Adhikarana ೧ (೧-೨) · Śloka ೨
ಅಥಾತಃ ಪ್ರಾಣಕಾಮೀಯಂ ರಸಾಯನಪಾದಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातः प्राणकामीयं रसायनपादं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ಪೂರ್ವಪಾದೇ ಹ್ಯಾಮಲಕರಸಾಯನಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ, ಇಹಾಪ್ಯಾಮಲಕರಸಾಯನಾನಿ ಸನ್ತೀತಿ ಪ್ರಾಣಕಾಮೀಯಮನನ್ತರಮುಚ್ಯತೇ| ಪ್ರಾಣಕಾಮಶಬ್ದಮಧಿಕೃತ್ಯ ಕೃತಮಿತಿ ಪ್ರಾಣಕಾಮೀಯಮ್||೧-೨||
Adhikarana ೨ (೩) · Śloka ೩
ಪ್ರಾಣಕಾಮಾಃ ಶುಶ್ರೂಷಧ್ವಮಿದಮುಚ್ಯಮಾನಮಮೃತಮಿವಾಪರಮದಿತಿಸುತಹಿತಕರಮಚಿನ್ತ್ಯಾದ್ಭುತಪ್ರಭಾವಮಾಯುಷ್ಯಮಾರೋಗ್ಯಕರಂ ವಯಸಃ ಸ್ಥಾಪನಂ ನಿದ್ರಾತನ್ದ್ರಾಶ್ರಮಕ್ಲಮಾಲಸ್ಯದೌರ್ಬಲ್ಯಾಪಹರಮನಿಲಕಫಪಿತ್ತಸಾಮ್ಯಕರಂ ಸ್ಥೈರ್ಯಕರಮಬದ್ಧಮಾಂಸಹರಮನ್ತರಗ್ನಿಸನ್ಧುಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಭಾವರ್ಣಸ್ವರೋತ್ತಮಕರಂ ರಸಾಯನವಿಧಾನಮ್| ಅನೇನ ಚ್ಯವನಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ ಪುನರ್ಯುವತ್ವಮಾಪುರ್ನಾರೀಣಾಂ ಚೇಷ್ಟತಮಾ ಬಭೂವುಃ, ಸ್ಥಿರಸಮಸುವಿಭಕ್ತಮಾಂಸಾಃ, ಸುಸಂಹತಸ್ಥಿರಶರೀರಾಃ, ಸುಪ್ರಸನ್ನಬಲವರ್ಣೇನ್ದ್ರಿಯಾಃ, ಸರ್ವತ್ರಾಪ್ರತಿಹತಪರಾಕ್ರಮಾಃ, ಕ್ಲೇಶಸಹಾಶ್ಚ| ಸರ್ವೇ ಶರೀರದೋಷಾ ಭವನ್ತಿ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಹಾರಾದಮ್ಲಲವಣಕಟುಕಕ್ಷಾರಶುಷ್ಕಶಾಕಮಾಂಸತಿಲಪಲಲಪಿಷ್ಟಾನ್ನಭೋಜಿನಾಂ ವಿರೂಢನವಶೂಕಶಮೀಧಾನ್ಯವಿರುದ್ಧಾಸಾತ್ಮ್ಯರೂಕ್ಷಕ್ಷಾರಾಭಿಷ್ಯನ್ದಿಭೋಜಿನಾಂ ಕ್ಲಿನ್ನಗುರುಪೂತಿಪರ್ಯುಷಿತಭೋಜಿನಾಂ ವಿಷಮಾಧ್ಯಶನಪ್ರಾಯಾಣಾಂ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಸ್ತ್ರೀಮದ್ಯನಿತ್ಯಾನಾಂ ವಿಷಮಾತಿಮಾತ್ರವ್ಯಾಯಾಮಸಙ್ಕ್ಷೋಭಿತಶರೀರಾಣಾಂ ಭಯಕ್ರೋಧಶೋಕಲೋಭಮೋಹಾಯಾಸಬಹುಲಾನಾಮ್; ಅತೋನಿಮಿತ್ತಂ ಹಿ ಶಿಥಿಲೀಭವನ್ತಿ ಮಾಂಸಾನಿ, ವಿಮುಚ್ಯನ್ತೇ ಸನ್ಧಯಃ, ವಿದಹ್ಯತೇ ರಕ್ತಂ, ವಿಷ್ಯನ್ದತೇ ಚಾನಲ್ಪಂ ಮೇದಃ, ನ ಸನ್ಧೀಯತೇಽಸ್ಥಿಷು ಮಜ್ಜಾ, ಶುಕ್ರಂ ನ ಪ್ರವರ್ತತೇ, ಕ್ಷಯಮುಪೈತ್ಯೋಜಃ; ಸ ಏವಮ್ಭೂತೋ ಗ್ಲಾಯತಿ, ಸೀದತಿ, ನಿದ್ರಾತನ್ದ್ರಾಲಸ್ಯಸಮನ್ವಿತೋ ನಿರುತ್ಸಾಹಃ ಶ್ವಸಿತಿ, ಅಸಮರ್ಥಶ್ಚೇಷ್ಟಾನಾಂ ಶಾರೀರಮಾನಸೀನಾಂ, ನಷ್ಟಸ್ಮೃತಿಬುದ್ಧಿಚ್ಛಾಯೋ ರೋಗಾಣಾಮಧಿಷ್ಠಾನಭೂತೋ ನ ಸರ್ವಮಾಯುರವಾಪ್ನೋತಿ| ತಸ್ಮಾದೇತಾನ್ ದೋಷಾನವೇಕ್ಷಮಾಣಃ ಸರ್ವಾನ್ ಯಥೋಕ್ತಾನಹಿತಾನಪಾಸ್ಯಾಹಾರವಿಹಾರಾನ್ ರಸಾಯನಾನಿ ಪ್ರಯೋಕ್ತುಮರ್ಹತೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಭಗವಾನ್ ಪುನರ್ವಸುರಾತ್ರೇಯ ಉವಾಚ-||೩||
प्राणकामाः शुश्रूषध्वमिदमुच्यमानममृतमिवापरमदितिसुतहितकरमचिन्त्याद्भुतप्रभावमायुष्यमारोग्यकरं वयसः स्थापनं निद्रातन्द्राश्रमक्लमालस्यदौर्बल्यापहरमनिलकफपित्तसाम्यकरं स्थैर्यकरमबद्धमांसहरमन्तरग्निसन्धुक्षणं प्रभावर्णस्वरोत्तमकरं रसायनविधानम्| अनेन च्यवनादयो महर्षयः पुनर्युवत्वमापुर्नारीणां चेष्टतमा बभूवुः, स्थिरसमसुविभक्तमांसाः, सुसंहतस्थिरशरीराः, सुप्रसन्नबलवर्णेन्द्रियाः, सर्वत्राप्रतिहतपराक्रमाः, क्लेशसहाश्च| सर्वे शरीरदोषा भवन्ति ग्राम्याहारादम्ललवणकटुकक्षारशुष्कशाकमांसतिलपललपिष्टान्नभोजिनां विरूढनवशूकशमीधान्यविरुद्धासात्म्यरूक्षक्षाराभिष्यन्दिभोजिनां क्लिन्नगुरुपूतिपर्युषितभोजिनां विषमाध्यशनप्रायाणां दिवास्वप्नस्त्रीमद्यनित्यानां विषमातिमात्रव्यायामसङ्क्षोभितशरीराणां भयक्रोधशोकलोभमोहायासबहुलानाम्; अतोनिमित्तं हि शिथिलीभवन्ति मांसानि, विमुच्यन्ते सन्धयः, विदह्यते रक्तं, विष्यन्दते चानल्पं मेदः, न सन्धीयतेऽस्थिषु मज्जा, शुक्रं न प्रवर्तते, क्षयमुपैत्योजः; स एवम्भूतो ग्लायति, सीदति, निद्रातन्द्रालस्यसमन्वितो निरुत्साहः श्वसिति, असमर्थश्चेष्टानां शारीरमानसीनां, नष्टस्मृतिबुद्धिच्छायो रोगाणामधिष्ठानभूतो न सर्वमायुरवाप्नोति| तस्मादेतान् दोषानवेक्षमाणः सर्वान् यथोक्तानहितानपास्याहारविहारान् रसायनानि प्रयोक्तुमर्हतीत्युक्त्वा भगवान् पुनर्वसुरात्रेय उवाच-||३||
🔊 Audio coming soon
ನಿದ್ರಾಹರತ್ವಂ ರಸಾಯನಸ್ಯ ವೈಕಾರಿಕನಿದ್ರಾಹರತ್ವೇನ, ಕಿಂವಾ ದೇವವತ್ ಸರ್ವದಾ ಪ್ರಬುದ್ಧೋ ನಿದ್ರಾರಹಿತೋ ಭವತಿ| ತನ್ದ್ರಾಲಕ್ಷಣಂ ತನ್ತ್ರಾನ್ತರೇ- “ಇನ್ದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷ್ವಸಂವಿತ್ತಿರ್ಗೌರವಂ ಜೃಮ್ಭಣಂ ಕ್ಲಮಃ| ನಿದ್ರಾರ್ತಸ್ಯೇವ ಯಸ್ಯೈತೇ ತಸ್ಯ ತನ್ದ್ರಾಂ ವಿನಿರ್ದಿಶೇತ್” (ಸು.ಶಾ.ಅ.೪) ಇತಿ| ಅಬದ್ಧಮಾಂಸಮ್ ಅನಿಬಿಡಮಾಂಸಮ್| ಉತ್ತಮಾನಿ ಪ್ರಭಾದೀನಿ ಕರೋತೀತಿ ಪ್ರಭಾವರ್ಣಸ್ವರೋತ್ತಮಕರಮ್| ಏವಞ್ಜಾತೀಯಶ್ಚ ಪೂರ್ವನಿಪಾತಾನಿಯಮೋಽಪ್ರತಿಬನ್ಧೇನ ಚರಕೇಽಸ್ತಿ, ಸ ಮಯೂರವ್ಯಂಸಕಾದಿಪಾಠಾದ್ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ| ಅನೇನ ಹೀತ್ಯಾದಿನಾ ಪುರಾವೃತ್ತಕಥನೇನ ರಸಾಯನಾನಿ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನಿ ಪ್ರವೃತ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಸ್ತೌತಿ| ರಸಾಯನಪ್ರಯೋಗೇ ವರ್ಜನೀಯಂ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಹಾರಾದಿ ದೂಷಣತ್ವೇನ ನಿರ್ದಿಶನ್ನಾಹ- ಸರ್ವೇ ಇತ್ಯಾದಿ| ತಿಲಸ್ತು ಅಚೂರ್ಣಿತಸ್ತಿಲಃ, ಪಲಲಂ ತಿಲಚೂರ್ಣಮ್| ಅತೋನಿಮಿತ್ತಮಿತಿ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಹಾರಾದಿಕಾರಣಕಮ್| ಶುಕ್ರಂ ನ ಪ್ರವರ್ತತ ಇತಿ ನೋತ್ಪದ್ಯತೇ ಶುಕ್ರಮಿತ್ಯರ್ಥಃ|| ೩||
Adhikarana ೩ (೪-೬) · Śloka ೬
ಆಮಲಕಾನಾಂ ಸುಭೂಮಿಜಾನಾಂ ಕಾಲಜಾನಾಮನುಪಹತಗನ್ಧವರ್ಣರಸಾನಾಮಾಪೂರ್ಣರಸಪ್ರಮಾಣವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಸ್ವರಸೇನ ಪುನರ್ನವಾಕಲ್ಕಪಾದಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತೇನ ಸರ್ಪಿಷಃ ಸಾಧಯೇದಾಢಕಮ್, ಅತಃ ಪರಂ ವಿದಾರೀಸ್ವರಸೇನ ಜೀವನ್ತೀಕಲ್ಕಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತೇನ, ಅತಃ ಪರಂ ಚತುರ್ಗುಣೇನ ಪಯಸಾ ಬಲಾತಿಬಲಾಕಷಾಯೇಣ ಶತಾವರೀಕಲ್ಕಸಂಯುಕ್ತೇನ; ಅನೇನ ಕ್ರಮೇಣೈಕೈಕಂ ಶತಪಾಕಂ ಸಹಸ್ರಪಾಕಂ ವಾ ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಚತುರ್ಭಾಗಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಸೌವರ್ಣೇ ರಾಜತೇ ಮಾರ್ತಿಕೇ ವಾ ಶುಚೌ ದೃಢೇ ಘೃತಭಾವಿತೇ ಕುಮ್ಭೇ ಸ್ಥಾಪಯೇತ್; ತದ್ಯಥೋಕ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಯಥಾಗ್ನಿ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್, ಜೀರ್ಣೇ ಚ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಮಶ್ನೀಯಾತ್| ಅಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಂ ವಯೋಽಜರಂ ತಿಷ್ಠತಿ, ಶ್ರುತಮವತಿಷ್ಠತೇ, ಸರ್ವಾಮಯಾಃ ಪ್ರಶಾಮ್ಯನ್ತಿ, ಅಪ್ರತಿಹತಗತಿಃ ಸ್ತ್ರೀಷು, ಅಪತ್ಯವಾನ್ ಭವತೀತಿ||೪|| ಭವತಶ್ಚಾತ್ರ- ಬೃಹಚ್ಛರೀರಂ ಗಿರಿಸಾರಸಾರಂ ಸ್ಥಿರೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಚಾತಿಬಲೇನ್ದ್ರಿಯಂ ಚ| ಅಧೃಷ್ಯಮನ್ಯೈರತಿಕಾನ್ತರೂಪಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪೂಜಾಸುಖಚಿತ್ತಭಾಕ್ ಚ||೫|| ಬಲಂ ಮಹದ್ವರ್ಣವಿಶುದ್ಧಿರಗ್ರ್ಯಾ ಸ್ವರೋ ಘನೌಘಸ್ತನಿತಾನುಕಾರೀ| ಭವತ್ಯಪತ್ಯಂ ವಿಪುಲಂ ಸ್ಥಿರಂ ಚ ಸಮಶ್ನತೋ ಯೋಗಮಿಮಂ ನರಸ್ಯ||೬|| (ಇತ್ಯಾಮಲಕಘೃತಮ್)|
आमलकानां सुभूमिजानां कालजानामनुपहतगन्धवर्णरसानामापूर्णरसप्रमाणवीर्याणां स्वरसेन पुनर्नवाकल्कपादसम्प्रयुक्तेन सर्पिषः साधयेदाढकम्, अतः परं विदारीस्वरसेन जीवन्तीकल्कसम्प्रयुक्तेन, अतः परं चतुर्गुणेन पयसा बलातिबलाकषायेण शतावरीकल्कसंयुक्तेन; अनेन क्रमेणैकैकं शतपाकं सहस्रपाकं वा शर्कराक्षौद्रचतुर्भागसम्प्रयुक्तं सौवर्णे राजते मार्तिके वा शुचौ दृढे घृतभाविते कुम्भे स्थापयेत्; तद्यथोक्तेन विधिना यथाग्नि प्रातः प्रातः प्रयोजयेत्, जीर्णे च क्षीरसर्पिर्भ्यां शालिषष्टिकमश्नीयात्| अस्य प्रयोगाद्वर्षशतं वयोऽजरं तिष्ठति, श्रुतमवतिष्ठते, सर्वामयाः प्रशाम्यन्ति, अप्रतिहतगतिः स्त्रीषु, अपत्यवान् भवतीति||४|| भवतश्चात्र- बृहच्छरीरं गिरिसारसारं स्थिरेन्द्रियं चातिबलेन्द्रियं च| अधृष्यमन्यैरतिकान्तरूपं प्रशस्तिपूजासुखचित्तभाक् च||५|| बलं महद्वर्णविशुद्धिरग्र्या स्वरो घनौघस्तनितानुकारी| भवत्यपत्यं विपुलं स्थिरं च समश्नतो योगमिमं नरस्य||६|| (इत्यामलकघृतम्)|
🔊 Audio coming soon
ಏಕೈಕಶಃ ಶತಪಾಕಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಏಕೈಕಪಾಕಸಾಧನಂ ಪೃಥಕ್ ಕರ್ತವ್ಯಂ; ತೇನ ತ್ರಿಶತಧಾ ಪಾಕೋ ಭವತಿ| ಅತ್ರ ಚ ಕಲ್ಕೋಪಲೇಪಾದಿನೋಪಕ್ಷೀಣಮಪಿ ಯದವಶಿಷ್ಟಂ ಭವತಿ ತದೇವ ಗ್ರಾಹ್ಯಂ, ವಚನಬಲಾತ್| ಸೌವರ್ಣಾದಿಪಾತ್ರೇಷು ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ವರಗುಣತ್ವಮ್, ಅನ್ಯಥಾ ಸಮಾನಗುಣತ್ವೇ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಮೃತ್ಪಾತ್ರಸ್ಯ ಸುಲಭತ್ವೇನಾತಿದುರ್ಲಭತರಂ ಸೌವರ್ಣಪಾತ್ರಂ ನೋಪದೇಶಮರ್ಹತಿ| ಯಥೋಕ್ತೇನ ವಿಧಿನೇತಿ ಕುಟೀಪ್ರಾವೇಶಿಕೇನ| ಗಿರಿಸಾರಃ ಲೋಹಮ್||೪-೬||
Adhikarana ೪ (೭) · Śloka ೭
ಆಮಲಕಸಹಸ್ರಂ ಪಿಪ್ಪಲೀಸಹಸ್ರಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಪಲಾಶತರುಣಕ್ಷಾರೋದಕೋತ್ತರಂ ತಿಷ್ಠೇತ್, ತದನುಗತಕ್ಷಾರೋದಕಮನಾತಪಶುಷ್ಕಮನಸ್ಥಿ ಚೂರ್ಣೀಕೃತಂ ಚತುರ್ಗುಣಾಭ್ಯಾಂ ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಸನ್ನೀಯ ಶರ್ಕರಾಚೂರ್ಣಚತುರ್ಭಾಗಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಘೃತಭಾಜನಸ್ಥಂ ಷಣ್ಮಾಸಾನ್ ಸ್ಥಾಪಯೇದನ್ತರ್ಭೂಮೇಃ| ತಸ್ಯೋತ್ತರಕಾಲಮಗ್ನಿಬಲಸಮಾಂ ಮಾತ್ರಾಂ ಖಾದೇತ್, ಪೌರ್ವಾಹ್ಣಿಕಃ ಪ್ರಯೋಗೋ ನಾಪರಾಹ್ಣಿಕಃ, ಸಾತ್ಮ್ಯಾಪೇಕ್ಷಶ್ಚಾಹಾರವಿಧಿಃ| ಅಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಮಜರಂ ವಯಸ್ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೭|| (ಇತ್ಯಾಮಲಕಾವಲೇಹಃ)|
आमलकसहस्रं पिप्पलीसहस्रसम्प्रयुक्तं पलाशतरुणक्षारोदकोत्तरं तिष्ठेत्, तदनुगतक्षारोदकमनातपशुष्कमनस्थि चूर्णीकृतं चतुर्गुणाभ्यां मधुसर्पिर्भ्यां सन्नीय शर्कराचूर्णचतुर्भागसम्प्रयुक्तं घृतभाजनस्थं षण्मासान् स्थापयेदन्तर्भूमेः| तस्योत्तरकालमग्निबलसमां मात्रां खादेत्, पौर्वाह्णिकः प्रयोगो नापराह्णिकः, सात्म्यापेक्षश्चाहारविधिः| अस्य प्रयोगाद्वर्षशतमजरं वयस्तिष्ठतीति समानं पूर्वेण||७|| (इत्यामलकावलेहः)|
🔊 Audio coming soon
ಪಲಾಶತರುಣಃ ತರುಣಪಲಾಶಃ; ಅನೇನ ಬಾಲವೃದ್ಧಪಲಾಶವರ್ಜನಮುಚ್ಯತೇ| ಕ್ಷಾರೋದಕೋತ್ತರಮಿತಿ ಯಥಾ ಕ್ಷಾರೋದಕಂ ಭಾವ್ಯಾದುಪರಿ ಭವತಿ ತಥಾ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತಿ ದರ್ಶಯತಿ| ಚತುರ್ಭಾಗಃ ಪಾದಃ| ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣೇತಿ ಪೂರ್ವಯೋಗಫಲಶ್ರುತ್ಯೈತದಪಿ ಯುಕ್ತಮಿತ್ಯರ್ಥಃ||೭||
Adhikarana ೫ (೮) · Śloka ೮
ಆಮಲಕಚೂರ್ಣಾಢಕಮೇಕವಿಂಶತಿರಾತ್ರಮಾಮಲಕಸ್ವರಸಪರಿಪೀತಂ ಮಧುಘೃತಾಢಕಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮೇಕೀಕೃತಮಷ್ಟಭಾಗಪಿಪ್ಪಲೀಕಂ ಶರ್ಕರಾಚೂರ್ಣಚತುರ್ಭಾಗಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಘೃತಭಾಜನಸ್ಥಂ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಭಸ್ಮರಾಶೌ ನಿದಧ್ಯಾತ್; ತದ್ವರ್ಷಾನ್ತೇ ಸಾತ್ಮ್ಯಪಥ್ಯಾಶೀ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್; ಅಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಮಜರಮಾಯುಸ್ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೮|| (ಇತ್ಯಾಮಲಕಚೂರ್ಣಮ್)|
आमलकचूर्णाढकमेकविंशतिरात्रमामलकस्वरसपरिपीतं मधुघृताढकाभ्यां द्वाभ्यामेकीकृतमष्टभागपिप्पलीकं शर्कराचूर्णचतुर्भागसम्प्रयुक्तं घृतभाजनस्थं प्रावृषि भस्मराशौ निदध्यात्; तद्वर्षान्ते सात्म्यपथ्याशी प्रयोजयेत्; अस्य प्रयोगाद्वर्षशतमजरमायुस्तिष्ठतीति समानं पूर्वेण||८|| (इत्यामलकचूर्णम्)|
🔊 Audio coming soon
ವರ್ಷಾನ್ತೇ ವರ್ಷಾಕಾಲಾನ್ತೇ||೮||
Adhikarana ೬ (೯) · Śloka ೯
ವಿಡಙ್ಗತಣ್ಡುಲಚೂರ್ಣಾನಾಮಾಢಕಮಾಢಕಂ ಪಿಪ್ಪಲೀತಣ್ಡುಲಾನಾಮಧ್ಯರ್ಧಾಢಕಂ ಸಿತೋಪಲಾಯಾಃ ಸರ್ಪಿಸ್ತೈಲಮಧ್ವಾಢಕೈಃ ಷಡ್ಭಿರೇಕೀಕೃತಂ ಘೃತಭಾಜನಸ್ಥಂ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಭಸ್ಮರಾಶಾವಿತಿ ಸರ್ವಂ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ ಯಾವದಾಶೀಃ||೯|| (ಇತಿ ವಿಡಙ್ಗಾವಲೇಹಃ)|
विडङ्गतण्डुलचूर्णानामाढकमाढकं पिप्पलीतण्डुलानामध्यर्धाढकं सितोपलायाः सर्पिस्तैलमध्वाढकैः षड्भिरेकीकृतं घृतभाजनस्थं प्रावृषि भस्मराशाविति सर्वं समानं पूर्वेण यावदाशीः||९|| (इति विडङ्गावलेहः)|
🔊 Audio coming soon
ಯಾವದಾಶೀರಿತಿ ಆಶೀಃ ಫಲಶ್ರುತಿಃ; ತೇನ ‘ತದ್ವರ್ಷಾನ್ತೇ’ ಇತ್ಯಾದಿಗ್ರನ್ಥೋಕ್ತವಿಧಿವಿಧಾನಂ ದರ್ಶಯತಿ||೯||
Adhikarana ೭ (೧೦) · Śloka ೧೦
ಯಥೋಕ್ತಗುಣಾನಾಮಾಮಲಕಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಮಾರ್ದ್ರಪಲಾಶದ್ರೋಣ್ಯಾಂ ಸಪಿಧಾನಾಯಾಂ ಬಾಷ್ಪಮನುದ್ವಮನ್ತ್ಯಾಮಾರಣ್ಯಗೋಮಯಾಗ್ನಿಭಿರುಪಸ್ವೇದಯೇತ್, ತಾನಿ ಸುಸ್ವಿನ್ನಶೀತಾನ್ಯುದ್ಧೃತಕುಲಕಾನ್ಯಾಪೋಥ್ಯಾಢಕೇನ ಪಿಪ್ಪಲೀಚೂರ್ಣಾನಾಮಾಢಕೇನ ಚ ವಿಡಙ್ಗತಣ್ಡುಲಚೂರ್ಣಾನಾಮಧ್ಯರ್ಧೇನ ಚಾಢಕೇನ ಶರ್ಕರಾಯಾ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಮಾಢಕಾಭ್ಯಾಂ ತೈಲಸ್ಯ ಮಧುನಃ ಸರ್ಪಿಷಶ್ಚ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಶುಚೌ ದೃಢೇ ಘೃತಭಾವಿತೇ ಕುಮ್ಭೇ ಸ್ಥಾಪಯೇದೇಕವಿಂಶತಿರಾತ್ರಮ್, ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಯೋಗಃ; ಅಸ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಮಜರಮಾಯುಸ್ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೧೦|| (ಇತ್ಯಾಮಲಕಾವಲೇಹೋಽಪರಃ)|
यथोक्तगुणानामामलकानां सहस्रमार्द्रपलाशद्रोण्यां सपिधानायां बाष्पमनुद्वमन्त्यामारण्यगोमयाग्निभिरुपस्वेदयेत्, तानि सुस्विन्नशीतान्युद्धृतकुलकान्यापोथ्याढकेन पिप्पलीचूर्णानामाढकेन च विडङ्गतण्डुलचूर्णानामध्यर्धेन चाढकेन शर्कराया द्वाभ्यां द्वाभ्यामाढकाभ्यां तैलस्य मधुनः सर्पिषश्च संयोज्य शुचौ दृढे घृतभाविते कुम्भे स्थापयेदेकविंशतिरात्रम्, अत ऊर्ध्वं प्रयोगः; अस्य प्रयोगाद्वर्षशतमजरमायुस्तिष्ठतीति समानं पूर्वेण||१०|| (इत्यामलकावलेहोऽपरः)|
🔊 Audio coming soon
ಪೂರ್ವೇಣೇತಿ ಪೂರ್ವಯೋಗಫಲಶ್ರುತಿಪರ್ಯನ್ತಂ ಪೂರ್ವಯೋಗೇನಾಸ್ಯ ಸಮಾನಮಿತ್ಯರ್ಥಃ||೧೦||
Adhikarana ೮ (೧೧) · Śloka ೧೧
ಧನ್ವನಿ ಕುಶಾಸ್ತೀರ್ಣೇ ಸ್ನಿಗ್ಧಕೃಷ್ಣಮಧುರಮೃತ್ತಿಕೇ ಸುವರ್ಣವರ್ಣಮೃತ್ತಿಕೇ ವಾ ವ್ಯಪಗತವಿಷಶ್ವಾಪದಪವನಸಲಿಲಾಗ್ನಿದೋಷೇ ಕರ್ಷಣವಲ್ಮೀಕಶ್ಮಶಾನಚೈತ್ಯೋಷರಾವಸಥವರ್ಜಿತೇ ದೇಶೇ ಯಥರ್ತುಸುಖಪವನಸಲಿಲಾದಿತ್ಯಸೇವಿತೇ ಜಾತಾನ್ಯನುಪಹತಾನ್ಯನಧ್ಯಾರೂಢಾನ್ಯಬಾಲಾನ್ಯಜೀರ್ಣಾನ್ಯಧಿಗತವೀರ್ಯಾಣಿ ಶೀರ್ಣಪುರಾಣಪರ್ಣಾನ್ಯಸಞ್ಜಾತಾನ್ಯಪರ್ಣಾನಿ ತಪಸಿ ತಪಸ್ಯೇ ವಾ ಮಾಸೇ ಶುಚಿಃ ಪ್ರಯತಃ ಕೃತದೇವಾರ್ಚನಃ ಸ್ವಸ್ತಿ ವಾಚಯಿತ್ವಾ ದ್ವಿಜಾತೀನ್ ಚಲೇ ಸುಮುಹೂರ್ತೇ ನಾಗಬಲಾಮೂಲಾನ್ಯುದ್ಧರೇತ್, ತೇಷಾಂ ಸುಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತಾನಾಂ ತ್ವಕ್ಪಿಣ್ಡಮಾಮ್ರಮಾತ್ರಮಕ್ಷಮಾತ್ರಂ ವಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಮಾಲೋಡ್ಯ ಪಯಸಾ ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್, ಚೂರ್ಣೀಕೃತಾನಿ ವಾ ಪಿಬೇತ್ ಪಯಸಾ, ಮಧುಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ವಾ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಭಕ್ಷಯೇತ್, ಜೀರ್ಣೇ ಚ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿರ್ಭ್ಯಾಂ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಮಶ್ನೀಯಾತ್| ಸಂವತ್ಸರಪ್ರಯೋಗಾದಸ್ಯ ವರ್ಷಶತಮಜರಂ ವಯಸ್ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೧೧|| (ಇತಿ ನಾಗಬಲಾರಸಾಯನಮ್)|
धन्वनि कुशास्तीर्णे स्निग्धकृष्णमधुरमृत्तिके सुवर्णवर्णमृत्तिके वा व्यपगतविषश्वापदपवनसलिलाग्निदोषे कर्षणवल्मीकश्मशानचैत्योषरावसथवर्जिते देशे यथर्तुसुखपवनसलिलादित्यसेविते जातान्यनुपहतान्यनध्यारूढान्यबालान्यजीर्णान्यधिगतवीर्याणि शीर्णपुराणपर्णान्यसञ्जातान्यपर्णानि तपसि तपस्ये वा मासे शुचिः प्रयतः कृतदेवार्चनः स्वस्ति वाचयित्वा द्विजातीन् चले सुमुहूर्ते नागबलामूलान्युद्धरेत्, तेषां सुप्रक्षालितानां त्वक्पिण्डमाम्रमात्रमक्षमात्रं वा श्लक्ष्णपिष्टमालोड्य पयसा प्रातः प्रयोजयेत्, चूर्णीकृतानि वा पिबेत् पयसा, मधुसर्पिर्भ्यां वा संयोज्य भक्षयेत्, जीर्णे च क्षीरसर्पिर्भ्यां शालिषष्टिकमश्नीयात्| संवत्सरप्रयोगादस्य वर्षशतमजरं वयस्तिष्ठतीति समानं पूर्वेण||११|| (इति नागबलारसायनम्)|
🔊 Audio coming soon
ಧನ್ವನೀತಿ ಜಾಙ್ಗಲದೇಶೇ| ಕರ್ಷಣಂ ಹಲಾದಿನಾ| ಅನಧ್ಯಾರೂಢಾನೀತಿ ನ ಮಹತಾ ಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಥೇನ ವೃಕ್ಷೇಣಾಕ್ರಾನ್ತಾನಿ| ತಪಸಿ ಮಾಘೇ| ತಪಸ್ಯೇ ಇತಿ ಫಾಲ್ಗುನೇ| ಚಲೇ ಸುಮುಹೂರ್ತ ಇತಿ ಇನ್ದ್ರೇ ಮುಹೂರ್ತೇ| ಆಮ್ನಮಾತ್ರಮಿತಿ ಪಲಪರಿಮಾಣಮ್||೧೧||
Adhikarana ೯ (೧೨) · Śloka ೧೨
ಬಲಾತಿಬಲಾಚನ್ದನಾಗುರುಧವತಿನಿಶಖದಿರಶಿಂಶಪಾಸನಸ್ವರಸಾಃ ಪುನರ್ನವಾನ್ತಾಶ್ಚೌಷಧಯೋ ದಶ ನಾಗಬಲಯಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಃ| ಸ್ವರಸಾನಾಮಲಾಭೇ ತ್ವಯಂ ಸ್ವರಸವಿಧಿಃ- ಚೂರ್ಣಾನಾಮಾಢಕಮಾಢಕಮುದಕಸ್ಯಾಹೋರಾತ್ರಸ್ಥಿತಂ ಮೃದಿತಪೂತಂ ಸ್ವರಸವತ್ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಮ್||೧೨||
बलातिबलाचन्दनागुरुधवतिनिशखदिरशिंशपासनस्वरसाः पुनर्नवान्ताश्चौषधयो दश नागबलया व्याख्याताः| स्वरसानामलाभे त्वयं स्वरसविधिः- चूर्णानामाढकमाढकमुदकस्याहोरात्रस्थितं मृदितपूतं स्वरसवत् प्रयोज्यम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ಪುನರ್ನವಾನ್ತಾ ದಶ ಷಡ್ವಿರೇಚನಶತಾಶ್ರಿತೀಯೇ “ಅಮೃತಾಽಭಯಾ ಧಾತ್ರೀ ಮು(ಯು)ಕ್ತಾ ಶ್ರೇಯಸೀ ಶ್ವೇತಾಽತಿರಸಾ ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣೀ ಸ್ಥಿರಾ ಪುನರ್ನವಾ” (ಸೂ.ಅ.೪) ಇತಿ ಸರ್ವಾ ವಯಃಸ್ಥಾಪನೋಕ್ತಾಃ| ನಾಗಬಲಯಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾ ಇತಿ ನಾಗಬಲಾವತ್ತೇಷಾಮಪಿ ಪ್ರಯೋಗಃ| ಬಲಾದೀನಾಂ ಸ್ವರಸೇನೈವ ವಿಧಾನಮ್| ನಾಗಬಲಾವದ್ಭೋಜನಾದಿಕಂ ಜ್ಞೇಯಮ್| ಸ್ವರಸಾಲಾಭೇಽನುಕಲ್ಪಮಾಹ- ಸ್ವರಸಾನಾಮಿತ್ಯಾದಿ|| ೧೨||
Adhikarana ೧೦ (೧೩) · Śloka ೧೩
ಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯನುಪಹತಾನ್ಯನಾಮಯಾನ್ಯಾಪೂರ್ಣರಸಪ್ರಮಾಣವೀರ್ಯಾಣಿ ಪಕ್ವಜಾಮ್ಬವಪ್ರಕಾಶಾನಿ ಶುಚೌ ಶುಕ್ರೇ ವಾ ಮಾಸೇ ಸಙ್ಗೃಹ್ಯ ಯವಪಲ್ಲೇ ಮಾಷಪಲ್ಲೇ ವಾ ನಿಧಾಪಯೇತ್, ತಾನಿ ಚತುರ್ಮಾಸಸ್ಥಿತಾನಿ ಸಹಸಿ ಸಹಸ್ಯೇ ವಾ ಮಾಸೇ ಪ್ರಯೋಕ್ತುಮಾರಭೇತ ಶೀತಸ್ನಿಗ್ಧಮಧುರೋಪಸ್ಕೃತಶರೀರಃ| ಪೂರ್ವಂ ದಶಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯಾಪೋಥ್ಯಾಷ್ಟಗುಣೇನಾಮ್ಭಸಾ ಸಾಧು ಸಾಧಯೇತ್, ತೇಷಾಂ ರಸಮಷ್ಟಭಾಗಾವಶೇಷಂ ಪೂತಂ ಸಪಯಸ್ಕಂ ಪಿಬೇತ್ ಸರ್ಪಿಷಾಽನ್ತರ್ಮುಖಮಭ್ಯಜ್ಯ| ತಾನ್ಯೇಕೈಕಭಲ್ಲಾತಕೋತ್ಕರ್ಷಾಪಕರ್ಷೇಣ ದಶಭಲ್ಲಾತಕಾನ್ಯಾತ್ರಿಂಶತಃ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಾನಿ, ನಾತಃ ಪರಮುತ್ಕರ್ಷಃ| ಪ್ರಯೋಗವಿಧಾನೇನ ಸಹಸ್ರಪರ ಏವ ಭಲ್ಲಾತಕಪ್ರಯೋಗಃ| ಜೀರ್ಣೇ ಚ ಸಸರ್ಪಿಷಾ ಪಯಸಾ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಾಶನಮುಪಚಾರಃ, ಪ್ರಯೋಗಾನ್ತೇ ಚ ದ್ವಿಸ್ತಾವತ್ ಪಯಸೈವೋಪಚಾರಃ| ತತ್ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಮಜರಂ ವಯಸ್ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೧೩|| (ಇತಿ ಭಲ್ಲಾತಕಕ್ಷೀರಮ್)|
भल्लातकान्यनुपहतान्यनामयान्यापूर्णरसप्रमाणवीर्याणि पक्वजाम्बवप्रकाशानि शुचौ शुक्रे वा मासे सङ्गृह्य यवपल्ले माषपल्ले वा निधापयेत्, तानि चतुर्मासस्थितानि सहसि सहस्ये वा मासे प्रयोक्तुमारभेत शीतस्निग्धमधुरोपस्कृतशरीरः| पूर्वं दशभल्लातकान्यापोथ्याष्टगुणेनाम्भसा साधु साधयेत्, तेषां रसमष्टभागावशेषं पूतं सपयस्कं पिबेत् सर्पिषाऽन्तर्मुखमभ्यज्य| तान्येकैकभल्लातकोत्कर्षापकर्षेण दशभल्लातकान्यात्रिंशतः प्रयोज्यानि, नातः परमुत्कर्षः| प्रयोगविधानेन सहस्रपर एव भल्लातकप्रयोगः| जीर्णे च ससर्पिषा पयसा शालिषष्टिकाशनमुपचारः, प्रयोगान्ते च द्विस्तावत् पयसैवोपचारः| तत्प्रयोगाद्वर्षशतमजरं वयस्तिष्ठतीति समानं पूर्वेण||१३|| (इति भल्लातकक्षीरम्)|
🔊 Audio coming soon
ಶುಚಿಃ ಜ್ಯೇಷ್ಠಃ, ಶುಕ್ರಸ್ತು ಆಷಾಢಃ, ಸಹ ಆಗ್ರಹಾಯಣಃ, ಸಹಸ್ಯಃ ಪೌಷಃ| ಏತಚ್ಚ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ಮಾಸಚತುಷ್ಟಯಸ್ಥಿತಂ ಯವಪಲ್ಲಾದೌ ಉದ್ಧೃತಮಾತ್ರಂ ನ ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ, ಕಿನ್ತು ಯಥೋಕ್ತ ಏವ ಕಾಲೇ ಶೀತಗುಣಯುಕ್ತೇ| ಮುಖದಾಹಪರಿಹಾರಾರ್ಥಂ ಸರ್ಪಿಷಾಽನ್ತರ್ಮುಖಮಭ್ಯಜ್ಯೇತಿ| ನಾತಃ ಪರಮಿತಿ ತ್ರಿಂಶತಃ ಪರೇಣ ಪ್ರಯೋಗೋ ನ ಭಲ್ಲಾತಕಸ್ಯ| ಸಹಸ್ರಪರೋ ಭಲ್ಲಾತಕಪ್ರಯೋಗ ಇತಿ ಉಪಯುಕ್ತಭಲ್ಲಾತಕಸಮ್ಪಿಣ್ಡನಯಾ ಯದಾ ಸಹಸ್ರಂ ಪೂರ್ಯತೇ ತದೈವೋಪರಮಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ, ಸಹಸ್ರಾದರ್ವಾಗಪಿ ಚ ಪ್ರಯೋಗಪರಿತ್ಯಾಗಃ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಭವತ್ಯೇವ| ಸಹಸ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾಪೂರಣಂ ಚೇಹೈಕೇನ ವರ್ಧನಹ್ರಾಸಕ್ರಮೇಣ ನ ಭವತಿ, ತೇನ ಪುನರಾವೃತ್ತ್ಯಾ ಚ ತ್ರಿಂಶತ್ಪರ್ಯನ್ತಂ ಪ್ರಯೋಗಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ, ಯಥಾ ಹಿ ಭಲ್ಲಾತಕಪ್ರಯೋಗಾಭ್ಯಾಸೇನ ಸಹಸ್ರಸಙ್ಖ್ಯಾಪೂರಣಂ ಭವತಿ ತಥಾ ಕೃತ್ವಾ ಪರಿತ್ಯಾಗಃ ಕರ್ತವ್ಯಃ| ಅನ್ಯೇ ತ್ವತ್ರ ಸುಶ್ರುತೇ ಅರ್ಶಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತೋಕ್ತಶತಪರ್ಯನ್ತಂ ಭಲ್ಲಾತಕಪ್ರಯೋಗೇಣ ಸಮಂ ವಿರೋಧಂ ಪಶ್ಯನ್ತಃ ಸುಶ್ರುತಪ್ರಯೋಗಸ್ಯಾಪ್ಯನ್ಯಥಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೇನ ತ್ರಿಂಶತ್ಕಮಾತ್ರಂ ಪ್ರಯೋಗಮಿಚ್ಛನ್ತಿ; ತಚ್ಚ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ನಾತಿಸಙ್ಗತಮ್| ಕಿಞ್ಚ ಸಹಸ್ರದ್ವಯಸ್ಯ ತತ್ರೋಪಯೋಗೋ ವಿಹಿತಃ, ಅತ್ರ ಸಹಸ್ರಪರ್ಯನ್ತಃ ಪ್ರಯೋಗಃ; ತೇನ ವ್ಯಾಧಿವಿಷಯೋಽನ್ಯ ಏವ ಸ ಪ್ರಯೋಗಃ, ಅಯಂ ತು ರಸಾಯನವಿಷಯಃ||೧೩||
Adhikarana ೧೧ (೧೪) · Śloka ೧೪
ಭಲ್ಲಾತಕಾನಾಂ ಜರ್ಜರೀಕೃತಾನಾಂ ಪಿಷ್ಟಸ್ವೇದನಂ ಪೂರಯಿತ್ವಾ ಭೂಮಾವಾಕಣ್ಠಂ ನಿಖಾತಸ್ಯ ಸ್ನೇಹಭಾವಿತಸ್ಯ ದೃಢಸ್ಯೋಪರಿ ಕುಮ್ಭಸ್ಯಾರೋಪ್ಯೋಡುಪೇನಾಪಿಧಾಯ ಕೃಷ್ಣಮೃತ್ತಿಕಾವಲಿಪ್ತಂ ಗೋಮಯಾಗ್ನಿಭಿರುಪಸ್ವೇದಯೇತ್; ತೇಷಾಂ ಯಃ ಸ್ವರಸಃ ಕುಮ್ಭಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇತ, ತಮಷ್ಟಭಾಗಮಧುಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ದ್ವಿಗುಣಘೃತಮದ್ಯಾತ್; ತತ್ಪ್ರಯೋಗಾದ್ವರ್ಷಶತಮಜರಂ ವಯಸ್ತಿಷ್ಠತೀತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೧೪|| (ಇತಿ ಭಲ್ಲಾತಕಕ್ಷೌದ್ರಮ್)|
भल्लातकानां जर्जरीकृतानां पिष्टस्वेदनं पूरयित्वा भूमावाकण्ठं निखातस्य स्नेहभावितस्य दृढस्योपरि कुम्भस्यारोप्योडुपेनापिधाय कृष्णमृत्तिकावलिप्तं गोमयाग्निभिरुपस्वेदयेत्; तेषां यः स्वरसः कुम्भं प्रपद्येत, तमष्टभागमधुसम्प्रयुक्तं द्विगुणघृतमद्यात्; तत्प्रयोगाद्वर्षशतमजरं वयस्तिष्ठतीति समानं पूर्वेण||१४|| (इति भल्लातकक्षौद्रम्)|
🔊 Audio coming soon
ಪಿಷ್ಟಸ್ವೇದನಂ ತತ್, ಯತ್ರಸ್ಥಂ ಪಿಷ್ಟಕಮುಪಸ್ವೇದ್ಯತೇ; ತದುಪರಿ ಯತ್ ಪಿಧಾನಪಾತ್ರಂ ತಚ್ಚೇಹ ಸಚ್ಛಿದ್ರಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮ್, ಅನ್ಯಥೋಪರಿಸ್ಥಭಲ್ಲಾತಕತಾಪಾಚ್ಚ್ಯುತಃ ಸ್ನೇಹೋ ನಾಧೋ ಯಾತಿ||೧೪||
Adhikarana ೧೨ (೧೫) · Śloka ೧೫
ಭಲ್ಲಾತಕತೈಲಪಾತ್ರಂ ಸಪಯಸ್ಕಂ ಮಧುಕೇನ ಕಲ್ಕೇನಾಕ್ಷಮಾತ್ರೇಣ ಶತಪಾಕಂ ಕುರ್ಯಾದಿತಿ ಸಮಾನಂ ಪೂರ್ವೇಣ||೧೫|| (ಇತಿ ಭಲ್ಲಾತಕತೈಲಮ್)|
भल्लातकतैलपात्रं सपयस्कं मधुकेन कल्केनाक्षमात्रेण शतपाकं कुर्यादिति समानं पूर्वेण||१५|| (इति भल्लातकतैलम्)|
🔊 Audio coming soon
ಭಲ್ಲಾತಕತೈಲಮಿತಿ ಅನನ್ತರೋಕ್ತವಿಧಾನೇನ ಗೃಹೀತೋ ಭಲ್ಲಾತಕಸ್ನೇಹಃ||೧೫||
Adhikarana ೧೩ (೧೬) · Śloka ೧೬
ಭಲ್ಲಾತಕಸರ್ಪಿಃ , ಭಲ್ಲಾತಕಕ್ಷೀರಂ, ಭಲ್ಲಾತಕಕ್ಷೌದ್ರಂ, ಗುಡಭಲ್ಲಾತಕಂ, ಭಲ್ಲಾತಕಯೂಷಃ, ಭಲ್ಲಾತಕತೈಲಂ, ಭಲ್ಲಾತಕಪಲಲಂ, ಭಲ್ಲಾತಕಸಕ್ತವಃ, ಭಲ್ಲಾತಕಲವಣಂ, ಭಲ್ಲಾತಕತರ್ಪಣಮ್, ಇತಿ ಭಲ್ಲಾತಕವಿಧಾನಮುಕ್ತಂ ಭವತಿ||೧೬||
भल्लातकसर्पिः , भल्लातकक्षीरं, भल्लातकक्षौद्रं, गुडभल्लातकं, भल्लातकयूषः, भल्लातकतैलं, भल्लातकपललं, भल्लातकसक्तवः, भल्लातकलवणं, भल्लातकतर्पणम्, इति भल्लातकविधानमुक्तं भवति||१६||
🔊 Audio coming soon
ಭಲ್ಲಾತಕಸರ್ಪಿರಿತ್ಯಾದಯೋ ದಶಪ್ರಯೋಗಾಃ| ಅತ್ರ ಚ ಯಥಾಯೋಗ್ಯತಯಾ ಭಲ್ಲಾತಕೇನ ಸರ್ಪಿರಾದೀನಾಂ ಸಂಸ್ಕಾರಃ ಸಂಯೋಗಶ್ಚ ಜ್ಞೇಯಃ| ಯದುಕ್ತಂ ಜತೂಕರ್ಣೇ- “ಭಲ್ಲಾತಕಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಕೃತಾನಿ ಚ ಘೃತಕ್ಷೀರಕ್ಷೌದ್ರಗುಡಯೂಷತೈಲಪಲಲಸಕ್ತುಲವಣತರ್ಪಣಾನಿ” ಇತಿ| ಏವಂ ಚ ಸರ್ಪಿಃಕ್ಷೀರಯೂಷತೈಲಾನಾಂ ಸಂಸ್ಕಾರೋ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಭಲ್ಲಾತಕೇನ, ಕ್ಷೌದ್ರಪಲಲಸಕ್ತುತರ್ಪಣಾನಾಂ ಭಲ್ಲಾತಕೇನ ಯೋಗಃ, ಗುಡಲವಣಯೋಸ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಃ ಸಂಯೋಗೋ ವಾ| ಲವಣೇ ಸಂಸ್ಕಾರಪಕ್ಷೇ ಹಿ ಲವಣಸಮಂ ಭಲ್ಲಾತಕಮನ್ತರ್ಧೂಮದಗ್ಧಂ ಗ್ರಾಹ್ಯಮ್| ಅನ್ಯೇ ತು ಸರ್ಪಿರಾದೀನಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಭಲ್ಲಾತಕೇನ ಸಂಸ್ಕಾರಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಯನ್ತಿ| ಇಹ ಸಕ್ತುಪ್ರಯೋಗೋಽದ್ರವೋತ್ತರತ್ವಾದಿವಿಶೇಷಕರ್ಮಣಾ ಭೇದನೀಯಃ||೧೬||
Adhikarana ೧೪ (೧೭-೨೨) · Śloka ೨೨
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಭಲ್ಲಾತಕಾನಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಾನಿ ಪಾಕೀನ್ಯಗ್ನಿಸಮಾನಿ ಚ| ಭವನ್ತ್ಯಮೃತಕಲ್ಪಾನಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಯಥಾವಿಧಿ||೧೭|| ಏತೇ ದಶವಿಧಾಸ್ತ್ವೇಷಾಂ ಪ್ರಯೋಗಾಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ| ರೋಗಪ್ರಕೃತಿಸಾತ್ಮ್ಯಜ್ಞಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಯೋಗಾನ್ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್||೧೮|| ಕಫಜೋ ನ ಸ ರೋಗೋಽಸ್ತಿ ನ ವಿಬನ್ಧೋಽಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ| ಯಂ ನ ಭಲ್ಲಾತಕಂ ಹನ್ಯಾಚ್ಛೀಘ್ರಂ ಮೇಧಾಗ್ನಿವರ್ಧನಮ್||೧೯|| (ಇತಿ ಭಲ್ಲಾತಕವಿಧಿಃ)| ಪ್ರಾಣಕಾಮಾಃ ಪುರಾ ಜೀರ್ಣಾಶ್ಚ್ಯವನಾದ್ಯಾ ಮಹರ್ಷಯಃ| ರಸಾಯನೈಃ ಶಿವೈರೇತೈರ್ಬಭೂವುರಮಿತಾಯುಷಃ||೨೦|| ಬ್ರಾಹ್ಮಂ ತಪೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಮಧ್ಯಾತ್ಮಧ್ಯಾನಮೇವ ಚ| ದೀರ್ಘಾಯುಷೋ ಯಥಾಕಾಮಂ ಸಮ್ಭೃತ್ಯ ತ್ರಿದಿವಂ ಗತಾಃ||೨೧|| ತಸ್ಮಾದಾಯುಃಪ್ರಕರ್ಷಾರ್ಥಂ ಪ್ರಾಣಕಾಮೈಃ ಸುಖಾರ್ಥಿಭಿಃ| ರಸಾಯನವಿಧಿಃ ಸೇವ್ಯೋ ವಿಧಿವತ್ಸುಸಮಾಹಿತೈಃ||೨೨||
भवन्ति चात्र- भल्लातकानि तीक्ष्णानि पाकीन्यग्निसमानि च| भवन्त्यमृतकल्पानि प्रयुक्तानि यथाविधि||१७|| एते दशविधास्त्वेषां प्रयोगाः परिकीर्तिताः| रोगप्रकृतिसात्म्यज्ञस्तान् प्रयोगान् प्रकल्पयेत्||१८|| कफजो न स रोगोऽस्ति न विबन्धोऽस्ति कश्चन| यं न भल्लातकं हन्याच्छीघ्रं मेधाग्निवर्धनम्||१९|| (इति भल्लातकविधिः)| प्राणकामाः पुरा जीर्णाश्च्यवनाद्या महर्षयः| रसायनैः शिवैरेतैर्बभूवुरमितायुषः||२०|| ब्राह्मं तपो ब्रह्मचर्यमध्यात्मध्यानमेव च| दीर्घायुषो यथाकामं सम्भृत्य त्रिदिवं गताः||२१|| तस्मादायुःप्रकर्षार्थं प्राणकामैः सुखार्थिभिः| रसायनविधिः सेव्यो विधिवत्सुसमाहितैः||२२||
🔊 Audio coming soon
ಅಗ್ನಿಸಮಾನೀತಿ ದಾಹಸ್ಫೋಟಕರ್ತೃತಯಾ| ಸಮ್ಭೃತ್ಯೇತಿ ನಿಷ್ಪಾದ್ಯ||೧೭-೨೨||
Adhikarana ೧೫ (೨೩) · Śloka ೨೩
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕಃ- ರಸಾಯನಾನಾಂ ಸಂಯೋಗಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಭೂತಹಿತೈಷಿಣಾ| ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಾಣಕಾಮೀಯೇ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶನ್ಮಹರ್ಷಿಣಾ ||೨೩||
तत्र श्लोकः- रसायनानां संयोगाः सिद्धा भूतहितैषिणा| निर्दिष्टाः प्राणकामीये सप्तत्रिंशन्महर्षिणा ||२३||
🔊 Audio coming soon
ಪಾದಾನುಸಙ್ಗ್ರಹೇ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶತ್ಪ್ರಯೋಗಾ ಉಕ್ತಾಃ; ತತ್ರ ಬಲಾದಿಭಿರಷ್ಟಾಭಿಃ ಪುನರ್ನವಾನ್ತೈಶ್ಚ ದಶಭಿರಷ್ಟಾದಶಪ್ರಯೋಗಾಃ, ಅಪರೇ ತು ವ್ಯಾಹೃತಾ ವ್ಯಕ್ತಾ ಏವ||೨೩||
Adhikarana ಪುಷ್ಪಿಕಾ · Śloka ೨
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ರಸಾಯನಾಧ್ಯಾಯೇ ಪ್ರಾಣಕಾಮೀಯೋ ನಾಮ ರಸಾಯನಪಾದೋ ದ್ವಿತೀಯಃ||೨||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते चिकित्सास्थाने रसायनाध्याये प्राणकामीयो नाम रसायनपादो द्वितीयः||२||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಸ್ಥಾನೇ ರಸಾಯನಾಧ್ಯಾಯೇ ಪ್ರಾಣಕಾಮೀಯೋ ನಾಮ ರಸಾಯನಪಾದೋ ದ್ವಿತೀಯಃ||೨||