Adhikarana ಅಧ್ಯಾಯೋಪಕ್ರಮಃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಅಸ್ಮಾದನನ್ತರಂ ವಾತರಕ್ತಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಾರಭ್ಯತೇ| ಯತೋ ವಾತಶೋಣಿತಾಖ್ಯೋ ವ್ಯಾಧಿಃ ಪ್ರಾಯೋ ವಾತವ್ಯಾಧಿರೇವ| ಶೋಣಿತಯುಕ್ತೇನ ವಾಯುನಾ ಕೃತತ್ವಾದ್ಬಹುವಕ್ತವ್ಯಾಚ್ಚ ಪೃಥಗಸ್ಯೋಪದೇಶಃ, ಇತ್ಯತ ಆಹ-
Adhikarana ವಾತಶೋಣಿತಚಿಕಿತ್ಸಿತಾಧ್ಯಾಯಃ ವಾತರಕ್ತೇ ಅಲ್ಪಾಲ್ಪಂ ರಕ್ತಹರಣಮ್ (೨-೧) · Śloka ೧
ಅಥಾತೋ ವಾತಶೋಣಿತಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ|೨| ) ವಾತಶೋಣಿತಿನೋ ರಕ್ತಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಬಹುಶೋ ಹರೇತ್| ಅಲ್ಪಾಲ್ಪಂ ಪಾಲಯನ್ ವಾಯುಂ ಯಥಾದೋಷಂ ಯಥಾಬಲಮ್||೧||
अथातो वातशोणितचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) वातशोणितिनो रक्तं स्निग्धस्य बहुशो हरेत्| अल्पाल्पं पालयन् वायुं यथादोषं यथाबलम्||१||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಶೋಣಿತಿನೋ ನರಸ್ಯ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸತೋ ಬಹೂನ್ ವಾರಾನ್ ಲೋಹಿತಮಲ್ಪಾಲ್ಪಂ ಹರೇದ್ವಾತಕೋಪಭಯಾತ್| ಅತ ಏವಾಹ,-ಪಾಲಯನ್ ವಾಯುಮ್, ತಥಾ ಯಥಾದೋಷಂ-ದೋಷಾನತಿಕ್ರಮೇಣ, ತಥಾ ಬಲಾನತಿಕ್ರಮೇಣ| ಯಥಾದೋಷಮಿತ್ಯುಪಲಕ್ಷಣಾರ್ಥಮ್, ದೂಷ್ಯಾದ್ಯನತಿಕ್ರಮೇಣಾಪಿ ರಕ್ತಂ ಹರೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ರೂಗ್ರಾಗಾದಿಯುತೇ ಜಲೌಕೋಭಿಃ ವಾತರಕ್ತೇ ಚಿಮಚಿಮಾದಿಯುತೇ ಶೃಙ್ಗತುಮ್ಬೈಃ ವಾತರಕ್ತೇ ದೇಶಾನ್ತರಗತೇ ಪ್ರಚ್ಛಾನಸಿರಾಭಿಃ (೨-೩) · Śloka ೩
ರುಗ್ರಾಗತೋದದಾಹೇಷು ಜಲೌಕೋಭಿರ್ವಿನಿರ್ಹರೇತ್| ಶೃಙ್ಗತುಮ್ಬೈಶ್ಚಿಮಿಚಿಮಾಕಣ್ಡೂರುಗ್ದೂಯನಾನ್ವಿತಮ್||೨|| ಪ್ರಚ್ಛಾನೇನ ಸಿರಾಭಿರ್ವಾ ದೇಶಾದ್ದೇಶಾನ್ತರಂ ವ್ರಜತ್| |೩|
रुग्रागतोददाहेषु जलौकोभिर्विनिर्हरेत्| शृङ्गतुम्बैश्चिमिचिमाकण्डूरुग्दूयनान्वितम्||२|| प्रच्छानेन सिराभिर्वा देशाद्देशान्तरं व्रजत्| |३|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ರುಗ್ರಾಗಾದಿಷು ಸತ್ಸು ಜಲೌಕೋಭೀ ರುಧಿರಂ ಹರೇತ್| ಚಿಮಿಚಿಮಾದ್ಯನ್ವಿತಂ ರಕ್ತಂ ಶೃಙ್ಗತುಮ್ಬೈರ್ಹರೇತ್| ದೇಶಾದ್ದೇಶಾನ್ತರಂ ಗಚ್ಛದಸೃಕ್ ಪ್ರಚ್ಛಾನೇನ ಸಿರಯಾ ವಾ ಹರೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಅಙ್ಗಗ್ಲಾನ್ಯಾದೌ ರಕ್ತಸ್ತ್ರಾವನಿಷೇಧಃ ವಾತರಕ್ತೇ ರಕ್ತಕ್ಷಯಾತ್ ಗಮ್ಭೀರಶೋಥಾದಯಃ (೩-೪) · Śloka ೪
| ಅಙ್ಗಗ್ಲಾನೌ ತು ನ ಸ್ರಾವ್ಯಂ ರೂಕ್ಷೇ ವಾತೋತ್ತರೇ ಚ ಯತ್||೩|| ಗಮ್ಭೀರಂ ಶ್ವಯಥುಂ ಸ್ತಮ್ಭಂ ಕಮ್ಪಂ ಸ್ನಾಯುಸಿರಾಮಯಾನ್| ಗ್ಲಾನಿಮನ್ಯಾಂಶ್ಚ ವಾತೋತ್ಥಾನ್ ಕುರ್ಯಾದ್ವಾಯುರಸೃಕ್ಷಯಾತ್||೪||
| अङ्गग्लानौ तु न स्राव्यं रूक्षे वातोत्तरे च यत्||३|| गम्भीरं श्वयथुं स्तम्भं कम्पं स्नायुसिरामयान्| ग्लानिमन्यांश्च वातोत्थान् कुर्याद्वायुरसृक्षयात्||४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಙ್ಗಗ್ಲಾನೌ ತು ಸತ್ಯಾಂ ನ ಸಾಧ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್| ತಥಾ ರೂಕ್ಷೇ ವಾತೋತ್ತರೇ ಚ ಯದ್ರಕ್ತಂ ತದಪಿ ನ ಸ್ರಾವ್ಯಮ್| ರೂಕ್ಷೇ ಸತಿ ವಾತಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಸೇವೇತ| ನನು, ಕಸ್ಮಾದ್ರಕ್ತಸ್ರಾವೋ ನ ವಿಧೀಯತೇ ? ಇತ್ಯಾಹ-ವಾಯುರಸೃಕ್ಕ್ಷಯಾದ್ಗಮ್ಭೀರಶೋಫಾದೀನ್ ಕುರ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಿರೇಚ್ಯೇ ಸ್ನೇಹವಿರೇಚನಮ್ (೫) · Śloka ೫
ವಿರೇಚ್ಯಃ ಸ್ನೇಹಯಿತ್ವಾ ತು ಸ್ನೇಹಯುಕ್ತೈರ್ವಿರೇಚನೈಃ| |೫|
विरेच्यः स्नेहयित्वा तु स्नेहयुक्तैर्विरेचनैः| |५|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಿರೇಚನಯೋಗ್ಯಃ ಪುರುಷಃ ಸ್ನೇಹಯಿತ್ವಾ ವಿರೇಚನದ್ರವ್ಯೇಃ ಸ್ನೇಹಯುತೈರ್ವಿರೇಚನೀಯಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ಪುರಾಣಂ ಘೃತಮ್ (೫) · Śloka ೫
ವಾತೋತ್ತರೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಪುರಾಣಂ ಪಾಯಯೇದ್ಘೃತಮ್| ||೫||
वातोत्तरे वातरक्ते पुराणं पाययेद्घृतम्| ||५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ವಾತೋತ್ತರೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಪುರಾಣಂ ಘೃತಂ ಪಾಯಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ಶ್ರಾವಣ್ಯಾದಿಘೃತಮ್ (೬) · Śloka ೬
ಶ್ರಾವಣೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಕ್ಷೀರಿಣೀಜೀವಕೈಃ ಸಮೈಃ| ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಷಭಕೈಃ ಸರ್ಪಿಃ ಸಕ್ಷೀರಂ ವಾತರಕ್ತನುತ್||೬||
श्रावणीक्षीरकाकोलीक्षीरिणीजीवकैः समैः| सिद्धं सर्षभकैः सर्पिः सक्षीरं वातरक्तनुत्||६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶ್ರಾವಣ್ಯಾದಿಭಿಃ ಋಷಭಯುಕ್ತೈಃ ಕಲ್ಕೀಕೃತೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಂ ದುಗ್ಧಯುಕ್ತಂ ವಾ ವಾತಶೋಣಿತಹೃತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿಘೃತಮ್ ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ಗುಡೂಚೀಸಿದ್ಧಣ್ ಕ್ಷೀರಮ್ ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ತೈಲಪಯಃ ಶರ್ಕರಾಮಿಶೃಣಮ್ (೭-೮) · Śloka ೮
ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧೂಕವರಿಭ್ಯಾಂ ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಸಸಿತೋಪಲಮ್| ಘೃತಂ ಪಿಬೇತ್ತಥಾ ಕ್ಷೀರಂ ಗುಡೂಚೀಸ್ವರಸೇ ಶೃತಮ್||೭|| ತೈಲಂ ಪಯಃ ಶರ್ಕರಾಂ ಚ ಪಾಯಯೇದ್ವಾ ಸುಮೂರ್ಚ್ಛಿತಮ್| |೮|
द्राक्षामधूकवरिभ्यां सिद्धं वा ससितोपलम्| घृतं पिबेत्तथा क्षीरं गुडूचीस्वरसे शृतम्||७|| तैलं पयः शर्करां च पाययेद्वा सुमूर्च्छितम्| |८|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದ್ರಾಕ್ಷಾಮಧೂಕಯೋಃ ಕ್ವಾಥೇ ಸಿದ್ಧಂ ವಾ ಘೃತಂ ಸಶರ್ಕರಂ ಪಿಬೇತ್| ಕ್ಷೀರಂ ಚ ಗುಡೂಚೀಸ್ವರಸೇ ಕ್ವಥಿತಂ ಪಿಬೇತ್| ತೈಲಾದಿ ವಾ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಿತಂ ಪಾಯಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ಬಲಾದಿಕ್ಷೀರಮ್ (೮-೯) · Śloka ೯
| ಬಲಾಶತಾವರೀರಾಸ್ನಾದಶಮೂಲೈಃ ಸಪೀಲುಭಿಃ||೮|| ಶ್ಯಾಮೈರಣ್ಡಸ್ಥಿರಾಭಿಶ್ಚ ವಾತಾರ್ತಿಘ್ನಂ ಶೃತಂ ಪಯಃ| |೯|
| बलाशतावरीरास्नादशमूलैः सपीलुभिः||८|| श्यामैरण्डस्थिराभिश्च वातार्तिघ्नं शृतं पयः| |९|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಬಲಾದಿಭಿಃ ಶೃತಂ ಪಯೋ ವಾತರುಜಾನಾಶನಂ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ದೋಷನುಲೋಮನಂ ಕ್ಷೀರಮ್ (೯) · Śloka ೯
| ಧಾರೋಷ್ಣಂ ಮೂತ್ರಯುಕ್ತಂ ವಾ ಕ್ಷೀರಂ ದೋಷಾನುಲೋಮನಮ್||೯||
| धारोष्णं मूत्रयुक्तं वा क्षीरं दोषानुलोमनम्||९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಧಾರೋಷ್ಣಂ ಕ್ಷೀರಂ ಗೋಮೂತ್ರಯುಕ್ತಂ ವಾ ದೋಷಾನುಲೋಮನಂ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾಧಿಕೇ ಶತಾವರ್ಯಾದಿಕ್ವಾಥಃವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾಸ್ವದುತಿಕ್ತಸಿದ್ಧಂ ಧೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ವಾ (೧೦) · Śloka ೧೦
ಪೈತ್ತೇ ಪಕ್ತ್ವಾ ವರೀತಿಕ್ತಾಪಟೋಲತ್ರಿಫಲಾಮೃತಾಃ| ಪಿಬೇದ್ಧೃತಂ ವಾ ಕ್ಷೀರಂ ವಾ ಸ್ವಾದುತಿಕ್ತಕಸಾಧಿತಮ್||೧೦||
पैत्ते पक्त्वा वरीतिक्तापटोलत्रिफलामृताः| पिबेद्धृतं वा क्षीरं वा स्वादुतिक्तकसाधितम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪೈತ್ತೇ-ಪಿತ್ತಾಧಿಕೇ ವಾತಶೋಣಿತೇ, ಶತಾವರ್ಯಾದೀನ್ ಪಕ್ತ್ವಾ ಪಿಬೇತ್| ಸ್ವಾದುತಿಕ್ತದ್ರವ್ಯೈಃ ಸಾಧಿತಂ ಘೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾಬಹುದೋಷೇ ವಿರೇಕಾರ್ಥ ಏರಣ್ಡತೈಲಮ್ (೧೧) · Śloka ೧೧
ಕ್ಷೀರೇಣೈರಣ್ಡತೈಲಂ ಚ ಪ್ರಯೋಗೇಣ ಪಿಬೇನ್ನರಃ| ಬಹುದೋಷೋ ವಿರೇಕಾರ್ಥೇ ಜೀರ್ಣೇ ಕ್ಷೀರೌದನಾಶನಃ||೧೧||
क्षीरेणैरण्डतैलं च प्रयोगेण पिबेन्नरः| बहुदोषो विरेकार्थे जीर्णे क्षीरौदनाशनः||११||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಬಹುದೋಷೋ ನರೋ ವಿರೇಕಾರ್ಥಮೇರಣ್ಡತೈಲಂ ಕ್ಷೀರೇಣ ಪಿಬೇತ್| ಜೀರ್ಣೇ ತಸ್ಮಿನ್ ಕ್ಷೀರೌದನಾಶೀ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾದೋಷೇ ಹರೀತಕೀ ಕಷಾಯಃ,ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾದೋಷೇ ತ್ರಿವೃತಾಚೂರ್ಣಮ್ (೧೨) · Śloka ೧೨
ಕಷಾಯಮಭಯಾನಾಂ ವಾ ಪಾಯಯೇದ್ಧೃತಭರ್ಜಿತಮ್| ಕ್ಷೀರಾನುಪಾನಂ ತ್ರಿವೃತಾಚೂರ್ಣೇ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸೇನ ವಾ||೧೨||
कषायमभयानां वा पाययेद्धृतभर्जितम्| क्षीरानुपानं त्रिवृताचूर्णे द्राक्षारसेन वा||१२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಥವಾ, ಹರೀತಕೀನಾಂ ಕ್ವಾಥಂ ಘೃತಭರ್ಜಿತಂ ಪಾಯಯೇತ್| ತ್ರಿವೃತಾಮೂಲಚೂರ್ಣಂ ಕ್ಷೀರಾನುಪಾನಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸೇನ ವಾ ಪಾಯಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತದೋಷೇ ಕ್ಷೀರಬಸ್ತಯಃ ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತದೋಷೇಬಸ್ತಿಪ್ರಶಂಸಾ (೧೩-೧೪) · Śloka ೧೪
ನಿರ್ಹರೇದ್ವಾ ಮಲಂ ತಸ್ಯ ಸಘೃತೈಃ ಕ್ಷೀರಬಸ್ತಿಭಿಃ| ನ ಹಿ ಬಸ್ತಿಸಮಂ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಾತರಕ್ತಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್||೧೩|| ವಿಶೇಷಾತ್ಪ್ಯುಪಾರ್ಶ್ವೋರುಪರ್ವಾಸ್ಥಿಜಠರಾರ್ತಿಷು| |೧೪|
निर्हरेद्वा मलं तस्य सघृतैः क्षीरबस्तिभिः| न हि बस्तिसमं किञ्चिद्वातरक्तचिकित्सितम्||१३|| विशेषात्प्युपार्श्वोरुपर्वास्थिजठरार्तिषु| |१४|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಥವಾ ತಸ್ಯ-ವಾತರಕ್ತವತೋ, ಮಲಂ ಕ್ಷೀರಬಸ್ತಿಭಿರ್ಘೃತಾನ್ವಿತೈರ್ನಿರ್ಹರೇತ್| ಯಸ್ಮಾದ್ಬಸ್ತಿತುಲ್ಯಂ ನಾನ್ಯದ್ವಾತರಕ್ತಚಿಕಿತ್ಸಿತಮಸ್ತಿ| ವಿಶೇಷೇಣ ಪಾಥ್ವಾದಿಪೀಡಾಸು ಬಸ್ತಿರ್ಹಿತಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಕಫಾಧಿಕೇ ಮುಸ್ತಾದಿಕಥಃ (೧೪-೧೫) · Śloka ೧೫
| ಮುಸ್ತಾಧಾತ್ರೀಹರಿದ್ರಾಣಾಂ ಪಿಬೇತ್ಕ್ವಾಥಂ ಕಫೋಲ್ಬಣೇ||೧೪|| ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ತ್ರಿಫಲಾಯಾ ವಾ ಗುಡೂಚೀಂ ವಾ ಯಥಾತಥಾ| |೧೫|
| मुस्ताधात्रीहरिद्राणां पिबेत्क्वाथं कफोल्बणे||१४|| सक्षौद्रं त्रिफलाया वा गुडूचीं वा यथातथा| |१५|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮುಸ್ತಾದೀನಾಂ ಕ್ವಾಥಂ ಮಾಕ್ಷಿಕಾನ್ವಿತಂ ಕಫೋತ್ತರೇ ವಾತಶೋಣಿತೇ ಪಿಬೇತ್| ತ್ರಿಫಲಾಯಾಃ ಕ್ವಾಥಂ ವಾ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಪಿಬೇತ್| ಸರ್ವೇಣ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಗುಡೂಚೀಂ ವಾ ಪಿಬೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇರಕ್ತೇ ಕಫಾಧಿಕೇ ತ್ರಿಫಲಾಕ್ವಾಥಃ,ವಾತರಕ್ತೇ ಕಫಾಧಿಕೇ ಗುಡೂಚೀಕ್ವಾಥಾದಿ ವಾತರಕ್ತೇ ಕಫಾಧಿಕೇ ರಕ್ತೇಸ್ನೇಹೋ ವಮನಂ ರೂಕ್ಷಣಂ ಚ ವಾತರಕ್ತೇ ತ್ರಿದೋಷಜೇ ಶೂಲಾನ್ವಿತೇ ತ್ರಿಫಲಾದಿಕಲ್ಕಃ (೧೫-೧೮) · Śloka ೧೮
| ಯಥಾರ್ಹಸ್ನೇಹಪೀತಂ ಚ ವಾಮಿತಂ ಮೃದು ರೂಕ್ಷಯೇತ್||೧೫|| ತ್ರಿಫಲಾವ್ಯೋಷಪತ್ರೈಲಾತ್ವಕ್ಕ್ಷೀರೀಚಿತ್ರಕಂ ವಚಾಮ್| ವಿಡಙ್ಗಮ್ ಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಂ ಲೋಮಶಾಂ ವೃಷಕಂ ತ್ವಚಮ್||೧೬|| ಋದ್ಧಿಂ ಲಾಙ್ಗಲಿಕೀಂ ಚವ್ಯಂ ಸಮಭಾಗಾನಿ ಪೇಷಯೇತ್| ಕಲ್ಯೇ ಲಿಪ್ತ್ವಾಽಽಯಸೀಂ ಪಾತ್ರೀಂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಭಕ್ಷಯೇದಿದಮ್||೧೭|| ವಾತಾಸ್ರೇ ಸರ್ವದೋಷೇಽಪಿ ಪರಂ ಶೂಲಾನ್ವಿತೇ ಹಿತಮ್| |೧೮|
| यथार्हस्नेहपीतं च वामितं मृदु रूक्षयेत्||१५|| त्रिफलाव्योषपत्रैलात्वक्क्षीरीचित्रकं वचाम्| विडङ्गम् ं पिप्पलीमूलं लोमशां वृषकं त्वचम्||१६|| ऋद्धिं लाङ्गलिकीं चव्यं समभागानि पेषयेत्| कल्ये लिप्त्वाऽऽयसीं पात्रीं मध्याह्ने भक्षयेदिदम्||१७|| वातास्रे सर्वदोषेऽपि परं शूलान्विते हितम्| |१८|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಯೋ ಯಸ್ಯಾರ್ಹಃ ಸ್ನೇಹಸ್ತಂ ಪೀತವನ್ತಂ ಕೃತವಮನಂ ಚ ಮೃದು ಕೃತ್ವಾ ರೂಕ್ಷಯೇತ್| ಸ೦-ತ್ರಿಫಲಾದೀನಿ ಸಮಾಂಶಾನಿ ಜಲೇನ ಪೇಷಯೇತ್| ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಚ ಪ್ರಭಾತೇ ಲೌಹೀಂ ಪಾತ್ರೀಂ ಲಿಪ್ತ್ವಾ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಇದಂ ಭಕ್ಷಯೇತ್| ಏತಚ್ಚ ವಾತರಕ್ತೇ ಸರ್ವದೋಷೇಽಪಿ ಪರಂ ಶೂಲಾನ್ವಿತೇ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ತ್ರಿದೋಷಜೇ ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷಕಕ್ವಾಥಃ (೧೮-೧೯) · Śloka ೧೯
| ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷಕನಿರ್ಯೂಹಃ ಪೀತಸ್ತಚ್ಛಾಕಭೋಜಿನಾ||೧೮|| ಕೃಪಾಭ್ಯಾಸ ಇವ ಕ್ರೋಧಂ ವಾತರಕ್ತಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ| |೧೯|
| कोकिलाक्षकनिर्यूहः पीतस्तच्छाकभोजिना||१८|| कृपाभ्यास इव क्रोधं वातरक्तं नियच्छति| |१९|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷಭೋಜಿನಾ ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷಕಕ್ವಾಥಃ ಪೀತೋ ವಾತರಕ್ತಂ ಶಮಯತಿ| ಕೃಪಾಭ್ಯಾಸಃ ಕ್ರೋಧಂ ಯಥಾ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ತ್ರಿದೋಷಜೇ ಲೇಲೀತಕೀವಸಾ (೧೯-೨೦) · Śloka ೨೦
| ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಧಾತ್ರ್ಯಾ ವಾ ರಸೈರ್ಲೇಲೀತಕೀಂ ವಸಾಮ್||೧೯|| ಖುಡಂ ಸುರೂಢಮಪ್ಯಙ್ಗೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಪಿಬನ್ ಜಯೇತ್| |೨೦|
| पञ्चमूलस्य धात्र्या वा रसैर्लेलीतकीं वसाम्||१९|| ख़ुडं सुरूढमप्यङ्गे ब्रह्मचारी पिबन् जयेत्| |२०|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ರಸೈರಾಮಲಕರಸೈರ್ವಾ ಲೇಲೀತಕೀಂ ವಸಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಪಿಬನ್ ಶರೀರೇ ಖುಡಂ ಸುಸ್ಥಿರೀಭೂತಮಪಿ ಜಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಇತ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಂ ಕರ್ಮಂ ವಾತರಕ್ತೇ ಅತಃ ಪರಂ ಬಾಹ್ಯಮ್ (೨೦) · Śloka ೨೦
| ಇತ್ಯಾಭ್ಯನ್ತರಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಕರ್ಮಬಾಹ್ಯಮತಃ ಪರಮ್||೨೦||
| इत्याभ्यन्तरमुद्दिष्टं कर्मबाह्यमतः परम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಇತಿ-ಏವಂ, ಅಭ್ಯನ್ತರಂ ಕರ್ಮ-ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮುಕ್ತಮ್| ಸ೦-ಅತಃ ಪರಂ ಬಾಹ್ಯಂ ಕರ್ಮೋಚ್ಯತೇ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಜ್ವರದಾಹಾರ್ತೌ ಆರನಾಲತೈಲಮ್ (೨೧) · Śloka ೨೧
ಆರನಾಲಾಢಕೇ ತೈಲಂ ಪಾದಸರ್ಜರಸಂ ಶೃತಮ್| ಪ್ರಭೂತೇ ಖಜಿತಂ ತೋಯೇ ಜ್ವರದಾಹಾರ್ತಿನುತ್ಪರಮ್||೨೧||
आरनालाढके तैलं पादसर्जरसं शृतम्| प्रभूते ख़जितं तोये ज्वरदाहार्तिनुत्परम्||२१||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕಾಞ್ಜಿಕಸ್ಯಾಢಕೇ ತೈಲಂ ಚತುರ್ಥಭಾಗಸರ್ಜರಸಂ ಪಕ್ವಂ ಪ್ರಭೂತೇ ಜಲೇ ಮಥಿತಂ ಪರಂ ಜ್ವರದಾಹಾರ್ತಿನುತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ರೂಜಾಯಾಂ ಪಿಣ್ಡತೈಲಮ್ (೨೨) · Śloka ೨೨
ಸಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಮಞ್ಜಿಷ್ಠಂ ಸಸರ್ಜರಸಸಾರಿವಮ್| ಪಿಣ್ಡತೈಲಂ ತದಭ್ಯಙ್ಗಾದ್ವಾತರಕ್ತರುಜಾಪಹಮ್||೨೨||
समधूच्छिष्टमञ्जिष्ठं ससर्जरससारिवम्| पिण्डतैलं तदभ्यङ्गाद्वातरक्तरुजापहम्||२२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ತೈಲಂ ಪಕ್ವಂ ಸಹ ಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಸರ್ಜರಸಸಾರಿವಾಭಿರಾವಾಪರೂಪಾಭಿರ್ವರ್ತತೇ ಯತ್ತದೇವಭೂತಂ ಸತ್ಪಿಣ್ಡತೈಲಮುಚ್ಯತೇ| ತಚ್ಚಾಭ್ಯಙ್ಗಾದ್ವಾತರಕ್ತರುಜಾಹರಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ರೂಜಾಯಾಂ ದಶಮೂಲಶೃತಕ್ಷೀರೇಣ ಪರಿಷೇಕಃ,ವಾತರಕ್ತೇ ರೂಜಾಯಾಂ ಕೋಷ್ಣಸರ್ಪಿಷಾ (೨೩) · Śloka ೨೩
ದಶಮೂಲಶೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ಸದ್ಯಃ ಶೂಲನಿವಾರಣಮ್| ಪರಿಷೇಕೋಽನಿಲಪ್ರಾಯೇ ತದ್ವತ್ಕೋಷ್ಣೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ||೨೩||
दशमूलशृतं क्षीरं सद्यः शूलनिवारणम्| परिषेकोऽनिलप्राये तद्वत्कोष्णेन सर्पिषा||२३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದಶಮೂಲೇನ ಕ್ಷೀರಂ ಸಿದ್ಧಂ ಶೀಘ್ರಮೇವ ಶೂಲಹೃತ್, ಪರಿಷೇಕೇಣೇತ್ಯರ್ಥಾದವಗಮ್ಯತೇ| ಅತ ಏವಾಹ-ಪರಿಷೇಕೋಽನಿಲಪ್ರಾಯೇ| ತಥೇವ ಕೋಷ್ಣೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ-ಘೃತೇನ, ಹಿತಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾದ್ಯಾರ್ತೇ ಮಧುರಸಿದ್ಧಸ್ನೇಹೈಃ ಪರಿಷೇಕಃ (೨೪) · Śloka ೨೪
ಸ್ನೇಹೈರ್ಮಧುರಸಿದ್ಧೈರ್ವಾ ಚತುರ್ಭಿಃ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ಸ್ತಮ್ಭಾಕ್ಷೇಪಕಶೂಕಾರ್ತಂ ಕೋಷ್ಣೈರ್ದಾಹೇ ತು ಶೀತಲೈಃ||೨೪||
स्नेहैर्मधुरसिद्धैर्वा चतुर्भिः परिषेचयेत्| स्तम्भाक्षेपकशूकार्तं कोष्णैर्दाहे तु शीतलैः||२४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಥವಾ ಸ್ತಮ್ಭಾದಿಭಿರಾರ್ತಂ ನರಂ ಚತುರ್ಭಿರ್ಮಧುರದ್ರವ್ಯಸಾಧಿತೈಃ ಸ್ನೇಹೈಃ ಕೋಷ್ಣೈಃ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ದಾಹೇ ಪುನಸ್ತೈರೇವ ಶೀತೈಃ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾದ್ಯಾರ್ತೇಗವ್ಯಾದಿಕ್ಷೀರೈಃ (೨೫) · Śloka ೨೫
ತದ್ವದ್ಗವ್ಯಾವಿಕಚ್ಛಾಗೈಃ ಕ್ಷೀರೈಸ್ತೈಲವಿಮಿಶ್ರಿತೈಃ| |೨೫|
तद्वद्गव्याविकच्छागैः क्षीरैस्तैलविमिश्रितैः| |२५|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಅಥವಾ, ಗವ್ಯಾವಿಕಚ್ಛಾಗೈಃ ಕ್ಷೀರೈಸ್ತೈಲವಿಮಿಶ್ರಿತೈಃ ಕೋಷ್ಣೈಃ ಸ್ತಮ್ಭಾಕ್ಷೇಪಕಶೂಲಾರ್ತಂ ತದ್ವತ್-ಪ್ರಾಗ್ವತ್, ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ದಾಹೇ ಪುನರೇತೈರೇವ ಕ್ಷೀತೈಃ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾದ್ಯಾರ್ತೇಜೀವನೀಯಕ್ವಾಥೈಃವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾಲಘುಪಞ್ಚಮೂಲಕ್ವಾಥೈಃ (೨೫) · Śloka ೨೫
| ನಿಃಕ್ವಾಥೈರ್ಜೀವನೀಯಾನಾಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ವಾ ಲಘೋಃ||೨೫||
| निःक्वाथैर्जीवनीयानां पञ्चमूलस्य वा लघोः||२५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಜೀವನೀಯಾನಾಂ ದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ನಿಃಕ್ವಾಥೈರ್ಲಘೋರ್ವಾ ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಕ್ವಾಥೈಃ ಕೋಷ್ಣೈಃ ಸ್ತಮ್ಭಾದ್ಯಾರ್ತಂ ಪರಿಷೇಚಯೇತ್| ದಾಹೇ ತು ಶೀತಲೈಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭದ್ಯಾರ್ತೇದ್ರಾಕ್ಷೇಕ್ಷುರಸಾದ್ಯೈಃ (೨೬) · Śloka ೨೬
ದ್ರಾಕ್ಷೇಕ್ಷುರಸಮದ್ಯಾನಿ ದಧಿಮಸ್ತ್ವಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಮ್| ಸೇಕಾರ್ಥಂ ತಣ್ಡುಲಕ್ಷೌದ್ರಶರ್ಕರಾಮ್ಭಶ್ಚ ಶಸ್ಯತೇ||೨೬||
द्राक्षेक्षुरसमद्यानि दधिमस्त्वम्लकाञ्जिकम्| सेकार्थं तण्डुलक्षौद्रशर्कराम्भश्च शस्यते||२६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದಾಹೇ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ ಇಕ್ಷುರಸ ಮದ್ಯಾನಿ ದಧಿಮಸ್ತ್ವಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಂ ಸೇಕಾರ್ಥಂ ಶಸ್ಯತೇ| ತಥಾ, ತಣ್ಡುಲಾಮ್ಭಃ ಕ್ಷೌದ್ರಾಮ್ಭಃ ಶರ್ಕರಾಮ್ಭಶ್ಚ ಸೇಕಾರ್ಥಂ ಶಸ್ಯತೇ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ದಾಹರೂಕ್ಲ್ಕಮೇಷು ಪ್ರಿಯನಾರೀಸ್ಪರ್ಶಃ (೨೭) · Śloka ೨೭
ಪ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರಿಯಂವದಾ ನಾರ್ಯಶ್ಚನ್ದಮಾರ್ದ್ರಕರಸ್ತನಾಃ| ಸ್ಪರ್ಶಶೀತಾಹ್ ಸುಖಸ್ಪರ್ಶಾ ಘ್ನನ್ತಿ ದಾಹಂ ರುಜಂ ಕ್ಲಮಮ್||೨೭||
प्रियाः प्रियंवदा नार्यश्चन्दमार्द्रकरस्तनाः| स्पर्शशीताह् सुखस्पर्शा घ्नन्ति दाहं रुजं क्लमम्||२७||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ನಾರ್ಯಃ ಪ್ರಿಯಾಃ-ವಲ್ಲಭಾಃ, ಪ್ರಿಯವಚಸಶ್ಚನ್ದನೋನಾರ್ದ್ರಾಃ ಕರಾಃ ಸ್ತನಾಶ್ಚ ಯಾಸಾಂ ತಾಂ ಏವಂವಿಧಾಃ ಸ್ಪರ್ಶೇನ ಶೀತಾಃ ಸುಖಸ್ಪರ್ಶಾಶ್ಚ್ ದಾಹಂ [ ರುಜಂ ] ಕ್ಲಮಂ ಚ ಘ್ನನ್ತಿ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸರಾಗಾದಿಕೇ ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಾದಿಲೇಪಃ (೨೮-೨೯) · Śloka ೨೯
ಸರಾಗೇ ಸರುಜೇ ದಾಹೇ ರಕ್ತಂ ಹೃತ್ವಾ ಪ್ರಲೇಪಯೇತ್| ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾದಾರ್ವೀಮಧುಕಚನ್ದನೈಃ||೨೮|| ಸಿತೋಪಲೈರಕಾಸಕ್ತುಮಸೂರೋಶೀರಪದ್ಮಕೈಃ| ಲೇಪೋ ರುಗ್ದಾಹವೀಸರ್ಪರಾಗಶೋಫನಿಬರ್ಹಣಃ||೨೯||
सरागे सरुजे दाहे रक्तं हृत्वा प्रलेपयेत्| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठादार्वीमधुकचन्दनैः||२८|| सितोपलैरकासक्तुमसूरोशीरपद्मकैः| लेपो रुग्दाहवीसर्परागशोफनिबर्हणः||२९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದಾಹೇ ಸರಾಗೇ ಸತಿ ರಕ್ತಂ ಹೃತ್ವಾ ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಾದಿಭಿರ್ಲೇಪಃ ಕಾರ್ಯಃ| ಸ ಚ ಲೇಪೋ ರುಗ್ದಾಹಾದಿನಿಬರ್ಹಣಃ| ದಾರ್ವೀ-ದಾರುಹರಿದ್ರಾ| ಮಧುಕಂ-ಯಷ್ಟೀಮಧು| ಸಿತೋಪಲಾ-ಶರ್ಕರಾ| ಏರಕಾಸಕ್ತುಃ-ಏರಕಾಬೀಜಸಕ್ತುಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಶೂಲೇ ವಾರನ್ಧಸಿದ್ಧಃ ಕೃಶರೋ ಉಪನಾಹನಮ್ (೩೦) · Śloka ೩೦
ವಾತಘ್ನೈಃ ಸಾಧಿತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಃ ಕೃಶರೋ ಮುದ್ಗಪಾಯಸಃ| ತಿಲಸರ್ಷಪಪಿಣ್ಡೈಶ್ಚ ಶೂಲಘ್ನಮುಪನಾಹನಮ್||೩೦||
वातघ्नैः साधितः स्निग्धः कृशरो मुद्गपायसः| तिलसर्षपपिण्डैश्च शूलघ्नमुपनाहनम्||३०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕೃಶರಃ-ತಿಲಮುದ್ಗಾದಿಕೃತೋ, ವಾತಘ್ನೈಃ ಸಾಧಿತೋ ಮುದ್ರಪಾಯಸೋ-ಮುದ್ರಕ್ಷೀರೇ ಯೋ ಮಿಶ್ರಿತಃ, ತಿಲಸರ್ಷಪಪಿಣ್ಡೈಶ್ಚೈತದುಪನಾಹನಂ ಶೂಲಘ್ನಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾದಿಕೇ ಔದಕಾದಿವೇಸವಾರಾಃ ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾಔದಕಾದಿವಸಾ (೩೧-೩೨) · Śloka ೩೨
ಔದಕಪ್ರಸಹಾನೂಪವೇಸವಾರಾಃ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಾಃ| ಜೀವನೀಯೌಷಧೈಃ ಸ್ನೇಹಯುಕ್ತಾಃ ಸ್ಯುರುಪನಾಹನೇ||೩೧|| ಸ್ತಮ್ಭತೋದರುಗಾಯಾಮಶೋಫಾಙ್ಗಗ್ರಹನಾಶನಾಃ| ಜೀವನೀಯೌಷಧೈಃ ಸಿದ್ಧಾ ಸಪಯಸ್ಕಾ ವಸಾಽಪಿ ವಾ||೩೨||
औदकप्रसहानूपवेसवाराः सुसंस्कृताः| जीवनीयौषधैः स्नेहयुक्ताः स्युरुपनाहने||३१|| स्तम्भतोदरुगायामशोफाङ्गग्रहनाशनाः| जीवनीयौषधैः सिद्धा सपयस्का वसाऽपि वा||३२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಔದಕಾದ್ಯಾ ಜೀವನೀಯೌಷಧೈಃ ಸಾಧಿತಾಃ ಸ್ನೇಹಯುಕ್ತಾಃ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಾ ಉಪನಾಹೇನ ಸ್ತಮ್ಭಾದಿನಾಶನಾಃ ಸ್ಯುಃ| ಅಥವಾ, ಔದಕಾದೀನಾಂ ವಸಾ ಜೀವನೀಯೌಷಧೈಃ ಸಿದ್ಧಾ ಸಪಯಸ್ಕಾ ಸ್ತಮ್ಭಾದಿನಾಶನಾ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾದ್ಯಾರ್ತೇ ಘೃತಾದಿಲೇಪಃ ವಾತರಕ್ತೇ ಸ್ತಮ್ಭಾ ಭೃಷ್ಟತಿಲಲೇಪಃ (೩೩) · Śloka ೩೩
ಘೃತಂ ಸಹಚರಾನ್ಮೂಲಂ ಜೀವನ್ತೀ ಛಾಗಲಂ ಪಯಃ| ಲೇಪಃ ಪಿಷ್ಟಾಸ್ತಿಲಾಸ್ತದ್ವದ್ಭೃಷ್ಟಾಃ ಪಯಸಿ ನಿವೃತಾಃ||೩೩||
घृतं सहचरान्मूलं जीवन्ती छागलं पयः| लेपः पिष्टास्तिलास्तद्वद्भृष्टाः पयसि निवृताः||३३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸಹಚರಜೀವನ್ತೀಮೂಲಕಲ್ಕೋ ಘೃತಚ್ಛಾಗಪಯೋಮಿಶ್ರೋ ಲೇಪ ಉಪಯೋಗೀ ಭವತಿ| ಪಿಷ್ಟಾಸ್ತಿಲಾ ಭೃಷ್ಟಾಃ-ಭಜಿತಾಃ, ಪಯಸಿ-ಕ್ಷೀರೇ, ನಿವೃತಾಃ-ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತಾಃ, ತದ್ವತ್-ಪ್ರಾಗ್ವತ್ ಪ್ರಲೇಪೇ ಯೋಜ್ಯಾಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇಧಿಕೇ ಶೂಲೇ ಉಮೈರಣ್ಡ್ಲೇಪೌ (೩೪) · Śloka ೩೪
ಕ್ಷಾರಪ್ರಿಷ್ಟಕ್ಷುಮಾಂ ಲೇಪಮೇರಣ್ಡಸ್ಯ ಫಲಾನಿ ವಾ| ಕುಘಾರ್ಚ್ಛೂಲನಿವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಶತಾಹ್ವಾಂ ವಾಽನಿಲೇಽಧಿಕೇ||೩೪||
क्षारप्रिष्टक्षुमां लेपमेरण्डस्य फलानि वा| कुघार्च्छूलनिवृत्त्यर्थं शताह्वां वाऽनिलेऽधिके||३४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕ್ಷುಮಾಂ-ಅತಸೀಂ, ಕ್ಷೀರೇಣ ಪಿಷ್ಟಾಮಧಿಕೇಽನಿಲೇ ಶೂಲನಿವೃತ್ಯರ್ಥಂ ಲೇಪಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಯದ್ವಾ, ಏರಣ್ಡಸ್ಯ ಫಲಾನಿ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಾನಿ ಶೂಲನಿವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಲೇಪಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಯದ್ವಾ, ಶತಪುಷ್ಪಾಂ ಕ್ಷೀರೇ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಶೂಲನಿವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಲೇಪಂ ಕುರ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇಮೂತ್ರಾದಿಪವ್ಕಂ ಘೃತಂ ಅಮ್ಯಞ್ಜನಮ್ (೩೫) · Śloka ೩೫
ಮೂತ್ರಕ್ಷಾರಸುರಾಪಕ್ವಂ ಘೃತಮಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್| |೩೫|
मूत्रक्षारसुरापक्वं ग़ृतमभ्यञ्जने हितम्| |३५|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮೂತ್ರಾದಿಭಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಮಧಿಕೇಽನಿಲೇಽಭ್ಯಞ್ಜನೇ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತಾಧಿಕೇ ಸಿದ್ಧಂ ಶುಕ್ತಂ ಸೇಕಾಭ್ಯಙ್ಗೇ (೩೬) · Śloka ೩೬
| ಸಿದ್ಧಂ ಸಮಧು ಶುಕ್ತಂ ವಾ ಸೇಕಾಭ್ಯಙ್ಗೇ|೩೫| |೩೬|
| सिद्धं समधु शुक्तं वा सेकाभ्यङ्गे|३५| |३६|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶುಕ್ತಂ-ಚುಕ್ರಂ, ಸಿದ್ಧಂ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಂ ಸೇಕೇ ಪರಿಷೇಕೇಽಭ್ಯಙ್ಗೇ ಚ ಹಿತಮ್||೩೬||
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇರಕ್ತೇ ಕಫೋತ್ತರೇ ಶೂಲೇ ಗೃಹಧೂಮಾದಿಲೇಪಃ (೩೫-೩೬) · Śloka ೩೬
| ಕಫೋತ್ತರೇ||೩೫|| ಗೃಹಧೂಮೋ ವಚಾ ಕುಷ್ಠಂ ಶತಾಹ್ವಾ ರಜನೀದ್ವಯಮ್| ಪ್ರಲೇಪಃ ಶೂಲನುದ್ವಾತರಕ್ತೇ|೩೬|
| कफोत्तरे||३५|| गृहधूमो वचा कुष्ठं शताह्वा रजनीद्वयम्| प्रलेपः शूलनुद्वातरक्ते|३६|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕಫೋತ್ತರೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಗೃಹಧೂಮಾದಿಪ್ರಲೇಪೋ ಹಿತೋ ಭವತಿ| ಶತಾಹ್ವಾ-ಶತಪುಷ್ಪಾ| ರಜನೀದ್ವಯಂ-ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತರಕ್ತೇಕಫೋತ್ತರೇ ಮಧುಶಿಪ್ರುಬೀಜಲೇಪಃ (೩೬-೩೭) · Śloka ೩೭
| ವಾತಕಫೋತ್ತರೇ||೩೬|| ಮಧುಶಿಗ್ರೋರ್ಹಿತಂ ತದ್ವದ್ಬೀಜಂ ಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಸಂಯುತಮ್| |೩೭|
| वातकफोत्तरे||३६|| मधुशिग्रोर्हितं तद्वद्बीजं धान्याम्लसंयुतम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಕಫೋತ್ತರೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಮಧುಶಿಗ್ರೋರ್ಬೀಜಂ ಕಾಞ್ಜಿಕಸಂಯುಕ್ತಂ ತದ್ವತ್-ಪ್ರಲೇಪೇ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಅಮ್ಲೈಃ ಸೇಚನಮ್ (೩೭) · Śloka ೩೭
| ಮುಹೂರ್ತಲಿಪ್ತಮಮ್ಲೈಶ್ಚ ಸಿಞ್ಚೇದ್ವಾತಕಫೋತ್ತರೇ||೩೭||
| मुहूर्तलिप्तमम्लैश्च सिञ्चेद्वातकफोत्तरे||३७||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಕಫೋತ್ತರೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಮುಹೂರ್ತಲಿಪ್ತಮರ್ಥಾದೇವ ಕಾಞ್ಜಿಕಪಿಷ್ಟಮಧುಶಿಗ್ರುಬೀಜೇನ ಲಿಪ್ತಮಮ್ಲೈಃ-ಶುಕ್ತಾದಿಭಿಃ, ಸಿಞ್ಚೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಉತ್ತಾನೇ ಲೇಪಾದಯಃ (೩೮) · Śloka ೩೮
ಉತ್ತಾನಂ ಲೇಪನಾಭ್ಯಙ್ಗಪರಿಷೇಕಾವಗಾಹನೈಃ| |೩೮|
उत्तानं लेपनाभ्यङ्गपरिषेकावगाहनैः| |३८|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಉತ್ತಾನಂ ವಾತರಕ್ತಂ ಲೇಪಾದಿಭಿರಾಚರೇತ್-ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಗಮ್ಭೀರೇ ಲೇಪಾದಯಃ (೩೮) · Śloka ೩೮
| ವಿರೇಕಾಸ್ಥಾಪನಸ್ನೇಹಪಾನೈರ್ಗಮ್ಭೀರಮಾಚರೇತ್||೩೮||
| विरेकास्थापनस्नेहपानैर्गम्भीरमाचरेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಗಮ್ಭೀರಂ ವಾತಶೋಣಿತಂ ವಿರೇಕಾದಿಭಿರಾಚರೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತರಕ್ತೇಷ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರೇ ಕೋಷ್ಣಾ ಲೇಪಾದ್ಯಾಃ ಶೀತಲೇಪನಾದ್ಯೌರ್ವಿದಾಹಾದಿವೃದ್ಧಿ (೩೯) · Śloka ೩೯
ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರೇ ಕೋಷ್ಣಾ ಲೇಪದ್ಯಾಸ್ತತ್ರ ಶೀತಲೈಃ| ವಿದಾಹಶೋಫರುಕ್ಕಣ್ಡೂವಿವೃದ್ಧಿಃ ಸ್ತಮ್ಭನಾದ್ಭವೇತ್||೩೯||
वातश्लेष्मोत्तरे कोष्णा लेपद्यास्तत्र शीतलैः| विदाहशोफरुक्कण्डूविवृद्धिः स्तम्भनाद्भवेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರ ಉತ್ತಾನೇ ವಾತಶೋಣಿತೇ ಲೇಪಾದ್ಯಾಃ ಕೋಷ್ಣಾ ಹಿತಾಃ| ತತ್ರ-ತಸ್ಮಿನ್ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮೋತ್ತರೇ, ಶೀತಲೈರ್ಲೇಪನೈಃ ಸ್ತಮ್ಭನಾತ್ ವಿದಾಹಾದೀನಾಂ ವಿವೃದ್ಭಿರ್ಭವತಿ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತರಕ್ತೋತ್ತರೇ ಹಿಮಾಲೇ ಪಾದ್ಯಾಃ ಉಷ್ಣೈಃ ಲ್ಪೋಷಾದಯಃ (೪೦) · Śloka ೪೦
ಪಿತ್ತರಕ್ತೋತ್ತರೇ ವಾತರಕ್ತೇ ಲೇಪಾದಯೋ ಹಿಮಾಃ| ಉಷ್ಣೈಃ ಪ್ಲೋಷೋಷರುಗ್ರಾಗಸ್ವೇದಾವದರಣೋದ್ಭವಃ||೪೦||
पित्तरक्तोत्तरे वातरक्ते लेपादयो हिमाः| उष्णैः प्लोषोषरुग्रागस्वेदावदरणोद्भवः||४०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತರಕ್ತೋತ್ತರೇ ಹಿಮಾಃ ಶೀತಾ ಲೇಪಾದಯೋ ಹಿತಾಃ| ತತ್ರ ಪಿತ್ತರಕ್ತೋತ್ತರೇ ವಾತರಕ್ತ ಉಷ್ಣೈರ್ಲೇಪೈಃ ಪ್ಲೇಷಾದಯೋ ಭವನ್ತಿ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಮಧುಯಷ್ಟೀತೈಲಮ್ (೪೧-೪೪) · Śloka ೪೪
ಮಧುಯಷ್ಟ್ಯಾಃ ಪಲಶತಂ ಕಷಾಯೇ ಪಾದಶೇಷಿತೇ| ತೈಲಾಢಕಂ ಸಮಕ್ಷೀರಂ ಪಚೇತ್ಕಲ್ಕೈಃ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ||೪೧|| ಸ್ಥಿರಾತಾಮಲಕೀದೂರ್ವಾಪಯಸ್ಯಾಭೀರುಚನ್ದನೈಃ| ಲೋಹಹಂಸಪದೀಮಾಂಸೀದ್ವಿಮೇದಾಮಧುಪರ್ಣಿಭಿಃ||೪೨|| ಕಾಕೋಲೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಶತಪುಷ್ಪರ್ದ್ಧಿಪದ್ಮಕೈಃ| ಜೀವಕರ್ಷಭಜೀವನ್ತೀತ್ವಕ್ಽಽಪತ್ರನಖವಾಲಕೈಃ||೪೩|| ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಸಾರಿವೈನ್ದ್ರೀವಿತುನ್ನಕೈಃ| ಚತುಷ್ಪ್ರಯೋಗಂ ವಾತಸೃಕ್ಽಽಪಿತ್ತದಾಹಜ್ವರಾರ್ತಿನುತ್||೪೪||
मधुयष्ट्याः पलशतं कषाये पादशेषिते| तैलाढकं समक्षीरं पचेत्कल्कैः पलोन्मितैः||४१|| स्थिरातामलकीदूर्वापयस्याभीरुचन्दनैः| लोहहंसपदीमांसीद्विमेदामधुपर्णिभिः||४२|| काकोलीक्षीरकाकोलीशतपुष्पर्द्धिपद्मकैः| जीवकर्षभजीवन्तीत्वक्ऽऽपत्रनख़वालकैः||४३|| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठासारिवैन्द्रीवितुन्नकैः| चतुष्प्रयोगं वातसृक्ऽऽपित्तदाहज्वरार्तिनुत्||४४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮಧುಯಷ್ಟ್ಯಾಃ ಪಲಶತಂ ಕ್ವಾಥಕಲ್ಪನಯಾ ಕ್ವಥಿತಂ ತಸ್ಮಿನ್ಕಷಾಯೇ ಪಾದಶೇಷಿತೇ ಚತುರ್ಭಾಗಾವಶಿಷ್ಟೇ ತೈಲಸ್ಯಾಢಕಂ ಸಮಕ್ಷೀರಮಾಢಕಪ್ರಮಾಣೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ತುಲ್ಯಂ ಸ್ಥಿರಾದಿಭಿಃ ಪಲೋನ್ಮಿತೈಃ ಕಲ್ಕೀಕೃತೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಪಚೇತ್| ತತ್ತೈಲಂ ಚತುಷ್ಪ್ರಯೋಗಂ-ಪಾನೇ ನಸ್ಯೇಽನುವಾಸನೇ ಬಸ್ತೌ ಚ ಯೋಜಿತಂ, ವಾತಾಸೃಗಾದೀನಾಮರ್ತಿನುದ್ಭವೇತ್| ಸ್ಥಿರಾ-ಶಾಲಿಪರ್ಣೀ| ತಾಮಲಕೀ-ಭೂಧಾತ್ರೀ| ಪಯಸ್ಯಾ-ಅರ್ಕಪುಷ್ಪೀ| ಅಭೀರುಃ-ಶತಾವರೀ| ಲೋಹಂ-ಅಗರು| ಹಂಸಪದೀ-ಕೀಟಮಾರೀ| ಮಧುಪರ್ಣೀ-ಗುಡೂಚೀ| ಐನ್ದ್ರೀ-ವಿಶಾಲಾ| ವಿತುನ್ನಕಂ-ಪರಿಪೇಲವಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಬಲಾತೈಲಮ್ (೪೫-೪೬) · Śloka ೪೬
ಬಲಾಕಷಾಯಕಲ್ಕಾಭ್ಯಾಂ ತೈಲಂ ಕ್ಷೀರಸಮಂ ಪಚೇತ್| ಸಹಸ್ರಶತಪಾಕಂ ತದ್ವಾತಾಸೃಗ್ವಾತರೋಗನುತ್||೪೫|| ರಸಾಯನಂ ಮುಖ್ಯತಮಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಪ್ರಸಾದನಮ್| ಜೀವನಂ ಬೃಹಣಂ ಸ್ವರ್ಯಂ ಶುಕ್ರಾಸೃಗ್ದೋಷನಾಶನಮ್||೪೬||
बलाकषायकल्काभ्यां तैलं क्षीरसमं पचेत्| सहस्रशतपाकं तद्वातासृग्वातरोगनुत्||४५|| रसायनं मुख़्यतममिन्द्रियाणां प्रसादनम्| जीवनं बृहणं स्वर्यं शुक्रासृग्दोषनाशनम्||४६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಬಲಾಕಷಾಯೇಣ ಕಲ್ಕೇನ ಚ ತೈಲಂ ಕ್ಷೀರೇಣ ಸಮಂ ತುಲ್ಯಂ ಪಚೇತ್| ತತ್-ತೈಲಂ, ಸಹಸ್ರಪಾಕಂ ಶತಪಾಕಂ ವಾ ವಾತಶೋಣಿತವಾತರೋಗಹರಮ್| ತಥಾ, ಮುಖ್ಯತಮಂ-ಶ್ರೇಷ್ಠಮ್, ತದ್ರಸಾಯನಮಿನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ-ಚಕ್ಷುರಾದೀನಾಂ, ಪ್ರಸಾದನಂ-ಪ್ರಸಾದಜನಕಮ್| ಜೀವನಂ-ಪ್ರಾಣಧಾರಣಮ್| ಬೃಂಹಣಂ-ಉಪಚಯಕರಮ್| ಸ್ವರ್ಯಂ-ಸ್ವರಕರಮ್| ಶುಕ್ರಾಸೃಗ್ದೋಷಾಣಾಂ ನಾಶನಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಮಾರ್ಗಸಂರೋಧಾತ್ಕುಪಿಏ ವಾತೇ ಆಢ್ಚವಾತೋಕ್ತಂ ಕರ್ಮ, ತತಃ ಸ್ನೇಹನಾದಿ (೪೭-೪೮) · Śloka ೪೮
ಕುಪಿತೇ ಮಾರ್ಗಸಂರೋಧಾನ್ಮೇದಸೋ ವಾ ಕಫಸ್ಯ ವಾ| ಅತಿವೃದ್ಧ್ಯಾಽನಿಲೇ ಶಸ್ತಂ ನಾದೌ ಸ್ನೇಹನಬೃಂಹಣಮ್||೪೭|| ಕೃತ್ವಾ ತತ್ರಾಢ್ಯವಾತೋಕ್ತಂ ವಾತಶೋಣಿತಿಕಂ ತತಃ| ಭೇಷಜಂ ಸ್ನೇಹನಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಚ್ಚ ರಕ್ತಪ್ರಸಾದನಮ್||೪೮||
कुपिते मार्गसंरोधान्मेदसो वा कफस्य वा| अतिवृद्ध्याऽनिले शस्तं नादौ स्नेहनबृंहणम्||४७|| कृत्वा तत्राढ्यवातोक्तं वातशोणितिकं ततः| भेषजं स्नेहनं कुर्याद्यच्च रक्तप्रसादनम्||४८||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅನಿಲೇ-ವಾತೇ, ಮೇದಸೋಽತಿವೃದ್ಧ್ಯಾ ಕಫಸ್ಯ ವಾಽತಿವೃದ್ಧ್ಯಾ ಮಾರ್ಗಸಂರೋಧಾತ್ ಕಾರಣಾತ್ ಕುಪಿತೇ ಸ್ನೇಹನಬೃಂಹಣಮೌಷಧಮಾದೌ ನ ಶಸ್ತಮ್| ತತ್ರ-ಮೇದಸಾವೃತೇ ಕಫಾವೃತೇ ವಾ ವಾತೇ, ಆಢ್ಯವಾತೋಕ್ತಂ ಯಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮುಕ್ತಂ ತತ್ಕಾರ್ಯಮ್| ತತಃ-ಅನನ್ತರಂ, ವಾತಶೋಣಿತಿಕಂ ಸ್ನೇಹನಂ ಭೇಷಜಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಯಚ್ಚಾಪಿ ರಕ್ತಸ್ಯ ಪ್ರಸಾದನಂ ತದಪಿ ಕುರ್ಯಾತ್| ವಾತಶೋಣಿತಚಿಕಿತ್ಸಿತಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಾಣಾದಿಚಿಕಿತ್ಸಾಮಾಹ-
Adhikarana ಪ್ರಾಣಾದ್ಯಾವೃತವಾತರಕ್ತೇಚಿಕಿತ್ಸಾ (೪೯) · Śloka ೪೯
ಪ್ರಾಣಾದಿಕೋಪೇ ಯುಗಪದ್ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಯಥಾಮಯಮ್| ಯಥಾಸನ್ನಂ ಚ ಭೈಷಜ್ಯಂ ವಿಕಲ್ಪ್ಯಂ ಸ್ಯಾದ್ಯಥಾಬಲಮ್||೪೯||
प्राणादिकोपे युगपद्यथोद्दिष्टं यथामयम्| यथासन्नं च भैषज्यं विकल्प्यं स्याद्यथाबलम्||४९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪ್ರಾಣಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಂ ಯುಗಪತ್-ತುಲ್ಯಕಾಲಂ ಕೋಪೇ, ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟಂ-ಯಥೋಕ್ತವಾತವ್ಯಾಧಿಚಿಕಿತ್ಸಾನತಿಕ್ರಮೇಣ, ಯಥಾಮಯಂ-ಪ್ರಾಣಾದಿಕೋಪಜನಿತರೋಗಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ, ಯಥಾಸನ್ನಂ-ಪ್ರಾಣಾದೀನಾಮನ್ಯತಮಮಾಸನ್ನಮನತಿಕ್ರಮ್ಯ, ಯಸ್ಮಿನ್ನೇವ ರೋಗೇ ಯ ಏವ ಪ್ರಾಣಾದೀನಾಮನ್ಯತಮ ಆಸನ್ನಸ್ತಮೇವ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್| ಯಥಾಬಲಂ-ಬಲಾನತಿಕ್ರಮೇಣ, ಪ್ರಾಣಾದೀನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ಬಲಿನಃ ಪೂರ್ವಪ್ರತೀಕಾರಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಇತ್ಯೇವಮತ್ರ ಭೈಷಜ್ಯಂ-ಔಷಧಂ, ವಿಕಲ್ಪ್ಯಂ-ವಿಕಲ್ಪನೀಯಂ, ಸ್ಯಾತ್-ಭವೇತ್|
Adhikarana ವಾತೇ ಸಾಮೇ ಸ್ವೇದಾದಯಃ (೫೦) · Śloka ೫೦
ನೀತೇ ನಿರಾಮತಾಂ ಸಾಮೇ ಸ್ವೇದಲಙ್ಘನಪಾಚನೈಃ| ರೂಕ್ಷೈಶ್ಚಾಲೇಪಸೇಕಾದ್ಯೈಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಕೇವಲವಾತನುತ್||೫೦||
नीते निरामतां सामे स्वेदलङ्घनपाचनैः| रूक्षैश्चालेपसेकाद्यैः कुर्यात्केवलवातनुत्||५०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸಾಮೇ ವಾತೇ ಸ್ವೇದಾದಿಭಿಸ್ತಥಾ ರೂಕ್ಷೈಃ ಸೇಕಲೇಪಾದಿಭಿರ್ನಿರಾಮತಾಂ ನೀತೇ ಪಶ್ಚಾತ್ ಕೇವಲವಾತನುತ್-ಶುದ್ಧವಾತಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ, ಕುರ್ಯಾತ್|
Adhikarana ಶೋಷಾದಯೋ ವಾತರಕ್ತೇರೋಗಾ ನವಾಃ ಸಾಧ್ಯಾಃ (೫೧-೫೩) · Śloka ೫೩
ಶೋಷಾಕ್ಷೇಪಣಸಙ್ಕೋಚಸ್ತಮ್ಭಸ್ವಪನಕಮ್ಪನಮ್| ಹನುಸ್ರಂಸೋಽರ್ದಿತಂ ಖಾಞ್ಜ್ಯಂ ಪಾಙ್ಗುಲ್ಯಂ ಖುಡವಾತತಾ||೫೧|| ಸನ್ಧಿಚ್ಯುತಿಃ ಪಕ್ಷವಧೋ ಮೇದೋಮಜ್ಜಾಸ್ಥಿಗಾ ಗದಾಃ| ಏತೇ ಸ್ಥಾನಸ್ಯ ಗಾಮ್ಭೀರ್ಯಾತ್ಸಿಧ್ಯೇಯುರ್ಯತ್ನತೋ ನವಾಃ||೫೨|| ತಸ್ಮಾಜ್ಜಯೇನ್ನವಾನೇತಾನ್ ಬಲಿನೋ ನಿರುಪದ್ರವಾನ್| |೫೩|
शोषाक्षेपणसङ्कोचस्तम्भस्वपनकम्पनम्| हनुस्रंसोऽर्दितं ख़ाञ्ज्यं पाङ्गुल्यं ख़ुडवातता||५१|| सन्धिच्युतिः पक्षवधो मेदोमज्जास्थिगा गदाः| एते स्थानस्य गाम्भीर्यात्सिध्येयुर्यत्नतो नवाः||५२|| तस्माज्जयेन्नवानेतान् बलिनो निरुपद्रवान्| |५३|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶೋಷಃ-ಅಙ್ಗಶೋಷಃ| ಆಕ್ಷೇಪಣಂ-ಆಯಾಮಃ| ಸಙ್ಕೋಚಃ-ಅಙ್ಗಾವಯವಾನಾಮ್| ಸ್ತಮ್ಭೋ-ದಣ್ಡವತ್ ಸ್ತಬ್ಧತಾ| ಸ್ವಪನಂ-ಅಚೈತನ್ಯಮ್| ಕಮ್ಪನಂ-ವೇಪಥುಃ| ಹನುಸ್ರಂಸೋ-ಹನುಭ್ರಂಶಃ| ಅರ್ದಿತ್ತಂ-ವಾಯುನಾ ವಕ್ರೀಕೃತಂ ವಕ್ರಾರ್ಧಮ್| ಖಾಞ್ಜ್ಯಂ-ಖಞ್ಜತಾ| ಪಾಙ್ಗುಲ್ಯಂ-ಪಙ್ಗುತಾ| ಖುಡವಾತೋ-ವಾತಶೋಣಿತಮ್| ಸನ್ಧಿಚ್ಯುತಿಃ-ಸ್ಥಾನಾದ್ಭ್ರಂಶಃ| ಪಕ್ಷವಧಃ-ಪಕ್ಷಾಘಾತಃ| ತಥಾ, ಯೇ ಗದಾಃ-ರೋಗಾಃ, ಮೇದಆದಿಸ್ಥಾನಸ್ಥಾ ಭವನ್ತಿ ತ ಏತೇ ಸ್ಥಾನಸ್ಯ ಗಾಮ್ಭೀರ್ಯಭಾವೇನ ಜಾತಾ ನವಾಃ-ಅಚಿರಕಾಲೋತ್ಪನ್ನಾಃ, ಯತ್ನತಃ ಸಿಧ್ಯೇಯುಃ, ಬಲಿನಃ ಪುಂಸಃ| ತಸ್ಮಾದೇತಾನ್ ಶೋಷಾದೀನ್ ನಿರುಪದ್ರವಾನ್ [ ನವಾನ್- ] ಶೀಘ್ರಜನ್ಮನೋ, ಜಯೇತ್-ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್|
Adhikarana ವಾತೇ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ಪರ್ಯಾಯೇಣ ಶೀತೋಷ್ಣಾ ಕ್ರಿಯಾ ವಾತೇ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ಜೀವನೀಯಂ ಸರ್ಪಿಃ ಧನ್ವಮಾಂಸಾದಿ ಚ (೫೩-೫೪) · Śloka ೫೪
| ವಾಯೌ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ಶೀತಾಮುಷ್ಣಾಂ ಚ ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿಯಾಮ್||೫೩|| ವ್ಯತ್ಯಾಸಾದ್ಯೋಜಯೇತ್ಸರ್ಪಿರ್ಜೀವನೀಯಂ ಚ ಪಾಯಯೇತ್| ಧನ್ವಮಾಂಸಂ ಯವಾಃ ಶಾಲಿರ್ವಿರೇಕಃ ಕ್ಷೀರವಾನ್ ಮೃದುಃ||೫೪||
| वायौ पित्तावृते शीतामुष्णां च बहुशः क्रियाम्||५३|| व्यत्यासाद्योजयेत्सर्पिर्जीवनीयं च पाययेत्| धन्वमांसं यवाः शालिर्विरेकः क्षीरवान् मृदुः||५४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾಯೌ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಾತ್-ಪರ್ಯಾಯೇಣ, ಶೀತಾಮುಷ್ಣಾಂ ಚ ಕ್ರಿಯಾಂ ಬಃಉಶಃ-ಶತಶೋ, ಯೋಜಯೇತ್| ತಥಾ, ಜೀವನೀಯಂ ಸರ್ಪಿಸ್ತಮಾತುರಂ ಪಾಯಯೇತ್| ಅತ್ರ ಚ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ವಾಯೌ ಧನ್ವಮಾಂಸಂ-ಜಾಙ್ಗಲಂ ಪಿಶಿತಂ, ಯೋಜ್ಯಮ್| ಯವಾಃ ಶಾಲಯಶ್ಚ, ತಥಾ ಕ್ಷೀರವಾನ್-ಕ್ಷೀರಯುಕ್ತೋ, ಮೃದುರ್ವಿರೇಕೋ ಯೋಜ್ಯಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾ ಸಕ್ಷೀರಾ ಬಸ್ತಯೋಽನು ವಾಸನಂ ಚ (೫೫) · Śloka ೫೫
ಸಕ್ಷೀರಾ ಬಸ್ತಯಃ ಕ್ಷೀರಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಬಲಾಶೃತಮ್| ಕಾಲೇಽನುವಾಸನಂ ತೈಲೈರ್ಮಧುರೌಷಧಸಾಧಿತೈಃ||೫೫||
सक्षीरा बस्तयः क्षीरं पञ्चमूलबलाशृतम्| कालेऽनुवासनं तैलैर्मधुरौषधसाधितैः||५५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅತ್ರಾಪಿ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ವಾಯೌ ಬಸ್ತಯಃ ಸಕ್ಷೀರಾ ಯೋಜ್ಯಾಃ| ಪಞ್ಚಮೂಲಂ-ಮಹತ್, ತೇನ ಬಲಾಸಹಿತೇನ ಶೃತಂ ಕ್ಷೀರಂ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಮ್| ಕಾಲೇ-ಯಥಾವಸರಮನುವಾಸನಯೋಗ್ಯೇ, ಮಧುರೌಷಧಸಾಧಿತೈಸ್ತೈಲೈರನುವಾಸನಂ ದೇಯಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾ ಮಧುಯಷ್ಟೀತೈಲಾದಿನಾ ಸೇಚನಮ್ (೫೬) · Śloka ೫೬
ಯಷ್ಟೀಮಧುಬಲಾತೈಲಘೃತಕ್ಷೀರೈಶ್ಚ ಸೇಚನಮ್| ಪಞ್ಚಮೂಲಕಷಾಯೇಣ ವಾರಿಣಾ ಶೀತಲೇನ ವಾ||೫೬||
यष्टीमधुबलातैलघृतक्षीरैश्च सेचनम्| पञ्चमूलकषायेण वारिणा शीतलेन वा||५६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮಧುಯಷ್ಟಿತೈಲೇನ ಬಲಾತೈಲೇನ ಘೃತೇನ ಕ್ಷೀರೇಣ ಚ ಸೇಚನಂ ಹಿತಮ್| ಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ಕಷಾಯೇಣ-ಕ್ವಾಥೇನ, ವಾ ಶೀತಲೇನ ವಾರಿಣಾ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ವಾತೇ ಸೇಚನಂ ಯೋಜ್ಯಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇಕಫಾವೃತೇ ಯವಾನ್ನಾದಿ ಸ್ವೇದನಿರೂಹಾದಯಃ ಪುರಾಣ ಘೃತಾದಿ ಚ (೫೭-೫೮) · Śloka ೫೮
ಕಫಾವೃತೇ ಯವಾನ್ನಾನಿ ಜಾಙ್ಗಲಾ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ| ಸ್ವೇದಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ನಿರೂಹಾಶ್ಚ ವಮನಂ ಸವಿರೇಚನಮ್||೫೭|| ಪುರಾಣಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲಂ ಚ ತಿಲಸರ್ಷಪಜಂ ಹಿತಮ್| |೫೮|
कफावृते यवान्नानि जाङ्गला मृगपक्षिणः| स्वेदास्तीक्ष्णा निरूहाश्च वमनं सविरेचनम्||५७|| पुराणसर्पिस्तैलं च तिलसर्षपजं हितम्| |५८|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕಫಾವೃತೇ ಯವಾನ್ನಾನಿ ಹಿತಾನಿ| ಜಾಙ್ಗಲಾ ಮೃಗಾಃ ಪಕ್ಷಿಣಶ್ಚ ತಥಾ ಸ್ವೇದಾ ಹಿತಾಃ| ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ನಿರೂಹಾಃ-ಆಸ್ಥಾಪನವಿಶೇಷಾಶ್ಚ| ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ವಮನಂ ಸವಿರೇಚನಂ ಹಿತಮ್| ಪುರಾಣಂ ಚ ಸರ್ಪಿಃ, ತಿಲಸರ್ಷಪಜಂ ಚ ತೈಲಂ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತೇ ಕಫಾವೃತೇ ಆದೌ ಪಿತ್ತಜಯಃ (೫೮) · Śloka ೫೮
| ಸಂಸೃಷ್ಟೇ ಕಫಪಿತ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪಿತ್ತಮಾದೌ ವಿನಿರ್ಜಯೇತ್||೫೮||
| संसृष्टे कफपित्ताभ्यां पित्तमादौ विनिर्जयेत्||५८||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕಫಪಿತ್ತಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸಂಸೃಷ್ಟೇ ವಾತ ಆದಾವೇವ ಪಿತ್ತಂ ವಿನಿರ್ಹರೇತ್| ಪಶ್ಚಾತ್ ಕಫಂ ವಾತಯುಕ್ತಂ ಜಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತೇ ರಕ್ತಾವೃತೇ ವಾತರಕ್ತೇಶೋಣಿತಿಕೀಕ್ರಿಯಾ (೫೯) · Śloka ೫೯
ಕಾರಯೇದ್ರಕ್ತಸಂಸೃಷ್ಟೇ ವಾತಶೋಣಿತಿಕೀಂ ಕ್ರಿಯಾಮ್| |೫೯|
कारयेद्रक्तसंसृष्टे वातशोणितिकीं क्रियाम्| |५९|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ರಕ್ತಸಂಸೃಷ್ಟೇ ವಾತೇ ವಾತಶೋಣಿತಿಕೀಂ ಕ್ರಿಯಾಂ ಕಾರಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಮಾಂಸಾವೃತೇ ಸ್ವೇದಾದಯಃ (೫೯) · Śloka ೫೯
| ಸ್ವೇದಾಭ್ಯಙ್ಗರಸಾಃ ಕ್ಷೀರಂ ಸ್ನೇಹೋ ಮಾಂಸಾವೃತೇ ಹಿತಮ್||೫೯||
| स्वेदाभ्यङ्गरसाः क्षीरं स्नेहो मांसावृते हितम्||५९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮಾಂಸಾವೃತೇ ಸ್ವೇದಾಭ್ಯಙ್ಗಮಾಂಸರಸಾಃ ಕ್ಷೀರಂ ಸ್ನೇಹಶ್ಚ ಯಥಾಯೋಗಮೇತದ್ಧಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಅಸ್ಥಿಮ್ಜ್ಜಸ್ಥೇ ಸ್ವೇದಾದಯಃ,ವಾತರಕ್ತೇ ರೇತಸಾವೃತೇ ಶುಕ್ರಸ್ಥವಾತೋಕ್ತಮ್ (೬೦) · Śloka ೬೦
ಪ್ರಮೇಹಮೇದೋವಾತಘ್ನಮಾಢ್ಯವಾತೇ ಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್| ಮಹಾಸ್ನೇಹೋಽಸ್ಥಿಮಜ್ಜಸ್ಥೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ ರೇತಸಾಽಽವೃತೇ||೬೦||
प्रमेहमेदोवातघ्नमाढ्यवाते भिषग्जितम्| महास्नेहोऽस्थिमज्जस्थे पूर्वोक्तं रेतसाऽऽवृते||६०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಆಢ್ಯವಾತೇ-ಮೇದಸಾಽಽವೃತೇ ವಾಯೌ, ಪ್ರಮೇಹನಂ ಮೇದೋಘ್ನಂ ವಾತಘ್ನಂ ಚ ಭಿಷಗ್ಜಿತಂ-ಔಷಧಂ, ಹಿತಮ್| ಸ೦-ಅಸ್ಥಿಮಜ್ಜಸ್ಥೇ ವಾತೇ ಮಹಸ್ನೇಹೋ-ಘೃತಮಜ್ಜಾವಸಾತೈಲೈಃ ಸಿದ್ಧೋ, ಯದ್ವಾ ನಾರಾಯಣಾದಿರ್ಹಿತಃ| ರೇತಸಾಽಽವೃತೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ-ವಾತವ್ಯಾಧೌ ಶುಕ್ರಸ್ತವಾತೋಕ್ತಂ (ಹೃ. ಚಿ. ಅ. ೨೧|೨೦) , ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಅನ್ನಾವೃತೇ ಪಾಚನೀಯಾದಿ (೬೧) · Śloka ೬೧
ಅನ್ನಾವೃತೇ ಪಾಚನೀಯಂ ವಮನಂ ದೀಪನಂ ಲಘು| |೬೧|
अन्नावृते पाचनीयं वमनं दीपनं लघु| |६१|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅನ್ನೇನಾವೃತೇ ಪಾಚನೀಯಮೌಷಧಂ ವಮನಂ ಹಿತಮ್| ದೀಪನೀಯಂ-ಆಗ್ನೇಯಂ, ಯದೌಷಧಂ ಲಘು ಚ-ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ, ತತ್ಸರ್ವಂ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಮೂತ್ರಾವೃತೇ ಮೂತ್ರಲಾದಿ (೬೧) · Śloka ೬೧
| ಮೂತ್ರಾವೃತೇ ಮೂತ್ರಲಾನಿ ಸ್ವೇದಾಶ್ಚೋತ್ತರಬಸ್ತಯಃ|೬೧|
| मूत्रावृते मूत्रलानि स्वेदाश्चोत्तरबस्तयः|६१|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮೂತ್ರೇಣಾವೃತೇ ವಾತೇ ಮೂತ್ರಲಾನಿ-ತ್ರಪುಸಾದೀನಿ, ಸ್ವೇದಾಶ್ಚೋತ್ತರಬಸ್ತಯೋಃ ಹಿತಾಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪುರೀಷಾವೃತೇ ಏರಣ್ಡತೈಲಾದಿ (೬೧) · Śloka ೬೧
ಏರಣ್ಡತೈಲಂ ವರ್ಚಃಸ್ಥೇ ಬಸ್ತಿಸ್ನೇಹಾಶ್ಚ ಮೇದಿನಃ| ||೬೧||
एरण्डतैलं वर्चःस्थे बस्तिस्नेहाश्च मेदिनः| ||६१||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವರ್ಚಸಾಽಽವೃತೇ ವಾತ ಏರಣ್ಡತೈಲಂ ಬಸ್ತಯಶ್ಚ ಸ್ನೇಹಾಶ್ಚ ಮೇದಿನೋ ಹಿತಾಃ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ವಾತೇ ಸರ್ವಕುಷ್ಠೇಷು ಸ್ಥಾನಾವೃತೇ ಕಫಾಪಿತ್ತಾವಿರೂದ್ಧಂ ವಾತಾಧಿಕೇನುಲೋಮನಂ ಸ್ತ್ರೋತಃ ಶುದ್ಧಿಕರಂ ಬಸ್ತಿವಿರೇಚನಂ ರಸಾಯನಾನಿ ಶಿಲಾಜತು ಇತ್ಯಾದಿ (೬೨-೬೬) · Śloka ೬೬
| ಕಫಪಿತ್ತಾವಿರುದ್ಧಂ ಯದ್ಯಶ್ಚ ವಾತಾನುಲೋಮನಮ್||೬೨|| ಸರ್ವಸ್ಥಾನಾವೃತೇಽಪ್ಯಾಶು ತತ್ಕಾರ್ಯಂ ಮಾತರಿಶ್ವನಿ| ಅನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಶುದ್ಧಿಕಾರಣಮ್||೬೩|| ಯಾಪನಾ ಬಸ್ತಯಃ ಪ್ರಾಯೋ ಮಧುರಾಃ ಸಾನುವಾಸನಾಃ| ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಬಲಾಧಿಕ್ಯಂ ಮೃದು ಕಾರ್ಯಂ ವಿರೇಚನಮ್||೬೪|| ರಸಾಯನಾನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಮುಪಯೋಗಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ಶಿಲಾಹ್ವಸ್ಯ ವಿಶೇಷೇಣ ಪಯಸಾ ಶುದ್ಧಗುಗ್ಗುಲೋಃ||೬೫|| ಲೇಹೋ ವಾ ಭಾರ್ಗವಸ್ತದ್ವದೇಕಾದಶಸಿತಾಶಿತಃ| |೬೬|
| कफपित्ताविरुद्धं यद्यश्च वातानुलोमनम्||६२|| सर्वस्थानावृतेऽप्याशु तत्कार्यं मातरिश्वनि| अनभिष्यन्दि च स्निग्धं स्रोतसां शुद्धिकारणम्||६३|| यापना बस्तयः प्रायो मधुराः सानुवासनाः| प्रसमीक्ष्य बलाधिक्यं मृदु कार्यं विरेचनम्||६४|| रसायनानां सर्वेषामुपयोगः प्रशस्यते| शिलाह्वस्य विशेषेण पयसा शुद्धगुग्गुलोः||६५|| लेहो वा भार्गवस्तद्वदेकादशसिताशितः| |६६|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸರ್ವಸ್ಥಾನಾವೃತೇ ಮಾತರಿಶ್ವನಿ-ವಾಯೌ, ಆಶು-ಶೀಘ್ರಮೇವ, ಯದೌಷಧಂ ಕಫಪಿತ್ತಯೋರವಿರುದ್ಧಂ ವಾತಸ್ಯ ಚಾನುಲೋಮನಂ ತತ್ಕಾರ್ಯಮ್|ಸ೦-ತಸ್ಮಿನ್ ಸರ್ವಧಾತ್ವಾವೃತೇ ಮಾತರಿಶ್ವನಿ ಯದನಭಿಷ್ಯನ್ದಿ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸ್ರೋತಸಾಂ ಯಚ್ಛುದ್ಧಿಕರಂ ತತ್ಸರ್ವಮನ್ನಪಾನೌಷಧಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಯಾಪನಸಂಜ್ಞಾ ಬಸ್ತಯೋ ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಮಧುರಾಃ ಸಾನುವಾಸನಾಃ-ಸ್ನೇಹಬಸ್ತಯಶ್ಚ, ಹಿತಾಃ| ಬಲಸ್ಯಾಧಿಕ್ಯಂ ಪ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯ-ಬುದ್ಧ್ವಾ, ಮೃದು ವಿರೇಚನಂ ಹಿತಮ್| ಸರ್ವೇಷಾಂ ರಸಾಯನಪ್ರಯೋಗಾಣಾಮುಪಯೋಗಃ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ| ತಥಾ ಶುದ್ಧಸ್ಯ ಗುಗ್ಗುಲೋಃ ಪ್ರಯೋಗಃ, ಭಾರ್ಗವೋ ಲೇಹೋ-ಬ್ರಾಹ್ಮರಸಾಯನೋಕ್ತಶ್ಚ್ಯವನಪ್ರಾಶೋ ವಾ, ತದ್ವದೇಕಾದಶಸಿತಾಶಿತೋ-ಬ್ರಾಹ್ಮರಸಾಯನೋಕ್ತಃ (?), ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಅಪಾನೇ ಆವೃತೇ ದೀಪನಾದಿ (೬೬-೬೭) · Śloka ೬೭
| ಅಪಾನೇ ತ್ವಾವೃತೇ ಸರ್ವಂ ದೀಪನಂ ಗ್ರಾಹಿ ಭೇಷಜಮ್||೬೬|| ವಾತಾನುಲೋಮನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಮೂತ್ರಾಶಯವಿಶೋಧನಮ್| |೬೭|
| अपाने त्वावृते सर्वं दीपनं ग्राहि भेषजम्||६६|| वातानुलोमनं कार्यं मूत्राशयविशोधनम्| |६७|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಪಾನೇ ವಾಯೌ ಯೇನಕೇನಚಿದಾವೃತೇ ಸರ್ವಂ ಭೇಷಜಂ ದೀಪನಂ-ಅಗ್ನೇಃ, ಗ್ರಾಹಿ-ಸಙ್ಗ್ರಹಣಂ, ವಾತಸ್ಯಾನುಲೋಮನಂ ಮೂತ್ರಾಶಯಸ್ಯ-ಬಸ್ತೇಃ, ವಿಶೋಧನಂ ತತ್ಸರ್ವಂ ಕಾರ್ಯಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪ್ರಾಣಾದಾವಾವೃತ್ತೇ ಸರ್ವಕುಷ್ಠೇಷು ಂ ವಿಚಾರ್ಯ (೬೭-೬೮) · Śloka ೬೮
| ಇತಿ ಸಙ್ಕ್ಷೇಪತಃ ಪ್ರಓಕ್ತಮಾವೃತಾನಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್||೬೭|| ಪ್ರಾಣಾದೀನಾಂ ಭಿಷಕ್ಕುರ್ಯಾದ್ವಿತರ್ಕ್ಯ ಸ್ವಯಮೇವ ತತ್| |೬೮|
| इति सङ्क्षेपतः प्रओक्तमावृतानां चिकित्सितम्||६७|| प्राणादीनां भिषक्कुर्याद्वितर्क्य स्वयमेव तत्| |६८|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಇತಿ-ಅನನ್ತರೋಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ, ಆವೃತಾನಾಂ ಸಙ್ಕ್ಷೇಪತಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ-ಔಷಧಂ, ಪ್ರೋಕ್ತಮ್| ಯತ್ ಪ್ರಾಣಾದೀನಾಂ ಪಞ್ಚಾನಾಮಾವೃತಾನಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ತತ್-ಪೂರ್ವೋಕ್ತಂ, ಭಿಷಕ್ ಸ್ವಯಮೇವ ವಿತರ್ಕ್ಯ-ವಿಚಾರ್ಯ, ಕುರ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಉದಾನೇ ಆವೃತೇ ಊರ್ಧ್ವಂ ಯೋಜಯೇತ್ವಾತರಕ್ತೇ ಅಪಾನೇ ಆವೃತೇ ಅನುಲೋಮನಮ್ ವಾತರಕ್ತೇ ಸಮಾನೇ ಅವೃತೇ ಶಮನಮ್ ವಾತರಕ್ತೇ ವ್ಯಾನೇ ಆವೃತೇ ರಿಧಾಯೋಜಯೇತ್ ವಾತರಕ್ತೇ ಪ್ರಾಣವಾಯೋಶ್ಚತುರ್ಭೋ ರಕ್ಷಣೀಯತ್ವಮ್ ವಾತರಕ್ತೇ ಏವಮಾವೃತವಾತಾಧಿಕೇನಾಂ ಸ್ವಸ್ಥಾನನಯನಮ (೬೮-೭೦) · Śloka ೭೦
| ಉದಾನಂ ಯೋಜಯೇದೂರ್ಧ್ವಮಪಾನಂ ಚಾನುಲೋಮಯೇತ್||೬೮|| ಸಮಾನಂ ಶಮಯೇದ್ವಿದ್ವಾಂಸ್ತ್ರಿಧಾ ವ್ಯಾನಂ ತು ಯೋಜಯೇತ್| ಪ್ರಾಣೋ ರಕ್ಷ್ಯಶ್ಚತುರ್ಭ್ಯೋಽಪಿ ತತ್ಸ್ಥಿತೌ ದೇಹಸಂಸ್ಥಿತಿಃ||೬೯|| ಸ್ವಂ ಸ್ವಂ ಸ್ಥಾನಂ ನಯೇದೇವಂ ವೃತಾನ್ ವಾತಾನ್ ವಿಮಾರ್ಗಗಾನ್| |೭೦|
| उदानं योजयेदूर्ध्वमपानं चानुलोमयेत्||६८|| समानं शमयेद्विद्वांस्त्रिधा व्यानं तु योजयेत्| प्राणो रक्ष्यश्चतुर्भ्योऽपि तत्स्थितौ देहसंस्थितिः||६९|| स्वं स्वं स्थानं नयेदेवं वृतान् वातान् विमार्गगान्| |७०|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಉದಾನಾಖ್ಯಂ ವಾಯುಮೂರ್ಧ್ವಮೇವ ಯೋಜಯೇತ್-ಯತೋಽಸೌ ಸದೈವೋರ್ಧ್ವಗಾಮೀ, ತಥಾ ಪ್ರಯತೇತ ಯಥೋರ್ಧ್ವಗಾಮೀ ಭವತಿ| ಅಪಾನಾಖ್ಯಂ ಚಾನಿಲಮನುಲೋಮಯೇತ್-ಅಧೋಗತಿರ್ಹ್ಯಯಂ ಸದೈವ ಸಮೀರಣಸ್ತಸ್ಮಾದಧೋಗಮನಂ ಯಥಾಽಸ್ಯ ಸಮ್ಪದ್ಯೇತ ತಥಾ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಕಾರ್ಯಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಸಮಾನಾಖ್ಯಂ ವಾಯುಂ ವಿದ್ವಾನ್ ವೈದ್ಯೋ ವಾತಘ್ನೈರೌಷಧೈಃ ಶಮಯೇತ್| ಅಯಮಭಿಪ್ರಾಯೋ ಗ್ರನ್ಥಕೃತಃ-ಕಿಲ ನಾಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಗಾಮಿತಾ ನೈವಾಧೋಗಾಮಿತಾ ಯಥಾ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತಥಾ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಹಿತಮ್, ಕಿಂ ತರ್ಹಿ ಸ್ವಸ್ಥಾನಪ್ರತಿಪತ್ತಿರೇವೇತ್ಯೇವಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕಾರ್ಯೇತಿ| ವ್ಯಾನಾಖ್ಯಂ ತು ವಾಯುಂ ತ್ರಿಧಾ ಯೋಜಯೇತ್-ಊರ್ಧ್ವಾಧೋಮಧ್ಯಗಮನಂ ಯಥಾಽಸ್ಯ ಶರೀರೇ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತಥಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕಾರ್ಯೇತಿ| ತಥಾ, ಪ್ರಾಣೋ ವಾಯುಶ್ಚತುರ್ಭ್ಯೋಽಪಿ-ಉದಾನಾಪಾನಸಮಾನವ್ಯಾನೇಭ್ಯೋಽಪಿ, ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ರಕ್ಷ್ಯಃ-ಯ್ಥೋದಾನಾದಿಭಿರ್ನಾಸ್ಯ ಬಾಧಾ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇ ತಥಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕಾರ್ಯೇತ್ಯರ್ಥಃ| ಯತಸ್ತಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಸ್ಯ, ಸ್ಥಿತೌ ಸತ್ಯಾಂ ದೇಹಸ್ಯ-ಶರೀರಸ್ಯ, ಸಂಸ್ಥಿತಿಃ-ಜೀವನಂ ಭವತಿ, ಪ್ರಾಣಂ ವಿನಾ ನ ಜೀವತೀತ್ಯಥಃ| ಏವಂ-ಅನೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ, ವಾತಾನ್ ವಿಮಾರ್ಗಗಾನಾವೃತಾನ್ ಸ್ವಂ ಸ್ವಂ ಸ್ಥಾನಂ ನಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಸರ್ವಾವರೇಣೇ ಪಿತ್ತರಕ್ತವರ್ಜಿತೇ ಲಶುನರಸಾಯನಮ್ (೭೦-೭೧) · Śloka ೭೧
| ಸರ್ವಂ ಚಾವರಣಂ ಪಿತ್ತರಕ್ತಸಂಸರ್ಗವರ್ಜಿತಮ್||೭೦|| ರಸಾಯನವಿಧಾನೇನ ಲಶುನೋ ಹನ್ತಿ ಶೀಲಿತಃ| |೭೧|
| सर्वं चावरणं पित्तरक्तसंसर्गवर्जितम्||७०|| रसायनविधानेन लशुनो हन्ति शीलितः| |७१|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸರ್ವಮೇವಾವರಣಂ ವಾತಾನಾಂ ಪಿತ್ತರಕ್ತಸಂಸರ್ಗವರ್ಜಿತಂ ರಸಾಯನವಿಧಿನಾ ಶೀಲಿತೋ ಲಶುನೋ ಹನ್ತಿ| ಏತೇನ ಪಿತ್ತರಕ್ತಸಂಸೃಷ್ಟಮಾವರಣಂ ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಸರ್ವಾವರಣಾನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಲಶುನಃ ಕೇವಲ ಏವ ನಿಹನ್ತಿ|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ಪಿತ್ತಹರಾದೇ (೭೧) · Śloka ೭೧
| ಪಿತ್ತಾವೃತೇ ಪಿತ್ತಹರಂ ಮರುತಶ್ಚಾನುಲೋಮನಮ್||೭೧||
| पित्तावृते पित्तहरं मरुतश्चानुलोमनम्||७१||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪಿತ್ತಾವೃತ ಉದಾನಾದೌ ಪಿತ್ತಹರಂ ಪವನಸ್ಯ ಚಾನುಲೋಮನಂ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತರಕ್ತೇ ರಕ್ತಾವೃತೇ ತದ್ವತ್ ಖುಡೋಕ್ತಂ ಚ (೭೨) · Śloka ೭೨
ರಕ್ತಾವೃತೇಽಪಿ ತದ್ವಚ್ಚ ಖುಡೋಕ್ತಂ ಯಚ್ಚ ಭೇಷಜಮ್| ರಕ್ತಪಿತ್ತಾನಿಲಹರಂ ವಿವಿಧಂ ಚ ರಸಾಯನಮ್||೭೨||
रक्तावृतेऽपि तद्वच्च ख़ुडोक्तं यच्च भेषजम्| रक्तपित्तानिलहरं विविधं च रसायनम्||७२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ರಕ್ತಾವೃತೇ ತದ್ವತ್-ಪಿತ್ತಹರಂ ತಥೈವ ಮಾರುತಾನುಲೋಮನಂ, ಹಿತಮ್| ಯಚ್ಚ ಖುಡೋಕ್ತಂ-ವಾತಶೋಣಿತೋಕ್ತಂ, ಭೇಷಜಂ ತಥಾ ಪಿತ್ತರಕ್ತಾನಿಲಹರಂ ಚ ಹಿತಮ್, ವಿವಿಧಂ ರಸಾಯನಂ ಚ| ವಿವಿಧಂ-ನಾನಾಪ್ರಕಾರಂ, ಸರ್ವದೋಷದೂಷ್ಯಾದಿಕಂ ಚಾಲೋಕ್ಯ ಯಥಾಯೋಗಂ ವಿಧೇಯಮ್|
Adhikarana ಏವಮ್ ಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನಂ ಆಯುರ್ವೇದಫಲಭೂತಮ್ (೭೩) · Śloka ೭೩
ಯಥಾನಿದಾನಂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಿತಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್| ಆಯುರ್ವೇದಫಲಂ ಸ್ಥಾನಮೇತತ್ಸದ್ಯೋಽರ್ತಿನಾಶನಾತ್||೭೩||
यथानिदानं निर्दिष्टमिति सम्यक् चिकित्सितम्| आयुर्वेदफलं स्थानमेतत्सद्योऽर्तिनाशनात्||७३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಇತಿ-ಅನೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ, ಯಥಾನಿದಾನಂ-ನಿದಾನಾನತಿಕ್ರಮೇಣ, ಯಥೋದ್ದೇಶಸ್ತಥಾ ನಿರ್ದೇಶಃ| ಅನಯಾ ರೀತ್ಯಾ ಸರ್ವಮೇವ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮ್| ಏತಚ್ಚಾಯುರ್ವೇದಫಲಭೂತಂ ಸ್ಥಾನಮ್, ಏತದುಪದೇಶೇನ ಸದ್ಯೋಽರ್ತಿನಾಶನಾದ್ಧೇತೋಃ|
Adhikarana ಔಷಧಸ್ಯ ಪರ್ಯಾಯಾಃ ಇತಿ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನಮ್ (೨೨) · Śloka ೨೨
ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಹಿತಂ ಪಥ್ಯಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಭಿಷಗ್ಜಿತಮ್| ಭೇಷಜಂ ಶಮನಂ ಶಸ್ತಂ ಪರ್ಯಾಯೈಃ ಸ್ಮೃತಮೌಷಧಮ್||೭೪|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚತುರ್ಥೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ವಾತಶೋಣಿತಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೨||
चिकित्सितं हितं पथ्यं प्रायश्चित्तं भिषग्जितम्| भेषजं शमनं शस्तं पर्यायैः स्मृतमौषधम्||७४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सितस्थाने वातशोणितचिकित्सितं नाम द्वाविंशोऽध्यायः||२२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಚಿಕಿತ್ಸಿತಾದಯ ಔಷಧಸ್ಯ ಪರ್ಯಾಯಾಃ ಸ್ಮೃತಾ ಇತಿ| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಚತುರ್ಥೇ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ವಾತಶೋಣಿತಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ದ್ವಾವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೨೨||