Adhikarana ਅਧ੍ਯਾਯੋਪਕ੍ਰਮਃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਅਰ੍ਸ਼ੋਨਿਦਾਨਾਦਨਨ੍ਤਰਮਤਿਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਨਿਦਾਨਾਰਮ੍ਭਃ| ਯਤੋ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤਿ (ਹ. ਚਿ. ਅ. ੮|੧੬੪) - "ਅਰ੍ਸ਼ੋਤਿਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਵਿਕਾਰਾਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਨਿਦਾਨਭੂਤਾਃ|" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਅਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਨਿਦਾਨਾਧ੍ਯਾਯਃ (੨) · Śloka ੨
ਤਸ੍ਮਾਦਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਨਿਦਾਨਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਮ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ - - - - ਅਥਾਤੋਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਨਿਦਾਨਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ)||੨||
तस्मादतीसारग्रहणीरोगनिदानं प्रक्रम्यत इत्याह - - - - अथातोऽतीसारग्रहणीदोषनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਅਤੀਸਾਰਃ ਸਡ੍ਵਿਧਃ (੧) · Śloka ੧
ਦੋਸੈਰ੍ਵ੍ਯਸ੍ਤੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਭਯਾਚ੍ਛੋਕਾਚ੍ਚ ਸਡ੍ਵਿਧਃ| ਅਤੀਸਾਰਃ|੧|
दोषैर्व्यस्तैः समस्तैश्च भयाच्छोकाच्च षड्विधः| अतीसारः|१|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਦੋਸੈਰ੍ਵ੍ਯਸ੍ਤੈਃ-ਪਥਗ੍ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੈਃ, ਸਮਸ੍ਤੈਃ-ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ, ਤਥਾ ਭਯਾਤ੍ ਸ਼ੋਕਾਚ੍ਚੇਤਿ ਸਡ੍ਵਿਧੋਤੀਸਾਰਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਅਤੀਸਾਰਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਮ੍ (੧-੪) · Śloka ੪
| ਸ ਸੁਤਰਾਂ ਜਾਯਤੇਤ੍ਯਮ੍ਬੁਪਾਨਤਃ||੧|| ਕਸ਼ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਮਿਸਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਤਿਲਪਿਸ੍ਟਵਿਰੂਢਕੈਃ| ਮਦ੍ਯਰੂਕ੍ਸਾਤਿਮਾਤ੍ਰਾਨ੍ਨੈਰਰ੍ਸ਼ੋਭਿਃ ਸ੍ਨੇਹਵਿਭ੍ਰਮਾਤ੍||੨|| ਕਮਿਭ੍ਯੋ ਵੇਗਰੋਧਾਚ੍ਚ ਤਦ੍ਵਿਧੈਃ ਕੁਪਿਤੋਨਿਲਃ| ਵਿਸ੍ਰਂਸਯਤ੍ਯਧੋਬ੍ਧਾਤੁਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤੇਨੈਵ ਚਾਨਲਮ੍||੩|| ਵ੍ਯਾਪਦ੍ਯਾਨੁਸ਼ਕਤ੍ਕੋਸ੍ਠਂ ਪੁਰੀਸਂ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਨਯਨ੍| ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਤੇਤਿਸਾਰਾਯ|੪|
| स सुतरां जायतेऽत्यम्बुपानतः||१|| कृशशुष्कामिषासात्म्यतिलपिष्टविरूढकैः| मद्यरूक्षातिमात्रान्नैरर्शोभिः स्नेहविभ्रमात्||२|| कृमिभ्यो वेगरोधाच्च तद्विधैः कुपितोऽनिलः| विस्रंसयत्यधोऽब्धातुं हत्वा तेनैव चानलम्||३|| व्यापद्यानुशकृत्कोष्ठं पुरीषं द्रवतां नयन्| प्रकल्पतेऽतिसाराय|४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ ਚ ਸੁਤਰਾਮਤ੍ਯਮ੍ਬੁਪਾਨਾਤ੍ ਜਾਯਤੇ| ਕਸ਼ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਮਿਸਾਦਿਭਿਸ੍ਤਥਾ ਤਦ੍ਵਿਧੈਃ-ਵਾਤਪ੍ਰਕੋਪਹੇਤੁਭਿਰਿਹਾਨੁਕ੍ਤੈਰਪਿ, ਅਨਿਲਃ ਕੁਪਿਤੋਬ੍ਧਾਤੁਂ ਸ਼ਰੀਰਗਤਮਧੋ ਵਿਸ੍ਰਂਸਯਤਿ-ਅਧਸ੍ਤਾਨ੍ਨਯਤਿ| ਸ੍ਨੇਹਵਿਭ੍ਰਮਃ-ਸ੍ਨੇਹਵ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਃ| ਤੇਨੈਵ-ਅਬ੍ਧਾਤੁਨਾ, ਅਨਲਂ-ਜਠਰਾਗ੍ਨਿਂ, ਹਤ੍ਵਾ-ਮਨ੍ਦਤ੍ਵਂ ਨੀਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਕੋਸ੍ਠਂ ਵ੍ਯਾਪਦ੍ਯ-ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾਂ ਕੋਸ੍ਠਸ੍ਯ ਕਾਰਯਿਤ੍ਵਾ, ਅਨੁਸ਼ਕਤ੍-ਸ਼ਕਤਃ ਸਮੀਪੇ, ਨ ਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਕੋਸ੍ਠਮ੍| ਪੁਰੀਸਂ ਚ ਤੇਨੈਵ ਧਾਤੁਨਾ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਨਯਨ੍-ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍| ਅਤੀਸਾਰਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ-ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ| ਅਨਿਲ ਇਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਅਤੀਸਾਰਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਮ੍ (੪-੫) · Śloka ੫
| ਲਕ੍ਸਣਂ ਤਸ੍ਯ ਭਾਵਿਨਃ||੪|| ਤੋਦੋ ਹਦ੍ਗੁਦਕੋਸ੍ਠੇਸੁ ਗਾਤ੍ਰਸਾਦੋ ਮਲਗ੍ਰਹਃ| ਆਧ੍ਮਾਨਮਵਿਪਾਕਸ਼੍ਚ|੫|
| लक्षणं तस्य भाविनः||४|| तोदो हृद्गुदकोष्ठेषु गात्रसादो मलग्रहः| आध्मानमविपाकश्च|५|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਸ੍ਯ-ਅਤੀਸਾਰਸ੍ਯ, ਭਾਵਿਨੋ-ਭਵਿਸ੍ਯਤੋ ਲਕ੍ਸਣਂ, ਤੋਦੋ ਹਦਾਦਿਸੁ ਗਾਤ੍ਰਸਾਦਾਦਿ ਚ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਵਾਤਜਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੫-੭) · Śloka ੭
| ਤਤ੍ਰ ਵਾਤੇਨ ਵਿਡ੍ਜਲਮ੍||੫|| ਅਲ੍ਪਾਲ੍ਪਂ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼ੂਲਾਢ੍ਯਂ ਵਿਬਦ੍ਧਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਰੂਕ੍ਸਂ ਸਫੇਨਮਚ੍ਛਂ ਚ ਗ੍ਰਥਿਤਂ ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ||੬|| ਤਥਾ ਦਗ੍ਧਗੁਡਾਭਾਸਂ ਸਪਿਚ੍ਛਾਪਰਿਕਰ੍ਤਿਕਮ੍| ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਸ੍ਯੋ ਭ੍ਰਸ੍ਟਪਾਯੁਸ਼੍ਚ ਹਸ੍ਟਰੋਮਾ ਵਿਨਿਸ੍ਟਨਨ੍||੭||
| तत्र वातेन विड्जलम्||५|| अल्पाल्पं शब्दशूलाढ्यं विबद्धमुपवेश्यते| रूक्षं सफेनमच्छं च ग्रथितं वा मुहुर्मुहुः||६|| तथा दग्धगुडाभासं सपिच्छापरिकर्तिकम्| शुष्कास्यो भ्रष्टपायुश्च हृष्टरोमा विनिष्टनन्||७||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-[ਤਤ੍ਰ-] ਤੇਸੁ ਸਡਤੀਸਾਰੇਸੁ, ਵਾਤੇਨਾਤੀਸਾਰੇ ਵਿਡ੍ਜਲਾਦਿਕਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਮੁਖਾਦਿਕੋ ਨਰ ਉਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ? ਵਿਨਿਸ੍ਟਨਨ੍| ਕੋਰ੍ਥਃ ? ਨਿਃਕੁਥਨ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਪਿਤ੍ਤਜਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੮-੯) · Śloka ੯
ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਪੀਤਮਸਿਤਂ ਹਾਰਿਦ੍ਰਂ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਪ੍ਰਭਮ੍| ਸਰਕ੍ਤਮਤਿਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਤਣ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਸ੍ਵੇਦਦਾਹਵਾਨ੍||੮|| ਸਸ਼ੂਲਂ ਪਾਯੁਸਨ੍ਤਾਪਪਾਕਵਾਨ੍| |੯|
पित्तेन पीतमसितं हारिद्रं शाद्वलप्रभम्| सरक्तमतिदुर्गन्धं तृण्मूर्च्छास्वेददाहवान्||८|| सशूलं पायुसन्तापपाकवान्| |९|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਤਡਾਦਿਮਾਨ੍ਨਰਃ ਪੀਤਾਦਿਕਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦
Adhikarana ਕਫਜਾਨਾਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੯-੧੧) · Śloka ੧੧
ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਘਨਮ੍| ਪਿਚ੍ਛਿਲਂ ਤਨ੍ਤੁਮਚ੍ਛ੍ਵੇਤਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਾਮਂ ਕਫਾਨ੍ਵਿਤਮ੍||੯|| ਅਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਗੁਰੁ ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਵਿਬਦ੍ਧਮਨੁਬਦ੍ਧਰੁਕ੍| ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਰਲਸੋਨ੍ਨਦ੍ਵਿਡਲ੍ਪਾਲ੍ਪਂ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਮ੍||੧੦|| ਸਰੋਮਹਰ੍ਸਃ ਸੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ੋ ਗੁਰੁਬਸ੍ਤਿਗੁਦੋਦਰਃ| ਕਤੇਪ੍ਯਕਤਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚ|੧੧|
श्लेष्मणा घनम्| पिच्छिलं तन्तुमच्छ्वेतं स्निग्धमामं कफान्वितम्||९|| अभीक्ष्णं गुरु दुर्गन्धं विबद्धमनुबद्धरुक्| निद्रालुरलसोऽन्नद्विडल्पाल्पं सप्रवाहिकम्||१०|| सरोमहर्षः सोत्क्लेशो गुरुबस्तिगुदोदरः| कृतेऽप्यकृतसंज्ञश्च|११|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਘਨਾਦਿਗੁਣਂ ਨਰ ਉਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਨਿਦ੍ਰਾਲੁਸ੍ਤਥਾਲਸੋਨ੍ਨਦ੍ਵੇਸੀ ਚ ਸ੍ਤੋਕਂ ਸ੍ਤੋਕਂ ਸਹ ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਯਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਪ੍ਰਵਾਹਿਕਂ ਚੋਪਵੇਸ਼੍ਯਤੇ| ਤਥਾ, ਸਰੋਮਹਰ੍ਸਾਦਿਕਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਕਤੇਪ੍ਯਕਤਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚ-ਤਥਾ ਕਤੇਪ੍ਯਕਤਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਪੁਰੀਸੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇਕਤਸਂਜ੍ਞਃ ਕਤਪੁਰੀਸੋਤ੍ਸਰ੍ਗ ਇਤਿ ਸਂਵੇਦਨਾ ਨ ਭਵਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਤ੍ਰਿਦੋਸਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੧) · Śloka ੧੧
| ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸਣਃ||੧੧||
| सर्वात्मा सर्वलक्षणः||११||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ-ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ, ਸਰ੍ਵਦੋਸਲਿਙ੍ਗਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦
Adhikarana ਭਯਜਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੨-੧੩) · Śloka ੧੩
ਭਯੇਨ ਕ੍ਸੋਭਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਪਿਤ੍ਤੋ ਦ੍ਰਾਵਯੇਚ੍ਛਕਤ੍| ਵਾਯੁਸ੍ਤਤੋਤਿਸਾਰ੍ਯੇਤ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਮੁਸ੍ਣਂ ਦ੍ਰਵਂ ਪ੍ਲਵਮ੍||੧੨|| ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਸਮਂ ਲਿਙ੍ਗੈਰਾਹੁਃ| |੧੩|
भयेन क्षोभिते चित्ते सपित्तो द्रावयेच्छकृत्| वायुस्ततोऽतिसार्येत क्षिप्रमुष्णं द्रवं प्लवम्||१२|| वातपित्तसमं लिङ्गैराहुः| |१३|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਭਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕ੍ਸੋਭਿਤੇ ਸਤਿ ਪਿਤ੍ਤਸਹਿਤੋ ਵਾਯੁਃ ਸ਼ਕਦ੍ਦ੍ਰਾਵਯੇਤ੍| ਤਤੋਨਨ੍ਤਰਮਤਿਸਾਰ੍ਯੇਤ, ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਾਦਿਗੁਣਯੁਕ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗੈਰ੍ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਤੁਲ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਸ਼ੋਕਜਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੩) · Śloka ੧੩
ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਸ਼ੋਕਤਃ| |੧੩|
तद्वच्च शोकतः| |१३|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ-ਭਯੇਨ ਤੁਲ੍ਯਲਿਙ੍ਗਂ, ਸ਼ੋਕਾਦਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਸਣ੍ਣਾਮਤੀਸਾਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦ੍ਵੈਵਿਧ੍ਯਦ੍ਵਿਕਮ੍ (੧੩-੧੪) · Śloka ੧੪
| ਅਤੀਸਾਰਃ ਸਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਾਮੋ ਨਿਰਾਮਕਃ||੧੩|| ਸਾਸਙ੍ਨਿਰਸ੍ਰਃ| |੧੪|
| अतीसारः समासेन द्विधा सामो निरामकः||१३|| सासृङ्निरस्रः| |१४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਤੀਸਾਰਃ ਸੋਢਾ ਭਵਨ੍ ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਕਾਰਃ ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ| ਏਕਃ ਸਾਮੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਿਰਾਮਕਃ| ਤਥਾ, ਏਕਃ ਸਰਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਿਰਸ੍ਰਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਸਾਮਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੪) · Śloka ੧੪
ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਯੇ ਗੌਰਵਾਦਪ੍ਸੁ ਮਜ੍ਜਤਿ| ਸ਼ਕਦ੍ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਮਾਟੋਪਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਾਰ੍ਤਿਪ੍ਰਸੇਕਿਨਃ||੧੪||
तत्राद्ये गौरवादप्सु मज्जति| शकृद्दुर्गन्धमाटोपविष्टम्भार्तिप्रसेकिनः||१४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਤ੍ਰ-ਤਸ੍ਮਿਨ੍, ਆਦ੍ਯੇ-ਸਾਮੇਤੀਸਾਰੇ, ਗੌਰਵਾਦਪ੍ਸੁ ਪਤਿਤਂ ਪੁਰੀਸਂ ਮਜ੍ਜਤਿ-ਬ੍ਰੁਡਤਿ, ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਆਟੋਪਾਦਿਯੁਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਨਿਰਾਮਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੫) · Śloka ੧੫
ਵਿਪਰੀਤੋ ਨਿਰਾਮਸ੍ਤੁ ਕਫਾਤ੍ਪਕ੍ਵੋਪਿ ਮਜ੍ਜਤਿ| |੧੫|
विपरीतो निरामस्तु कफात्पक्वोऽपि मज्जति| |१५|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਨਿਰਾਮਸ੍ਤ੍ਵਤੀਸਾਰੋਤੋ ਵਿਪਰੀਤਃ-ਅਪ੍ਸੁ ਪ੍ਲਵਤਿ, ਆਟੋਪਾਦਿਰਹਿਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ| ਸ੦-ਕਫਾਤ੍ਪੁਨਃ ਸ੍ਵਭਾਵਗੁਰੁਤ੍ਵਾਤ੍ ਪਕ੍ਵੋਪਿ ਮਜ੍ਜਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਮ੍ (੧੫-੧੬) · Śloka ੧੬
ਅਥ ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਂ ਲਕ੍ਸਯਤਿ - - - - | ਅਤੀਸਾਰੇਸੁ ਯੋ ਨਾਤਿਯਤ੍ਨਵਾਨ੍ ਗ੍ਰਹਣੀਗਦਃ||੧੫|| ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਵਿਧ੍ਵਂਸਕਰੈਰਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸੇਵਿਤੈਃ| |੧੬|
अथ ग्रहणीरोगं लक्षयति - - - - | अतीसारेषु यो नातियत्नवान् ग्रहणीगदः||१५|| तस्य स्यादग्निविध्वंसकरैरन्यस्य सेवितैः| |१६|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਤੀਸਾਰੇਸੁ ਯੋਤਿਯਤ੍ਨਵਾਨ੍ਨ ਭਵਤਿ ਤਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣੀਗਦੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ਗ੍ਰਹਣ੍ਯਾ ਨਿਦਾਨਮ੍| ਅਨ੍ਯਸ੍ਯ-ਅਨਤਿਸਾਰਿਣਃ, ਅਗ੍ਨਿਵਿਧ੍ਵਂਸਕਰੈਃ-ਵਹ੍ਨਿਮਾਨ੍ਦ੍ਯਹੇਤੁਭਿਰਨ੍ਨਪਾਨੈਃ, ਸ਼ੀਲਿਤੈਰ੍ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਃ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਅਤੀਸਾਰਸ੍ਯ ਮੇਦਕਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੬-੧੭) · Śloka ੧੭
ਅਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਯੋਃ ਸਮਾਨਾਭਾਸਤ੍ਵਾਤ੍ ਕੋ ਵਿਸ਼ੇਸਃ ? ਇਤ੍ਯਾਹ - - - - | ਸਾਮਂ ਸ਼ਕਨ੍ਨਿਰਾਮਂ ਵਾ ਜੀਰ੍ਣੇ ਯੇਨਾਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ||੧੬|| ਸੋਤਿਸਾਰੋਤਿਸਰਣਾਦਾਸ਼ੁਕਾਰੀ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ| |੧੭|
अतीसारग्रहणीरोगयोः समानाभासत्वात् को विशेषः ? इत्याह - - - - | सामं शकृन्निरामं वा जीर्णे येनातिसार्यते||१६|| सोऽतिसारोऽतिसरणादाशुकारी स्वभावतः| |१७|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਾਮਂ ਪੁਰੀਸਮਥਵਾ ਨਿਰਾਮਂ ਜੀਰ੍ਣ ਆਹਾਰੇ ਸਤਿ ਯੇਨ-ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ, ਅਤਿਸਾਰ੍ਯਤੇ-ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਬਹਿਰ੍ਨਿਃਸਾਰ੍ਯਤੇ, ਸ ਵ੍ਯਾਧਿਰਤੀਸਾਰਃ| ਅਤਿਸਰਣਾਦ੍ਧੇਤੋਃ| ਅਤਿਸਰਣਸ਼ਬ੍ਦਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ੇਨ ਚਾਸ੍ਯਾਨ੍ਵਰ੍ਥਤ੍ਵਂ ਦ੍ਯੋਤਿਤਮ੍| ਤਦੇਵਮਤਿਸਰਣਾਦਤੀਸਾਰ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ| ਨਨੁ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਯਦਾ ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸੇਪ੍ਯਤਿਸਰਣਂ ਕਥਞ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦਾ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਤੀਸਾਰਤ੍ਵਂ ਸ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਾਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯਾਹ-ਆਸ਼ੁਕਾਰੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਪ੍ਰਭਾਵਪ੍ਰਧਾਨੋਯਂ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਃ| ਹੇਤੌ ਪ੍ਰਥਮਾ| ਸ੍ਵਭਾਵੇਨਾਸ਼ੁਕਾਰਿਤ੍ਵਾਦਤੀਸਾਰੋ ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਦਨ੍ਯ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸੋ ਹਿ ਨਾਸ਼ੁਕਾਰੀ, ਕਿਨ੍ਤਰ੍ਹਿ ? ਚਿਰਕਤ੍| ਤਥਾ ਚਾਹ (ਸ਼੍ਲੋ. ੧੮)- "ਚਿਰਕਦ੍ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਃ" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਸ੍ਯ ਮੇਦਕਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੭-੧੮) · Śloka ੧੮
ਅਥ ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਰ੍ਣਯਨ੍ਨਤੀਸਾਰਾਦ੍ਭੂਯੋ ਮੇਦਮਾਹ - - - - | ਸਾਮਂ ਸਾਨ੍ਨਮਜੀਰ੍ਣੇਨ੍ਨੇ ਜੀਰ੍ਣੇ ਪਕ੍ਵਂ ਤੁ ਨੈਵ ਵਾ||੧੭|| ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਬਦ੍ਧਮਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛਿਥਿਲਂ ਮੁਹੁਃ| ਚਿਰਕਦ੍ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਃ ਸਞ੍ਚਯਾਚ੍ਚੋਪਵੇਸ਼ਯੇਤ੍||੧੮||
अथ ग्रहणीदोषस्य स्वरूपं वर्णयन्नतीसाराद्भूयो मेदमाह - - - - | सामं सान्नमजीर्णेऽन्ने जीर्णे पक्वं तु नैव वा||१७|| अकस्माद्वा मुहुर्बद्धमकस्माच्छिथिलं मुहुः| चिरकृद्ग्रहणीदोषः सञ्चयाच्चोपवेशयेत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸੋਜੀਰ੍ਣੇਨ੍ਨੇ ਸਾਮਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਾਨ੍ਨਂ, ਕਦਾਚਿਜ੍ਜੀਰ੍ਣੇਨ੍ਨੇ ਪਕ੍ਵਂ ਤਥਾ ਨੈਵ ਵਾ| ਅਕਸ੍ਮਾਤ੍-ਕਦਾਚਿਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਨ੍ਤਰੇਣਾਪਿ, ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ-ਪੁਨਃਪੁਨਰ੍ਬਦ੍ਧਂ, ਕਦਾਚਿਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਨਾ ਮੁਹੁਃ ਸ਼ਿਥਿਲਂ, ਸਞ੍ਚਯਾਦੁਪਵੇਸ਼ਯੇਦਿਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਅਯਂ ਤੁ ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਸ਼੍ਚਿਰਕਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਧਾ (੧੯) · Śloka ੧੯
ਸ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਪਥਗ੍ਦੋਸੈਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਚ੍ਚ ਜਾਯਤੇ| |੧੯|
स चतुर्धा पृथग्दोषैः सन्निपाताच्च जायते| |१९|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਃ-ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਃ, ਪਥਗ੍ਦੋਸੈਃ-ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਕਫੈਃ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਚੇਤਿ ਚਤੁਸ੍ਪ੍ਰਕਾਰੋ ਜਾਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪਮ੍ (੧੯-੨੦) · Śloka ੨੦
| ਪ੍ਰਾਗ੍ਰੂਪਂ ਤਸ੍ਯ ਸਦਨਂ ਚਿਰਾਤ੍ਪਚਨਮਮ੍ਲਕਃ||੧੯|| ਪ੍ਰਸੇਕੋ ਵਕ੍ਕ੍ਰਵੈਰਸ੍ਯਮਰੁਚਿਸ੍ਤਟ੍ ਕ੍ਲਮੋ ਭ੍ਰਮਃ| ਆਨਦ੍ਧੋਦਰਤਾ ਛਰ੍ਦਿਃ ਕਰ੍ਣਕ੍ਸ੍ਵੇਡੋਨ੍ਤ੍ਰਕੂਜਨਮ੍||੨੦||
| प्राग्रूपं तस्य सदनं चिरात्पचनमम्लकः||१९|| प्रसेको वक्क्रवैरस्यमरुचिस्तृट् क्लमो भ्रमः| आनद्धोदरता छर्दिः कर्णक्ष्वेडोऽन्त्रकूजनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਸ੍ਯ-ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਸ੍ਯ, ਪ੍ਰਾਗ੍ਰੂਪਂ ਸਦਨਂ ਚਿਰਾਤ੍ਪਚਨਾਦਿ ਚ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਸ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੨੧) · Śloka ੨੧
ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਣਂ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਂ ਧੂਮਕਸ੍ਤਮਕੋ ਜ੍ਵਰਃ| ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਸ਼ਿਰੋਰੁਗ੍ਵਿਸ੍ਟਮ੍ਭਃ ਸ਼੍ਵਯਥੁਃ ਕਰਪਾਦਯੋਃ||੨੧||
सामान्यं लक्षणं कार्श्यं धूमकस्तमको ज्वरः| मूर्च्छा शिरोरुग्विष्टम्भः श्वयथुः करपादयोः||२१||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣੀਗਦਸ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਣਂ ਕਾਰ੍ਸ਼੍ਯਾਦਿਕਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਵਾਤਜਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੨੨-੨੫) · Śloka ੨੫
ਤਤ੍ਰਾਨਿਲਾਤ੍ਤਾਲੁਸ਼ੋਸਸ੍ਤਿਮਿਰਂ ਕਰ੍ਣਯੋਃ ਸ੍ਵਨਃ| ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਰੁਵਙ੍ਕ੍ਸਣਗ੍ਰੀਵਾਰੁਜਾਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਵਿਸੂਚਿਕਾ||੨੨|| ਰਸੇਸੁ ਗਦ੍ਧਿਃ ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਕ੍ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਣਾ ਪਰਿਕਰ੍ਤਿਕਾ| ਜੀਰ੍ਣੇ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਚਾਧ੍ਮਾਨਂ ਭੁਕ੍ਤੇ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸਮਸ਼੍ਨੁਤੇ||੨੩|| ਵਾਤਹਦ੍ਰੋਗਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਲੀਹਪਾਣ੍ਡੁਤ੍ਵਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ| ਚਿਰਾਦ੍ਦੁਃਖਂ ਦ੍ਰਵਂ ਸ਼ੁਸ੍ਕਂ ਤਨ੍ਵਾਮਂ ਸ਼ਬ੍ਦਫੇਨਵਤ੍||੨੪|| ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਸਜੇਦ੍ਵਰ੍ਚਃ ਪਾਯੁਰੁਕ੍ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਵਾਨ੍| |੨੫|
तत्रानिलात्तालुशोषस्तिमिरं कर्णयोः स्वनः| पार्श्वोरुवङ्क्षणग्रीवारुजाऽभीक्ष्णं विषूचिका||२२|| रसेषु गृद्धिः सर्वेषु क्षुत्तृष्णा परिकर्तिका| जीर्णे जीर्यति चाध्मानं भुक्ते स्वास्थ्यं समश्नुते||२३|| वातहृद्रोगगुल्मार्शःप्लीहपाण्डुत्वशङ्कितः| चिराद्दुःखं द्रवं शुष्कं तन्वामं शब्दफेनवत्||२४|| पुनःपुनः सृजेद्वर्चः पायुरुक्श्वासकासवान्| |२५|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਤ੍ਰ-ਤੇਸੁ ਚਤੁਰ੍ਸੁ ਗਦੇਸੁ ਮਧ੍ਯੇ, ਵਾਤਾਤ੍ਤਾਲੁਸ਼ੋਸਾਦਿ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਪਿਤ੍ਤਜਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੨੫-੨੬) · Śloka ੨੬
| ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਨੀਲਪੀਤਾਭਂ ਪੀਤਾਭਃ ਸਜਤਿ ਦ੍ਰਵਮ੍||੨੫|| ਪੂਤ੍ਯਮ੍ਲੋਦ੍ਗਾਰਹਤ੍ਕਣ੍ਠਦਾਹਾਰੁਚਿਤਡਰ੍ਦਿਤਃ| |੨੬|
| पित्तेन नीलपीताभं पीताभः सृजति द्रवम्||२५|| पूत्यम्लोद्गारहृत्कण्ठदाहारुचितृडर्दितः| |२६|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਪੀਤਾਭਃ ਸਨ੍ ਤਥਾ ਪੂਤ੍ਯਮ੍ਲੋਦ੍ਗਾਰਾਦ੍ਯਰ੍ਦਿਤੋ ਨੀਲਵਰ੍ਣਾਦਿਕਂ ਵਰ੍ਚਃ ਸਜਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਕਫਜਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੨੬-੨੯) · Śloka ੨੯
| ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਪਚ੍ਯਤੇ ਦੁਃਖਮਨ੍ਨਂ ਛਰ੍ਦਿਰਰੋਚਕਃ||੨੬|| ਆਸ੍ਯੋਪਦੇਹੇਨਿਸ੍ਠੀਵਕਾਸਹਲ੍ਲਾਸਪੀਨਸਾਃ| ਹਦਯਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਮੁਦਰਂ ਸ੍ਤਿਮਿਤਂ ਗੁਰੁ||੨੭|| ਉਦ੍ਗਾਰੋ ਦੁਸ੍ਟਮਧੁਰਃ ਸਦਨਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਹਰ੍ਸਣਮ੍| ਭਿਨ੍ਨਾਮਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸਂਸਸ੍ਟਗੁਰੁਵਰ੍ਚਃਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍||੨੮|| ਅਕਸ਼ਸ੍ਯਾਪਿ ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਮ੍| |੨੯|
| श्लेष्मणा पच्यते दुःखमन्नं छर्दिररोचकः||२६|| आस्योपदेहेनिष्ठीवकासहृल्लासपीनसाः| हृदयं मन्यते स्त्यानमुदरं स्तिमितं गुरु||२७|| उद्गारो दुष्टमधुरः सदनं स्त्रीष्वहर्षणम्| भिन्नामश्लेष्मसंसृष्टगुरुवर्चःप्रवर्तनम्||२८|| अकृशस्यापि दौर्बल्यम्| |२९|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਾ ਦੁਃਖਂ-ਕਚ੍ਛ੍ਰੇਣ, ਅਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਯਤੇ| ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਦਿ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤਥਾ, ਹਦਯਂ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਂ-ਪਿਣ੍ਡਿਤਮਿਵ, ਮਨ੍ਯਤੇ| ਜਠਰਂ ਨਿਸ਼੍ਚਲਂ ਗੁਰੁ ਚ| ਉਦ੍ਗਾਰਸ਼੍ਚ ਦੁਸ੍ਟਮਧੁਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਸਦਨਂ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ| ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਹਰ੍ਸਣਾਦਿ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੨੯) · Śloka ੨੯
ਸਰ੍ਵਜੇ ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਕਰਃ| |੨੯|
सर्वजे सर्वसङ्करः| |२९|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਰ੍ਵਜੇ-ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਜੇ, ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਲਕ੍ਸਣਾਨਾਂ ਸਙ੍ਕਰੋ-ਮਿਸ਼੍ਰਤ੍ਵਂ, ਭਵਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਵਿਸਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਗ੍ਨਯੋਪਿ ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਃ (੨੯-੩੦) · Śloka ੩੦
| ਵਿਭਾਗੇਙ੍ਗਸ੍ਯ ਯੇ ਚੋਕ੍ਤਾ ਵਿਸਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋਗ੍ਨਯਃ||੨੯|| ਤੇਪਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਃ| |੩੦|
| विभागेऽङ्गस्य ये चोक्ता विषमाद्यास्त्रयोऽग्नयः||२९|| तेऽपि स्युर्ग्रहणीदोषाः| |३०|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਙ੍ਗਸ੍ਯ ਵਿਭਾਗੇ ਚ ਯੇ ਵਿਸਮਾਦ੍ਯਾਃ-ਵਿਸਮਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਨ੍ਦਾਃ, ਤ੍ਰਯੋਗ੍ਨਯ ਉਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਪਿ ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾਃ ਸ੍ਯੁਃ| ਨਨੁ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਸਪ੍ਤ ਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ| ਮੈਵਮ੍| ਮੁਖ੍ਯਾਃ ਸਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਰੂਪਰੂਪਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਗ੍ਰਹਣੀਗਦਾਃ| ਯੇ ਤੁ ਵਿਸਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਾਭਾਸਾ ਇਤਿ ਬੋਧ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਸਮੋਗ੍ਨਿਃ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਦਃ (੩੦) · Śloka ੩੦
ਸਮਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਕਾਰਣਮ੍| |੩੦|
समस्तु स्वास्थ्यकारणम्| |३०|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਮਃ ਪੁਨਰਗ੍ਨਿਃ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਸ੍ਯ-ਆਰੋਗ੍ਯਸ੍ਯ, ਕਾਰਣਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦
Adhikarana ਅਸ੍ਟੌ ਮਹਾਰੋਗਾਃ (੮) · Śloka ੮
ਵਾਤਵ੍ਯਾਧ੍ਯਸ਼੍ਮਰੀਕੁਸ੍ਠਮੇਹੋਦਰਭਗਨ੍ਦਰਾਃ| ਅਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਗ੍ਰਹਣੀਤ੍ਯਸ੍ਟੌ ਮਹਾਰੋਗਾਃ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਾਃ||੩੦|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਤਤੀਯੇ ਨਿਦਾਨਸ੍ਥਾਨੇਤੀਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਨਿਦਾਨਂ ਨਾਮਾਸ੍ਟਮੋਧ੍ਯਾਯਃ||੮||
वातव्याध्यश्मरीकुष्ठमेहोदरभगन्दराः| अर्शांसि ग्रहणीत्यष्टौ महारोगाः सुदुस्तराः||३०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां तृतीये निदानस्थानेऽतीसारग्रहणीदोषनिदानं नामाष्टमोऽध्यायः||८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਾਤਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਦਯੋਸ੍ਟੌ ਮਹਾਰੋਗਾਃ ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਾਃ-ਵਿਸਮਾਃ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇਸੁ ਯਤ੍ਨਃ ਕਾਰ੍ਯ ਇਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਤਤੀਯੇ ਨਿਦਾਨਸ੍ਥਾਨੇਤਿਸਾਰਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਨਿਦਾਨਂ ਨਾਮਾਸ੍ਟਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੮||
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
੦੦੦੦੦