Adhikarana வ்ரணஶோதஸ்ய விஶிஷ்டலக்ஷணம் (௧-௨) · Śloka ௨
அத வ்ரணஶோதநிதாநம் |
ஏகதேஶோத்திதஃ ஶோதோ வ்ரணாநாஂ பூர்வலக்ஷணம் |
ஷட்விதஃ ஸ்யாத் பதக்ஸர்வரக்தாகந்துநிமித்தஜஃ ||௧||
ஶோதாஃ ஷடேதே விஜ்ஞேயாஃ ப்ராகுக்தைஃ ஶோதலக்ஷணைஃ |
விஶேஷஃ கத்யதே சைஷாஂ பக்வாபக்வாதிநிஶ்சயே ||௨||
View original
अथ व्रणशोथनिदानम् |
एकदेशोत्थितः शोथो व्रणानां पूर्वलक्षणम् |
षड्विधः स्यात् पृथक्सर्वरक्तागन्तुनिमित्तजः ||१||
शोथाः षडेते विज्ञेयाः प्रागुक्तैः शोथलक्षणैः |
विशेषः कथ्यते चैषां पक्वापक्वादिनिश्चये ||२||
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
ப்ராயேண சிகித்ஸாஸாதர்ம்யாத் பாவிவ்ரணத்வஸம்பந்ததுல்யத்வாச்ச வ்ரணஶோதநிதாநமாஹ– ஏகதேஶோத்தித இத்யாதி| ஷட்வித இதி ஸங்க்யாகதநஂ த்வந்த்வஜநிஷேதார்தம்| ப்ராகுக்தைரிதி ஆமபக்வைஷணீயோக்தைஃ; தத்ர ஹி “வாதஶ்வயதுரருணஃ கஷ்ணோ வா பருஷோ மதுரநவஸ்திதஃ” (ஸு. ஸூ. அ. ௧௭) இத்யாதிநா ஷட்ஶோதலக்ஷணாந்யுக்தாநி| விஶேஷஃ கத்யதே சைஷாமிதி தத்ராநுக்தோ விஶேஷஃ கத்யத இத்யர்தஃ| பக்வாபக்வாதிநிஶ்சய இதி அத்ராதிஶப்தேந பச்யமாநஸ்ய பரிக்ரஹஃ||௧-௨||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
வ்ரணசிகித்ஸாஸாமாந்யாத்பாவிவ்ரணத்வஸம்பந்ததுல்யத்வாச்ச வ்ரணஶோதநிதாநாரம்பஃ| தேஷாஂ ப்ராக்ரூபேண ஸங்க்யாமாஹ– ஏகேத்யாதி| ஏகதேஶே ஶோதஃ ஏதத்வ்ரணபூர்வரூபஂ; ஸ ச ஷட்விதஃ– த்ரிபிர்தோஷைஸ்த்ரயஃ, ஸந்நிபாதேநைகஃ, ரக்தேநைகஃ, அந்ய ஆகந்துகஃ அபிகாதஜஃ, ஏவஂ ஷட், ஷட்வித இதி ஸங்க்யாகதநஂ த்வந்த்வஜநிஷேதார்தம்| தேஷாஂ லக்ஷணநிர்தேஶஂ தர்ஶயந்நாஹ– ஶோதா இதி| ப்ராகுக்தைரிதி| ஶோதநிதாநோக்தைஶ்ச, ‘ரஸஸ்தநுத்வக்பருஷாருணாதிகைஃ’ இத்யாதி| ஸாம்ப்ரதஂ பக்வாபக்வாதிநிஶ்சய இத்யத்ராதிஶப்தேந பச்யமாநாவஸ்தாயாஃ க்ரஹணம்||௧-௨||
Adhikarana வ்ரணஶோதஸ்ய வாதஜாதிபேதேந விஶேஷலக்ஷணம் (௩) · Śloka ௩
விஷமஂ பச்யதே வாதாத் பித்தோத்தஶ்சாசிராச்சிரம் |
கபஜஃ பித்தவச்சோதோ ரக்தாகந்துஸமுத்பவஃ ||௩||
View original
विषमं पच्यते वातात् पित्तोत्थश्चाचिराच्चिरम् |
कफजः पित्तवच्छोथो रक्तागन्तुसमुद्भवः ||३||
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
வாதாதிபேதேந விஶேஷலக்ஷணமாஹ– விஷமமித்யாதி| பித்தவதிதி பித்தஶோதவதசிரஂ பச்யதே||௩||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
தமேவ விஶேஷமாஹ– விஷமமித்யாதி| ஶ்வயதோரேகதேஶே அர்தே வா, பித்தோத்தோऽசிரஂ ஶீக்ரஂ, கபஜஶ்சிரஂ சரகலஂ, ரக்தாகந்துஜயோஃ பித்தவத் பித்தஶோபவதசிரஂ பச்யதே||௩||
Adhikarana வ்ரணஶோதஸ்யாமலக்ஷணம் (௪) · Śloka ௪
மந்தோஷ்மதாऽல்பஶோதத்வஂ காடிந்யஂ த்வக்ஸவர்ணதா |
மந்தவேதநதா சைதச்சோதாநாமாமலக்ஷணம் ||௪||
View original
मन्दोष्मताऽल्पशोथत्वं काठिन्यं त्वक्सवर्णता |
मन्दवेदनता चैतच्छोथानामामलक्षणम् ||४||
Show commentary
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
ஆமஶோதலக்ஷணமாஹ– மந்தேதி| மந்தோஷ்மதா ஈஷதுஷ்ணதா, த்வக்ஸவர்ணதா த்வக்ஸதஶ ஏவ வர்ணஃ||௪||
Adhikarana பச்யமாநவ்ரணஶோதலக்ஷணம் (௫-௮) · Śloka ௮
தஹ்யதே தஹநேநேவ க்ஷாரேணேவ ச பச்யதே |
பிபீலிகாகணேநேவ தஶ்யதே சித்யதே ததா ||௫||
பித்யதே சைவ ஶஸ்த்ரேண தண்டேநேவ ச தாட்யதே |
பீட்யதே பாணிநேவாந்தஃ ஸூசீபிரிவ துத்யதே ||௬||
ஸோஷாசோஷோ விவர்ணஃ ஸ்யாதங்குல்யேவாவகட்யதே |
ஆஸநே ஶயநே ஸ்தாநே ஶாந்திஂ வஶ்சிகவித்தவத் ||௭||
ந கச்சேதாததஃ ஶோதோ பவேதாத்மாதபஸ்திவத் |
ஜ்வரஸ்தஷ்ணாऽருசிஶ்சைவ பச்யமாநஸ்ய லக்ஷணம் ||௮||
View original
दह्यते दहनेनेव क्षारेणेव च पच्यते |
पिपीलिकागणेनेव दश्यते छिद्यते तथा ||५||
भिद्यते चैव शस्त्रेण दण्डेनेव च ताड्यते |
पीड्यते पाणिनेवान्तः सूचीभिरिव तुद्यते ||६||
सोषाचोषो विवर्णः स्यादङ्गुल्येवावघट्यते |
आसने शयने स्थाने शान्तिं वृश्चिकविद्धवत् ||७||
न गच्छेदाततः शोथो भवेदाध्मातबस्तिवत् |
ज्वरस्तृष्णाऽरुचिश्चैव पच्यमानस्य लक्षणम् ||८||
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
பச்யமாநலக்ஷணமாஹ– தஹ்யத இத்யாதி| பச்யமாநஶோதே பித்தலிங்காந்யேவ பூயஸா பவந்தி, விதாஹஸ்ய பித்தப்ரகோபஜத்வாத்; விதாஹஶ்சாத்ர தோஷாதீநாமேவ| தேந ஜ்வரதஷ்ணாருச்யாதயோऽத்ர பித்தலிங்காநி| சித்யத இதி த்விதா க்ரியத இவ| பித்யத இதி விதார்யதே| ஸோஷாசோஷ இதி உஷா தாஹஃ, சோஷஃ பார்ஶ்வஸ்தாக்நிஸந்தாபவத்வ்யதா, தாப்யாஂ ஸஹ வர்ததே யஃ ஸ ததா||௫-௮||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
வ்ரணஶோபஸ்ய பச்யமாநாவஸ்தாமாஹ– தஹ்யத இத்யாதி| பச்யமாநஶோபே பித்தலிங்காந்யேவ பூயஸா பவந்தி, விதாஹஃ பித்தப்ரகோபாத், ஜ்வரதஷ்ணாருச்யாதயோऽபி பித்தலிங்காநி, அக்நிநா தஹ்யத இவ, க்ஷாரேண பச்யத இவ, பிபீலிகாபிர்தஶ்யத இவ, சித்யதே த்விதாக்ரியத இவ ஶஸ்த்ரேண, பித்யத இவ, தண்டேந தாட்யத இவ, அந்தர்மத்யே, ஹஸ்தேந பீட்யத இவ, ஸூசீபிர்வித்யத இவ| உஷா ஏகதேஶிகோ தாஹஃ, சோஷஃ பார்ஶ்வஸ்திதாக்நிஸந்தாபவத்வ்யதா, தாப்யாஂ ஸஹ வர்ததே யஃ ஸ ததா, விவர்ணஃ ம்லாநஃ, அங்குல்யா இவாவகட்யதே சால்யதே| ஆஸநே ததா ஶயநே ததா ஸ்தாநே ஊர்த்வபவநே வஶ்சிகவித்தவத் ஶாந்திஂ ந கச்சேத்| ஆத்மாதபஸ்திவத் வாயுபூர்ணபஸ்த்யாக்யமூத்ரகோஶவத், ஶ்வயதுஃ ஸததோ பவதி, த்வக்ஸங்கோசரஹித இத்யர்தஃ| ஜ்வரதஷ்ணாதயஶ்சோபத்ரவா பவந்தி பச்யமாநவ்ரணஶோபே||௫-௮||
Adhikarana பக்வவ்ரணஶோதலக்ஷணம் (௯-௧௧) · Śloka ௧௧
வேதநோபஶமஃ ஶோதோऽலோஹிதோऽல்போ ந சோந்நதஃ |
ப்ராதுர்பாவோ வலீநாஂ ச தோதஃ கண்டூர்முஹுர்முஹுஃ ||௯||
உபத்ரவாணாஂ ப்ரஶமோ நிம்நதா ஸ்புடநஂ த்வசாம் |
பஸ்தாவிவாம்புஸஞ்சாரஃ ஸ்யாச்சோதேऽங்குலிபீடிதே ||௧௦||
பூயஸ்ய பீடயத்யேகமந்தமந்தே ச பீடீதே |
பக்தாகாங்க்ஷா பவேச்சைதச்சோதாநாஂ பக்வலக்ஷணம் ||௧௧||
View original
वेदनोपशमः शोथोऽलोहितोऽल्पो न चोन्नतः |
प्रादुर्भावो वलीनां च तोदः कण्डूर्मुहुर्मुहुः ||९||
उपद्रवाणां प्रशमो निम्नता स्फुटनं त्वचाम् |
बस्ताविवाम्बुसञ्चारः स्याच्छोथेऽङ्गुलिपीडिते ||१०||
पूयस्य पीडयत्येकमन्तमन्ते च पीडीते |
भक्ताकाङ्क्षा भवेच्चैतच्छोथानां पक्वलक्षणम् ||११||
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
பக்வலக்ஷணமாஹ– வேதநோபஶம இத்யாதி| தாஹாதிவேதநோபஶாந்திஃ, விதாஹோபஶமேந பித்தஸ்யாபலவத்த்வாத்| தோதஃ கண்டூஶ்சாத்ர வாதகபலிங்கம்| ப்ராதுர்பாவோ வலீநாமிதி மாஂஸஶைதில்யாத்வலீஸம்பவஃ| உபத்ரவாணாஂ ப்ரஶம இதி பித்தகோபஜநிதா உஷாசோஷதஷ்ணாருச்யாதயோ ரோகா ஏவ உபத்ரவாஸ்தேஷாஂ ப்ரஶமஃ| நிம்நதா ஸ்வரூபதஃ, அங்குலிபீடநாத்வா| ஸ்புடநஂ த்வசாமிதி கிஞ்சித்த்வகவதரணம்| பஸ்தாவிவேத்யாதி| பஸ்திஶ்சர்மபுடகம், பூயஸ்யேத்யத்ர ‘ஸஞ்சார’ இதி ஶேஷஃ| அயமர்தஃ– பஸ்தௌ யதாऽம்புஸஞ்சாரஸ்ததா ஶோதேऽங்குலிபீடிதே ஸதி பூயஸ்ய ஸஞ்சாரஃ| பீடயத்யேகமந்தமந்தே ச பீடித இதி ஏகமந்தஂ தேஶம், அந்தே அவயவே பீடிதே பீடயதி அவகாஹதே, ‘பூய’ இதி ஶேஷஃ||௯-௧௧||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
பக்வாவஸ்தஸ்ய ஶோபஸ்ய லக்ஷணமாஹ– வேதநோபஶம இத்யாதி| விதாஹோபஶமேந பித்தஸ்யாபலத்வாத்| அலோஹிதஃ பாண்டுஃ தூஸரோ வா, யதுக்தஂ ஸுஶ்ருதே– “ பாண்டுதாऽல்பஶோததா” இதி அல்பவேதநயா இதி ஈஷத் பீடா வேதநோபஶமஃ, இதி| யதுக்தம்– உக்தஃ வேதநாபேக்ஷயா ப்ராதுர்பாவோ வலீநாமிதி மாஂஸஶைதில்யாத்வலீஸம்பவ இதி| தோதஃ கண்டுஶ்சாத்ர வாதகபலிங்கம்| உபத்ரவாணாமித்யாதி| பித்தகோபஜநிதா உஷாசோஷதஷ்ணாऽருச்யாதய உபத்ரவாஸ்தேஷாமுபஶமஃ| நிம்நதா ஸ்வரூபதோऽங்குலிநிபீடநாத்வா| ஸ்புடநஂ த்வசாமிதி கிஞ்சித்த்வகவதரணம்| பஸ்தாவிவேத்யாதி– பஸ்திஶ்சர்மபுடகம்| பூயஸ்யேத்யத்ர ‘ஸஞ்சார’ இதி ஶேஷஃ| அயமர்தஃ– பஸ்தௌ யதாऽம்புஸஞ்சாரஃ, ததாऽங்குலிபீடிதே ஶோதேऽபி பூயஸ்ய ஸஞ்சாரஃ| ஏகமந்தஂ தேஶம், அந்தே அவயவே பீடிதே பீடயதி அவகாஹதே ‘பூய’ இதி ஶேஷஃ| பக்தாகாங்க்ஷேதி வேதநாபகமாதேவ||௯-௧௧||
Adhikarana ஏகதோஷாரப்தேऽபி ஶோதே பாககாலே ஸர்வதோஷஸம்பந்தஃ (௧௨) · Śloka ௧௨
நர்தேऽநிலாத்ருங்ந விநா ச பித்தஂ பாகஃ கபஂ சாபி விநா ந பூயஃ |
தஸ்மாத்தி ஸர்வே பரிபாககாலே பசந்தி ஶோதாஂஸ்த்ரய ஏவ தோஷாஃ ||௧௨||
(ஸு. ஸூ. அ. ௧௭) |
View original
नर्तेऽनिलाद्रुङ्न विना च पित्तं पाकः कफं चापि विना न पूयः |
तस्माद्धि सर्वे परिपाककाले पचन्ति शोथांस्त्रय एव दोषाः ||१२||
(सु. सू. अ. १७) |
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
ஏகதோஷாரப்தேऽபி ஶோதே பாககாலே ஸர்வதோஷஸம்பந்தமாஹ– நர்தேऽநிலாத்ருகித்யாதி| ருக்ருஜா தோதாதிரூபா| ஸுஶ்ருதே– “த்ரிபிரேதைஃ ஶோணிதசதுர்தைஶ்ச ஶரீரமிதஂ தார்யதே” (ஸு. ஸூ. அ. ௨௧) இதி த்விதீயஂ தர்ஶநஂ ஶோணிதப்ராதாந்யாக்யாபகமாஶ்ரித்யோக்தம்– “காலாந்தரேணாப்யுதிதஂ து பித்தஂ கத்வா வஶே வாதகபௌ ப்ரஸஹ்ய| பசத்யதஃ ஶோணிதமேஷ பாகோ மதஃ பரேஷாஂ விதுஷாஂ த்விதீயஃ||” (ஸு. ஸூ. அ. ௧௭) இதி| அத்ர தர்ஶநே பித்தஂ விதாஹகுபிதஂ ஶோணிதஂ தூஷ்யஂ கர்மபூதஂ பசதி, வாதகபௌ வஶே கத்வா க்ரோடீகத்ய; ஹீநார்தோ வா வஶேஶப்தஃ, வாதகபௌ ஹீநௌ கத்வேத்யர்தஃ; ஶோணிதஂ கர்தபூதஂ வா, தேந பக்த்யநுகூலத்வாத்விவக்ஷிதஂ; பூர்வதர்ஶநே கபாத் பூயஃ, அத்ர தர்ஶநே ஶோணிதாத் பூய இதி விஶேஷஃ| கம்பீரபாகே ஶோதே ஸகலாமபச்யமாநலக்ஷணாநுதயாதஜ்ஞாயமாநே லக்ஷணாந்தரமுக்தஂ ஸுஶ்ருதேந| தத்யதா– “கபஜேஷு கலு ஶோதேஷு கம்பீரகதித்வாதபிகாதஜேஷு வா கேஷுசிதஸமஸ்தஂ பக்வலக்ஷணஂ தஷ்ட்வா பக்வமபக்வமிதி பிஷங்மோஹமுபைதி, யத்ர ஹி த்வக்ஸவர்ணதா ஶீதஶோததா அல்பருஜதா அஶ்மவத்கநதா ச, ந தத்ர மோஹமுபேயாத்|” (ஸு. ஸூ. அ. ௧௭) இதி| அஸ்யார்தஃ– யதா ராகதாஹாதிவேதநாஸமுதாயாநந்தரஂ த்வக்ஸவர்ணதாதீநி பவந்தி ததா ந மோஹமஜ்ஞாநதாமுபேயாத் பக்வமேவேதி நிஶ்சிநுயாத்| கதாதரேண து த்வக்ஸவர்ணதாதீநி ஸஂஶயஹேதூந்யுக்தாநி; யதஸ்தேந “கம்பீரபாகித்வாதந்தஃ பாகோ பஹிஃ புநஸ்த்வக்ஸாவர்ண்யஂ, கம்பீரபாகித்வாதேவ பஹிஃ ஶீததா, கபாரப்தத்வாந்மந்தருஜதாऽஶ்மவச்ச கநதா” இத்யபிதாய “ஶேஷஂ பக்வலக்ஷணைர்ஜாநீயாத்” இத்யுக்தம்||௧௨||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
ஏகதோஷாரப்தேऽபி ஶோதே பாககாலே ஸர்வதோஷஸம்பந்தமாஹ– நேத்யாதி| அநிலாத்வாதாததே ருங் ந பவதி, பித்தஂ விநா பாகோ ந பவதி, கபஂ விநா பூயோ ந பவதி, தஸ்மாத்தேதோஃ ஸர்வே ஶோபாஃ பரிபாககாலே த்ரிபிரேவ தோஷைஃ பாகஂ கச்சந்தி, ருக் ருஜா தோதாதிரூபா, ஶேஷஂ ஸுகமம்| ஸுஶ்ருதே– ‘த்ரிபிரேதைஃ ஶோணிதசதுர்தைஃ ஶரீரமிதஂ தார்யதே|’ இதி த்விதீயஂ நிதர்ஶநஂ ஶோணிதப்ராதாந்யாக்யாபகமாஶ்ரித்யோக்தஂ மதாந்தரமாஹ– காலாந்தரேணேத்யாதி| பித்தப்ரகோபப்ரஸரஸ்தாநஸங்க்ரஹகாலாவதிநா அபி ஸமந்ததோ பாவேநாப்யுதிதஂ குபிதஂ பித்தஂ, பித்தமத்ர தோஷோ ஜ்ஞேயஃ, ஶோணிதஂ தூஷ்யஂ, துஶப்தோऽத்ர புநரர்தே, வாதகபௌ வஶே கத்வா ஆத்மஸாத் கத்வா, பாகக்ரியாயாஂ பித்தஸ்ய ப்ராதாந்யாத்| பூர்வமதே கபாத் பூயஃ, அத்ர து ஶோணிதாதிபிரிதி தாத்பர்யார்தஃ||௧௨||
Adhikarana அவிநிஃஸதஸ்ய பூயஸ்ய விகாராந்தரகர்தத்வம் (௧௩-௧௪) · Śloka ௧௪
காலாந்தரேணாப்யுதிதஂ து பித்தஂ கத்வா வஶே வாதகபௌ ப்ரஸஹ்ய |
பசத்யதஃ ஶோணிதமேஷ பாகோ மதஃ பரேஷாஂ விதுஷாஂ த்விதீயஃ ||௧௩||
கக்ஷஂ ஸமாஸாத்ய யதைவ வஹ்நிர்வாய்வீரிதஃ ஸந்தஹதி ப்ரஸஹ்ய |
ததைவ பூயோ ஹ்யவிநிஃஸதோ ஹி மாஂஸஂ ஸிராஃ ஸ்நாயு ச காததீஹ ||௧௪||
(ஸு. ஸூ. அ. ௧௭) |
View original
कालान्तरेणाभ्युदितं तु पित्तं कृत्वा वशे वातकफौ प्रसह्य |
पचत्यतः शोणितमेष पाको मतः परेषां विदुषां द्वितीयः ||१३||
कक्षं समासाद्य यथैव वह्निर्वाय्वीरितः सन्दहति प्रसह्य |
तथैव पूयो ह्यविनिःसृतो हि मांसं सिराः स्नायु च खादतीह ||१४||
(सु. सू. अ. १७) |
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
அவிநிஃஸதஸ்ய பூயஸ்ய தோஷமாஹ– கக்ஷமித்யாதி| கக்ஷஂ ஸமாஸாத்யேதி கக்ஷஂ தணாதிகஹநம்||௧௩-௧௪||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
அநிர்ஹதஸ்ய பூயஸ்ய தோஷஂ தர்ஶயந்நாஹ– கக்ஷமித்யாதி| கக்ஷஂ தணாதீநாஂ ஸமூஹஂ, ஸ்நாயுமூலாஃ ஸிராஃ, வாய்வீரிதஃ வாயுப்ரேரிதஃ||௧௩-௧௪||
Adhikarana ஆமஶோதஂ சேதயதஃ பக்வஂ சோபேக்ஷதோ வைத்யஸ்ய நிந்தா (௧௫-௧௬) · Śloka ௧௬
ஆமஂ விதஹ்யமாநஂ ச ஸம்யக் பக்வஂ ச யோ பிஷக் |
ஜாநீயாத் ஸ பவேத்வைத்யஃ ஶேஷாஸ்தஸ்கரவத்தயஃ ||௧௫||
யஶ்சிநத்த்யாமமஜ்ஞாநாத்யோ வா பக்வமுபேக்ஷதே |
ஶ்வபசாவிவ மந்தவ்யௌ தாவநிஶ்சிதகாரிணௌ ||௧௬||
(ஸு. ஸூ. அ. ௧௭) |
View original
आमं विदह्यमानं च सम्यक् पक्वं च यो भिषक् |
जानीयात् स भवेद्वैद्यः शेषास्तस्करवृत्तयः ||१५||
यश्छिनत्त्याममज्ञानाद्यो वा पक्वमुपेक्षते |
श्वपचाविव मन्तव्यौ तावनिश्चितकारिणौ ||१६||
(सु. सू. अ. १७) |
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
ஶ்வபசாவிவ சண்டாலாவிவ, மந்தவ்யௌ ஜ்ஞாதவ்யௌ| ஶேஷாஸ்தஸ்கரவத்தய இதி லோபமாத்ரப்ரயுக்தத்வாத்தஸ்கரா இவ ஶேஷாஃ||௧௫-௧௬||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
ஆமாதிலக்ஷணஜ்ஞாநே குணமஜ்ஞாநே ச தோஷஂ தர்ஶயந்நாஹ– ஆமமித்யாதி| ஆமமபக்வஂ, விதஹ்யமாநஂ பச்யமாநஂ, ஸம்யக் பக்வஂ ச, யோ பிஷக் ஜாநீயாத், ஸ வைத்யோ பவேத் ஆயுர்வேதவித் ஸ்யாத், ஶேஷா அந்யே ஆமாதிஜ்ஞாநவர்ஜிதாஃ லோபமாத்ரப்ரயுக்தத்வாத்தஸ்கரா ஏவ| பக்வாபக்வயோஶ்சேதநாசேதநேந வைத்யதோஷமாஹ– ய இத்யாதி| ஶ்வபசஶ்சாண்டாலஃ, ஸ ஹி ஸர்வபக்ஷித்வாத் ஶ்வாநமபி பசதி| ஶேஷஂ ஸுகமம்||௧௫-௧௬||
Adhikarana புஷ்பிகா · Śloka ௪௧
இதி ஶ்ரீமாதவகரவிரசிதே மாதவநிதாநே வ்ரணஶோதநிதாநஂ ஸமாப்தம் ||௪௧||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने व्रणशोथनिदानं समाप्तम् ||४१||
Show commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
இதி ஶ்ரீகண்டதத்தவிரசிதாயாஂ மதுகோஶவ்யாக்யாயாஂ வ்ரணஶோதநிதாநஂ ஸமாப்தம்||௪௧||
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
இதி ஶ்ரீவாசஸ்பதிவைத்யவிரசிதாயாஂ மாதவநிதாநவ்யாக்யாயாமாதங்கதர்பணாக்யாயாஂ வ்ரணஶோதநிதாநம்||௪௧||