा प्रलेपयेत्| गोमयेनानु मुत्तोलीं धान्यमध्ये निधापयेत्||३|| मृदुभूतानि मध्विष्टगन्धानि कुशवेष्टनात्| निष्कृष्टानि गतेऽष्टाहे शोषयेत्तान्यथातपे||४|| तेषां ततः सुशुष्काणामुद्धृत्य फलपिप्पलीः| दधिमध्वाज्यपललैर्मृदित्वा शोषयेत्पुनः||५|| ततः सुगुप्तं संस्थाप्य र्कायकाले प्रयोजयेत्| |६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதஶப்தோऽத்ர ப்ரஸ்துதௌ மதநஸ்ய ப்ரஸ்தாவே| மதநஸ்ய பலாநி பாண்டூநி கஹீத்வா, ந த்வதிபாண்டூந்யதிக்ராந்தபாகத்வாத், ந சாதிஹரிதாந்யாமத்வாத்| கதாऽऽதாய ? ப்ரஶஸ்தநக்ஷத்ரே திவஸே| கஸ்மிந்நதௌ ? மத்யே க்ரீஷ்மவஸந்தயோஃ| ஏவமதுஸந்தௌ கஹீதாநி ப்ரமஜ்ய-வ்யபகதமலாதிதோஷாணி கத்வா, குஶமய்யாஂ முத்தோல்யாஂ-மூடிகாயாஂ, க்ஷிப்த்வா புநருபரிஷ்டாத்பத்த்த்வா ச ததோ கோமயேந தாஂ முத்தோலீஂ லிம்பேத்| அநந்தரஂ தாந்யமத்யே நிதாபயேத்-ஸ்தாபயேத்| குஶாநாஂ ஸமூஹோ ரசநாவிஶேஷநிஷ்பாதிதஃ குஶமுத்தோலீத்யுச்யதே| மதுபீதாநி தாநி மத்விஷ்டகந்தாநி- கதாசிந்மதுகந்தாநி கதாசிதிஷ்டகந்தாநி,குஶவேஷ்டநாதஷ்டாஹேந ஜ்ஞாத்வா அநந்தரமஷ்டாஹேऽதிக்ராந்தே குஶமுத்தோல்யாஃ நிஷ்கஷ்டாநி-பஹிஷ்கதாநி, அநந்தரமாதபே ஶோஷயேத்| ததஃ-அநந்தரஂ தேஷாஂ-மதநபலாநாஂ, [ஸுஷ்டு] ஶுஷ்காணாஂ பலபிப்பலீருத்தத்ய ததிமத்வாஜ்யபலலைர்மதித்வா-ஸங்க்ஷுத்ய,புநராதபே ஶோஷயேத்| ததஃ-அநந்தரஂ, ஸுஷ்டு குப்தஂ தாரயித்வா கார்யகாலே-வமநாவஸரே, தாஃ ப்ரயோஜயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-மதநஸஂஸ்காரமாஹ-பலாநீதி| பலாநி-மதநபலாநி| ப்ரமஜ்ய-விஶோத்ய| குஶமுத்தோல்யாஂ-குஶமயரஜ்ஜுவேஷ்டநிகாயாம்| தாஂ ச முத்தோலீஂ ரஜ்ஜுபிர்பத்த்வா கோமயேந லேபயேத்| அநு-பஶ்சாத், தாந்யராஶௌ நிதாபயேத்| ஸங்க்ரஹே து (க. அ.௧) -"யவபுஸமாஷஶாலிவ்ரீஹிகுலத்தமுத்காந்யதமராஶௌ" இதி| ததோऽஷ்டாஹே கதே மதுபூதாநி மதுவதிஷ்டகந்தாநி குஶவேஷ்டநாந்நிஷ்கஷ்ய ஆதபே ஶோஷயேத்| ததஃ ஸுஶுஷ்காணாஂ பலபிப்பலீஃ-மஜ்ஜாநஂ, உத்தரேத்| ததோ தத்யாதிபிர்மர்தயேத்| ததஃ புநஃ ஶோஷயேத்| ததோ குப்தஂ ஸ்தாபயேத்| ஸங்க்ரஹே து (க. அ. ௧)-"நவஂ கலஶமரஜஸ்கமாகண்டஂ பூரயித்வா" இத்யதிகம்|
Adhikarana மதநப்ரயோகஃ (௬-௯) · Śloka ௯
| அதாதாய ததோ மாத்ராஂ ஜர்ஜரீகத்ய வாஸயேத்||௬|| ஶர்வரீஂ மதுயஷ்ட்யா வா கோவிதாரஸ்ய வா ஜலே| கர்புதாரஸ்ய பிம்ப்யா வா நீபஸ்ய விதுலஸ்ய வா||௭|| ஶணபுஷ்ப்யாஃ ஸதாபுஷ்ப்யாஃ ப்ரத்யக்புஷ்ப்யுதகேऽதவா| ததஃ பிபேத்கஷாயஂ தஂ ப்ராதர்மதிதகாலிதம்||௮|| ஸூத்ரோதிதேந விதிநா ஸாது தேந ததா வமேத்| |௯|
| अथादाय ततो मात्रां जर्जरीकृत्य वासयेत्||६|| शर्वरीं मधुयष्ट्या वा कोविदारस्य वा जले| कर्बुदारस्य बिम्ब्या वा नीपस्य विदुलस्य वा||७|| शणपुष्प्याः सदापुष्प्याः प्रत्यक्पुष्प्युदकेऽथवा| ततः पिबेत्कषायं तं प्रातर्मृदितगालितम्||८|| सूत्रोदितेन विधिना साधु तेन तथा वमेत्| |९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அத-அநந்தரஂ, ததஃ-பிப்பிலீப்யோ, மாத்ராஂ-பரிமாணஂ ப்ராயேண தேஶகாலாதிவஶாத்வா மாத்ராஂ, விகல்ப்யாநந்தரஂ தாஂ மாத்ராஂ ஜர்ஜரீகத்ய-ஸஞ்சூர்ண்ய, மதுயஷ்டயாதீநாமந்யதமஸ்ய ஜலே ஶர்வரீஂ-ஸகலாஂ ராத்ரிஂ, வாஸயேதபிஷவணாய| ததஃ-அநந்தரஂ, [ப்ராதஃ] தஂ கஷாயஂ மதிதகாலிதஂ பூர்வஂ மதிதஂ பஶ்சாத்காலிதஂ-வஸ்த்ரபூதஂ கத்வா, ஸூத்ரோதிதேந விதிநா-"ஶ்வோ வம்யஂ" (ஸூ. அ. ௧௮|௧௨) இத்யாதிக்ரந்தோக்தேந, பிபேத்| [ததா-] ஏவஂ கதே ஸதி, தேந ஸாது வமேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ - மதநப்ரயோகமாஹ-அதேதி| ததஃ-பலபிப்பலீப்யஃ, மாத்ராஂ-அந்தர்நகமுஷ்டிஂ, யாவத்வா ஸாது மந்யேத| கோவிதாரஃ-காஞ்சநாரஃ| கர்புதாரஃ-ஶ்லேஷ்மாதகஃ| பிம்பீ-துண்டிகேரீ| நீபஃ-கதம்பபேதஃ| விதுலோ-வேதஸஃ| ஶணபுஷ்பீ-கண்டாரவா| ஸதாபுஷ்பீ-வநகார்பாஸீ| ப்ரத்யக்புஷ்பீ-அபாமார்கஃ| தேந-ததாகதேந கஷாயேண, ஸாது வமேத்| அந்யதா த்வஸாது|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மஜ்வராதௌ விஶேஷஃ (௯-௧௦) · Śloka ௧௦
| ஶ்லேஷ்மஜ்வரப்ரதிஶ்யாயகுல்மாந்தர்வித்ரதீஷு ச||௯|| ப்ரச்சர்தயேத்விஶேஷேண யாவத்பித்தஸ்ய தர்ஶநம்| |௧௦|
| श्लेष्मज्वरप्रतिश्यायगुल्मान्तर्विद्रधीषु च||९|| प्रच्छर्दयेद्विशेषेण यावत्पित्तस्य दर्शनम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விஶேஷேண ஶ்லேஷ்மஜ்வராதிஷு வமேத்| யாவத்பித்தஸ்ய தர்ஶநம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஶ்லேஷ்மஜ்வராதௌ விஶேஷமாஹ-ஶ்லேஷ்மஜ்வரேதி| ஶ்லேஷ்மஜ்வராதிஷு து விஶேஷேண புநஃபுநர்வாமயேதாபித்ததர்ஶநாத்|
Adhikarana ஜ்வராருச்யாதிஷு வமநயோகஃ (௧௦-௧௧) · Śloka ௧௧
| பலபிப்பலிசூர்ணஂ வா க்வாதேந ஸ்வேந பாவிதம்||௧௦|| த்ரிபாகத்ரிபலாசூர்ணஂ கோவிதாராதிவாரிணா| பிபேஜ்ஜ்வராருசிஷ்டேவக்ரந்த்யபச்யர்புதோதரீ||௧௧||
| फलपिप्पलिचूर्णं वा क्वाथेन स्वेन भावितम्||१०|| त्रिभागत्रिफलाचूर्णं कोविदारादिवारिणा| पिबेज्ज्वरारुचिष्ठेवग्रन्थ्यपच्यर्बुदोदरी||११||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦ -அதவா மதநபலபிப்பலீசூர்ணஂ ஸ்வேந-பலபிப்பலீக்வாதேந, பாவிதஂ த்ரிபாகத்ரிபலாசூர்ணாந்விதஂ கோவிதாராதிஜலேந பிபேத், ஜ்வராதிஷூதராந்தேஷு|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -வமநாந்தரமாஹ-பலபிப்பலீதி| ஸ்வேந-பலபிப்பலீக்வாதேந| த்ரிபாகஂ-ததீயபாகதுல்யஂ, ஸம்மீலிதஂ த்ரிபலாசூர்ணஂ யஸ்மிஂஸ்தத்ததா| ஜ்வராதிமாந் பிபேத்| ஷ்டேவஃ-கபப்ரஸேகஃ|
Adhikarana கபஸ்தாநகே பித்தே (௧௨) · Śloka ௧௨
பித்தே கபஸ்தாநகதே ஜீமூதாதிஜலேந தத்| |௧௨|
पित्ते कफस्थानगते जीमूतादिजलेन तत्| |१२|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தே கபஸ்தாநகதே ஸதி க்ரந்த்யா (ஜ்வரா) திமாந்நரஸ்தத்-மதநபலஂ, ஜீமூதாதிஜலேந பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-வமநாந்தரமாஹ-பித்த இதி| கபஸ்தாநகதே பித்தே தத்-பலபிப்பலீசூர்ணஂ, ஜீமூதாதிஜலேந பிபேத்| ஜீமூதாதயஃ-ஶ்ரேஷ்டேஷூக்தாஃ|
Adhikarana ஹத்தாஹாதௌ வமநயோகஃ (௧௨-௧௩) · Śloka ௧௩
| ஹத்தாஹேऽதோஸ்த்ரபித்தே ச க்ஷீரஂ தத்பிப்பலீஶதம்||௧௨|| க்ஷைரேயீஂ வா| |௧௩|
| हृद्दाहेऽधोस्त्रपित्ते च क्षीरं तत्पिप्पलीशृतम्||१२|| क्षैरेयीं वा| |१३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஹதயதாஹேऽதோகே ரக்தபிதே [ச] தஸ்ய-மதநபலஸ்ய, பிப்பலீபிஃ க்வதிதஂ க்ஷீரஂ க்ஷைரேயீஂ வா பிபேத்| தந்த்ராந்தரே ச க்ஷீரஶ்ரபணவிதிருக்தஃ-"த்ரவ்யாதஷ்டகுணஂ க்ஷீரஂ க்ஷீராத்தோயஂ சதுர்குணம்| க்ஷீராவஶேஷஃ கர்தவ்யஃ க்ஷீரபாகே த்வயஂ விதிஃ||" இதி| அஸ்ரபித்த இத்யேதாவத்யுக்த ஊர்த்வகோபயகயோரஸ்ரபித்தயோர்வமநாயோக்யத்வாதேவாதோக்ரஹணே ஸித்தே புநரதோக்ரஹணஂ ஸுகதரப்ரதிபத்த்யர்தம்| க்ஷைரேயீமிதி "க்ஷீராட் டஞ்" இதி டஞ், "டிட் டாண" இதி ஙீப்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ ரஂ-அந்யதாஹ-ஹத்தாஹ இதி| பலபிப்பலீஶதஂ க்ஷீரஂ க்ஷைரேயீஂ வா ஹத்தாஹேऽதோஸ்ரபித்தே ச பிபேத்| க்ஷைரேயீஂ-க்ஷீரபேயாம்| க்ஷீரஂ ச-தத்பிப்பலீஶதமேவ| ஸங்க்ரஹே து (க. அ.௧)-"தஸ்ய வா பயஸஃ ஶீதஸ்ய ஸந்தாநிகாஞ்ஜலிஂ பித்தே ப்ரகுபிதே உரஃகண்டஹதயே ச தநுகபோபதிக்தே|" இதி|
Adhikarana கபச்சர்த்யாதௌ வமநயோகஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
கபச்சர்திப்ரஸேகதமகேஷு து| தத்யுத்தரஂ வா ததி வா தச்சதக்ஷீரஸம்பவம்||௧௩||
कफच्छर्दिप्रसेकतमकेषु तु| दध्युत्तरं वा दधि वा तच्छृतक्षीरसम्भवम्||१३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபச்சர்திப்ரஸேகதமகேஷு தத்யுத்தரஂ-ததிஸரமேவ ஹிதம்| அதவா ததி ஹிதம்| உபயமபி வமநே ஹிதஂ தச்சதக்ஷீரஸம்பவம்| தச்சதஂ-மதநபிப்பலீஶதம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அந்யதாஹ-கபச்சர்தீதி| கபச்சர்த்யாதிஷு து தச்சதக்ஷீரஜஂ ததி தத்யுத்தரஂ வா|
Adhikarana ஸுககாரகோ வமநயோகஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
பலாதிக்வாதகல்காப்யாஂ ஸித்தஂ தத்ஸித்ததுக்தஜம்| ஸர்பிஃ கபாபிபூதேऽக்நௌ ஶுஷ்யத்தேஹே ச வாமநம்||௧௪||
फलादिक्वाथकल्काभ्यां सिद्धं तत्सिद्धदुग्धजम्| सर्पिः कफाभिभूतेऽग्नौ शुष्यद्देहे च वामनम्||१४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்வாதஶ்ச கல்கஶ்ச க்வாதகல்கௌ, பலாதீநாஂ-மதநபலஜீமூதகேக்ஷ்வாதீநாஂ க்வாதகல்கௌ, தாப்யாஂ ஸித்தஂ-பக்வஂ, ஸர்பிஃ கபேநாபிபூதேऽக்நௌ ஶுஷ்யச்சரீரே ச வாமநஂ ஹிதம்| கிம்பூதஂ ஸர்பிஃ ? தத்ஸித்ததுக்தஜம் ,- தைஶ்ச-பலாதிபிஃ ஶதஂ(ஸித்தஂ), தத்ஸித்தஂ ச தத்துக்தஂ ச தஸ்மாதுத்பூதம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அந்யதாஹ-பலாதிதி| பலாதீநி-ஶ்ரேஷ்டத்வேநோக்தாநி, தேஷாஂ க்வாதஃ, தேஷாமேவ கல்கஃ, தேஷாமேவ க்ஷீராஜ்ஜாதஂ ஸர்பிஃ, ஏகத்ர ஸித்தஂ மந்தாக்நௌ கார்ஶ்யே ச பிபேத்| ஸங்க்ரஹே து (க. அ. ௧)-"பலமஜ்ஜசூர்ணமிஶ்ரேண வாऽऽரக்வதாதித்ரவ்யாணாஂ கோபகோண்டாபூநிம்பபாணவர்ஜாநாஂ ஸஸோமவல்கபஞ்சகோலகாநாமந்யதமஸ்ய நிர்யூஹேண ஸாதிதஂ லேஹமுபயுஞ்ஜீத| பலமஜ்ஜசூர்ணமிஶ்ரேண வா ரேணுகைலாஶதாஹ்வாகுஸ்தும்புருதகரகுஷ்டத்வக்சோரகமருபகாகுருகுக்குலுவாலகஶ்ரீவேஷ்டகபரிபேலவமாஂஸீஶைலேயகஸ்தௌணேயகஸுரஸா- பாலேவதபூத்யஶோகரோஹிணீநாஂ த்வாவிஂஶதேரந்யதமஸ்ய கஷாயேண ஸாதிதாமுத்காரிகாமோதநஂ வா பக்ஷயேத்| பலபிப்பலீஸ்வரஸகஷாயபரிபீதைர்வா திலஶாலிதந்துலபிஷ்டைஸ்தத்கஷாயோபஸஷ்டைஃ ஸுரஸாதித்ரவ்யாந்யதமநிர்யூஹோபஸஷ்டைர்வா ஶஷ்குலீரபூபாநந்யஂ வா பக்ஷ்யஂ ஸாதியித்வா பக்ஷயேத்|" இதி|
Adhikarana பக்ஷ்யபோஜ்யேஷு வமநயோகஃ (௧௫-௧௬) · Śloka ௧௬
ஸ்வரஸஂ பலமஜ்ஜ்ஞோ வா பல்லாதகவிதிஶதம்| ஆதர்வீலேபநாத்ஸித்தஂ லீட்வா ப்ரச்சர்தயேத்ஸுகம்||௧௫|| தஂ லேஹஂ பக்ஷ்யபோஜ்யேஷு தத்கஷாயாஂஶ்ச யோஜயேத்| |௧௬|
स्वरसं फलमज्ज्ञो वा भल्लातकविधिशृतम्| आदर्वीलेपनात्सिद्धं लीढ्वा प्रच्छर्दयेत्सुखम्||१५|| तं लेहं भक्ष्यभोज्येषु तत्कषायांश्च योजयेत्| |१६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பலமஜ்ஜ்ஞோ வா ஸ்வரஸஂ பல்லாதகவிதாநேந ஶதஂ தர்வீலேபஂ யாவத் பக்த்வா லீட்வா ஸுகஂ வமேத்| தஂ ச லேஹஂ பக்ஷ்யாதிஷு ததா தஸ்ய-மதநபலஸ்ய, கஷாயாந் யோஜயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ ரஂ-அந்யதாஹ-ஸ்வரஸமிதி| பல்லாதகவிதிஃ-உக்தோ ரஸாயநேஷு (ஹ.உ.அ. ௩௯/௭௨)|
Adhikarana ஸந்தர்பணவ்யாதிஷு வமநயோகஃ (௧௬-௧௭) · Śloka ௧௭
| வத்ஸகாதிப்ரதீவாபஃ கஷாயஃ பலமஜ்ஜஜஃ||௧௬|| நிம்பார்காந்யதரக்வாதஸமாயுக்தோ நியச்சதி| பத்தமூலாநபி வ்யாதீந் ஸர்வாந் ஸந்தர்பணோத்பவாந்||௧௭||
| वत्सकादिप्रतीवापः कषायः फलमज्जजः||१६|| निम्बार्कान्यतरक्वाथसमायुक्तो नियच्छति| बद्धमूलानपि व्याधीन् सर्वान् सन्तर्पणोद्भवान्||१७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மதநபலமஜ்ஜஜோ வா கஷாயோ வத்ஸகாதிகணப்ரதீவாபோ (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௩௩) நிம்பார்காந்யதரக்வாதஸஂயுக்தோ வ்யாதீந் ஸமூலாநபி நியச்சதி| கீத்தஶாந் ? ஸந்தர்பணஜாந்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ ரஂ-அந்யதாஹ-வத்ஸகாதீதி|
Adhikarana பலாபாவே புஷ்பஂ ஶலாடு வா (௧௮-௨) · Śloka ௨
ராடபுஷ்பபலஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணைர்மால்யஂ ஸுரூக்ஷிதம்| வமேந்மண்டரஸாதீநாஂ தப்தோ ஜிக்ரந் ஸுகஂ ஸுகீ||௧௮|| ஏவமேவ பலாபாவே கல்ப்யஂ புஷ்பஂ ஶலாடு வா| |௧௯| இதி மதநகல்பஃ||௨||
राठपुष्पफलश्लक्ष्णचूर्णैर्माल्यं सुरूक्षितम्| वमेन्मण्डरसादीनां तृप्तो जिघ्रन् सुखं सुखी||१८|| एवमेव फलाभावे कल्प्यं पुष्पं शलाटु वा| |१९| इति मदनकल्पः||२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மதநபுஷ்பபலஸூக்ஷ்மசூர்ணைஃ ஸுரூக்ஷிதஂ-தத்ரஜஸாऽதிதூஸரிதஂ, புஷ்பஂ ஜிக்ரந் மண்டரஸாதீநாஂ தப்தஃ , ஆதிக்ரஹணாத் கஶராக்ஷீரயவாகூநாஂ பரிக்ரஹஃ , ததாவிதோ ஜிக்ரந் ஸுகீ-க்லேஶமஸஹிஷ்ணுஃ , ஸுகேந வமேத்| ஏவமேவ-அநேநைவ க்ரமேண, பலாபாவே ஸதி புஷ்பஂ ப்ரகதத்வாந்மதநஸ்ய, கல்பநீயம்| "அதாதாய ததோ மாத்ராஂ ஜர்ஜரீகத்ய வாஸயேத்| ஶர்வரீஂ மதுயஷ்ட்யா வா கோவிதாரஸ்ய வா ஜலே||" (ஶ்லோ. ௬) இத்யாதிவிதிநா ஶலாடு வா-பாலமதநஂ அபக்வஂ பலஂ வா, ஏவஂ கல்பநீயம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ - அந்யதாஹ-ராடபுஷ்பபலேதி| ராடோ-மதநஃ| ஸுருஷிதஂ-ஸுஷ்டு அவகீர்ணம்| ஶலாடு-பாலஂ பலம்| ஸங்க்ரஹே து (க. அ. ௧)-"பலபிப்பலீநாஂ வா பலாதிநிர்யூஹேணைகவிஂஶதிகத்வஃ ஸுபாவிதாநாஂ குஸுமரஜஃஸதஶேந சூர்ணேநாவசூர்ணயேத் ஸரஸி ஸரோருஹஂ பஹத்ஸாயாஹ்நே தத்ராத்ரிமுஷிதஂ ப்ரபாதே புநரவசூர்ணிதமுத்தத்ய ஹரித்ராகஶராக்ஷீரயவாகூநாமந்யதமஂ ஸைந்தவகுடபாணிதோபேதமாகண்டஂ பீதவாநுபஜிக்ரந் ஸுகுமாரஃ ஸமுசிதகந்தஸம்பதுத்க்லிஷ்டகபபித்தோ பேஷஜத்வேஷீ ச ததா ஸுகேந சர்தயதி| ஏதேந ஸர்வமால்யகந்தப்ராவரணபடா வ்யாக்யாதாஃ|" இதி|
Adhikarana ஜீமூதகல்பஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
அத ஜீமூதகல்ப:| | ஜீமூதாத்யாஶ்ச பலவத்|௧௯|
अथ जीमूतकल्प:| | जीमूताद्याश्च फलवत्|१९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜீமூததும்பீகோஶாதக்யாத்யாஃ குடஜபலபர்யந்தாஃ பலவத்-மதநபலதுல்யவிதிநா, கல்ப்யாஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ ரஂ-மதநவிதிஂ ஜீமூதாதிஷ்வதிதிஶதி-ஜீமூதாத்யா இதி|
Adhikarana ஜ்வரஶ்வாஸாதௌ ஜீமூதோ யோஜ்யஃ (௧௯-௨௦) · Śloka ௨௦
| ஜீமூதஂ து விஶேஷதஃ||௧௯|| ப்ரயோக்தவ்யஂ ஜ்வரஶ்வாஸகாஸஹித்மாதிரோகிணாம்| |௨௦|
| जीमूतं तु विशेषतः||१९|| प्रयोक्तव्यं ज्वरश्वासकासहिध्मादिरोगिणाम्| |२०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விஶேஷேண து ஜீமூதோ ஜ்வராதிஷு யோஜ்யஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அத ஜீமூதகல்பஃ| தத்ர விஷயமாஹ-ஜீமூதமிதி| ஜீமூதஂ-தேவதாலீ|
Adhikarana தும்பீகோஶாதகீஷ்வபீயஂ கல்பநா (௨௦-௨௨) · Śloka ௨௨
| பயஃ புஷ்பேऽஸ்ய நிர்வத்தே, பலே பேயா பயஸ்கதா||௨௦|| லோமஶே க்ஷீரஸந்தாநஂ, தத்யுத்தரமலோமஶே| ஶதே பயஸி தத்யம்லஂ ஜாதஂ ஹரிதபாண்டுகே||௨௧|| ஆஸுத்ய வாருணீமண்டஂ பிபேந்மதிதகாலிதம்| கபாதரோசகே காஸே பாண்டுத்வே ராஜயக்ஷ்மணி||௨௨||
| पयः पुष्पेऽस्य निर्वृत्ते, फले पेया पयस्कृता||२०|| लोमशे क्षीरसन्तानं, दध्युत्तरमलोमशे| शॄते पयसि दध्यम्लं जातं हरितपाण्डुके||२१|| आसुत्य वारुणीमण्डं पिबेन्मृदितगालितम्| कफादरोचके कासे पाण्डुत्वे राजयक्ष्मणि||२२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஸ்ய-ஜீமூதஸ்ய, புஷ்பே ஸம்பந்நே பயஃ-க்ஷீரஂ, ஜீமூதகஶதஂ ப்ரயோஜ்யம்| பலேऽஸ்ய நிஷ்பந்நே பயஸ்கதா-ஜீமூதஶதக்ஷீரநிஷ்பாதிதா, பேயா யோஜ்யா| ஜீமூதபலஸ்ய லோமஶாலோமஶதயா மதுகடிநபேதேந த்வைவித்யம்| லோமஶே தஸ்மிந் ஜீமூதபலே ஶதக்ஷீரஸ்ய யா ஸந்தாநிகா-ஶீதீபூதஸ்யோபரிஷ்டாத்தநோऽவயவஃ , தஂ வமநே பிபேத்| அலோமஶே ஜீமூதபலே-காடிந்யமாகதே, தச்சூர்ணயுதஂ தத்யுத்தரஂ-ததிஸரஂ, பிபேத்| ஶதே பயஸி ப்ரகதத்வாஜ்ஜீமூதபலைஃ ஶதே| கிம்பூதே ? ஹரிதபாண்டுகே,-லோமஶாலோமஶயோர்மத்யமாவஸ்தாஂ ப்ராப்தே ஸதி, தத்யம்லஂ ஜாதஂ பிபேத்| அம்லமேவ ததி-தத்யம்லம், கேசித்து மஸ்து தத்யம்லமித்யாஹுஃ| ஜீமூதபலேந வாऽऽஸுத்ய வாருணீமண்டஂ பிபேத்| கிம்பூதம் ? மதிதகாலிதஂ,-பூர்வஂ மதிதஂ கஜாதிநா, பஶ்சாத் காலிதஂ-ப்ரஸ்ரதம்| கேஷு ? கபாரோசகாதிஷு|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ ரஂ-ப்ரயோகமாஹ-பய இதி| அஸ்ய-ஜீமூதஸ்ய, புஷ்பே நிர்வத்தே புஷ்பஸித்தஂ பயஃ ப்ரயோக்தவ்யம்| பலே பலஸித்தக்ஷீரபேயா| லோமஶே பலே தத்ஸித்தக்ஷீரஸந்தாநிகா| ச்யுதலோமநி பலே தத்ஸித்தக்ஷீரததிஸரஂ ததி வா| ஹரிதபாண்டுநி பலே தத்ஸித்தக்ஷீரஜமம்லஂ ததி க்ஷீரஂ வா| ஹரிதபாண்டுபிர்வாருணீமண்டஂ ஆஸுநுயாத்-அவஸ்தாந்தரஂ நயேத்| ததோ மதிதகாலிதஂ கபஜேஷ்வரோசகாதிஷு பிபேத்|
Adhikarana வாதபித்தார்திதே வமநயோகஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
இயஂ ச கல்பநா கார்யா தும்பீகோஶாதகீஷ்வபி| |௨௩|
इयं च कल्पना कार्या तुम्बीकोशातकीष्वपि| |२३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இயஂ ச கல்பநா-'பயஃ புஷ்பேऽஸ்ய நிர்வத்தே' இத்யாதிகா 'ஆஸுத்ய வாருணீமண்டஂ' இதிபர்யந்தா, தும்பீகோஶாதகீஷ்வபி கார்யா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ஜீமூதகல்பநாஂ தும்பீகோஶாதக்யோரதிதிஶதீயமிதி| இயஂ-அவஸ்தாபேதேந, கல்பநா தும்ப்யாஂ கோஶாதகீத்வயே ச|
Adhikarana பித்தஶ்லேஷ்மஜ்வரே வமநயோகஃ (௨௩-௨௫) · Śloka ௨௫
| பர்யாகதாநாஂ ஶுஷ்காணாஂ பலாநாஂ வேணிஜந்மநாம்||௨௩|| சூர்ணஸ்ய பயஸா ஶுக்திஂ வாதபித்தார்திதஃ பிபேத்| த்வே வா த்ரீண்யபி வாऽऽபோத்ய க்வாதே திக்தோத்தமஸ்ய வா||௨௪|| ஆரக்வதாதிநவகாதாஸுத்யாந்யதமஸ்ய வா| விமத்ய பூதஂ தஂ க்வாதஂ பித்தஶ்லேஷ்மஜ்வரீ பிபேத்||௨௫||
| पर्यागतानां शुष्काणां फलानां वेणिजन्मनाम्||२३|| चूर्णस्य पयसा शुक्तिं वातपित्तार्दितः पिबेत्| द्वे वा त्रीण्यपि वाऽऽपोथ्य क्वाथे तिक्तोत्तमस्य वा||२४|| आरग्वधादिनवकादासुत्यान्यतमस्य वा| विमृद्य पूतं तं क्वाथं पित्तश्लेष्मज्वरी पिबेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பர்யாகதாநாஂ-ப்ராப்தஸம்யக்பாகாநாஂ, பலாநாஂ வேணிஜந்மநாஂ-தேவதால்யுத்பந்நாநாஂ, சூர்ணஸ்ய ஶுக்திஂ-அர்தபலஂ, பயஸா வாதபித்தாப்யாமர்திதஃ-ஆதுரஃ , பிபேத்| த்வே வா த்ரீண்யபி வா ஜீமூதபலந்யாபோத்ய-ஜர்ஜரீகத்ய, திக்தோத்தமஸ்ய-நிம்பஸ்ய, க்வாதஂ பித்தஶ்லேஷ்மஜ்வரீ பிபேத்| அதவா, ஆரக்வதாதிநவகாத்-ஆரக்வதவர்காதாத்யௌஷதநவகாத், அந்யதமஸ்ய க்வாதே த்வே வா த்ரீண்யபி வா ஜீமூதபலாந்யாஸுத்ய-ஸந்தாய, ததா விமத்ய பூதஂ க்வாத பித்தஶ்லேஷ்மஜ்வரீ பிபேத்| கராகரீ ச வேணீ ச தேவதாலீ ச ஜீமூதஂ சேதி பர்யாயாஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அந்யதாஹ-பர்யாகதாநாமிதி| பர்யாகதாநாஂ-பக்வாநாம்| வேணீ-ஜீமூதஃ| ஶுக்திஂ-அர்தபலம்| அந்யதாஹ-த்வே வேதி| ஆபோத்ய-ஜர்ஜரீகத்ய| திக்தோத்தமஸ்ய-படோலஸ்ய| ஸங்க்ரஹே து (க. அ. ௧)-"ஜீவகர்ஷபகேக்ஷுஶதாவரீநாமந்யதமஸ்ய ஸ்வரஸேந வா பித்தஜே| அதவா பூர்வவத் கதஂ ஸித்தம்|" இதி|ஃ
Adhikarana பித்த்ஜ்வராதௌ வமநயோகஃ (௨௬-௨) · Śloka ௨
ஜீமூதகல்கஂ சூர்ணஂ வா பிபேச்சீதேந வாரிணா| ஜ்வரே பைத்தே, கவோஷ்ணேந கபவாதாத்கபாதபி||௨௬|| இதி ஜிமூதகல்பஃ||௨||
जीमूतकल्कं चूर्णं वा पिबेच्छीतेन वारिणा| ज्वरे पैत्ते, कवोष्णेन कफवातात्कफादपि||२६|| इति जिमूतकल्पः||२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜீமூதசுர்ணஂ-பலமபி கல்கீகத்யாதவா தச்சூர்ணஂ பித்தஜஜ்வரே ஶீதேந ஜலேநாலோட்ய பிபேத்| தஸ்யைவ கல்கஂ சூர்ணஂ வா கபவாதாத் கபாச்சோத்பூதே ஜ்வரே கவோஷ்ணேந வாரிணா பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்யதாஹ-ஜீமூதகல்கமிதி|
Adhikarana காஸஶ்வாஸாதௌ இக்ஷ்வாகுஃஶஸ்தஃ (௨௭) · Śloka ௨௭
அதேக்ஷ்வாகுகல்பஃ| காஸஶ்வாஸவிஷச்சர்திஜ்வரார்தே கபகர்ஶிதே| இக்ஷ்வாகுர்வமநே ஶஸ்தஃ ப்ரதாம்யதி ச மாநவே||௨௭||
अथेक्ष्वाकुकल्पः| कासश्वासविषच्छर्दिज्वरार्ते कफकर्शिते| इक्ष्वाकुर्वमने शस्तः प्रताम्यति च मानवे||२७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காஸாத்யார்தே கபார்திதே புருஷே வமநே-வமநவிஷயே, இக்ஷ்வாகுஃ ஶஸ்தஃ| ப்ரதாம்யதி ச மாநவே ப்ரதமகாக்ராந்தத்வாத்யஃ ப்ரதாம்யதி நரஸ்தஸ்மிஂஶ்ச, ஶஸ்தஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அதேக்ஷ்வாகுகல்பஃ| தத்ர விஷயமாஹ-காஸஶ்வாஸேதி| இக்ஷ்வாகுஃ-கடுதும்பீ| ப்ரதாம்யதி-மூர்ச்சாயுக்தே|
Adhikarana பித்தஶ்லேஷ்மஜ்வராதோஉ இக்ஷ்வாகு ப்ரயோகஃ (௨௮) · Śloka ௨௮
பலபுஷ்பவிஹீநஸ்ய ப்ரவாலைஸ்தஸ்ய ஸாதிதம்| பித்தஶ்லேஷ்மஜ்வரே க்ஷீரஂ பித்தோத்ரிக்தே ப்ரயோஜயேத்||௨௮||
फलपुष्पविहीनस्य प्रवालैस्तस्य साधितम्| पित्तश्लेष्मज्वरे क्षीरं पित्तोद्रिक्ते प्रयोजयेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பலபுஷ்பவிஹீநஸ்ய-அஸஞ்ஜாதபலபுஷ்பஸ்ய, [தஸ்ய-] இக்ஷ்வாகோஃ, கிஸலயைஃ க்ஷீரஂ ஸாதிதஂ பித்தஶ்லேஷ்மஜ்வரே பித்தோத்ரிக்தே ப்ரயோஜயேத்| பலபுஷ்பவிஹீநஸ்யேத்யநேந கோமலத்வஂ ப்ரதிபாதயதி இக்ஷ்வாகோஸ்தந்த்ரகத்| அந்யதா "ப்ரவாலைஃ ஸாதிதஂ க்ஷீரஂ பித்தோத்ரிக்தே ப்ரயோஜயேத்|" இதி ப்ரூயாத்| இக்ஷ்வாகுபலஸ்ய ஜரடாவஸ்தஸ்ய ப்ரயோகமாஹ-
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ ரஂ-ப்ரயோகமாஹ-பலபுஷ்பவிஹீநஸ்யேதி| விஹீநத்வஂ-அநுத்பத்த்யா|
Adhikarana கபகாஸாதௌ வமநயோகஃ (௨௯) · Śloka ௨௯
ஹதமத்யே பலே ஜீர்ணே ஸ்திதஂ க்ஷீரஂ யதா ததி| ஸ்யாத்ததா கபஜே காஸே ஶ்வாஸே வம்யஂ ச பாயயேத்||௨௯||
हॄतमध्ये फले जीर्णे स्थितं क्षीरं यदा दधि| स्यात्तदा कफजे कासे श्वासे वम्यं च पाययेत्||२९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
இக்ஷ்வாகுபலஸ்ய ஜரடாவஸ்தஸ்ய ப்ரயோகமாஹ ஸ௦-ஹதமத்யே ஜீர்ணே-ஸுபக்வே, தஸ்மிந் இக்ஷ்வாகோ: பலே ஹதமத்யபாகத்வாச்சூந்யமத்யே க்ஷீரஂ ஸ்திதஂ ஸத் யதா ததி ஜாதஂ ஸ்யாத்ததா கபகாஸாதிஷு வமநார்தஂ பாயயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்யதாஹ-ஹதமத்ய இதி| ஹதமத்யே-நிஷ்குலீகதே| ஜீர்ணே-பக்வே|
Adhikarana பாண்டுகுஷ்டாதௌ வமநயோகஃ (௩௦) · Śloka ௩௦
மஸ்துநா வா பலாந்மத்யஂ பாண்டுகுஷ்டவிஷார்திதஃ| தேந தக்ரஂ விபக்வஂ வா பிபேதத்ஸமதுஸைந்தவம்||௩௦||
मस्तुना वा फलान्मध्यं पाण्डुकुष्ठविषार्दितः| तेन तक्रं विपक्वं वा पिबेतत्समधुसैन्धवम्||३०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இக்ஷாகுபலமத்யஂ வா மஸ்துநா பாண்ட்வாத்யர்திதஃ பிபேத்| தேந-இக்ஷ்வாகுபலமத்யேந, தக்ரஂ வா விபக்வஂ மதுஸைந்தவயுதஂ பிபேத்| ஸமதுஸைந்தவமித்யுக்தஂ ஸ்பஷ்டார்தம் வமநவிதௌ ஹி ஸமதுஸைந்தவஸ்ய வமநஸ்யாநுஜ்ஞாநாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அந்யதாஹ-முஸ்துநேதி| தேந-பலமத்யேந| ஸங்க்ரஹே து (க.அ. ௧)-"ததேவ வா மத்யஂ ஸகுடபலலஂ பக்ஷயேத்| இக்ஷ்வாகுபலதைலஂ வா பிபேத்|" இதி|
Adhikarana விஷகுல்மாதௌ வமநயோகஃ (௩௧) · Śloka ௩௧
பாவயித்வாऽऽஜதுக்தேந பீஜஂ தேநைவ வா பிபேத்| விஷகுல்மௌதரக்ரந்திகண்டேஷு ஶ்லீபதேஷு ச||௩௧||
भावयित्वाऽऽजदुग्धेन बीजं तेनैव वा पिबेत्| विषगुल्मौदरग्रन्थिगण्डेषु श्लीपदेषु च||३१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஜாதுக்தேந தத்பீஜஂ பாவயித்வா தேநைவ-சகலீக்ஷீரேண, விஷகுல்மாதிஷு பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அந்யதாஹ-பாவயித்வேதி| தேநைவ-ஆஜதுக்தேந, விஷாதிஷு ஷட்ஸு பிபேத்|
Adhikarana கபஜ்வராதௌ வமநயோகஃ (௩௨) · Śloka ௩௨
ஸக்துபிர்வா பிபேந்மந்தஂ தும்பீஸ்வரஸபாவிதைஃ| கபோத்பவே ஜ்வரே காஸே கலரோகேஷ்வரோசகே||௩௨||
सक्तुभिर्वा पिबेन्मन्थं तुम्बीस्वरसभावितैः| कफोद्भवे ज्वरे कासे गलरोगेष्वरोचके||३२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸக்துபிஃ-யவஸக்துபிஃ, தும்பீஸ்வரஸபாவிதைர்மந்தஂ வா பிபேத்| கபோத்பவேஷு ஜ்வராதிஷு|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்யதாஹ-ஸக்துபிரிதி| கபஜேஷு ஜ்வராதிஷு மந்தஂ பிபேத்|
Adhikarana குல்மஜ்வராதௌ வமநயோகஃ (௩௩) · Śloka ௩௩
குல்மே ஜ்வரே ப்ரஸக்தே ச கல்கஂ மாஂஸரஸைஃ பிபேத்| நரஃ ஸாது வமத்யேவஂ ந ச தௌர்பல்யமஶ்நுதே||௩௩||
गुल्मे ज्वरे प्रसक्ते च कल्कं मांसरसैः पिबेत्| नरः साधु वमत्येवं न च दौर्बल्यमश्नुते||३३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கல்கஂ தும்ப்யா மாஂஸரஸைஃ பிபேத்| குல்மே ததா ஜ்வரே ப்ரஸக்தே-தீர்ககாலாநுபந்திநி| ஏவஂ ஸதி புருஷஃ ஸாதுகத்வா வமதி| தௌர்பல்யஂ ச ந ப்ராப்நோதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அந்யதாஹ-குல்ம இதி| குல்மே சிரகாலஜ்வரே ச மாஂஸரஸைஃ கல்கஂ பிபேத்|
Adhikarana ஸுகிஷு ஆத்ராபகோ வமநயோகஃ (௩௪-௩) · Śloka ௩
தும்ப்யாஃ பலரஸைஃ ஶுஷ்கைஃ ஸபுஷ்பைரவசூர்ணிதம்| சர்தயேந்மால்யமாக்ராய கந்தஸம்பத்ஸுகோசிதஃ||௩௪|| இதீக்ஷ்வாகுகல்பஃ||௩||
तुम्ब्याः फलरसैः शुष्कैः सपुष्पैरवचूर्णितम्| छर्दयेन्माल्यमाघ्राय गन्धसम्पत्सुखोचितः||३४|| इतीक्ष्वाकुकल्पः||३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ-(தும்ப்யாஃ பலரஸைஃ புஷ்பரஸைஶ்சாவசூர்ணிதஂ ஶுஷ்கைஃ-ஶோஷிதைஃ,தும்பிபலரஸைஸ்தும்பிபுஷ்பசூர்ணமிஶ்ரிதைரவசூர்ணிதஂ மால்யாமாக்ராய ஸுகஂ வமேத்| கந்தஸம்பத்-கந்தஸம்பத்திமத்|)
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர்௦ -அந்யதாஹ-தும்ப்யா இதி| தும்பீபலரஸைஃ தும்பீபுஷ்பசூர்ணமிஶ்ரிதைஃ ஶோஷிதைரவசூர்ணிதஂ மால்யமாக்ராய ஸுகஂ வமேத்| கந்தஸம்பத்-கந்தஸம்பத்திமத்| ஸங்க்ரஹே து (க. அ. ௧)-"இக்ஷ்வகுபலஸ்வரஸஂ வா த்ரிகுணக்ஷீரஸாதிதமுரஃஸ்திதே கபே பீநஸே ஸ்வரஸாதே ச பிபேத்| பில்வமூலப்ரஸ்தக்வாதேந வா தும்பீபீஜாநி க்வாதயேத்| ததஸ்தமிஂஸ்த்ரிபாககதே கதஸமாநி ச பிஷ்ட்வா தும்பீபீஜாநி ததர்தாஂஶிகாநி ச ப்ரத்யேகஂ ஜீமூதமஹாஜாலிநீவத்ஸககதவேதநாநி க்வாததுல்யமேவ ச த்ரிகடுகமாவபேத்| ததஃ புநரதிஶ்ரித்ய லேஹஂ ஸாதயேத்| தமவலிஹ்ய ப்ரமத்யாமநு பிபேத்| அயமேவ ச கல்பஃ காஶ்மர்யாதிஷு சதுர்ஷு மஹாபஞ்சமூலாங்கேஷு பதக் பதகுக்தோ வேதிதப்யஃ வாதகபகுல்மப்ரஸக்தஜ்வரேஷு||" இதி|
Adhikarana காஸகுல்மாதௌ தாமார்கவஃ இஷ்டஃ (௩௫-௩௬) · Śloka ௩௬
அத தாமார்கவகல்பஃ| காஸகுல்மோதரகரே வாதே ஶ்லேஷ்மாஶயஸ்திதே| கபே ச கண்டவக்த்ரஸ்தே கபஸஞ்சயஜேஷு ச||௩௫|| தாமார்கவோ கதேஷ்விஷ்டஃ ஸ்திரேஷு ச மஹத்ஸு ச| |௩௬|
अथ धामार्गवकल्पः| कासगुल्मोदरगरे वाते श्लेष्माशयस्थिते| कफे च कण्ठवक्त्रस्थे कफसञ्चयजेषु च||३५|| धामार्गवो गदेष्विष्टः स्थिरेषु च महत्सु च| |३६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காஸாதிஷு, ததா கபஸ்தாநஸ்தே வாதே, ஶ்ர்லேஷ்மணி கலஸ்தே முகஸ்தே ச ததா கபஸஞ்சயஜேஷ்வரோசகதிஷு ததா,ஸ்திரேஷு-தீர்ககாலப்ரரூடேஷு, மஹத்ஸு-சாத்யந்தஂ ப்ரவத்தேஷு, ரோகேஷு தாமார்கவஃ-கோஶபலாக்யஃ,இஷ்டஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அத த்விகோஶாதகீகல்பஃ| தத்ராதௌ தாமார்கவகல்பஃ| தத்ர விஷயமாஹ-காஸகுல்மேதி| தாமார்கவோ-ராஜகோஶாதகீ|
Adhikarana காஸாதௌ தாமார்கவப்ரயோகஃ (௩௬-௩௮) · Śloka ௩௮
| ஜீவகர்ஷபகௌ வீரா கபிகச்சூஃ ஶதாவரீ||௩௬|| காகோலீ ஶ்ராவாணீ மேதா மஹாமேதா மதூலிகா| தத்ரஜோபிஃ பதக்லேஹா தமார்கவரஜோந்விதாஃ||௩௭|| காஸே ஹதயதாஹே ச ஶஸ்தா மதுஸிதாத்ருதாஃ| |௩௮|
| जीवकर्षभकौ वीरा कपिकच्छूः शतावरी||३६|| काकोली श्रावाणी मेदा महामेदा मधूलिका| तद्रजोभिः पृथग्लेहा धमार्गवरजोन्विताः||३७|| कासे हृदयदाहे च शस्ता मधुसिताद्रुताः| |३८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜீவகர்ஷபாதீநாஂ பதக்-ப்ரயேகஂ, தேஷாஂ ரஜோபிஶ்சூர்ணைர்மதுஸிதாப்யாமத்யந்தஂ த்ருதாஃ-த்ரவீகதாஃ, தாமார்கவரஜோந்விதாஃ தச்சூர்ணமிஶ்ராஃ, லேஹாஃ காஸே ஹதயதாஹே ச ஶஸ்தாஃ| மதூலிகா மதுயஷ்டிஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ - ப்ரயோகமாஹ-ஜீவகர்ஷபகாவிதி| வீரா-விதாரீ| ஶ்ராவணீ-முண்டீ| மதூலிகா-ஜலஜஂ யஷ்டீமது| பாகஂ விநாऽபி மதுஸிதாயோகேநைவ லேஹத்வம்|
Adhikarana ஸபித்தோஷ்மே கபே ப்ரயோகஃ (௩௮) · Śloka ௩௮
| தே ஸுகாம்போநுபாநாஃ ஸ்யுஃ பித்தோஷ்மஸஹிதே கபே||௩௮||
| ते सुखाम्भोनुपानाः स्युः पित्तोष्मसहिते कफे||३८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த ஏவ-பூர்வோக்தா லேஹாஃ, உஷ்ணோதகாநுபாநா வமநாய பவேயுஃ| கபே பித்தோஷ்மஸஹிதே ஸதி-பித்தேந ததா பித்தகார்யேணோஷ்மணா யுக்தே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-தே-ஜீவகாதிலேஹாஃ| ஸுகாம்பஃ-கோஷ்ணமுதகம்| பித்தோஷ்மா-பித்தஜஸ்தாபஃ| ஸங்க்ரஹே து (க. அ. ௧)-"ஜீவநீயாந்யதமசூர்ணஸஂயுக்தாந் ஸமதுஶர்கராஂஸ்தத்கஷாயைர்லேஹாந் பித்தோபஸர்ஜநே ஶ்லேஷ்மணி விதத்யாத்|" இதி|
Adhikarana விஷாபஹஃ ப்ரயோகஃ (௩௯) · Śloka ௩௯
தாந்யதும்பருயூஷேண கல்கஸ்தஸ்ய விஷாபஹஃ| |௩௯|
धान्यतुम्बरुयूषेण कल्कस्तस्य विषापहः| |३९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஸ்ய-தாமார்கவஸ்ய, கல்கோ தாந்யதும்பருப்யாஂ யூஷேண க்வாதேந,உபயுக்தோ விஷக்நஃ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அந்யதாஹ-தாந்யேதி| தாந்யஂ-குஸ்தும்பரீ| யூஷஃ-க்வாதஃ|
Adhikarana மாநஸரோகே ப்ரயோகஃ (௩௯-௪) · Śloka ௪
| பிம்யாஃ புநர்நவாயா வா காஸமர்தஸ்ய வா ரஸே||௩௯|| ஏகஂ தாமார்கவஂ த்வே வா மாநஸே மதிதஂ பிபேத்| தச்சதக்ஷீரஜஂ ஸர்பிஃ ஸாதிதஂ வா பலாதிபிஃ||௪௦|| இதி தாமார்கவகல்பஃ||௪||
| बिम्याः पुनर्नवाया वा कासमर्दस्य वा रसे||३९|| एकं धामार्गवं द्वे वा मानसे मृदितं पिबेत्| तच्छृतक्षीरजं सर्पिः साधितं वा फलादिभिः||४०|| इति धामार्गवकल्पः||४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பிம்ப்யாதீநாமந்யதமஸ்ய ரஸே-க்வாதே, தாமார்கவபலமேகஂ மதிதஂ கத்வா, அதவா த்வே பலே, மாநஸே-மாநோவிகாரே, வமநஂ ( நார்தஂ) பிபேத்| அதவா, தச்சதக்ஷீரஜஂ ஸர்பிஃ-தாமார்கவபலஸாதிதஂ க்ஷீரோத்பவஂ [கதஂ], பலாதிபிஃ ஸாதிதஂ-மதநபலஜீமூதகேக்ஷ்வாகுதாமார்கவகோஶாதகீகுடஜைஃ ஷட்பிஃ பக்வஂ,மாநஸே வமநார்தஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்யதஹ-பிம்ப்யா இதி| பலாதிபிஃ-ஷட்பிஃஶ்ரேஷ்டைஃ| ஸங்க்ரஹே து (க. அ. ௧)-"ஸுமநஃ ஸௌமநஸ்யாயநீஹரித்ராசோரகஹைமவதீமஹாஸஹாக்ஷுத்ரஸஹாவஶ்சீவபிம்பீபுநர்நவாகாஸமர்தாந்யதமகஷாயேண தாமார்கவமேகஂ த்வே வா மநோவிகாரேஷு|" இதி|
Adhikarana குஷ்டாதௌ க்ஷ்வேடஃ ஶஸ்யதே (௪௧) · Śloka ௪௧
அத க்ஷ்வேடகல்பஃ| க்ஷ்வேடோऽதிகடுதீக்ஷ்ணோஷ்ணஃ ப்ரகாடேஷு ப்ரஶஸ்யதே| குஷ்டபாண்ட்வாமயப்லீஹஶோபகுல்மகராதிஷு||௪௧||
अथ क्ष्वेडकल्पः| क्ष्वेडोऽतिकटुतीक्ष्णोष्णः प्रगाढेषु प्रशस्यते| कुष्ठपाण्ड्वामयप्लीहशोफगुल्मगरादिषु||४१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷ்வேடஃ-திக்தகோஶாதகீ, அதிதீக்ஷ்ணோஷ்ண்கடுகத்வாத் குஷ்டாதிஷு ப்ரகாடேஷு-அத்யந்தசிரகாலஜத்வாத் தடேஷு ப்ரரூடேஷு,ப்ரஶஸ்யதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அத க்ஷ்வேடகல்பஃ| தத்ர விஷயமாஹ-க்ஷ்வேட இதி| க்ஷ்வேடஃ-கோஶாதகீ|
Adhikarana க்ஷ்வேடஸ்ய வமநப்ரயோகஃ (௪௨) · Śloka ௪௨
பதக் பலாதிஷட்கஸ்ய க்வாதே மாஂஸமநூபஜம்| கோஶாதக்யா ஸமஂ ஸித்தஂ தத்ரஸஂ லவணஂ பிபேத்||௪௨||
पृथक् फलादिषट्कस्य क्वाथे मांसमनूपजम्| कोशातक्या समं सिद्धं तद्रसं लवणं पिबेत्||४२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பதக் பலாதிஷட்கஸ்ய- மதநபலேக்ஷ்வாக்வாதிகஸ்ய, க்வாதே மாஂஸமநூபஜஂ கோஶாதக்யா ஸமஂ-தயா துல்யஂ, ஸித்தஂ-பக்வஂ,தத்ரஸஂ தஸ்ய மாஂஸஸ்ய ரஸஂ, லவணாந்விதஂ பிபேத் |
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ப்ரயோகமாஹ-பதகிதி|
Adhikarana க்ஷ்வேடஸ்ய அந்யஃ ப்ரயோகஃ (௪௩) · Śloka ௪௩
பலாதிபிப்பலீதுல்யஂ ஸித்தஂ க்ஷ்வேடரஸேऽதவா| |௪௩|
फलादिपिप्पलीतुल्यं सिद्धं क्ष्वेडरसेऽथवा| |४३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பலாதிபிப்பல்யோ- மதநபலஜீமூதேக்ஷ்வாகுபலமத்யபீஜாநி, தாபிஸ்துல்யமாநூபஂ மாஂஸஂ ஸமக்ஷ்வேடரஸேந ஸித்தஂ வா பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்யதாஹ-பலாதீதி| பிப்பல்யோ-பீஜாநி, தைஸ்துல்யமாநூபமாஂஸம்|
Adhikarana க்ஷ்வேடஸ்ய அந்யஃ ப்ரயோகஃ (௪௩-௪) · Śloka ௪
| க்ஷ்வேடக்வாதஂ பிபேதத்ஸித்தஂ மிஶ்ரமிக்ஷுரஸேந வா||௪௩|| இதி க்ஷ்வேடகல்பஃ||௪||
| क्ष्वेडक्वाथं पिबेतत्सिद्धं मिश्रमिक्षुरसेन वा||४३|| इति क्ष्वेडकल्पः||४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யத்வா, இக்ஷுரஸேந மிஶ்ரஂ க்ஷேடக்வாதே ஸித்தமாநூபஜஂ மாஂஸரஸஂ ஸலவணஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அந்யதாஹ-க்ஷ்வேடக்வாதமிதி|
Adhikarana ஸுகுமாராதிஷு கௌடஜஂ ஶ்ரேஷ்டம் (௪௪) · Śloka ௪௪
அத குடஜபலகல்பஃ| கௌடஜஂ ஸுகுமாரேஷு பித்தரக்தகபோதயே| ஜ்வரே விஸர்பே ஹத்ரோகே குடே குஷ்டே ச பூஜிதம்||௪௪||
अथ कुटजफलकल्पः| कौटजं सुकुमारेषु पित्तरक्तकफोदये| ज्वरे विसर्पे हृद्रोगे खुडे कुष्ठे च पूजितम्||४४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குடஜஂ ஸுகுமாரேஷு-அத்யந்தவமநாஸஹிஷ்ணுஷு, பித்தரக்தகபோதயே-அதிஶயேநாதிகே தஸ்மிந், ததா ஜ்வராதிஷு, வமநே ஶ்ரேஷ்டம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦ -அத குடஜகல்பஃ| தத்ர விஷயமாஹ-கௌடஜமிதி|
Adhikarana கௌடஜஸ்ய வமநப்ரயோகஃ (௪௫-௫) · Śloka ௫
ஸர்ஷபாணாஂ மதூகாநாஂ தோயேந லவணஸ்ய வா| பாயயேத்கௌடஜஂ பீஜஂ யுக்தஂ கஶரயாऽதவா||௪௫|| ஸப்தாஹஂ வாऽர்கதுக்தாக்தஂ தச்சூர்ணஂ பாயயேத்பதக்| பலஜீமூதகேக்ஷ்வாகுஜீவந்தீஜீவகோதகைஃ||௪௬|| இதி குடஜபலகல்பஃ||௫||
सर्षपाणां मधूकानां तोयेन लवणस्य वा| पाययेत्कौटजं बीजं युक्तं कृशरयाऽथवा||४५|| सप्ताहं वाऽर्कदुग्धाक्तं तच्चूर्णं पाययेत्पृथक्| फलजीमूतकेक्ष्वाकुजीवन्तीजीवकोदकैः||४६|| इति कुटजफलकल्पः||५||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸர்ஷபாதீநாஂ பதக் தோயேந-க்வாதேந, ஸைந்தவஸ்ய ச ஜலேந, குடஜபீஜஂ பாயயேத்| அதவா,கஶரயா ஸஹ கௌடஜஂ பாயயேத்| அதவா, ஸப்தாஹமர்கதுக்தாக்தஂ குடஜபீஜசூர்ணஂ பதக் மதநபலாத்யுதகைஃ பாயயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-ப்ரயோகமாஹ-ஸர்ஷபாணாமிதி|
Adhikarana வமநயோகாநாமுபஸஂஹாரஃ (௧) · Śloka ௧
வமநௌஷதமுக்யாநாமிதி கல்பதிகீரிதா| பீஜேநாநேந மதிமாநந்யாந்யபி ச கல்பயேத்||௪௭|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ பஞ்சமே கல்பஸித்திஸ்தாநே வமநகல்போ நாம ப்ரதமோऽத்யாயஃ||௧||
वमनौषधमुख्यानामिति कल्पदिगीरिता| बीजेनानेन मतिमानन्यान्यपि च कल्पयेत्||४७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां पञ्चमे कल्पसिद्धिस्थाने वमनकल्पो नाम प्रथमोऽध्यायः||१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦- வமநௌஷதமுக்யாநாஂ-சர்திஷி ப்ராதநாநாமௌஷதாநாஂ,இதி ஏவஂ ப்ரகாரேண, கல்பஸ்ய திக்-கதிஃ,ஈரிதா-கல்பமார்க உதிதஃ| அநேந பீஜேந-அநயா திஶா, ஸுமதிரந்யாந்யபி வமநௌஷதாநி கல்பயேதிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ பஞ்சமே கல்பஸித்திஸ்தாநே வமநகல்போ நாம் ப்ரதமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ||௧||
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ ரஂ-வமநயோகாநுபஸஂஹரதி-வமநௌஷதேதி| இதி ஹேமாத்ரிடீகாயாமாயுர்வேதரஸாயநே| வாந்த்யௌஷதப்ரகரணஂ ஸாமஸ்த்யேந நிரூபிதம்||௧||