Adhikarana அத விஷோபத்ரவப்ரதிஷேதோ நாம ஸப்தசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ, அத்யாயப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதோ விஷோபத்ரவப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातो विषोपद्रवप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விஷாணாஂ தத்ரோகாணாஞ்ச நிர்ணயஂ கத்வா விஷே ய உபத்ரவாஸ்தாஂஸ்தச்சிகித்ஸாஞ்ச ப்ரதர்ஶயிதுமத்யாய ஆரப்யதே|| ௧||
Adhikarana விஷோபத்ரவாஃ (௨) · Śloka ௨
ஜ்வரகாஸவமிஶ்வாஸஹித்மாதஷ்ணாऽதிமூர்ச்சநம்| விஶோ பேதோऽதிகாடிந்யமாநாஹோ பஸ்திமூர்த்தருக்| ஶ்வயதுஃ பூததஂஶத்வஂ ரக்தஸ்ராவோ விஷாநிலஃ| இதி ஷோடஶ நிர்திஷ்டாஃ விஷார்த்தாநாமுபத்ரவாஃ| கச்சந்த்யுபேக்ஷிதா நாஶஂ யைர்ஜுஷ்டா விஷரோகிணஃ||௨||
ज्वरकासवमिश्वासहिध्मातृष्णाऽतिमूर्च्छनम्| विशो भेदोऽतिकाठिन्यमानाहो बस्तिमूर्द्धरुक्| श्वयथुः पूतदंशत्वं रक्तस्रावो विषानिलः| इति षोडश निर्दिष्टाः विषार्त्तानामुपद्रवाः| गच्छन्त्युपेक्षिता नाशं यैर्जुष्टा विषरोगिणः||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஜ்வராதயஃ ஷோடஶ விஷார்த்தாநாமுபத்ரவா நிர்திஷ்டாஃ| உபேக்ஷிதா அசிகித்ஸிதாஃ ஸந்தோ விஷரோகிணோ யைருபத்ரவைர்ஜுஷ்டா நாஶஂ கச்சந்தி|| ௨||
Adhikarana ராஜவக்ஷாதிக்வாதஃ ஜ்வரே (௩) · Śloka ௩
ராஜவக்ஷபலோஶீரகாஶ்மர்யகநபத்மகாத்| க்வாதஃ ஸஶர்கராக்ஷௌத்ரோ விஷஜ்வரஹரஃ பரம்||௩||
राजवृक्षफलोशीरकाश्मर्यघनपद्मकात्| क्वाथः सशर्कराक्षौद्रो विषज्वरहरः परम्||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ராஜவக்ஷ இத்யாதிநா ஜ்வராதீநாஂ க்ரமேண சிகித்ஸா ராஜவக்ஷபலாதிக்வாதஃ ஸுபோதஃ|| ௩||
Adhikarana ஜ்வராதௌ யோகாந்தராணி (௪) · Śloka ௪
பீதா தண்டுலதோயேந கடுகா ஸஸிதோபலா| விஷஜ்வரஹராऽஜாஜீ ஜீவகர்ஷபகோத்பலம்| கோலமஜ்ஜஸிதாதாந்யபார்ங்கீ யஷ்ட்யாஹ்வகேஸரம்| விஷஜ்வரவமிஶ்வாஸகாஸதஷ்ணாநிபர்ஹணம்| த்ரிபலாரக்வதவ்யாக்ரீக்வாதோ ஜ்வரவிபந்தஜித்| பாலபில்வவசாமுஸ்தாகஷாயஃ ஸபுநர்நவஃ| ஜ்வராக்நிஸாதஶ்வயதூந்நிஹந்தி விஷஸம்பவாந்||௪||
पीता तण्डुलतोयेन कटुका ससितोपला| विषज्वरहराऽजाजी जीवकर्षभकोत्पलम्| कोलमज्जसिताधान्यभार्ङ्गी यष्ट्याह्वकेसरम्| विषज्वरवमिश्वासकासतृष्णानिबर्हणम्| त्रिफलारग्वधव्याघ्रीक्वाथो ज्वरविबन्धजित्| बालबिल्ववचामुस्ताकषायः सपुनर्नवः| ज्वराग्निसादश्वयथून्निहन्ति विषसम्भवान्||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸஶர்கரா கடுகா தண்டுலதோயேந பீதா விஷஜ்வரஹரா பவதி| அஜாஜ்யாதிகேஸராந்தஂ விஷஜ்வராதிநிபர்ஹணம்| த்ரிபலாதிக்வாதே ஜ்வரவிபந்தஜித்| பாலபில்வாதிகஷாயஃ புநர்நவாயுக்தோ விஷஸம்பவாந் ஜ்வராதீந் நிஹந்தி|| ௪||
Adhikarana வைதேஹிகாதி ஶ்வாஸகாஸஜ்வரே (௫) · Śloka ௫
வைதேஹிகாராமடகஂ கபித்தரஸஸைந்தவம்| ஸஸிதாமாக்ஷிகஂ லீடஂ ஶ்வாஸகாஸஜ்வராபஹம்||௫||
वैदेहिकारामठकं कपित्थरससैन्धवम्| ससितामाक्षिकं लीढं श्वासकासज्वरापहम्||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வைதேஹிகாதிகஂ ஶ்வாஸாத்யபஹரம்| வைதேஹிகா பிப்பலீ| ராமடகஂ ஹிங்கு| இதி ஜ்வரே|| ௫||
Adhikarana விஷகாஸசிகித்ஸா (௬) · Śloka ௬
ஸத்ராக்ஷாநாகராஂ கஷ்ணாமதவா ஸவராகநாம்| லீட்வாஜ்யமதுநா காஸாந்முச்யதே விஷஸம்பவாத்| ஸபாடாஞ்ஜநமஞ்ஜிஷ்டாத்விநிஶாமதுகஂ ததா| யஷ்ட்யாஹ்வமம்பஸா பீத்வா||௬||
सद्राक्षानागरां कृष्णामथवा सवराघनाम्| लीड्वाज्यमधुना कासान्मुच्यते विषसम्भवात्| सपाठाञ्जनमञ्जिष्ठाद्विनिशामधुकं तथा| यष्ट्याह्वमम्भसा पीत्वा||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கஷ்ணாஂ பிப்பலீஂ த்ராக்ஷாநாகராப்யாஂ யுக்தாஂ மதுஸர்பிஷா லீட்வா விஷஸம்பவாந் காஸாந் முச்யதே| அதவா ஸவராகநாஂ கஷ்ணாஂ மத்வாஜ்யேந லீட்வா| அதவா பாடாதியுக்தாஂ கஷ்ணாம்| ததா யஷ்ட்யாஹ்வமம்பஸா பீத்வா விஷஸம்பவாத் காஸாத்விமுச்யதே| இதி காஸே|| ௬||
Adhikarana விஷவமீசிகித்ஸா (௭) · Śloka ௭
ஂஅரிசைரவசூர்ணிதம்| விஷவம்யாஂ பிபேத்க்வாதஂ பில்வமூலாத்ரஜோऽதவா| தாத்ரீபருஷகத்ராக்ஷாமதுகஂ பயஸா த்ருதம்| வேல்லாக்ர்யாஞ்ஜநஸோஶீரயஷ்ட்யைலாகணகேஸரம்| லிஹ்யாந்மரிசகும்பீஂ வா கதபுஷ்பரஸத்ருதாம்| க்ஷீரிவக்ஷாங்குரக்ஷௌத்ரஸிதாஸ்தட்வமதுச்சிதஃ| ஜீர்ணஶால்யோதநஂ க்ஷௌத்ரஂ க்ஷீரஂ சந்தநஸாதிதம்| ஶீதாம்போऽநுபிபேத் புக்த்வா விஷச்சர்திமபோஹதி||௭||
ंअरिचैरवचूर्णितम्| विषवम्यां पिबेत्क्वाथं बिल्वमूलाद्रजोऽथवा| धात्रीपरुषकद्राक्षामधुकं पयसा द्रुतम्| वेल्लाग्र्याञ्जनसोशीरयष्ट्यैलाकणकेसरम्| लिह्यान्मरिचकुम्भीं वा घृतपुष्परसद्रुताम्| क्षीरिवृक्षाङ्कुरक्षौद्रसितास्तृड्वमथुच्छिदः| जीर्णशाल्योदनं क्षौद्रं क्षीरं चन्दनसाधितम्| शीताम्भोऽनुपिबेद् भुक्त्वा विषच्छर्दिमपोहति||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பில்வமூலாத் க்வாதஂ மரிசைரவசூர்ணிதஂ விஷவம்யாஂ பிபேத்| அதவா பில்வமூலாத்ரஜஶ்சூர்ணஂ தாத்ர்யாதிகஂ ச பயஸா க்ஷீரேண த்ருதஂ கஹீதத்ரவத்வஂ பிபேத்| வேல்லாதிகஂ கேஸராந்தஂ கதபுஷ்பரஸத்ருதஂ லிஹ்யாத்| புஷ்பரஸோ மாக்ஷிகம்| மரிசகும்பீஂ வா கதாதித்ருதாம்| கும்பீ த்ரவந்தீ| க்ஷீரிவக்ஷாங்குராதீநி தஷஂ வமதுஂ ச சிந்தந்தி| ஜீர்ணஶால்யோதநாதிகஂ புக்த்வா ஶீதாம்போऽநு பிபேத் விஷஜாஂ சர்திமபோஹதி| இதி விஷஜவம்யாம்|| ௭||
Adhikarana விஷஜஶ்வாஸே சிகித்ஸா (௮) · Śloka ௮
தைலகோவிட்ரஸக்ஷௌத்ரைர்லிஹ்யாத் கஷ்ணாப்ரியங்குகே| ஶ்வாஸீ க்ஷௌத்ரேண வா த்ராக்ஷாஶங்கீமாகதிகாஸிதாஃ| குடநாகரவைதேஹீவிஜயாமலகாநி வா||௮||
तैलगोविड्रसक्षौद्रैर्लिह्यात् कृष्णाप्रियङ्गुके| श्वासी क्षौद्रेण वा द्राक्षाशृङ्गीमागधिकासिताः| गुडनागरवैदेहीविजयामलकानि वा||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விஷஶ்வாஸீ பிப்பலீப்ரியங்குகே தைலாதிபிர்லிஹ்யாத்| அதவா த்ராக்ஷாதிஸிதாந்தஂ க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்| அதவா குடாதிகமாமலகாந்தஂ க்ஷௌத்ரேண| இதி விஷஜே ஶ்வாஸே|| ௮||
Adhikarana விஷஜஹித்மாயாஂ சிகித்ஸா (௯) · Śloka ௯
ஹித்மாயாஂ ஶங்ககநககடுகாஸ்வர்ணகைரிகம்| வேல்லஶுண்டீகணோஶீரரஜநீத்விதயாநி வா| லிஹ்யாத்வா வ்யோஷமத்வீகாஂ பீஜபூரரஸேந வா| ஸக்ஷௌத்ரஂ வாலகரஜஃ க்வாதஂ வா ஸகுடஂ பிபேத்| விஶ்வபேஷஜகாயத்ரீஹரித்ராமரதாருஜம்| தந்தீந்த்ரவாருணீத்வீபீகல்கஂ ஸௌவீரகேண வா||௯||
हिध्मायां शङ्खकनककटुकास्वर्णगैरिकम्| वेल्लशुण्ठीकणोशीररजनीद्वितयानि वा| लिह्याद्वा व्योषमृद्वीकां बीजपूररसेन वा| सक्षौद्रं वालकरजः क्वाथं वा सगुडं पिबेत्| विश्वभेषजगायत्रीहरिद्रामरदारुजम्| दन्तीन्द्रवारुणीद्वीपीकल्कं सौवीरकेण वा||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹித்மாயாஂ ஶங்காதிகஂ ஸ்வர்ணகைரிகாந்தஂ க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்| அதவா வேல்லாதிகஂ ரஜநீத்வயாந்தம்| ததா வ்யோஷஂ மத்வீகாஂ ச க்ஷௌத்ரேண பீஜபூரரஸேந வா லிஹ்யாத்| ஸக்ஷௌத்ரஂ ச வாலகஸ்ய ரஜஶ்சூர்ணஂ லிஹ்யாத்| அதவா விஶ்வபேஷஜாதிகஂ க்வாதஂ ஸகுடஂ பிபேத்| அதவா தந்த்யாதீநாஂ கல்கஂ ஸௌவீரகேண காஞ்ஜிகேந பிபேத்| இதி ஹித்மாயாம்|| ௯||
Adhikarana விஷஜதண்மூர்ச்சயோஃ சிகித்ஸா (௧௦) · Śloka ௧௦
தண்மூர்ச்சயோராஶிரஸோ லேபஸேகா ஹிமா ஹிதாஃ| அம்போஜநாலகுஸுமசந்தநோஶீரமௌக்திகைஃ| வைஹாயஸஸிதாதோயக்ஷீராஜ்யேக்ஷுரஸாப்லுதைஃ| வீஜநஂ தாலவந்தேந ஶீதே ஸிகதிலே ஸ்திதிஃ| கமலோத்பலகிஞ்ஜல்கபடலாவதவாரிஷு| விஷதட்தாஹமூர்ச்சாக்நஂ ஸரஸீஷ்வவகாஹநம்||௧௦||
तृण्मूर्च्छयोराशिरसो लेपसेका हिमा हिताः| अम्भोजनालकुसुमचन्दनोशीरमौक्तिकैः| वैहायससितातोयक्षीराज्येक्षुरसाप्लुतैः| वीजनं तालवृन्तेन शीते सिकतिले स्थितिः| कमलोत्पलकिञ्जल्कपटलावृतवारिषु| विषतृड्दाहमूर्च्छाघ्नं सरसीष्ववगाहनम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஷி மூர்ச்சாயாஂ சாஶிரஸஃ ஸர்வாங்கே ஹிமா லேபஸேகா ஹிதாஃ| கைரித்யாஹ-அம்போஜநாலாதிபிர்வைஹாயஸஸிதாதோயாதிப்லுதைஃ| வைஹாயஸமாந்தரிக்ஷஂ தோயஂ ஸிதாதோயஂ ச| தாலவந்தேநோத்க்ஷேபகேண வீஜநஂ ஹிதம்| ஶீதே ஸிகதாவதி ச தேஶே ஸ்திதிஃ| கமலாதிபடலேந தத்ஸமூஹேநாவதஂ வாரி யாஸு தாஸு ஸரஸீஸு மஹத்ஸு ஸரஸ்வவகாஹநஂ விஷதடாதிக்நம்| இதி தண்மூர்ச்சயோஃ|| ௧௦||
Adhikarana தஷ்ணாயாஂ விஶேஷேண சிகித்ஸா (௧௧) · Śloka ௧௧
விஷவேகஸமுத்தாயாஂ தஷ்ணாயாஂ லாஜதர்பணம்| ஶர்கராதாடிமக்ஷௌத்ரஸலிலாப்லாவிதஂ பிபேத்| வடவேதஸஜம்ப்வாம்ரஸேவ்யதோயஂ ச ஶீதலம்||௧௧||
विषवेगसमुत्थायां तृष्णायां लाजतर्पणम्| शर्करादाडिमक्षौद्रसलिलाप्लावितं पिबेत्| वटवेतसजम्ब्वाम्रसेव्यतोयं च शीतलम्||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஷ்ணாயாஂ விஶேஷமாஹ-விஷ வேகேத்யாதி|ஸுபோதம்| வடாதிபிஃ ஸித்தஂ ச ஶீதலஂ பிபேத்|| ௧௧||
Adhikarana விஷஜாதிஸாரே சிகித்ஸா (௧௨) · Śloka ௧௨
பூநிம்பமுஸ்தகடுகாத்ராயந்தீந்த்ரயவாந் ஸமாந்| த்வௌ பாகௌ சித்ரகாதஷ்டௌ குடஜாத்வாரிணா பிபேத்| விஷாதிஸாரோதாவர்தகாஸஶ்வாஸஜ்வராபஹம்| லோத்ரமோசரஸாம்பஷ்டாதாதகீஸ்தண்டுலாம்புநா| ஸமாக்ஷிகா பிபேத்தத்வந்நாகராதிவிஷாபயாஃ| ஸதாதகீஃ ஸகுடஜாஃ ஸாஞ்ஜநாஃ ஶ்லக்ஷ்ணசூர்ணிதாஃ| பாடாநாகரசூர்ணஂ வா தத்நா யுக்தஂ ஸமாக்ஷிகம்||௧௨||
भूनिम्बमुस्तकटुकात्रायन्तीन्द्रयवान् समान्| द्वौ भागौ चित्रकादष्टौ कुटजाद्वारिणा पिबेत्| विषातिसारोदावर्तकासश्वासज्वरापहम्| लोध्रमोचरसाम्बष्ठाधातकीस्तण्डुलाम्बुना| समाक्षिका पिबेत्तद्वन्नागरातिविषाभयाः| सधातकीः सकुटजाः साञ्जनाः श्लक्ष्णचूर्णिताः| पाठानागरचूर्णं वा दध्ना युक्तं समाक्षिकम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அதிஸாரஸ்ய சிகித்ஸாமாஹ-பூநிம்பேத்யாதி| பூநிம்பாதீநி பஞ்ச ஸமாநி சித்ரகஸ்ய த்வௌ பாகாவயவத்ரவ்யாபேக்ஷயா| ததைவ குடஜாதஷ்டௌ பாகாஃ| ஏதத்வாரிணா பிபேத்விஷஹேத்வதீஸாராத்யபஹம்| லோத்ராதிகஂ ஸமாக்ஷிகஂ தண்டுலாம்புநா பிபேத்| நாகராத்யஞ்ஜநாந்தஂ தத்வதிதி ஸமாக்ஷிகஂ தண்டுலாம்புநா பிபேத்| அதவா பாடாதிசூர்ணஂ ஸமாக்ஷிகஂ தத்நா யுக்தஂ பிபேத்| இதி விஷஜாதிஸாரே|| ௧௨||
Adhikarana பஸ்திருகாதிஷு சிகித்ஸா (௧௩) · Śloka ௧௩
பஸ்திருக்வர்தநாஹேஷு பலவர்திஂ ப்ரயோஜயேத்| ஸாரக்வதாஂ ஸத்ரிவதாஂ ஸோபகுல்யாஂ ஹரீதகீம்| பிபேத் கதேந ஸக்ஷௌத்ராஂ பஸ்திஶூலாதிநாஶிநீம்| கஹதூமநதஶ்யாமாநீலிநீதண்டுலீயகைஃ| ஸித்தஂ வாஜ்யஂ ததாऽஸித்தஂ வராக்வாதத்ரிவத்யுதம்||௧௩||
बस्तिरुग्वर्तनाहेषु फलवर्तिं प्रयोजयेत्| सारग्वधां सत्रिवृतां सोपकुल्यां हरीतकीम्| पिबेद् घृतेन सक्षौद्रां बस्तिशूलादिनाशिनीम्| गृहधूमनतश्यामानीलिनीतण्डुलीयकैः| सिद्धं वाज्यं तथाऽसिद्धं वराक्वाथत्रिवृद्युतम्||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பஸ்திருகாதிஷு உதாவர்தசிகித்ஸிதோக்தாஂ பலவர்திஂ ப்ரயோஜயேத்| வர்த உதாவர்தஃ (விஶோऽதிகாடிந்யம்) நாஹ ஆநாஹஃ| ஆரக்வதாதித்ரயேண பதக்யுக்தாஂ ஹரீதகீஂ ஸக்ஷௌத்ராஂ கதேந பிபேத் பஸ்திஶூலாதிநாஶிநீம்| கஹதூமாதிபிஃ ஸித்தமாஜ்யஂ பிபேத்| அஸித்தமேவ வா கதஂ த்ரிபலாக்வாதேந த்ரிவதா ச ஸஂயுக்தஂ பிபேத்| இதி பஸ்திருகாதிஷு|| ௧௩||
Adhikarana மூர்த்தருஜி சிகித்ஸா (௧௪) · Śloka ௧௪
காகோலீக்ஷீரிவத்வாத்வக்த்ராக்ஷாயஷ்ட்யாஹ்வஶர்கராஃ| நஸ்யஂ விஷஶிரோருக்க்நஂ ஸஂயோஜ்யஂ ஶீதவாரிணா||௧௪||
काकोलीक्षीरिवृद्वात्वग्द्राक्षायष्ट्याह्वशर्कराः| नस्यं विषशिरोरुग्घ्नं संयोज्यं शीतवारिणा||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காகோல்யாதிநஸ்யஂ விஷஶிரோருக்க்நம்| ஸுபோதம்| இதி மூர்த்தருஜி||
Adhikarana விஷஜஶ்வயதௌ சிகித்ஸா (௧௫) · Śloka ௧௫
ஶ்வயதௌ ஶுத்தகோஷ்டஸ்ய பயஃபாநே ஹிதஂ ஶதம்| விஶ்வபேஷஜவைதேஹீகடுகாதேவதாருபிஃ| ஸுரஸாமூலகல்கைர்வா சாகஂ வா பிப்பலீஶதம்| த்ரிபலாயாஃ கஷாயேண த்ரிவதா பாவிதா த்ர்யஹம்| ஆலோட்ய ஸர்பிஷா பீதா விஷஶ்வயதுநாஶிநீ| மதுவேல்லவராவ்யோஷஸுராஹ்வோஶீரபத்மகைஃ| விஷஶ்வயதுஜில்லேபஸ்ததா ஸ்வாதுகஷாயகைஃ| ஶிரீஷபுஷ்பாऽஹிஶிரோநதகுஷ்டைர்கதாந்விதஃ| தூபோऽகதஃ ஶ்வயதுஜித்ஸமஸ்தவிஷநாஶநஃ||௧௫||
श्वयथौ शुद्धकोष्ठस्य पयःपाने हितं शृतम्| विश्वभेषजवैदेहीकटुकादेवदारुभिः| सुरसामूलकल्कैर्वा छागं वा पिप्पलीशृतम्| त्रिफलायाः कषायेण त्रिवृता भाविता त्र्यहम्| आलोड्य सर्पिषा पीता विषश्वयथुनाशिनी| मधुवेल्लवराव्योषसुराह्वोशीरपद्मकैः| विषश्वयथुजिल्लेपस्तथा स्वादुकषायकैः| शिरीषपुष्पाऽहिशिरोनतकुष्ठैर्घृतान्वितः| धूपोऽगदः श्वयथुजित्समस्तविषनाशनः||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விஷஜே ஶ்வயதௌ வமநவிரேசநாப்யாஂ ஶுத்தகோஷ்டஸ்ய விஶ்வபேஷஜாதிபிஃ ஶதஂ பயஃ க்ஷீரஂ பாநே ஹிதம்| அதவா ஸுரஸாமூலகல்கைஃ ஶதஂ பயஃ பாநே ஹிதம்| அதவா பிப்பலீஶதஂ சாகஂ பயஃ| த்ரிபலாக்வாதேந த்ர்யஹஂ பாவிதா யா த்ரிவதா ஸா கதேநாலோட்ய பீதா ஶ்வயதுநாஶிநீ| மத்வாதிபிஃ பத்மகாந்தைர்லேபோ விஷஶ்வயதுஜித்| ததா மதுரைஃ கஷாயைஶ்ச த்ரவ்யைஃ| ஶிரீஷபுஷ்பாதிபிர்கதாந்விதோ தூபஃ ஶ்வயதுஜிதகதஃ ஸர்வவிஷாணாஂ நாஶநஃ| அஹிஶிரஃ ஸர்போத்தமாங்கம்| இதி ஶ்வயதௌ|| ௧௫||
Adhikarana பூதிதஂஶே சிகித்ஸா (௧௬) · Śloka ௧௬
அல்பேநாப்யபசாரேண தஂஶஃ பூதித்வமஶ்நுதே| ப்ராயோ ந ஸஹதே தீக்ஷ்ணமுஷ்ணஂ வா பேஷஜஂ விஷம்| மதுரஸ்நிக்தஶீதாநி யுஞ்ஜ்யாத்தஸ்மாத்விஷவ்ரணே| ஸேகாலேபாஂஶ்ச ஸக்ஷீரைஃ கஷாயைஃ க்ஷீரிவக்ஷஜைஃ| ந்யக்ரோதஶங்கமதுகதிலஸர்ஷபஸைந்தவம்| ஸாபயா நிம்பபத்ராஜ்யஂ தஂஶபூதித்வநாஶநம்| கர்ணிகாபாதநஂ ஶ்ரேஷ்டஂ விஷவ்ரணவிநாஶநம்||௧௬||
अल्पेनाप्यपचारेण दंशः पूतित्वमश्नुते| प्रायो न सहते तीक्ष्णमुष्णं वा भेषजं विषम्| मधुरस्निग्धशीतानि युञ्ज्यात्तस्माद्विषव्रणे| सेकालेपांश्च सक्षीरैः कषायैः क्षीरिवृक्षजैः| न्यग्रोधशृङ्गमधुकतिलसर्षपसैन्धवम्| साभया निम्बपत्राज्यं दंशपूतित्वनाशनम्| कर्णिकापातनं श्रेष्ठं विषव्रणविनाशनम्||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விஷவ்ரணே மதுராதிப்ரயோகாய அல்பேநேத்யாதிஹேதுஃ| க்ஷீரிவக்ஷாணாஂ கஷாயைர்த்ரவைஃ க்ஷீரஸஂயுக்தைஃ ஸேகாநாலேபாஂஶ்ச யுஞ்ஜ்யாத்| ந்யக்ரோதஶங்காதிகஂ தஂஶபூதித்வநாஶநாதிகுணத்ரயயுக்தம்| இதி பூதிதஂஶத்வே|| ௧௬||
Adhikarana ரக்தஸ்ராவே சிகித்ஸா (௧௭) · Śloka ௧௭
ரக்தே ஸ்ரவத்யதிபஶஂ கதஂ ஸமரிசஂ பிபேத்| தண்டுலீயகமூலேந ஸிதயா வா ஸமந்விதம்| தஂஶஂ ப்ரலேபயேச்சாஸ்ய தார்வ்யாஸு ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டயா| ஸிதோபலாக்ஷௌத்ரகதச்சாகதுக்தாநி நாவநம்| ஶமீகல்கஂ பிபேச்ச்லக்ஷ்ணமங்கஂ லிம்பேத்விஶாலயா| நாவநே ஹேமஶுக்லா ச ததஃ ஶாம்யதி ஶோணிதம்||௧௭||
रक्ते स्रवत्यतिभृशं घृतं समरिचं पिबेत्| तण्डुलीयकमूलेन सितया वा समन्वितम्| दंशं प्रलेपयेच्चास्य दार्व्यासु श्लक्ष्णपिष्टया| सितोपलाक्षौद्रकृतच्छागदुग्धानि नावनम्| शमीकल्कं पिबेच्छ्लक्ष्णमङ्गं लिम्पेद्विशालया| नावने हेमशुक्ला च ततः शाम्यति शोणितम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வ்ரணாச்சாதிபஶஂ ரக்தே ஸ்ரவதி ஸமரிசஂ கதஂ பிபேத்| அதவா கதஂ தண்டுலீயகஸ்ய மூலேந ஸமந்விதஂ பிபேத்| ஶர்கரயா வா| அஸ்ய சாஸ்ரஸ்ருதௌ ஸுஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டயா தார்வ்யா தஂஶவ்ரணஂ லிம்பேத்| ஸிதோபலேத்யாதி ஸுபோதம்| விஶாலா கவாக்ஷீ| ஶுக்லா க்ஷீரவிதாரீ| க்ஷீரககோலீ வா| இதி ரக்தஸ்ராவே|| ௧௭||
Adhikarana விஷாநிலே சிகித்ஸா (௧௮) · Śloka ௧௮
கஶஸ்யாதிஸ்ருதே ரக்தே ரூக்ஷைரத்யர்தஸேவிதைஃ| விஷஸ்ய ச ஸ்வபாவேந மாதரிஶ்வா ப்ரகுப்யதி| உந்மாதாக்ஷேபகமநோப்ரஂஶாபஸ்மதயஸ்ததஃ| தத்ரேஷ்டஂ ஸ்நேஹநஂ பஸ்திநஸ்யப்ரதமநாஞ்ஜநம்| நாகதந்த்யபயாகுஷ்டபிப்பலீவஷகட்பலம்| பல்லாதகாஸ்தித்ரிகடுகாபில்வப்ரதிவிஷாக்நிகாஃ| ஸக்ஷீரஂ தைர்கதஂ ஸித்தஂ விஷவாதவிகாரஜித்| பிபேதேரண்டதைலஂ வா சாகமாஂஸரஸாந்விதம்| ஐகத்யஂ கததைலஂ வா மேத்யமாஸரஸாஶநணஃ| கார்பாஸமூலஂ மரிசஂ ஹரித்ரே நலதஂ நலம்| பிப்பலீஂ ஸ்வர்ஜிகாஂ குஷ்டஂ ஜலேநாலோட்ய பாயயேத்| உந்மத்தஂ விஷவாதேந ததாऽபஸ்மாரிணஂ நரம்| வசாஹஂஸபதீவ்யோஷததித்தஂ ஹஸ்திபிப்பலீம்| தேவதாருபலாபில்வகமிஜித்குஷ்டடுண்டுகம்| லோத்ராகுகர்ண்யதிவிஷாஃ க்ஷீரஂ ஸர்பிஶ்ச பாயயேத்| நிஹந்தி பாநாப்யங்காப்யாஂ கதஂ ஸர்வவிஷாணி தத்||௧௮||
कृशस्यातिस्रुते रक्ते रूक्षैरत्यर्थसेवितैः| विषस्य च स्वभावेन मातरिश्वा प्रकुप्यति| उन्मादाक्षेपकमनोभ्रंशापस्मृतयस्ततः| तत्रेष्टं स्नेहनं बस्तिनस्यप्रधमनाञ्जनम्| नागदन्त्यभयाकुष्ठपिप्पलीवृषकट्फलम्| भल्लातकास्थित्रिकटुकाबिल्वप्रतिविषाग्निकाः| सक्षीरं तैर्घृतं सिद्धं विषवातविकारजित्| पिबेदेरण्डतैलं वा छागमांसरसान्वितम्| ऐकध्यं घृततैलं वा मेध्यमासरसाशनणः| कार्पासमूलं मरिचं हरिद्रे नलदं नलम्| पिप्पलीं स्वर्जिकां कुष्ठं जलेनालोड्य पाययेत्| उन्मत्तं विषवातेन तथाऽपस्मारिणं नरम्| वचाहंसपदीव्योषदधित्थं हस्तिपिप्पलीम्| देवदारुबलाबिल्वकृमिजित्कुष्ठटुण्टुकम्| लोध्राखुकर्ण्यतिविषाः क्षीरं सर्पिश्च पाययेत्| निहन्ति पानाभ्यङ्गाभ्यां घृतं सर्वविषाणि तत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கஶஸ்ய ரக்தேऽதிஸ்ருதே ரூக்ஷஸேவநாத்விஷஸ்வபாவாச்ச வாயுஃ ப்ரகுப்யதி| ததோ ஹேதோருந்மாதாதயோ பவந்தி| தத்ர ஸ்நேஹநஂ பஸ்த்யாதிகமிஷ்டம்| நாகதந்த்யாதிபிஃ ஸக்ஷீரஂ ஸித்தஂ கதஂ விஷஹேதூந் வாதவிகாராநுந்மாதாதீந் ஜயதி| சாகமாஂஸரஸேநாந்விதமேரண்டதைலஂ வா அதவா மேத்யமாஂஸரஸாஶநஃ ஸந்நைகத்யஂ கததைலஂ வா பிபேத்| கார்பாஸமூலாதிகஂ ஸுபோதம்| விஷவாதேநேதி விஷஹேதுநா வாதேந உந்மத்தமுந்மாதயுக்தம்| வசாதிபிஃ ஸர்பிர்விபாசயேத்| தத்பாநேநாப்யங்கேந ச ஸர்வவிஷாணி நிஹந்தி| ஹஂஸபதீ மதுஸ்ரவா| ததித்தஂ கபித்தம்| டுண்டுகஃ ஸ்யோநாகஃ| ஆகுகர்ணீ த்ரவந்தீ| இதி விஷாநிலே|| ௧௮||
Adhikarana ஶேஷரோகேஷு சிகித்ஸா (௧௯) · Śloka ௧௯
ப்ரதிகுர்யாத்யதாஸ்வஂ ச ரோகேஷ்வேநஂ பரேஷு ச| தோஷாநுபந்தமாலோச்ய விஷதந்த்ராவிரோததஃ||௧௯||
प्रतिकुर्याद्यथास्वं च रोगेष्वेनं परेषु च| दोषानुबन्धमालोच्य विषतन्त्राविरोधतः||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏவஂ பரேஷு சாநுக்தேஷ்வபி விஷஹேதுஷு ரோகேஷு யதாஸ்வமாத்மீயசிகித்ஸயா ப்ரதிகுர்யாத்| கதமித்யாஹ-தோஷாணாஂ வாதாதீநாமநுபந்தமாலோச்ய யதா ச விஷதந்த்ரே தீக்ஷ்ணாதிரூபேண விரோதோ ந பவதி||௧௯||
Adhikarana விஷஶேஷே சிகித்ஸா (௨௦) · Śloka ௨௦
தஶ்யஶப்தாகதைரஸ்ய விஷஶேஷஂ நிவர்தயேத்| அல்பமப்யவஶிஷ்டஂ ஹி வ்யாதயே மரணாய வா||௨௦||
दृश्यशब्दागदैरस्य विषशेषं निवर्तयेत्| अल्पमप्यवशिष्टं हि व्याधये मरणाय वा||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அஸ்ய சாதுரஸ்ய தஶ்யஶப்தாகதைர்விஷஶேஷஂ ஶமயேத்| தஶ்யாகதா யே தர்ஶநமாத்ரேண விஷக்நாஃ| ஶப்தாகதா யே ஶப்தேந| அல்பமித்யாதி நிஶ்ஶேஷநிவர்தநத்வே ஹேதுஃ|| ௨௦||
Adhikarana க்ஷாராகதஃ (௨௧) · Śloka ௨௧
தவாஶ்வகர்ணதிநிஶகரகாடகபீதநாந்| பலாஶாம்ராதககுபபாரிபத்ரகதில்வகாந்| கபித்தகுடஜாங்கோலப்ரக்ரஹாமலகீபுஜாந்| ஶமீஶ்லேஷ்மாதகாநந்தகோஜீயமலகண்டகாந்| கோபகோண்டாஹிமாரௌ ச பஸ்மீகத்யாம்பஸா கவாம்| க்ஷாரகல்பேந விஸ்ராவ்ய பசேத்க்ஷிப்த்வாऽவசூர்ணிதாந்| பிப்பலீத்வயகோஶாம்ரஸப்தபர்ணைலவாலுகாந்| வராங்கசோசமஞ்ஜிஷ்டாகுஷ்டவஞ்ஜுலடுண்டுகாந்| விடங்காதிவிஷாநந்தாஸர்ஷபாதண்டுலீயகாந்| ஸுராஹ்வஸரலப்லக்ஷகஹதூமகரஞ்ஜகாந்| நாகதந்தீ ஸுதஶ்ரேணீ நிசுலஂ வருணஂ வசாம்| வர்த்தமாநமயோ பில்வஂ க்ஷாரவத்பாகமாகதம்| தல்லோஹகும்பே நிஹிதஂ கார்யஂ ஸந்நிஹிதஂ ஸதா| தேந துந்துபிமாலிம்பேத் பதாகாஸ்தரணாநி ச| தர்ஶநஶ்ரவணஸ்பர்ஶைர்நிர்விஷஂ தாநி குர்வதே| பாநாத்க்ஷாராகதஶ்சைஷ விஷஂ ஸ்தாவரஜங்கமம்| ஶூலகுல்மோதராஜீர்ணஶ்வாஸகாஸாஶ்மஶர்கராஃ| ஶோபார்ஶோக்ரஹணீதோஷாநருசிஂ ச நியச்சதி| அபி தக்ஷகதுல்யாநாஂ ஸர்பாணாஂ தர்பநாஶநஃ||௨௧||
धवाश्वकर्णतिनिशकरघाटकपीतनान्| पलाशाम्रातककुभपारिभद्रकतिल्वकान्| कपित्थकुटजाङ्कोलप्रग्रहामलकीभुजान्| शमीश्लेष्मातकानन्तगोजीयमलकण्टकान्| गोपघोण्टाहिमारौ च भस्मीकृत्याम्भसा गवाम्| क्षारकल्पेन विस्राव्य पचेत्क्षिप्त्वाऽवचूर्णितान्| पिप्पलीद्वयकोशाम्रसप्तपर्णैलवालुकान्| वराङ्गचोचमञ्जिष्ठाकुष्ठवञ्जुलटुण्टुकान्| विडङ्गातिविषानन्तासर्षपातण्डुलीयकान्| सुराह्वसरलप्लक्षगृहधूमकरञ्जकान्| नागदन्ती सुतश्रेणी निचुलं वरुणं वचाम्| वर्द्धमानमयो बिल्वं क्षारवत्पाकमागतम्| तल्लोहकुम्भे निहितं कार्यं सन्निहितं सदा| तेन दुन्दुभिमालिम्पेत् पताकास्तरणानि च| दर्शनश्रवणस्पर्शैर्निर्विषं तानि कुर्वते| पानात्क्षारागदश्चैष विषं स्थावरजङ्गमम्| शूलगुल्मोदराजीर्णश्वासकासाश्मशर्कराः| शोफार्शोग्रहणीदोषानरुचिं च नियच्छति| अपि तक्षकतुल्यानां सर्पाणां दर्पनाशनः||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தவாதிகமஹிமாராந்தஂ தக்த்வா பஸ்ம கார்யம்| தத் கோமூத்ரேண க்ஷாரகல்பேந ஸூத்ரோக்தவிதாநேந பரிஸ்ராவ்யாச்சஂ பசேத்| பச்யமாநே பிப்பல்யாதிகஂ சூர்ணிதஂ க்ஷிபேத்| ததஃ க்ஷாரலவணைஃ பக்வஂ பாகமாகதஂ லோஹகும்பே நிஹிதஂ குர்யாத்| தேநாऽऽலிப்தாநி துந்துப்யாதீநி ஶப்தாதிபிர்நிர்விஷஂ குர்வதே| துந்துபயஃ காஹலாஃ, பதாகா வைஜயந்த்யஃ, கரகாடோ மதநஃ, கபீதநஃ ப்லக்ஷஸஂஜ்ஞஃ, ஆம்ராதகஂ கபிசூடம், பாரிபத்ரகோ நிம்பஃ, தில்வகோ லோத்ரஃ, குடஜோ வத்ஸகஃ, அங்கோலஂ தத்ஸஂஜ்ஞம், ப்ரக்ரஹோ நக்தமாலஃ, புஜோ பூர்ஜஃ, அஶ்மந்தகோ மாலுகாபர்ணஃ, கோஜீ கோஜிஹ்வா, யமலகண்டகோ யுக்மகண்டகஃ, சிரிபில்வஃ, கரஞ்ஹ்ஜஃ, கட்வங்கஃ ஸ்யோநாகஃ, கோபகோண்டா கோண்டா, அஹிமாரஃ அரிமேதஃ;-ஏதாநி ஸர்வாணி ஸமூலஶாகாதீநி, குஶாம்ரஂ க்ஷுத்ராமம், வராங்கஂ த்வக், சோசஂ நாலிகேரஂ, வஞ்ஜுலோ ஜலவேதஸஃ, டுண்டுகஃ ஸ்யோநாகஃ, அநந்தா யவாஸகஃ, ஸுராஹ்வஂ தேவதாரு, கரஞ்ஜகோ நக்தமாலஃ, ஸுதஶ்ரேணீ த்ரவந்தீ, நிசுலஂ வேதஸம், வர்த்தமாந ஏரண்டஃ, ஏஷ ச நாம்நா க்ஷாராகதஃ பாநாத் ஸ்தாவரஂ ஜங்கமஂ ச விஷஂ குல்மாதீஂஶ்ச நியச்சதி நாஶயதி| ஏஷ தக்ஷகதுல்யாநாமபி ஸர்பாணாஂ தர்பஂ நாஶயதி|| ௨௧||
Adhikarana ஸுகந்தாக்யோऽகதஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
ஶ்ரீவேஷ்டகமநோஹ்வாலஂ ஸஸர்ஜரஸவாலகம்| கர்ஷாஂஶஂ நாகபுஷ்பஸ்ய ப்ரகுஞ்சஂ த்ருடி விஂஶகம்| ஹரேணவஃ சதுஃஷஷ்டிஃ குடந்நடசதுஷ்டயம்| ஶதாஹ்வாஂ ஷோடஶைதாநி புஷ்யே ஸம்பத்ய பேஷயேத்| ஆஶ்லேஷாஸு கவாஂ மத்யே ஶஸ்த்ரமந்த்ராபிரக்ஷிதம்| குமார்யா ஸ்நாதயா தத்ர மந்த்ரோऽயஂ விஷ்ணுநிர்மிதஃ| மாதா மே விஜயா நாம ஜயோ நாம பிதா மம| அஜய்யஸ்ய ச புத்ரோऽஸௌ ஜயே ச விஜயாமி ச| ஸுகந்தாக்யோऽயமகதோ நித்யஂ தேஹவிலேபநாத்| அபங்ககரணோ யுத்தே விவாதே ச ஜயாவஹஃ| அநேந லேபிதாஶ்சத்ரதுந்துபித்வஜதோரணாஃ| தஷ்டஸ்பஷ்டஶ்ருதா க்நந்தி விஷஂ ஸ்தாவரஜங்கமம்| பூதபாலக்ரஹோந்மாதாந் கேஹஸ்தோऽபி நிவாரயேத்||௨௨||
श्रीवेष्टकमनोह्वालं ससर्जरसवालकम्| कर्षांशं नागपुष्पस्य प्रकुञ्चं त्रुटि विंशकम्| हरेणवः चतुःषष्टिः कुटन्नटचतुष्टयम्| शताह्वां षोडशैतानि पुष्ये सम्भृत्य पेषयेत्| आश्लेषासु गवां मध्ये शस्त्रमन्त्राभिरक्षितम्| कुमार्या स्नातया तत्र मन्त्रोऽयं विष्णुनिर्मितः| माता मे विजया नाम जयो नाम पिता मम| अजय्यस्य च पुत्रोऽसौ जये च विजयामि च| सुगन्धाख्योऽयमगदो नित्यं देहविलेपनात्| अभङ्गकरणो युद्धे विवादे च जयावहः| अनेन लेपिताश्छत्रदुन्दुभिध्वजतोरणाः| दृष्टस्पृष्टश्रुता घ्नन्ति विषं स्थावरजङ्गमम्| भूतबालग्रहोन्मादान् गेहस्थोऽपि निवारयेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶ்ரீவேஷ்டகாதீநி பஞ்ச ப்ரத்யேகஂ கர்ஷாஂஶாநி| நாகபுஷ்பஸ்ய ப்ரகுஞ்சஂ பலம்| த்ருடிர்விஂஶகஂ ஸூக்ஷ்மைலாபலாநி விஂஶதிஃ| ஹரேணுபலாநி சதுஃஷஷ்டிஃ| குடந்நடபலாநி சத்வாரி| ஶதபுஷ்பாபலாநி ஷோடஶ| இத்யேதத் புஷ்யே ஸம்பத்யாஶ்லேஷாஸு பேஷயேத்| கவாஂ மத்யே ஶஸ்த்ரைர்மந்த்ரைஶ்சாபிரக்ஷிதஂ கத்வா பேஷயேத்| ஸ்நாதயா ச குமார்யா கந்யகயா| தத்ர ச பேஷணே மாதா மேத்யாதி விஷ்ணுநிர்மிதோ மந்த்ரஃ| அயமகதோ நாம்நா ஸுகந்தஃ| ஏதேநாகதேந நித்யஂ லிப்தாங்கோ யுத்தாந்ந பஜ்யதே அவாஙமுகோ ந பவதி| விவாதே ச ஜயஂ ப்ராப்நோதி| அமுநாகதேந சத்ராதயோ லேபிதா தர்ஶநாதிபிஃ ஸ்தாவரஜங்கமஂ விஷஂ க்நந்தி| கேஹஸ்தோऽப்யமகதோ பூதாதீந் நிவாரயேத்| 'ஜயோ நாம பிதாமஹஃ' இதி ச பாடஃ|| ௨௨||
Adhikarana மஹாஸுகந்தோऽகதஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
ப்ரபௌண்டரீகஸரலதேவதாருகுடந்நடம்| ஜடாஶதாஹ்வாதிவிஷாதிலபர்ணீ ஸுகந்திகா| நீலீயவபுலாபார்ங்கீமதுயஷ்ட்யைலவாலுகம்| தோயதோயதகாலீயதகரத்யாமகத்வசஃ| நகபத்மகபுந்நாகபத்ரகாலாநுஸாரிகாஃ| தாலீஸபத்ரஂ மரிசஂ ஜோங்ககஂ சந்தநத்வயம்| த்வ்யேலா த்விஸேவ்யா த்விஶ்வேதா த்விநிஶா நலதத்வயம்| லாக்ஷாஶீதஶிவவ்யோஷபலிநீதாந்யகைரிகம்| ஶைலேயகஶிலாபுஷ்பக்ரந்திலாசோரகாபயாஃ| அர்கஸ்தைணேயபத்வீகாகடுகாசந்த்ரராஜயஃ| கலிங்ககஃ ஸர்ஜரஸஃ குஷ்டஂ லவணபஞ்சகம்| ஶ்ரீபர்ணிகாஶ்மரீஶேலுஶிஂஶபாஸிந்துவாரஜாஃ| சம்பகாஶோகஸுரஸஸுமநாஸ்தில்வகோத்பவாஃ| பாடல்யாஸ்தணஶூல்யாஶ்ச ப்ரஸவாஃ குமுதோத்பலம்| திநிஶார்ஜுநஶம்யாகதவபுஷ்பஂ ஸபங்கஜம்| பஞ்சாஶீதேரிதஂ சூர்ணஂ ஸமூத்ரகதமாக்ஷிகம்| நிதாபயேத் கவாஂ ஶங்கே மநுஷ்யே புநராஹரேத்| பக்நஸ்கந்தஂ விவதாக்ஷஂ மத்யோர்தஂஷ்ட்ராந்தரஂ கதம்| மஹாஸுகந்தோ நாம்நாऽயமதிவீர்யோऽதிதேஜஸா| வாரயத்யதிதுர்வாரஂ விஷாக்நிஂ வாஸுகேரபி| நபோऽநேநாநுலிப்தாங்கோ பவேத் ஸர்வஜநப்ரியஃ| தேஜஸ்விதாஂ ச லபதே ராஜகஸ்யாபி மத்யகஃ||௨௩||
प्रपौण्डरीकसरलदेवदारुकुटन्नटम्| जटाशताह्वातिविषातिलपर्णी सुगन्धिका| नीलीयवपुलाभार्ङ्गीमधुयष्ट्यैलवालुकम्| तोयतोयदकालीयतगरध्यामकत्वचः| नखपद्मकपुन्नागपत्रकालानुसारिकाः| तालीसपत्रं मरिचं जोङ्गकं चन्दनद्वयम्| द्व्येला द्विसेव्या द्विश्वेता द्विनिशा नलदद्वयम्| लाक्षाशीतशिवव्योषफलिनीधान्यगैरिकम्| शैलेयकशिलापुष्पग्रन्थिलाचोरकाभयाः| अर्कस्थैणेयपृथ्वीकाकटुकाचन्द्रराजयः| कलिङ्गकः सर्जरसः कुष्ठं लवणपञ्चकम्| श्रीपर्णिकाश्मरीशेलुशिंशपासिन्दुवारजाः| चम्पकाशोकसुरससुमनास्तिल्वकोद्भवाः| पाटल्यास्तृणशूल्याश्च प्रसवाः कुमुदोत्पलम्| तिनिशार्जुनशम्याकधवपुष्पं सपङ्कजम्| पञ्चाशीतेरिदं चूर्णं समूत्रघृतमाक्षिकम्| निधापयेत् गवां शृङ्गे मनुष्ये पुनराहरेत्| भग्नस्कन्धं विवृताक्षं मृत्योर्दंष्ट्रान्तरं गतम्| महासुगन्धो नाम्नाऽयमतिवीर्योऽतितेजसा| वारयत्यतिदुर्वारं विषाग्निं वासुकेरपि| नृपोऽनेनानुलिप्ताङ्गो भवेत् सर्वजनप्रियः| तेजस्वितां च लभते राजकस्यापि मध्यगः||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரபௌண்டரீகாதீநாமௌஷதாநாஂ பஞ்சாஶீதேஶ்சூர்ணஂ மூத்ராதியுக்தஂ கவாஂ ஶங்கே நிதாபயேத்| விஷேண பக்நஸ்கந்தத்வாதியுக்தஂ மநுஷ்யஂ புநராஹரேத்| அயஂ ச நாம்நா மஹாஸுகந்தஃ| அதிவீர்யேத்யாதிநாஸ்ய ப்ரபாவகீர்தநம்| ஸுபோதம்| குடந்நடஂ பரிபேலவம், ஜடா மாஂஸீ, திலபர்ணீ பதரகஃ, ஸுகந்திகா கந்தநாகுலீ, யவபலோ வஂஶஃ குடஜஶ்ச, தோயஂ வாலகம், தோயதோ முஸ்தஃ, காலீயகஂ ரக்தசந்தநம், பத்ரஂ கந்தபத்ரம், ஜோங்ககமகரு, சந்தநத்வயஂ பீதஂ ஸிதஂ ச| ஏலாத்வயஂ ஸூக்ஷ்மைலா பத்ரைலா ச| ஸேவ்யத்வயமுஶீரஂ லாமஜ்ஜகஂ ச| ஶ்வேதாத்வயஂ வசா கிரிகர்ணிகா ச| நலத்வயஂ மாஂஸீ கந்தமாஂஸீ ச| ஶீதஶிவோ மிஶ்ரேயகஃ, ஶைலேயகஂ ஶிலாபுஷ்பம், க்ரந்திலஂ க்ரந்திபர்ணஂ, ஸ்தௌணேயகஂ ஶுகபர்ஹாக்யம், பத்வீகா ஹிங்குபத்ரீ, சந்த்ரராஜீ ஸோமராஜீ, காஶ்மரீ காஶ்மர்யஃ, ஶேலுஃ ஶ்லேஷ்மாதகஃ, ப்ரஸவஶப்தஸ்ய ஶ்ரீபர்ண்யாதிபிஃ ஸம்பந்தஃ| புஷ்பஶப்தஸ்ய திநிஶாதிபிஃ| ராஜ்ஞாஂ ஸமூஹோ ராஜகம்||௨௩||
Adhikarana ஶீதோஷ்ணவிஷயே ஸாமாந்யநியமஃ (௨௪) · Śloka ௨௪
ஶீதமேவ ச குர்வீத விதாநஂ விஷரோகிணாம்| முக்த்வா கீடவிஷஂ தத்தி ஶீதேநாபிப்ரவர்த்ததே||௨௪||
शीतमेव च कुर्वीत विधानं विषरोगिणाम्| मुक्त्वा कीटविषं तद्धि शीतेनाभिप्रवर्द्धते||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏகஂ கீடவிஷஂ முக்த்வா வர்ஜயித்வா ஸர்வேஷு விஷேஷு விஷரோகிணாஂ ஸர்வமந்தர்பஹிஃ ப்ரயோஜ்யஂ ஸாதநௌஷதஂ ஶீதமேவ குர்யாத்| ஹி யஸ்மாத்தத் கீடவிஷஂ ஶீதேநாதிவர்த்ததே|| ௨௪||
Adhikarana விஷே பத்யம் (௨௫) · Śloka ௨௫
ஶாலயஃ ஷஷ்டிகா ஜீர்ணாஃ கோரதூஷாஃ ப்ரியங்கவஃ| முத்கோ ஹரேணுஸ்துவரீ படோலஂ வேத்ரபல்லவாஃ| தண்டுலீயகஜீவந்தீ வார்தாகஂ ஸுநிஷண்ணகஃ| ஜாங்கலஂ தாடிமஂ தாத்ரீ கபித்தஂ ஸைந்தவஂ ஸிதா| அவிதாஹி யதந்யச்ச விஜ்ஞாயாந்நஸ்வரூபதஃ| தத்தத்தத்யாத்விஷார்த்தேப்யஃ கார்யா வ்யஞ்ஜநஸஂஸ்கதிஃ| கஷாயைர்விஷஹந்தணாஂ கதைஃ கல்யாணகாதிபிஃ| திவ்யஸாரஸகூபோத்தமந்யத்வா ஶதஶீதலம்| மத்வாமலகயுக்தஂ வா விஷார்த்தஃ ஸலிலஂ பிபேத்| நதீதடாகஜஂ த்யாஜ்யஂ விஶேஷேண கநாகமே| ஶுக்லவஸ்த்ரோதராயாதைஃ ஸுகதாஃ ஸக்தவோ யவைஃ| தக்ரேண ஸகதாஃ பீதாஃ பரமஂ விஷநாஶநாஃ||௨௫||
शालयः षष्टिका जीर्णाः कोरदूषाः प्रियङ्गवः| मुद्गो हरेणुस्तुवरी पटोलं वेत्रपल्लवाः| तण्डुलीयकजीवन्ती वार्ताकं सुनिषण्णकः| जाङ्गलं दाडिमं धात्री कपित्थं सैन्धवं सिता| अविदाहि यदन्यच्च विज्ञायान्नस्वरूपतः| तत्तद्दद्याद्विषार्त्तेभ्यः कार्या व्यञ्जनसंस्कृतिः| कषायैर्विषहन्तृणां घृतैः कल्याणकादिभिः| दिव्यसारसकूपोत्थमन्यद्वा शृतशीतलम्| मध्वामलकयुक्तं वा विषार्त्तः सलिलं पिबेत्| नदीतटाकजं त्याज्यं विशेषेण घनागमे| शुक्लवस्त्रोदरायातैः सुकृताः सक्तवो यवैः| तक्रेण सघृताः पीताः परमं विषनाशनाः||२५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விஷார்த்தேப்யஃ ஶால்யாதிகஂ தத்யாத்| அந்யச்சாவிதாஹி யத்யத்தத்ததந்நஸ்வரூபாத்யாயாத்விஜ்ஞாய தத்யாத்| தத்ர வ்யஞ்ஜநாநாஂ ஸஂஸ்கதிர்விஷஹராணாமௌஷதாநாஂ கஷாயைஃ கார்யா| ததா கதைஶ்ச கல்யாணகாதிபிஃ| ஆதிக்ரஹணேந தத்ஸ்வரூபாணாமாந்யேஷாஂ க்ரஹணம்| வர்ஷார்த்தஶ்ச தஷிதோ திவ்யாதிகஂ ஸலிலஂ பிபேத்| தேந ச நதீதடாகஜஂ ஸலிலஂ த்யாஜ்யம்| கநாகமே வர்ஷாஸு விஶேஷேண த்யாஜ்யம்| ஶுக்லவஸ்த்ராயாஃ ஶ்வேதகம்பலாயா உதராயாதைர்யவைஃ ஸுகதாஃ ஸக்தவஃ ஸகதாஸ்தக்ரேண பீதாஃ பரஂ விஷநாஶநாஃ|| ௨௫||
Adhikarana விஷே அபத்யம் (௨௬) · Śloka ௨௬
திலமத்யகுலத்தக்ஷுத்க்ருத்பயாயாஸமைதுநம்| வர்ஜயேத்விஷமுக்தோऽபி திவாஸ்வப்நஂ விஶேஷதஃ||௨௬||
तिलमद्यकुलत्थक्षुत्क्रुद्भयायासमैथुनम्| वर्जयेद्विषमुक्तोऽपि दिवास्वप्नं विशेषतः||२६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
திலாதிகஂ ஸவிஷஂ வர்ஜயேத்| அசிரகாலஂ விஷமுக்தோऽபி| திவாஸ்வப்நஂ து விஶேஷதோ வர்ஜயேத்|| ௨௬||
Adhikarana அவிஷநரலக்ஷணம் (௨௭-௪௭) · Śloka ௪௭
ப்ரஶாந்ததோஷஂ ப்ரகதிஸ்ததாது மாஹாரகாமஂ ஸமமூத்ரவிட்கம்| ப்ரஸந்நவர்ணேந்த்ரியசித்தசேஷ்டஂ வைத்யோऽவகச்சேதவிஷஂ மநுஷ்யம்||௨௭|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதா- வஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே விஷோபத்ரவ- ப்ரதிஷேதோ நாம ஸப்தசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ||௪௭||
प्रशान्तदोषं प्रकृतिस्थधातु माहारकामं सममूत्रविट्कम्| प्रसन्नवर्णेन्द्रियचित्तचेष्टं वैद्योऽवगच्छेदविषं मनुष्यम्||२७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता- वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे विषोपद्रव- प्रतिषेधो नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः||४७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரஶாந்ததோஷத்வாதியுக்தஂ மநுஷ்யமவிஷ இதி வைத்யோऽவகச்சேத்| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயா முத்தரதந்த்ரே ஸப்தசத்வாரிஂஶோऽத்யாயஃ