Adhikarana அத ஶஸ்த்ரகர்மவிதிர்நாமாஷ்டத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதஃ ஶஸ்த்ரகர்மவிதிஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாக்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातः शस्त्रकर्मविधिं नामाध्यायं व्याख़्याख़्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்விவிதாநாஂ வ்யாதீநாஂ ஶஸ்த்ரஸ்யோபயோகவத்த்வமுக்தம்| தத்விஜ்ஞாநபரிஜ்ஞாநார்தமத்யாயாரம்பஃ|| ௧||
Adhikarana ஶஸ்த்ரகர்மவிஷயஃ (௨) · Śloka ௨
த்விவிதே ஹி வ்யாதாவுபாயாபேக்ஷே நிஜ ஆகந்தௌ வா பேஷஜ- விஷயாதீதே ஶஸ்த்ரகர்ம ப்ரயுஜ்யதே||௨||
द्विविधे हि व्याधावुपायापेक्षे निज आगन्तौ वा भेषज- विषयातीते शस्त्रकर्म प्रयुज्यते||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்விவிதே வ்யாதௌ நிஜ ஆகந்தௌ ச ஸாத்யலக்ஷணயுக்தேऽப்யௌஷதவிஷயத்வமதீதே ஶஸ்த்ரகர்ம ப்ரயுஜ்யதே| தஸ்ய ப்ரஸங்கோ பவதீத்யர்தஃ||௨||
Adhikarana ஶோபாவஸ்தாயாஂ சிகித்ஸாவிஶேஷஃ (௩) · Śloka ௩
ஸ சாமயஃ ப்ராயேண ஶ்வயதுபூர்வகோ பவதி| அதஃ ஶோபா வஸ்தஸ்யைவ வாதபித்தகபரக்தஸஂஸர்கஸந்நிபாதாத்மகதாமுப லக்ஷ்ய பாகபயாத்யதாஸ்வமுபவாஸலேபஸேகாஸங்மோக்ஷகஷா யகதபாநஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத| ததாப்யநுபஶாம்யதி ப்ரவி லயநம்| அவிலீயமாநே சோபநாஹநம்||௩||
स चामयः प्रायेण श्वयथुपूर्वको भवति| अतः शोफा वस्थस्यैव वातपित्तकफरक्तसंसर्गसन्निपातात्मकतामुप लक्ष्य पाकभयाद्यथास्वमुपवासलेपसेकासृङ्मोक्षकषा यग़ृतपानशोधनानि प्रयुञ्जीत| तथाप्यनुपशाम्यति प्रवि लयनम्| अविलीयमाने चोपनाहनम्||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ ச ஶஸ்த்ரகர்மவிஷய ஆமயஃ ப்ராயேண ஶ்வயதுபூர்வகோ பவதி| ப்ராயோக்ரஹணஂ நிஜத்வோபலக்ஷணார்தம்| அதஸ்தஸ்யாமயஸ்ய வாதாத்யந்யதமலக்ஷணைஸ்ததாத்மகதாமுபலக்ஷ்ய பாகரக்ஷார்தமுபவாஸாத்யஂ குர்யாத்| வாதாதிபாரதந்த்ர்யேவைணேதி யதாஸ்வஶப்தார்தஃ| உபவாஸாதிநா த்வஶாம்யதி ப்ரவிலயநஂ வக்ஷ்யமாணஂ குர்யாத்| தேந சாவிலீயமாந உபநாஹநஂ ஸாதுபாகாய|| ௩||
Adhikarana ஆமஶோபலக்ஷணம் (௪) · Śloka ௪
தத்ர ஶோபஸ்யாமலக்ஷணமல்பதா சால்போஷ்மருஜத்வஂ த்வக்ஸ வர்ணதா ஸ்தைர்யஂ ச||௪||
तत्र शोफस्यामलक्षणमल्पता चाल्पोष्मरुजत्वं त्वक्स वर्णता स्थैर्यं च||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அல்பதாதி ஶோபஸ்யாமலக்ஷணம் ||௪||
Adhikarana பச்யமாநஶோபலக்ஷணம் (௫) · Śloka ௫
பச்யமாநஸ்து விவர்ணோ பஸ்திரிவாததஃ| ஸஂரம்பஶூலராக- தாஹோஷாருசிதஷ்ணாஜ்வராரதிஸ்பர்ஶாஸஹத்வாநித்ரதாஸமந்விதோ விஷ்யந்தயதி ஸர்பிஃ ஶோஷயதி ப்ரதேஹஂ ஸர்ஷபகல்கோபலிப்த இவ சிமிசிமாயதே பிபீலிகாபிரிவ ஸஂஸர்ப்யதே பீட்யத இவ பாணிநா கட்யத இவாங்குல்யா தாட்யத இவ தண்டேந துத்யத இவ ஸூசீபிர்பித்யத இவ ஶக்திபிஶ்சித்யத இவ ஶஸ்த்ரேண தஶ்யத ஏவ வஶ்சிகைர்தஹ்யத இவாக்நிக்ஷாராப்யாஂ மத்யத இவோமுல்கேந||௫||
पच्यमानस्तु विवर्णो बस्तिरिवाततः| संरम्भशूलराग- दाहोषारुचितृष्णाज्वरारतिस्पर्शासहत्वानिद्रतासमन्वितो विष्यन्दयति सर्पिः शोषयति प्रदेहं सर्षपकल्कोपलिप्त इव चिमिचिमायते पिपीलिकाभिरिव संसर्प्यते पीड्यत इव पाणिना ग़ट्यत इवाङ्गुल्या ताड्यत इव दण्डेन तुद्यत इव सूचीभिर्भिद्यत इव शक्तिभिश्छिद्यत इव शस्त्रेण दश्यत एव वृश्चिकैर्दह्यत इवाग्निक्षाराभ्यां मथ्यत इवोमुल्केन||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விவர்ணதாதி பச்யமாநலக்ஷணம்| அந்யத்ஸுபோதம்|| ௫||
Adhikarana பக்வஶோபலக்ஷணாநி (௬) · Śloka ௬
பக்வே து கதவேகத்வஂ ப்ரம்லாநதா த்வகிஶதிலதா பலீ ப்ராதுர்பாவஃ பாண்டுதா மத்யோந்நததாங்குல்யவபீடிதமுக்தே ப்ரத்யு ந்நமநஂ பஸ்தாவிவோதகஸ்ய பூயஸ்ய ஸஞ்சரணஂ கண்டுஸஂரம்ப ஶூலாத்யுபஶமஶ்ச||௬||
पक्वे तु गतवेगत्वं प्रम्लानता त्वकिशथिलता बली प्रादुर्भावः पाण्डुता मध्योन्नतताङ्गुल्यवपीडितमुक्ते प्रत्यु न्नमनं बस्ताविवोदकस्य पूयस्य सञ्चरणं कण्डुसंरम्भ शूलाद्युपशमश्च||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கதவேகத்வாதி பக்வலக்ஷணம்| ஸுபோதம்|| ௬||
Adhikarana ஶோபபாகே த்ரிதோஷஸம்பந்தஃ (௭) · Śloka ௭
ஶூலஂ நர்தேऽநிலாத்தாஹஃ பித்தாச்சோபஃ கபோதயாத்| ராகோ ரக்தாச்ச பாகஃ ஸ்யாததோ தோஷைஃ ஸஶோணிதைஃ||௭||
शूलं नर्तेऽनिलाद्दाहः पित्ताच्छोफः कफोदयात्| रागो रक्ताच्च पाकः स्यादतो दोषैः सशोणितैः||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அநிலஂ விநா ஶூலஂ ந பவதி| பித்தமந்தரேண தாஹோ ந ஸ்யாத்| கபோதயாத்விநா ஶோபோ ந ஸ்யாத்| ஶோபஃ கபாதிதி வக்தவ்ய உதயக்ரஹணஂ விஶேஷத்யோதநார்தம்| ரக்தாததே ரக்தஂ விநா ராகஸ்ய லௌஹித்யஸ்ய ஸம்பவோ ந| தேந கபாதிகைஃ ஸர்வதோஷைஶ்ஶோணிதஸஹிதைஃ ஶ்வயதுபாகஃ ஸ்யாதிதி கம்யதே|| ௭||
Adhikarana பாகலக்ஷணாநி (௮) · Śloka ௮
பாகேऽதிவத்தே ஸுஷிரஸ்தநுத்வக்தோஷபக்ஷிதஃ| பலீபிராசிதஃ ஶ்யாவஃ ஶீர்யமாணதநூருஹஃ||௮||
पाकेऽतिवृत्ते सुषिरस्तनुत्वग्दोषभक्षितः| बलीभिराचितः श्यावः शीर्यमाणतनूरुहः||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாகேऽதிவத்தேऽதிக்ராந்தே ஸுஷிரோऽந்தஸ்தஃ ஶோபதேஶஃ ஸம்பத்யதே| ததா தநுத்வக்| ததா தோஷபக்ஷிதஃ| தோஷஶப்தேநேஹ பூய உச்யதே| தேந பக்ஷிதத்வாத் ஸுஷிரத்வஂ தநுத்வக்த்வஂ சாஸ்ய| ததா வலீபிராசிதோ வ்யாப்தஃ| ததா ஶ்யாமவர்ணஃ ததா ஶீர்யமாணதநூருஹஃ பதத்ரோமா|| ௮||
Adhikarana ரக்தபாகலக்ஷணம் (௯) · Śloka ௯
கபஜேஷு து ஶோபேஷு கேஷுசித்கம்பீரத்வாத்ரக்தமேவ விப ச்யதே| ததஶ்சாஸ்பஷ்டஂ பக்வலிங்கஂ பவதி| யத்ர ஹி த்வக்ஸா வர்ண்யஂ ஶீதஶோபதால்பருஜதாஶ்மவச்ச கநதா, ந தத்ர மோஹ முபேயாத்தஂ ரக்தபாகமித்யாசக்ஷதே||௯||
कफजेषु तु शोफेषु केषुचिद्गम्भीरत्वाद्रक्तमेव विप च्यते| ततश्चास्पष्टं पक्वलिङ्गं भवति| यत्र हि त्वक्सा वर्ण्यं शीतशोफताल्परुजताश्मवच्च ग़नता, न तत्र मोह मुपेयात्तं रक्तपाकमित्याचक्षते||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கபஜே ஶோபே கம்பீரஂ பாகஂ ரக்தஂ ப்ராப்நோதி| தஸ்மிஂஶ்ச பக்வே பக்வலிங்காந்யல்பாநி பவந்தி த்வக்ஸாவர்ண்யாதி ச|| ௯||
Adhikarana ரக்தபாகே தாரணபாடநயோஃ ப்ரயோகஸ்தாநபேதஃ (௧௦) · Śloka ௧௦
அதைநஂ ஸம்யக்பக்வமவதார்ய பீருவத்தபாலதுர்பலக்லீ பக்ஷீணகர்பிணீவிஷார்திதஶஸ்த்ரக்ஷாமேஷு பாகோத்தததோஷேஷு ச பிண்டிதேஷு ஸந்திமர்மாஶ்ரிதேஷ்வல்பேஷு வா ஶோபேஷு தீக்ஷ்ணோஷ்ண த்ரவ்யைர்தாரணஂ குர்வீத| இதரேஷு பாடநம்||௧௦||
अथैनं सम्यक्पक्वमवधार्य भीरुवृद्धबालदुर्बलक्ली बक्षीणगर्भिणीविषार्दितशस्त्रक्षामेषु पाकोद्धतदोषेषु च पिण्डितेषु सन्धिमर्माश्रितेष्वल्पेषु वा शोफेषु तीक्ष्णोष्ण द्रव्यैर्दारणं कुर्वीत| इतरेषु पाटनम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அதைநஂ ரக்தபாகாக்யஂ ஶோபஂ ஸம்யக் பக்வஂ விதித்வா பீர்வாதிஷு ச தீக்ஷ்ணோஷ்ணத்ரவ்யைர்வ்ரணப்ரதிஷேதே வக்ஷ்யமாணைஶ்சித்ரகாதிபிர்தாரணஂ குர்யாத்| ஶஸ்த்ரேண வ்யதநஂ ந குர்யாத்| இதரேஷு சைதத்விபரீதேஷு பாடநஂ தீர்கச்சேதஃ||௧௦||
Adhikarana ஆமபாடநதோஷாஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
ஆமபாடநே ஸிராஸ்நாயுவ்யாபாதநஂ ஶோணிதாதிப்ரவத்திர்வேத நாதிவத்திரவதரணஂ க்ஷதவிஸர்போ வா ஸ்யாத்||௧௧||
आमपाटने सिरास्नायुव्यापादनं शोणितातिप्रवृत्तिर्वेद नातिवृद्धिरवदरणं क्षतविसर्पो वा स्यात्||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வத்ராமஶோபபாடநே ஸிராவ்யாபாதநாதி ஸ்யாத்|| ௧௧||
Adhikarana பக்வஸ்யாபாடநே தோஷஃ (௧௨) · Śloka ௧௨
திஷ்டந்நந்தஃ புநஃ பூயஃ ஸிராஸ்நாய்வஸகாமிஷம்| விவத்தோ தஹதி க்ஷிப்ரஂ தணோலபமிவாநலஃ||௧௨||
तिष्ठन्नन्तः पुनः पूयः सिरास्नाय्वसृगामिषम्| विवृद्धो दहति क्षिप्रं तृणोलपमिवानलः||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாகேऽதிக்ராந்தே அபாடிதே ச ஶோபே பூயோऽந்தஸ்திஷ்டந்| விவ்ருத்தஃ ஸிராதீந் தஹதி| யதாநலோ விவத்தஸ்தணோலபஂ தஹதி|| ௧௨||
Adhikarana அஜ்ஞவைத்யநிந்தா (௧௩) · Śloka ௧௩
யஶ்சிநத்த்யாமமஜ்ஞாநாத்யஶ்ச பக்வமுபேக்ஷதே| ஶ்வபசாவிவ விஜ்ஞேயௌ தாவநிஶ்சிதகாரிணௌ||௧௩||
यश्छिनत्त्याममज्ञानाद्यश्च पक्वमुपेक्षते| श्वपचाविव विज्ञेयौ तावनिश्चितकारिणौ||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஶ்சிநத்தீத்யாதி ஸுபோதம்|| ௧௩||
Adhikarana ஶஸ்த்ரகர்மணஃ ப்ராக்விதிரபவாதஶ்ச (௧௪) · Śloka ௧௪
ப்ராக் ஶஸ்த்ராத்போஜயேதிஷ்டஂ தீக்ஷ்ணஂ மத்யஞ்ச பாயயேத்| ந மூர்சத்யந்நஸஂயோகாந்மத்தஃ ஶஸ்த்ரஂ ந புத்யதே| அந்யத்ர மூடகர்போதராஶ்மரீமுகரோகேப்யஃ||௧௪||
प्राक् शस्त्राद्भोजयेदिष्टं तीक्ष्णं मद्यञ्च पाययेत्| न मूर्छत्यन्नसंयोगान्मत्तः शस्त्रं न बुध्यते| अन्यत्र मूढगर्भोदराश्मरीमुखरोगेभ्यः||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ராக் ஶஸ்த்ராச்சஸ்ரகர்மணஃ பூர்வஂ மூடகர்பாதிஷு போஜநஸ்ய ப்ரதிஷேதஃ||௧௪||
Adhikarana ஶஸ்த்ரகர்மவிதிஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
அதோபஹதயந்த்ரஶஸ்த்ரக்ஷாராக்நிஜாம்பவௌஷ்டபிசுப்லோதபத்ர ஸூத்ரசர்மபட்டமதுஸ்நேஹகஷாயாலேபகல்கஸேகோதகும்பஶீ தோஷ்ணோதககடாஹவ்யஜநாதிவ்ரணோபயோகி ஸர்வோபகரணமா ஶ்ரிதஶயநீயமுபஸ்திதஸ்திரஸ்நேஹபலவதவலம்பகபுருஷ மிஷ்டேऽஹநி முஹூர்தே ச தத்யக்ஷதாந்நபாநருக்மரத்நார்சிதவிப்ரஂ ப்ரணதேஷ்டதேவதஂ கதமங்கலஂ புக்தவந்தமாதுரஂ ப்ராங்முகமுப வேஶ்ய ஸஂவேஶ்ய வா யந்த்ரயித்வா ப்ரத்யங்முகோ வைத்யோ மர்மஸி ராஸ்நாயுஸந்த்யஸ்திதமநீஃ பரிஹரநநுலோமஂ ஶஸ்த்ரஂ நிதத்யாதா பூயதர்ஶநாத்ஸகதேவாஹரேச்சஸ்ரமாஶு ச| மஹத்ஸ்வபி ச பாகேஷு த்வ்யங்குலஂ ஶஸ்த்ரபதமுக்தம்| த்வ்யங்குலாந்தரஂ த்ர்யங்குலாந்தரஂ வாऽ பிஸமீக்ஷ்ய விவத்தே ப்ரதேஶே வாமப்ரதஶிந்யைஷித்வா நாதி விவத்தே கம்பீரமாஂஸலே சைஷண்யா விபரீதே கரீராதிநாலே நாதிஸஂவதே ஸூகரவாலேந||௧௫||
अथोपहृतयन्त्रशस्त्रक्षाराग्निजाम्बवौष्ठपिचुप्लोतपत्र सूत्रचर्मपट्टमधुस्नेहकषायालेपकल्कसेकोदकुम्भशी तोष्णोदककटाहव्यजनादिव्रणोपयोगि सर्वोपकरणमा श्रितशयनीयमुपस्थितस्थिरस्नेहबलवदवलम्बकपुरुष मिष्टेऽहनि मुहूर्ते च दध्यक्षतान्नपानरुक्मरत्नार्चितविप्रं प्रणतेष्टदेवतं कृतमङ्गलं भुक्तवन्तमातुरं प्राङ्मुख़मुप वेश्य संवेश्य वा यन्त्रयित्वा प्रत्यङ्मुख़ो वैद्यो मर्मसि रास्नायुसन्ध्यस्थिधमनीः परिहरननुलोमं शस्त्रं निदध्यादा पूयदर्शनात्सकृदेवाहरेच्छस्रमाशु च| महत्स्वपि च पाकेषु द्व्यङ्गुलं शस्त्रपदमुक्तम्| द्व्यङ्गुलान्तरं त्र्यङ्गुलान्तरं वाऽ भिसमीक्ष्य विवृत्ते प्रदेशे वामप्रदशिन्यैषित्वा नाति विवृत्ते गम्भीरमांसले चैषण्या विपरीते करीरादिनाले नातिसंवृते सूकरवालेन||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அதோபஹதயந்த்ராதிகஂ ப்ராங்முகமாதுரஂ நிவேஶ்ய ப்ரத்யங்முகஃ பஶ்சிமாபிமுகோ வைத்யஃ ஶோபே ஆபூயதர்ஶநாச்சஸ்த்ரஂ நிதத்யாத்யோஜயேத்| ஸகதாஶு ச தமாஹரேத்| உபஹதாநி நிகடீகதாநி யந்த்ராதீநி யஸ்ய ஸ ததோக்தஃ| உபஸ்திதா ஸ்திரஸ்நேஹபலவந்தஶ்சாவலம்பக புருஷா ஆலம்பநபரிசாரகா யஸ்ய ஸ ததோக்தஃ| தத்யாதிபிரர்சிதா விப்ரா யேந ஸ ததோக்தஃ| உபவேஶநமாஸநே| ஸஂவேஶநஂ ஶயநே| அநுலோமஂ யத ஏவ லோமாநி| மஹத்ஸ்வபி பாகேஷு த்வ்யங்குலஂ ஶஸ்த்ரபதஂ குர்யாத்| யத்ரஜ் ச பாகமஹத்த்வபேக்ஷயா பஹூநி பதாநி க்ரியந்தே தத்ர தாநி த்வ்யங்குலாந்தராணி த்ர்யங்குலாந்தராணி வா விதத்யாத்| பாகே ப்ரதேஶிந்யாதிநாந்தரமபிஸமீக்ஷ்ய|| ௧௫||
Adhikarana வ்ரணகரணஸ்தாநஂ வ்ரணஸ்வரூபஞ்ச (௧௬) · Śloka ௧௬
யதோ கதாஂ கதிஂ வித்யாதுத்ஸங்கோ யத்ர யத்ர ச| தத்ர தத்ர வ்ரணஂ குர்யாத்ஸுவிபக்தஂ நிராஶயம்| ஆயதஞ்ச விஶாலஞ்ச யதா தோஷோ ந திஷ்டதி||௧௬||
यतो गतां गतिं विद्यादुत्सङ्गो यत्र यत्र च| तत्र तत्र व्रणं कुर्यात्सुविभक्तं निराशयम्| आयतञ्च विशालञ्च यथा दोषो न तिष्ठति||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யதோ கதாஂ கதிஂ நாடீஂ வித்யாத்| யத்ர சோத்ஸங்கஸ்தத்ர வ்ரணஂ குர்யாத்| ஆயதஂ தீர்கம்| விஶாலஂ விஸ்தீர்ணம்|| ௧௬||
Adhikarana ஶஸ்த்ரகர்மணி வைத்யகுணாஃ வைத்யாஶ்ரிதாஃ ப்ரஶஸ்தகுணாஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
ஶௌர்யமாஶுக்ரியா தீக்ஷ்ணஂ ஶஸ்த்ரமஸ்வேதவேபதும்| அஸம்மோஹஶ்ச வைத்யஸ்ய ஶஸ்த்ரகர்மணி ஶஸ்யதே||௧௭||
शौर्यमाशुक्रिया तीक्ष्णं शस्त्रमस्वेदवेपथुम्| असम्मोहश्च वैद्यस्य शस्त्रकर्मणि शस्यते||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
இதமிதஂ ஶஸ்த்ரகர்மணி ஶஸ்யத இத்யாஹ-ஆதுரஸ்ய வைத்யஸ்ய ச ஶௌர்யம்| ஸர்வா சாஶுக்ரியா| தீக்ஷ்ணஂ ஶஸ்த்ரம்| ஸ்வேதரஹிதத்வஂ கம்பரஹிதத்வஂ சாதுரே| வைத்யே ச கர்மண்யஸம்மோஹ இதி ஶஸ்த்ரகர்மணி ஶஸ்யதே| அதவா ஶௌர்யாதிகஂ ஸர்வஂ வைத்யஸ்யைவ ஶஸ்த்ரகர்மணி ஶஸ்யதே||௧௭||
Adhikarana திர்யக்சேதவிஷயஃ (௧௮) · Śloka ௧௮
தத்ர ப்ரூகண்டலலாடாக்ஷிகூடௌஷ்டதந்தவேஷ்டமந்யாகண்டஜத்ரு கக்ஷ்யாகுல்க்ஷிவங்க்ஷணேஷு திர்யக்சேத இஷ்டஃ||௧௮||
तत्र भ्रूगण्डललाटाक्षिकूटौष्ठदन्तवेष्टमन्याकण्ठजत्रु कक्ष्याकुल्क्षिवङ्क्षणेषु तिर्यक्छेद इष्टः||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்ர ப்ரூகண்டாதீநாஂ திர்யக்ச்சேத உக்தஃ|| ௧௮||
Adhikarana அவிஷயே திர்யக்சேதே தோஷாஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
அந்யத்ர து ஸிராஸ்நாயூபகாதோऽதிவேதநா சிராத்வ்ரணஸஂரோஹோ மாஂஸஸ்கந்தீ ச திர்யக்ச்சேதாத்பவந்தி||௧௯||
अन्यत्र तु सिरास्नायूपग़ातोऽतिवेदना चिराद्व्रणसंरोहो मांसस्कन्दी च तिर्यक्च्छेदाद्भवन्ति||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அந்யத்ர திர்யக்ச்சேதாத் ஸிரோபகாதாதீநி பவந்தி| மாஂஸஸ்கந்தீ மாஂஸரூடோ க்ரந்திஃ| ஸுபோதம்|| ௧௯||
Adhikarana ஶஸ்த்ராவசாரணோத்தரஂ கர்ம (௨௦) · Śloka ௨௦
ததஃ ஶஸ்த்ரமவசார்ய ஶீதாபிரத்பிராதுரமாஶவாஸ்ய ஸமந்தாத் ப்ரதிபீட்யாங்குல்யா வ்ரணமபி ப்ரக்ஷால்ய கஷாயேண வ்ரணாத் ப்லோதேநாம்போऽபநீய வேதநாரக்ஷோக்நைர்குக்குல்வகருஸர்ஜரஸவசா கௌரஸர்ஷபஹிங்குலவணநிம்பபத்ரைஃ ஸகதைர்வ்ரணஂ தூபயித்வா யதா ஸ்வமௌஷதேந மதுகததிலகல்கைஶ்ச திக்தாஂ வர்திஂ ப்ரணி தாய கல்கேந பூரயித்வா நாதிபஷ்டயவஸக்துபிர்கதா க்தைர்பாஜநாந்தேऽம்பஸா தக்ஷிணாங்குலீபிஃ ஸுமதிதைரவச்சாத்ய கநாஂ கவலிகாஂ தத்வா ஸவ்யதக்ஷிணாந்யதரபார்ஶ்வே ஜுமநா வித்தமஸங்குசிதஂ மதுபட்டஂ நிவேஶ்ய பத்நீயாத்| வாதஶ்லேஷ்மோத்பவாஂஸ்தத்ர த்விஸ்த்ரிர்வா வேஷ்டயேத்வ்ரணாந்| ஸகதேவ பரிக்ஷிப்ய பித்தரக்தாபிகாதஜாந்| ஶஸ்த்ரக்ஷதருஜாயாஂ து ப்ரததாயாஂ யஷ்டீமதுகஸர்பிஷோஷ்ணேந வ்ரணஂ ஸிஞ்சேத்| உதகும்பாச்சாபோ கஹீத்வா ப்ரோக்ஷயந் பரிதோ பர்ண ஶபர்யாதிபிரஸ்ய ரக்ஷாஂ குர்யாத்ரக்ஷோ ऽபிபவநிஷேதார்தம்| தேப்யஶ்ச பலிமுபஹரேத்| தாரயேச்ச ஶிரஸா| லக்ஷ்மீ குஹாமதிகுஹாஂ ஜடிலாஂ ப்ரஹ்மசாரிணீம்| வசாஂ சத்ராமதிச்சத்ராஂ தூர்வாஂ ஸித்தார்தகாநபி| குக்குல்வாதிபிரேவஂ ஶயநாஸநாதி த்விரஹ்நோ தூபயேத்| ததா ஸ்நேஹோக்தஂ திநசர்யோக்தமாசாரமநுவர்தேத||௨௦||
ततः शस्त्रमवचार्य शीताभिरद्भिरातुरमाशवास्य समन्तात् प्रतिपीड्याङ्गुल्या व्रणमपि प्रक्षाल्य कषायेण व्रणात् प्लोतेनाम्भोऽपनीय वेदनारक्षोग़्नैर्गुग्गुल्वगरुसर्जरसवचा गौरसर्षपहिङ्गुलवणनिम्बपत्रैः सग़ृतैर्व्रणं धूपयित्वा यथा स्वमौषधेन मधुग़ृततिलकल्कैश्च दिग्धां वर्तिं प्रणि धाय कल्केन पूरयित्वा नातिभृष्टयवसक्तुभिर्ग़ृता क्तैर्भाजनान्तेऽम्भसा दक्षिणाङ्गुलीभिः सुमृदितैरवच्छाद्य ग़नां कवलिकां दत्वा सव्यदक्षिणान्यतरपार्श्वे ऋजुमना विद्धमसङ्कुचितं मृदुपट्टं निवेश्य बध्नीयात्| वातश्लेष्मोद्भवांस्तत्र द्विस्त्रिर्वा वेष्टयेद्व्रणान्| सकृदेव परिक्षिप्य पित्तरक्ताभिग़ातजान्| शस्त्रक्षतरुजायां तु प्रततायां यष्टीमधुकसर्पिषोष्णेन व्रणं सिञ्चेत्| उदकुम्भाच्चापो गृहीत्वा प्रोक्षयन् परितो पर्ण शबर्यादिभिरस्य रक्षां कुर्याद्रक्षो ऽभिभवनिषेधार्थम्| तेभ्यश्च बलिमुपहरेत्| धारयेच्च शिरसा| लक्ष्मी गुहामतिगुहां जटिलां ब्रह्मचारिणीम्| वचां छत्रामतिच्छत्रां दूर्वां सिद्धार्थकानपि| गुग्गुल्वादिभिरेवं शयनासनादि द्विरह्नो धूपयेत्| तथा स्नेहोक्तं दिनचर्योक्तमाचारमनुवर्तेत||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வர்திர்யா அந்தர்வ்ரணஂ தீயதே| கவலிகா யா வ்ரணஸ்யோபரி தீயதே| வ்ரணஸ்ய ஸவ்யே தக்ஷிணே வா பார்ஶ்வே பட்டஂ பத்நீயாத் க்ரதயேதித்யர்தஃ| வாதகபோத்பவாந் வ்ரணாந் த்விஸ்த்ரிவா பட்டேந வேஷ்டயேத்| பித்தாதிஜாந் ஸகதேவ| ஸுபோதமந்யத்|| ௨௦||
Adhikarana வ்ரணிதஸ்ய விஶேஷரிஹார்யாணி (௨௧) · Śloka ௨௧
விஶேஷதஶ்ச திவாஸ்வப்நாத் வ்ரணே ஶோபகண்டூராகருக்பூய வத்திஃ| ஸ்த்ரீணாஂ து ஸ்மதிஸஂஸ்பர்ஶதஶநஶ்சலிதே ஸ்ருதே| ஶுக்ரே வ்யவாயஜாந் தோஷாநஸஂஸர்கேऽப்யவாப்நுயாத்||௨௧||
विशेषतश्च दिवास्वप्नाद् व्रणे शोफकण्डूरागरुक्पूय वृद्धिः| स्त्रीणां तु स्मृतिसंस्पर्शदशनश्चलिते स्रुते| शुक्रे व्यवायजान् दोषानसंसर्गेऽप्यवाप्नुयात्||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
திவாஸ்வப்நாத் வ்ரணே ஶோபாதிவத்திஃ| அஸஂஸர்கேऽபி ஸ்த்ரீபிஃ ஸ்த்ரீணாஂ து ஸ்மத்யாதிநைவ ஶுக்ரஸ்ய சலிதஸ்ய ஸ்ருதத்வாதேவ வ்யவாயஜாந் மைதுநோத்பவாந் ரோகாந் ப்ராப்நுயாத்|| ௨௧||
Adhikarana பத்யாஹாரஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
போஜயேச்சைநஂ யதாஸாத்ம்யஂ ஸமாதீதஶாலிஷஷ்டிகயவ கோதூமாந்யதமஂ முத்கமஸூராடகீஸதீநயூஷஜாங்கலரஸோபேதஂ ஜீவந்தீஸுநிஷண்ணகதண்டுலீயகவாஸ்துகவார்தாகபடோல காரவேல்லகபாலமூலகஶாகயுக்தஂ தாடிமாமலகஸைந்த வஸஹிதஂ ஸர்பிஃஸ்நிக்தஂ லக்வல்பமுஷ்ணோதகோத்தரஂ ச| ஏவமஸ்ய ஸம்யகஶிதஂ ஜராமுபைதி||௨௨||
भोजयेच्चैनं यथासात्म्यं समातीतशालिषष्टिकयव गोधूमान्यतमं मुद्गमसूराढकीसतीनयूषजाङ्गलरसोपेतं जीवन्तीसुनिषण्णकतण्डुलीयकवास्तुकवार्ताकपटोल कारवेल्लकबालमूलकशाकयुक्तं दाडिमामलकसैन्ध वसहितं सर्पिःस्निग्धं लघ्वल्पमुष्णोदकोत्तरं च| एवमस्य सम्यगशितं जरामुपैति||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸமாதீதஂ ஸஂவத்ஸரோஷிதஂ ஶால்யாதிகஂ முத்காத்யந்யதமரஸேநோபேதஂ ஜீவந்த்யாதிஶாகயுக்தஂ தாடிமாதிஸஹிதஂ ஸ்நிக்தத்வாதிகுணமுஷ்ணோதகாநுபாநஂ ச போஜயேத்| ஸுபோதமந்யத்|| ௨௨||
Adhikarana அஜீர்ணதோஷாஃ நவதாந்யாதிவர்கஸ்தத்வர்ஜநஞ்ச (௨௩) · Śloka ௨௩
அஜீர்ணாதநிலாதீநாஂ விப்ரமோ பலவாந் பவேத்| ததஃ ஶோபருஜாபாகதாஹாநாஹாநவாப்நுயாத்| நவதாந்யமாஷகலாயகுலத்தநிஷ்பாவஶிம்பீஶிதாம்புமத்யே க்ஷுக்ஷீரபிஷ்டதிலவிகதிஶுஷ்கஶாகபிஶிதஹரிதஶாகாம்ல லவணகடுகக்ஷாராநூபாமிஷாணி வர்ஜயேத்| வர்கோऽயஂ நவதாந்யாதிர்வணிநஃ ஸர்வதோஷகத்| மத்யஂ தீக்ஷ்ணோஷ்ணரூக்ஷாம்லமாஶு வ்யாபாதயேத் வ்ரணம்||௨௩||
अजीर्णादनिलादीनां विभ्रमो बलवान् भवेत्| ततः शोफरुजापाकदाहानाहानवाप्नुयात्| नवधान्यमाषकलायकुलत्थनिष्पावशिम्बीशिताम्बुमद्ये क्षुक्षीरपिष्टतिलविकृतिशुष्कशाकपिशितहरितशाकाम्ल लवणकटुकक्षारानूपामिषाणि वर्जयेत्| वर्गोऽयं नवधान्यादिर्वणिनः सर्वदोषकृत्| मद्यं तीक्ष्णोष्णरूक्षाम्लमाशु व्यापादयेद् व्रणम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நவதாந்யாதீந்யவசாரிதஶஸ்த்ரோ வர்ஜயேத்|| ௨௩||
Adhikarana விஹாராதி பத்யஞ்ச (௨௪) · Śloka ௨௪
பாலோஶீரைஶ்ச வீஜ்யேத ந சைநஂ பரிகட்டயேத்| ந துதேந்ந ச கண்டூயேச்சேஷ்டமாநஶ்ச பாலயேத்| ஸ்நிக்தவத்தத்விஜாதீநாஂ கதாஃ ஶண்வந்மநஃப்ரியா| ஆஶாவாந் வ்யாதிமோக்ஷாய க்ஷிப்ரஂ வ்ரணமபோஹதி||௨௪||
बालोशीरैश्च वीज्येत न चैनं परिघट्टयेत्| न तुदेन्न च कण्डूयेच्चेष्टमानश्च पालयेत्| स्निग्धवृद्धद्विजातीनां कथाः शृण्वन्मनःप्रिया| आशावान् व्याधिमोक्षाय क्षिप्रं व्रणमपोहति||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாலைருஶீரேண ச வ்ரணே வ்யஜநகர்ம குர்யாத்| சேஷ்டமாநஃ க்ரியாஸு வ்ரணஂ பாலயேத்|| ௨௪||
Adhikarana புநர்வ்ரணப்ரக்ஷாலநாதிகர்மகாலஃ த்விதீயதிவஸே மோக்ஷணாத்தோஷாஃ (௨௫) · Śloka ௨௫
புநஶ்ச ததீயேऽஹநி ப்ரக்ஷாலநாதி பூர்வவத் வ்ரணகர்ம குர்யாத்| த்விதீயே திவஸே மோக்ஷணாத்விக்ரதிதோ வ்ரணஶ்சிராதுபரோஹத்யுக்ரரு ஜஶ்ச பவதி||௨௫||
पुनश्च तृतीयेऽहनि प्रक्षालनादि पूर्ववत् व्रणकर्म कुर्यात्| द्वितीये दिवसे मोक्षणाद्विग्रथितो व्रणश्चिरादुपरोहत्युग्ररु जश्च भवति||२५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்விதீயே திவஸே முக்தோ வ்ரணஶ்சிராத்ரோஹதி|| ௨௫||
Adhikarana விகேஶிகௌஷததோஷாதி (௨௬) · Śloka ௨௬
ந ச விகேஶிகாமௌஷதஂ வாதிஸ்நிக்தரூக்ஷமதிஶ்லத மதிகாடமஶ்லக்ஷ்ணஂ துர்ந்யஸ்தஂ வா தத்யாத்| அதிஸ்நேஹாத் க்லேதஃ| அதிரௌக்ஷ்யாச்சேதோ வேதநா ச| அதிஶ்லதத்வாத பரிஶுத்திஃ| காடதயா ஸஂரம்ப அஶ்லக்ஷ்ணத்வாத்துர்ந்யாஸாச்ச வ்ரணவர்த்மோபகர்ஷணம்||௨௬||
न च विकेशिकामौषधं वातिस्निग्धरूक्षमतिश्लथ मतिगाढमश्लक्ष्णं दुर्न्यस्तं वा दद्यात्| अतिस्नेहात् क्लेदः| अतिरौक्ष्य़ाच्छेदो वेदना च| अतिश्लथत्वाद परिशुद्धिः| गाढतया संरम्भ अश्लक्ष्णत्वाद्दुर्न्यासाच्च व्रणवर्त्मोपग़र्षणम्||२६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ந ச வ்ரணே விகேஶிகாமதிஸ்நிக்தத்வாதியுக்தாஂ தத்யாத் நாப்யௌஷதம்| விகேஶிகா அந்தர்வர்திஃ| கிமிதி ந தத்யாதித்யாஹ-அதிஸ்நேஹாதித்யாதி| ஸுபோதம்|| ௨௬||
Adhikarana விகேஶிகாகுணாஃ (௨௭) · Śloka ௨௭
அவஶ்யஂ ஸாஶயே வ்ரணே விகேஶிகாஂ தத்யாத்| ஸபூதிமாஂஸஂ ஸோத்ஸ்ஸர்கம்| ஸகதிஂ பூயகர்பிணம்| வ்ரணஂ ஶோதயதே ஶீக்ரஂ ஸ்திதா ஹ்யந்தர்விகேஶிகாஃ||௨௭||
अवश्यं साशये व्रणे विकेशिकां दद्यात्| सपूतिमांसं सोत्स्सर्गम्| सगतिं पूयगर्भिणम्| व्रणं शोधयते शीग़्रं स्थिता ह्यन्तर्विकेशिकाः||२७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸாஶயேऽந்தர்விஸ்தீர்ணே வ்ரணே விஶேஷாத்விகேஶிகாஂ தத்யாத்| கிஂ விகேஶிகயா பவதீத்யாஹ-ஸபூதீத்யாதி| ஸுபோதம்|| ௨௭||
Adhikarana ஈஷத்பக்வஶோபபாடநே உபசாரஃ (௨௮) · Śloka ௨௮
வ்யம்லஂ து பாடிதஂ ஶோபஂ பாசநைஃ ஸமுபாசரேத்| போஜநைருபநாஹைஶ்ச நாதிவ்ரணவிரோதிபிஃ||௨௮||
व्यम्लं तु पाटितं शोफं पाचनैः समुपाचरेत्| भोजनैरुपनाहैश्च नातिव्रणविरोधिभिः||२८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வ்யம்லமீஷத்பக்வஂ ஶோபமஜ்ஞாநாத்பாடிதஂ நாதிவ்ரணவிரோதிபிஃ பாசநாதிபிஃ ஸமுபாசரேத்|| ௨௮||
Adhikarana ஸீவநவிதிஃ (௨௯) · Śloka ௨௯
யஸ்து ஸீவ்யோ வ்ரணஸ்தத்ர சலாஸ்திஶல்யபாஂஸுதணரோமஶுஷ்க ரக்தாதீநபோஹ்ய விச்சிந்நஂ ப்ரவிலம்பிதஂ மாஂஸஂ ஸம்த்யஸ்தீநி ச யதாஸ்தாநஂ ஸம்யக் ஸ்தாபயித்வா ஸ்திதே ரக்தே யதார்ஹஂ ஸூச்யோபஹதேந ஸ்நாயுஸூத்ரவாலாந்யதமேந ஸீவ்யேத்| ஶணா ஶ்மந்தகமுர்வாதஸீநாஂ வா வல்கைஃ||௨௯||
यस्तु सीव्यो व्रणस्तत्र चलास्थिशल्यपांसुतृणरोमशुष्क रक्तादीनपोह्य विच्छिन्नं प्रविलम्बितं मांसं सम्ध्यस्थीनि च यथास्थानं सम्यक् स्थापयित्वा स्थिते रक्ते यथार्हं सूच्योपहृतेन स्नायुसूत्रवालान्यतमेन सीव्येत्| शणा श्मन्तकमुर्वातसीनां वा वल्कैः||२९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஸ்து வ்ரணஃ ஸீவநமபேக்ஷதே தத்ர சலாஸ்த்யாதீநபோஹ்ய விச்சிந்நப்ரலம்ப்யாதி யதாஸ்தாநஂ நிவேஶ்ய ரக்தே ஸ்திதே ருத்தே ஸீவ்யேத்| ஸ்நாய்வாத்யந்யதமேந|| ௨௯||
Adhikarana சதுர்விதஸீவநப்ரகாராஃ (௩௦) · Śloka ௩௦
ஸீவநவிகல்பாஸ்து ஸமாஸேந சத்வாரஃ| தத்யதா கோஷ்ப ணிகாதுந்நஸீவநவேல்லிதகரஜ்ஜுக்ரந்திபந்தநமிதி| தேஷாஂ நாமபிரேவாகதிவிபாகஃ| ப்ரஹாரவஶாச்சோபயோகஃ|௩௦|
सीवनविकल्पास्तु समासेन चत्वारः| तद्यथा गोष्फ णिकातुन्नसीवनवेल्लितकरज्जुग्रन्थिबन्धनमिति| तेषां नामभिरेवाकृतिविभागः| प्रहारवशाच्चोपयोगः|३०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ஸீவநவிதிஃ ஸீவநோத்தரகர்ம (௩௦) · Śloka ௩௦
ந சாதிஸந்நிகஷ்டாஂ விப்ரகஷ்டாமத்யல்பபஹுக்ராஹிணீஂ வா ஸூசீஂ பாதயேத்| ஏவஂ ஸம்யக்ஸ்யூதமவேக்ஷ்ய மகுகதயுக்தைரஞ்ஜநமதுகநிம்ப லோத்ரப்ரியங்குஸல்லகீபலக்ஷௌமமஷீசூர்ணைரவகிர்ய புர்வ வத்வந்தாதி யோஜயேத்||௩௦||
न चातिसन्निकृष्टां विप्रकृष्टामत्यल्पबहुग्राहिणीं वा सूचीं पातयेत्| एवं सम्यक्स्यूतमवेक्ष्य मग़ुग़ृतयुक्तैरञ्जनमधुकनिम्ब लोध्रप्रियङ्गुसल्लकीफलक्षौममषीचूर्णैरवकिर्य पुर्व वद्वन्धादि योजयेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோஷ்பணிகாதயஶ்சத்வாரஃ ஸீவநவிகல்பாஃ| யஃ காகபதாகதிர்வ்ரணஃ ஸ சதுர்பிஃ கோணைஃ ஸீவ்யேத்| தத் கோஷ்பணிகா நாம ஸீவநம்| யத்ராதிநிகடௌ த்வௌ வ்ரணாவநேககாலைரேகமேகேந ஸூத்ரேண ஜீர்ணமிவ வஸ்த்ரஂ துத்யதே தத்துந்நஸீவநஂ நாம ஸீவநம்| வேல்லிதகஂ யத் வ்ரணோஷ்டௌ வேஷ்ட-யந்நிவ ஸீவ்யதே| ரஜ்ஜுக்ரந்திரேகவாரஂ ஸூத்ரயோஜநம்| ஏஷாஞ்ச ப்ரஹாரவிஶேஷமாஶ்ரித்ய க்வசித் கஸ்யசிதுபயோகஃ| நாதிஸந்நிகஷ்டைஃ பதைர்நாதிவிப்ரகஷ்டைஶ்ச ஸூசீஂ பாதயேத்| யா ச வ்ரணேऽதிப்ரவேஶாந்ந பஹு கஹ்ணாதி நாத்யல்பம்| ஸுபோதம்|| ௩௦||
Adhikarana அஸீவ்யா வ்ரணாஃ (௩௧) · Śloka ௩௧
அஸீவ்யா வஂக்ஷணவக்ஷஃகக்ஷாதிஷு ப்ரசலேஷ்வல்பமாஂஸேஷு ச வாயுநிர்வமிணோऽந்தர்லோஹிதஶல்யா விஷாக்நிக்ஷாரகதாஶ்ச வ்ரணாஃ||௩௧||
असीव्या वंक्षणवक्षःकक्षादिषु प्रचलेष्वल्पमांसेषु च वायुनिर्वमिणोऽन्तर्लोहितशल्या विषाग्निक्षारकृताश्च व्रणाः||३१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வங்க்ஷணாதிஸ்தா வ்ரணா வாயுநிர்வாமித்வாதியுக்தாஶ்ச ந ஸீவ்யாஃ||௩௧||
Adhikarana ஸீவ்யவ்ரணாஃ (௩௨) · Śloka ௩௨
ஸீவ்யாஸ்து மேதஸ்ஸமுத்திதா பிந்நலிகிதாஃ கபக்ரந்திரல்ப பாலிகாஃ கர்ணஃ ஸத்யோவ்ரணாஶ்ச| ஶிரோலலாடாக்ஷிகூட கர்ணநாஸாகண்டௌஷ்டககாடிகாபாஹூதரஸ்பிக்பாயுப்ரஜநந முஷ்காதிஷ்வசலேஷு மாஂஸவஸ்து ச ப்ரதேஶேஷு||௩௨||
सीव्यास्तु मेदस्समुत्थिता भिन्नलिख़िताः कफग्रन्थिरल्प पालिकाः कर्णः सद्योव्रणाश्च| शिरोललाटाक्षिकूट कर्णनासागण्डौष्ठकृकाटिकाबाहूदरस्फिक्पायुप्रजनन मुष्कादिष्वचलेषु मांसवस्तु च प्रदेशेषु||३२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸீவ்யாஸ்து மேதஸ்ஸமுத்தாதயஃ| ஸுபோதம்|| ௩௨||
Adhikarana பஞ்சதஶபந்தாஸ்தேஷாமுபயோகஸ்தாநாநி ச (௩௩) · Śloka ௩௩
கோஶதாமோத்ஸங்கஸ்வஸ்திகாநுவேல்லிதமுத்தோலீமண்டலஸ்த விகாயமககட்வாசீநவிபந்தவிதாநகோஷ்பணாஃ பஞ்சாங்கீ சேதி பஞ்சதஶ பந்தவிஶேஷாஃ| தேஷாஂ நாமபிரேவாகதயஃ ப்ராயேண வ்யாக்யாதாஃ| தத்ர கோஶமங்குலீபர்வஸு விதத்யாத்| தாம ஸம்பாதேऽங்கே| உத்ஸங்க விலம்பிநி| ஸ்வஸ்திகஂ ஸந்தி கூர்சப்ரூஸ்தநாந்தரகுக்ஷ்யக்ஷிகபோலகர்ணேஷு| அநுவேல்லிதஂ ஶாகாஸு| முத்தோலீஂ க்ரீவாமேட்ரயோஃ| மண்டலஂ வ்ருத்தேऽங்கே| ஸ்தவிகாமங்குஷ்டாங்கமேட்ராக்ராமூத்ரவத்திஷு| யமகஂ யமலவ்ர ணயோஃ| கட்வாஂ ஹநுஶங்ககண்டேஷு| சீநமபாங்கயோஃ| விப ந்தமுதரோருபஷ்டேஷு| விதாநஂ மூர்தாதௌ பதுலேऽங்கே| கோஷ்பணஂ நாஸௌஷ்டசிபுகஸந்திஷு| பஞ்சாங்கீ ஜத்ரூர்த்வமிதி| யோ யஸ்மிந் ப்ரதேஶே ஸுநிவிஷ்டோ பவதி தஂ தஸ்மிந் குர்வீத| ந து வ்ரண ஸ்யோபரி ந சாபாதகரோ யதா ஸ்யாத்||௩௩||
कोशदामोत्सङ्गस्वस्तिकानुवेल्लितमुत्तोलीमण्डलस्थ विकायमकख़ट्वाचीनविबन्धवितानगोष्फणाः पञ्चाङ्गी चेति पञ्चदश बन्धविशेषाः| तेषां नामभिरेवाकृतयः प्रायेण व्याख़्याताः| तत्र कोशमङ्गुलीपर्वसु विदध्यात्| दाम सम्बाधेऽङ्गे| उत्सङ्ग विलम्बिनि| स्वस्तिकं सन्धि कूर्चभ्रूस्तनान्तरकुक्ष्यक्षिकपोलकर्णेषु| अनुवेल्लितं शाख़ासु| मुत्तोलीं ग्रीवामेढ्रयोः| मण्डलं व्रुत्तेऽङ्गे| स्थविकामङ्गुष्ठाङ्गमेढ्राग्रामूत्रवृद्धिषु| यमकं यमलव्र णयोः| ख़ट्वां हनुशङ्ख़गण्डेषु| चीनमपाङ्गयोः| विब न्धमुदरोरुपृष्ठेषु| वितानं मूर्धादौ पृथुलेऽङ्गे| गोष्फणं नासौष्ठचिबुकसन्धिषु| पञ्चाङ्गी जत्रूर्ध्वमिति| यो यस्मिन् प्रदेशे सुनिविष्टो भवति तं तस्मिन् कुर्वीत| न तु व्रण स्योपरि न चाबाधकरो यथा स्यात्||३३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோஶாதயஃ பஞ்சதஶ பந்தாஃ| ஏஷாஂ ஸ்வைரேவ நாமபிரேவாகதயோ வ்யாக்யாதாஃ| ப்ராயோக்ரஹணமஸாகல்யார்தம்| தத்ர கோஶஃ கோஶாகாரஃ கீடஸ்யேவ| ஸோऽங்குலிபர்வஸு ஸம்பாதேऽவயவஸங்கடேऽங்கே| தாமாகதி தாம| உத்ஸங்கமுத்ஸங்கமிவ விலம்பிநி பாஹ்வாதௌ கண்டாதிலம்பமாநம்| ஸ்வஸ்திகாகதி ஸ்வஸ்திகஂ யதூர்த்வஂ தக்ஷிணாதேத்யதோ வாமஂ யாதி புநஃ பரிவத்யாதோ தக்ஷிணாதூர்த்வஂ வாமஂ தத்ஸந்த்யாதிஷு யோஜ்யம்| கூர்சோ நாம மர்ம| அநுவேல்லிதஂ யத்தீர்கஂ கத்வா வேஷ்டநம்| முத்தோலீவ முத்தோலீ தணமயஃ பலாதாரஃ| மண்டலமிவ வத்தஂ மண்டலஂ தத்வத்தேऽங்கே ஸ்தநாதௌ| ஸ்தவிகேவ ஸ்தவிகா லம்பமாநஂ தாம்பூலகரகம்| யமகஂ யதேகஸ்மிந் பட்டகே த்விவ்ரணபந்தே மத்யஂ தைர்க்யேண விச்சித்யாபநீயதே ஸ்வேதாத்யபாவாய| கட்வா சதுர்பஹுபட்டம்| சீநஂ ஸ்தோகவிஸ்தீர்ணா ஆயதா பட்டிகா| விதாநமிவ விதாநம்| கோஷ்பண இவ கோஷ்பணா கஷீவலாநாஂ பக்ஷிவாரணாய ப்ராம்யத்பாஷாணதாரணம்| பஞ்சாங்கீ யஸ்மிந் படே சத்வாரோ பாஹவஃ ஏகா சோர்த்வே பட்டிகா|| ௩௩||
Adhikarana பந்தஸ்யாவாந்தரபேதாஃ தோஷாநுஸாரஂ காடாதிபந்தவிபாகஃ (௩௪) · Śloka ௩௪
பந்தஸ்த்வஷ்டோऽநிலே துஷ்டே தஷ்டே பக்நே வ்ரணேஷு ச| தத்ராந்த்யயோர்த்விதா பந்தஃ ஸவ்யதக்ஷிணபேததஃ| த்ரிவிதஸ்த்வேவ ஸர்வத்ர காடஶ்லதஸமத்வதஃ| கபவாதே கநோ காடஃ பித்தரக்தே தநுஃஶ்லதஃ| வாதபித்தே ஸமோ பந்தஃ கபபித்தவ்ரணேஷு ச||௩௪||
बन्धस्त्वष्टोऽनिले दुष्टे दष्टे भग्ने व्रणेषु च| तत्रान्त्ययोर्द्विधा बन्धः सव्यदक्षिणभेदतः| त्रिविधस्त्वेव सर्वत्र गाढश्लथसमत्वतः| कफवाते ग़नो ग़ाढः पित्तरक्ते तनुःश्लथः| वातपित्ते समो बन्धः कफपित्तव्रणेषु च||३४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நநு சைஷாஂ கோ விஷய இத்யாஹ-பந்தஸ்த்வித்யாதி| அநிலே வாயௌ துஷ்டே விநைவ வ்ரணேந பந்த இஷ்டஃ| ததா ஸர்பாதிதஶ்டே தஂஶாதூர்த்வஂ விஷஸங்க்ராமரக்ஷணாயைவ பந்தஃ| ததா தஂஶஸ்யோபரி பத்நீயாதரிஷ்டாஂ சதுரங்குலே| ததா ந வஹந்தி ஸிராஶ்சாஸ்ய விஷஂ பந்தாபிபீடிதாஃ| பக்நே சாங்கே பந்தோ விநைவ வ்ரணேந| ததா வ்ரணேஷு ச| தத்ர பந்தஃ ஸவ்யதக்ஷிணபேதேந த்விவிதஃ| கதாசித்வாமபார்ஶ்வேந கதாசித்தக்ஷிணேந| கிஂ ஸர்வத்ரைவ துஷ்டவாதாதாவயஂ நியமஂ? அந்த்யயோரேவ பக்நே வ்ரணே ச| துஷ்டவாதாதீநாமநியமஃ| ஸர்வத்ர பந்தப்ரஸங்கே காடாதிபேதேந த்ரிவிதோ பந்தஃ| காடஶிதிலௌ ப்ரஸித்தௌ| ஸமஸ்த்வநதிகாடஶிதிலஃ| ஸுபோதம்||௩௪||
Adhikarana ஸ்தாநதோஷகாலவிஶேஷாநுஸாரஂ காடபந்தநாதிநியமாஃ (௩௫) · Śloka ௩௫
ததா ஸ்பிக்கக்ஷ்யாவங்க்ஷணோருஶிரஸ்ஸு காடஂ பத்நீயாத்| ஶாகாவதநகண்டகர்ணமேட்ரமுஷ்கபஷ்டபார்ஶ்வோதரோரஸ்ஸு ஸமம்| அக்ஷ்ணோஃ ஸந்திஷு ச ஶிதிலம்| வாதஶ்லேஷ்மஜேஷு ஶிதில ஸ்தாநே ஸமம்| ஸமஸ்தாநே காடம்| காடஸ்தாநே காடதரம்| ததா ஶீதவஸந்தயோஸ்த்ர்யஹாத்| பித்தரக்தேஷு து காடஸ்தாநே ஸமம்| ஸமஸ்தாநே ஶிதிலம்| ஶிதிலஸ்தாநே நைவ| ததா ஶரத்க்ரீஷ்மயோஃ ஸாயஂ ப்ராதஃ ஸ்யாத்|௩௫|
तथा स्फिक्कक्ष्यावङ्क्षणोरुशिरस्सु गाढं बध्नीयात्| शाख़ावदनकण्ठकर्णमेढ्रमुष्कपृष्ठपार्श्वोदरोरस्सु समम्| अक्ष्णोः सन्धिषु च शिथिलम्| वातश्लेष्मजेषु शिथिल स्थाने समम्| समस्थाने गाढम्| गाढस्थाने गाढतरम्| तथा शीतवसन्तयोस्त्र्यहात्| पित्तरक्तेषु तु गाढस्थाने समम्| समस्थाने शिथिलम्| शिथिलस्थाने नैव| तथा शरद्ग्रीष्मयोः सायं प्रातः स्यात्|३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana அபத்யமாநவ்ரணதோஷாஃ (௩௫) · Śloka ௩௫
அபத்யமாநஃ புநர்தஂஶமஶகதணகாஷ்டபாஂஸுஶீதவாதாத பாதிஸம்பர்காத்விவிதோபத்ரவோபத்ருதோ துஷ்டவ்ரணதாமுபைதி| ஸ்நேஹ ஶ்சாத்ர ந சிரஂ திஷ்டதி| பேஷஜமாசிராச்சுஷ்யதி| கச்ச்ரேண ரோஹதி| ரூடே ச வைவர்ண்யஂ பவதி||௩௫||
अबध्यमानः पुनर्दंशमशकतृणकाष्ठपांसुशीतवातात पादिसम्पर्काद्विविधोपद्रवोपद्रुतो दुष्टव्रणतामुपैति| स्नेह श्चात्र न चिरं तिष्ठति| भेषजमाचिराच्छुष्यति| कृच्छ्रेण रोहति| रूढे च वैवर्ण्यं भवति||३५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶிதிலஸ்தாநே நேத்ராதௌ வாதவ்ரணஂ ஶ்லேஷ்மவ்ரணஂ ச ஸமஂ பத்நீயாத்| ஸமஸ்தாநே ஶாகாதௌ வாதஶ்லேஷ்மவ்ரணௌ காடஂ பத்நீயாத்| காடஸ்தாநே ஸ்பிகாதௌ வாதஶ்லேஷ்மவ்ரணௌ காடதரஂ பத்நீயாத்| ததா ஶீதே வஸந்தே ச த்ர்யஹாத் த்ர்யஹாத் பத்நீயாத்| காடஸ்தாநே ஸ்பிகாதௌ பித்தரக்தவ்ரணௌ ஸமஂ பத்நீயாத்| ஸமஸ்தாநே ஶாகாதௌ பித்தரக்தவ்ரணௌ ஶிதிலஂ பத்நீயாத்| ஶிதிலஸ்தாநே நேத்ராதௌ பித்தரக்தவ்ரணௌ நைவ பத்நீயாத்| ரக்தபித்தயோஃ ஶரத்க்ரீஷ்மயோஶ்ச ஸாயம்ப்ராதருபயகாலஂ பந்தஃ| யத்ர து பந்த உக்தஸ்தத்ர துஷ்டதாப்ராதுர்பாவோ பவதி துஷ்டவ்ரணதாஂ யாதீத்யர்தஃ| தத்ர ச ஸ்நேஹாதிலக்ஷணம்|| ௩௫||
Adhikarana பந்தப்ரஶஂஸா (௩௬) · Śloka ௩௬
அபி ச - சூர்ணிதஂ மதிதஂ பக்நஂ விஶ்லிஷ்டமத பாடிதம்| அஸ்திஸ்நாயுஸிராஂச்சிந்நமாஶு பந்தேந ரோஹதி| உத்தாநஶயநாத்யாஸு ஸர்வேஹாஸு ந பீட்யதே| உத்த்றத்தௌஷ்டஃ ஸமுத்ஸந்நோ விஷமஃ கடிநோऽதிருக்| ஸமோ மதுரருக் ஶீக்ரஂ வ்ரணஃ ஶுத்யதி ரோஹதி||௩௬||
अपि च - चूर्णितं मथितं भग्नं विश्लिष्टमथ पाटितम्| अस्थिस्नायुसिरांच्छिन्नमाशु बन्धेन रोहति| उत्थानशयनाद्यासु सर्वेहासु न पीड्यते| उद्द्ऱृत्तौष्ठः समुत्सन्नो विषमः कठिनोऽतिरुक्| समो मृदुररुक् शीघ्रं व्रणः शुध्यति रोहति||३६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அபி சேதி ஸமுச்சயே| சூர்ணிமதிதத்வாதியுக்தோऽபி வ்ரணோ பந்தேந ஶீக்ரஂ ரோஹதி| உத்தத்தௌஷ்டத்வாதியுக்தோ வ்ரணஃ ஶீக்ரஂ ஶுத்யதி ரோஹதி ச||௩௬||
Adhikarana வ்ரணஸ்ய பத்ரைராச்சாதநம் (௩௭) · Śloka ௩௭
ஶ்திராணாமல்பமாஂஸாநாஂ ரௌக்ஷ்யாதநுபரோஹதாம்| ப்ரச்சாத்யமௌஷதஂ பத்ரைர்யதாதோஷஂ யதர்த்து ச| அஜீர்ணாதருணாச்சித்ரைஃ ஸமந்தாத்ஸுநிவேஶிதைஃ| தௌதைரகர்கஶைஃ க்ஷீரீபூர்ஜார்ஜுநகதம்பஜைஃ||௩௭||
श्थिराणामल्पमांसानां रौक्ष्यादनुपरोहताम्| प्रच्छाद्यमौषधं पत्रैर्यथादोषं यथर्त्तु च| अजीर्णातरुणाच्छिद्रैः समन्तात्सुनिवेशितैः| धौतैरकर्कशैः क्षीरीभूर्जार्जुनकदम्बजैः||३७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்திரத்வாதியுக்தாநாஂ வ்ரணாநாமுபரி தத்தமௌஷதஂ தோஷாநுரூபைஃ த்வநுரூபைஶ்ச பத்ரைஃ ப்ரச்சாத்யம்| கிம்பூதைஃ பத்ரைரித்யாஹ-அஜீர்ணேத்யாதி| ந ஜீர்ணைர்நாபி தருணைஃ|| ௩௭||
Adhikarana அபந்த்யவ்ரணாஃ (௩௮) · Śloka ௩௮
குஷ்டிநாமக்நிதக்தாநாஂ பிடகாமதுமேஹிநாம்| கர்ணிகாஶ்சோந்துருவிஷே க்ஷாரதக்தா விஷாந்விதாஃ| மாஂஸபாகே ந பத்த்வ்யா குதபாகே ச தாருணே| ஶீர்யமாணாஃ ஸருக்தாஹாஃ ஶோபாவஸ்தாவிஸர்பிணஃ||௩௮||
कुष्ठिनामग्निदग्धानां पिटकामधुमेहिनाम्| कर्णिकाश्चोन्दुरुविषे क्षारदग्धा विषान्विताः| मांसपाके न बद्ध्व्या गुदपाके च दारुणे| शीर्यमाणाः सरुग्दाहाः शोफावस्थाविसर्पिणः||३८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குஷ்டிநாமக்நிதக்தாதீநாஞ்ச யே வ்ரணாஸ்தே ந பந்தநீயாஃ| குஷ்டிநாமக்நிதக்தாதீநாஂ ச தத்தேதுக ஏவ வ்ரணே பந்தப்ரதிஷேதஃ|| ௩௮||
Adhikarana ஸக்ரிமிவ்ரணசிகித்ஸா (௩௯) · Śloka ௩௯
அரக்ஷயா வ்ரணே யஸ்மிந்மக்ஷிகா நிக்ஷிபேத்க்ரிமீந்| தே பக்ஷயந்தஃ குர்வந்தி ருஜாஶோபாஸ்ரஸஂஸ்ரவாந்| ஸுரஸாதிஂ ப்ரயுஞ்ஜீத தத்ர தாவநபூரணே| ஸப்தபூணகரஞ்ஜார்கநிம்பராஜாதநத்வசஃ| கோமூத்ரகல்கிதோ லேபஃ ஸேகஃ க்ஷாராம்புநா ஹிதஃ| ப்ரச்சாத்ய மாஂஸபேஶ்யா வா வ்ரணஂ தாநாஶு நிர்ஹரேத்||௩௯||
अरक्षया व्रणे यस्मिन्मक्षिका निक्षिपेत्क्रिमीन्| ते भक्षयन्तः कुर्वन्ति रुजाशोफास्रसंस्रवान्| सुरसादिं प्रयुञ्जीत तत्र धावनपूरणे| सप्तपूणकरञ्जार्कनिम्बराजादनत्वचः| गोमूत्रकल्कितो लेपः सेकः क्षाराम्बुना हितः| प्रच्छाद्य मांसपेश्या वा व्रणं तानाशु निर्हरेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ததா யஸ்ய புருஷஸ்யாரக்ஷயா வ்ரணே மக்ஷிகாஃ க்ரிர்மீந்நிக்ஷிபந்தி தஸ்ய தே க்ரிமயோ வ்ரணமாஂஸஂ பக்ஷயந்தோ ருஜாதீந் குர்வந்தி| தத்ர ஸுரஸாதிகணோ தாவநே பூரணே ச யோஜ்யஃ|| ௩௯||
Adhikarana வ்ரணஂ ஸாந்தர்தோஷண் ந ரோஹயேத் (௪௦) · Śloka ௪௦
உத்பத்யமாநாஸு ச தாஸு தாஸ்வவஸ்தாஸு தோஷாதீநபேக்ஷ்ய யதா ஸ்வமுபக்ரமைருபக்ரமேத்| ந சைநஂ த்வரமாணஃ ஸாந்தர்தோஷ முபஸஂரோஹயேத்| ஸ ஹ்யல்பேநாப்யவசாரேணாந்தருத்ஸங்கஂ கத்வா பூயோ விகுருதே| தஸ்மாத்ஸுஶுத்தஂ ரோபயேத்||௪௦||
उत्पद्यमानासु च तासु तास्ववस्थासु दोषादीनपेक्ष्य यथा स्वमुपक्रमैरुपक्रमेत्| न चैनं त्वरमाणः सान्तर्दोष मुपसंरोहयेत्| स ह्यल्पेनाप्यवचारेणान्तरुत्सङ्गं कृत्वा भूयो विकुरुते| तस्मात्सुशुद्धं रोपयेत्||४०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ததா நாநாவிதாஸ்வவஸ்தாஸு வ்ரணே யதாயோகஂ சிகித்ஸாஂ குர்யாத்| ஏநஂ ச வ்ரணஂ வைத்யஃ ஶோதிதஂ ரோபயேந்ந த்வஶுத்தம்| புநஃ கோபபயாத்||௪௦||
Adhikarana வ்ரணே ரூடேऽபி பத்யமர்யாதா (௪௧) · Śloka ௪௧
ரூடேऽப்யஜீர்ணவ்யாயாமவ்யவாயாதீந்விவர்ஜயேத்| மாஸாந்ஷட் ஸப்த வா நணாஂ விதிரேஷஃ ப்ரஶஸ்யதே||௪௧||
रूढेऽप्यजीर्णव्यायामव्यवायादीन्विवर्जयेत्| मासान्षट् सप्त वा नृणां विधिरेषः प्रशस्यते||४१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸம்யக்ரூடேऽபி ஷட் ஸப்த மாஸாநஜீர்ணாதீந் வர்ஜயேத்|| ௪௧||
Adhikarana உபஸஂஹாரஃ (௪௨-௪௩) · Śloka ௪௩
இதீதஂ வ்ரணமாஶ்ரித்ய திங்மாத்ரமுபதர்ஶிதம்| உத்தரே விஸ்தரஸ்தஸ்ய வக்ஷ்யதே ஸாதநஂ ப்ரதி||௪௨|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶஸ்த்ரகர்மவிதிர்நாமாஷ்டத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௪௩||
इतीदं व्रणमाश्रित्य दिङ्मात्रमुपदर्शितम्| उत्तरे विस्तरस्तस्य वक्ष्यते साधनं प्रति||४२|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने शस्त्रकर्मविधिर्नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः||४३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வ்ரணமுத்திஶ்ய இதஂ திங்மாத்ரஂ தர்ஶிதம்| விஸ்தரஸ்து உத்தரஸ்தாநே வக்ஷ்யதே|| ௩௮|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே அஷ்டத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ