Adhikarana ಯೋನಿಕನ್ದಸ್ಯ ನಿದಾನಪೂರ್ವಕಂ ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣಮ್ (೧-೨) · Śloka ೨
ಅಥ ಯೋನಿಕನ್ದನಿದಾನಮ್ | ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾದತಿಕ್ರೋಧಾದ್ವ್ಯಾಯಾಮಾದತಿಮೈಥುನಾತ್ | ಕ್ಷತಾಚ್ಚ ನಖದನ್ತಾದ್ಯೈರ್ವಾತಾದ್ಯಾಃ ಕುಪಿತಾ ಯದಾ ||೧|| ಪೂಯಶೋಣಿತಸಙ್ಕಾಶಂ ನಿಕುಚಾಕೃತಿಸನ್ನಿಭಮ್ | ಜನಯನ್ತಿ ಯದಾ ಯೋನೌ ನಾಮ್ನಾ ಕನ್ದಃ ಸ ಯೋನಿಜಃ ||೨||
View original
अथ योनिकन्दनिदानम् | दिवास्वप्नादतिक्रोधाद्व्यायामादतिमैथुनात् | क्षताच्च नखदन्ताद्यैर्वाताद्याः कुपिता यदा ||१|| पूयशोणितसङ्काशं निकुचाकृतिसन्निभम् | जनयन्ति यदा योनौ नाम्ना कन्दः स योनिजः ||२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ಮಧುಕೋಶ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ವಿಜಯರಕ್ಷಿತ, ಶ್ರೀಕಣ್ಠದತ್ತ ಕೃತ)
ಯೋನ್ಯಾಶ್ರಯತ್ವಾತ್ ಯೋನಿಕನ್ದನಿದಾನಮಾಹ– ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾದಿತ್ಯಾದಿ| ನಖದನ್ತಾದ್ಯೈರಿತ್ಯತ್ರಾದಿಶಬ್ದಾತ್ ಕಣ್ಟಕಾದಿಪರಿಗ್ರಹಃ| ವಾತಾದ್ಯಾಃ ಕುಪಿತಾ ಇತಿ ಯಥಾನಿದಾನಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ವಾತಾದಯಃ ಕುಪಿತಾಃ| ನಿಕುಚಾಕೃತಿಸನ್ನಿಭಮಿತಿ ವರ್ತುಲಮಿತ್ಯರ್ಥಃ; ಅಸ್ಯಾನನ್ತರಂ ಗುಡಕಮಿತಿ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಂ, ತೇನ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗತಾ ಸಙ್ಗತಾ ಭವತಿ| ಕನ್ದಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ಜರನ್ನಾರೀಯೋನಿಗತೋ ನಿಕುಚಾಕಾರೋ ರೋಗಃ||೧-೨||
ಆತಙ್ಕದರ್ಪಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ವಾಚಸ್ಪತಿ ವೈದ್ಯ ಕೃತ)
ಇಹೈವ ಯೋನಿಸಂಶ್ರಿತತ್ವೇನ ಕನ್ದನಿದಾನಮಾಹ– ದಿವೇತ್ಯಾದಿ| ನಖದನ್ತಾದ್ಯೈರಿತ್ಯುಪಲಕ್ಷಣಮ್| ಆದಿಗ್ರಹಣಾತ್ ಕಣ್ಟಕಾದಿಪರಿಗ್ರಹಃ| ವಾತಾದ್ಯಾಃ ಕುಪಿತಾ ಇತಿ ಯಥಾನಿದಾನೇನ ವಾತಾದಯಃ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಕುಪಿತಾಃ| ಲಕುಚಾಕೃತಿಸನ್ನಿಭಮೇತಸ್ಯಾನನ್ತರಂ ಗುಡಕಮಿತಿ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಮ್| ಕನ್ದಃ ಪ್ರಾಯೇಣ ಜರನ್ನಾರೀಯೋನಿಗತೋ ಲಕುಚಾಕಾರೋ ರೋಗಃ||೧-೨||