Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
athātaḥ śītapūtanāpratiṣēdhaṁ vyākhyāsyāmaḥ ||1|| yathōvāca bhagavān dhanvantariḥ ||2||
अथातः शीतपूतनाप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
andhapūtanāpratiṣēdhānantaraṁ pūtanāsāmānyācchītapūtanāpratiṣēdhārambhō yujyata ityāha- athāta ityādi||1-2||
Adhikarana 2 (3-6) · Śloka 7
kapitthaṁ suvahāṁ bimbīṁ tathā bilvaṁ pracībalam | nandīṁ bhallātakaṁ cāpi pariṣēkē prayōjayēt ||3|| bastamūtraṁ gavāṁ mūtraṁ mustaṁ ca suradāru ca | kuṣṭhaṁ ca sarvagandhāṁśca tailārthamavacārayēt ||4|| rōhiṇīsarjakhadirapalāśakakubhatvacaḥ | niṣkvāthya tasminniṣkvāthē sakṣīraṁ vipacēdghr̥tam ||5|| gr̥dhrōlūkapurīṣāṇi bastagandhāmahēstvacaḥ | nimbapatrāṇi madhukaṁ dhūpanārthaṁ prayōjayēt ||6|| dhārayēdapi lambāṁ ca guñjāṁ kākādanīṁ tathā |7|
कपित्थं सुवहां बिम्बीं तथा बिल्वं प्रचीबलम् | नन्दीं भल्लातकं चापि परिषेके प्रयोजयेत् ||३|| बस्तमूत्रं गवां मूत्रं मुस्तं च सुरदारु च | कुष्ठं च सर्वगन्धांश्च तैलार्थमवचारयेत् ||४|| रोहिणीसर्जखदिरपलाशककुभत्वचः | निष्क्वाथ्य तस्मिन्निष्क्वाथे सक्षीरं विपचेद्घृतम् ||५|| गृध्रोलूकपुरीषाणि बस्तगन्धामहेस्त्वचः | निम्बपत्राणि मधुकं धूपनार्थं प्रयोजयेत् ||६|| धारयेदपि लम्बां च गुञ्जां काकादनीं तथा |७|
🔊 Audio coming soon
kapitthamityādi| suvahā gōdhāpadī| pracībalō matsyākṣakaḥ, kākajaṅghētyanyē| nadībhallātakaṁ nadīpippalikā gaṇḍōpalīti paryāyā| sarvagandhā ēlādikāḥ| atra tailē kuṣṭhadvayasya pāṭhō bhāgadvayārthaḥ| rōhiṇī kaṭphalaḥ| rōhiṇyādikvāthē triguṇē kṣīraikabhāgē ghr̥taṁ pacēt| bastagandhā bōthayikā| ahēstvacaḥ sarpasya kañcukāḥ| lambā tiktālābūḥ| kākādanī kākatindukā||3-6||-
Adhikarana 3 (7-8) · Śloka 8
nadyāṁ mudgakr̥taiścānnaistarpayēcchītapūtanām ||7|| dēvyai dēyaścōpahārō vāruṇī rudhiraṁ tathā | jalāśayāntē bālasya snapanaṁ cōpadiśyatē ||8||
नद्यां मुद्गकृतैश्चान्नैस्तर्पयेच्छीतपूतनाम् ||७|| देव्यै देयश्चोपहारो वारुणी रुधिरं तथा | जलाशयान्ते बालस्य स्नपनं चोपदिश्यते ||८||
🔊 Audio coming soon
nadyāmityādi| mudgakr̥tairannaiḥ mudgakr̥tairbhakṣyaiḥ, mudgōdanēnēti gayī| upahārō baliḥ| jalāśayāntē nadyāḥ samīpē||7-8||
Adhikarana 4 (9) · Śloka 9
mudgaudanāśanā dēvī surāśōṇitapāyinī | jalāśayālayā dēvī pātu tvāṁ śītapūtanā ||9||
मुद्गौदनाशना देवी सुराशोणितपायिनी | जलाशयालया देवी पातु त्वां शीतपूतना ||९||
🔊 Audio coming soon
rakṣāmāha- mudgētyādi||9||
Adhikarana puṣpikā · Śloka 34
iti suśrutasaṁhitāyāmuttaratantrāntargatē kumāratantrē śītapūtanāpratiṣēdhō nāma(aṣṭamō'dhyāyaḥ, āditaḥ) catustriṁśō'dhyāyaḥ ||34||
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रान्तर्गते कुमारतन्त्रे शीतपूतनाप्रतिषेधो नाम(अष्टमोऽध्यायः, आदितः) चतुस्त्रिंशोऽध्यायः ||३४||
🔊 Audio coming soon
iti śrīḍalha(hla)ṇaviracitāyāṁ nibandhasaṅgrahākhyāyāṁ suśrutavyākhyāyāmuttaratantrāntargatē kaumārabhr̥tyatantrē śītapūtanāpratiṣēdhādhyāyaścatustriṁśattamaḥ||34||