Adhikarana அத ஸந்திஸிதாஸிதரோகவிஜ்ஞாநீயோ நாம த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ - ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதஃ ஸந்திஸிதாஸிதரோகவிஜ்ஞாநீயநாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ|
இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
View original
अथातः सन्धिसितासितरोगविज्ञानीयनामाध्यायं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ரமப்ராப்தாநாஂ வர்த்மஸந்த்யாதீநாஂ ரோகேஷு ஹேத்வாதிகஂ ப்ரதர்ஶயிதுஂ ஸ்தோகப்ரமேயத்வாதேக ஏவாऽத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana ஸந்திஜாஃ வ்யாதயஃ - ஜலாஸ்ரவஃ (௨) · Śloka ௨
வாயுஃ க்ருத்தஃ ஸிராஃ ப்ராப்ய ஜலாபஂ ஜலவாஹிநீஃ|
அஶ்ருஂ ஸ்ராவயதே வர்த்மஶுக்லஸந்தேஃ கநீநகாத்|
தேந நேத்ரமருக்ராகஶோபஂ ஸ்யாத் ஸ ஜலாஸ்ரவஃ||௨||
View original
वायुः क्रुद्धः सिराः प्राप्य जलाभं जलवाहिनीः|
अश्रुं स्रावयते वर्त्मशुक्लसन्धेः कनीनकात्|
तेन नेत्रमरुग्रागशोफं स्यात् स जलास्रवः||२||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்வஹேதுபிஃ க்ருத்தோ வாயுர்ஹேதுவிஶேஷாதேவ நேத்ரே ஜலவாஹிநீஃ ஸிராஃ ப்ராப்ய கநீநகாந்நாஸாநிகடாந்நேத்ராந்தாச்சுக்லவர்த்மநோஃ ஸந்தேரஶ்ருஂ ஸ்ராவயதே| தேந சாஶ்ருஸ்ரவணேந நேத்ரஂ ருகாதிரஹிதஂ ஸ்யாத்| ஸ ரோகவிஶேஷோ நாம்நா ஜலாஸ்ரவஃ||௨||
Adhikarana கபாஸ்ரவஃ (௩) · Śloka ௩
கபாத்கபஸ்ரவே ஶ்வேதஂ பிச்சிலஂ பஹலஂ ஸ்ரவேத்||௩||
View original
कफात्कफस्रवे श्वेतं पिच्छिलं बहलं स्रवेत्||३||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கபாஸ்ரவாக்யே ரோகே கபாத்தேதோஃ ஶ்வேதாதிகுணமஶ்ரு ஸ்ரவேத்| பஹலஂ கநம்||௩||
Adhikarana உபநாஹஃ (௪) · Śloka ௪
கபேந ஶோபஸ்தீக்ஷ்ணாக்ரஃ க்ஷாரபுத்புதகோபமஃ|
பதுமூலஶ்சலஃ ஸ்நிக்தஃ ஸவர்ணோ மதுபிச்சிலஃ|
மஹாநபாகஃ கண்டூமாநுபநாஹஃ ஸ நீருஜஃ||௪||
View original
कफेन शोफस्तीक्ष्णाग्रः क्षारबुद्बुदकोपमः|
पृथुमूलश्चलः स्निग्धः सवर्णो मृदुपिच्छिलः|
महानपाकः कण्डूमानुपनाहः स नीरुजः||४||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கபேந தீக்ஷ்ணாக்ராதிகுணஃ ஶோபோ பவதி ஸ நாம்நோபநாஹஃ| தீக்ஷ்ணாக்ரோ நிஶிதமுகஃ| க்ஷாரபுத்புதாஃ பச்யமாநே க்ஷாரேऽக்நிஸஂயோகாதுத்பத்யந்தே||௪||
Adhikarana ரக்தாஸ்ரவஃ (௫) · Śloka ௫
ரக்தாத்ரக்தாஸ்ரவே தாம்ரஂ பஹூஷ்ணஂ சாஶ்ரு ஸஂஸ்ரவேத்||௫||
View original
रक्ताद्रक्तास्रवे ताम्रं बहूष्णं चाश्रु संस्रवेत्||५||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ரக்தாஸ்ரவநாம்நி ரோகே ரக்தாத்தேதோஸ்தாம்ராதிஸ்வரூபமஶ்ரு ஸ்ரவேத்||௫||
Adhikarana பர்வணீ (௬) · Śloka ௬
வர்த்மஸந்த்யாஶ்ரயா ஶுக்லே பிடகா தாஹஶூலிநீ|
தாம்ரா முத்கோபமா பிந்நா ரக்தஂ ஸ்ரவதி பர்வணீ||௬||
View original
वर्त्मसन्ध्याश्रया शुक्ले पिटका दाहशूलिनी|
ताम्रा मुद्गोपमा भिन्ना रक्तं स्रवति पर्वणी||६||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத ஏவ ரத்காச்சுக்லே பாகே வர்த்மஸந்த்யாஶ்ரயாஂ தந்மூலா தாஹாதிகுணா பிடகா பவதி| ஸா ச பிந்நா ரக்தமேவ ஸ்ரவதி| ஸா நாம்நா பர்வணீத்யுச்யதே||௬||
Adhikarana பூயாஸ்ரவஃ (௭) · Śloka ௭
பூயாஸ்ராவே மலாஃ ஸாஸ்ரா வர்த்மஸந்தேஃ கநீநகாத்|
ஸ்ராவயந்தி முஹுஃ பூயஂ ஸாஸக் த்வங்மாஂஸபாகதஃ||௭||
View original
पूयास्रावे मलाः सास्रा वर्त्मसन्धेः कनीनकात्|
स्रावयन्ति मुहुः पूयं सासृक् त्वङ्मांसपाकतः||७||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பூயாஸ்ராவநாம்நி ரோகே மலா வாதாதயோऽஸ்ரமிஶ்ராஃ கநீநகாத்வர்த்மஸந்தேஸ்த்வங்மாஂஸபாகேந ஸாஸக் பூயஂ ஸ்ராவயந்தி||௭||
Adhikarana பூயாலஸஃ (௮) · Śloka ௮
பூயாலஸோ வ்ரணஃ ஸூக்ஷ்மஃ ஶோபஸஂரம்பபூர்வகஃ|
கநீநஸந்தாவாத்மாயீ பூயாஸ்ராவீ ஸவேதநஃ||௮||
View original
पूयालसो व्रणः सूक्ष्मः शोफसंरम्भपूर्वकः|
कनीनसन्धावाध्मायी पूयास्रावी सवेदनः||८||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கநீநகே வர்த்மஸந்தௌ ஶோபஸஂரம்பபூர்வகஃ ஸூக்ஷ்மோ யோ வ்ரண ஆத்மாயித்வாதிகுணஃ ஸ பூயாலஸநாமா ரோகஃ ஆதௌ ஶோபஸஂரம்போ ததஃ ஸ்வயஂ பிந்நோ வ்ரண இதி பூர்வஶப்தார்தஃ||௮||
Adhikarana அலஜீ (௯) · Śloka ௯
கநீநஸ்யாந்தரலஜீ ஶோபோ ருக்தோததாஹவாந்||௯||
View original
कनीनस्यान्तरलजी शोफो रुक्तोददाहवान्||९||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கநீநே வர்த்மஸந்தாவந்தர்பாகே யோ ருஜாதிமாந் ஶோபஃ ஸ நாம்நாऽலஜீ||௯||
Adhikarana கமிக்ரந்திஃ (௧௦) · Śloka ௧௦
அபாங்கே வா கநீநே வா கண்டூஷாபக்ஷ்மபோடவாந்|
பூயஸ்ராவீ கமிக்ரந்திஃ க்ரந்திஃ கமியுதோऽர்திமாந்||௧௦||
View original
अपाङ्गे वा कनीने वा कण्डूषापक्ष्मपोटवान्|
पूयस्रावी कृमिग्रन्थिः ग्रन्थिः कृमियुतोऽर्तिमान्||१०||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நேத்ரஸ்யாபாங்கே வா கநீநே வ கண்ட்வாதிமாந் பூயாஸ்ராவீ கமியுக்தஶ்சார்திமாஂஶ்ச யோ க்ரந்திஃ ஸ நாம்நா கமிக்ரந்திஃ| இதி நவ ரோகாஃ வர்த்மஶுக்லஸந்திஜாஃ||௧௦||
Adhikarana ஸந்திரோகே ஸாத்யாஸாத்யவிபாகஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
உபநாஹகமிக்ரந்திபூயாலாஸகபர்வணீஃ|
ஶஸ்த்ரேண ஸாதயேத்பஞ்ச ஸாலஜீநாஸ்ரசாஂஸ்த்யஜேத்||௧௧||
View original
उपनाहकृमिग्रन्थिपूयालासकपर्वणीः|
शस्त्रेण साधयेत्पञ्च सालजीनास्रचांस्त्यजेत्||११||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏஷு சோபநாஹாதீஂஶ்சதுரஃ ஶஸ்த்ரேண ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| அலஜ்யாஸஹிதாநாஸ்ராவாந் வாதகபரக்தஜாந் பூயாஸ்ராவஂ சேதி பஞ்சத்யஜேதஸாத்யத்வாத்| பித்தமித்யாதிநா ஸிதபாகரோகா உச்யந்தே||௧௧||
Adhikarana ஸிதஜாஃ ரோகாஃ - தத்ராதௌ ஶுக்திகா (௧௨) · Śloka ௧௨
பித்தஂ குர்யாத்ஸிதே பிந்தூநஸிதஶ்யாவபீதகாந்|
மலாக்தாதர்ஶதுல்யஂ வா ஸர்வஂ ஶுக்லமதாஹருக்|
ரோகோऽயஂ ஶுக்திகாஸஂஜ்ஞஃ ஸஶகத்பேததட்ஜ்வரஃ||௧௨||
View original
पित्तं कुर्यात्सिते बिन्दूनसितश्यावपीतकान्|
मलाक्तादर्शतुल्यं वा सर्वं शुक्लमदाहरुक्|
रोगोऽयं शुक्तिकासंज्ञः सशकृद्भेदतृड्ज्वरः||१२||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பித்தஂ கத்தஂ ஸிதே பாகே அஸிதாதிவர்ணாந் பிந்தூஂஸ்திலகாந் குர்யாத்| அதவா ஸர்வஂ ஶுக்லஂ மலலிப்ததர்பணஸதஶஂ குர்யாத்| உபயத்ராபி தாஹருகபாவஃ| ஏததுபயமபி ஶகத்பேதாதியோகாந்நாம்நா ஶுக்திகேதி ரோகோ பவதி ||௧௨||
Adhikarana ஶுக்லார்ம (௧௩) · Śloka ௧௩
கபாச்சுக்லே ஸமஂ ஶ்வேதஂ சிரவத்த்யதிமாஂஸகம்|
ஶுக்லார்ம ||௧௩||
View original
कफाच्छुक्ले समं श्वेतं चिरवृद्ध्यधिमांसकम्|
शुक्लार्म ||१३||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶுக்லே பாகே கபாத்பேதோஃ ஸமாதிகுணஂ யததிமாஂஸஂ தந்நாம்நா ஶுக்லார்ம||௧௩||
Adhikarana பலாஸக்ரதிதஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
ஶோபஸ்த்வருஜஃ ஸவர்ணோ பஹலோ மதுஃ|
குருஃ ஸ்நிக்தோऽம்புபிந்த்வாபோ பலாஸக்ரதிதஃ ஸ்மதஃ||௧௪||
View original
शोफस्त्वरुजः सवर्णो बहलो मृदुः|
गुरुः स्निग्धोऽम्बुबिन्द्वाभो बलासग्रथितः स्मृतः||१४||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஸ்து ஶோபஃ கபாச்சுக்லே அருஜத்வாதியுக்தோऽம்பூந்பிந்துஸதஶஃ ஸ நாம்நா பலாஸக்ரதித ஆசார்யைஃ ஸ்மதஃ||௧௪||
Adhikarana பிஷ்டகம் (௧௫) · Śloka ௧௫
பிந்துபிஃ பிஷ்டதவலைருத்ஸந்நைஃ பிஷ்டகஂ வதேத்||௧௫||
View original
बिन्दुभिः पिष्टधवलैरुत्सन्नैः पिष्टकं वदेत्||१५||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶாலிபிஷ்டவச்சுக்லைஃ ஸோத்ஸேதைஶ்ச பிந்துபிர்யுக்தஂ ரோகஂ நாம்நா பிஷ்டகஂ வதேத்வைத்யஃ||௧௫||
Adhikarana ஸிரோத்பாதஃ (௧௬) · Śloka ௧௬
ரக்தராஜீததஂ ஶுக்லமூஷ்யதே யத் ஸவேதநம்|
ஸஶோபாஶ்ரூபதேஹஂ ச ஸிரோத்பாதஃ ஸ ஶோணிதாத்||௧௬||
View original
रक्तराजीततं शुक्लमूष्यते यत् सवेदनम्|
सशोफाश्रूपदेहं च सिरोत्पातः स शोणितात्||१६||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶுக்லஂ நேத்ரத்ரவ்யஂ யத் லோஹிதாபீ ராஜீபிஸ்ததஂ வ்யாப்தஂ ஸவேதநஂஶோபாதிரஹிதஂ சோஷ்யதே ஸதாஹஂ பவதி ஸ கதோ நாம்நா ஸிரோத்பாதஃ ஸ சாஸ்ராத் பவதி ||௧௬||
Adhikarana ஸிராஹர்ஷஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
உபேக்ஷிதஃ ஸிரோத்பாதோ ராஜீஸ்தா ஏவ வர்தயந்|
குர்யாத் ஸாஸ்ரஂ ஸிராஹர்ஷஂ தேநாக்ஷ்யுத்வீக்ஷணாக்ஷமம்||௧௭||
View original
उपेक्षितः सिरोत्पातो राजीस्ता एव वर्धयन्|
कुर्यात् सास्रं सिराहर्षं तेनाक्ष्युद्वीक्षणाक्षमम्||१७||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏஷ ஸிரோத்பாத உபேக்ஷிதோऽசிகித்ஸிதஃ தா ஏவ லோஹிதாஃ ஸிரோத்பாதராஜீர்வர்தயந்நஶ்ருணா ஸஹ நாம்நா ஸிராஹர்ஷஂ குதஂ குர்யாத்| தேந ஸிரா ஹர்ஷேணாக்ஷி நேத்ரமுத்வீக்ஷணேऽக்ஷமஂ பவதி||௧௭||
Adhikarana ஸிராஜாலம் (௧௮) · Śloka ௧௮
ஸிராஜாலஂ ஸிராஜாலஂ பஹத்ரக்தஂ கநோந்நதம்||௧௮||
View original
सिराजालं सिराजालं बृहद्रक्तं घनोन्नतम्||१८||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸிராஜாலஂ ஸிராஸமூஹோ பஹத்வாதிகுணஂ நாம்நா ஸிராஜாலஂ ஶுக்லே பவதி||௧௮||
Adhikarana ஶோணிதார்ம (௧௯) · Śloka ௧௯
ஶோணிதார்ம ஸமஂ ஶ்லக்ஷ்ணஂ பத்மேபமதிமாஂஸகம்||௧௯||
View original
शोणितार्म समं श्लक्ष्णं पद्मेभमधिमांसकम्||१९||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸமாதிகுணஂ பத்மஸமரூபஂ சாதிமாஂஸஂ நாம்நா ஶோணிதார்ம||௧௯||
Adhikarana அர்ஜுநஃ (௨௦) · Śloka ௨௦
நீருக்ஶ்லக்ஷ்ணோऽர்ஜுநோ பிந்துஃ ஶஶலோஹிதலோஹிதஃ||௨௦||
View original
नीरुक्श्लक्ष्णोऽर्जुनो बिन्दुः शशलोहितलोहितः||२०||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶஶலோஹிதவச்சஶரக்தவல்லோஹிதவர்ணோ யோ பிந்துர்நிருக் ஶ்லக்ஷ்ணஶ்ச ஶுக்லே பவதி ஸ நாம்நார்ஜுந உச்யதே ||௨௦||
Adhikarana ப்ரஸ்தார்யர்ம (௨௧) · Śloka ௨௧
மத்வாஶுவத்த்யருங்மாஂஸஂ ப்ரஸ்தாரி ஶ்யாவலோஹிதம்|
ப்ரஸ்தார்யர்ம மலைஃ ஸாஸ்ரைஃ ||௨௧||
View original
मृद्वाशुवृद्ध्यरुङ्मांसं प्रस्तारि श्यावलोहितम्|
प्रस्तार्यर्म मलैः सास्रैः ||२१||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸாஸ்ரைஃ ஸரக்தைர்மலைர்வாதாதிபிர்மத்வாதிகுணஂ மாஂஸஂ ஶுக்லே நாம்நா ப்ரஸ்தார்யர்மோச்யதே| ப்ரஸ்தாரீத்யத்யுத்ஸந்நவிஸ்ததம்||௨௧||
Adhikarana ஸ்நாவார்ம (௨௨) · Śloka ௨௨
ஸ்நாவார்ம ஸ்நாவஸந்நிபம்||௨௨||
View original
स्नावार्म स्नावसन्निभम्||२२||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்நாவஸந்நிபமதிமாஂஸஂ நாம்நா ஸ்நாவார்ம பவதி ||௨௨||
Adhikarana அதிமாஂஸார்ம (௨௩) · Śloka ௨௩
ஶுஷ்காஸக்பிண்டவச்ச்யாவஂ யந்மாஂஸஂ பஹலஂ பது|
அதிமாஂஸார்ம தத் ||௨௩||
View original
शुष्कासृक्पिण्डवच्छ्यावं यन्मांसं बहलं पृथु|
अधिमांसार्म तत् ||२३||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யாந்மாஂஸஂ ஶுஷ்கரக்தவச்ச்யாவஂ பஹலஂ கநஂ பது விஸ்தீர்ண தந்நாம்நா அதிமாஂஸார்ம||௨௩||
Adhikarana ஸிராஃ (ஸிராஜபிடகாஃ) (௨௪) · Śloka ௨௪
தாஹகர்ஷவத்யஃ ஸிராவதாஃ|
கஷ்ணாஸந்நாஃ ஸிராஸஂஜ்ஞாஃ பிடகாஃ ஸர்ஷபோபமாஃ||௨௪||
View original
दाहघर्षवत्यः सिरावृताः|
कृष्णासन्नाः सिरासंज्ञाः पिटकाः सर्षपोपमाः||२४||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶுக்லபகே யாஃ ஸர்ஷபோபமாஃ பிடகாஃ கஷ்ணாபாகஸ்யாஸந்நா நிகடவர்திந்யோ தாஹாதிமித்யஃ ஸிராபிஶ்சாவதாஸ்தாஃ ஸிராஸஂஜ்ஞாஃ ஸஂஜ்ஞயா ஸிரா இதி பவந்தி| இதி த்ரயோதஶ ரோகாஃ ஸிதஜாஃ||௨௪||
Adhikarana ஸிதவ்யாதீநாஂ சிகித்ஸாஸூத்ரம் (௨௫) · Śloka ௨௫
ஶுக்திஹர்ஷஸிரோத்பாதபிஷ்டகக்ரதிதார்ஜுநம்|
ஸாதயேதௌஷதைஃ ஷட்கஂ ஶேஷஂ ஶஸ்த்ரேண ஸப்தகம்|
நவோத்தஂ ததபி த்ரவ்யைரர்மோக்தஂ யத்து பஞ்சதா|
தச்சேத்யமஸிதப்ராப்தஂ மாஂஸஸ்நாவஸிராவதம்|
சர்மோத்தாலவதுச்சாயி தஷ்டிப்ராப்தஂ து வர்ஜயேத்||௨௫||
View original
शुक्तिहर्षसिरोत्पातपिष्टकग्रथितार्जुनम्|
साधयेदौषधैः षट्कं शेषं शस्त्रेण सप्तकम्|
नवोत्थं तदपि द्रव्यैरर्मोक्तं यत्तु पञ्चधा|
तच्छेद्यमसितप्राप्तं मांसस्नावसिरावृतम्|
चर्मोद्दालवदुच्छायि दृष्टिप्राप्तं तु वर्जयेत्||२५||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏஷு ச ஶுக்திதஹர்ஷக்ரமாதிபடைதஂ ஷட்கஂ வக்ஷ்யமாணைரௌஷதைஃ ஸாதயேத்| ஹர்ஷஃ ஸிராஹர்ஷஃ| ஶேஷே யத் லக்ஷணக்ரமபாடே ஶுக்திஹர்ஷாதிஶிஷ்டமதிமாஂஸார்மஸிரோத்பாதாதிஸப்தகஂ தச்சஸ்த்ரேண ஸாதயேச்சிகித்ஸேத்| ந கேவலஂ தச்சுக்த்யாதிஷட்கமௌஷதைஃ ஸாதயேத்யாவதேதத் ஸப்தகமபி அசிரகாலஜாதஂ ஸத்| யத் புநரேதேஷ்வேவ மத்யே பஞ்சபிஃ ப்ரகாரைஃ ஶுக்லார்ம, ஶோணிதார்ம, ப்ரஸ்தார்யர்ம, ஸ்நாவார்ம, அதிமாஂஸார்மாக்யைரமோக்தஂ தச்சுக்லபாக ஸ்தித ஏவ சேத்யம்| அஸிதப்ராப்தாதிரூபஂ வர்ஜயேத்| அஸிதஂ கஷ்ணாபகஸ்தஸ்யாந்தர்தஷ்டிஃ|| ௨௫||
Adhikarana கஷ்ணபாகவ்யாதயஃ க்ஷதஶுக்லம் (௨௬) · Śloka ௨௬
பித்தஂ கஷ்ணேऽதவா தஷ்டௌ ஶுக்லஂ தோதாஶ்ருராகவத்|
சித்வா த்வசஂ ஜநயதி தேந ஸ்யாத்கஷ்ணமண்டலம்|
பக்வஜம்பூநிபஂ சிஞ்சிந்நிம்நஂ ச க்ஷதஶுக்லகம்|
தத் கச்ச்ரஸாத்யஂ யாப்யஂ து த்விதீயபடலவ்யதாத்|
தத்ர தோதாதிபாஹுல்யஂ ஸூசீவித்தாபாகஷ்ணதா|
ததீயபடலச்சேதாதஸாத்யஂ நிசிதஂ வ்ரணைஃ||௨௬||
View original
पित्तं कृष्णेऽथवा दृष्टौ शुक्लं तोदाश्रुरागवत्|
छित्वा त्वचं जनयति तेन स्यात्कृष्णमण्डलम्|
पक्वजम्बूनिभं चिञ्चिन्निम्नं च क्षतशुक्लकम्|
तत् कृच्छ्रसाध्यं याप्यं तु द्वितीयपटलव्यधात्|
तत्र तोदादिबाहुल्यं सूचीविद्धाभाकृष्णता|
तृतीयपटलच्छेदादसाध्यं निचितं व्रणैः||२६||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பித்தஂ கஷ்ண இத்யாதிநா கஷ்ணபாகவ்யாதயஃ| பித்தஂ துஷ்டஂ கஷ்ணே வா தஷ்டௌ வா த்வசஂ சித்வா தோதாதியுக்தஂ ஶுக்லவிந்த்வாகதி ரோகஂ ஜநயதி| தேந ச ரோகேண கஷ்ணமண்டலஂ நேத்ரே பக்வஜம்பூபலப்ரக்யஂ கிஞ்சிச்ச நிம்நஂ பவதி தச்சுக்லஂ க்ஷதஶுக்லஂ நாம்நோச்யதே| தத் பஹிஸ்திதத்வாத் கச்ச்ரஸாத்யம்| ததேவ த்விதீயபடலவ்யதாத்யாப்யஂ பவதி| படலஂ நேத்ரத்வக்| தத்ர யாப்யே பூர்வாபேக்ஷயா தோதாதிபஹுலத்வஂ ஸூசீவித்தஸமகஷ்ணபாகதா ச நேத்ரஸ்ய பவதி| யதா து ததேவ ததீயமபி படலஂ வ்யாப்நோதி ததா வ்ரணைர்நிசிதமஸாத்யஂ க்ஷதஶுக்லகஂ பவதி| இதி க்ஷதஶுக்லம்||௨௬||
Adhikarana ஶுத்தஶுக்லம் (௨௭) · Śloka ௨௭
ஶங்கஶுக்லஂ கபாத்ஸாத்யஂ நாதிருக்ஶுத்தஶுக்லகம்||௨௭||
View original
शङ्खशुक्लं कफात्साध्यं नातिरुक्शुद्धशुक्लकम्||२७||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யத்து கஷ்ணே கபாத்தேதோஃ ஶங்கவச்சுக்லஂ பவதி தத் ஸாத்யஂ ந சாதிருங் நாம்நா து ஶுத்தஶுக்லம்||௨௭||
Adhikarana அஜகா (௨௮) · Śloka ௨௮
ஆதாம்ரபிச்சிலாஸ்ரஸ்ருதாதாம்ரபிடகாதிருக்|
அஜாவிடஸதஶோச்சாயகார்ஷ்ண்யா வர்ஜ்யாஸஜாஜகா||௨௮||
View original
आताम्रपिच्छिलास्रस्रुदाताम्रपिटकातिरुक्|
अजाविटसदृशोच्छायकार्ष्ण्या वर्ज्यासृजाजका||२८||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அஸஜா ரக்தேநாதிருகாலோஹிதா பிடகா தாம்ரவர்ணாஸ்ரஸ்ருத்பவதி அஜாவிட்ஸதஶஂ கார்ஷ்ண்யமுச்ச்ராயஶ்ச யஸ்யாஃ ஸா ததோக்தா ஸைவஂவிதா பிடகா வர்ஜ்யோபேக்ஷணீயா நாம்நா அஜகா ||௨௮||
Adhikarana ஸிராஶுக்லம் (௨௯) · Śloka ௨௯
ஸிராஶுக்லஂ மலைஃ ஸாஸ்ரைஸ்தஜ்ஜுஷ்டஂ கஷ்ணமண்டலம்|
ஸதோததாஹதாம்ராபிஃ ஸிராபிரவதந்யதே|
அநிமித்தோஷ்ணஶீதாச்சகநாஸ்ரஸுச்ச தத்த்யஜேத்||௨௯||
View original
सिराशुक्लं मलैः सास्रैस्तज्जुष्टं कृष्णमण्डलम्|
सतोददाहताम्राभिः सिराभिरवतन्यते|
अनिमित्तोष्णशीताच्छघनास्रसुच्च तत्त्यजेत्||२९||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸிராஶுக்லஂ நாம்நா பவதி ஸாஸ்ரைர்மலைர்வாதாதிபிஸ்தேந ஜுஷ்டஂ ஸேவிதஂ கஷ்ணமண்டலஂ தோதாதியுதாபிஃ ஸிராபிரவதந்யதே வ்யாப்தே| அகாரணாதேவ சோஷ்ணஂ வா ஶீதவாச்சஂ வாऽஶ்ரு ஸ்ரவதி தத் ஸிராஶுக்லஂ த்யஜேத் ||௨௯||
Adhikarana தீவ்ரவேதநம் (௩௦) · Śloka ௩௦
தோஷைஃ ஸாஸ்ரைஃ ஸதக்கஷ்ணஂ நீயதே ஶுக்லரூபதாம்|
தவநாப்ரோபலிப்தாபஂ நிஷ்பாவாற்ததலாகதி|
அதிதீவ்ரருஜாராகதாஹஶ்வயதுபீடிதம்|
பாகாத்யயேந தச்சுக்லஂ வர்ஜயேத்தீவ்ரவேதநம்||௩௦||
View original
दोषैः सास्रैः सदृक्कृष्णं नीयते शुक्लरूपताम्|
धवनाभ्रोपलिप्ताभं निष्पावाऱ्धदलाकृति|
अतितीव्ररुजारागदाहश्वयथुपीडितम्|
पाकात्ययेन तच्छुक्लं वर्जयेत्तीव्रवेदनम्||३०||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸரக்தைர்வாதாதிபிஃ ஸதஷ்டிமண்டலஂ கஷ்ணஂ ஶுக்லரூபதாஂ நீயதே| தவலேந ஶுக்லேநாப்ரேணோபலிப்தமிவ பாதி| நிஷ்பாவஸ்ய ராஜஶிம்பீபலஸ்யார்ததலாகதி| அதிதீவ்ரேண ருஜாதிநா பீடிதஂ தத்து பாகாத்யயேந பாகஸ்யாதிக்ராந்த்யா வர்ஜயேந்நாம்நா தீவ்ரவேதநம்||௩௦||
Adhikarana ஶுக்லாநாமஸாத்யலக்ஷணம் (௧௩) · Śloka ௧௩
யஸ்ய வா லிங்கநாஶோऽந்தஃ ஶ்யாவஂ யத்வா ஸலோஹிதம்|
அத்யுத்ஸேதாவகாடஂ வா ஸாஸ்ரநாடீவ்ரணாவதம்|
புராணஂ விஷமஂ மத்யே விச்சிந்நஂ யச்ச ஶுக்லகம்|
பஞ்சேத்யுக்தா கதாஃ கஷ்ணே ஸாத்யாஸாட்யவிபாகதஃ||௩௧||
இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே ஸிதாஸிதரோக விஜ்ஞாநீயோ நாம த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ||௧௩||
View original
यस्य वा लिङ्गनाशोऽन्तः श्यावं यद्वा सलोहितम्|
अत्युत्सेधावगाढं वा सास्रनाडीव्रणावृतम्|
पुराणं विषमं मध्ये विच्छिन्नं यच्च शुक्लकम्|
पञ्चेत्युक्ता गदाः कृष्णे साध्यासाढ्यविभागतः||३१||
इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे सितासितरोग विज्ञानीयो नाम त्रयोदशोऽध्यायः||१३||
Show commentary
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஸ்ய வேத்யாதிநா ஶுக்லாநாமஸாத்யலக்ஷணம்| லிங்கநாஶோ வக்ஷ்யமாணலக்ஷணஃ| அவகாடோ நிம்நஃ| விஷமஂ நிம்நோந்நதம்| இதி பஞ்ச கதாஃ க்ஷதஶுக்ல, ஶுத்தஶுக்ல, அஜகா, ஶிராஶுக்ல, தீவ்ரவேதநாக்யாஃ கஷ்ணபாகே ஸாத்யாஸாத்யவிபாகேநோக்தாஃ| தஷ்டௌ து பதக்வக்ஷ்யத இதி|| ௩௧|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- வ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாமுத்தரதந்த்ரே த்ரயோதஶோऽத்யாயஃ||௧௩||