௭. உந்மாதநிதாநம்

ஔத்பாதிகஂ ஶோஷமபிதாய தக்ஷயஜ்ஞே குஷ்டாநந்தரோத்பந்நமுந்மாதஂ ப்ரூதே| வசநஂ ஹி- “பயத்ராஸஶோகைருந்மாதாபஸ்மாராணாம்” (நி.அ.௮) இதி||௧-௨||

உபக்லிஷ்டஸத்த்வாநாமிதி ரஜஸ்தமோப்யாமுபஹதேசேதஸாம்| உத்ஸந்நதோஷாணாமிதி ப்ரவத்தோத்ப்ராந்ததோஷாணாம்| ஸமலைஃ அஶுசிபிஃ, விகதைஃ வைரோதிகைஃ, உபஹிதாநி மிஶ்ரீகதாநீதி ஸமலவிகதோபஹிதாநி; கிஂவா ஸமலைஃ மலிநைஃ, விகதைஃ குஷ்டிவ்யங்காதிபிஃ பரிஜநைஃ, உபஹிதாநி உபடௌகிதாநீதி ஸமலவிகதோபஹிதாநி| வைஷம்யயுக்தேநோபயோகவிதிநேதி யஃ ப்ரகதிகரணாதிராஹாரோபயோகவிதிர்வக்தவ்யஃ, தேந வைஷம்யயுக்தேந; வைஷம்யஂ ச ப்ரகத்யாதீநாமஶஸ்தத்வஂ ப்ரகதிகுருத்வாதிபிஃ கதஂ ஜ்ஞேயம்| தந்த்ரஂ ஶரீரஂ, தஸ்ய பரிபாலநார்தஂ ஸத்வத்தோக்தஃ ப்ரயோகஃ; ஶரீரசேஷ்டாஶப்தேந து கமநாதி கஹ்யதே, தேந ந பௌநருக்த்யம்| தந்த்ரஶப்தஃ ஶரீரே வர்ததே; யதுக்தஂ- “தந்த்ரயந்த்ரேஷு பிந்நேஷு தமோऽந்த்யஂ ப்ரவிவிக்ஷதாம்” (இ.அ.௧௨) இதி| வ்யாதிவேகஸமுத்ப்ரமிதாநாமிதி வ்யாதிபலேநாப்ரகதிஸ்திதாநாம்| உபஹதமநஸாமிதி காமாதிபிஃ ஸம்பத்யதே| பூய இதி புநஃ புநஃ| உபஸத்யேதி வ்யாப்ய||௩-௪||

உந்மாதப்ரத்யாத்மலக்ஷணமாஹ- உந்மாதஂ புநரித்யாதி| விப்ரமமிதி மநஃப்ரபதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| அத்ர மநோவிப்ரமாச்சிந்த்யாநர்தாந்ந சிந்தயதே, அசிந்த்யாஂஶ்ச சிந்தயதே; உக்தஂ ஹி- “மநஸஶ்ச சிந்த்யமர்தஃ” (ஸூ.அ.௮) இதி| புத்திவிப்ரமாத்து நித்யமநித்யமிதி, ப்ரியஂ சாப்ரியமிதி பஶ்யதி; வசநஂ ஹி- “விஷமாபிநிவேஶோ யோ நித்யாநித்யே ப்ரியாப்ரியே| ஜ்ஞேயஃ ஸ புத்திவிப்ரஂஶஃ, ஸமஂ புத்திர்ஹி பஶ்யதி” (ஶா.அ.௧) இதி| ஸஞ்ஜ்ஞாஂ ஜ்ஞாநஂ, தத்விப்ரமாதக்ந்யாதிதாஹஂ ந புத்யதே; கிஂவா ஸஞ்ஜ்ஞா நாமோல்லேகேந ஜ்ஞாநம்| ஸ்மதிவிப்ரமாத்து ந ஸ்மரதி, அயதாவத்வா ஸ்மரதி| பக்திரிச்சா, தத்விப்ரமாச்ச யத்ரேச்சா பூர்வமாஸீத்தத்ராநிச்சா பவதி| ஶீலவிப்ரமாதக்ரோதநஃ க்ரோதநோ பவதி| சேஷ்டாவிப்ரமாதநுசிதசேஷ்டோ பவதி| ஆசாரஃ ஶாஸ்த்ரஶிக்ஷாகதோ வ்யவஹாரஃ; தத்விப்ரமாதஶௌசாத்யாசரதி||௫||

அஸ்தாநே இத்யவிஷயே; தேந அத்யாநவிஷயே த்யாநம், அஸம்மோஹவிஷயே ச மோஹ இத்யாதி ஜ்ஞேயம்| உந்மத்தசித்தத்வமிதி உத்ப்ராந்தசித்தத்வம்| உதர்திதத்வமிதி ஊர்த்வகாயே பீடிதத்வம்| அர்திதாகதிகரணஂ ச வ்யாதேரிதி அர்திதஸ்ய வ்யாதேராகதிகரணஂ; தேநார்தவக்த்ரப்ரமணாதிகரணமித்யர்தஃ| கிஂவா வ்யாதேரிதி ப்ரதமோக்தேந தஸ்யேத்யநேந ஸம்பத்யதே, தேந தஸ்ய வ்யாதேர்புத்த்யாதிப்ரமரூபஸ்யோந்மாதஸ்ய யதோக்தாநி பூர்வரூபாணீதி யோஜநா| சக்ஷுஷோஶ்சாபஸர்பணமிதி சக்ஷுர்வ்யபகம இத்யர்தஃ||௬||

ததோऽநந்தரமேவேதிவசநாத் பூர்வரூபாநந்தரஂ ஶீக்ரமேவோந்மாதோ பவதீதி தர்ஶயதி; அந்யே ரோகா யதா பூர்வரூபே பூதேऽபி சிரேண பவந்தி, ந ததோந்மாத இத்யர்தஃ| உந்மாதவிஶேஷவிஜ்ஞாநமிதி வாதாத்யுந்மாதலிங்கமித்யர்தஃ| பரிஸரணஂ ப்ரமணம்| ஶம்யா தக்ஷிணஹஸ்தேந வாதநஂ, தாலஸ்து வாமஹஸ்தேந வாதநஂ; யதுக்தஂ விஶாகிநா- “ஶம்யா தக்ஷிணஹஸ்தேந, வாமஹஸ்தேந தாலகஃ| உபாப்யாஂ வாதநஂ யத்து ஸந்நிபாதஃ ஸ உச்யதே” இதி| அஸாம்நேதி உச்சைஃ| அயாநைரிதி ஹஸ்த்யாதியாநவ்யதிரிக்தைஃ| லப்தேஷு சாவமாந இதி ப்ராப்தேஷ்வப்யவஹார்யேஷ்வாஹார்யேஷ்வநுபயோகோऽவதீரணஂ ச; ந கேவலமவமாநஃ, கிந்து தீவ்ரஂ மாத்ஸர்யஂ ச; அப்யவஹார்யஂ லப்த்வா ந கஸ்யசித்தாதுமிச்சதீத்யர்தஃ| வாதே உபஶய உபஶயஹேதுஃ ஸ்நேஹாதிர்வாதோபஶயஃ, தஸ்ய விபர்யாஸோ ரூக்ஷாதிஃ, தேநாநுபஶயிதா அஸுகமித்யர்தஃ| சகாராத்வாதாநுகுணஸ்நேஹாத்யுபஶயதா ச கஹ்யதே| அமர்ஷ இத்யாதி பித்தோந்மாதலிங்கம்| ஸஂரம்ப ஆரபடீ| ஸ்வேஷாமிதி ஆத்மீயாநாம்| கபோந்மாதலிங்கே ரஹோ விஜநம்||௭||

அவரோதநஂ தமோக்ரஹாவரோதநாதி| விதியுக்தேநேதி உந்மாதசிகித்ஸிதே ப்ரபஞ்சவக்ஷ்யமாணவிதியுக்தேநேத்யர்தஃ||௮-௯||

கேசித் புநரித்யாதௌ ‘தஸ்ய நிமித்தஂ’ இதிபதமாவத்ய பூர்வேண பரேண ச யோஜநீயம்| தத்ர ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவ தஸ்ய நிமித்தமிதி ப்ருவதா அப்ரஶஸ்தப்ராக்தநகர்மஜந்யத்வஂ ந ப்ரதிக்ஷிப்யதே, யதஃ ப்ராக்தநமபி ஹி கர்ம ப்ரஜ்ஞாபராதஜமேவ| கிஂவா, தஸ்ய நிமித்தஂ ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவேத்யநேந தஸ்யேத்யப்ரஶஸ்தகர்மணோऽபி ப்ரஜ்ஞாபராத ஏவ காரணமிதி தர்ஶ்யதே; தேந கர்மஜஸ்ய ப்ரஜ்ஞாபராதாந்தர்நிவிஷ்டத்வமுச்யதே| ஆத்மநா ஹதமிதி ஆத்மநா கதேநாஶுபகர்மணா ஹதம்| உபக்நந்த இத்யாவேஶஂ குர்வந்தஃ||௧௦||

புரஸ்கதஸ்யேதி அபிஶபநீயதயா வ்யவஸ்தாபிதஸ்ய| நஶஂஸாபிப்ராயதா பராபகாரருசித்வம்| ஓஜஸ உபதப்த்யா ஓஜஃகார்யபலாதிரஹிதஃ| ப்ரவர்தநஂ ப்ரேரணம்||௧௧||

தர்ஶயந்த இத்யத்ர ‘ஆத்மாநம்’ இதி ஶேஷஃ||௧௨||

அத்யாத்மஶப்தோ பலாதிபிஃ ப்ரத்யேகமபிஸம்பத்யதே| ஆத்மாநமதிரிச்யேதி அத்யாத்ம; தேநாத்மாநநுரூபபலாதியோகோ பவதீத்யர்தஃ||௧௩||

பர்வஸந்திஃ அமாவாஸ்யா பௌர்ணமாஸீ ச| திக்வாஸஸீதி நக்நே| நிஶீத்யாதௌ புநஶ்சதுஷ்பதவசநஂ நிஶி புநரந்யேந ஸஹாபி சதுஷ்பதகமநப்ரதர்ஶநார்தம் ; ஏகஸ்யேத்யாதௌ து திவாऽப்யேகஸ்ய சதுஷ்பதகமநஂ ப்ருவதே| தர்மாக்யாநவ்யதிக்ரம இதி அவிதிநா தர்மப்ரகாஶநே||௧௪||

ரதிஃ க்ரீடா| அப்யர்சநஂ பூஜா| உந்மத்தாசாரவிஶேஷலக்ஷணைர்வித்யாதிதி உந்மத்தஸ்யாசாரவிஶேஷரூபைர்லக்ஷணைர்ஹிஂஸார்தாத்யுந்மாதிதஂ வித்யாத்| தத்ர ஹிஂஸார்திநோந்மாதிதோ ஹிஂஸாநுகுணமக்நிப்ரவேஶாத்யாசரதி, ரத்யர்திநா சோந்மாதிதஃ க்ரீடார்தஂ ப்ரசரதி, பூஜார்திநா கஹீதோ பூஜாஂ சேஷ்டதே| இஹ ச தேவாதிவசநேந தேவாத்யநுசரா தேவாதிஸதர்மாணோ க்ராஹ்யாஃ, தேவாதயஸ்து ந மாநுஷாநாவிஶந்தி| உக்தஂ ஹி ஸுஶ்ருதே- “ந தே மநுஷ்யைஃ ஸஹ ஸஂவிஶந்தி நவா மநுஷ்யாந் க்வசிதாவிஶந்தி| யே த்வாவிஶந்தீதி வதந்தி மோஹாத்தே பூதவித்யாவிஷயாதபோஹ்யாஃ” (ஸு.உ.தஂ.அ.௬௧) இத்யாதி| ஹிஂஸார்திகஹீதஸ்யாஸாத்யத்வேந தத்விஜ்ஞாநார்தஂ ஸாமாந்யோக்தாந்யபி லக்ஷணாநி ஶங்கக்ராஹிகயா ப்ரூதே||௧௫||

தயோரித்யாதௌ கமநஂ தேவதீர்தாதிகமநம்||௧௬-௧௭||

தாவிதி தௌ நிஜாகந்தூ| பரஸ்பரமநுபத்நீதஃ கதாசிதிதி ந ஸர்வதா| யதோக்தஹேதுஸஂஸர்காதிதி நிஜாகந்துஹேதுமேலகாத்| தத்ரேதி நிஜாகந்துஹேதுஸஂஸர்கே| அஸாத்யஸஂயோகமிதி யதா த்ரிதோஷஜோந்மாதே ஹிஂஸார்திநா தேவாதிநாऽநுபந்தோ பவதி, ததாऽஸாத்யயோஃ ஸஂயோகோ பவதி| ஸாத்யாஸாத்யஸஂயோகஸ்து ஏகதோஷஜே உந்மாதே ஹிஂஸார்த்யுந்மாதயோகாத்ததா ரத்யர்தோந்மாதே த்ரிதோஷோந்மாதாநுபந்தாச்சேத்யாதி ஜ்ஞேயம்| ஸாத்யஸஂயோகஸ்ய ஸாத்யரூபதயைவ ஸாத்யதாயாஂ ஸித்தாயாஂ புநஃ ஸாத்யமிதிவசநஂ ஸாத்யரூபவிகாராந்தரஸம்பந்தே விகாரபூயஸ்த்வேநாஸாத்யஶங்காப்ரதிஷேதார்தம்| ஸாதநஸஂயோகமேவேதி நிஜாகந்துஸாதநமேலகமித்யர்தஃ||௧௮||

ஸம்ப்ரதி தேவாத்யுந்மாதஹேதுபரிஹாரார்தஂ தேவாத்யுந்மாதேऽபி ப்ரகதமேவ கர்ம காரணஂ தர்ஶயதி- நைவேத்யாதி| அநுவர்தந்த இதிவசநாத்துஷ்கதகர்மப்ரேரிதா ஏவ தேவாதயோऽஶுபகர்மாணமபிநிவிஶந்தீதி தர்ஶயதி; யதி ஹ்யேவமேவ தேவாதயஃ கர்மநிரபேக்ஷா உந்மத்தஂ குர்யுஸ்ததா ஸர்வாநேவ குர்யுரிதி பாவஃ| ந ஸ தத்தேதுகஃ க்லேஶ இதி நாஸௌ தேவாதிகத உந்மாத இத்யர்தஃ| அத கதஂ தேவாத்யாவேஶஜநிதோऽப்யயஂ ந தேவாதிகத இத்யாஹ- நஹ்யஸ்தி கதகத்யதேதி; ந யஸ்மாதஶுபகர்மணா கதே உந்மாதே புநர்தேவாதிகத்யத்வமஸ்தி, ந ஹி கதஂ புநஃ க்ரியதே, தேவாதயஶ்ச கர்மபராதீநா ஏவேதி பாவஃ| கிஂவா, ‘நஹ்யஸ்ய கதகத்யதா’ இதி பாடஃ| தத்ர கதேநைவ ப்ராக்தநகர்மணா உந்மாதிதோ ந கத்யஃ கரணீயஃ புருஷோ பவதி; அந்யதா, ஸர்வேஷாமேவாவிஶேஷேண தேவாத்யுந்மாதஃ ஸ்யாத்; தஸ்மாத்யேநைவோந்மாதபலஜநகஂ கர்ம கதஂ, ஸ ஏவ தேவாதிபிஃ கர்மபராதீநைரபிகம்யதே; அநேநாபிப்ராயேணாஹ- நஹ்யஸ்ய கதகத்யதேதி|- அகதபாபகர்மணோ ந தேவாத்யபிகமநீயதாऽஸ்தீத்யர்தஃ| யஸ்மாத்தேவாதயோऽத்ர கர்மபராதீநாஸ்தஸ்மாத்தேவாதயோ நோபாலம்ப்யாஃ||௧௯-௨௦||

ந ச தேவாதிப்யோ பேதவ்யமித்யாஹ- ப்ரஜ்ஞாபராதாதித்யாதி| நாபிஶஂஸேதிதி நோபாலபேத| ஆத்மாநமித்யாதௌ ஆத்மைவ ஶுபாஶுபகர்மகரணாத் ஸுகதுஃகயோர்யதாஸங்க்யஂ காரணஂ பவதீதி வாக்யார்தஃ| நோ த்ரஸேதிதி தேவாதிப்யஃ, ஏவமேவாமீ ஶுபகர்மாணமபி கஹ்ணந்தீதி கத்வா நோ த்ரஸேத்| அபசிதிஃ பூஜா| தே சேத்யாதௌ தே சேதி தேவாபசிதிஹிதோபஸேவநே| தேப்யோ விரோதஶ்சேதி தேப்யோ தேவாதிப்யோ விரோதோ யதோ பவத்யஶுபகர்மப்யஃ, தத் ஸர்வமாத்மந்யாயத்தம்| ஏதேந, ஆத்மாதீநமேவேதமுந்மாதகாரணஸ்ய பரிவர்ஜநஂ பரிஸேவநஂ ச தர்ஶயதி||௨௧-௨௪||

இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ நிதாநஸ்தாநே உந்மாதநிதாநஂ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||