Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ரக்தபித்தசிகித்ஸிதாதநந்தரஂ காஸசிகித்ஸிதஸ்யாரம்பஃ| தஸ்ய ச ஸம்பந்தோ நிதாநே ஸ்வயஂ க்ரந்தகதைவோக்தஃ|
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
௩. காஸசிகித்ஸிதாத்யாயஃ
Adhikarana காஸசிகித்ஸிதாத்யாயஃ வாதகாஸசிகித்ஸா ஶுத்தஸ்ய வாதகாஸஸ்ய சிகித்ஸா ஸபித்தஸ்ய வாதகாஸஸ்ய சிகித்ஸா ஸகபஸ்ய வாதகாஸஸ்ய சிகித்ஸா (௨-௩) · Śloka ௩
அதாதஃ காஸசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே||௨|| ) கேவலாநிலஜஂ காஸஂ ஸ்நேஹைராதாவுபாசரேத்| வாதக்நஸித்தைஃ ஸ்நிக்தைஶ்ச பேயாயூஷரஸாதிபிஃ||௧|| லேஹைர்தூமைஸ்ததாऽப்யங்கஸ்வேதஸேகாவகாஹநைஃ| பஸ்திபிர்வத்தவிட்வாதஂ, ஸபித்தஂ தூர்த்வபக்திகைஃ||௨|| கதைஃ க்ஷீரைஶ்ச, ஸகபஂ ஜயேத்ஸ்நேஹவிரேசநைஃ| |௩|
View original
अथातः कासचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे||२|| ) केवलानिलजं कासं स्नेहैरादावुपाचरेत्| वातघ्नसिद्धैः स्निग्धैश्च पेयायूषरसादिभिः||१|| लेहैर्धूमैस्तथाऽभ्यङ्गस्वेदसेकावगाहनैः| बस्तिभिर्वद्धविड्वातं, सपित्तं तूर्ध्वभक्तिकैः||२|| ग़ृतैः क्षीरैश्च, सकफं जयेत्स्नेहविरेचनैः| |३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கேவலாநிலஜஂ காஸஂ-தோஷாந்தராஸஂஸஷ்டஂ, ஸ்நேஹைஃ-வாதக்நஸித்தைஃ, ஆதாவுபாசரேத்| நநு,ஶுத்தஸ்ய வாதஸ்ய ஸ்நேஹைரேவ ப்ரதாநோபக்ரம ஆதிமத்யாவஸாநேஷு, ந புநரந்ய உபக்ரமஃ, தஸ்மாதாதாவிர்யநேந நார்தஃ| அத்ரோச்யதே| வாதஃ கேவலோ தோஷாந்தராவதமார்கஃ காஸஸ்ய காரணம், ந த்வநாவதமார்கஃ| ததா ச காஸஸம்ப்ராப்தாவுக்தம் (ஹ. நி. அ. ௩௧௧௯)-தத்ராதோ விஹதோऽநிலஃ| ஊர்த்வஂப்ரவத்தஃ" இத்யாதி| ஏவஂ வாதஸ்ய விஹதௌ யோ தோஷஃ காரணஂ கபாதிஃ, தஸ்ய ரூக்ஷாத்யுபக்ரமேணைவ ஶமஂ கத்வாऽநந்தரஂ காஸேந ஸஹோபக்ரமமஸ்ய பிஷஜஃ குர்யுரிதி தேஷாஂ ப்ராந்திநிரஸாற்தமாதாவித்யுக்தம்| ததா, பேயாதிபிருபாசரேத்| ததா, பத்தௌ விட்வாதௌ யஸ்மிந்காஸே தஂ பஸ்திபிருபாசரேத்| ஸபித்தஂ ச வாதகாஸமூர்த்வபக்திகைஃ-பக்தஸமநந்தரஂ பீயமாநைர்கதைர்போஜயேத் க்ஷீரைஶ்ச| ஊர்த்வபக்திகைரிதி ஊர்த்வபக்தாதிபிஃ| மயுரவ்யஂஸகாதித்வாத் ஸமாஸஃ, அத்யாத்மாதிக்வாட்டஞ்| ததா, வாதக்நஸித்தைரித்யேஷ்வபி யோஜ்யம்| ததா, ஸகபஂ வாதகாஸஂ ஸ்நேஹவிரேசநைருபாசரேத்| அத ஸ்நேஹாநாஹ
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அத காஸசிகித்ஸிதம்| தத்ர ஶுத்தவாதசிகித்ஸாமாஹ-கேவலாநிலஜஂ காஸமிதி| ஆதௌக்ரஹணஂ ஜிதேऽபி வாதே காஸாநுவத்தௌ ரூக்ஷோபசாரார்தம்| ஸ்நிக்தைரிதி பேயாதிபஸ்த்யந்தாநாஂ விஶேஷணம்| ஆதிஶப்தாத் பலகாந்தி தேயத (?) பஸ்திபிர்பத்தவிடாதமிதி வசநாத் பூர்வைர்பத்தவிட்வாதேம த்வாதஂ ச (?)| பித்தாநுபத்தவாதகாஸசிகித்ஸாமாஹ-ஸபித்தஂ த்விதி| ஊர்த்வபக்திகைஃ-ஊர்த்வஂ போஜநாத் ப்ரயுக்தைஃ| கபாநுபத்தவாதகாஸசிகித்ஸாமாஹ-ஸகபமிதி| ஸ்நேஹாஃ-ஏரண்டதைலாதயஃ|
Adhikarana குடூச்யாதிகதஂ வாதகாஸநுத் (௩-௪) · Śloka ௪
| குடூசீகண்டகாரீப்யாஂ பதக்த்ரிஂஶத்பலாத்ரஸே||௩|| ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ கதாத்வாதகாஸநுத்வஹ்நிதீபநஃ| |௪|
View original
| गुडूचीकण्टकारीभ्यां पृथक्त्रिंशत्पलाद्रसे||३|| प्रस्थः सिद्धो घृताद्वातकासनुद्वह्निदीपनः| |४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குடூச்யாஃ கண்டகார்யாஶ்ச பதக்-ப்ரத்யேகஂ, த்ரிஂத்ஶல்பலஂ தஸ்மாத்யோ ரஸஸ்தஸ்மிந் கதாத் ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ வாதகாஸாதிஜித்| திஸ்ரோऽபி பஞ்சம்ய ஏதா அபேக்ஷிதக்ரியேऽபாதாநே போத்யாஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஸ்நேஹைரித்யுக்தம்| தாநேவ ஸ்நேஹாநாஹ| தத்ர கதமாஹ-குடூசீகண்டகாரீப்யாமிதி|
Adhikarana க்ஷாராதிகதஂ காஸஶ்வாஸாதிநுத் (௪-௬) · Śloka ௬
| க்ஷாரராஸ்நாவசாஹிங்குபாடாயஷ்ட்யாஹ்வதாந்யகைஃ||௪|| த்விஶாணைஃ ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தஂ பஞ்சகோலயுதைஃ பசேத்| தஶமூலஸ்ய நிர்யூஹே பீதோ மண்டாநுபாயிநா||௫|| ஸ காஸஶ்வாஸஹ்ரத்பார்ஶ்வக்ரஹணீரோககுல்மநுத்| |௬|
View original
| क्षाररास्नावचाहिङ्गुपाठायष्ट्याह्वधान्यकैः||४|| द्विशाणैः सर्पिषः प्रस्थं पञ्चकोलयुतैः पचेत्| दशमूलस्य निर्यूहे पीतो मण्डानुपायिना||५|| स कासश्वासह्रत्पार्श्वग्रहणीरोगगुल्मनुत्| |६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷாராதிபிஃ பஞ்சகோலயுதைர்த்விஶாணமாத்ரைஃ கல்கைர்தஶமூலக்வாதே ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தஂ பசேத்| ஸ ச-ஸர்பிஃப்ரஸ்தோ, மண்டாநுபாயிநா பீதஃ காஸாதிஜித்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ-க்ஷாரராஸ்நேதி|
Adhikarana ராஸ்நாதிகதஂ பஞ்சகாஸாதிஜித் (௬-௯) · Śloka ௯
| த்ரோணேऽபாஂ ஸாதயேத்ராஸ்நாதஶமூலஶதாவரீஃ||௬|| பலோந்மிதா த்விகுடவஂ குலத்தஂ பதரஂ யவம்| துலார்கஂ சாஜமாஂஸஸ்ய தேந ஸாத்யஂ கதாடகம்||௭|| ஸமக்ஷீரஂ பலாஂஶைஶ்ச ஜீவநீயைஃ ஸமீக்ஷ்ய தத்| ப்ரயுக்தஂ வாதரோகேஷு பாநநாவநபஸ்திபிஃ||௮|| பஞ்சகாஸாந் ஶிரஃகம்பஂ யோநிவங்க்ஷணவேதநாம்| ஸர்வாங்கைகாங்கரோகாஂஶ்ச ஸப்லீஹோர்த்வாநிலாந் ஜயேத்||௯||
View original
| द्रोणेऽपां साधयेद्रास्नादशमूलशतावरीः||६|| पलोन्मिता द्विकुडवं कुलत्थं बदरं यवम्| तुलार्घं चाजमांसस्य तेन साध्यं घृताढकम्||७|| समक्षीरं पलांशैश्च जीवनीयैः समीक्ष्य तत्| प्रयुक्तं वातरोगेषु पाननावनबस्तिभिः||८|| पञ्चकासान् शिरःकम्पं योनिवङ्क्षणवेदनाम्| सर्वाङ्गैकाङ्गरोगांश्च सप्लीहोर्ध्वानिलान् जयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ராஸ்நாதீநி பலோந்மிதாநி குலத்தபதரயவாந் த்விகுடவோந்மிதாந் ஆஜமாஂஸஸ்ய ச பஞ்சாஶத்பலாநி ஜலத்ரோணே பாசயேத்| தேந க்வாதேந கதாடகஂ ஸாத்யஂ துல்யக்ஷீரஂ பாலிகைர்ஜீவநீயைஃ-ஜீவந்தீகாகோல்யாதிபிஃ (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫/௮), தத்ததஂ ஸமீக்ஷ்ய தேஶகாலாதீநாலோச்ய, பாநாதிபிஃ ப்ரயுக்தஂ பஞ்சகாஸாதீந் ஜயதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ரஂ௦ கதாந்தரமாஹ-த்ரோணேऽபாமிதி|
Adhikarana விதார்யாதிகதஂ காஸஜித் (௧௦) · Śloka ௧௦
விதார்யாதிகணக்வாதகல்கஸித்தஂ ச காஸஜித்| |௧௦|
View original
विदार्यादिगणक्वाथकल्कसिद्धं च कासजित्| |१०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விதார்யாதிகணஸ்ய க்வாதகல்காப்யாஂ ச ஸித்தஂ ஸர்பிஃ காஸஜித்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ-விதார்யாதிகணேதி| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௪) "காஶ்மர்தத்ரிபலாவ்யோஷஶடீத்ராக்ஷாபரூஷகம்| த்வே பாடே தேவதார்வர்த்திஸ்வகுத்பாக்நிககோக்ஷுராஃ|| வ்யாக்ரீ தாமலகீ மேதா காகநாஸா ஶதவரீ| விதாரீ ச கதப்ரஸ்தஃ கர்ஷாஂஶைஸ்தைர்விபசிதஃ| க்ஷீரேண ச ஜயத்யாஶு ஜ்வரகாஸஹலீ மகாந்| குல்மாருசியகதப்லீஹஶிரோஹத்பார்ஶ்வவேதநாஃ|| காமலார்ஶோநிலாஷ்டீலாக்ஷதஶோஷக்ஷயாஂஶ்ச ஸஃ||" இதி| அக்நி[க]ஃ- சித்ரகஃ| வங்கஸேநே து (காஸாதிகாரே ஶ்லோ.௧௬)- " தஶமூலிகஷாயேண பார்கீகல்கஂ கதஂ பசேத்| தக்ஷதித்திரிநிர்யூஹே தத்பரஂ வாதகாஸநுத்|| பார்ங்கீகல்கஂ கதஂ சாத பசேத்தந்தி சது ர்குணே| பார்கீரஸஂ த்விகுணிதஂ வாதகாஸஹரஂ பரம்|| கதஂ வ்யாத்ரீகஷாயேண வ்யாக்ரீகல்கஂ விபாசயேத்|| சதுர்குணேந தத்நா ச தத்பரஂவாதகாஸஜித்||" இதி| இதி ஸ்நேஹாஃ|-
Adhikarana அஶோகபீஜாதிலேஹஃ (௧௦-௧௧) · Śloka ௧௧
| அஶோகபீஜக்ஷவகஜந்துக்நாஞ்ஜநபத்மகைஃ||௧௦|| ஸபிடைஶ்ச கதஂ ஸித்தஂ தச்சூர்ணஂ வா கதப்லுதம்| லிஹ்யாத்பயஶ்சாநு பிபேதாஜஂ காஸாதிபீடிதஃ||௧௧||
View original
| अशोकबीजक्षवकजन्तुघ्नाञ्जनपद्मकैः||१०|| सबिडैश्च घृतं सिद्धं तच्चूर्णं वा घृतप्लुतम्| लिह्यात्पयश्चानु पिबेदाजं कासातिपीडितः||११||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஶோகபீஜாதிபிர்விடஸஹிதைர்கதஂ ஸித்தஂ காஸஜித்| தேஷாஂ வா-அஶோகபீஜாதீநாஂ, சூர்ணஂ கதப்லுதஂ லிஹ்யாத்| அநு பஶ்சாச்ச, சாகஂ க்ஷீரஂ காஸேநாதிபீடிதஃ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- லேஹைரித்யுக்தம்| தாநேவ லேஹாநாஹ| தத்ராஶோகபீஜாதிலேஹமாஹ-அஶோகபீஜேதி| சூர்ணஸித்தஂ கதஂ ஸ்த்யாநீபூதஂ லிஹ்யாத்| சூர்ணஂ வா கதாந்விதஂ லிஹ்யாத்| உபயத்ராஜாபயோऽநுபாநம்|
Adhikarana விடங்காதிலேஹஃ (௧௨-௧௩) · Śloka ௧௩
விடங்கஂ நாகரஂ ராஸ்நா பிப்பலீ ஹிங்கு ஸைந்தவம்| பார்ங்கீ க்ஷாரஶ்ச தச்சூர்ணஂ பிபேத்வா கதமாத்ரயா||௧௨|| ஸகபேऽநிலஜே காஸே ஶ்வாஸஹித்மாஹதாக்நிஷு| |௧௩|
View original
विडङ्गं नागरं रास्ना पिप्पली हिङ्गु सैन्धवम्| भार्ङ्गी क्षारश्च तच्चूर्णं पिबेद्वा घृतमात्रया||१२|| सकफेऽनिलजे कासे श्वासहिध्माहताग्निषु| |१३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா விடங்காதிசூர்ணஂ கதஸ்ய மாத்ரயா-யதாயோகஂ ஹ்ர்ஸ்வமத்யோத்தமயா, பிபேத் வாதஜே ஸகபே காஸே ஶ்வாஸாதிஷு ச|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- விடங்காதிலேஹமாஹ-விடங்கமிதி| பிபேத்வேதிலேஹாயோக்யஸ்ய பாநவிதிஃ| "கதஂ து பித்தேऽவ்யதிகே லிஹ்யாத்வாதேऽதிகே பிபேத்| லீடஂ நிர்வாபயேத்பித்தமல்பத்வாத்தந்தி நாநலம்|| ஆக்ரமத்யநிலஂ பீதமூஷ்மாணஂ நிருணத்தி ச|" (ஶ்லோ.௧௧௦) இதி லேஹபாநயோக்யதாவிவேகஃ|
Adhikarana துராலபாதிலேஹஃ (௧௩-௧௪) · Śloka ௧௪
| துராலபாஂ ஶங்கபேரஂ ஶடீஂ த்ராக்ஷாஂ ஸிதோபலாம்||௧௩|| லிஹ்யாத்கர்கடஶங்கீ ச காஸே தைலேந வாதஜே| |௧௪|
View original
| दुरालभां शृङ्गबेरं शठीं द्राक्षां सितोपलाम्||१३|| लिह्यात्कर्कटशृङ्गी च कासे तैलेन वातजे| |१४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துராலபாதீந் கர்கடாஶங்கீ ச வாதஜே காஸே தைலேந லிஹ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- துராலபாதிலேஹமாஹ-துராலபாமிதி|
Adhikarana துஃஸ்பர்ஶாதிலேஹஃ பிப்பலீஶுண்டீலேஹஃ பார்ங்கீஶுண்டீலேஹஃ (௧௪-௧௫) · Śloka ௧௫
| துஸ்பர்ஶாஂ பிப்பலீஂ முஸ்தாஂ பார்ங்கீ கர்கடகீஂ ஶடீம்||௧௪|| புராணகுடதைலாப்யாஂ சூர்ணிதாந்யவலேஹயேத்| தத்வத்ஸகஷ்ணாஂ ஶுண்டீஂ ச ஸபார்ங்கீ தத்வதேவ ச||௧௫||
View original
| दुस्पर्शां पिप्पलीं मुस्तां भार्ङ्गी कर्कटकीं शठीम्||१४|| पुराणगुडतैलाभ्यां चूर्णितान्यवलेहयेत्| तद्वत्सकृष्णां शुण्ठीं च सभार्ङ्गी तद्वदेव च||१५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துஃஸ்பர்ஶாதீநி சூர்ணிதாநி வாதஜே காஸே புராணகுடதைலாப்யாமவேலஹயேத்| ததைவ பிப்பலீஸஹிதாஂ ஶுண்டீஂ புராணகுடதைலாப்யாஂ லிஹ்யாத்| தத்வச்ச புராணதைலாப்யாஂ பார்ங்கீஂஸஹிதாஂ ஶுண்டீஂ லேஹயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- துஃஸ்பர்ஶாதிலேஹமாஹ-துஃஸ்பர்ஶாமிதி| லேஹத்வயமாஹ-தத்வத்ஸகஷ்ணாமிதி| தத்வத்-புராணகுடதைலாப்யாம்|
Adhikarana பிப்பல்யாதிபாநபஞ்சகம் (௧௬-௧௭) · Śloka ௧௭
பிபேச்ச கஷ்ணஂ கோஷ்ணேந ஸலிலேந ஸஸைந்தவாம்| மஸ்துநா ஸஸிதாஂ ஶுண்டீஂ தத்நா வா கணரேணுகாம்||௧௬|| பிபேத்வதரமஜ்ஜ்ஞோ வா மதிராததிமஸ்துபிஃ| அதவா பிப்பலீகல்கஂ கதபஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்||௧௭||
View original
पिबेच्च कृष्णं कोष्णेन सलिलेन ससैन्धवाम्| मस्तुना ससितां शुण्ठीं दध्ना वा कणरेणुकाम्||१६|| पिबेद्वदरमज्ज्ञो वा मदिरादधिमस्तुभिः| अथवा पिप्पलीकल्कं घृतभृष्टं ससैन्धवम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பிப்பலீஂ கதுஷ்ணேந ஜலேந ஸைந்தவஸஹிதாஂ பிபேத்| மஸ்துநா ஸஶர்கராஂ ஶுண்டீஂ வா பிபேத்| அதவா தத்நா யுக்தாஂ பிப்பலீரேணுகாஂ பிபேத்| அதவா பதரமஜ்ஜ்ஞோ மதிராதிபிஃ பிபேத்| பஹுவசநோபாதாநாச்ச மதிரயா அதவா தத்நா மஸ்துநா வேத்யேவஂ த்ரஷ்டவ்யம், ந து தத்நோ மஸ்திவதி| பிப்லீகல்கஂ வா கதபஷ்டஂ ஸைந்தவயுக்தஂ மதிராதிபிஃ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- உக்தலேஹதுல்யகுணஂ பாநபஞ்சகாஹ| பிபேத்கஷ்ணாஂசேதி| கணா ச ரேணுகா ச கணரேணுகம்| மஜ்ஜ்ஞஃ-அஸ்த்யந்தர்கதபீஜாநி| பிப்பலீகல்கே ஜலமேவ த்ரவம், "பேஷணாலோடநே வாரி" (ஹ. க. அ. ௬/௨௩) இதி பரிபாஷபலாத்| ஹாரீதாத்-"துராலபா ஶடீ க்ற்ஷ்ணா மதூகஂ ஸிதாஶர்கரா| லீடஂ நிஹந்தி வதோத்தஂ காஸஂ க்ஷௌத்ரேண யோஜிதம்|| உபே மேதேதுகாக்ஷீரீ பிப்பலீ ஸிதஶர்கரா| லிஹ்யாத்தைலஂ கதக்ஷௌத்ரைர்வாதகாஸநிவாரணம்|| பத்மகஂ த்ரிபலா வ்யோஷஂ விடங்கஂ ஸுரதாரு ச| பலா ராஸ்நா ச துல்யாநி ஸூக்ஷ்மசூர்ணாநி காரயேத்|| ஸமஂ சூர்ணைஸ்த்விமைஃ ஸர்வைஃ பதக் க்ஷௌத்ரஂ கதஂ ஸிதாம்| லிஹ்யால்லேஹஂ விமத்யைதத்ஸர்வகாஸஹரஂ ஶிவம்||" இதி|
Adhikarana ஸபீநஸே காஸே தூமஃ (௧௮) · Śloka ௧௮
காஸீ ஸபீநஸோ தூமஂ ஸ்நைஹிகஂ விதிநா பிபேத்| ஹித்மாஶ்வாஸோக்ததூமாஂஶ்ச க்ஷீரமாஂஸரஸாஶநஃ||௧௮||
View original
कासी सपीनसो धूमं स्नैहिकं विधिना पिबेत्| हिध्माश्वासोक्तधूमांश्च क्षीरमांसरसाशनः||१८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காஸீ பீநஸீ ச ஸ்நைஹிகஂ தூமஂ விதிநா பிபேத்| க்ஷீரமாஂஸரஸாஶநோ ஹித்மோக்தாந் ஶ்வாஸோக்தாஂஶ்ச தூமாந் பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தூமைரீத்யுக்தம்| தாநேவ தூமாநாஹ| தத்ர ஸபீநஸே காஸே தூமமாஹ-காஸீ ஸபீநஸ இதி| விதிநா-தூமபாநோக்தேந "ஶராவஸம்புடச்சித்ரே நாடீஂ ந்யஸ்ய தஶாங்குலாம்| அஷ்டாங்குலாஂ வா வக்ரேண காஸவாந் தூமமாபிபேத்||" (ஹ. ஸூ.அ. ௨௧/௨௧) இதி| க்ஷீரேண மாஂஸரஸேந வா தூமே பீயமாநே போஜநம்|
Adhikarana மாஂஸரஸயூஷாஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
க்ராம்யாநூபௌதகைஃ ஶாலியவகோதூமஷஷ்டிகாந்| ரஸைர்மாஷாத்மகுப்தாநாஂ யூஷைர்வா போஜயேத்திதாந்||௧௯||
View original
ग्राम्यानूपौदकैः शालियवगोधूमषष्टिकान्| रसैर्माषात्मगुप्तानां यूषैर्वा भोजयेद्धितान्||१९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ராம்யாதிஜைர்மாஸரஸைரதவா மாஷாத்மகுப்தாநாஂ யூஷைஃ ஶால்யாதீந் ஹிதாநாஶயேத்| ஹிதாநிதி தேஶகாலாதிஸாத்ம்யவஶாத் யவா (ஶால்யா) த்யந்யதமஂ யத் பத்யஂ தத்புஞ்ஜீதேதி ப்ரதிபாதயதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பேயாயூஷரஸாதிபிரித்யுக்தம்| தாநாஹ| தத்ர ரஸயூஷாநாஹ-க்ராம்யாநூபௌதகைரிதி| க்ராம்யாஃ-ஸுஶ்ருதோக்தாஃ "அஶ்வாஶ்வதரகோகரோஷ்ட்ரபஸ்தோரப்ரமேதஃபுச்சகப்ரபதயோ க்ராம்யாஃ| " (ஸூ. அ. ௪௬/௮௫) இதி| ஆநூபாஃ-மஹாமகாஃ| ஔதகாஃ ஜலசராஃ பக்ஷிணோ மத்ஸ்யாஶ்ச| தேஷாமாநூபத்வேऽபி பதக்க்ரஹணமதிஶயார்தம்| க்ராம்யாதீநாஂ மாஂஸரஸைஃ ஶால்யாதீந் போஜயேத், மாஷயூஷைராத்மகுப்தாயூஷைர்வா| ஹிதாநிதி வசநாத்யேந ரஸேந யூஷேணவா யத்தாந்யஂ ப்ரகத்யாதிவஶாத்யஸ்ய ஹிதஂ தத்தஸ்ய தேயம்|
Adhikarana யவாந்யாதிபேயா (௨௦-௨௧) · Śloka ௨௧
யவாநீபிப்பலீபில்வமத்யநாகரசித்ரகைஃ| ராஸ்நாஜாஜீபதக்பர்ணீபலாஶஶடிபௌஷ்கரைஃ||௨௦|| ஸித்தாஂ ஸ்நிக்தாம்லலவணாஂ பேயாமநிலஜே பிபேத்| கடிஹத்பார்ஶ்வகோஷ்டார்திஶ்வாஸஹித்மாப்ரணாஶநீம்||௨௧||
View original
यवानीपिप्पलीबिल्वमध्यनागरचित्रकैः| रास्नाजाजीपृथक्पर्णीपलाशशठिपौष्करैः||२०|| सिद्धां स्निग्धाम्ललवणां पेयामनिलजे पिबेत्| कटिहृत्पार्श्वकोष्ठार्तिश्वासहिध्माप्रणाशनीम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யவாந்யாதிபிஃ ஸித்தாஂ ஸ்நிக்தாமம்லலவணாஂ பேயாஂ வாதஜேகாஸே பிபேத்| கிம்பூதாம் ? கட்யாத்யார்திஶ்வாஸஹித்மாப்ரணாஶநீம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- த்யவாந்யாதிபேயாமாஹ-யவாநீபிப்பலீதி| பில்வபலஸ்ய மத்யஂ-அந்தர்கதோ பாகஃ| யவாந்யாதீநாஂ க்வாதேந பேயாஃ|
Adhikarana தஶமூலாதிபேயா (௨௨) · Śloka ௨௨
தஶமூலரஸே தத்வத் பஞ்சகோலகுடாந்விதாம்| பிபேத்பேயாஂ|௨௨|
View original
दशमूलरसे तद्वत् पञ्चकोलगुडान्विताम्| पिबेत्पेयां|२२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தத்வத்-பூர்வோக்தகுணாம், தஶமூலக்வாதே ஸித்தாஂ பஞ்சகோலகுடயுதாஂ பேயாஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பேயாந்தரமாஹ=தஶமூலரஸ இதி| ரஸஃ-க்வாதஃ| பஞ்சகோலசூர்ணேந குடேந ச பாநகாலே யோகஃ| தத்வத்-ஸ்நிக்தாம்லலவணாஂ தத்குணாஂ ச|
Adhikarana க்ஷைரேயீபேயா (௨௨) · Śloka ௨௨
| ஸமதிலாஂ க்ஷைரேயீஂ வா ஸஸைந்தவாம்||௨௨||
View original
| समतिलां क्षैरेयीं वा ससैन्धवाम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷைரேயீஂ-க்ஷீரஸஂஸ்கதாஂ வா பேயாஂ, வாதஜே காஸே பிபேத்| கிம்பூதாம் ? ஸமதிலாஂ,-திலஸஹிதாஂ| ததா, ஸஸைந்தவாம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பேயாந்தரமாஹ-ஸமதிலாமிதி| தண்டுலஸமாஸ்திலாஃ| க்ஷீரேண ஸித்தா-க்ஷைரேயீ|
Adhikarana மாஂஸபேயா (௨௩) · Śloka ௨௩
மாத்ஸ்யகௌக்குடவாராஹைர்மாஂஸைர்வா ஸாஜ்யஸைந்தவாம்| |௨௩|
View original
मात्स्यकौक्कुटवाराहैर्मांसैर्वा साज्यसैन्धवाम्| |२३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா மாத்ஸ்யாத்யைர்மாஂஸைஃ ஸாதிதாஂ ஸகதஸைந்தவாஂ பேயாஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பேயாந்தரமாஹ மாத்ஸ்யகௌக்குடவாராஹைரிதி| மாஂஸைஃ-மாஂஸரஸைஃ, மாஂஸக்ரஹணஂ ப்ராசுர்யார்தம், அல்பேநோதகேந ரஸோக்ராஹ்ய இத்யர்தஃ| ஹாரீதே து-"ரஸஂ கர்கடகாநாஂ வா கதபஷ்டஂ ஸநாகரம்| ஶ்வாஸகாஸப்ரஶமநஂ ஶங்கீமத்ஸ்யஸ்ய வா புநஃ||" இதி|கர்கடகஃ-குலீரஃ| ஶங்கீமத்ஸ்யஃ-ஶங்கவாந் மத்ஸ்யஃ| ரஸ ஏவாயஂ ஸநாகரஃ பேயஃ|
Adhikarana ஶாகாநி (௨௩-௨௪) · Śloka ௨௪
| வாஸ்துகோ வாயஸீஶாகஂ காஸக்நஃ ஸுநிஷண்ணகஃ||௨௩|| கண்டகார்யாஃ பலஂ பத்ரஂ பாலஂ ஶுஷ்கஂ ச மூலகம்| |௨௪|
View original
| वास्तुको वायसीशाकं कासघ्नः सुनिषण्णकः||२३|| कण्टकार्याः फलं पत्रं बालं शुष्कं च मूलकम्| |२४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாஸ்துகாதயஃ ஶாகவிஶேஷாஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஶாகாந்யாஹ-வாஸ்துக இதி| வாயஸீ-காகமாசீ| காஸக்நஃ-காஸமர்தஃ|
Adhikarana ஸ்நேஹாஃ பக்ஷ்யாஃ (௨௪) · Śloka ௨௪
| ஸ்நேஹாஸ்தைலாதயோபக்ஷ்யாஃ க்ஷீரேக்ஷுரஸகௌடிகாஃ||௨௪||
View original
| स्नेहास्तैलादयोभक्ष्याः क्षीरेक्षुरसगौडिकाः||२४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தைலாதயஃ ஸ்நேஹாஃ| ஸஂ-பக்ஷ்யாஃ க்ஷீராதிஸம்பந்திநோ ஹிதாஃ| க்ஷீரஂ சேக்ஷுரஸஶ்ச குடஶ்ச, தேஷாமிமே க்ஷீரேக்ஷுரஸகௌடிகாஃ| "த்வந்த்வாந்தே பதஂ யச்ச்ரூயதே தத்ஸர்வைஃ ஸம்பத்யதே " இதி பாஷ்யகாரவசநாத் ஸர்வைரப்யத்ர ஸம்பந்தஃ| தேந க்ஷீரஸம்பந்திந இக்ஷுரஸஸம்பந்திநோ குடஸம்பந்திநஶ்ச பக்ஷ்யா ஹிதா இத்யவதிஷ்டதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஸ்நேஹாநாஹ-ஸ்நேஹஸ்தைலாதய இதி|பக்ஷ்யாநாஹ-பக்ஷ்யாஃ க்ஷீரேக்ஷுரஸகௌடிகா இதி| க்ஷீரேந இக்ஷுரஸேந குடேந வா கதாஃ|
Adhikarana பாநாநி (௨௫) · Śloka ௨௫
ததிமஸ்த்வாரநாலாம்லபலாம்புமதிராஃ பிபேத்| |௨௫|
View original
दधिमस्त्वारनालाम्लफलाम्बुमदिराः पिबेत्| |२५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததா, ததிமஸ்த்வாதீநி பிபேத்| இதி வாதஜே காஸே ப்ராயேணோபயோக்யந்நபாநமுத்திஷ்டம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பாநாந்யாஹ-ததிமஸ்த்விதி| அம்லாநாஂ பலாநாமம்பு| இதி வாதகாஸசிகித்ஸா|
Adhikarana பித்தகாஸசிகித்ஸா ஸகபே பித்தகாஸே வமநம் (௨௫-௨௬) · Śloka ௨௬
| பித்தகாஸே து ஸகபே வமநஂ ஸர்பிஷா ஹிதம்||௨௫|| ததா மதநகாஶ்மர்யமதுகக்வதிதைர்ஜலைஃ| பலயஷ்ட்யாஹ்வகல்கைர்வா விதாரீக்ஷுரஸாப்லுதைஃ||௨௬||
View original
| पित्तकासे तु सकफे वमनं सर्पिषा हितम्||२५|| तथा मदनकाश्मर्यमधुकक्वथितैर्जलैः| फलयष्ट्याह्वकल्कैर्वा विदारीक्षुरसाप्लुतैः||२६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தஜே காஸே, கிம்பூதே ? ஸகபே-கபயுக்தே, து ஸர்பிஷா வமநஂ ஹிதம்| அத ஏவ வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௨௭)-"பித்தகாஸே தநுகபே த்ரிவதாஂ" இதி| தஸ்மாதத்ரார்தாத் பஹுகபத்வஂ போத்யம்| ந கேவலஂ ஸர்பிஷா வமநஂ ஹிதம்| யாவந்மதநாதிபிஃ க்வதிதைர்ஜலைர்வமநமவஸ்தாவஶாத்திதம், அதவா மதநபலமதுககல்கைர்விதார்யாதிரஸாப்லுதைர்வமநஂ ஹிதம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அத பித்தகாஸசிகித்ஸா| தத்ர ஸகபே பித்தகாஸே வமநமாஹ-பித்தகாஸே த்விதி| மதநாதிக்வாதேந ஸஸர்பிஷ்கேண வமநம்| பலயஷ்ட்யாஹ்வசூர்ணேந வா விதாரீக்ஷுரஸகல்கிதேந வமநாந்தரம்|
Adhikarana தநுகபே பித்தகாஸே விரேசநம்,கநகபே பித்தகாஸே விரேசநம் (௨௭) · Śloka ௨௭
பித்தகாஸே தநுகபே த்ரிவதாஂ மதுரைர்யுதாம்| யுஞ்ஜ்யாத்விரேகாய யுதாஂ கநஶ்லேஷ்மணி திக்தகைஃ||௨௭||
View original
पित्तकासे तनुकफे त्रिवृतां मधुरैर्युताम्| युञ्ज्याद्विरेकाय युतां घनश्लेष्मणि तिक्तकैः||२७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தஜே காஸே தநுகபே-கநஶ்லேஷ்மணி, த்ரிவதாஂ மதுரைர்யுதாஂ விரேகாய யுஞ்ஜ்யாத்| கநே து கபே திக்தகைஃ ஸஹ த்ரிவதாஂ யுஞ்ஜ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- விரேசநமாஹ-பித்தகாஸே தநுகப இதி| தச்ச தநௌ கபே மதுரைர்யுக்த்யா த்ரிவத்யா, கநே திக்தைஃ|
Adhikarana தநுகபே பித்தகாஸே ஸஂஸர்ஜநம் கநகபே பித்தகாஸே ஸஂஸர்ஜநம் (௨௮) · Śloka ௨௮
ஹததோஷோ ஹிமஂ ஸ்வாது ஸ்நிக்தஂ ஸஂஸர்ஜநஂ பஜேத்| கநே கபே து ஶிஶிரஂ ரூக்ஷஂ திக்தோபஸஂஹிதம்||௨௮||
View original
हृतदोषो हिमं स्वादु स्निग्धं संसर्जनं भजेत्| घने कफे तु शिशिरं रूक्षं तिक्तोपसंहितम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஹததோஷோ நரோ ஹிமஂ மதுரஂ ஸ்நிக்தஂ ஸஂஸர்ஜநஂ-விரேகாதநந்தரஂ பேயாதிக்ரமஂ, பஜேத்| கநே து கபே ஶீதஂ ததா ரூக்ஷஂ திக்தயுதஂ ஸஂஸர்ஜநஂ பஜேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஸஂஸர்ஜநமாஹ-ஹததோஷ இதி| தச்ச தநௌ கபே ஶீதஸ்வாதுஸ்நிக்தம், கநே ஶீததிக்தரூக்ஷம்| ஶுத்தஸ்ய ஶுத்தயோக்யஸ்ய வா|
Adhikarana ஶுத்தேபித்தகாஸே லேஹஃ ஸகபே பித்தகாஸே லேஹஃ ஸவாதே பித்தகாஸே லேஹஃ (௨௯) · Śloka ௨௯
லேஹஃ பைத்தே ஸிதாதாத்ரீக்ஷௌத்ரத்ராக்ஷாஹிமோத்பலைஃ| ஸகபே ஸாப்தமரிசஃ ஸகதஃ ஸாநிலே ஹிதஃ||௨௯||
View original
लेहः पैत्ते सिताधात्रीक्षौद्रद्राक्षाहिमोत्पलैः| सकफे साब्दमरिचः सघृतः सानिले हितः||२९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தகாஸே ஸிதாதிபிர்லேஹோ ஹிதஃ| ஸகபே பித்தே ஸாப்த மரிசோ லேஹோ ஹிதஃ| ஸாநிலே பித்தே ஸகதோ லேஹோ ஹிதஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- லேஹமாஹ-லேஹஃ பித்த இதி| ஸ ச கேவலே பித்தே ஸிதாதிபிஃ, ஸகபே ஸமுஸ்தமரிசைஃ, ஸவாதே ஸகதைஃ| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௪)- "பிப்பலீமுஸ்தயஷ்ட்யாஹ்வத்ராக்ஷாமூர்வாமஹௌஷதம்| லாஜாமத்பலாத்ராக்ஷாத்வக்க்ஷீரீபிப்பலீஸிதாஃ|| அமதபலாதாத்ரீ| துஃஸ்பர்ஶா கர்கடீ ஶுண்டீ ஶடீ த்ராக்ஷா பலா ஸிதா| நிதிக்திகாமூலபலஂ வடபீஜஂ ரஸாஞ்ஜநம்|| கர்ஜூரஂ பிப்பலீ வாஂஶீ ஶ்வதஂஷ்ட்ரா சேதி பஞ்ச தே| கதக்ஷௌத்ரயுதா லேஹாஃ ஶ்லோகார்தைஃ பித்தகாஸிநாம்|| பயோநுபாநாஂ ஶங்கீ வா லிஹ்யாத் ஸாஜ்யஸிதாமதும்|" இதி|
Adhikarana மத்வீகாதிலேஹஃ (௩௦) · Śloka ௩௦
மத்வீகார்தஶதஂ த்ரிஂஶத்பிப்பலீஃ ஶர்கராபலம்| லேஹயேந்மதுநா|௩௦|
View original
मृद्वीकार्धशतं त्रिंशत्पिप्पलीः शर्करापलम्| लेहयेन्मधुना|३०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததா, மத்வீகாகுலிகாஃ பஞ்சாஶத் த்ரிஂஶத்பிப்பலீஃ ஶர்கராபலஂ ச மதுநா லேஹயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- லேஹாந்தரமாஹ-மத்வீகார்தஶதமிதி|
Adhikarana கோஶகத்ரஸலேஹஃ (௩௦) · Śloka ௩௦
| கோர்வா க்ஷீரபஸ்ய ஶகத்ரஸம்||௩௦||
View original
| गोर्वा क्षीरपस्य शकृद्रसम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கோர்வா வத்ஸஸ்ய க்ஷீரபஸ்ய-க்ஷீரவத்தேஃ, ஶகத்ரஸஂ மதுநா லேஹயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- லேஹாந்தரமாஹ-கோர்வேதி| க்ஷீரபஸ்ய கோஃ-க்ஷீரமாத்ராஹாரஸ்ய வத்ஸஸ்ய, ஶகத்ரஸஂ மதுநா ஸஹ மர்திதஂ லேஹயேத்|
Adhikarana த்வகேலாதிலேஹஃ (௩௧-௩௨) · Śloka ௩௨
த்வகேலாவ்யோஷமத்வீகாபிப்பலீமூலபௌஷ்கரைஃ| லாஜமுஸ்தாஶடீராஸ்நாதாத்ரீபலபிபீதகைஃ||௩௧|| ஶர்கராக்ஷௌத்ரஸர்பிர்பிர்லேஹோ ஹத்ரோககாஸஹா| |௩௨|
View original
त्वगेलाव्योषमृद्वीकापिप्पलीमूलपौष्करैः| लाजमुस्ताशठीरास्नाधात्रीफलबिभीतकैः||३१|| शर्कराक्षौद्रसर्पिर्भिर्लेहो हृद्रोगकासहा| |३२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்வகேலாதிபிர்லேஹோ ஹத்ரோககாஸஹா பவதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- "பிப்பல்யாமலகத்ராக்ஷாலாஜாலாக்ஷாஸிதோபலாஃ| ஸஞ்சூர்ண்ய பக்வாஃ பயஸா லிஹ்யாத் க்ஷௌத்ராஷ்டபாகிகாஃ|| விதரீக்ஷுமணாலாநாஂரஸாந் க்ஷீரஂ ஸிதோபலாம்| பிபேத் க்ஷௌத்ரேண ஸஂயோஜ்ய பித்தகாஸமபோஹதி|" இதி| யோகரத்நே து-"வ்யாக்ரீபலாப்யாஂ ச ஜலஂ ஸாதிதஂ பித்தகாஸநுத்| தைரேவ ஸாதிதஂ க்ஷீரமநுபாநஂ ப்ரஶஸ்யதே|| பிப்பல்யாமலகத்ராக்ஷா வ்யாக்ரீ யஷ்டீ ஶதாவரீ| பிப்பலீ சேதி துல்யாநி ஶர்கரா ச சதுர்குணா|| த்வக்க்ஷீரீஂ த்விகுணாஂ தத்வா லேஹயேந்மதுஸர்பிஷா| க்ஷதகாஸஂ ஜயத்யேஷ லேஹஃ பித்தோல்பணஂ ததா|| சூர்ணஂ து பத்மபீஜாநாஂ மதுநா ஸம்ப்ரயோஜயேத்|| பித்தகாஸார்திதோ லிஹ்யாத் ஸ்வஸ்ததாஂ லபதே க்ஷணாத்|| வாஸாகஷாயகல்காப்யாஂ கதஂ ஸமதுஶர்கரம்| ஸித்தஂ தத்பித்தகாஸக்நஂ ஸர்வபித்தவிகாரநுத்||" இதி| வங்கஸேநே து (காஸாதிகாரே ஶ்லோ. ௩௦)- "பலாத்விபஹதீத்ராக்ஷாவாஸாபிஃ க்வதிதஂ ஜலம்| பித்தகாஸாபஹஂ பேயஂ ஶர்கராமதுயோஜிதம்||" இதி|
Adhikarana கநகப பித்தகாஸே அந்நபாநஂ தநுகபே பித்தகாஸே அந்நபாநம் (௩௨-௩௪) · Śloka ௩௪
| மதுரைர்ஜாங்கலரஸைர்யவஶ்யாமாககோத்ரவாஃ||௩௨|| முத்காதியூஷைஃ ஶாகைஶ்ச திக்தகைர்மாத்ரயா ஹிதாஃ| கநஶ்லேஷ்மணி லேஹாஶ்ச திக்தகா மதுஸஂயுதாஃ||௩௩|| ஶாலயஃ ஸ்யுஸ்தநுகபே ஷஷ்டிகாஶ்ச ரஸாதிபிஃ| |௩௪|
View original
| मधुरैर्जाङ्गलरसैर्यवश्यामाककोद्रवाः||३२|| मुद्गादियूषैः शाकैश्च तिक्तकैर्मात्रया हिताः| घनश्लेष्मणि लेहाश्च तिक्तका मधुसंयुताः||३३|| शालयः स्युस्तनुकफे षष्टिकाश्च रसादिभिः| |३४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கநஶ்லேஷ்மணி பித்தகாஸே ஜாங்கலை ரஸைர்மதுரைஸ்ததா முத்ககுலத்தாதியூஷைஸ்ததா திக்தைஃ ஶாகைஶ்ச ஸஹ யவாதயோ மாத்ரயா-பரிமிதாஃ, ஹிதாஃ| கநஶ்லேஷ்மணி லேஹாஶ்ச திக்தத்ரவ்யயுக்தாஃ| தநுகபே பித்தே ஶாலயஃ ஷஷ்டிகாஶ்ச ரஸாதிபிர்ஹிதாஃ ஸ்யுஃ-பவேயுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அந்நபாநமாஹ-மதுரைரிதி| தச்ச கநே ஶ்லேஷ்மணி யவாதிநா ஶால்யாதி| லேஹாஃ-லேஹ்யகலாஃ| தே ச திக்தத்ரவ்யகதா மதுமதுராஶ்ச|
Adhikarana அநுபாநாநி (௩௪) · Śloka ௩௪
| ஶர்கராம்போऽநுபாநார்தஂ த்ராக்ஷேக்ஷுஸ்வரஸாஃ பயஃ||௩௪||
View original
| शर्कराम्भोऽनुपानार्थं द्राक्षेक्षुस्वरसाः पयः||३४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அநுபாநார்தஂ ஶர்கராம்போ ஹிதம், த்ராக்ஷேக்ஷுஸ்வரஸாஃ பயஶ்ச|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அநுபாநாந்யாஹ-ஶர்கராம்ப இதி|
Adhikarana மாஂஸரஸக்ஷீரபேயாயூஷாஃ (௩௫) · Śloka ௩௫
காகோலீபஹதீமேதாத்வயைஃ ஸவஷநாகரைஃ| பித்தகாஸே ரஸக்ஷீரபேயாயூஷாந் ப்ரகல்பயேத்||௩௫||
View original
काकोलीबृहतीमेदाद्वयैः सवृषनागरैः| पित्तकासे रसक्षीरपेयायूषान् प्रकल्पयेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காகோல்யாதிபிர்மாஂஸரஸாதீந் பித்தகாஸே ப்ரகல்பயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- உக்தரஸாதிஸாதநத்ரவ்யாண்யாஹ-காகோலீதி| த்வயஶப்தஸ்த்ரிபிர்யோஜ்யஃ|
Adhikarana க்ஷீராந்தரஂ பேயாந்தரம் (௩௬-௩௭) · Śloka ௩௭
த்ராக்ஷாஂ கணாஂ பஞ்சமூலஂ தணாக்யஂ ச பசேஜ்ஜலே| தேந க்ஷீரஂ ஶதஂ ஶீதஂ பிபேத்ஸமதுஶர்கரம்||௩௬|| ஸாதிதாஂ தேந பேயாஂ வா ஸுஶீதாஂ மதுநாऽந்விதாம்| |௩௭|
View original
द्राक्षां कणां पञ्चमूलं तृणाख़्यं च पचेज्जले| तेन क्षीरं शृतं शीतं पिबेत्समधुशर्करम्||३६|| साधितां तेन पेयां वा सुशीतां मधुनाऽन्विताम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தகாஸே ததா த்ராக்ஷாதீந் சதுர்குணே ஜலே பசேத்| தேந பாதாவஶிஷ்டேந த்ராக்ஷாதீநாஂ க்வாதேந, ஸமஂ க்ஷீரஂ க்வதிதஂ [ ஶீதஂ ] மதுஶர்கராயுதஂ பிபேத்| தேந வா-ஜலேந, ஸாதிதாஂ பேயாஂ ஸுஶீதாஂ மாக்ஷிகயுதாஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- க்ஷீராந்தரமாஹ-த்ராக்ஷாஂ கணாமிதி| பேயாந்தரமாஹ-ஸாதிதாமிதி| தேந-த்ராக்ஷாதிக்வாதேந|
Adhikarana பாநகம் (௩௭-௩௮) · Śloka ௩௮
| ஶடீஹ்நீபேரபஹதீஶர்கராவிஶ்வபேஷஜம்||௩௭|| பிஷ்ட்வா ரஸஂ பிபேத்பூதஂ வஸ்த்ரேண கதமூர்ச்சிதம்| |௩௮|
View original
| शठीह्नीबेरबृहतीशर्कराविश्वभेषजम्||३७|| पिष्ट्वा रसं पिबेत्पूतं वस्त्रेण घृतमूर्च्छितम्| |३८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶட்யாதீந் ஜலே பிஷ்ட்வா வஸ்த்ரேண பூதஂ ரஸஂ கதமிஶ்ரிதஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பாநகமாஹ-ஶடீதி| பிஷ்ட்வா-ஜலோஷ்ணேந சதுர்குணேந, பாண்டத்வாத்| மூர்ச்சிதஂ-பஷ்டம்|
Adhikarana கதசூர்ணக்வாதாஃ (௩௮-௪௦) · Śloka ௪௦
| மேதாஂ விதாரீஂ காகோலீஂ ஸ்வயஂகுப்தாபலஂ பலாம்||௩௮|| ஶர்கராஂ ஜீவகஂ முத்கமாஷபர்ண்யௌ துராலபாம்| கல்கீகத்யபசேத்ஸர்பிஃ க்ஷீரேணாஷ்டகுணேந தத்||௩௯|| பாநபோஜநலேஹேஷு ப்ரயுக்தஂ பித்தகாஸஜித்| லிஹ்யாத்வா சூர்ணமேதேஷாஂ கஷாயமதவா பிபேத்||௪௦||
View original
| मेदां विदारीं काकोलीं स्वयंगुप्ताफलं बलाम्||३८|| शर्करां जीवकं मुद्गमाषपर्ण्यौ दुरालभाम्| कल्कीकृत्यपचेत्सर्पिः क्षीरेणाष्टगुणेन तत्||३९|| पानभोजनलेहेषु प्रयुक्तं पित्तकासजित्| लिह्याद्वा चूर्णमेतेषां कषायमथवा पिबेत्||४०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶர்கராதீந் கல்கீகத்யாஷ்டகுணேந க்ஷீரேண ஸர்பிஃ பசேத்| தச்ச ஸர்பிஃ பாநாதிஷு யுக்தஂ பித்தகாஸஜித்| ஏதேஷாஂ வா-ஶர்கராதீநாஂ, சூர்ணஂ லிஹ்யாத்| அதவைஷாமேவ கஷாயஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதசூர்ணக்வாதாநாஹ மேதாஂ விதாரீமிதி| லிஹ்யாந்மதுநா| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௪)- " மஹிஷ்யஜாவீகோக்ஷீரதாத்ரீ பலரஸைஃ ஸமைஃ| ஸர்பிஃ ஸித்தஂ பிபேத்தத்வந்மதுரேண கணேந வா| க்வாதீகதேநேக்ஷுரஸே க்ஷீரயுக்தேந ஸாதிதம்| ஸஶர்கரஂ பிபேர்த்ப்ராதர்லிஹ்யாத்வா மாக்ஷிகாந்விதம்| மதுரேண-ஜீவநீயேந| க்ஷீரிவக்ஷாங்குரக்வாதே பக்வஂ க்ஷீரஸமஂ கதம்| பாயயேத்பித்தகாஸார்தஂ மதுநா வாऽவலேஹயேத்||" இதி| இதி பித்தகாஸசிகித்ஸா|
Adhikarana கபகாஸசிகித்ஸா கபகாஸே ஸ்நேஹஃ (௪௧) · Śloka ௪௧
கபகாஸீ பிபேதாதௌ ஸுரகாஷ்டாத் ப்ரதீபிதாத்| ஸ்நேஹஂ பரிஸ்ருதஂ வ்யோஷயவக்ஷாராவசூர்ணிதம்||௪௧||
View original
कफकासी पिबेदादौ सुरकाष्ठात् प्रदीपितात्| स्नेहं परिस्रुतं व्योषयवक्षारावचूर्णितम्||४१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபகாஸீ பூர்வஂ ஸுரகாஷ்டாத் ப்ரதீபிதாத் யஃ ஸ்ருதஃ ஸ்நேஹஸ்தஂ வ்யோஷயவக்ஷாராவசூர்ணிதஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கபகாஸசிகித்ஸா| தத்ர ஸ்நேஹநமாஹகபகாஸீதி| பரிஸ்த்ருதஂ-பாதாலயந்த்ரேண|
Adhikarana கபகாஸே வமநவிரேசநநஸ்யாநி (௪௨) · Śloka ௪௨
ஸ்நிக்தஂ விரேசயேதூர்த்வமதோ மூர்த்நி ச யுக்திதஃ| தீக்ஷ்ணைர்விரேகைர்பலிநஂ|௪௨|
View original
स्निग्धं विरेचयेदूर्ध्वमधो मूर्ध्नि च युक्तितः| तीक्ष्णैर्विरेकैर्बलिनं|४२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ்நிக்தஂ ச ஸந்தமநந்தரஂ விரேசயேத் ஊர்த்வமதோ மூர்த்நி ச| யுக்திதோ-யதாபலஹாநிர்ந ஸ்யாதிதி பாவஃ| கைர்விரேசயேத் ? தீக்ஷ்ணைர்விரேகைஃ| கிம்பூதமாதுரம் ? பலவந்தம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- வமநவிரேகநஸ்யாந்யாஹ-ஸ்நிக்தமிதி| விரேகைஃ-வமநவிரேசநாநாமௌஷதைஃ|
Adhikarana கபகாஸே ஸஂஸர்ஜநம் (௪௨-௪௪) · Śloka ௪௪
| ஸஂஸர்கீ சாஸ்ய யோஜயேத்||௪௨|| யவமுத்ககுலத்தாந்நைருஷ்ணரூக்ஷைஃ கடூத்கடைஃ| காஸமர்தகவார்தாகவ்யாக்ரீக்ஷாரகணாந்விதைஃ||௪௩|| தாந்வபைலரஸைஃ ஸ்நேஹைஸ்திலஸர்ஷபநிம்பஜைஃ| |௪௪|
View original
| संसर्गी चास्य योजयेत्||४२|| यवमुद्गकुलत्थान्नैरुष्णरूक्षैः कटूत्कटैः| कासमर्दकवार्ताकव्याघ्रीक्षारकणान्वितैः||४३|| धान्वबैलरसैः स्नेहैस्तिलसर्षपनिम्बजैः| |४४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸஂஸர்கீ ச-பேயாதிபரிபாடீஂ ச, அஸ்ய யோஜயேத்| யவாதிபிர்யதாயோகமுஷ்ணரூக்ஷைஸ்ததா கடூத்கடைஃ-ப்ரபூதகடுகைஃ, காஸமர்தகாதியுக்தைஃ| தந்வநி பவா தாந்வாஃ-ஜாங்கலாஃ, பிலேஷு பவா பைலாஃ-பிலேஶயாஃ, தேஷாஂ ரஸாஸ்தைர்மாஸரஸைஃ ஸஹேத்யர்தஃ| ததா, ஸ்நேஹைஸ்திலதிஜைஃ ஸஹ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஶுத்த்யநந்தரஂ ஸஂஸர்ஜநமாஹ-ஸஂஸர்கீ சேதி| யவாநாஂ பேயா விலேபீ ச| முத்காநாஂ குலித்தாநாஂ வா யூஷஃ| ஜாங்கலாநாஂ பிலேஶயாநாஂ வா ரஸஃ| ஸ ச காஸமர்தாத்யந்விதஃ| க்ஷாரோ-யவக்ஷாரஃ| திலாதிஜைஃ ஸ்நேஹைர்யூஷரஸயோஃ கதகத்வம்| வங்கஸேநே து (காஸா. ஶ்லோ. ௪௦)- "முத்காமலாப்யாஂ யவதாடீமாப்யாஂ கர்கந்துநா மூலகஶுண்டகேந| ஶுண்டீகணாப்யாஂ ஸகுலத்தகேந யூஷோ நவாங்கஃ கபரோகஹந்தா||" இதி|
Adhikarana கபகாஸே உதகபாநஂ கபகாஸே உஷிதோதகபாநம் (௪௪-௪௫) · Śloka ௪௫
தஶமூலாம்பு கர்மாம்பு மத்யஂ மத்வம்பு வா பிபேத்||௪௪|| மூலைஃ பௌஷ்கரஶம்யாகபடோலைஃ ஸஂஸ்திதஂ நிஶாம்| பிபேத்வாரி ஸஹக்ஷௌத்ரஂ காலேஷ்வந்நஸ்ய வா த்ரிஷு||௪௫||
View original
दशमूलाम्बु घर्माम्बु मद्यं मध्वम्बु वा पिबेत्||४४|| मूलैः पौष्करशम्याकपटोलैः संस्थितं निशाम्| पिबेद्वारि सहक्षौद्रं कालेष्वन्नस्य वा त्रिषु||४५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஶமூலாம்ப்வாதீந்(நி) பிபேத்| அதவா, மூலைஃ பௌஷ்கராதிபிர்நிஶாஂ ஸஂஸ்திதஂ-ராத்ரிஸ்திதஂ, வாரி க்ஷௌத்ரேண ஸஹ ப்ராதஃ பிபேத்| அதவா, அந்நஸ்ய த்ரிஷு காலேஷு-ஆதிமத்யாவஸாநலக்ஷணேஷு, பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தஷிதஸ்ய பாநாந்யாஹ-தஶமூலாம்ப்விதி| கர்மாம்பு-உஷ்ணோதகம்| பாநாநந்தரமுஷ்ணோ (ஷிதோ) தகமாஹ-மூலைரிதி| புஷ்கராதீநாஂ மூலைஃ, நிஶாமந்விதஂ-ஶீதகஷாயீகதம்| த்ரிஷு காலேஷு-அந்நாதௌ அந்நமத்யே அந்நாந்தே வா|
Adhikarana கபகாஸேபிப்பல்யாதயஸ்த்ரயோ லேஹாஃ (௪௬-௪௭) · Śloka ௪௭
பிப்பலீ பிப்பலீமூலஂ ஶங்கபேரஂ பிபீதகம்| ஶிகிகுக்குடபிச்சாநாஂ மஷீ க்ஷாரோ யவோத்பவஃ||௪௬|| விஶாலா பிப்பலீமூலஂ த்ரிவதா ச மதுத்ரவாஃ| கபகாஸஹரா லேஹாஸ்த்ரயஃ ஶ்லோகார்தயோஜிதாஃ||௪௭||
View original
पिप्पली पिप्पलीमूलं शृङ्गबेरं बिभीतकम्| शिख़िकुक्कुटपिच्छानां मषी क्षारो यवोद्भवः||४६|| विशाला पिप्पलीमूलं त्रिवृता च मधुद्रवाः| कफकासहरा लेहास्त्रयः श्लोकार्धयोजिताः||४७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பிப்பல்யாதயஸ்த்ரயோ லேஹாஃ ஶ்லோகார்தைர்யோஜிதா மதுநா ஸஹ கபகாஸஹரா பவந்தி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- லேஹத்ரயமாஹ-பிப்பலீதி| ஸங்க்ரஹே து ஸப்த (சி. அ. ௪)-"தேவதார்வபயா முஸ்தஂ பிப்பலீ விஶ்வமேஷஜம்| குடூசீ பிப்பலீ பார்ங்கீ ஶங்கீ கர்கடகஸ்ய ச|| வ்யோஷதாஹவிடங்காநி த்ரிபலாஶர்கராபலாஃ| நிதிக்திகாயா மூலத்வக் மரீசைஃ ஸஹ யோஜிதா||" இதி| [ஏபிஃ] சதுர்பிஃ ஸஹ|
Adhikarana கபகாஸே மதுநேத்யாதயோऽஷ்டௌ லேஹாஃ (௪௮-௪௯) · Śloka ௪௯
மதுநா மரிசஂ லிஹ்யாந்மதுநைவ ச ஜோங்ககம்| பதக்ரஸாஂஶ்ச மதுநா வ்யாக்ரீவார்தாகபங்கஜாந்||௪௮|| காஸக்நஸ்யாஶ்வஶகதஃ ஸுரஸஸ்யாஸிதஸ்ய ச| |௪௯|
View original
मधुना मरिचं लिह्यान्मधुनैव च जोङ्गकम्| पृथग्रसांश्च मधुना व्याघ्रीवार्ताकभृङ्गजान्||४८|| कासघ्नस्याश्वशकृतः सुरसस्यासितस्य च| |४९|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததா கபகாஸே மதுநா மரிசஂ லிஹ்யாத்| மாக்ஷீகேணைவா குருஂ லிஹ்யாத்| வ்யாக்ர்யாதீநாம் ரஸாந் பதக்பதக் மதுநா லிஹ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- த்லேஹாஷ்டகமாஹ-மதுநா மரிசமிதி| ஜோங்ககஂ அகருஃ| வ்யாக்ர்யாதீநாஂ ஷண்ணாஂ ரஸாஃ| காஸக்நஃ-காஸமர்தஃ| அஸிதஃ ஸுரஸஃ-கஷ்ணதுலஸீ|
Adhikarana வாதாநுகே கபே லேஹத்ரயம் (௪௯-௫௧) · Śloka ௫௧
| தேவதாருஶடீராஸ்நாகர்கடாக்யாதுராலபாஃ||௪௯|| பிப்பலீ நாகரஂ முஸ்தஂ பத்யா தாத்ரீ ஸிதோபலா| லாஜாஃ ஸிதோபலா ஸர்பிஃ ஶங்கீ தாத்ரீபலோத்பவா||௫௦|| மதுதைலயுதா லேஹாஸ்த்ரயோ வாதாநுகே கபே| |௫௧|
View original
| देवदारुशठीरास्नाकर्कटाख़्यादुरालभाः||४९|| पिप्पली नागरं मुस्तं पथ्या धात्री सितोपला| लाजाः सितोपला सर्पिः शृङ्गी धात्रीफलोद्भवा||५०|| मधुतैलयुता लेहास्त्रयो वातानुगे कफे| |५१|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தேவதார்வாதயோ மதுதைலயுதா லேஹாஸ்த்ரயஃ-ஶ்லோகார்தகதிதாஃ, வாதாநுகே கபே ஸ்யுஃ| அத்ர ஶங்கீதாத்ரீபலோத்பவேதி கேசித்விஶிஷ்டமாமலகமாஹுஃ| அந்யே து ஶங்கீ கர்கடஶங்கீதி வ்யாசக்ஷதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- வாதாநுகே கபே லேஹத்ரயமாஹ-தேவதாருஶடீதி| தாத்ரீபலோத்பவா ஶங்கீ-ஶங்காகாரா ஶுஷ்காமலகத்வக்|
Adhikarana தாடிமாத்யஂ சூர்ணம்,குடக்ஷாராதிசூர்ணம் (௫௧-௫௩) · Śloka ௫௩
| த்வே பலே தாடிமாதஷ்டௌ குடாத்வ்யோஷாத்பலத்ரயம்||௫௧|| ரோசநஂ தீபநஂ ஸ்வர்யஂ பீநஸஶ்வாஸகாஸஜித்| குடக்ஷாரோஷணகணாதாடிமஂ ஶ்வாஸகாஸஜித்||௫௨|| க்ரமாத்பலத்வயார்தாக்ஷகர்ஷார்தாக்ஷபலோந்மிதம்| |௫௩|
View original
| द्वे पले दाडिमादष्टौ गुडाद्व्योषात्पलत्रयम्||५१|| रोचनं दीपनं स्वर्यं पीनसश्वासकासजित्| गुडक्षारोषणकणादाडिमं श्वासकासजित्||५२|| क्रमात्पलद्वयार्धाक्षकर्षार्धाक्षपलोन्मितम्| |५३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாடிமஸ்ய பலே த்வே து குடாதஷ்டௌ த்ரிகடுகாத் பலத்ரயமித்யேதத்தாடிமாத்யஂ சூர்ணஂ ரோசநாதிகுணஂ பீநஸாதிஜித்| ஸஂ-குடாதிகஂ க்ரமேண பலத்வயமர்தகர்ஷஂ கர்ஷஂ அர்தகர்ஷஂ பலப்ரமாணஂ பூர்வோக்தகுணம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- குடிகாமாஹ-த்வே பலே இதி| ஆ௦ ர௦- குடிகாந்தரமாஹ-குடக்ஷாரோஷணகணாதாடிமாதிதி| பலத்வயஂ குடஸ்ய| அர்தாக்ஷஃ க்ஷாரஸ்ய| கர்ஷோ மரீசஸ்ய| அர்தாக்ஷஃ கணாயாஃ| பலஂ தாடிமஸ்ய| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௪)- " விடங்கஂ ஸைந்தவஂ குஷ்டஂ வ்யோஷஂ ஹிங்கு மநஃ ஶிலாம்| காஸே ஶ்வாஸே ச ஹித்மாயாஂ லிஹ்யாத் க்ஷௌத்ரகதாப்லுதம்|| பாடாஶுண்டீஶடீமூர்வாகவாக்ஷிபிப்பலீகநம்| பிஷ்ட்வா கர்மாம்புநா ஹிங்குஸைந்தவாப்யாஂ யுதஂ பிபேத்|| தத்வந்முஸ்தாஶடீஶங்கீநாகராதிவிஷாபயாஃ|" இதி|
Adhikarana பாசநம் (௫௩) · Śloka ௫௩
| பிபேஜ்ஜவரோக்தஂ பத்யாதி ஸஶங்கீகஂ ச பாசநம்||௫௩||
View original
| पिबेज्जवरोक्तं पथ्यादि सशृङ्गीकं च पाचनम्||५३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததா ஜ்வரசிகித்ஸிதோக்தஂ (ஶ்லோ. ௬௨)- "பத்யாகுஸ்தும்பரீ" இத்யாதிகஂ பாசநஂ கர்கடஶங்கீஸஹிதஂ பிபேத் பூர்வகுணம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பாசநமாஹ-பிபேஜ்ஜ்வரோக்தமிதி| பத்யாதி-பத்யாகுஸ்தும்பரீமுஸ்தேத்யாதி|
Adhikarana பாசநாந்தரம் (௫௪) · Śloka ௫௪
அதவா தீப்யகத்ரிவத்விஶாலாகநபௌஷ்கரம்| ஸகணஂ க்வதிதஂ மூத்ரே கபகாஸீ ஜலேऽபி வா||௫௪||
View original
अथवा दीप्यकत्रिवृद्विशालाघनपौष्करम्| सकणं क्वथितं मूत्रे कफकासी जलेऽपि वा||५४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தீப்யகாதிகஂ கோமூத்ரே க்வதிதஂ ஜலேऽதவா க்வதிதஂ பிப்பலீஸஹிதஂ கபகாஸீ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பாசநாந்தரமாஹ-அதவேதி| தச்சமூத்ரே ஜலே[வா]க்வதிதம்|
Adhikarana ஶமநம் (௫௫) · Śloka ௫௫
தைலபஷ்டஂ ச வைதேஹீகல்காக்ஷஂ ஸஸிதோபலம்| பாயயேத்கபகாஸக்நஂ குலத்தஸலிலாப்லுதம்||௫௫||
View original
तैलभृष्टं च वैदेहीकल्काक्षं ससितोपलम्| पाययेत्कफकासघ्नं कुलत्थसलिलाप्लुतम्||५५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பிப்பலீகல்ககர்ஷஂ ஸஶர்கரஂ தைலேந பக்வஂ குலத்தஸலிலாப்லுதஂ கபகாஸக்நஂ பாயயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஶமநமாஹ-தைலபஷ்டஂ சேதி| வைதேஹீ-பிப்பலீகல்கோ-த்கவபிஷ்டபிண்டம்| அக்ஷஂ-கர்ஷம்| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௪)- "ஸௌவர்சலாபயாதாத்ரீபிப்பலீக்ஷாரநாகரம்| சூர்ணிதஂ ஸர்பிஷா வாதகபகாஸஹரஂ பிபேத்||" இதி|
Adhikarana தஶமூலகதம் (௫௬-௫௭) · Śloka ௫௭
தஶமூலாடகே ப்ரஸ்தஂ கதஸ்யாக்ஷஸமைஃ பசேத்| புஷ்கராஹ்வஶடீபில்வஸுரஸாவ்யோஷஹிங்குபிஃ||௫௬|| பேயாநுபாநஂ தத்ஸர்வவாதஶ்லேஷ்மாமயாபஹம்| |௫௭|
View original
दशमूलाढके प्रस्थं घृतस्याक्षसमैः पचेत्| पुष्कराह्वशठीबिल्वसुरसाव्योषहिङ्गुभिः||५६|| पेयानुपानं तत्सर्ववातश्लेष्मामयापहम्| |५७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஶமூலக்வாதாடகே கதஸ்ய ப்ரஸ்தஂ புஷ்கரமூலாதிபிஃ ப்ரத்யேகஂ கர்ஷப்ரமாணைஃ கல்கீகதைஃ பசேத்| தத் பேயாநுபாநஂ ஸர்வவாதகபாமயக்நம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதமாஹ தஶமூலாடகே இதி| ஆடகே க்வாதஸ்ய|
Adhikarana நிர்குண்டீகதம் (௫௭) · Śloka ௫௭
| நிர்குண்டீபத்ரநிர்யாஸஸாதிதஂ காஸஜித்ததம்||௫௭||
View original
| निर्गुण्डीपत्रनिर्याससाधितं कासजिद्धृतम्||५७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நிர்குண்டீபத்ரஸ்வரஸஸாதிதஂ கதஂ காஸஜித்ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ-நிர்குண்டீதி|
Adhikarana விடங்ககதம் (௫௮) · Śloka ௫௮
கதஂ ரஸே விடங்காநாஂ வ்யோஷகர்பஂ ச ஸாதிதம்| ௫௭ ௧/௨| |௫௮|
View original
घृतं रसे विडङ्गानां व्योषगर्भं च साधितम्| ५७ १/२| |५८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விடங்காநாஂ ரஸே வ்யோஷகர்பஂ ச ஸாதிதஂ கதஂ பூர்வோக்தகுணம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- [கதாந்தரமாஹ-கதமிதி|]
Adhikarana புநர்நவாதிகதம் (௫௮) · Śloka ௫௮
புநர்நவஶிவாடிகாஸரலகாஸமர்தாமதா- படோலபஹதீபணிஜ்ஜகரஸைஃ பயஃஸஂயுதைஃ| கதஂ த்ரிகடுநா ச ஸித்தமுபயுஜ்ய ஸஞ்ஜாயதே ந காஸவிஷமஜ்வரக்ஷயகுதாங்குரேப்யோ பயம்||௫௮||
View original
पुनर्नवशिवाटिकासरलकासमर्दामृता- पटोलबृहतीफणिज्जकरसैः पयःसंयुतैः| घृतं त्रिकटुना च सिद्धमुपयुज्य सञ्जायते न कासविषमज्वरक्षयगुदाङ्कुरेभ्यो भयम्||५८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-புநர்நவாதிரஸைஃ பயஸா யுதைஸ்த்ரிகடுநா கல்கேந ச ஸித்தஂ கதமுபயுஜ்ய-பீத்வா, காஸாதிப்யோ பயஂ ந ஜாயதே| "வஸுக்ரஹயுதா ஜஸௌ ஜஸயலாஶ்ச பத்வீ குருஃ|" அத்ர புநர்நவாதிரஸோ கதாச்சதுர்குணஃ க்ஷீரஂ கதஸமஂ கதஂ வ்யோஷாச்சதுர்குணமிதி பாகக்ரமஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தராமாஹ-புநர்நவேதி| ஶிவாடிகா-த்விதீயஃ புநர்நவா| த்ரிகடுநா கல்கேந|
Adhikarana கண்டகாரீகதம் (௫௯-௬௩) · Śloka ௬௩
ஸமூலபலபத்ராயாஃ கண்டகார்யா ரஸாடகே||௫௯|| கதப்ரஸ்தஂ பலாவ்யோஷவிடங்கஶடிதாடிமைஃ| ஸௌவர்சலயவக்ஷாரமூலாமலகபௌஷ்கரைஃ||௬௦|| வஶ்சீவபஹதீபத்யாயவாநீசித்ரகர்திபிஃ| மத்வீகாசவ்யவர்ஷாபூதுராலம்பாம்லவேதஸைஃ||௬௧|| ஶங்கீதாமலகீபார்ங்கீராஸ்நாகோக்ஷுரகைஃ பசேத்| கல்கைஸ்தத்ஸர்வகாஸேஷு ஶ்வாஸஹித்மாஸு சேஷ்யதே||௬௨|| கண்டகாரீகதஂ சைதத்கபவ்யாதிவிநாஶநம்| |௬௩|
View original
समूलफलपत्रायाः कण्टकार्या रसाढके||५९|| घृतप्रस्थं बलाव्योषविडङ्गशठिदाडिमैः| सौवर्चलयवक्षारमूलामलकपौष्करैः||६०|| वृश्चीवबृहतीपथ्यायवानीचित्रकर्धिभिः| मृद्वीकाचव्यवर्षाभूदुरालम्भाम्लवेतसैः||६१|| शृङ्गीतामलकीभार्ङ्गीरास्नागोक्षुरकैः पचेत्| कल्कैस्तत्सर्वकासेषु श्वासहिध्मासु चेष्यते||६२|| कण्टकारीघृतं चैतत्कफव्याधिविनाशनम्| |६३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கண்டகார்யாஃ ஸமூலபலபத்ராயா ரஸாடகே பலாதிபிஃ கல்கைகதாச்சதுர்தாஂஶப்ரமாணைர்கதப்ரஸ்தஂ பசேத்| தச்ச ஸர்பிஃ ஸர்வகாஸாதிஷ்விஷ்யதே-அபிஹிதம்| இதஂ ச கண்டாகாரீகதஂ கபவ்யாதிவிநாஶநம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ-ஸமூலபலஶாகாயா இதி| மூலஂபிப்பலீமூலம்| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௪)- "கண்டகார்யாஸ்துலாஂ க்ஷுண்ணாஂ பக்த்வா த்ரோணேऽம்பஸஃ பசேத்| தேநாடகேந க்வாதஸ்ய கதப்ரஸ்தஂ பிசூந்மிதைஃ|| ராஸ்நாதுஃ ஸ்பர்ஶஷங்க்ரந்தாபிப்பலீத்வயசித்ரகைஃ| ஸௌவர்சலயவக்ஷாரகஷ்ணாமூலைஶ்ச தஜ்ஜயேத்|| காஸஶ்வாஸகபஷ்டீவஹித்மாரோசகபீநஸாந்|" இதி|
Adhikarana வ்யாக்ரீலேஹஃ (௬௩-௬௭) · Śloka ௬௭
| பசேவ்யாக்ரீதுலாஂ க்ஷுண்ணாஂ வஹேऽபாமாடகஸ்திதே||௬௩|| க்ஷிபேத் பூதே து ஸஞ்சூர்ண்ய வ்யோஷராஸ்நாமதாக்நிகாந்| ஶங்கீபார்ங்கீகநக்ரந்திதந்வயாஸாந் பலார்தகாந்||௬௪|| ஸர்பிஷஃ ஷோடஶபலஂ சத்வாரிஂஶத்பலாநி ச| மத்ஸ்யண்டிகாயாஃ ஶுத்தாயாஃ புநஶ்ச தததிஶ்ரயேத்||௬௫|| தர்வீலேபிநி ஶீதே ச பதக் த்விகுடவஂ க்ஷிபேத்| பிப்பலீநாஂ தவக்ஷீர்யா மாக்ஷிகஸ்யாநவஸ்ய ச||௬௬|| லேஹோऽயஂ குல்மஹத்ரோகதுர்நாமஶ்வாஸகாஸஜித்| |௬௭|
View original
| पचेव्याघ्रीतुलां क्षुण्णां वहेऽपामाढकस्थिते||६३|| क्षिपेत् पूते तु सञ्चूर्ण्य व्योषरास्नामृताग्निकान्| शृङ्गीभार्ङ्गीघनग्रन्थिधन्वयासान् पलार्धकान्||६४|| सर्पिषः षोडशपलं चत्वारिंशत्पलानि च| मत्स्यण्डिकायाः शुद्धायाः पुनश्च तदधिश्रयेत्||६५|| दर्वीलेपिनि शीते च पृथक् द्विकुडवं क्षिपेत्| पिप्पलीनां तवक्षीर्या माक्षिकस्यानवस्य च||६६|| लेहोऽयं गुल्महृद्रोगदुर्नामश्वासकासजित्| |६७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வ்யாக்ர்யாஸ்துலாஂ க்ஷுண்ணாஂ-மர்திதாஂ, ஜலஸ்ய வஹே-சதுர்த்ரோணே, பசேத்| ஆடகஸ்திதே ஜலே ஸஞ்சூர்ண்ய வ்யோஷாதீநி அர்தபலப்ரமாணாநி ப்ரத்யேகஂ க்ஷிபேத்| அக்நிரேவாக்நிகஃ-சித்ரகஃ| கதஸ்ய ச ஷோடஶ பலாநி, மத்ஸ்யண்டிகாயாஃ,-விமலாயாஃ, சத்வாரிஂஶத்பலாநி, பூயஶ்ச தத்ஸர்வஂ பசேத்| தர்வீ லிம்பதீதி தர்வீலேபீ தஸ்மிந் தர்வீலேபிநி, அவலேஹே ஶீதே ஸதி ப்ரத்யேகஂ த்விகுடவப்ரமாணஂ பிப்பல்யாதி க்ஷிபேத்| அயஂ லேஹோ குல்மாதிஜித்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- வ்யாக்ரீலேஹமாஹ-பசேத்வ்யாக்ரீதுலாமிதி| வஹேத்ரோணசதுஷ்கே| க்ரந்தி-பிப்பலீமூலம்| மத்ஸ்யண்டிகாயாஃ-ஶர்கராயாஃ| அநவஸ்ய-ஜீர்ணஸ்ய| ஸங்க்ரஹே து (சி.அ. ௪)- "த்ரிபலா பிப்பலீ பாடா ஸாரிவா பஹதீத்வயம்| மரீசஂ பத்மகஂ முஸ்தமுஷீரஂ சாக்ஷஸம்மிதம்|| பக்த்வா ஜலாடகே பாதஶேஷேக்ஷாரபலாஷ்டகம்| தத்வா குடஸ்ய ச பலஂ பசேதாதர்விலேபநாத்|| லேஹஃ கபோல்பணஂ காஸஂ ஸர்வமேஷ நியச்சதி| ஸாதிதஂ க்ஷீரமேபிர்வா தைலக்ஷோத்ரயுதஂ பிபேத்||" இதி| வங்கஸேநே து (காஸாதிகாரே)- "குஷ்டஂ தாமலகீ பார்ங்கீ ஶடீக்ஷாரோ ஹரீதகீ| கோலஂ சோஷ்ணாம்பஸா சீர்ணஂ லேஹோ வா மதுஸஂயுதஃ|| கோலஂ-மரிசம்| (ஶ்லோ. ௪௭) வ்யோஷபுஷ்கரமத்வீகாத்ரிபலாஶடிசித்ரகைஃ| மதுதைலயுதோ லேஹஃ ஶ்லேஷ்மகாஸநிபர்ஹணஃ|| வ்யோஷாஜமோதசித்ரகஷங்க்ரந்தாசவ்யகல்கிதஂ ஸர்பிஃ| கபகாஸஶ்வாஸஹரஂ வாஸகரஸஸாதிதஂ ஸமது||" இதி| யோகரத்நே து-"விடங்கஂ ஸைந்தவஂ ராஸ்நா ஶடீ க்ஷாரோ மஹௌஷதம்| ஶ்லேஷ்மகாஸே ஹிதஂ சூர்ணஂ லேஹோ வா மதுஸஂயுதஃ|| பிபீதகஂ கதாப்யக்தஂ கோஶகத்பரிவேஷ்டிதம்| ஸ்விந்நமக்நௌ ஹரேத்காஸஂ த்ருவமாஸ்யே விதாரிதம்||" இதி|
Adhikarana தூமஃ (௬௭) · Śloka ௬௭
| ஶமநஂ ச பிபேத்தூமஂ ஶோதநஂ பஹலே கபே||௬௭||
View original
| शमनं च पिबेद्धूमं शोधनं बहले कफे||६७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததா கபகாஸே ஶமநஂ தூமஂ பிபேத்| கநஶ்லேஷ்மணி ஶோதநஂ தூமஂ பிபேத்| கநஶ்லேஷ்மணி ஶோதநஂ தூமஂ பிபேத்| அத தமேவ தூமமாஹ-
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தூமமாஹ-ஶமநஂ சேதி| ஶமநஂ தூமஂ பிபேத்| யஸ்ய து பஹலஃ கபஃ [ஸ] ஶோதநஂ தூமஂ பிபேத்|
Adhikarana தூமாந்தரம் (௬௮-௬௯) · Śloka ௬௯
மநஃஶிலாலமதுகமாஂஸீமுஸ்தேங்குதீத்வசஃ| தூமஂ காஸக்நவிதிநா பீத்வா க்ஷீரஂ பிபேதநு||௬௮|| நிஷ்ட்யூதாந்தே குடயுதஂ கோஷ்ணஂ தூமோ நிஹந்தி ஸஃ| வாதஶ்லேஷ்மோத்தராந் காஸாநசிரேண சிரந்தநாந்||௬௯||
View original
मनःशिलालमधुकमांसीमुस्तेङ्गुदीत्वचः| धूमं कासघ्नविधिना पीत्वा क्षीरं पिबेदनु||६८|| निष्ठ्यूतान्ते गुडयुतं कोष्णं धूमो निहन्ति सः| वातश्लेष्मोत्तरान् कासानचिरेण चिरन्तनान्||६९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏதேஷாஂ ஸம்பந்திநஂ தூமஂ காஸக்நவிதிநா-ஸூத்ரோதிதேந, பீத்வாऽநு-பஶ்சாத், நிஷ்ட்யூதாந்தே கோஷ்ணஂ க்ஷீரஂ குடாந்விதஂ பிபேத்| ஸ தூமஃ பீதோ வாதஶ்லேஷ்மோத்தராந் காஸாஂஶ்சிரந்தநாந் ஆஶ்வேவ ஹந்தி| சிரந்தநாநிதி "ஸாயஂ சிரஂ" இத்யாதிநா ட்யுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தூமாந்தரமாஹ மநஃஶிலேதி| அலஂ-ஹரிதாலம்| இங்குதீ-தாபஸத்ருமஃ| த்வக்தாஜி (?) சூர்ணீகத்வா தேஷாஂ தூமஂ பிபேதித்யர்தஃ| காஸக்நவிதிநா-தூமபாநோக்தேந| தூமோத்க்லிஷ்டகபநிஷ்டாநாமக்ஷீரஂ பிபேத்| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௪)- " ப்ரபௌண்டரீகஂ மதுகஂ ஶார்ஙேஷ்டாऽலஂ மநஃ ஶிலாம்| மரீசஂ பிப்பலீஂ த்ராக்ஷாமேலாஂ ஸுரஸமஞ்ஜரீம்|| கத்வா வார்தை பிபேத்தூமஂ க்ஷௌமசைலாநுவார்திநீம்| கதாக்தாமநு ச க்ஷீரஂ பிபேத்தத்வத்குடாம்பு வா|| ஶார்ங்கேஷ்டா-உத்துண்டுகீ| ஸுரஸஃ-துலஸீ| தத்வத்-நிஷ்ட்யாதாந்தே| நேபாலிதாலமரிசலாக்ஷாநதகுடந்நடைஃ| உஶீரரோஹிஷபலத்ரவிடீவஂஶலேகநைஃ|| பூர்வகல்பேந தூமோऽயஂ ஸாநுபாநோ விதீயதே| நேபாலீ-மநஃஶிலா தாலஂ-ஹரிதாலம்| த்ரவிடீ-ஏலா| வஂஶலேகநஂ-வஂஶத்வக்| கார்பாஸாஸ்த்யஶ்வகந்தா ச தூமஃ காஸவிநாஶநஃ| கோஶாதகீபலாந்மத்யைஃ பிபேத்வா ஸமநஃஶிலைஃ||" இதி| யோகரத்நே து-"தாப்யமாநஸகாஸேந நாஸாபங்கே ஸ்வரேஜடே| க்ஷவதௌ க்ராணநாஸே ச தூமநாடீஂ ப்ரயோஜயேத்|| க்ஷௌமகர்பாஂ பிபேத்வர்தி ஹரிதாலஂ மநஃ ஶிலாம்| தாலீஸபத்ரஂ கைடர்யஂ குடாந்நஂ சைவ போஜயேத்|| கைடர்யஂ-கட்பலம்| தூமவர்திர்பலாவ்யோஷஂ ஹரிதாலஂ மநஃ ஶிலா| அநுபாநஂ ஶதஂ வாऽபி ப்ரஶஸ்தஂ காஞ்ஜிகௌதநம்|| மதுகஂ சாஜமோதஶ்ச ஜீவந்த்யகுருஸர்ஜஜௌ| ஸ்வைரண்டமூலா காஸக்நீ தூமவர்திரியஂ ஶுபா|| ஸர்ஜஜோ-ராலா| க்ஷௌமஂ ஹிங்குவசாபூர்ஜக்ரந்திஶ்சைஷ கதாந்விதஃ| தூமகாஸஹரஃ பீதஃ ஸர்வகந்தமயோऽபி வா|| மநஃ ஶிலா ஸமாலிதரைஃ பரிஶோதிதைஃ| த்ர்யஹஂ பத்ரைஃ கதஂ தூமஂ பிபேத்காஸநிவாரணம்|| ஜாதேருத்தரஶிபாதூமஂ ஶிலாகுக்குலமிஶ்ரிதம்| காத்ரஸ்ய பதராங்காரைஃ காரயேத்காஸஶாந்தயே|| ஜாதேருத்தரதிங்மூலஂ ஶிலைலாகுக்குலுஂ ஸமம்| அஜாமூத்ரேந பிஷ்டோऽயஂ தூபஃ காஸஹரஃ பரஃ| மூலேந ஶரபுங்காயா தூபஃ காஸஹரஃ பரஃ|" இதி|
Adhikarana தமகோபத்ரவே ப்ரதீகார (௭௦) · Śloka ௭௦
தமகஃ கபகாஸே து ஸ்யாச்சேத்பித்தாநுபந்தஜஃ| பித்தகாஸக்ரியாஂ தத்ர யதாவஸ்தஂ ப்ரயோஜயேத்||௭௦||
View original
तमकः कफकासे तु स्याच्चेत्पित्तानुबन्धजः| पित्तकासक्रियां तत्र यथावस्थं प्रयोजयेत्||७०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபகாஸே யதி தமகஃ பித்தாநுபந்தஜஃ ஸ்யாத்| தத்ரதமகே, பித்தகாஸக்ரியாமவஸ்தாவஶாத் ப்ரயோஜயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தமகோபத்ரவே ப்ரதீகாரமாஹ-தமக இதி| தமகஃ-ப்ரதமகஃ, "ஜ்வரமூர்ச்சாயுதஃ ஶீதைஃ ஶாம்யேத் ப்ரதமகஸ்து ஸஃ|" (ஹ. நி. அ. ௪/௧௧) இதி வசநாத்பித்தஜத்வாச்ச|
Adhikarana அநுபந்தபேதாச்சிகித்ஸா (௭௧-௭௨) · Śloka ௭௨
கபாநுபந்தே பவநே குர்யாத்கபஹராஂ க்ரியாம்| பித்தாநுபந்தயோர்வாதகபயோஃ பித்தநாஶிநீம்||௭௧|| வாதஶ்லேஷ்மாத்மகே ஶுஷ்கே ஸ்நிக்தமார்த்ரே விருக்ஷணம்| காஸே கர்ம ஸபித்தே து கபஜே திக்தஸஂயுதம்||௭௨||
View original
कफानुबन्धे पवने कुर्यात्कफहरां क्रियाम्| पित्तानुबन्धयोर्वातकफयोः पित्तनाशिनीम्||७१|| वातश्लेष्मात्मके शुष्के स्निग्धमार्द्रे विरुक्षणम्| कासे कर्म सपित्ते तु कफजे तिक्तसंयुतम्||७२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பவநே கபாநுபந்தே ஸதி கபகாஸஹராஂ க்ரியாஂ குர்யாத்| பித்தாநுபந்தயோர்வாதகபயோஃ பித்தகாஸநாஶிநீஂ க்ரியாஂ விதத்யாத்| வாதஶ்லேஷ்மாத்மகே ஶுஷ்கே காஸே ஸ்நிக்தஂ கர்ம| ஆர்த்ரே து காஸே விரூக்ஷணஂ கர்ம| கபஜே து காஸே ஸபித்தே திக்தஸஂயுதஂ விரூக்ஷணஂ கர்ம|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அநுபந்தபேதாச்சிகித்ஸாமாஹ-கபநுபந்த இதி| ஶுஷ்கே-ஶ்லேஷ்மநிஷ்டீவநஹீநே,ஆர்த்ரே-யுக்தே| ஸபித்தே கபஜே து ஶுஷ்கே திக்தயுதஂ ஸ்நிக்தம், ஆர்த்ரே ரூக்ஷம்| இதி கபகாஸசிகித்ஸா
Adhikarana உரஃக்ஷதே ஔஷதம் (௭௩) · Śloka ௭௩
உரஸ்யந்தஃக்ஷதே ஸத்யோ லாக்ஷாஂ க்ஷௌத்ரயுதாஂ பிபேத்| க்ஷீரேண|௭௩|
View original
उरस्यन्तःक्षते सद्यो लाक्षां क्षौद्रयुतां पिबेत्| क्षीरेण|७३|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அந்தஃக்ஷத உரஸி ஸதி ஸத்யஃ-ஶீக்ரமேவ, லாக்ஷாஂ மாக்ஷிகயுக்தாஂ க்ஷீரேண பிபேத்| உரஃஸந்தாநஜநேந லாக்ஷாயாஃ ப்ராதாந்யாத்| ததா சாக்ர்யஂ ஸங்க்ரஹே (ஸூ.அ.௧௩)-"லாக்ஷா ஸத்யஃக்ஷதக்நாநாம்|" இதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அத க்ஷதகாஸசிகித்ஸா| தத்ர க்ஷதஸ்யௌஷதமாஹ-உரஸ்யந்தஃக்ஷத இதி| ஸத்யஃ-உத்பந்நமாத்ரே|
Adhikarana ஜீர்ணைஷதே போஜநம் (௭௩) · Śloka ௭௩
| ஶாலீந் ஜீர்ணேऽத்யாத்க்ஷீரேணைவ ஸஶர்கராந்||௭௩||
View original
| शालीन् जीर्णेऽद्यात्क्षीरेणैव सशर्करान्||७३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜீர்ணே-பரிணதே தஸ்மிந்நௌஷதே, க்ஷீரேணைவ ஸஹ ஶாலிம(லீந) த்யாத் ஸஶர்கரம்(ராந்)|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அத்ரௌஷதபோஜநமாஹ-ஶாலீநிதி| ஜீர்ணே-ஔஷதே|
Adhikarana பார்ஶ்வருஜாத்யந்விதே ஔஷதம் (௭௪) · Śloka ௭௪
பார்ஶ்வபஸ்திஸருக்சால்பபித்தாக்நிஸ்தாஂ ஸுராயுதாம்| |௭௪|
View original
पार्श्वबस्तिसरुक्चाल्पपित्ताग्निस्तां सुरायुताम्| |७४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பார்ஶ்வபஸ்த்யாதிருகல்பாக்நிஶ்ச தாஂ-லாக்ஷாஂ, ஸுராயுதாஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-பார்ஶ்வபஸ்திஸருகிதி பார்ஶ்வயோர்பஸ்தௌ ச ஸருக்-ஸஶூலஃ| தாஂ-லாக்ஷாம்|
Adhikarana பிந்நவிட்கே ஔஷதம் (௭௪) · Śloka ௭௪
| பிந்நவிட்கஃ ஸமுஸ்தாதிவிஷாபாடாஂ ஸவத்ஸகாம்||௭௪||
View original
| भिन्नविट्कः समुस्तातिविषापाठां सवत्सकाम्||७४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பிந்நபுரீஷோ நரோ முஸ்தாதிவிஷாபாடாவத்ஸகாந்விதாஂ லாக்ஷாஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-பிந்நவிட்க இதி| முஸ்தாதிபிஶ்சதுர்பிர்யுதாஂ லாக்ஷாஂ ஶீதோதகேந பிபேத்|
Adhikarana தீப்தாநலே ஔஷதம் (௭௫) · Śloka ௭௫
லாக்ஷாஂ ஸர்பிர்மதூச்சிஷ்டஂ ஜீவநீயஂ கணஂ ஸிதாம்| த்வக்க்ஷீரீ ஸமிதஂ க்ஷீரே பக்த்வா தீப்தாநலஃ பிபேத்||௭௫||
View original
लाक्षां सर्पिर्मधूच्छिष्टं जीवनीयं गणं सिताम्| त्वक्क्षीरी समितं क्षीरे पक्त्वा दीप्तानलः पिबेत्||७५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-லாக்ஷாதீநி ஹி க்ஷீரே பக்த்வா தத் க்ஷீரஂ தீப்தாக்நிஃ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹா-லாக்ஷாஂ ஸர்பிரிதி| ஸமித்-கோதமசூர்ணம்|
Adhikarana ஸந்தாநார்தஂ பயஃ (௭௬) · Śloka ௭௬
இக்ஷ்வாரிகாபிஸக்ரந்திபத்மகேஸரசந்தநைஃ| ஶதஂ பயோ மதுயுதஂ ஸந்தாநார்தஂ பிபேத்க்ஷதீ||௭௬||
View original
इक्ष्वारिकाबिसग्रन्थिपद्मकेसरचन्दनैः| शृतं पयो मधुयुतं सन्धानार्थं पिबेत्क्षती||७६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இக்ஷ்வாரிகாதிபிஃ ஶதஂ க்ஷீரஂ மதுயுதஂ ஸந்தாநார்தமுரஸி க்ஷதஃ புமாந் பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-இக்ஷ்வாரிகேதி|
Adhikarana ஜ்வரதாஹே ஔஷதத்வயம் (௭௭) · Śloka ௭௭
யவாநாஂ சூர்ணமாமாநாஂ க்ஷீரே ஸித்தஂ கதாந்விதம்| ஜ்வரதாஹே ஸிதாக்ஷௌத்ரஸக்தூந்வா பயஸா பிபேத்||௭௭||
View original
यवानां चूर्णमामानां क्षीरे सिद्धं घृतान्वितम्| ज्वरदाहे सिताक्षौद्रसक्तून्वा पयसा पिबेत्||७७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யவாநாமாமாநாஂ சூர்ணஂ க்ஷீரே ஸித்தஂ கதயுதஂ ஜ்வரதாஹே பிபேத்| அதவா, ஶர்கராமாக்ஷிகயுதாந் ஸக்தூந் பயஸா பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-யவாநாஂ சூர்ணமிதி| ஆமாநாஂ-உலம்பிகாயோக்யாநாம்| ஔஷதாந்தரமாஹ-ஸிதாக்ஷௌத்ரஸக்தூந்வேதி|
Adhikarana காஸே ஔஷதசதுஷ்டயம் (௭௮-௭௯) · Śloka ௭௯
காஸவாஂஸ்து பிபேத்ஸர்பிர்மதுரௌஷதஸாதிதம்| குடோதகஂ வா க்வதிதஂ ஸக்ஷௌத்ரமரிசஂ ஹிதம்||௭௮|| சூர்ணமாமலகாநாஂ வா க்ஷீரே பக்வஂ கதாந்விதம்| ரஸாயநவிதாநேந பிப்பலீர்வா ப்ரயோஜயேத்||௭௯||
View original
कासवांस्तु पिबेत्सर्पिर्मधुरौषधसाधितम्| गुडोदकं वा क्वथितं सक्षौद्रमरिचं हितम्||७८|| चूर्णमामलकानां वा क्षीरे पक्वं घृतान्वितम्| रसायनविधानेन पिप्पलीर्वा प्रयोजयेत्||७९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காஸவாஂஶ்ச மதுரௌஷதைஃ ஸாதிதஂ ஸர்பிஃ பிபேத்| அதவா, குடோதகஂ க்வதிதஂ ஸக்ஷௌத்ரமரிசஂ ஶீதஂ பிபேத்| ஆமலகாநாஂ வா சூர்ணஂ க்ஷீரே ஸித்தஂ ஸர்பிர்யுக்தஂ பிபேத்| ரஸாயநோக்தவிதிநா வா பிப்பலீஃ ப்ரயோஜயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-காஸவாஂஸ்த்விதி| மதுராணிஜீவந்த்யாதீநி| ஔஷதாந்தரமாஹ-குடோதகஂ வேதி| க்வதிதஂ-க்வாதவிதிநா| ஔஷதாந்தரமாஹ-சூர்ணமாமலகாநாஂ வேதி| ஔஷதாந்தரமாஹ-ரஸாயநவிதாநேநேதி|
Adhikarana காஸே பர்வாஸ்திஶூலே சௌஷதம் (௮௦) · Śloka ௮௦
காஸீ பர்வாஸ்திஶூலீ ச லிஹ்யாத்ஸகதமாக்ஷிகாஃ| மதூகமதுகத்ராக்ஷாத்வக்க்ஷீரிபிப்பலீபலாஃ||௮௦||
View original
कासी पर्वास्थिशूली च लिह्यात्सघृतमाक्षिकाः| मधूकमधुकद्राक्षात्वक्क्षीरिपिप्पलीबलाः||८०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காஸீ பர்வாஸ்திஶூலவாஂஶ்ச ஸகதமாக்ஷிகா மதூகாதீர்லிஹ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-காஸீ பர்வாஸ்திஶூலீதி| வங்கஸேநே து (காஸாதிகாரே ஶ்லோ. ௯௩)- "சூர்ணஂ ககுபஸமுத்தஂ வாஸகரஸபாவிதஂ பஹூந் வாராந்| மதுகதஸிதோபலாபிர்லேஹ்யஂ க்ஷதகாஸரக்தபித்தஹரம்||" இதி|
Adhikarana ஏலாதி (த்ரிஜாதகாதி)குடிகா (௮௧-௮௩) · Śloka ௮௩
த்ரிஜாதமர்தகர்ஷாஂஶஂ பிப்பல்யர்தபலஂ ஸிதா| த்ராக்ஷா மதூகஂ கர்ஜூரஂ பலாஂஶஂ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணிதம்||௮௧|| மதுநா குடிகா க்நந்தி தா வஷ்யாஃ பித்தஶோணிதம்| காஸஶ்வாஸாருசிச்சர்திமூர்ச்சாஹித்மாமதப்ரமாந்||௮௨|| க்ஷதக்ஷயஸ்வரப்ரஂஶப்லீஹஶோஷாட்யமாருதாந்| ரக்தநிஷ்டீவஹத்பார்ஶ்வருக்பிபாஸாஜ்வராநபி||௮௩||
View original
त्रिजातमर्धकर्षांशं पिप्पल्यर्धपलं सिता| द्राक्षा मधूकं खर्जूरं पलांशं श्लक्ष्णचूर्णितम्||८१|| मधुना गुटिका घ्नन्ति ता वृष्याः पित्तशोणितम्| कासश्वासारुचिच्छर्दिमूर्च्छाहिध्मामदभ्रमान्||८२|| क्षतक्षयस्वरभ्रंशप्लीहशोषाढ्यमारुतान्| रक्तनिष्ठीवहृत्पार्श्वरुक्पिपासाज्वरानपि||८३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்ரிஜாதகமர்தகர்ஷப்ரமாணஂ கணா கர்ஷத்வயமாத்ரா ஸிதாதிகஂ ப்ரத்யேகஂ பலாஂஶஂ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணிதஂ மதுநா கதா குடிகா வஷ்யாஃ பித்த ஶோணிதாதீந் க்நந்தி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஏலாதிகுடிகாமாஹ-த்ரிஜாதமர்தகர்ஷாஂஶமிதி|
Adhikarana ரக்தஷ்டீவே ஔஷதத்வயம் (௮௪-௮௫) · Śloka ௮௫
வர்ஷாபூஶர்கராரக்தஶாலிதண்டுலஜஂ ரஜஃ| ரக்தஷ்டீவீ பிபேத்ஸித்தஂ த்ராக்ஷாரஸபயோகதைஃ||௮௪|| மதூகமதுகக்ஷீரஸித்தஂ வா தண்டுலீயகம்| |௮௫|
View original
वर्षाभूशर्करारक्तशालितण्डुलजं रजः| रक्तष्ठीवी पिबेत्सिद्धं द्राक्षारसपयोग़ृतैः||८४|| मधूकमधुकक्षीरसिद्धं वा तण्डुलीयकम्| |८५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-புநர்நவாதிசூர்ணஂ த்ராக்ஷாரஸபயோகதைஃ ஸித்தஂ ரக்தஷ்டீவீ பிபேத்| அதவா, மதூகாதிபிஃ ஸித்தஂ தண்டுலீயகஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-வர்ஷாபூஶர்கரேதி| ஔஷதாந்தரமாஹ-மதூகமதுகக்ஷீரஸித்தமிதி| மதூகமதுகாப்யாஂ ஸித்தேந க்ஷீரேண ஸித்தம்|
Adhikarana அத்ர ரக்தபித்தௌஷதமபி (௮௫) · Śloka ௮௫
| யதாஸ்வஂ மார்கவிஸதே ரக்தே குர்யாச்ச பேஷஜம்||௮௫||
View original
| यथास्वं मार्गविसृते रक्ते कुर्याच्च भेषजम्||८५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மார்கேண-முகாதிநா, விஸதே ரக்தே யதாயதஂ ரக்தபித்த சிகித்ஸிதோக்தமௌஷதஂ குர்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ரக்தபித்தௌஷதமதிதிஶதி-யதாஸ்வமிதி| யோகரத்நே து-""கங்ககோதாவரீக்ஷிப்ராகாலிந்தீநர்மதோத்பவாம்| ஆஹத்யஸிகதாஂ ஶ்வேதாஂ ஸுஸூக்ஷ்மாஂ ப்ரஸதோந்மிதாம்|| துல்யாஂ தைலகதக்ஷௌத்ரைஃ ஸவஸாமஞ்ஜிபிஸ்ததா| ஸாகாரதூமைஸ்த்ரிபலாரஸேந ச விமிஶ்ரிதாம்|| ஸப்தபிஃ ப்ரஸதைஃ ஸார்தஂ கஜேந மதிதாஂ பிபேத்|ரக்தஷ்டீவீ க்ஷதோரஸ்கஃ ஸித்தயோகஂ ஸமாசரேத்| ரக்தே ப்ரவத்தே தக்ஷாண்டஂ யூஷைஸ்தோயேந வா பிபேத்|| சடகாண்டரஸஂ வாऽபி ரக்தஂ வா சாகஜாங்கலம்||" இதி| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௫)- "ரக்தேऽதிவத்தே சாகஂ வா ஜாங்கலஂ வா பிபேதஸக்|" ததா-"பிப்பலீமதுகஂ பிஷ்டஂ கார்ஷிகஂ ஸஸிதோபலம்| ப்ராஸ்திகஂ கவ்யமாஜஂ ச க்ஷீரமிக்ஷுரஸஸ்ததா|| யவகோதூமமத்வீகாசூர்ணமாமலகாத்ரஸஃ| தைலஂ ச ப்ரஸதாஂஶாநி தத்ஸர்வஂ ம்ருதுநாऽக்நிநா|| பசேல்லேஹஂ கதஂக்ஷௌத்ரயுதஃ ஸ க்ஷதகாஸநுத்| காஸஹத்ரோககார்ஶ்யக்நோ ஹிதோ வத்தால்பரேதஸாம்||" இதி| யவசூர்ணாதீநி ப்ரஸதாஂஶாநி|
Adhikarana மூடவாதே ஔஷதம் (௮௬) · Śloka ௮௬
மூடவாதஸ்த்வஜாமேதஃ ஸுராபஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்| |௮௬|
View original
मूढवातस्त्वजामेदः सुराभृष्टं ससैन्धवम्| |८६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மூடவாதஸ்து புருஷோऽஜாயா மேதஃ ஸுரயா பஷ்டமீஷத்ஸைந்தவஸஹிதமத்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-
Adhikarana க்ஷாமக்ஷீணாதௌ ஔஷதம் (௮௬-௮௭) · Śloka ௮௭
| க்ஷாமஃ க்ஷீணஃ க்ஷதோரஸ்கோ மந்தநித்ரோऽக்நிதீப்திமாந்||௮௬|| ஶதக்ஷீரஸரேணாத்யாத்ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கரம்| |௮௭|
View original
| क्षामः क्षीणः क्षतोरस्को मन्दनिद्रोऽग्निदीप्तिमान्||८६|| शृतक्षीरसरेणाद्यात्सघृतक्षौद्रशर्करम्| |८७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷாமஃ க்ஷீணஃ க்ஷதோரஸ்கோ மந்தநித்ரோ தீப்தாக்நிஃ ஶதக்ஷீரஸ்ய ஸம்பந்திநா ஸரேண ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கரமஜாமேதோऽத்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-க்ஷாமஃ க்ஷீண இதி| அஜாமேத இத்யுநஷங்கஃ|
Adhikarana க்ஷீணக்ஷதகதகஶேஷு ஔஷதம் (௮௭-௮௮) · Śloka ௮௮
| ஶர்கராயவகோதூமஂ ஜீவகர்ஷபகௌ மது||௮௭|| ஶதக்ஷீராநுபாநஂ வா லிஹ்யாத்க்ஷீணஃ க்ஷதஃ கஶஃ| |௮௮|
View original
| शर्करायवगोधूमं जीवकर्षभकौ मधु||८७|| शृतक्षीरानुपानं वा लिह्यात्क्षीणः क्षतः कृशः| |८८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா க்ஷீணஃ க்ஷதஃ கஶோ வா ஶர்கராதிகஂ லிஹ்யாத்| கதம் ? ஶதக்ஷீராநுபாநம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-
Adhikarana க்ஷீணக்ஷதகதேஷு ஔஷதம் (௮௮-௮௯) · Śloka ௮௯
| க்ரவ்யாத்பிஶிதநிர்யூஹஂ கதபஷ்டஂ பிபேச்ச ஸஃ||௮௮|| பிப்ப்பலீக்ஷௌத்ரஸஂயுக்தஂ மாஂஸஶோணிதவர்தநம்| |௮௯|
View original
| क्रव्यात्पिशितनिर्यूहं घृतभृष्टं पिबेच्च सः||८८|| पिप्प्पलीक्षौद्रसंयुक्तं मांसशोणितवर्धनम्| |८९|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ ச-க்ஷீணாதிஃ, க்ரவ்யாத்பிஶிதஸ்ய நிர்யூஹஂ கதேந பஷ்டஂ பிபேத்| கிம்பூதம் ? பிப்பலீக்ஷௌத்ராந்விதம்| தச்ச மாஂஸஶோணிதவர்தநஂ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-க்ரவ்யாத்பிஶிதநிர்யூஹமிதி| ஸஃ-க்ஷீணஃ க்ஷதகாஸீ|
Adhikarana க்ஷீணக்ஷதகதேஷு ஔஷதாந்தரம் க்ஷதோரஸ்கே ஔஷதம் (௮௯-௯௧) · Śloka ௯௧
| ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தப்லக்ஷஶாலப்ரியங்குபிஃ||௮௯|| தாலமஸ்தகஜம்பூத்வக்ப்ரியாலைஶ்ச ஸபத்மகைஃ| ஸாஶ்வகர்ணைஃ ஶதாத்க்ஷீராதத்யாஜ்ஜாதேந ஸர்பிஷா||௯௦|| ஶால்யோதநஂ க்ஷதோரஸ்கஃ க்ஷீணஶுக்ரபலேந்த்ரியஃ| |௯௧|
View original
| न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षशालप्रियङ्गुभिः||८९|| तालमस्तकजम्बूत्वक्प्रियालैश्च सपद्मकैः| साश्वकर्णैः शृतात्क्षीरादद्याज्जातेन सर्पिषा||९०|| शाल्योदनं क्षतोरस्कः क्षीणशुक्रबलेन्द्रियः| |९१|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ந்யக்ரோதாதிபிஃ ஶதாத்க்ஷீராத் ஸமுத்பூதேந ஸர்பிஷா ஶால்யோதநஂ க்ஷதோரஸ்கஃ க்ஷீணஶுக்ராதிஶ்ச நரோऽத்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ-ந்யக்ரோதோதும்பரேதி| தாலமஸ்தகோ-அக்ர. . மஜ்ஜா| ந்யக்ரோதாதிபிஃ ஶதஂ யத் க்ஷீரஂ, ததோ ஜாதஂ யத்ஸர்பிஃ, தேந ஶால்யோதநமத்யாத்|
Adhikarana வாதபித்தார்திதே கதாப்யங்கஃ (௯௧-௯௨) · Śloka ௯௨
| வாதபித்தார்திதேऽப்யங்கோ காத்ரபேதே கதைர்மதஃ||௯௧|| தைலைஶ்சாநிலரோகக்நைஃ பீடிதே மாதரிஶ்வநா| |௯௨|
View original
| वातपित्तार्दितेऽभ्यङ्गो गात्रभेदे घृतैर्मतः||९१|| तैलैश्चानिलरोगघ्नैः पीडिते मातरिश्वना| |९२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதபித்தபீடிதே காத்ரமேதே வாऽப்யங்கோகதைர்மதஃ| மாதரிஶ்வநா-வாதேந, பீடிதே ஸதி தைலைர்வாதரோகக்நைரப்யங்கோ மதஃ| சஶப்தாத்ததைரபீதி த்யோதயதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாப்யங்கமாஹ வாதபிதார்தித் இதி| தைலாப்யங்கமாஹ-தைலைஶ்சேதி|
Adhikarana ஹ்ரத்பார்ஶ்வார்தௌ ஔஷதம் (௯௨) · Śloka ௯௨
| ஹத்பார்ஶ்வார்திஷு பாநஂ ஸ்யாஜ்ஜீவநீயஸ்ய ஸர்பிஷஃ|௯௨|
View original
| हृत्पार्श्वार्तिषु पानं स्याज्जीवनीयस्य सर्पिषः|९२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஹத்பார்ஶ்வபீடாஸு ஜீவநீயஸ்ய ஸர்பிஷஃ பாநஂ ஸ்யாத்| இதி ஸம்பாவநாயாஂ லிங்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹ் ஹத்பார்ஶ்வார்தௌ த்விதி|
Adhikarana அத்ர வாதவ்யாத்யுக்தமபி (௯௨) · Śloka ௯௨
| ஹத்பார்ஶ்வார்திஷு பாநஂ ஸ்யாஜ்ஜீவநீயஸ்ய ஸர்பிஷஃ||௯௨||
View original
| हृत्पार्श्वार्तिषु पानं स्याज्जीवनीयस्य सर्पिषः||९२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஹத்பார்ஶ்வபீடாஸு ஜீவநீயஸ்ய ஸர்பிஷஃ பாநஂ ஸ்யாத்| இதி ஸம்பாவநாயாஂ லிங்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- வாதவ்யாத்யுக்தமதிதிஷதி குர்யாத்வேதி|
Adhikarana க்ஷதே ஔஷதம் (௯௩-௯௪) · Śloka ௯௪
| யஷ்ட்யாஹ்நநாகபலயோஃ க்வாதே க்ஷீரஸமே கதம்||௯௩|| பயஸ்யாபிப்பலீவாஂஶீகல்கைஃ ஸித்தஂ க்ஷதே ஹிதம்| |௯௪|
View original
| यष्ट्याह्ननागबलयोः क्वाथे क्षीरसमे घृतम्||९३|| पयस्यापिप्पलीवांशीकल्कैः सिद्धं क्षते हितम्| |९४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யஷ்ட்யாஹ்வயஸ்ய நாகபலாயாஶ்ச க்வாதே க்ஷீரதுல்யே பயஸ்யாதிகல்கைஃ ஸித்தஂ கதஂ க்ஷதகாஸேஹிதம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஔஷதாந்தரமாஹயஷ்ட்யாஹ்வநாகபலயோரிதி| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௫)- "ஶதஂ வாऽஷ்டகுணே க்ஷீரே கோலலா க்ஷாரஸாந்விதம்| கல்கைஃ கட்வங்கதார்வீத்வம்ரத்ஸகத்வக்வத்ஸகத்வக்பலைர்கதம் ||" இதி| கட்வங்கஃ-டுண்டுகஃ| பலஂ-வத்ஸகஸ்யைவ|
Adhikarana அமதப்ராஶஂ கதம் (௯௪-௧௦௧) · Śloka ௧௦௧
| ஜீவநீயோ கணஃ ஶுண்டீ வரீ வீரா புநர்நவா||௯௪|| பலாபார்ங்கீஸ்வகுப்தர்த்திஶடீதாமலகீகணாஃ| ஶங்காடகஂ பயஸ்யா ச பஞ்சமூலஂ ச யல்லகு||௯௫|| த்ராக்ஷாக்ஷோடாதி ச பலஂ மதுரஸ்நிக்தபஂஹணம்| தைஃ பசேத்ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தஂ கர்ஷாஂஶைஃ ஶ்லக்ஷ்ணகல்கிதைஃ||௯௬|| க்ஷீரதாத்ரீவிதாரீக்ஷுச்சாகமாஂஸரஸாந்விதம்| ப்ரஸ்தார்தஂ மதுநஃ ஶீதே ஶர்கரார்ததுலாரஜஃ||௯௭|| பலார்தகஂ ச மரிசத்வகேலாபத்ரகேஸரம்| விநீய சூர்ணிதஂ தஸ்மால்லிஹ்யாந்மாத்ராஂ யதாபலம்||௯௮|| அமதப்ராஶமித்யேதந்நராணாமமதஂ கதம்| ஸுதாமதரஸஂ ப்ராஶ்யஂ க்ஷீரமாஂஸரஸாஶிநா||௯௯|| நஷ்டஶுக்ரக்ஷதக்ஷீணதுர்பலவ்யாதிகர்ஶிதாந்| ஸ்த்ரீப்ரஸக்தாந் கஶாந் வர்ணஸ்வரஹீநாஂஶ்ச பஂஹயேத்||௧௦௦|| காஸஹித்மாஜ்வரஶ்வாஸதாஹதஷ்ணாஸ்ரிபித்தநுத்| புத்ரதஂ சர்திமூர்ச்சாஹத்யோநிமூத்ராமயாபஹம்||௧௦௧||
View original
| जीवनीयो गणः शुण्ठी वरी वीरा पुनर्नवा||९४|| बलाभार्ङ्गीस्वगुप्तर्द्धिशठीतामलकीकणाः| शृङ्गाटकं पयस्या च पञ्चमूलं च यल्लघु||९५|| द्राक्षाक्षोडादि च फलं मधुरस्निग्धबृंहणम्| तैः पचेत्सर्पिषः प्रस्थं कर्षांशैः श्लक्ष्णकल्कितैः||९६|| क्षीरधात्रीविदारीक्षुच्छागमांसरसान्वितम्| प्रस्थार्धं मधुनः शीते शर्करार्धतुलारजः||९७|| पलार्धकं च मरिचत्वगेलापत्रकेसरम्| विनीय चूर्णितं तस्माल्लिह्यान्मात्रां यथाबलम्||९८|| अमृतप्राशमित्येतन्नराणाममृतं घृतम्| सुधामृतरसं प्राश्यं क्षीरमांसरसाशिना||९९|| नष्टशुक्रक्षतक्षीणदुर्बलव्याधिकर्शितान्| स्त्रीप्रसक्तान् कृशान् वर्णस्वरहीनांश्च बृंहयेत्||१००|| कासहिध्माज्वरश्वासदाहतृष्णास्रिपित्तनुत्| पुत्रदं छर्दिमूर्च्छाहृद्योनिमूत्रामयापहम्||१०१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜீவநீயோ கணஸ்ததா ஶுண்ட்யாதயஸ்தைர்ஜீவநீயாதிகணாதிபிஃ கர்ஷாஂஶைஃ ஸூக்ஷ்மசூர்ணிதைஃ க்ஷீரதாத்ர்யாதிரஸயுக்தஂ கதஸ்ய ப்ரஸ்தஂத்வாத்ரிஶத்பலாநி பசேத்| த்ராக்ஷாக்ஷோடாதீந்ய(த்ய)த்ராதிஶப்தேந நாரிகேலநிகோசாதிபரிக்ரஹஃ| ஶீதே கதே மாக்ஷிகஸ்ய ஷோடஶபலாநி, ஶர்கராசூர்ணபலாநி பஞ்சாஶத், மரிசாதீநி த்விகார்ஷிகாணி சூர்ணிதாநி ப்ரக்ஷிப்ய தஸ்மாந்மாத்ராஂ யதாபலஂ லிஹ்யாத்| அமதப்ராஶமேதத்ஸஂஜ்ஞஂ கதஂ நராணாமமததுல்யம், மஹாகுணத்வாத்| யதா நாகாநாஂ ஸுதா தேவாநாமமதம்| அத ஏவைதத் ஸுதாமதரஸம்| ப்ராஶ்யஂ-போஜ்யஂ, க்ஷீரமாஂஸரஸாஶிநா| ஏதச்ச கதஂ நஷ்டஶுக்ராதீந் பஂஹயேத்| காஸாதிநுத்| புத்ரதம்| சர்த்யாதிக்நம்| அத்ர ச மதுரஸ்நிக்தபஂஹணாநாஂ த்ராக்ஷாதீநாமபி யதாலாபஂ கர்ஷப்ரமாணமதிகஂ வா யோஜ்யம்| யதா ஸாமாந்யபரிபாஷோக்தா கர்ஷமாத்ரா பரிபூர்ணா ஸ்யாதிதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அமதப்ராஶமாஹ ஜீவநீயோ கண இதி| வீராவிதாரீ| பயஸ்யா-துக்திகா| மதுராதிகுணஂ பலஂ-தச்ச த்ராக்ஷாக்ஷோடாதி ப்ரஸித்தஂ க்ராஹ்யமித்யர்தஃ| விநீய-நிக்ஷிப்ய| ஸுதாபாதாலே, அமதஂ-ஸ்வர்கே, தாப்யாஂ துல்யரஸமிதஂ கதஂ நராணாமமதம்| அத ஏவாமதப்ராஶாக்யம்| " ரஸாயநமிவர்ஷீணாமமராணாமிவாமதம்| ஸுதேவோத்தமநாகாநாஂ பைஷஜ்யமிதமஸ்து தே||" (ஹ. ஸூ. அ. ௧௮/௧௭) இதி மந்த்ரலிங்காத்|
Adhikarana ஶ்வதஂஷ்ட்ராதிகதம் (௧௦௨-௧௦௫) · Śloka ௧௦௫
ஶ்ர்வதஂஷ்ட்ரோஶீரமஞ்ஜிஷ்டாபலாகாஶ்மர்யகத்தணம்| தர்பமூலஂ பதக்பர்ணீ பலாஶர்ஷபகௌ ஸ்திராம்||௧௦௨|| பாலிகாநி பசேத்தேஷாஂ ரஸே க்ஷீரசதுர்குணே| கல்கைஃ ஸ்வகுப்தாஜீவந்தீமேதர்ஷபகஜீவகைஃ||௧௦௩|| ஶதாவர்யர்த்திமத்வீகாஶர்கராஶ்ராவணீபிஸைஃ| ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ கதாத்வாதபித்தஹத்ரோகஶூலநுத்||௧௦௪|| மூத்ரகச்ச்ரப்ரமேஹார்ஶஃகாஸஶோஷக்ஷயாபஹஃ| தநுஃஸ்த்ரீமத்யபாராத்வகிந்நாநாஂ பலமாஂஸதஃ||௧௦௫||
View original
श्र्वदंष्ट्रोशीरमञ्जिष्ठाबलाकाश्मर्यकत्तृणम्| दर्भमूलं पृथक्पर्णी पलाशर्षभकौ स्थिराम्||१०२|| पालिकानि पचेत्तेषां रसे क्षीरचतुर्गुणे| कल्कैः स्वगुप्ताजीवन्तीमेदर्षभकजीवकैः||१०३|| शतावर्यर्द्धिमृद्वीकाशर्कराश्रावणीबिसैः| प्रस्थः सिद्धो घृताद्वातपित्तहृद्रोगशूलनुत्||१०४|| मूत्रकृच्छ्रप्रमेहार्शःकासशोषक्षयापहः| धनुःस्त्रीमद्यभाराध्वखिन्नानां बलमांसदः||१०५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶ்வதஂஷ்ட்ராதீநி பாலிகாநி, தேஷாஂ ரஸே க்ஷீரசதுர்குணே ஸ்வகுப்தாதிபிஃ கல்கைர்கதாத் ப்ரஸ்தஃ ஸித்தோ வாதபித்தஹத்ரோகஶூலநுத்| மூத்ரகச்ச்ராதிக்நிஃ| ததா, தநுராதிகிந்நாநாஂ பலமாஂஸதஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ ஶ்வதஂஷ்ட்ரோஶீரேதி| ஶ்வதஂஷ்ட்ரயா ஷோடஶகுணே ஜலே சதுர்தாஂஶாவஶிஷ்டஂ பாகாநந்தரஂ யோரஸஃ| யஸ்மாச்சதுர்குணஂ க்ஷீரஂ| அகருணா ஏவ ஹதஹதயதா|
Adhikarana ஸமஸக்து மதுகாதி கதம் (௧௦௬-௧௦௭) · Śloka ௧௦௭
மதுகாஷ்டபலத்ராக்ஷாப்ரஸ்தக்வாதே பசேத்ததம்| பிப்பல்யஷ்டபலே கல்கே ப்ரஸ்தஂ ஸித்தே ச ஶீதலே||௧௦௬|| பதகஷ்டபலஂ க்ஷௌத்ரஶர்கராப்யாஂ விமிஶ்ரயேத்| ஸமஸக்து க்ஷதக்ஷீணரக்தகுல்மேஷு தத்திதம்||௧௦௭||
View original
मधुकाष्टपलद्राक्षाप्रस्थक्वाथे पचेद्धृतम्| पिप्पल्यष्टपले कल्के प्रस्थं सिद्धे च शीतले||१०६|| पृथगष्टपलं क्षौद्रशर्कराभ्यां विमिश्रयेत्| समसक्तु क्षतक्षीणरक्तगुल्मेषु तद्धितम्||१०७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மதுயஷ்ட்யா அஷ்டௌ பலாநி, த்ராக்ஷாயாஃ ஷோடஶ, ஏதத்க்வாதே பிப்பல்யஷ்டபலேகதப்ரஸ்தஂ பசேத்| கதே ச ஸித்தே ஸுஶீதே ஸதி க்ஷௌத்ரஶர்கரயோஃ பதகஷ்டபலஂ விமிஶ்ரயேத்| ஏதச்ச கதஂ ஸமஸக்து க்ஷத க்ஷீணே ரக்தகுல்மே ச ஹிதம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ மதுகாஷ்டபலேதி| தந்த்ரிபடாஂ ஸமஸக்து|
Adhikarana தாத்ரீபலாதி கதம் (௧௦௮-௧௧௦) · Śloka ௧௧௦
தாத்ரீபலவிதாரீக்ஷுஜீவநீயரஸாத்ததாத்| கவ்யாஜயோஶ்ச பயஸோஃ ப்ரஸ்தஂ ப்ரஸ்தஂ விபாசயேத்||௧௦௮|| ஸித்தஶீதே ஸிதாக்ஷௌத்ரஂ த்விப்ரஸ்தஂ விநயேத்ததஃ| யக்ஷ்மாபஸ்மாரபித்தாஸக்காஸமேஹக்ஷயாபஹம்||௧௦௯|| வயஃஸ்தாபநமாயுஷ்யஂ மாஂஸஶுக்ரபலப்ரதம்| |௧௧௦|
View original
धात्रीफलविदारीक्षुजीवनीयरसाद्धृतात्| गव्याजयोश्च पयसोः प्रस्थं प्रस्थं विपाचयेत्||१०८|| सिद्धशीते सिताक्षौद्रं द्विप्रस्थं विनयेत्ततः| यक्ष्मापस्मारपित्तासृक्कासमेहक्षयापहम्||१०९|| वयःस्थापनमायुष्यं मांसशुक्रबलप्रदम्| |११०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாத்ர்யாதிரஸஸ்ய பதக் ப்ரஸ்தஂ கவ்யாஜயோஃ க்ஷீரயோஃ ப்ரஸ்தௌ கதஸ்ய ப்ரஸ்தஂ ச விபாசயேத்| ஸித்தபூதே ச ததஸ்தஸ்மிந் கதே ஶர்கராக்ஷௌத்ரயோஃ ப்ரஸ்தௌ த்வௌ விநயேத்-க்ஷிபேத்| தத இதி "அவ்யயாதித்வாத்" தஸிஃ| ஏதச்ச கதஂ யக்ஷ்மாதிஹரஂ ததா வயஃஸ்தாபநாதிகுணம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ தாத்ரீபலேதி| தாத்ரீபலரஸாதீநாஂ நவாநாஂ நவப்ரஸ்தஃ|
Adhikarana கதலேஹபாநயோர்விஷயபேதஃ (௧௧௦-௧௧௧) · Śloka ௧௧௧
| கதஂ து பித்தேऽப்யதிகே லிஹ்யாத்வாதேऽதிகே பிபேத்||௧௧௦|| லீடஂ நிர்வாபயேத்பித்தமல்பத்வாத்தந்தி நாநலம்| ஆக்ராமத்யநிலஂ பீதமூஷ்மாணஂ நிருணத்தி ச||௧௧௧||
View original
| घृतं तु पित्तेऽभ्यधिके लिह्याद्वातेऽधिके पिबेत्||११०|| लीढं निर्वापयेत्पित्तमल्पत्वाद्धन्ति नानलम्| आक्रामत्यनिलं पीतमूष्माणं निरुणद्धि च||१११||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தேऽப்யதிகே கதஂ லிஹ்யாத்| வாதேऽதிகே கதஂ பிபேத்| லீடஂ து கதஂ நிர்வாபயேத்-ஸஂஶமயேத்| அநலஂ ச ந ஹந்தி லீடஂ கதம்| குதஃ ? அல்பத்வாத்| அத்ராயஂ ஸத்பாவார்தஃ,-கில பீதேநாதிகேந த்ரவதயா வஹ்நேர்மாந்த்யேநாவஶ்யஂ பவிதவ்யம்| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஹ.சி.அ.௧௦/௩௨)-"அக்நேர்நிர்வாபகஂ பித்தஂ ரேகேண வமநேந வா|" இதி| தச்சாப்யதிகஂ பித்தஂ லீடஂ கதஂ ஸஂஶமயதி| அல்பத்வாச்ச ஹேதோரக்நிஂ ந ஹந்தி-மந்தஸ்யாக்நேரதிகஂ மாந்த்யஂ ந ஜநயதி| பீதஂ ஸத்ததமநிலமாக்ராமதி-ப்ரஸஹ்ய ஜயதி| ஊஷ்மாணஂ-ஜாடரஂ வஹ்நிஂ ஜாஜ்வல்யமாநஂ, ருணத்தி-ஆஶ்வேவ ஸ்தகயதி, ஶமஂ கிஞ்சிந்நயதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதலேஹபாநயோர்விஷயபேதமாஹகதஂ த்விதி| நிர்வாபயேத்-ஶமயேத், ஶீதத்வாத்| லேஹ்யஂ ஶீதஸ்பர்ஶஂ பவதி| அல்பத்வாத்-வஹ்நேரநாவரகத்வாத், அஸதாவயவத்வாத்| அல்பதேஶே வ்யாபித்வஂ ஹ்யல்பத்வம்| ஊஷ்மாணஂ-அக்நிம்|
Adhikarana ஸர்பிர்குடாஃ (௧௧௨-௧௧௩) · Śloka ௧௧௩
க்ஷாமக்ஷீணகஶாங்காநாமேதாந்யேவ கதாநி து| த்வக்க்ஷீரீஶர்கராலாஜசூர்ணைஃ ஸ்த்யாநாநி யோஜயேத்||௧௧௨|| ஸர்பிர்குடாந் ஸமத்வஂஶாந் கத்வா தத்யாத்பயோऽநு ச| ரேதோ வீர்யஂ பலஂ புஷ்டிஂ தைராஶுதரமாப்நுயாத்||௧௧௩||
View original
क्षामक्षीणकृशाङ्गानामेतान्येव घृतानि तु| त्वक्क्षीरीशर्करालाजचूर्णैः स्त्यानानि योजयेत्||११२|| सर्पिर्गुडान् समध्वंशान् कृत्वा दद्यात्पयोऽनु च| रेतो वीर्यं बलं पुष्टिं तैराशुतरमाप्नुयात्||११३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷாமாணாஂ க்ஷீணாநாஂ கஶாங்காநாஂ ச நணாமேதாந்யேவ பூர்வோக்தாநி கதாநி ஸ்த்யாநாநி த்வகக்ஷீரீஶர்கராலாஜசூர்ணைஃ ஸஹ யோஜயேத்| ஸர்பிர்மிஶ்ராந் குடாந் ஸமத்வஂஶாந் கத்வா ச தத்யாத்| ஶர்கராயாஃ பலாநி பஞ்சாஶத் மதுநஃ பலாநி ஷோடஶாத்ர தேயாநி| முநிநா ஹ்யேவமுக்தம் (ச.சி.அ.௧௧/௬௦)-தாத்ரீவிதாரீக்ஷுரஸப்ரஸ்தைஃ ப்ரஸ்தஂ கதாத்பசேத்| ஶர்கரார்ததுலாஂ ஶீதே க்ஷௌத்ரார்தப்ரஸ்தமேவ ச|| க்ஷிப்த்வா ஸர்பிர்குடாந் குர்யாத்திக்காஶ்வாஸஜ்வராபஹாந்|" இதி| பய இத்யாதி| அநந்தரஂ பயஃ பிபேத்| தைஃ_ஸர்பிர்குடைஃ, ரேதோவீர்யாதீந் ஶீக்ரதரஂ ப்ராப்நோதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஸர்பிர்குடாநாஹக்ஷாமக்ஷீணகஶாங்காநாமிதி| க்ஷாமஃ-ஶுக்ரேண ஹீநஃ| க்ஷீணே-பலவீர்யாப்யாம்| கஶோ-மாஸாஂதிபிஃ| ஸ்த்யாநாநி கதாநி சூர்ணைர்யோஜயேத்| தைஃ-மதுசதுர்தாஂஶயுக்தைஃ| ஸர்பிர்குடாந்-கதமோதகாந் கத்வா, ரோகிணே தத்யாத்| ததநு துக்தஂ தத்யாத்| ஸங்க்ரஹே து (சி.அ. ௫)- "பலா விதாரீ ஹஸ்வஂ ச பஞ்சமூலஂ புநர்நவா| பஞ்சாநாஂ க்ஷீரிவக்ஷாணாஂ ஶுங்கா முஷ்ட்யஂஶிகாஸ்ததா|| ஏஷாஂ கஷாயே த்விக்ஷீரே விதார்யாஜரஸாஂஶிகே| ஜீவநீயைஃ பசேத்பிஷ்டைரக்ஷமாத்ரைர்கதாடகம்|| ஸிதாபலாநி பூதே ச இதி த்வாத்ரிஂஶதாவபேத்| கோதூமபிப்பலீவாஂஶீசூர்ணஂ ஶங்காடகஸ்ய ச|| ஸமாக்ஷிகஂ கௌடவிகஂ தத்ஸர்வஂ கஜமூர்ச்சிதம்| ஸ்த்யாநஂ ஸர்பிர்குடாந்கத்வா பூர்ஜபத்ரேண வேஷ்டயேத்|| தாந் ஜக்த்வா பாலிகாந் க்ஷீரஂ மத்யஂ த்வநு பிபேத்கபே| ஶோஷே காஸே க்ஷதே க்ஷீணே ஶ்ரமஸ்த்ரீபாரகர்ஷிதே|| ரக்தநிஷ்டீவநே தாபே பீநஸே சோரஸி ஸ்திதே| ஶஸ்தா பார்ஶ்வஶிரஃ ஶூலே பேதே ச ஸ்வரவர்ணயோஃ|| ஶ(ஶு)ங்காஃ-பல்லவாங்குராஃ| முஷ்டிஃ-பலம்| த்விக்ஷீரே-த்விகுணக்ஷீரே| [விதார்யாஜ] ரஸஃ, அஂஶிகஃ-ஸமபாகோ, யஸ்ய தஸ்மிந்| கோதூமசூர்ணாதிபஞ்சகஂ ப்ரத்யேகஂ குடவாஂஶம்| பூர்ஜபத்ரவேஷ்டநஂ ஸ்தாபநாஸௌகர்யார்தம்| 'மத்யஂ து கபே' இதி வசநாத் வாதே பித்தே ச க்ஷீரம்| ஶர்கரயா ஶதே க்ஷீர கததைலாடகத்ரயே| சூர்ணீகதாஃ க்ஷிபேத்பக்வஸாந்த்ரே தஶாபலாஃ பதக்|| த்ராக்ஷாத்மகுப்தாவர்ஷாபூஸமங்காபீருபிப்பலீஃ| தத்வத்விதார்யாமலகே ப்ரஸ்தார்தஂ விஶ்வபேஷஜம்|| யஷ்ட்யாஹ்வஸௌவர்சலயோர்த்விபலஂ மரிசஸ்ய ச| க்ஷாமஃ க்ஷீணஃ கஶஃ ஶுஷ்யஂஸ்தாந் காதேத்பாலிகைர்குடைஃ|| ததா ஸத்யோ ரஸாதீநாம் வத்த்யாபுஷ்டிஂ ஸமஶ்நுதே|| தத்வத்-பதக் தஶபலே| பாலிகைர்குடைஃ-பாலிகாந் குடந் கத்வா| கோக்ஷாராதாடகஂ ஸர்பிஃப்ரஸ்தமிக்ஷுரஸாடகம்| ரஸாத்விதார்யாஃ குடவஂ ரஸாத்ப்ரஸ்தஂ ச தைத்திராத்|| தத்யாத் ஸித்யதி தஸ்மிஂஸ்து பிஷ்டாநிக்ஷுரஸைரிமாந்| மதூகபுஷ்பகுடவஂ குடவஂ ச ப்ரியாலதஃ|| பலத்வயஂ தவக்ஷீர்யாஃ கர்ஜூராணி ச விஂஶதிம்| பதக்பிபீதகாந்மஜ்ஜ்ஞஃ பிப்பல்யாஶ்ச சதுர்திகாம்|| த்ரிஂஶத்பலாநி கண்டச்ச மதூகாத்பாணிமாநிகாம்| ததாऽர்தபலிகாந்யத்ர ஜீவநீயாநி தாபயேத்|| ஸித்தே த்விகுடவஂ க்ஷௌத்ராச்சீதே தத்வா ச மோதகாந்| காரயேந்மரிசாஜாஜீபலசூர்ணாவசூர்ணிதாந்|| வாதாஸக்பித்தரோகேஷு க்ஷதகாஸக்ஷயேஷு ச| க்ஷீணௌஜஃஸ்வரஶுக்ரேஷு யோநிதோஷேஷு ஸஂஸ்த்ரவே|| மதப்ரஜாஸு வந்த்யாஸு ஹிதா கர்பஸ்ய ஸ்த்ருதௌ|" இதி| சதுர்திகாஂ௦பலம்| பாணிமாநிகாஂ-கர்ஷம்| மரிசாஜாஜ்யோஃ பதக்பலம்|
Adhikarana கூஷ்மாண்டகரஸாயநம் (௧௧௪-௧௧௮) · Śloka ௧௧௮
வீதத்வகஸ்திகூஷ்மாண்டதுலாஂ ஸ்விந்நாஂ புநஃ பசேத்| கட்டயந் ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தே க்ஷௌத்ரவர்ணேऽத்ர ச க்ஷிபேத்||௧௧௪|| கண்டாச்சதஂ கணாஶுண்ட்யோர்த்விபலஂ ஜீரகாதபி| த்ரிஜாததாந்யமரிசஂ பதகர்தபலாஂஶகம்||௧௧௫|| அவதாரிதஶீதே ச தத்வா க்ஷௌத்ரஂ கதார்தகம்| கஜேநாமத்ய ச ஸ்தாப்யஂ தந்நிஹந்த்யுபயோஜிதம்||௧௧௬|| காஸஹித்மாஜ்வரஶ்வாஸரக்தபித்தக்ஷதக்ஷயாந்| உரஃஸந்தாநஜநநஂ மேதாஸ்மதிபலப்ரதம்||௧௧௭|| அஶ்விப்யாஂ விஹிதஂ ஹத்யஂ கூஷ்மாண்டகரஸாயநம்| |௧௧௮|
View original
वीतत्वगस्थिकूष्माण्डतुलां स्विन्नां पुनः पचेत्| घट्टयन् सर्पिषः प्रस्थे क्षौद्रवर्णेऽत्र च क्षिपेत्||११४|| खण्डाच्छतं कणाशुण्ठ्योर्द्विपलं जीरकादपि| त्रिजातधान्यमरिचं पृथगर्धपलांशकम्||११५|| अवतारितशीते च दत्वा क्षौद्रं घृतार्धकम्| खजेनामथ्य च स्थाप्यं तन्निहन्त्युपयोजितम्||११६|| कासहिध्माज्वरश्वासरक्तपित्तक्षतक्षयान्| उरःसन्धानजननं मेधास्मृतिबलप्रदम्||११७|| अश्विभ्यां विहितं हृद्यं कूष्माण्डकरसायनम्| |११८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வீதாநி-அபாஸிதாநி, த்வகஸ்தீநி யஸ்மாத்கூஷ்மாண்டாத் தஸ்ய துலாஂ ஸ்நிந்நாஂ ஸதீஂ புநஃ ஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தே கட்டயந் பசேத்| அத்ர ச கூஷ்மாண்டே மாக்ஷிகவர்ணே ஜாதே ஸதி கண்டாச்சதஂ, பணாஶுண்ட்யோர்த்விபலஂ, ஜீரகாச்ச பலத்வயஂ, த்ரிஜாதகாதி ப்ரத்யேகமர்தபலாஂஶகஂ, க்ஷிபேத்| அவதாரிதே ஶீதே சாஸ்மிந் க்ஷௌத்ரஸ்ய ஷோடஶ பலாநி தத்வா, கஜேந-தர்வ்யா, ஆமத்ய-விலோட்ய, பஶ்சாத்பாண்டே ஸ்தாப்யம்| ஏவஂ ஹ்யஸ்ய ஸம்யக் கதாதிஸமயோகஃ ஸ்யாத்| உபயோஜிதஂ ச தத் காஸாதீந் ஹந்தி| உரஃஸந்தாநஂ கரோதி| மேதாதிப்ரதம்| அஶ்விப்யாஂ-தஸ்ராப்யாஂ, நிர்திஷ்டஂ கூஷ்மாண்டகாக்யஂ ரஸாயநம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கூஷ்மாண்டகரஸாயநாமாஹ-வீதத்வகஸ்திகூஷ்மாண்டதுலாமிதி| ஸ்விந்நாஂ த்யக்தத்ரவாஂ ஶீதீகதாஂ புநஃ பசேத்| க்ஷௌத்ரவர்ணே கூஷ்மாண்டே| ஶதஂ-பலஶதம்| கண்டப்ரக்ஷேபஸமயே ஸ்வேதநாந்நிர்கதஃ கூஷ்மாண்டரஸஃ ப்ரக்ஷேப்ய இதி வத்தவைத்யாஃ|
Adhikarana நாகபலாரஸாயநம் மண்டூகபர்ணீரஸாயநம் யஷ்டீரஸாயநம் ஶுண்டீரஸாயநம் (௧௧௮-௧௨௦) · Śloka ௧௨௦
| பிபேந்நாகபலாமூலஸ்யார்தகர்ஷாபிவர்திதம்||௧௧௮|| பலஂ க்ஷீரயுதஂ மாஸஂ க்ஷீரவத்திரநந்நபுக்| ஏஷ ப்ரயோகஃ புஷ்ட்யாயுர்பலவர்ணகரஃ பரம்||௧௧௯|| மண்டூகபர்ண்யாஃ கல்போऽயஂ யஷ்ட்யா விஶ்வௌஷதஸ்ய ச| |௧௨௦|
View original
| पिबेन्नागबलामूलस्यार्धकर्षाभिवर्धितम्||११८|| पलं क्षीरयुतं मासं क्षीरवृत्तिरनन्नभुक्| एष प्रयोगः पुष्ट्यायुर्बलवर्णकरः परम्||११९|| मण्डूकपर्ण्याः कल्पोऽयं यष्ट्या विश्वौषधस्य च| |१२०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நாகபலாமூலஸ்ய பலஂ க்ஷீரயுதஂ பிபேத்| கிம்பூதம் ? அர்தகர்ஷாதிவர்திதஂ மாஸஂ யாவத்| கிம்பூதோ நரஃ ? க்ஷீரவர்தநோऽநந்நாதஃ ஸந்| அயஂ ப்ரயோகஃ ஸுஷ்டு புஷ்ட்யாதிகரஃ| ஏவமேவ கல்போ மண்டூகபர்ண்யாஃ யஷ்ட்யாஃ ஶுண்ட்யாஶ்ச கார்யஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- நாகபலாரஸாயநமாஹ பிபேதிதி| வர்திதஂ அர்தகர்ஷேணைவ, அஷ்டபிர்திநைஃ பலஂ பவதி| அதஃ பலமேவ, யாவந் மாஸஃ பூர்யதே| அந்யத்ரஸாயநமாஹ-மண்டூகபர்ண்யா இதி| அயஂ-நாகபலோக்தஃ| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௫)- "பாதஶேஷஂ ஜலத்ரோணே பசேந்நாகபலா துலாம்| தேந க்வாதேந துல்யாஂஶஂ கதஂ க்ஷீரஂ ச ஸாதயேத்|| பலார்த்திகைஶ்சாதிபலாயஷ்டீபுநர்நவைஃ| ப்ரபௌண்டரீககாஶ்மர்யப்ரியாலகபிகச்சுபிஃ|| அஶ்வாகந்தாஸிதாபீருமேதாயுக்மத்ரிகண்டகைஃ| காகோலீக்ஷீரகாகோலீக்ஷீரஶுக்லர்திஜீவகைஃ|| மணாலபிஸகர்ஜூரஶங்காடககஸேருகைஃ| ஏதந்நாகபலாஸர்பிஃ பித்தஂ ரக்தஂ க்ஷதஂ க்ஷயம்|| ஜயேத்தட்ப்ரமதாஹாஂஶ்ச பலபுஷ்டிகரஂ பரம்| வர்ண்யமாயுஷ்யமோஜஸ்யஂ வலீபலிதநாஶநம்|| உபயுஜ்ய ச ஷண்மாஸஂ வத்தோऽபி தருணாயதே| க்ஷீரஶுக்லா-க்ஷீரவிதாரீ| மணாலபிஸே-ஸூக்ஷ்மஸ்தூலபத்மமூலே| ஶர்கராபிப்பலீசூர்ணைஃ ஸர்பிஷா மாக்ஷிகேண ச|| ஸஂயுக்தஂ வா ஶதஂ க்ஷீரஂ பிபேத்காஸஜ்வராபஹம்| பலாம்லஂ ஸர்பிஷா பஷ்டஂ விதாரீக்ஷுரஸே கதம்|| ஸ்த்ரீஷு க்ஷீணஃ பிபேத்யூஷஂ ஜீவநஂ பஂஹணஂ பரம்| ஸக்தூநாஂ வஸ்த்ரபூதாநாஂ மந்தஂ க்ஷௌத்ரகதாந்விதம்| யவாந்நஸாத்ம்யோ தீப்தாக்நிஃ க்ஷதக்ஷீணஃ| ஜீவநீயோபஸித்தஂ வா ஜாங்கலஂ கதபர்ஜிதம்|| ரஸஂ ப்ரயோஜேத் க்ஷீணோ வ்யஞ்ஜநார்தஂ ஸஶர்கரம்|| வ்யஞ்ஜநார்தஂ-ஶாகார்தம்| கோமஹிஷ்யஶ்வநாகாஜைஃ க்ஷீரைர்மாஂஸரஸைஸ்ததா| யவாந்நஂ போஜயேத்யூஷைஃ பலாம்லைர்வா கதாப்லுதைஃ||" இதி|-
Adhikarana நாகபலாஸர்பிஃ (௧௨௦-௧௨௫) · Śloka ௧௨௫
| பாதஶேஷஂ ஜலத்ரோணே பசேந்நாகபலாதுலாம்||௧௨௦|| தேந க்வாதேந துல்யாஂஶஂ கதஂ க்ஷீரஂ ச ஸாதயேத்| பலார்திகைஶ்சாதிபலாபலாயஷ்டீபுநர்நவைஃ||௧௨௧|| ப்ரபௌண்டரீககாஶ்மர்யப்ரியாலகபிகச்சுபிஃ| அஶ்வகந்தாஸிதாபீருமேதாயுக்மத்ரிகண்டகைஃ||௧௨௨|| காகோலீக்ஷீரகாகோலீக்ஷீரஶுக்லாத்விஜீரகைஃ| மணாலபிஸகர்ஜூரஶங்காடககஸேருகைஃ||௧௨௩|| ஏதந்நாகபலாஸர்பிஃ பித்தரக்தக்ஷதக்ஷயாந்| ஜயேத்தட்ப்ரமதாஹாஂஶ்ச பலபுஷ்டிகரஂ பரம்||௧௨௪|| வர்ண்யமாயுஷ்யமோஜஸ்யஂ வலீபலிதநாஶநம்| உபயுஜ்ய ச ஷண்மாஸாந் வத்தோऽபி தருணாயதே||௧௨௫||
View original
| पादशेषं जलद्रोणे पचेन्नागबलातुलाम्||१२०|| तेन क्वाथेन तुल्यांशं घृतं क्षीरं च साधयेत्| पलार्धिकैश्चातिबलाबलायष्टीपुनर्नवैः||१२१|| प्रपौण्डरीककाश्मर्यप्रियालकपिकच्छुभिः| अश्वगन्धासिताभीरुमेदायुग्मत्रिकण्टकैः||१२२|| काकोलीक्षीरकाकोलीक्षीरशुक्लाद्विजीरकैः| मृणालबिसखर्जूरशृङ्गाटककसेरुकैः||१२३|| एतन्नागबलासर्पिः पित्तरक्तक्षतक्षयान्| जयेत्तृड्भ्रमदाहांश्च बलपुष्टिकरं परम्||१२४|| वर्ण्यमायुष्यमोजस्यं वलीपलितनाशनम्| उपयुज्य च षण्मासान् वृद्धोऽपि तरुणायते||१२५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நாகபலாயாஸ்துலாஂ வாரித்ரோணே பாதஶேஷஂ யதா பவதி ததா பசேத்| தேந-நாகபலாக்வாதேந, துல்யாஶஂ தஂ ததா க்ஷீரஂ ததா பலார்தப்ரமாணைரதிபலாதிபிஃ கல்கைஶ்ச ஸாதயேத்| ஏதந்நாகபலாஸர்பிஃ பித்தரக்தாதீந் ஜயேத்| ததா, ஸுஷ்டு பலாதிகரம்| ததா, வர்ணாய ஹிதமாயுஷ்யமோஜஸ்யஂ வலீபலிதக்நஂ ச| ததா, ஷண்மாஸா நுபயுஜ்யேதஂ கதஂ வத்தோऽபி தருண இவாசரதி|
Adhikarana தீப்தேऽக்நௌ ஏஷவிதிஃ (௧௨௬) · Śloka ௧௨௬
தீப்தேऽக்நௌ விதிரேஷ ஸ்யாத்| |௧௨௬|
View original
दीप्तेऽग्नौ विधिरेष स्यात्| |१२६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தீப்தே-ஸமித்தே, அக்நௌ ஸத்யேஷ விதிஃ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- உக்தஸ்ய க்ஷதகாஸோபசாரஸ்ய விஷமாஹ-தீப்தேऽக்நாவிதி|
Adhikarana மந்தேऽக்நௌ தீபநபாசநாதிஃ த்ரவே மலே க்ராஹீ (௧௨௬) · Śloka ௧௨௬
மந்தே தீபநபாசநஃ| யக்ஷ்மோக்தஃ க்ஷதிநாஂ ஶஸ்தோ, க்ராஹீ ஶகதி து த்ரவே||௧௨௬||
View original
मन्दे दीपनपाचनः| यक्ष्मोक्तः क्षतिनां शस्तो, ग्राही शकृति तु द्रवे||१२६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மந்தேऽக்நௌ தீபநபாசநஃ| யக்ஷ்மோக்தோ-ராஜயக்ஷ்மண்யுக்தஃ, க்ஷதிநாஂ ஶஸ்த உபக்ரமஃ| த்ரவே து ஶகதி க்ராஹீ உபக்ரமஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- மந்தேऽக்நாவுபசாராந்தரமாஹ-மந்த இதி| யக்ஷ்மோக்தஃ-ராஜயக்ஷ்மசிகித்ஸிதோக்தஃ| த்ரவமலஸ்யோபசாராந்தரமாஹ-க்ராஹீதி| க்ராஹீ-யக்ஷ்மோக்த ஏவ|
Adhikarana அகஸ்த்யஹரீதகீ ரஸாயநம் (௧௨௭-௧௩௨) · Śloka ௧௩௨
தஶமூலஂ ஸ்வயஂகுப்தாஂ ஶங்கபுஷ்பீஂ ஶடீஂ பலாம்| ஹஸ்திபிப்பல்யபாமார்கபிப்பலீமூலசித்ரகாந்||௧௨௭|| பார்ங்கீ புஷ்கரமூலஂ ச த்விபலாஂஶஂ யவாடகம்| ஹரீதகீஶதஂ சைகஂ ஜலபஞ்சாடகே பசேத்||௧௨௮|| யவஸ்வேதே கஷாயஂ தஂ பூதஂ தச்சாபயாஶதம்| பசேத்குடதுலாஂ தத்த்வா குடவஂ ச பதக்கதாத்||௧௨௯|| தைலாத்ஸபிப்பலீசூர்ணாத்ஸித்தஶீதே ச மாக்ஷிகாத்| லேஹஂ த்வே சாபயே நித்யமதஃ காதேத்ரஸாயநாத்||௧௩௦|| தத்வலீபலிதஂ ஹந்யாத்வர்ணாயுர்பலவர்தநம்| பஞ்சகாஸாந் க்ஷயஂ ஶ்வாஸஂ ஸஹித்மஂ விஷமஜ்வரம்||௧௩௧|| மேஹகுல்மக்ரஹண்யர்ஶோஹத்ரோகாருசிபீநஸாந்| அகஸ்த்யவிஹிதஂ தந்யமிதஂ ஶ்ரேஷ்டஂ ரஸாயநம்||௧௩௨||
View original
दशमूलं स्वयंगुप्तां शङ्खपुष्पीं शठीं बलाम्| हस्तिपिप्पल्यपामार्गपिप्पलीमूलचित्रकान्||१२७|| भार्ङ्गी पुष्करमूलं च द्विपलांशं यवाढकम्| हरीतकीशतं चैकं जलपञ्चाढके पचेत्||१२८|| यवस्वेदे कषायं तं पूतं तच्चाभयाशतम्| पचेद्गुडतुलां दत्त्वा कुडवं च पृथग्घृतात्||१२९|| तैलात्सपिप्पलीचूर्णात्सिद्धशीते च माक्षिकात्| लेहं द्वे चाभये नित्यमतः खादेद्रसायनात्||१३०|| तद्वलीपलितं हन्याद्वर्णायुर्बलवर्धनम्| पञ्चकासान् क्षयं श्वासं सहिध्मं विषमज्वरम्||१३१|| मेहगुल्मग्रहण्यर्शोहृद्रोगारुचिपीनसान्| अगस्त्यविहितं धन्यमिदं श्रेष्ठं रसायनम्||१३२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦- தஶமூலாதிபுஷ்கராந்தஂ பதக் த்விபலப்ரமாணம்| யவாநாமாடகஂ-சதுஃஷஷ்டிபலாநி| ஹரீதகீபலாநாமேகஂ ஶதம்| ஏதத்ஸர்வஂ ஜலஸ்ய பஞ்சாடகே பசேத்| யவஸ்வேதே ச ஸதி தஂ கஷாயஂ பூதஂகாலிதஂ, தச்ச ஸ்விந்நமபயாஶதஂ குடதுலாஂ தத்த்வா ததா கததைலபிப்பலீசூர்ணாநாஂ ப்ரத்யேகஂ குடவஂ தத்த்வா பசேத்| ஸித்தே ஶீதே ச லேஹே மாக்ஷிககுடவஂ தத்த்வா, அதோ-லேஹாக்யாத்ரஸாயநாத், ஸத்ரிபாகபலமாத்ரஂ த்வே ச ஹரீதக்யௌ நித்யஂ காதேத்| தச்ச புக்தஂ வலீபலிதஂ ஹந்யாத்| வர்ணாதிவர்தநஂ ததா பஞ்சகாஸாதீந் ஹந்தி| அகஸ்த்யேந மஹர்ஷிணா நிர்மிதமேதத்ரஸாயநஂ தந்யஂ-ஶ்ரேஷ்டமேதத்| அத்ர ச தைல கதமதூநாஂ ஸமாஂஶாநாமப்யவிரோதஃ, பாகாச்சக்தயந்தரோத்பத்தேஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- அகஸ்த்யஹரீதகீமாஹ-தஶமூலமிதி| யவஸ்வேதே ஸதி-யதா யவாஃ ஸ்விந்நாஸ்ததா கஷாயஃ ஸித்தோ பவதீத்யர்தஃ லேஹஂ பலத்வயமிதம்|
Adhikarana வஸிஷ்டஹரீதகீ (௧௩௩-௧௪௧) · Śloka ௧௪௧
தஶமூலஂ பலாஂ மூர்வாஂ ஹரித்ரே பிப்பலீத்வயம்| பாடாஶ்வகந்தாபாமார்கஸ்வகுப்தாதிவிஷாமதாஃ||௧௩௩|| பாலபில்வஂ த்ரிவத்தந்தீமூலஂ பத்ரஂ ச சித்ரகாத்| பயஸ்யாஂ குடஜஂ ஹிஂஸ்த்ராஂ புஷ்பஂ ஸாரஂ ச பீஜகாத்||௧௩௪|| போடஸ்தவிரபல்லாதவிகங்கதஶதாவரீஃ| பூதீகரஞ்ஜஶம்யாகசந்த்ரலேகாஸஹாசரம்||௧௩௫|| ஸௌபாஞ்ஜநகநிம்பத்வகிக்ஷுரஂ ச பலாஂஶகம்| பத்யாஸஹஸ்ரஂ ஸஶதஂ யவாநாஂ சாடகத்வயம்||௧௩௬|| பசேதஷ்டகுணே தோயே யவஸ்வேதேऽவதாரயேத்| பூதே க்ஷிபேத்ஸபத்யே ச தத்ர ஜீர்ணகுடாத்துலாம்||௧௩௭|| தைலாஜ்யதாத்ரீரஸதஃ ப்ரஸ்தஂ ப்ரஸ்தஂ ததஃ புநஃ| அதிஶ்ரயேந்மதாவக்நௌ தர்வீலேபேऽவதார்ய ச||௧௩௮|| ஶீதே ப்ரஸ்தத்வயஂ க்ஷௌத்ராத்பிப்பலீகுடவஂ க்ஷிபேத்| சூர்ணீகதஂ த்ரிஜாதாச்ச த்ரிபலஂ நிகநேத்ததஃ||௧௩௯|| தாந்யே புராணகும்பஸ்தஂ மாஸஂ காதேச்ச பூர்வவத்| ரஸாயநஂ வஸிஷ்டோக்தமேதத்பூர்வகுணாதிகம்||௧௪௦|| ஸ்வஸ்தாநாஂ நிஷ்பரீஹாரஂ ஸர்வர்துஷு ச ஶஸ்யதே| |௧௪௧|
View original
दशमूलं बलां मूर्वां हरिद्रे पिप्पलीद्वयम्| पाठाश्वगन्धापामार्गस्वगुप्तातिविषामृताः||१३३|| बालबिल्वं त्रिवृद्दन्तीमूलं पत्रं च चित्रकात्| पयस्यां कुटजं हिंस्त्रां पुष्पं सारं च बीजकात्||१३४|| बोटस्थविरभल्लातविकङ्कतशतावरीः| पूतीकरञ्जशम्याकचन्द्रलेख़ासहाचरम्||१३५|| सौभाञ्जनकनिम्बत्वगिक्षुरं च पलांशकम्| पथ्यासहस्रं सशतं यवानां चाढकद्वयम्||१३६|| पचेदष्टगुणे तोये यवस्वेदेऽवतारयेत्| पूते क्षिपेत्सपथ्ये च तत्र जीर्णगुडात्तुलाम्||१३७|| तैलाज्यधात्रीरसतः प्रस्थं प्रस्थं ततः पुनः| अधिश्रयेन्मृदावग्नौ दर्वीलेपेऽवतार्य च||१३८|| शीते प्रस्थद्वयं क्षौद्रात्पिप्पलीकुडवं क्षिपेत्| चूर्णीकृतं त्रिजाताच्च त्रिपलं निख़नेत्ततः||१३९|| धान्ये पुराणकुम्भस्थं मासं ख़ादेच्च पूर्ववत्| रसायनं वसिष्ठोक्तमेतत्पूर्वगुणाधिकम्||१४०|| स्वस्थानां निष्परीहारं सर्वर्तुषु च शस्यते| |१४१|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஶமூலாதி இக்ஷுரகாந்தஂ பலப்ரமாணம்| போடஃ-அலம்புஸா| ஸ்தவிரஂ-ஶைலேயம்| சந்த்ரலேகா-பாகுசீ| ஹரீதகீநாமேகாதஶஶதாநி யவாநாமாடகௌ த்வௌ அஷ்டகுணே ஜலே பஏத்| யவஸ்வேதே ஸதி சாவதாரயேத்| தஸ்மிந் க்வாதே பூதே பத்யாஸஹிதாஂ புராணகுடாத்துலாஂ தைலாதீநாஂ பதக்பதக் ப்ரஸ்தஂ க்ஷிபேத்| ததஃ-அநந்தரஂ, புநஃ பசேத்| மதௌ வஹ்நௌ தர்வீலேபே ஸத்யவதார்ய ஶீதே ஸதி ப்ரஸ்தத்வயஂ க்ஷௌத்ராத் பிப்பலீநாஂ சதுஷ்பலஂ சூர்ணிதஂ த்ரிஜாதாச்ச த்ரிபலஂ க்ஷிபேத்| ததஃ-அநந்தரஂ, புராணகும்பஸ்தஂ-கதரூடபாண்டஸ்தஂ, தாந்யமத்யே மாஸஂ நிகநேத்| மாஸாதூர்த்வஂ பூர்வவத் காதேத்| ஏதத்ரஸாயநஂ வஸிஷ்டேந கதிதம்| அகஸ்த்யலேஹாத்குணைரதிகஂ ஸ்வஸ்தாநாஂ நிஷ்பரீஹாரஂ ஸர்வர்துஷ்விஷ்யதே, தந்த்ரகத்பிரிதி ஶேஷஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- வஸிஷ்டஹரீதகீமாஹ-தஶமூலஂ பலாமிதி| போடஸ்தவிரோ-முண்டீ| சந்த்ரலேகா-பாகுசீ| ஸஹாசரஂ-குரண்டகஃ| இக்ஷுரஃ-கோகிலாக்ஷஃ| ஏதத்ஸர்வஂ பலாஂஶகஂ-ப்ரத்யேகஂ பலமாத்ரம்| ஸபத்யே-ஹரீதக்யேகாதஶஶதீயுக்தே| பூர்வவத்லேஹஂ த்வே சாபத்யே|
Adhikarana ஷாடவஂ சூர்ணம் (௧௪௧-௧௪௪) · Śloka ௧௪௪
| பாலிகஂ ஸைந்தவஂ ஶுண்டீ த்வே ச ஸௌவர்சலாத்பலே||௧௪௧|| குடவாஂஶாநி வக்ஷாம்லஂ தாடிமஂ பத்ரமார்ஜகாத்| ஏகைகாஂ மரிசாஜாத்யோர்தாந்யகாத் த்வே சதுர்திகே||௧௪௨|| ஶர்கராயாஃ பலாந்யத்ர தஶ த்வே ச ப்ரதாயயேத்| கத்வா சூர்ணமதோ மாத்ராமந்நபாநேஷு தாபயேத்||௧௪௩|| ருச்யஂ தத்தீபநஂ பல்யஂ பார்ஶ்வார்தீஶ்வாஸகாஸஜித்| |௧௪௪|
View original
| पालिकं सैन्धवं शुण्ठी द्वे च सौवर्चलात्पले||१४१|| कुडवांशानि वृक्षाम्लं दाडिमं पत्रमार्जकात्| एकैकां मरिचाजात्योर्धान्यकाद् द्वे चतुर्थिके||१४२|| शर्करायाः पलान्यत्र दश द्वे च प्रदाययेत्| कृत्वा चूर्णमतो मात्रामन्नपानेषु दापयेत्||१४३|| रुच्यं तद्दीपनं बल्यं पार्श्वार्तीश्वासकासजित्| |१४४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸைந்தவஂ-லவணஂ, பலப்ரமாணம்| ஶுண்டீ பலப்ரமாணா| பாலிகமிதி பலஂ பரிமாணமஸ்யேதி டக்| பாலிகஂ பாலிகீ சேதி "நபுஂஸகமநபுஂஸகேந" இத்யேகஶேஷஃ| ஸௌவர்சலலவணாச்ச த்வே பலே| குடவப்ரமாணாநி வக்ஷாம்லாதீநி| ஆர்ஜகஂ-குடேரகம், தஸ்மாத்பத்ரம்| ஏகாமேகாஂ மரிசாஜாஜ்யோஶ்சதுர்திகாஂ-பலஸஂஜ்ஞாம், தாந்யகாத் த்வே சதுர்திகே, ஶர்கராபலாநி ச த்வாதஶாத்ர தேயாநி| ததா ச முநிஃ (ச. சி. அ. ௧௧/௮௨)- "பாலிகஂ ஸைந்தவஂ ஶுண்டீ" இத்யாரப்ய யாவத் "ஶர்கராயாஃ பலாந்யத்ர தஶ த்வே ச ப்ரதாபயேத்| கத்வா சூர்ணமதோ மாத்ரா" இத்யாதி| தஸ்மாதத்ராப்யயஂ க்ரந்தோ நிர்திஷ்டோ போத்யஃ| ப்ரமாதாச்ச கேசிந்ந படந்தி| அயஂ சாத்ரைவஂ வக்தி-"ருச்யஂ தத்தீபநஂ" இத்யாதி| ஶர்கராமந்தரேண து ருச்யத்வமஸ்ய கதமிவோபபத்யதே ? தஸ்மாத்யுக்தோऽத்ர ஶர்கராப்ரயோக இதி| ஏதச்சூர்ண கத்வா, அதஃ- அஸ்மாச்சூர்ணாத், மாத்ராஂ யதோசிதாமந்நபாநேஷு தாபயேத், வைத்ய இதி ஶேஷஃ| ஏதச்சூர்ணஂ ருச்யஂ தீபநஂ பல்யஂ பார்ஶ்வாத்யார்திஜித்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஷாடவஂ சூர்ணமாஹ-பாலிகமிதி| ஶுண்ட்யபி பாலிகீ| ஆர்ஜகாத்-பர்ணாஶாத், பத்ரம்| அத்ர-பலவிஂஶதௌ|
Adhikarana ஷாடவாந்தரம் (௧௪௪-௧௪௬) · Śloka ௧௪௬
| ஏகாஂ ஷோடஶிகாஂ தாந்யாத் த்வே த்வே சாஜாஜிதீப்யகாத்||௧௪௪|| தாப்யாஂ தாடிமவக்ஷாம்லே த்விர்த்விஃ ஸௌர்வசலாத்பலம்| ஶுண்ட்யாஃ கர்ஷஂ ததித்தஸ்ய மத்யாத்பஞ்ச பலாநி ச||௧௪௫|| தச்சூர்ணஂ ஷோடஶபலைஃ ஶர்கராயா விமிஶ்ரயேத்| ஷாடவோऽயஂ ப்ரதேயஃ ஸ்யாதந்நபாநேஷு பூர்வவத்||௧௪௬||
View original
| एकां षोडशिकां धान्याद् द्वे द्वे चाजाजिदीप्यकात्||१४४|| ताभ्यां दाडिमवृक्षाम्ले द्विर्द्विः सौर्वचलात्पलम्| शुण्ठ्याः कर्षं दधित्थस्य मध्यात्पञ्च पलानि च||१४५|| तच्चूर्णं षोडशपलैः शर्कराया विमिश्रयेत्| षाडवोऽयं प्रदेयः स्यादन्नपानेषु पूर्ववत्||१४६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாந்யகாதேகாஂ ஷோடஶிகாஂ-கர்ஷஸஂஜ்ஞாம்| அஜாஜீதீப்யகாட் த்வே த்வே ஷோடஶிகே| தாப்யாஂ-அஜாஜீதீப்யகாப்யாஂ மிஶ்ரிதாப்யாஂ ஸகாஶாத், தாடீமவக்ஷாம்லே த்விர்த்விஃ-ப்ரத்யேகஂ சதஸ்ரஃ ஷோடஶிகா இத்யர்தஃ| ஏவமஷ்டௌ கர்ஷா தாடிமஸ்ய, அஷ்டௌ வக்ஷாம்லஸ்ய| ததா ஸௌவர்சலாத் பலஂ, ஶுண்ட்யாஃ கர்ஷஂ, கபித்தஸ்ய மஜ்ஜதஃ பஞ்ச பலாநி| தத்-ஏதத், சூர்ணஂ ஶர்கராயாஃ ஷோடஶபலைஃ ஸம்மேலயேத்| அயஂ ஷோடவோऽந்நபாநேஷு பூர்வவத் ப்ரதேயஃ ஸ்யாத்| அர்ஹார்தே கத்யஃ| கேசித் ஷோடஶிகாஂ பலமித்யாஹுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஷாடவாந்தரமாஹ-ஏகாஂ ஷோடஶிகாமிதி| ஷோடஶிகாஂ-கர்ஷம்| தாப்யாஂ-மிலிதாப்யாஂ பலமிதாப்யாம்| த்விர்த்வித்விர்பூத்வா த்விஃ, ப்ரத்யேகஂ சதுஃ பலமிதே தாடிமவக்ஷாம்லே| ஷாடவஃ-ஷடங்கஸஂயோகாத்|
Adhikarana க்ஷதே யக்ஷ்மோக்தோऽபி விதிஃ (௧௪௭) · Śloka ௧௪௭
விதிஶ்ச யக்ஷ்மவிஹிதோ யதாவஸ்தஂ க்ஷதே ஹிதஃ| |௧௪௭|
View original
विधिश्च यक्ष्मविहितो यथावस्थं क्षते हितः| |१४७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷதே சாவஸ்தாவஶாத்யக்ஷ்மணி யோ விஹிதோ விதிஃ ஸ ஹிதஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- யக்ஷ்மசிகித்ஸிதமதிதிஶதி-விதிஶ்சேதி|
Adhikarana தூமபாநம் (௧௪௭-௧௪௮) · Śloka ௧௪௮
| நிவத்தே க்ஷததோஷே து கபே வத்தே உரஃ ஶிரஃ||௧௪௭|| தால்யதே காஸிநோ யஸ்ய ஸ நா தூமாந் பிபேதிமாந்| |௧௪௮|
View original
| निवृत्ते क्षतदोषे तु कफे वृद्धे उरः शिरः||१४७|| दाल्यते कासिनो यस्य स ना धूमान् पिबेदिमान्| |१४८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷததோஷே ச நிவத்தே-ஶாந்தே ஸதி, கபே வத்தே யஸ்ய காஸவதஃ புஂஸ உரஃ ஶிரஶ்ச தால்யதே-பாட்யத இவ, ஸஃ-காஸீ, தூமாநிமாந்-த்விமேதாதீநாஂ, பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தூமபாநமாஹ-நிவத்த இதி| தால்யதே-பித்யதே பித்யமாநமிவ வ்யததே| நா-புருஷஃ| இமாந்-வக்ஷ்யமாணாந்|
Adhikarana த்விமேதாதிதூமஃ (௧௪௮-௧௪௯) · Śloka ௧௪௯
| த்விமேதாத்விபலாயஷ்டிகல்கைஃ க்ஷௌமே ஸுபாவிதே||௧௪௮|| வர்தி கத்வா பிபேத்தூமஂ ஜீவநீயகதாநுபஃ| |௧௪௯|
View original
| द्विमेदाद्विबलायष्टिकल्कैः क्षौमे सुभाविते||१४८|| वर्ति कृत्वा पिबेद्धूमं जीवनीयघृतानुपः| |१४९|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்விபேதாதிபிஃ கல்கைஃ க்ஷௌமே-ஸுபாவிதே வர்தி கத்வா தூமஂ பிபேத்| ஜீவநீயாக்யஂ கதமநு-பஶ்சாத், பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தூமமாஹ-த்விமேதாத்விவசாயஷ்டீகல்கைரிதி| ஸுபாவிதே-புநஃபுநர்லிப்தே|
Adhikarana அந்யோ மநஃஶிலாதிதூமஃ (௧௪௯-௧௫௧) · Śloka ௧௫௧
| மநஃஶிலாபலாஶாஜகந்தாத்வக்க்ஷீரிநாகரைஃ||௧௪௯|| தத்வதேவாநுபாநஂ து ஶர்கரேக்ஷுகுடோதகம்| பிஷ்ட்வா மநஃஶிலாஂ துல்யாமார்த்ரயா வடஶுங்கயா||௧௫௦|| ஸஸர்பிஷ்கஂ பிபேத்தூமஂ தித்திரிப்ரதிபோஜநம்| |௧௫௧|
View original
| मनःशिलापलाशाजगन्धात्वक्क्षीरिनागरैः||१४९|| तद्वदेवानुपानं तु शर्करेक्षुगुडोदकम्| पिष्ट्वा मनःशिलां तुल्यामार्द्रया वटशुङ्गया||१५०|| ससर्पिष्कं पिबेद्धूमं तित्तिरिप्रतिभोजनम्| |१५१|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மநஃஶிலாதிபிஸ்தத்வதேவ-த்விமேதாதிபிர்யதா தூமஂ பிபேத்| அநு ஶர்கரோதகமிக்ஷுரஸஂ குடோதகஂ வா பிபேத்| உதகஸாதஶ்யாதிக்ஷுரஸோऽபீக்ஷூதகஶப்தேந கஹீதஃ| ஸ௦-மநஃ ஶிலாமார்த்ரயா வடஶுங்கயா துல்யாஂ பிஷ்ட்வா ஸஹ ஸர்பிஷா தூமஂ ஸதித்திரிப்ரதிபோஜநஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- தூமாந்தரமாஹ மநஃஶிலேதி| தத்வதேவ-கல்கைஃ க்ஷௌமே ஸுபாவிதே வர்தி கத்வேதி| ஶர்கரோதகாத்யந்யதமமநுபாநம்| ஆ௦ ர௦- தூமாந்தரமாஹ பிஷ்ட்வேதி| தித்திரிமாஂஸரஸப்ரதாநஂ போஜநஂ யத்ர தூமே தம்| இதி க்ஷதஜாஸசிகித்ஸா|
Adhikarana க்ஷயகாஸசிகித்ஸா க்ஷயகாஸே ப்ரதமோபசாரஃ (௧௫௧) · Śloka ௧௫௧
| க்ஷயஜே பஂஹணஂ பூர்வஂ குர்யாதக்நேஶ்ச வர்தநம்||௧௫௧||
View original
| क्षयजे बृंहणं पूर्वं कुर्यादग्नेश्च वर्धनम्||१५१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷயஜே காஸே பூர்வோக்தஂ பஂஹணஂ குர்யாதக்நிஸந்தீபநஂ ச|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ததக்ஷயகாஸசிகித்ஸா| தத்ர ப்ரதமோபசாரமாஹ-க்ஷயஜே பஂஹணமிதி|
Adhikarana பஹுதோஷே விரேசநம் (௧) · Śloka ௧
பஹுதோஷாய ஸஸ்நேஹஂ மது தத்யாத்விரேசநம்||௧||
View original
बहुदोषाय सस्नेहं मृदु दद्याद्विरेचनम्||१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பஹுதோஷாய-ப்ரபூதாதோஷாய க்ஷயகாஸிநே, ஸஹ ஸ்நேஹேந மது விரேசநஂ தத்யாத்| ததேவாஹ-
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- விரேசநமாஹ பஹுதோஷாயேதி|
Adhikarana ததேவ விரேசநம் (௧௫௨-௧௫௩) · Śloka ௧௫௩
| ஶம்யாகேந த்ரிவதயா மத்வீகாரஸயுக்தயா||௧௫௨|| தில்வகஸ்ய கஷாயேண விதாரீஸ்வரஸேந ச| ஸர்பிஃ ஸித்தஂ பிபேத்யுக்த்யா க்ஷீணதேஹோ விஶோதநம்||௧௫௩||
View original
| शम्याकेन त्रिवृतया मृद्वीकारसयुक्तया||१५२|| तिल्वकस्य कषायेण विदारीस्वरसेन च| सर्पिः सिद्धं पिबेद्युक्त्या क्षीणदेहो विशोधनम्||१५३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶம்யாகேந்-கர்ணிகாரேண, அதவா த்ரிவதயா த்ராக்ஷாரஸயுக்தயா தில்வகஸ்ய கஷாயேண விதாரீஸ்வரஸேந ச ஸர்பிஃ ஸித்தஂ யுக்த்யாதேஶகாலாதிவலேந, க்ஷீணதேஹோ விஶோதநஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ததேவ விரேசநத்ரயமாஹ ஶம்யாகேநேதி| ஶம்யாககல்கேந ஸித்தஂ ஸர்பிரேகம்| த்ரிவத்கல்கத்ராக்ஷாரஸாரஸாப்யாஂ த்விதீயம்| ரோத்ரக்வாதவிதாரீரஸாப்யாஂ ததீயம்|
Adhikarana க்ஷீணபித்தாதிஷு கர்கடக்யாதிகதம் (௧௫௪) · Śloka ௧௫௪
பித்தே கபே தாதுஷு ச க்ஷீணேஷு க்ஷயகாஸவாந்| கதஂ கர்கடகீக்ஷீரத்விபலாஸாதிதஂ பிபேத்||௧௫௪||
View original
पित्ते कफे धातुषु च क्षीणेषु क्षयकासवान्| घृतं कर्कटकीक्षीरद्विबलासाधितं पिबेत्||१५४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தே க்ஷீணே கபாதிஷு ச க்ஷீணேஷு க்ஷயகாஸீ கர்கடக்யாதிபக்வஂ கதஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஶமநஂ கதமாஹ| பித்தே கப இதி| கர்கடஶங்கீபலாதிபலாகல்கேந க்ஷீரேண ச ஸாதிதம்|
Adhikarana க்ஷீணபித்தாதிஷு விதார்யாதிகதஂ பயஶ்ச (௧௫௫) · Śloka ௧௫௫
விதாரீபிஃ கதம்பைர்வா தாலஸஸ்யைஶ்ச ஸாதிதம்| கதஂ பயஶ்ச|௧௫௫|
View original
विदारीभिः कदम्बैर्वा तालसस्यैश्च साधितम्| घृतं पयश्च|१५५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விதாரீபிரிதி பஹுவசநஂ க்ஷீரவிதார்யாதிவ்யக்திவிஶேஷாணாஂ க்ரஹணார்தம்| ஏவஂ கதம்பைரித்யத்ராபி தாராகதம்பாதிக்ரஹணார்தம்| ஜாதௌ பஹுவசநமித்யந்யே| தாலஸஸ்யைஃ-தாலபலைர்வா, ஸாதிதஂ கதஂ பயோ வா பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ விதாரீபிரிதி| வாஶப்தஃ பூர்வகதாபேக்ஷயா, சஶப்தஸ்ய ஸமுச்சயார்தத்வாத்|
Adhikarana மூத்ரவைவர்ண்யாதிகேऽநுவாஸநம் (௧௫௫-௧௫௬) · Śloka ௧௫௬
| மூத்ரஸ்யவைவர்ண்யே கச்ரநிர்கமே||௧௫௫|| ஶூநே ஸவேதநே மேட்ரே பாயௌ ஸஶ்ரோணிவங்க்ஷணே| கதமண்டேந லகுநாऽநுவாஸ்யோ மிஶ்ரிகேண வா||௧௫௬||
View original
| मूत्रस्यवैवर्ण्ये कृछ्रनिर्गमे||१५५|| शूने सवेदने मेढ्रे पायौ सश्रोणिवङ्क्षणे| घृतमण्डेन लघुनाऽनुवास्यो मिश्रिकेण वा||१५६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மூத்ரஸ்ய வைவர்ண்யே கச்ரநிர்கமே ஸதி ததா மேட்ரே ஶூநே ஸவேதநே பாயௌ ஶ்ரோண்யாஂ வங்க்ஷணே சைவஂவிதே ஸதி நரோ லகுநா கதமண்டேநாநுவாஸ்யஃ| மிஶ்ரிகேண வா-கததைலேந, அநுவாஸ்யஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- [அநுவாஸநமாஹ-மூத்ரஸ்யேதி|] லகுநா-லகுபஞ்சமூலஸித்தேந| [கதமண்டேந-]சிரஸ்திதஸ்ய கதஸ்யாச்சபாகேந| மிஶ்ரகேண-வத்திசிகித்ஸிக்தேந ஸுகுமாரகாக்யேந "பசேத்புநர்நவதுலாஂ" (ஹ. சி. அ. ௧௩/௪௧) இத்யாதிநா|
Adhikarana அநுவாஸநஶுத்தஸ்ய மாஂஸோபசாரஃ (௧௫௭-௧௫௮) · Śloka ௧௫௮
ஜாங்கலைஃ ப்ரதிபுக்தஸ்ய வர்தகாத்யா பிலேஶயாஃ| க்ரமஶஃ ப்ரஸஹாஸ்தத்வத்ப்ரயோஜ்யாஃ பிஶிதாஶிநஃ||௧௫௭|| ஔஷ்ண்யாத்ப்ரமாதிபாவாச்ச ஸ்ரோதோப்யஶ்ச்யாவயந்தி தே| கபஂ ஶுத்தைஶ்ச தைஃ புஷ்டிஂ குர்யாத்ஸம்யக் வஹந் ரஸஃ||௧௫௮||
View original
जाङ्गलैः प्रतिभुक्तस्य वर्तकाद्या बिलेशयाः| क्रमशः प्रसहास्तद्वत्प्रयोज्याः पिशिताशिनः||१५७|| औष्ण्यात्प्रमाथिभावाच्च स्रोतोभ्यश्च्यावयन्ति ते| कफं शुद्धैश्च तैः पुष्टिं कुर्यात्सम्यग् वहन् रसः||१५८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அநுவாஸாநாந்தரஂ ஜாங்கலைர்மாஸைஃ-ஹரிணைணாஜாதிபிஃ, ததபாவாத்தத்ஸதஶைரபி| ப்ரதிபுக்தஸ்யாநந்தரஂ ததைவ பிஶிதாஶிநஃ ப்ரஸஹாஃ-த்வீபிவ்யாக்ராதயஃ, ப்ரயோஜ்யாஃ| நாநுவாஸிதமாத்ரஸ்ய ஜாங்கலமாஂஸப்ரதிபுக்தஸ்யைவ ப்ரஸஹாஃ பிஶிதாஶிநஶ்ச யோஜ்யாஃ, அக்நிமாந்த்யபயாத்| தே ப்ரஸஹாஃ ப்ரமாதிபாவாத் ததௌஷ்ண்யாத் கபோபலிப்தேப்யஃ ஸ்ரோதோப்யஃ கபஂ ச்யாவயந்தி| ப்ரமாதித்ரவ்யலக்ஷணஂ ச காரணதாதௌகதிதம்| யதா-"ஸ்ரோதாஂஸி தோஷலிப்தாநி ப்ரமத்ய யத்| ப்ரவிஶ்ய ஸௌக்ஷ்ம்யாத்தைக்ஷ்ண்யாச்ச தத்ப்ரமாதீதி ஸஂஜ்ஞிதம்||" இதி| தைஶ்ச-ஸ்ரோதோபிஃ,ஶுத்தைஃ ஸம்யக்வஹந் ரஸஃ புஷ்டிஂ குர்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦-அநுவாஸநஶுத்தஸ்ய மாஂஸோபசாரமாஹஜாங்கலைரிதி| ஜாங்கலைஃ-மகாதிமாஂஸரஸைஃ| ப்ரதிபுக்தஸ்ய-ஶுத்த்யக்தேஷ்டதோஷஶாந்திர்யதா பவத்யேவஂ புக்தஸ்ய| வர்தகாத்யாஃ-விஷ்கிராஃ| பிஶிதாஶிந இதி ஸர்வேஷாஂ விஶேஷணம்| ப்ரதம் விஷ்கிராஸ்ததோ பிலேஶயாஸ்ததஃ ப்ரஸஹா இதி க்ரமஃ| தத்வத்-ப்ரதிபோஜநவத், அக்நிபலாபேக்ஷயா மாத்ராவத்திரித்யர்தஃ| ப்ரமாதிபாவாத்-லீநமலோல்லேகநஸாமர்த்யாத்| தைஃ-ஸ்ரோதோபிஃ| ரஸோ-ரஸதாதுஃ|
Adhikarana மாஂஸாயோக்யஸ்ய சவிகாதி கதம் (௧௫௯-௧௬௧) · Śloka ௧௬௧
சவிகாத்ரிபலாபார்கீதஶமூலைஃ ஸசித்ரகைஃ| குலத்தபிப்பலீமூலபாடாகோலயவைர்ஜலே||௧௫௯|| ஶதைர்நாகரதுஃஸ்பர்ஶாபிப்பலீஶடிபௌஷ்கரைஃ| பிஷ்டைஃ கர்கடஶங்க்யா ச ஸமைஃ ஸர்பிர்விபாசயேத்||௧௬௦|| ஸித்தேऽஸ்மிஂஶ்சூர்ணிதௌ க்ஷாரௌ த்வௌ பஞ்ச லவணாநி ச| தத்த்வா யுக்த்யா பிபேந்மாத்ராஂ க்ஷயகாஸநிபீடிதஃ||௧௬௧||
View original
चविकात्रिफलाभार्गीदशमूलैः सचित्रकैः| कुलत्थपिप्पलीमूलपाठाकोलयवैर्जले||१५९|| शृतैर्नागरदुःस्पर्शापिप्पलीशठिपौष्करैः| पिष्टैः कर्कटशृङ्ग्या च समैः सर्पिर्विपाचयेत्||१६०|| सिद्धेऽस्मिंश्चूर्णितौ क्षारौ द्वौ पञ्च लवणानि च| दत्त्वा युक्त्या पिबेन्मात्रां क्षयकासनिपीडितः||१६१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-சவிகாதிபிர்ஜலே ஶதைர்நாகராதிபிஃ பிஷ்டைஃ ஸமைஃ ஸர்பிர்விபாசயேத்| ஸித்தேऽஸ்மிந் கதே க்ஷாரௌ த்வௌ, பஞ்ச-ஸைதவாதீநி லவணாநி ச, தத்த்வா மாத்ராஂ ப்ரகதத்வாத் கதஸ்ய பிபேத், கபகாஸார்தஃ புருஷஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- மாஂஸயோக்யஸ்ய கதமாஹசவிகாத்ரிபலேந்தி| ஸமைஃ-நாகராதிபிஃ பஞ்சபிரேகயா கர்கடஶங்கயா, அந்யதா ஸமைரிதி வ்யர்தஂ, ப்ரத்யேகஂ ஸமஸ்ய பரிபாஷாப்ராத்வாத்|
Adhikarana காஸமர்தாதிகதஂ காஸஜ்வாராரூசிஹரம் (௧௬௨-௧௬௩) · Śloka ௧௬௩
காஸமர்தாபயாமுஸ்தாபாடாகட்பலநாகரைஃ| பிப்பல்யா கடுரோஹிண்யா காஶ்மர்யா ஸுரஸேந ச||௧௬௨|| அக்ஷமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தஂ க்ஷீரத்ராக்ஷாரஸாடகே| பசேச்சோஶஜ்வரப்லீஹஸர்வகாஸஹரஂ ஶிவம்||௧௬௩||
View original
कासमर्दाभयामुस्तापाठाकट्फलनागरैः| पिप्पल्या कटुरोहिण्या काश्मर्या सुरसेन च||१६२|| अक्षमात्रैर्घृतप्रस्थं क्षीरद्राक्षारसाढके| पचेच्छोशज्वरप्लीहसर्वकासहरं शिवम्||१६३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காஸமர்தாதிபிரக்ஷப்ரமாணைஃ க்ஷீரத்ராக்ஷாரஸயோர்மிஶ்ரிதயோராடகே கதப்ரஸ்தஂ பசேத்| ஶோஷாதிஹரஂ ஶிவஂ ச-ஆரோக்யகரம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ காஸமர்தாபயேதி|
Adhikarana வஷாதிகதம் காஸஜ்வராருசிஹரம் (௧௬௪) · Śloka ௧௬௪
வஷவ்யாக்ரீகுடூசீநாஂ பத்ரமூலபலாங்குராத்| ரஸகல்கைர்கத பக்வஂ ஹந்தி காஸஜ்வராருசீஃ||௧௬௪||
View original
वृषव्याघ्रीगुडूचीनां पत्रमूलफलाङ्कुरात्| रसकल्कैर्घृत पक्वं हन्ति कासज्वरारुचीः||१६४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வஷாதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ பத்ரமூலபலாங்குராத் ரஸகல்கைஃ பக்வஂ கதஂ காஸாதீந் ஹந்தி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹவஷவ்யாக்ரீகுடூசீநாமிதி| பத்ராதீநாஂ சதுர்ணாஂ ரஸைஸ்தேஷாமேவ கல்கைஃ| தே ச வஷாதீநாஂ ப்ரத்யேகஂ க்ராஹ்யாஃ|
Adhikarana த்விகுணதாடிமரஸஸித்தஂ கதம் பிப்பலீகுடஸித்தஂ கதம் (௧௬௫-௧௬௬) · Śloka ௧௬௬
த்விகுணே தாடிமரஸே ஸித்தஂ வா வ்யோஷஸஂயுதம்| பிபேதுபரி புக்தஸ்ய யவக்ஷார்ரயுதஂ நரஃ||௧௬௫|| பிப்பலீகுடஸித்தஂ வா சாகக்ஷீரயுதஂ கதம்| |௧௬௬|
View original
द्विगुणे दाडिमरसे सिद्धं वा व्योषसंयुतम्| पिबेदुपरि भुक्तस्य यवक्षार्रयुतं नरः||१६५|| पिप्पलीगुडसिद्धं वा छागक्षीरयुतं घृतम्| |१६६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா தாடிமஸ்வரஸே த்விகுணே வ்யோஷகல்கஸஂயுதஂ ஸித்தஂ கதஂ புக்தஸ்யாஹாரஸ்யோபரி யவக்ஷாரயுதஂ பிபேத்| பிப்பலீகுடாப்யாஂ வா சதுர்குணே கதே கதாச்சதுர்குணே ஜலே கதஸமே சாகக்ஷீர இதி பக்வஂ பிபேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- கதாந்தரமாஹ த்விகுண இதி| வ்யோஷயுதஂ ஸாதநகாலே| யவக்ஷாரயுதஂ பாநகாலே| கதாந்தரமாஹ-பிப்பலீகுடஸித்தஂ வேதி| பிப்பலீகுடயோஃ கல்கேந சாகக்ஷீரேண ச ஸித்தம்|
Adhikarana உக்தகதாநாஂ தீபநத்வஂ ஸ்த்ரோதஃ ஶோதநத்வஂ ச (௧௬௬-௧௬௭) · Śloka ௧௬௭
| ஏதாந்யக்நிவிவத்த்யர்தஂ ஸர்பிஷி க்ஷயகாஸிநாம்||௧௬௬|| ஸ்யுர்தோஷபத்தகண்டோரஃஸ்ரோதஸாஂ ச விஶுத்தயே| |௧௬௭|
View original
| एतान्यग्निविवृद्ध्यर्थं सर्पिषि क्षयकासिनाम्||१६६|| स्युर्दोषबद्धकण्ठोरःस्रोतसां च विशुद्धये| |१६७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏதாநி பூர்வோக்தாநி சவ்யாதிபிர்விபக்வாநி கதாந்யக்நிவர்தநாநி க்ஷயகாஸிநாஂ ஸ்யுஃ| தோஷோபலிப்தகண்டோரஃஸ்ரோதஸாஂ ச விஶுத்தயே ஸ்யுஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- உக்தாநாஂ கதாநாஂ தீபநத்வஂ ஸ்ரோதஃ ஶோதநத்வஂ சாஹ ஏதநீதி| வங்கஸேநே து (காஸ. ஶ்லோ. ௯௯)- "ஶுபதேஶஸமுத்பூதஂ ஸமுத்பதஂ மூல [மஶ்வ]கந்தாயாஃ| புண்யேऽஹநி ஸங்க்ஷுண்ணஂ விபசேத்த்ரோணேऽம்பஸஸ்துலாமஸ்மாத்|| ஜ்ஞாத்வாऽஷ்டபாகஶேஷஂ கண்ஹீயாதத்ரஸஂ ஸுபரிதூதம்| த்வே சைவாத்ர பலஶதே தத்யாச்சாகஸ்ய ஶுத்தமாஂஸஸ்ய|| ஸர்பிஃப்ரஸ்தமதைகஂ கவ்யஂ ச பயஶ்சதுர்குணே தத்யாத்| கல்காநக்ஷஸமாஂஶாநூர்த்வமதஃ ஸம்ப்ரவக்ஷ்யாமி|| காகோலோயுகமத்தீ த்வே மேதே ஜீவகஂ ஸ்வயஂகுப்தாம்| ஷபகமேலாஂ மதுகஂ மத்வீகாஹஸ்திபிப்பல்யௌ|| ஜீவந்தீமுபகுல்யாஂ பலாஂ விதாரீஂ ஶதாவரீ சாத்ர| தத்வா ஸம்யக்விபசேத்ஸர்பிரதோத்தத்ய பூத்வா ச|| மதுஶர்கரயோஃ குடவஂ தத்வா பாண்டே ஶுபே ஸ்திதஂ மதிதம்| லீட்வா தத்பாணிதலஂ யதேஷ்டமாஹாரமஶ்நீயாத்|| க்ஷீணக்ஷதஶிஶுவத்தாஃ க்ஷீணேந்த்ரியவர்ணஹீநமாஂஸாஶ்ச| ப்ராஶ்ய ப்ராபுஃ ஸத்யஃ புஷ்டிபலாரோக்யதேஜாஂஸி|| உபயுஜ்ய ஸர்பிரேதத்ஸத்பதிவர்ஷோ யுவேவ பூத்வாऽऽஶு| பஹுஶஃ ஸ்நியோऽதிகச்சதி ந சாத்ர ஶுக்ரக்ஷயஂ லபதே|| புத்ரர்திநீ ச நாரீ லபதே புத்ராந் வயஸ்யதீதேऽபி வந்த்யா லபதே புத்ரஂ ஸர்பிஃ ப்ராஶ்யைததஶ்வகந்தாத்யம்|| உபயுக்தே யஃ புருஷஸ்நீந் மாஸாந் ஸார்தமாஸஂ வா| நாரீஶதஂ ஸ கச்சநைவ பவேத்யோஷிதாஂ தத்பிஃ|| காலித்யவலீபதைர்ந சாஸ்யதேஹோऽபிபூதே க்ஷிப்ரம்| வாதவ்யாதிபிரார்தாஸ்ததைவ ஹத்வ ஸ்திரோகார்தாஃ|| புஞ்ஜாநா பாஜமாநாஃ ஸர்பிரரோகா பவந்தீஹ| ஏவஂ ஜகத்திதார்தஂ ஸர்பிரிதஂ வாஜிகந்தாயாஃ|| ஶ்ரேஷ்டஂ வாஜீகரணஂ நிர்திஷ்டஂ பூர்வமஶ்விப்யாம்|| (ஶோ. ௯௫)- கிலீரஶுக்திஂஶ்ச தகேண லாவாந்நிஃக்வாதவர்கைர்மதுரைஸ்யதாऽந்யைஃ| பசேத்கதஂ தத்து நிஷேவ்யமாணஂ ஹந்யாத்க்ஷாதோத்தஂ க்ஷதஜஂ ச காஸம்||" இதி| யோகரத்நே து-" ஷோடஶபிர்ஜபாத்ரைஃ மத்வீகாயாஃ பலாநி தஶ ஷட் ச| அஷ்டௌ மதுயுக்தபசநி (?)ச்சாகஂ உலார்தஂ ஸ்யாத்|| அவஶிஷ்டபாததோயஂ பூதஂ ஶீதஂ கஷாயமவதார்ய| தத்வா கஷாயதுல்யஂ பயோ கநஸர்பிஷஃ ப்ரஸ்தம்|| ஷபகஜீவகமேதாவிதாரிவீராத்மகுத்பாநாம்| பவ்யாக்ரோடநிகோசகஶங்காடகபத்மபீஜாநாம்|| பாகாநக்ஷஸமாஂஶாநாவப்ய ச ஸாதயேத்து மத்வக்நௌ| ஸம்யக்ஸித்தே தஸ்மிந் தத்யாத்ஸிதஶர்கராபலாந்யஷ்டௌ|| மதுநஶ்ச பலாந்யஷ்டௌ சத்வாரி பலாநி பிப்பலீசூர்ணாத்| ஸமஸக்துககதமேதஜ்ஜநகேஶ்வரபூஜிதஂ ஸமுத்திஷ்டம்| க்ஷீணே க்ஷதேऽல்பஶுக்ரே தத்குதிரே பைத்திகேஷுரோகேஷு| ஸ்த்ரீகாமேஷு ச தேயஂ பல்யஂ வஷ்யஂ ச கதமேதத்||" இதி|
Adhikarana ஹரீதகீலேஹஃ (௧௬௭-௧௩௯) · Śloka ௧௩௯
| ப்ரஸ்தோந்மிதே யவக்வாதே விஂஶதி விஜயாஃ பசேத்||௧௬௭|| ஸ்விந்நா மதித்வா தாஸ்தஸ்மிந்புராணாத்ஷட்பலஂ குடாத்| பிப்பல்யா த்விபலஂ கர்ஷஂ மநோஹ்வாயா ரஸாஞ்ஜநாத்||௧௩௮|| தத்த்வாऽர்தாக்ஷஂ பசேத்பூயஃ ஸ லேஹஃ ஶ்வாஸகாஸஜித்| ||௧௩௯||
View original
| प्रस्थोन्मिते यवक्वाथे विंशति विजयाः पचेत्||१६७|| स्विन्ना मृदित्वा तास्तस्मिन्पुराणात्षट्पलं गुडात्| पिप्पल्या द्विपलं कर्षं मनोह्वाया रसाञ्जनात्||१३८|| दत्त्वाऽर्धाक्षं पचेद्भूयः स लेहः श्वासकासजित्| ||१३९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யவக்வாதே ப்ரஸ்தப்ரமாணே ஹரீதகீவிஶதிஂ பசேத்| ஸ்விந்நாஸ்தாஃ-ஹரீதகீஃ, தஸ்மிந்-யவக்வாதே, மதுத்வா புராணாத் குடாத் ஷட்பலஂ, பிப்பல்யா த்விபலஂ, கர்ஷஂ மநஃஶிலாயாஃ, ரஸாஞ்ஜநாதர்தகர்ஷஂ தத்த்வாऽஸ்மிந்க்வாதே புநஃ பசேத்| ஸ லேஹஃ ஶ்வாஸகாஸஜித்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஹரீதகீலேஹமாஹ ப்ரஸ்தோந்மித இதி| தாஃ-ஹரீதகீஃ| தஸ்மிந்-யவவ்காதே| மதித்வா-நிரஸ்தீக்ர்த்ய,மர்தநேந ஶ்லக்ஷ்ணீகுர்யாதித்யர்தஃ| யோகரத்நே து (வங்கஸேநே காஸா ஶ்லோ.௧௭௦)-" ஸமூலபுஷ்பச்சதகண்டகார்யாஸ்துலாஂ ஜலத்ரோணபரிப்லுதாஂ ச| ஹரீதகீநாஂ ச ஶதஂ நிதத்யாத்ததாऽத்ர பக்த்வ சரணாவஶேஷம்|| குடஸ்ய தத்வா ஶதமேததக்நௌ வோபக்வமுத்தார்த ததஃ ஸுஶீதே| கடுத்ரிகஂ ச த்ரிபலப்ரமாணஂ பலாநி ஷட் புஷ்பரஸஸ்ய தத்ர||க்ஷிபேச்சதுர்ஜாதபலஂ யதாக்நி ப்ரயுஜ்யமாநோ விதிநாऽவலேஹஃ| வாதாத்மகஂ பித்தகபோத்பவஂ ச த்விதோஷஜஂ காஸமபி த்ரிதோஷம்|| க்ஷதோத்பவஂ ச ஹந்யாத்ஸபீநஸஂ ஶ்வாஸமுரஃ க்ஷதஂ ச| யக்ஷ்மாணமேகாதஶரூபமுக்ரஂ பகூபதிஷ்டஂ ஹி ரஸாயநஂ ஸ்யாத்||" புஷ்பரஸஸ்ய-மதுநஃ| 'துலாமாதாய வாஸாயாஃ பசேதஷ்டகுணே ஜலே|ஂஅபாதாவஶேஷேண பாசயேதபயாடகம்|| ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணீகதஂ விதாத்கண்டாச்சுத்தாத்ததா ஶதம்| ஶீதீபூதே நிதத்யாச்ச க்ஷௌத்ரஸ்யாஷ்டௌ பலாநி து|| வஂஶோத்பவாயாஶ்சத்வாரி பிப்பல்யர்தபலஂ ததா| சதுர்ஜாதபலஂ சைவ சூர்ணிதஂ தத்ர தாபயேத்|| ரக்தபித்தஂ நிஹந்த்யேஷா காஸஂ ஶ்வாஸஂ ததா க்ஷயம்| வித்ரதிஂ ஜடரஂ குல்மஂ தஷ்ணாஹத்ரோகபீநஸாந்|| பலார்தஂ பக்ஷயேதஸ்யா யதேஷ்டஂ சாத்ர போஜநம்|' இதி|
Adhikarana ஶ்வாவித்ஸூசீக்ஷாரலேஹஃ மயூரசரணக்ஷாரலேஹஃ ஏரண்டபத்ரக்ஷாரலேஹஃ ஸுரஸைரண்டபத்ரக்ஷாரலேஹஃ த்ர்யூஷணசூர்ணலேஹஃ (௧௬௯-௧௭௧) · Śloka ௧௭௧
| ஶ்வாவிதாஂ ஸூசயோ தக்தாஃ ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கராஃ||௧௬௯|| ஶ்வாஸகாஸஹரா, பர்ஹிபாதௌ வா மதுஸர்பிஷா| ஏரண்டபத்ரக்ஷாரஂ வா வ்யோஷதைலகுடந்விதம்||௧௭௦|| லேஹயேத், க்ஷாரமேவஂ வா ஸுரஸைரண்டபத்ரஜம்| லிஹ்யாத் த்ர்யூஷணசூர்ணஂ வா புராணகுடஸர்பிஷா||௧௭௧||
View original
| श्वाविधां सूचयो दग्धाः सघृतक्षौद्रशर्कराः||१६९|| श्वासकासहरा, बर्हिपादौ वा मधुसर्पिषा| एरण्डपत्रक्षारं वा व्योषतैलगुडन्वितम्||१७०|| लेहयेत्, क्षारमेवं वा सुरसैरण्डपत्रजम्| लिह्यात् त्र्यूषणचूर्णं वा पुराणगुडसर्पिषा||१७१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶ்வாவிதாஂ ஸம்பந்திப்யஃ ஸுசயோ தக்தா கதக்ஷௌத்ரஶர்கராந்விதாஃ ஶ்வாஸகாஸஹராஃ பர்ஹிணோ-மயூரஸ்ய, வா பாதௌ தக்தௌ மதுஸர்பிஷா ஸஹ ஶ்வாஸகாஸஹரௌ| அதவா, ஏரண்டபத்ரஸ்ய க்ஷாரஂவ்யோஷதைல்லகுடயுரஂ லேஹயேத்| ஏவஂ-பூர்வோக்தேந ப்ரகாரேண, ஸுரஸைரண்டபத்ரஜஂ க்ஷாரஂ வ்யோஷதைலகுடாந்விதஂ லேஹயேத்| அதவா த்ர்யூஷணசூர்ணஂ புராணௌடஸர்பிஷா லிஹ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- க்ஷாரலேஹமாஹ ஶ்வாவிதாமிதி| ஸூசயஃ-ஶலாகாஃ,யாபிஸ்தே பக்ஷிணஃ ஶ்வாநஂ வித்யந்தி| க்ஷாரலேஹாந்தரமாஹ-பர்ஹிபாதௌ வேதி| பர்ஹிபாதௌ-மயூரசரணௌ, மதுஸர்பிர்ப்யாஂ லீடே தத்வத்| க்ஷாரலேஹாந்தரமாஹ-ஏரண்டபத்ரக்ஷாரஂ வேதி| க்ஷாரலேஹாந்தரமாஹ-க்ஷாரமேவஂ வேதி| ஏவஂ-வ்யோஷாத்யந்விதம்| ஸுரஸஃ-துலஸீ| லேஹாந்தரமாஹ-லிஹ்யாதிதி| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௫)- "சித்ரகத்ரிபலாஜாஜீகர்கடாஜ்யாகடுத்ரிகம்| த்ரக்ஷாஂ ச க்ஷௌத்ர ஸர்பிர்ப்யாஂ லிஹ்யாதத்யாங்குடேந வா|| பாடாமதுகஜீவந்தீத்வக்க்ஷீரீத்ரிபலாகநம்| ஶடீத்விபஹதீத்ராக்ஷாபிப்பல்யேலாவிதுந்நகம்|| ஸாரிவாபுஷ்கரஜடாகர்கக்யா ரஸாஞ்ஜநம்| புநர்நவா லோஹரஜஸ்த்ராயமாண யவாநிகா|| வத்திஸ்தாமலகீ பார்ங்கீ விடங்கஂ தந்வயாஸகம்| க்ஷாரசித்ரகசவ்யாம்லவேதஸவ்யோஷதாரு ச|| ஸர்வகாஸாஞ்ஜயேல்லீடஂ தச்சூர்ணஂ மதுஸபிஂஷா|" இதி| பிப்பலீ-கஜபிப்பலீ, இதரஸ்யா வ்யோஷேணோக்தத்வாத்| விதுந்நகஂ-க்ஷுத்ரமுஸ்தம்|
Adhikarana ஸமஶர்கரஂ சூர்ணஂ மரிசசூர்ணஂ தத்வத் (௧௭௨-௧௭௩) · Śloka ௧௭௩
பத்மகஂ த்ரிபலா வ்யோஷஂ விடங்கஂ தேவதாரு ச| பலா ராஸ்நா ச தச்சூர்ணஂ ஸமஸ்தஂ ஸமஶர்கரம்||௧௭௨|| காதேந்மதுகதாப்யாஂ வா லிஹ்யாத்காஸஹரஂ பரம்| தத்வந்மரிசசூர்ணஂ வா ஸகதக்ஷௌத்ரஶர்கரம்||௧௭௩||
View original
पद्मकं त्रिपला व्योषं विडङ्गं देवदारु च| बला रास्ना च तच्चूर्णं समस्तं समशर्करम्||१७२|| खादेन्मधुघृताभ्यां वा लिह्यात्कासहरं परम्| तद्वन्मरिचचूर्णं वा सघृतक्षौद्रशर्करम्||१७३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பத்மகாதீநாஂ ஸமஸ்தஂ சூர்ணஂ ஸமஶர்கரம்| பத்மகாதீநாஂ சூர்ணமேகதஃ, ஏகதஃ ஶர்கராசூர்ணம், ததுபயஂ ஸஂயோஜ்ய காதேத்பக்ஷயேத்| அதவா, ஸமஶர்கரமேவ மதுகதாப்யாஂ மிஶ்ரயித்வா லிஹ்யாத்| ததைவ மரிசசூர்ணஂ கதக்ஷௌத்ரஶர்கராயுதஂ லிஹ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- ஸமஶர்கரஂ சூர்ணமாஹ பத்மகமிதி| ஏகேந கேநசித் ஸமஶர்கரா மா புதிதி ஸமஸ்தக்ரஹணம்| காதேந்மதுகதாப்யாஂ விநைவ| மரிசசூர்ணமாஹ-தத்வதிதி| லிஹ்யாத்காஸஹரஂ பரமிதி தத்வச்சப்தார்தஃ|
Adhikarana பத்யாதிகுடிகா முகே தாரணார்தஂபிபீதகதாரணம் (௧௭௪) · Śloka ௧௭௪
பத்யாஶுண்டீகநகுடைர்குடிகாஂ தாரயேந்முகே| ஸர்வேஷு ஶ்வாஸகாஸேஷு, கேவலஂ வா பிபீதகம்||௧௭௪||
View original
पथ्याशुण्ठीघनगुडैर्गुटिकां धारयेन्मुखे| सर्वेषु श्वासकासेषु, केवलं वा बिभीतकम्||१७४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பத்யாஶுண்டீகநகுடைர்குடிகாஂ முகே தாரயேத் ஸர்வேஷ்வேவ ஶ்வாஸகாஸேஷு| கேவலஂ வா பிபீதகஂ முகே தாரயேதிதி யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- குடிகாமாஹ பத்யாஶுண்டீகநகுடைரிதி| பிபீதகதாரணமாஹ-கேவலஂ வேதி|
Adhikarana பேயாமுத்காரிகாஂ ச (௧௭௫) · Śloka ௧௭௫
பத்ரகல்கஂ கதபஷ்டஂ தில்வகஸ்ய ஸஶர்கரம்| பேயா வோத்காரிகா சர்திதட்காஸாமாதிஸாரஜித்||௧௭௫||
View original
पत्रकल्कं घृतभृष्टं तिल्वकस्य सशर्करम्| पेया वोत्कारिका छर्दितृट्कासामातिसारजित्||१७५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பத்ரகல்கஂ தில்வகஸ்ய கதே பஷ்டஂ ஸஶர்கரஂ சர்திடடாதிஜித்| பேயா வா பத்ரஸ்ய கல்கே ஸித்தா தத்வத்| அதவா, உத்காரிகா பத்ரகல்ககதா சர்த்யாதிஜித்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- பேயாமுத்காரிகாஂ சாஹ பத்ரகல்கமிதி| தில்வகபத்ராண்யார்த்ராணி பிஷ்ட்வா கல்கஂ குர்யாத்| தஂ கதேந பர்ஜயேத்| தத்ஸமேந தண்டுலபிஷ்டேந யோஜயேத், பேயார்தமுத்காரிகார்தேந (ர்தஂ ச)| உத்காரிகா-பூபலிகா| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௫)- "கௌரஸர்ஷபகண்டீரவிடங்கவ்யோஷசித்ரகாந்| ஸாபயாந் ஸாதயேத்தோயே யவாகூஸ்தேந சாம்பஸா|| ஸஸர்பிர்லவணா க்ஷஸே ஹித்மாஶ்வாஸே ஸபீநஸே| பாண்ட்வாமயே க்ஶயே ஶோஷே கர்ணஶூலே ச ஶஸ்யதே||" இதி| கண்டீரஂ-ஸ்நுஹீகாண்டம்|
Adhikarana முத்கயூஷஃ (௧௭௬) · Śloka ௧௭௬
கண்டகாரீரஸே ஸித்தோ முத்கயூஷஃ ஸுஸஂஸ்கதஃ| ஸகௌராமலகஃ ஸாம்லஃ ஸர்வகாஸபிஷக்ஜிதம்||௧௭௬||
View original
कण्टकारीरसे सिद्धो मुद्गयूषः सुसंस्कृतः| सगौरामलकः साम्लः सर्वकासभिषग्जितम्||१७६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கண்டகார்யாஃ க்வாதே முத்கயூஷஃ ஸுஸஂஸ்கதோ-ஹிங்குஸைந்தவாதிநா, ஸகௌராமலகாம்லஃ ஸர்வகாஸேஷு பிஷக்ஜிதஂ-ஔஷதம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- யூஷமாஹ-கண்டகாரீ இதி| ஸுஸஂஸ்கதஃ-ஸ்நேஹலவணாதிபிஃ| கௌராமலகஂ-பீதவர்ணமாமலகம்|
Adhikarana க்ஷீரயூஷரஸாஃ (௧௭௭) · Śloka ௧௭௭
வாதக்நௌஷதநிஃக்வாதே க்ஷீரஂ யூஷாந் ரஸாநபி| வைஷ்கிராந் ப்ராதுதாந் பைலாந் தாபயேத்க்ஷயகாஸிநே||௧௭௭||
View original
वातघ्नौषधनिःक्वाथे क्षीरं यूषान् रसानपि| वैष्किरान् प्रातुदान् बैलान् दापयेत्क्षयकासिने||१७७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதக்நௌஷதாநாஂ நிஃக்வாதே ஸித்தஂ க்ஷீரமதவா யூஷாந் ரஸாஂஶ்ச விஷ்கிரமாஂஸஜாந் ப்ரதுதஜாந் வா| ததா, பிலேஷு பவா பைலாஃ ப்ராணிநஸ்தேஷாஂ ரஸாந் க்ஷயகாஸிநே வைத்யோ தாபயேத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- க்ஷீரயூஷரஸநாஹவாததௌஷதநிஃக்வாத இதி| பைலாந்-பிலேஶயகதாந்|
Adhikarana க்ஷயகாஸோக்தா பஂஹணாதி (௧௭௮-௧௭௯) · Śloka ௧௭௯
க்ஷதகாஸே ச யே தூமாஃ ஸாநுபாநா நிதர்ஶிதாஃ| க்ஷயகாஸேऽபி தே யோஜ்யா வக்ஷ்யதே யச்ச யக்ஷ்மணி||௧௭௮|| பஂஹணஂ தீபநஂ சாக்நேஃ ஸ்ரோதஸாஂ ச விஶோதநம்| வ்யத்யாஸாத்க்ஷயகாஸிப்யோ பல்யஂ ஸர்வஂ ப்ரஶஸ்யதே||௧௭௯||
View original
क्षतकासे च ये धूमाः सानुपाना निदर्शिताः| क्षयकासेऽपि ते योज्या वक्ष्यते यच्च यक्ष्मणि||१७८|| बृंहणं दीपनं चाग्नेः स्रोतसां च विशोधनम्| व्यत्यासात्क्षयकासिभ्यो बल्यं सर्वं प्रशस्यते||१७९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷதகாஸே ச யே தூமாஃ-த்விமேதேத்யாதயஃ, ஸாநுபாநா உக்தாஃ, தே ச க்ஷயகாஸேऽபி யோஜ்யாஃ| தச்ச யக்ஷ்மணி வக்ஷ்யதே பஂஹணமக்நிதீபநஂ ஸ்ரோதோவிஶோதநஂ, தச்ச க்ஷயகாஸிநே யோஜ்யம்| ததா, க்ஷயகாஸிப்யோ வ்யத்யாஸேந ஸர்வஂ சிகித்ஸிதஂ பல்யஂ ப்ரஶஸ்யதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- க்ஷதகாஸதூமாநதிதிஶதி க்ஷதகாஸே சேதி| யக்ஷ்மோக்தமதிதிஶதி-வக்ஷ்யதே யச்சேதி| வ்யத்யாஸாத்-பரிவர்தாத்| பஂஹணஂ த்யக்த்வா தீபநமிக்த்வா (?) புநர்பஂஹணமித்யாதி பரிவர்தஃ|
Adhikarana க்ஷயகாஸே ஸர்வதோஷாவிரோதி கர்தவ்யம் (௩) · Śloka ௩
ஸந்நிபாதோத்பவோ கோரஃ க்ஷயகாஸோ யதஸ்ததஃ| யதாதோஷபலஂ தஸ்ய ஸந்நிபாதஹிதஂ ஹிதம்||௧௮௦|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதா யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸித- ஸ்தாநே காஸசிகித்ஸிதஂ நாம ததீயோऽத்யாயஃ||௩||
View original
सन्निपातोद्भवो घोरः क्षयकासो यतस्ततः| यथादोषबलं तस्य सन्निपातहितं हितम्||१८०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सित- स्थाने कासचिकित्सितं नाम तृतीयोऽध्यायः||३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸந்நிபாதோத்பவஃ க்ஷயகாஸோ கோரோ-தாருணோ, யதோ பவதி, தஸ்மாத் யதாதோஷபலஂ தஸ்ய யத்ஸந்நிபாதே ஹிதஂ ததத்ர ஹிதமிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீ- காயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே காஸசிகித்ஸிதஂ நாம ததீயோऽ- த்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௩||
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
ஆ௦ ர௦- க்ஷயகாஸே ஸர்வதோஷாவிரோதி கர்தவ்யமித்யாஹ ஸநீபாதோத்பவ இதி| இதி ஹேமாத்ரிடீகாயாயுர்வேதரஸாயநே| காஸப்ரகரணஂ நாம ஸாமஸ்த்யேந நிரூபிதம்||