66. stanarōganidānam

madhukōśa vyākhyā (vijayarakṣita, śrīkaṇṭhadatta kr̥ta)

sūtikārōgādhikārāt stanarōgā ucyantē| pāribhāṣikastanarōgasamprāptimāha– sakṣīrau vā'pītyādi| sakṣīrau garbhavatyāḥ, adugdhau vēti dōhadāyōgēna prasūtāyāḥ, stanau prāpyēti vivr̥tadhamanīmukhēnāviśya, stanarōgaśabdēna ‘stanakōpa’ iti prasiddhō rōga ucyatē||1||

ātaṅkadarpaṇa vyākhyā (vācaspati vaidya kr̥ta)

sūtikārōgādhikārātstanarōgā ucyantē| pāribhāṣikastanarōgasamprāptimāha– sakṣīrāvityādi| garbhavatyāḥ sakṣīrau | adugdhau vēti dōhadāyōgēna prasūtāyāḥ| stanau prāpyēti vivr̥tadhamanīmukhēna praviśya| stanarōgaśabdēnātra ‘stanakōpa’ iti prasiddhō rōga ucyatē||1||

madhukōśa vyākhyā (vijayarakṣita, śrīkaṇṭhadatta kr̥ta)

tēṣāṁ vātapittakaphasannipātāgantujānāmatidēśēna lakṣaṇamāha– pañcānāmapītyādi| ētat subōdhyam| āgantustanarōgō'bhighātēna śalyēna ca| raktajasyāsambhavō vyādhisvabhāvāt||2||

ātaṅkadarpaṇa vyākhyā (vācaspati vaidya kr̥ta)

tēṣāṁ vātakaphapittasannipātāgantujānāmatidēśēna lakṣaṇamāha– pañcānāmityādi| sugamam||2||

madhukōśa vyākhyā (vijayarakṣita, śrīkaṇṭhadatta kr̥ta)

iti śrīkaṇṭhadattakr̥tāyāṁ madhukōśavyākhyāyāṁ stanarōganidānaṁ samāptam||66||

ātaṅkadarpaṇa vyākhyā (vācaspati vaidya kr̥ta)

iti śrīvācaspativaidyaviracitāyāṁ mādhavanidānavyākhyāyāmātaṅkadarpaṇākhyāyāṁ stanarōganidānam||66||