Adhikarana ਅਧ੍ਯਾਯੋਪਕ੍ਰਮਃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਾਧ੍ਯਾਯਾਰਮ੍ਭੋ ਜਤ੍ਰੂਰ੍ਧ੍ਵਰੋਗਪ੍ਰਸ੍ਤਾਵਾਲ੍ਲੋਚਨਰੋਗਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਰ੍ਥਮਾਹ
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
੨੩. ਆਸ਼੍ਚਾਤਨਾਞ੍ਜਨਵਿਧਿਰਧ੍ਯਾਯਃ
Adhikarana ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਾਞ੍ਜਨਵਿਧਿਰਧ੍ਯਾਯਃ (੨-੩) · Śloka ੩
ਅਥਾਤ ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਾਞ੍ਜਨਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨|| )||੩||
View original
अथात आश्चोतनाञ्जनविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे||२|| )||३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਂ ਚਾਞ੍ਜਨਂ ਚ, ਤਯੋਰ੍ਵਿਧਿਰ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧ੍ਯਾਯੇ ਸ ਏਵਮ੍| ਸ਼ੇਸਂ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਾਞ੍ਜਨਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਂ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨੀਤੇ-ਅਥੇਤਿ|
Adhikarana ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਵਿਸਯਃ (੧) · Śloka ੧
ਸਰ੍ਵੇਸਾਮਕ੍ਸਿਰੋਗਾਣਾਮਾਦਾਵਾਸ਼੍ਚੋਤਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਰੁਕ੍ਤੋਦਕਣ੍ਡੂਘਰ੍ਸਾਸ਼੍ਰੁਦਾਹਰਾਗਨਿਵਰ੍ਹਣਮ੍||੧||
View original
सर्वेषामक्षिरोगाणामादावाश्चोतनं हितम्| रुक्तोदकण्डूघर्षाश्रुदाहरागनिवर्हणम्||१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਕਲਾਨਾਮਪਿ ਨਯਨਾਮਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਮਮਾਸ਼੍ਚੋਤਨਂ-ਪਰਿਸੇਕੋ, ਹਿਤਮ੍| ਯਤਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਚੋਤਨਮੁਪਯੁਕ੍ਤਂ ਰੁਜਾਦਿਘ੍ਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਚੋਕ੍ਤਮ੍ (ਸੂ.ਅ.੩੨)-"ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਰੁਜਾਦਿਸੁ ਤੁਲ੍ਯਗੁਣਂ ਪਕ੍ਸ੍ਮਪਰਿਹਾਰੇਣਾਸ਼੍ਚੋਤਨੇਨੈਵਾਕ੍ਸਿਕੋਸ਼ਾਲੇਪਨਮ੍| ਤਚ੍ਚ ਬਿਡਾਲਕਸਂਜ੍ਞਮ੍|" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਵਿਸਯਮਾਹ-ਸਰ੍ਵੇਸਾਮਿਤਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇਤੁ (ਸੂ.ਅ.੩੨)-"ਨਾਨਾਦ੍ਰਵ੍ਯਕਲ੍ਪਨਯਾ ਚ ਰਾਗਾਸ਼੍ਰੁਘਰ੍ਸਰੁਗ੍ਦਾਹਤੋਦਭੇਦਪਾਕਸ਼ੋਫਕਣ੍ਡੂਘ੍ਨਮ੍| ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੇਸ੍ਵੇਵਂਗੁਣਮੇਵ ਪਕ੍ਸ੍ਮਪਰਿਹਾਰੇਣਾਕ੍ਸਿਕੋਸ਼ਾਲੇਪਨਮ੍| ਤਚ੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਬਿਡਾਲਸਂਜ੍ਞਮ੍| ਤਯੋਰਕਾਲੋ ਰਾਤ੍ਰਿਃ| ਕਾਲਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਮਹਰ੍ਵੇਦਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਾ|" ਇਤਿ|
Adhikarana ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਦੋਸਭੇਦੇਨੋਸ੍ਣਤ੍ਵਾਦਿ ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਵਿਧਿਃ (੨) · Śloka ੨
ਉਸ੍ਣਂ ਬਾਤੇ, ਕਫੇ ਕੋਸ੍ਣਂ, ਤਚ੍ਛੀਤਂ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਯੋਃ| |੨|
View original
उष्णं बाते, कफे कोष्णं, तच्छीतं रक्तपित्तयोः| |२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਤ੍-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਂ, ਮਰੁਤ੍ਯੁਸ੍ਣਂ, ਕਫੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਸ੍ਣਂ, ਰਕ੍ਤੇ ਪਿਤ੍ਤੇ ਚ ਸ਼ੀਤਂ, ਹਿਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਦੋਸਭੇਦੇਨੋਸ੍ਨਤ੍ਵਾਦਿ ਵਿਧਤ੍ਤੇ| ਉਸ੍ਣਮਿਤਿ|
Adhikarana ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਵਿਧਿਃ (੨-੪) · Śloka ੪
ਸਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਵਿਧਿਮਾਹ | ਨਿਵਾਤਸ੍ਥਸ੍ਯ ਵਾਮੇਨ ਪਾਣਿਨੋਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਲੋਚਨਮ੍||੨|| ਸ਼ੁਕ੍ਤੌ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਯਾਨ੍ਯੇਨ ਪਿਚੁਵਰ੍ਤ੍ਯਾ ਕਨੀਨਿਕੇ| ਦਸ਼ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਾ ਬਿਨ੍ਦੂਨ੍ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਦਵਸੇਚਯੇਤ੍||੩|| ਤਤਃ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯ ਮਦੁਨਾ ਚੈਲੇਨ, ਕਫਵਾਤਯੋਃ| ਅਨ੍ਯੇਨ ਕੋਸ੍ਣਪਾਨੀਯਪ੍ਲੁਤੇਨ ਸ੍ਵੇਦਯੇਨ੍ਮਦੁ||੪||
View original
सम्प्रत्याश्चोतनस्य विधिमाह | निवातस्थस्य वामेन पाणिनोन्मील्य लोचनम्||२|| शुक्तौ प्रलम्बयाऽन्येन पिचुवर्त्या कनीनिके| दश द्वादश वा बिन्दून् द्व्यङ्गुलादवसेचयेत्||३|| ततः प्रमृज्य मृदुना चैलेन, कफवातयोः| अन्येन कोष्णपानीयप्लुतेन स्वेदयेन्मृदु||४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਨਿਵਾਤਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਤੁਰਸ੍ਯ ਵੈਦ੍ਯੋ ਵਾਮੇਨ ਪਾਣਿਨੋਨ੍ਮੀਲ੍ਯ ਲੋਚਨਮਪਾਙ੍ਗਦੇਸ਼ੇ ਭਾਜਨਂ ਨਿਧਯ, ਅਨ੍ਯੇਨ-ਦਕ੍ਸਿਣਕਰੇਣ, ਪਿਚੁਵਰ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਯਾ ਦਸ਼ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਾ ਬਿਨ੍ਦੂਨ੍ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਤ੍-ਨਾਤਿਨਿਕਟਾਨ੍ਨਾਤਿਦੂਰਾਤ੍, ਕਨੀਨਿਕੇਵਸੇਚਯੇਤ੍| ਤਤ ਇਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਕੋਮਲੇਨ ਵਸ੍ਤ੍ਰਖਣ੍ਡੇਨ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯ-ਸ਼ੋਧਯਿਤ੍ਵਾ, ਅਨ੍ਯੇਨ-ਸ਼ੋਧਨਾਤ੍, ਚੈਲੇਨ ਕੋਸ੍ਣਜਲਪ੍ਲੁਤੇਨਾਕ੍ਸਿ ਮਦੁ ਸ੍ਵੇਦਯੇਤ੍-ਨਾਤਿਸ਼ਯੇਨ| ਕਯੋਰ੍ਦੋਸਯੋਃ? ਵਾਤਕਫਯੋਃ,-ਨ ਤੁ ਪਿਤ੍ਤਰਕ੍ਤਯੋਰਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਵਿਧਿਮਾਹ-ਨਿਵਾਤਸ੍ਥਸ੍ਯੇਤਿ| ਅਨ੍ਯੇਨ-ਦਕ੍ਸਿਣੇਨ ਹਸ੍ਤੇਨ| ਸ਼ੁਕ੍ਤੌ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਯਾ-ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਸ੍ਥਦ੍ਰਵਨਿਮਗ੍ਨਾਰ੍ਦ੍ਧਯਾ| ਕਨੀਨਕੇ-ਨਾਸਾਸਂਲਗ੍ਨਨੇਤ੍ਰਾਨ੍ਤੇ| ਵ੍ਦ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਤ੍-ਨੇਤ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਯਗ੍ਰਯੋਰ੍ਵ੍ਦ੍ਯਙ੍ਗੁਲਮਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ.ਅ.੩੨)-"ਏਵਮਸ੍ਯ ਨ ਬਿਨ੍ਦੁਪਾਤੇਨਾਕ੍ਸਿਤਾਡਨਾਦ੍ਰਾਗਾਦਯੋ ਜਾਯਨ੍ਤੇ|" ਇਤਿ| ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਾਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਯਮਾਹ-ਤਤਃ ਪ੍ਰਮਜ੍ਯੇਤਿ| ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਨਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ| ਕਫਵਾਤਯੋਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯੇਨ ਚੈਲੇਨ ਸ੍ਵੇਦਨਂ ਚ|
Adhikarana ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਦੋਸਃ ਅਤਿਸ਼ੀਤਸ੍ਯਾਤਿਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਦੋਸਃ ਅਤ੍ਯਲ੍ਪਸ੍ਯ ਦੋਸਃ ਅਪਰਿਸ੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਦੋਸਃ (੫-੬) · Śloka ੬
ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਰੂਗ੍ਰਾਗਦਙ੍ਨਾਸ਼ਾਯਾਕ੍ਸਿਸੇਚਨਮ੍| ਅਤਿਸ਼ੀਤਂ ਤੁ ਕੁਰੁਤੇ ਨਿਸ੍ਤੋਦਸ੍ਤਮ੍ਭਵੇਦਨਾਃ||੫|| ਕਾਸਾਯਵਰ੍ਤ੍ਮਤਾਂ ਘਰ੍ਸਂ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਦੁਨ੍ਮੇਸਣਂ ਬਹੁ| ਵਿਕਾਰਵਦ੍ਧਿਮਤ੍ਯਲ੍ਪਂ ਸਂਰਮ੍ਭਮਪਰਿਸ੍ਰੁਤਮ੍||੬||
View original
अत्युष्णतीक्ष्णं रूग्रागदृङ्नाशायाक्षिसेचनम्| अतिशीतं तु कुरुते निस्तोदस्तम्भवेदनाः||५|| काषायवर्त्मतां घर्षं कृच्छ्रादुन्मेषणं बहु| विकारवृद्धिमत्यल्पं संरम्भमपरिस्रुतम्||६||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਸ੍ਣਮਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਵਾਸ਼੍ਚੋਤਨਂ ਰੁਜੇ-ਰੋਗਾਯ, ਰਾਗਾਯ-ਲੋਹਿਤਿਮ੍ਰੇ, ਦਗ੍ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਅਤਿਸ਼ੀਤਂ ਤ੍ਵਕ੍ਸਿਸੇਚਨਂ ਨਿਸ੍ਤੋਦਾਦੀਨ੍ ਵਿਧਤ੍ਤੇ| ਨਿਸ੍ਤੋਦਃ-ਸੂਚ੍ਯਵ ਵ੍ਯਧਃ| ਸ੍ਤਮ੍ਭਃ ਅਕ੍ਸ੍ਣਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨਮਿਵ| ਵੇਦਨਾ-ਸ਼ੂਲਮ੍| ਕਸਾਯਵਰ੍ਤ੍ਮਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁਤੇ| ਘਰ੍ਸੋ-ਵਰ੍ਤ੍ਮਨੋਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸਂਸ਼੍ਲੇਸਃ| ਬਹੁ-ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਂ, ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਂ ਕਚ੍ਛ੍ਰੇਣੋਨ੍ਮੇਸਣਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇ| ਅਤ੍ਯਲ੍ਪਮਕ੍ਸਿਸੇਚਨਂ ਵਿਕਾਰਵਦ੍ਧਿਂ ਕੁਰੁਤੇ| ਅਪਰਿਸ੍ਰੁਤਮਕ੍ਸਿਸੇਚਨਂ ਸਂਰਮ੍ਭਂ-ਵੇਤ੍ਰਕ੍ਸੋਭਂ, ਵਿਧਤ੍ਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਦੋਸਮਾਹ-ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਿਤਿ| ਅਤਿਸ਼ੀਤਸ੍ਯ ਦੋਸਮਾਹ-ਅਤਿਸ਼ੀਤਂ ਤ੍ਵਿਤਿ| ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੋਸਮਾਹ-ਕਸਾਯਵਰ੍ਤ੍ਮਤਾਮਿਤਿ| ਕਸਾਯਵਰ੍ਤ੍ਮਤਾਂ ਰੂਕ੍ਸਵਰ੍ਤ੍ਮਤ੍ਵਮ੍| ਅਤ੍ਯਲ੍ਪਸ੍ਯ ਦੋਸਮਾਹ-ਵਿਕਾਰਵਦ੍ਧਿਮਿਤਿ| ਨੇਤ੍ਰਾਦਪਰਿਸ੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਦੋਸਮਾਹ-ਸਂਰਮ੍ਭਮਿਤਿ| ਸਂਰਮ੍ਭਂ-ਸ਼ੋਫਾਦਿਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਮ੍|
Adhikarana ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਫਲਮ੍ (੭) · Śloka ੭
ਕਯਾ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨੇਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮੌਸਧਂ ਦੋਸਾਨਪਯਤਿ ? ਇਤ੍ਯਾਹ ਗਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਧਿਸ਼ਿਤੋਘ੍ਰਾਣਮੁਖਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਭੇਸਜਮ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਾਨ੍ਨਯਨੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਮਪਵਰ੍ਤਯਤੇ ਮਲਾਨ੍||੭||
View original
कया युक्त्या नेत्रे प्रयुक्तमौषधं दोषानपयति ? इत्याह गत्वा सन्धिशितोघ्राणमुखस्रोतांसि भेषजम्| ऊर्ध्वगान्नयने न्यस्तमपवर्तयते मलान्||७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ| ਤਤਃ ਸ੍ਰੋਤਃਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਸ੍ਠੀਸਮਾਸਃ| ਸਨ੍ਧਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨੇਹਾਕ੍ਸਿਕੋਸ਼ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨਃ ਸਨ੍ਧਯੋ ਗਹ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਤੇਨ-ਅਕ੍ਸਿਕੋਸ਼ਸਨ੍ਧਿਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਸ਼ਿਰਾਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਮੁਖਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਗਤ੍ਵਾ ਨਯਨੇ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤਭੌਸਧਮੂਰ੍ਧ੍ਵਗਾਨ੍ ਮਲਾਨਪਵਰ੍ਤਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਸ੍ਯ ਫਲਮਾਹ-ਗਤ੍ਵੇਤਿ| ਨੇਤ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਮੌਸਧਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਦੀਨ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਜਤ੍ਰੂਰ੍ਧ੍ਵਗਾਨ੍ ਰੋਗਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|
Adhikarana ਅਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਵਿਸਯਃ (੮-੯) · Śloka ੯
ਅਥਾਞ੍ਜਨਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਤਨੋਰ੍ਨੇਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਯੇ ਮਲੇ| ਪਕ੍ਵਲਿਙ੍ਗੇਲ੍ਪਸ਼ੋਫਾਤਿਕਣ੍ਡੂਪੈਚ੍ਛਿਲ੍ਯਲਕ੍ਸਿਤੇ||੮|| ਮਨ੍ਦਘਰ੍ਸਾਸ਼੍ਰੁਰਾਗੇਕ੍ਸਿਣ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਂ ਘਨਦੂਸਿਕੇ| ਆਰ੍ਤਿ ਪਿਤ੍ਤਕਫਾਸਗ੍ਭਿਰ੍ਮਾਰੁਤੇਨ ਵਿਸ਼ੇਸਤਃ||੯||
View original
अथाञ्जनं शुद्धतनोर्नेत्रमात्राश्रये मले| पक्वलिङ्गेऽल्पशोफातिकण्डूपैच्छिल्यलक्षिते||८|| मन्दघर्षाश्रुरागेऽक्षिण प्रयोज्यं घनदूषिके| आर्ति पित्तकफासृग्भिर्मारुतेन विशेषतः||९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਥ-ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਾਦਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਞ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯਮ੍| ਕੀਦਸ਼ਸ੍ਯਾਤੁਰਸ੍ਯ? ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਤਨੁਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸਃ, ਤਸ੍ਯ| ਮਲੇ ਨੇਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਯੇ-ਨ ਤ੍ਵਧਿਕਸ਼ਰੀਰਵ੍ਯਾਪਿਨਿ| ਤਥਾ, ਪਕ੍ਵਲਿਙ੍ਗੇ| ਪਕ੍ਵਲਿਙ੍ਗਤਾ ਕਥਂ ਵੇਦ੍ਯਾ? ਇਤਿ ਵਿਸ਼ੇਸਣਦ੍ਵਾਰੇਣਾਹ-ਅਲ੍ਪਸ਼ੋਫੇਨਾਤਿਕਣ੍ਡ੍ਵਾ ਪੈਚ੍ਛਿਲ੍ਯੇਨ ਚ ਲਕ੍ਸਿਤੇ-ਅਵਗਤੇ, 'ਪਕ੍ਵਲਿਙ੍ਗੇ ਸਤਿ| ਕੀਦਸ਼ੇਕ੍ਸਿਣ? ਮਨ੍ਦਾਃ-ਅਲ੍ਪਾਃ, ਘਰ੍ਸਾਸ਼੍ਰੁਰਾਗਾ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍| ਤਥਾ, ਘਨਾ ਦੂਸਿਕਾ-ਨੇਤ੍ਰਮਲੋ, ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਯਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍| ਏਤਦਪਿ ਪਕ੍ਵਲਿਙ੍ਗਮੇਵ| ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਕਫੇਨ ਰਕ੍ਤੇਨ ਚਾਤੁਰੇ, ਮਾਰੁਤੇਨ ਚਾਤੁਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣਾਞ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਵਿਸਯਮਾਹ-ਅਥਾਞ੍ਜਨਮਿਤਿ| ਸ਼ੋਫਾਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸੀਤੇ ਪਕਲਕ੍ਸਣੇ ਸਤਿ, ਤਥਾ ਘਰ੍ਸਾਦ੍ਯਲ੍ਪਤ੍ਵੇ ਦੂਸਿਕਾਘਨਤ੍ਵੇ ਚ|
Adhikarana ਅਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਭੇਦਾਃ (੧੦) · Śloka ੧੦
ਲੇਖਨਂ ਰੋਪਣਂ ਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਨਮਿਤਿ ਤ੍ਰਿਧਾ| ਅਞ੍ਹ੍ਜਨਮ੍|੧੦|
View original
लेखनं रोपणं दृष्टिप्रसादनमिति त्रिधा| अञ्ह्जनम्|१०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਞ੍ਜਨਂ ਚ ਲੇਖਨਾਦਿਭੇਦੇਨ ਤ੍ਰਿਧਾ| ਲਿਖ੍ਯਤੇ-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣੇਵ, ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਮਾਦੀਨੀਤਿ ਲੇਖਨਮ੍| ਰੋਪ੍ਯਤੇ-ਸਂਰੋਹ੍ਯਤੇ, ਅਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਦੀਨੀਤਿ ਰੋਪਣਮ੍| ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਤੇ-ਨਿਰ੍ਮਲੀਕ੍ਰਿਯਤੇ, ਅਨੇਨੇਤਿ ਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍| ਦਸ੍ਟੇਃ ਪ੍ਰਸਾਦਨਂ ਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਯਤ੍ ਸ੍ਨੇਹਨਮਞ੍ਜਨਂ ਕਥਿਤਂ ਤਦਿਹ ਰੋਪਣਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਨਯੋਰੇਵਾਨ੍ਤਰ੍ਭੂਤਤ੍ਵਾਤ੍ ਪਥਙ੍ਨੋਕ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਭੇਦਾਨਾਹ-ਲੇਖਨਮਿਤਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ.ਅ.ਅ ੩੨)-"ਨ ਦੋਸਵੇਗੋਦਯੇ, ਨ ਚਾਨਿਰ੍ਹਤਦੋਸੇ| ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਦੋਸੋਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਰਾਗਾਦਿਵਦ੍ਧਿਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਪਾਕਤਿਮਿਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ|" ਇਤਿ|
Adhikarana ਲੇਖਨਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਣਿ (੧੦) · Śloka ੧੦
| ਲੇਖਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕਸਾਯਾਮ੍ਲਪਟੂਸਣੈਃ||੧੦||
View original
| लेखनं तत्र कषायाम्लपटूषणैः||१०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਤ੍ਰ-ਤੇਸੁ ਤ੍ਰਿਸ੍ਵਞ੍ਜਨੇਸੁ ਮਧ੍ਯਾਤ੍, ਲੇਖਨਮਞ੍ਜਨਂ ਕਸਾਯਾਦਿਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਮਾਦਿਸੁ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਲੇਖਨਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ-ਲੇਖਨਮਿਤਿ|
Adhikarana ਰੋਪਣਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ (੧੧) · Śloka ੧੧
ਰੋਪਣਂ ਤਿਕ੍ਤਕੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ| |੧੧|
View original
रोपणं तिक्तकैर्द्रव्यैः| |११|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਰੋਪਣਮਞ੍ਜਨਂ ਤਿਕ੍ਤਕੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤਿਕ੍ਤਗ੍ਰਹਣਮੁਪਲਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਮ੍| ਤੇਨ-ਕਸਾਯਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਸਂਸ੍ਨੇਹੈਃ ਰੋਪਣਮਞ੍ਜਨਂ ਵੇਦ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਰੋਪਣਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ-ਰੋਪਣਮਿਤਿ|
Adhikarana ਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਨਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਨਿ (੧੧-੧੨) · Śloka ੧੨
ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤੈਃ ਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਾਭਿਸਨ੍ਤਪ੍ਤੇ ਨਯਨੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍||੧੧|| ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਮਾਨਂ ਲਭਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮਾਹ੍ਵਯਮ੍| |੧੨|
View original
स्वादुशीतैः प्रसादनम्| तीक्ष्णाञ्जनाभिसन्तप्ते नयने तत्प्रसादनम्||११|| प्रयुज्यमानं लभते प्रत्यञ्जनसमाह्वयम्| |१२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਸਾਦਨਮਞ੍ਜਨਂ ਭਵਤਿ| ਪ੍ਰਸਾਦਨਮੇਵ ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤਦ੍ਰਵ੍ਯੈਸ਼੍ਰੂਰ੍ਣਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਾਭਿਸਨ੍ਤਪ੍ਤੇ ਚਕ੍ਸੁਸਿ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਮਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਸਂਜ੍ਞਾਂ ਲਭਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਦਸ੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਨਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣ੍ਯਾਹ-ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤੈਰਿਤਿ|
Adhikarana ਸ਼ਲਾਕਾਵਰ੍ਣਨਮ੍ (੧੨-੧੩) · Śloka ੧੩
| ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਾ ਤਨੁਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ਲਾਕਾ ਮੁਕੁਲਾਨਨਾ||੧੨|| ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ, ਲੇਖਨੇ ਤਾਮ੍ਰੀ, ਰੋਪਣੇ ਕਾਲਲੋਹਜਾ| ਅਙ੍ਗੁਲੀ ਚ, ਸੁਵਰ੍ਣੋਤ੍ਥਾ ਰੂਪ੍ਯਜਾ ਚ ਪ੍ਰਸਾਦਨੇ||੧੩||
View original
| दशाङ्गुला तनुर्मध्ये शलाका मुकुलानना||१२|| प्रशस्ता, लेखने ताम्री, रोपणे काललोहजा| अङ्गुली च, सुवर्णोत्था रूप्यजा च प्रसादने||१३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਾ ਰਾਜਮਾਸਸ੍ਥੂਲਾ ਸ਼ਲਾਕਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ| ਮਧ੍ਯੇ ਤਨੁਃ| ਤਥਾ, ਮੁਕੁਲਾਕਾਰੇ ਆਨਨੇ-ਮੁਖੇ ਦ੍ਵੇਪਿ, ਯਸ੍ਯਾਃ ਸਾ ਮੁਕੁਲਾਨਨਾ| ਲੇਖਨਾਞ੍ਜਨੇ ਤਾਮ੍ਰੀ ਸ਼ਲਾਕਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ| ਰੋਪਣੇ ਚ ਕਾਲਲੋਹੋਤ੍ਥਾ(ਲੋਹਜਾ)-ਕਸ੍ਣਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਾ| ਅਙ੍ਗੁਲੀ ਚ-ਹਸ੍ਤਾਵਯਵਵਿਸ਼ੇਸੋ, ਰੋਪਣ ਏਵ ਸ਼ਸ੍ਤਃ| ਏਵਂ ਪ੍ਰਸਾਦਨੇਞ੍ਜਨੇ ਸੁਵਰ੍ਣੋਤ੍ਥਾ ਕਨਕੋਦ੍ਭਵਾ, ਰਜਤੋਦ੍ਭਵਾ ਚ ਸ਼ਲਾਕਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ਼ਲਾਕਾਮਾਹ-ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲੇਤਿ| ਲੇਖਨੇ ਸ਼ਲਾਕਾਮਾਹ-ਲੇਖਨੇ ਤਾਮ੍ਰੀਤਿ| ਰੋਪਣੇ ਸ਼ਲਾਕਾਮਾਹ-ਰੋਪਣ ਇਤਿ| ਪ੍ਰਸਾਦਨੇ ਸ਼ਲਾਕਾਮਾਹ-ਸੁਵਰ੍ਣੋਤ੍ਥੇਤਿ|
Adhikarana ਅਞ੍ਜਨਕਲ੍ਪਨਭੇਦਃ, ਕਲ੍ਪਨਾਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ਵਿਸਯਤ੍ਰਯਮ੍ (੧੪) · Śloka ੧੪
ਅਞ੍ਜਨਕਲ੍ਪਨਾ ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਕਾਰਾ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਕਥਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ ਪਿਣ੍ਡੋ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਤ੍ਰਿਧੈਵਾਞ੍ਜਨਕਲ੍ਪਨਾ| ਗੁਰੌ ਮਧ੍ਯੇ ਲਘੌ ਦੋਸੇ ਤਾਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੧੪||
View original
अञ्जनकल्पना त्रिप्रकारा स्यात्| कथम् ? इत्याह पिण्डो रसक्रिया चूर्णस्त्रिधैवाञ्जनकल्पना| गुरौ मध्ये लघौ दोषे तां क्रमेण प्रयोजयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪਿਣ੍ਡਾਦਿਭੇਦੇਨ ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਕਾਰਾਞ੍ਜਨਕਲ੍ਪਨਾ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਪਿਣ੍ਡਾਦਯੋ ਬਹੁਦੋਸਾਦਿਸੁ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਾਃ| ਗੁਰੌ ਦੋਸੇ ਪਿਣ੍ਡਃ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯੋ, ਮਧ੍ਯੇ ਦੋਸੇ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ, ਲਘੌ ਦੋਸੇ ਚੂਰ੍ਣ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਞ੍ਜਨਕਲ੍ਪਨਾਭੇਦਾਨਾਹ-ਪਿਣ੍ਡੈਤਿ| ਪਿਣ੍ਡੋਗੁਟਿਕਾ| ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ-ਅਵਲੇਹਃ| ਕਲ੍ਪਨਾਤ੍ਰਯਸ੍ਯ ਵਿਸਯਤ੍ਰਯਮਾਹ-ਗੁਰਾਵਿਤਿ|
Adhikarana ਪਿਣ੍ਡਰਸਕ੍ਰਿਯਯੋਰ੍ਮਾਤ੍ਰਾ (੧੫) · Śloka ੧੫
ਹਰੇਣੁਮਾਤ੍ਰਾ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਵੇਲ੍ਲਮਾਤ੍ਰਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ੍ਯ, ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਸ੍ਯ ਮਦੁਨਃ|੧੫|
View original
हरेणुमात्रा पिण्डस्य वेल्लमात्रा रसक्रिया| तीक्ष्णस्य, द्विगुणं तस्य मृदुनः|१५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਦ੍ਰਵ੍ਯਕਤਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਹਰੇਣੁਮਾਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕਥਯਨ੍ਤਿ| ਮਦੁਦ੍ਰਵ੍ਯਕਤਸ੍ਯ ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ-ਦ੍ਵਿਹਰੇਣੁਮਾਤ੍ਰਂ, ਵਦਨ੍ਤਿ| ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਯਾ ਵਿਡਙ੍ਗਪ੍ਰਮਾਣਮਾਹੁਃ| [ਮਦੁਦ੍ਰਵ੍ਯਕਤਾਯਾ ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਯਾ ਦ੍ਵਿਵੇਲ੍ਲਮਾਤ੍ਰਮ੍|]
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਯੋਃ ਪਿਣ੍ਡਰਸਕ੍ਰਿਯਯੋਰ੍ਮਾਤ੍ਰਾਮਾਹ-ਹਰੇਣੁਮਾਤ੍ਰੇਤਿ| ਹਰੇਣੁਃ-ਰੇਣੁਕਾ| ਵੇਲ੍ਲਂ-ਵਿਡਙ੍ਗਮ੍| ਮਦ੍ਯੋਃ ਪਿਣ੍ਡਰਸਕ੍ਰਿਯਯੋਰ੍ਮਾਤ੍ਰਾਮਾਹ-ਦ੍ਵਿਗੁਣਮਿਤਿ| ਮਦੁਨਃ-ਮਦੁਦ੍ਰਵ੍ਯਕਤਸ੍ਯ| ਤਸ੍ਯ-ਪਿਣ੍ਡਰਸਕ੍ਰਿਯਾਰੂਪਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ| ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ-ਪਿਣ੍ਡਸ੍ਯ ਹਰੇਣੁਦ੍ਵਯਂ, ਰਸਕ੍ਰਿਯਾਯਾ ਵੇਲ੍ਲਦ੍ਵਯਮ੍|
Adhikarana ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਾ (੧੫-੧੬) · Śloka ੧੬
| ਚੂਰ੍ਣਿਤਸ੍ਯ ਚ||੧੫|| ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਲਾਕੇ ਤੁ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣ੍ਸ੍ਯ, ਤਿਸ੍ਰਸ੍ਤਦਿਤਰਸ੍ਯ ਚ| |੧੬|
View original
| चूर्णितस्य च||१५|| द्वे शलाके तु तीक्ष्ण्स्य, तिस्रस्तदितरस्य च| |१६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਚੂਰ੍ਣੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਂ ਸ਼ਲਾਕਂ, ਮਦੌ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਂ ਸ਼ਲਾਕਾਮਭਿਦਧੁਃ| ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰੇ ਚੋਕ੍ਤਮ੍-"ਲੇਖਨਮਞ੍ਜਨਂ ਤਾਮ੍ਰਰਜਤਕਾਂਸ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਯਤਮੇਸੁ ਧਾਰ੍ਯਮ੍| ਰੋਪਣਂ ਸੁਵਰ੍ਣਵਟਸ਼ਙ੍ਖਾਨ੍ਯਤਮੇਸੁ| ਪ੍ਰਸਾਦਨਂ ਸ੍ਫਟਿਕਪ੍ਲਕ੍ਸਚਨ੍ਦਨਾਨ੍ਯਤਮੇਸੁ ਧਾਰ੍ਯਮ੍| ਏਵਂ ਹ੍ਯਞ੍ਜਨਮਵ੍ਯਾਪਨ੍ਨਗੁਣਂ ਭਵਤਿ| ਵਰ੍ਤੇਰ੍ਘਰ੍ਸਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਿਲਾ ਨਿਮ੍ਰਮਧ੍ਯਾਨੁਦ੍ਗਾਰਿਣੀ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਾਯਤਾ ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਵਿਸ੍ਤਾਰਾ|" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ੍ਯ ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਾਮਾਹ-ਚੂਰ੍ਣਿਤਸ੍ਯੇਤਿ| ਮਦੋਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਾਮਾਹ-ਤਿਮ੍ਰ ਇਤਿ|
Adhikarana ਅਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਕਾਲਦ੍ਵਯਮ੍ (੧੬-੧੭) · Śloka ੧੭
| ਨਿਸ਼ਿ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ ਨ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਮ੍ਲਾਨੇ ਨੋਸ੍ਣਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ||੧੬|| ਅਕ੍ਸਿਰੋਗਾਯ ਦੋਸਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵਰ੍ਧਿਤੋਤ੍ਪੀਡਿਤਦ੍ਗੁਤਾਃ| ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਾਯਂ ਚ ਤਚ੍ਛਾਨ੍ਤ੍ਯੈ ਵ੍ਯਾਭ੍ਰੇਰ੍ਕੇਤੋਞ੍ਜਯੇਤ੍ਸਦਾ||੧੭||
View original
| निशि स्वप्ने न मध्याह्ने म्लाने नोष्णगभस्तिभिः||१६|| अक्षिरोगाय दोषाः स्युर्वर्धितोत्पीडितद्गुताः| प्रातः सायं च तच्छान्त्यै व्याभ्रेर्केऽतोऽञ्जयेत्सदा||१७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਨਿਸ਼ਿ-ਰਾਤ੍ਰੌ, ਅਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਤਥਾ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇ-ਸ੍ਵਪ੍ਨਕਾਲੇ, ਅਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਤਥਾ, ਮਧ੍ਯਂਦਿਨੇਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਨ ਚ ਮ੍ਲਾਨੇ ਲੋਚਨੇਞ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਕੇਨ (ਕਾਭਿਃ) ਮ੍ਲਾਨੇ ? ਉਸ੍ਣਾਭਿਰ੍ਦੀਧਿਤਿਭਿਃ| ਯਸ੍ਮਾਦੇਸੁ ਕਾਲੇਸ੍ਵਞ੍ਜਨੇਨ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਦੋਸਾ ਵਦ੍ਧਿਂ ਨੀਤਾਃ, ਤਥਾਨ੍ਯਸ੍ਥਾਨਗਤ੍ਤ੍ਵਾਦੁਤ੍ਪੀਡਿਤਾਃ, ਤਥਾ ਦ੍ਰੁਤਾਃ- ਕਾਲਸ੍ਯੋਸ੍ਣਤ੍ਵਾਦ੍ਵਿਲਯਂ ਗਤਾਃ, ਅਕ੍ਸਿਰੋਗਾਯ ਸ੍ਯੁਃ| ਤਸ੍ਮਾਦੇਸੁ ਕਾਲੇਸ੍ਵਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਪ੍ਰਾਤਰਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਯਤਃ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾ ਦੋਸਾਃ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇਪਰਾਹ੍ਣੇ ਚ ਤਚ੍ਛਾਨ੍ਤ੍ਯੈ-ਤਸ੍ਯਾਕ੍ਸਿਰੋਗਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮਾਯ, ਵਿਤਗਾਭ੍ਰੇ ਰਵੌ ਸਦੈਵ ਨੇਤ੍ਰੇਞ੍ਜਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਕਾਲਦ੍ਵਯਮਾਹ-ਨਿਸ਼ੀਤਿ| ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾ ਦੋਸਾ ਅਕ੍ਸਿਰੋਗਾਯ ਸ੍ਯੁਃ, ਅਤਃ ਪ੍ਰਾਤਰਞ੍ਜਏਯ੍ਤ੍| ਅਮ੍ਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਪਾਨਾਨ੍ਨਾਭ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪੀਡਿਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ਦ੍ਰਵੀਕਤਾ ਅਕ੍ਸਿਰੋਗਾਯ ਸ੍ਯੁਃ, ਅਤਃ ਸਾਯਮਞ੍ਜਯੇਤ੍|
Adhikarana ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਦਿਵਾਨਿਸੇਧਃ ਨਿਸੇਧੇ ਯੁਕ੍ਤਿਃ (੧੮) · Śloka ੧੮
ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਤੁ ਨ ਦਿਵਾ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਞ੍ਜਨਮ੍| ਵਿਰੇਕਦੁਰ੍ਬਲਂ ਚਕ੍ਸੁਰਾਦਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੀਦਤਿ||੧੮||
View original
वदन्त्यन्ये तु न दिवा प्रयोज्यं तीक्ष्णमञ्जनम्| विरेकदुर्बलं चक्षुरादित्यं प्राप्य सीदति||१८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ| ਯਤ੍ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਞ੍ਜਨਂ ਦਿਵਾ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਕੁਤਃ ? ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚਕ੍ਸੁਰਾਦਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸੀਦਤਿ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਂ ? ਵਿਰੇਕਦੁਰ੍ਬਲਮ੍, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨੇਨ ਵਿਰੇਚਿਤਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਿਵਸੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਦਿਵਾ-ਨਿਸੇਧਮਾਹ-ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ| ਨਿਸੇਧੇ ਯੁਕ੍ਤਿਮਾਹ-ਵਿਰੇਕਦੁਰ੍ਬਲਮਿਤਿ|
Adhikarana ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰਿਪ੍ਰਯੋਗੇ ਯੁਕ੍ਤਿਃ (੧੯) · Śloka ੧੯
ਅਤ ਏਵਾਹ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨ ਰਤ੍ਰੌ ਕਾਲਸ੍ਯ ਸੌ ਮ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਚ ਤਰ੍ਪਿਤਾ| ਸ਼ੀਤਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾ ਦਗਾਗ੍ਨੇਯੀ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਲਭਤੇ ਪੁਨਃ||੧੯||
View original
अत एवाह स्वप्नेन रत्रौ कालस्य सौ म्यत्वेन च तर्पिता| शीतसात्म्या दृगाग्नेयी स्थिरतां लभते पुनः||१९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਰ੍ਪਿਤਾ, ਤਥਾ ਕਾਲਸ੍ਯ-ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਖ੍ਯਸ੍ਯ, ਸੌ ਮ੍ਯਤ੍ਵੇਨ ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਦਸ੍ਟਿਃ ਪੁਨਹ੍ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਕ੍ਸੋਭਿਤਾਪਿ| ਕੀਦਗ੍ਦਸ੍ਟਿਃ ? ਆਗ੍ਨੇਯੀ,- ਅਗ੍ਨ੍ਯੁਤ੍ਕਟਭੂਤਸਮ੍ਭਵਾ, ਤਥਾ ਸ਼ੀਤਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾ| ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਤ੍ਰਾਵਞ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਆਗ੍ਨੇਯੀਤਿ "ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਕਲਿਭ੍ਯਾਂ ਢਗ੍ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਃ" ਇਤਿ ਢਕ੍| ਸ਼ੀਤਂ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯਾਃ, ਪੈਤ੍ਤਿਕਜ੍ਵਰਸ੍ਯੇਵ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰਿਪ੍ਰਯੋਗੇ ਯੁਕ੍ਤਿਮਾਹ-ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨੇਤਿ| ਦਸ੍ਟਿਸ੍ਤਾਵਦਾਗ੍ਨੇਯਤ੍ਵਾਤ੍ਸਨ੍ਤਾਪਪੀਡਿਤਾ| ਅਤ ਏਵ ਸ਼ੀਤਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾ| ਸਾ ਚ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨੇਨਾਤਿਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਕਾਲੇਨ ਚ ਗਤਸਨ੍ਤਾਪਾ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਲਭਤੇ|
Adhikarana ਰੋਗਵਿਸ਼ੇਸੇ ਦਿਵਾਪਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਯੋਜ੍ਯਮ੍ (੨੦) · Śloka ੨੦
ਤਦੇਤਦਨ੍ਯਮਤਮਵ੍ਯਾਪਕਮਿਤਿ ਦੂਸਯਨ੍ਨਾਹ ਅਤ੍ਯੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤੇ ਬਲਾਸੇ ਤੁ ਲੇਖਨੀਯੇਥਵਾ ਗਦੇ| ਕਾਮਮਹ੍ਯ੍ਨਪਿ ਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਕ੍ਸ੍ਣਿ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍||੨੦||
View original
तदेतदन्यमतमव्यापकमिति दूषयन्नाह अत्युद्रिक्ते बलासे तु लेखनीयेऽथवा गदे| काममह्य्नपि नात्युष्णे तीक्ष्णमक्ष्णि प्रयोजयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਤ੍ਯੁਤ੍ਕਸ੍ਟੇ ਕਫੇ, ਅਥਵਾ ਲੇਖਨਾਰ੍ਹੇ-ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਰ੍ਮਾਦੌ, ਰੋਗੇ ਦਿਨੇਪਿ ਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਞ੍ਜਨਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਕਾਮਂ-ਅਨੁਮਤਮੇਤਤ੍| ਕਾਲਸ੍ਯਾਤ੍ਯੌਸ੍ਣ੍ਯਾਦਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਤੈਕ੍ਸ੍ਣ੍ਯਾਚ੍ਚਾਤਿਯੋਗੇਨ ਦਸ੍ਟ੍ਯੁਪਘਾਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕਫੋਦ੍ਰਕੇ ਲੇਖਨਸਾਧ੍ਯੇ ਚ ਰੋਗੇ ਦਿਵਾਪਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਯੋਜ੍ਯਮਿਤ੍ਯਾਹ-ਅਤ੍ਯੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤ ਇਤਿ|
Adhikarana ਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥਂ ਤੇਜਸੋਪਧਾਤਃ (੨੧) · Śloka ੨੧
ਅਤ ਏਵਾਹ ਅਸ਼੍ਮਨੋ ਜਨ੍ਮ ਲੋਹਸ੍ਯ ਤਤ ਏਵ ਚ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤਾ| ਉਪਘਾਤੋਪਿ ਤੇਨੈਵ ਤਥਾ ਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਃ||੨੧||
View original
अत एवाह अश्मनो जन्म लोहस्य तत एव च तीक्ष्णता| उपघातोऽपि तेनैव तथा नेत्रस्य तेजसः||२१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਸ਼੍ਮਨਃ-ਪਾਸਾਣਾਤ੍, ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ| ਤਸ੍ਮਾਦੇਵ ਚਾਸ਼੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਤਾਦਿਯੋਗਾਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤਾ| ਉਪਘਾਤੋਪਿ-ਕੁਣ੍ਠਤ੍ਵਾਦਿਕਃ, ਤੇਨੈਵ-ਪਾਸਾਣੇਨ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਤੈਕ੍ਸ੍ਣ੍ਯਮ੍| ਤਥਾ-ਤੇਨੈਵਾਸ਼੍ਮਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਨ੍ਯਾਯੇਨ, ਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਃ-ਅਗ੍ਨੇਰਸ਼੍ਮਸ੍ਥਾਨੀਯਾਜ੍ਜਨ੍ਮ| ਰਵਿਸਂਜ੍ਞਾਤ੍ਤੇਜਸਃ ਸਕਾਸ਼ਾਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਤਾ-ਦਰ੍ਸ਼ਨਪਟੁਤ੍ਵਮ੍| ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣੇਨ ਤੁ ਤੇਨ ਤਸ੍ਯੋਪਘਾਤਃ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਯਦਨ੍ਯੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨੈਵ ਦਿਵਾਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮਿਤਿ, ਤਦਸਦੇਵ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤੈਜਸਸ੍ਯ ਤੇਜਃਸਹਕਤਸ੍ਯ ਚ ਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥਂ ਤੇਜਸੋਪਘਾਤਃ ? ਇਤ੍ਯਤ ਆਹ-ਅਸ਼੍ਮਨ ਇਤਿ|
Adhikarana ਰਾਤ੍ਰਾਵਪਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਨਿਸੇਧਃ, ਤਤ੍ਪ੍ਰਯੋਗੇ ਦੋਸਃ (੨੨) · Śloka ੨੨
ਅਪਿ ਚ ਨ ਰਾਤ੍ਰਾਵਪਿ ਸ਼ੀਤੇਤਿ ਨੇਤ੍ਰੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਹਿਤਮ੍| ਦੋਸਮਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਸ੍ਤਬ੍ਧਂ ਕਣ੍ਡੂਜਾਡ੍ਯਾਦਿਕਾਰਿ ਤਤ੍||੨੨||
View original
अपि च न रात्रावपि शीतेऽति नेत्रे तीक्ष्णाञ्जनं हितम्| दोषमस्रावयेत्स्तब्धं कण्डूजाड्यादिकारि तत्||२२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਰਾਤ੍ਰਾਵਪਿ ਨੇਤ੍ਰੇ ਕਫਾਧਿਕ੍ਯੇਨਾਤਿਸ਼ੀਤੇ-ਕਣ੍ਡੂਪੈਚ੍ਛਿਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨੁਮਿਤੇ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਯਤੋ ਨਿਸ਼ਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਞ੍ਜਨਮੁਪਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਲਸ੍ਯ ਸੌ ਮ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਦੋਸਂ-ਸ੍ਰਾਵਣ੍ਯੋਗ੍ਯਂ, ਅਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍| ਅਞ੍ਜਨਂ ਸ੍ਤਬ੍ਧਂ ਕਣ੍ਡੂਜਾਡ੍ਯਾਦਿਕਤ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਨ ਤੁ ਸ਼ਮਕਾਰਿ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ "ਸ਼ੀਤਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾ ਦਗਾਗ੍ਨੇਯੀ ਸ੍ਥਿਰਤਾਂ ਲਭਤੇ ਪੁਨਃ|" ਇਤ੍ਯੇਤਦਪ੍ਯਸਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਮੇਵਾਨਵਦ੍ਯਮਿਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਰਾਤ੍ਰਾਵਪ੍ਯਤਿਸ਼ੀਤੇ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਨਿਸੇਧਤਿ-ਨ ਰਾਤ੍ਰਾਵਿਤਿ|
Adhikarana ਭੀਤਾਦੀਨਾਮਞ੍ਜਨਨਿਸੇਧਃ (੨੩-੨੪) · Śloka ੨੪
ਨਾਞ੍ਜਯੇਦ੍ਭੀਤਵਮਿਤਵਿਰਿਕ੍ਤਾਸ਼ਿਤਵੇਗਿਤੇ| ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਜ੍ਵਤਿਤਤਾਨ੍ਤਾਕ੍ਸਿਸ਼ਿਰੋਰੁਕ੍ਸ਼ੋਕਜਾਗਰੇ||੨੩|| ਅਦਸ੍ਟੇਰ੍ਕੇ ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਤੇ ਪੀਤਯੋਰ੍ਧੂਮਮਦ੍ਯਯੋਃ| ਅਜੀਰ੍ਣੇਗ੍ਨ੍ਯਰ੍ਕਸਨ੍ਤਪ੍ਤੇ ਦਿਵਾਸੁਪ੍ਤੇ ਪਿਪਾਸਿਤੇ||੨੪||
View original
नाञ्जयेद्भीतवमितविरिक्ताशितवेगिते| क्रुद्धज्वतिततान्ताक्षिशिरोरुक्शोकजागरे||२३|| अदृष्टेऽर्के शिरःस्नाते पीतयोर्धूममद्ययोः| अजीर्णेऽग्न्यर्कसन्तप्ते दिवासुप्ते पिपासिते||२४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਭੀਤਾਦੀਨਾਮਕ੍ਸਿਣੀ ਵੈਦ੍ਯੋ ਨਾਞ੍ਜਯੇਤ੍| ਅਸ਼ਿਤੋਤ੍ਰ ਸਦ੍ਯੋਭੁਕ੍ਤੋ ਵੇਦ੍ਯਃ| ਸਦ੍ਯੋਭੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਨਯਨੇ ਨਾਞ੍ਜਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਤਾਨ੍ਤੇ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਭਾਸੁਰਾਦਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਭਿਘਾਤਾਦ੍ਵਾ ਗ੍ਲਾਨੇ, ਅਕ੍ਸਿਣੀ ਯਸ੍ਯ ਸਃ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍| ਅਦਸ੍ਟੇਰ੍ਕੇ, ਜਲਦਚ੍ਛਨ੍ਨਤ੍ਵਾਤ੍| ਤਥਾ, ਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਤਾਦਿਸੁ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਭੀਤਾਦੀਨਾਮਞ੍ਜਨਂ ਨਿਸੇਧਤਿ-ਨਾਞ੍ਜਯੇਦਿਤਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ. ਅ. ੩੨)-"ਏਸ੍ਵਞ੍ਜਨਾਦੂਸ੍ਮੋਰ੍ਧ੍ਵਗਃ ਸਂਰਮ੍ਭਾਸ਼੍ਰੁਵੇਦਨਾਵਿਲਤ੍ਵੋਸਾਰਾਗਦੂਸਿਕਾਨਿਸ੍ਤੋਦਕਚ੍ਛ੍ਰੋਨ੍ਮੀਲਨਸ਼੍ਵਯਥੁਸ਼ੁਕ੍ਰਤਿਮਿਰਾਦੀਨ੍ ਜਨਯੇਤ੍|" ਇਤਿ| ਤਾਨ੍ਤਂ-ਉਸ੍ਣਾਦਿਨਾ ਗ੍ਲਾਨਮਕ੍ਸਿ|
Adhikarana ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿ ਨਵਵਿਦਮਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ (੨੫) · Śloka ੨੫
ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਯਾਦਸ਼ਮਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯਂ ਤਾਦਸ਼ਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਮਦੁਸ੍ਤੋਕਬਹ੍ਨਚ੍ਛਘਨਕਰ੍ਕਸ਼ਮ੍| ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਸ਼ੀਤਲਂ ਤਪ੍ਤਮਞ੍ਜਨਂ ਨਾਵਚਾਰਯੇਤ੍||੨੫||
View original
साम्प्रतं यादृशमञ्जनं न प्रयोज्यं तादृशं दर्शयति अतितीक्ष्णमृदुस्तोकबह्नच्छघनकर्कशम्| अत्यर्थशीतलं तप्तमञ्जनं नावचारयेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਤਿਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿਭਿਰ੍ਘਨਾਨ੍ਤੈਃ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ| ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਸ਼ੀਤਲਮਿਤ੍ਯੇਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਯਰ੍ਥਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤਪ੍ਤਮਿਤ੍ਯਤ੍ਰਾਨੁਵਤ੍ਤਿਕਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਯੋਜ੍ਯਃ| ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿਗੁਣਮਞ੍ਜਨਂ ਨ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਤਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤਤੇ ਚਾਞ੍ਜਨਵਿਧਿਰੁਕ੍ਤਃ-"ਸੁਖੋਪਵਿਸ੍ਟਸ੍ਯਾਤੁਰਸ੍ਯ ਸੁਖੋਪਵਿਸ੍ਟੋ ਵੈਦ੍ਯੋ ਵਾਮਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠੇਨੋਤ੍ਤਰਂ ਵਰ੍ਤ੍ਮੋਤ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਕਸ੍ਣਭਾਗਸ੍ਯਾਧਃ ਕਨੀਨਿਕਾਦਪਾਙ੍ਗਂ ਯਾਵਦਞ੍ਜਨਂ ਨਯੇਤ੍|" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਦਿ ਨਵਵਿਧਮਞ੍ਜਨਂ ਨਿਸੇਧਤਿ-ਅਤਿਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਤਿ|
Adhikarana ਅਞ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਯਮ੍ ਉਕ੍ਤਕਤ੍ਯਸ੍ਯ ਫਲਮ੍ ਅਞ੍ਜਿਤਸ੍ਯੋਨ੍ਮੇਸਾਦਿਨਿਸੇਧਃ (੨੬-੨੭) · Śloka ੨੭
ਅਥਾਨੁਨ੍ਮੀਲਯਨ੍ ਦਸ੍ਟਿਮਨ੍ਤਃ ਸਞ੍ਚਾਰਯੇਚ੍ਛ੍ਹਨੈਃ| ਅਞ੍ਜਿਤੇ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨੀ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਲਯੇਚ੍ਚੈਵਮਞ੍ਜਨਮ੍||੨੬|| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਹਸਾ, ਨ ਚੋਨ੍ਮੇਸਨਿਮੇਸਣਮ੍| ਨਿਸ੍ਪੀਡਨਂ ਚ ਵਰ੍ਤ੍ਮਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸਾਲਨਂ ਵਾ ਸਮਾਚਰੇਤ੍||੨੭||
View original
अथानुन्मीलयन् दृष्टिमन्तः सञ्चारयेच्छ्हनैः| अञ्जिते वर्त्मनी किञ्चिच्चालयेच्चैवमञ्जनम्||२६|| तीक्ष्णं व्याप्नोति सहसा, न चोन्मेषनिमेषणम्| निष्पीडनं च वर्त्मभ्यां क्षालनं वा समाचरेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਥ-ਏਵਮਞ੍ਜਨਸ੍ਵਰੂਪਮਵੇਤ੍ਯ, ਨੇਤ੍ਰੇਞ੍ਜਿਤੇ ਸਤਿ ਦਸ੍ਟਿਗੋਲਕਮਨੁਨ੍ਮੀਲਯਨ੍ ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ ਸਞ੍ਚਾਰਯੇਤ੍| ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਵਰ੍ਤ੍ਮਨੀ ਚਾਲਯੇਤ੍| ਏਵਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਨੇਤ੍ਰਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ-ਅਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤਿ| ਨ ਚ ਸਹਸਾ-ਵਿਧ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮੇਣ, ਉਨ੍ਮੇਸਨਿਮੇਸਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਚਸ਼ਬ੍ਦੋਵਧਾਰਣੇ, ਨੈਵ ਸਮਾਚਰੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਵਰ੍ਤ੍ਮਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨਿਸ੍ਪੀਡਨਂ ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍| ਵਾਸ਼ਬ੍ਦੋਵਧਾਰਣੇ, ਕ੍ਸਾਲਨਂ ਚ ਨੈਵ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਆਞ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਯਮਾਹ-ਅਥੇਤਿ| ਅਞ੍ਜਿਤੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਦਸ੍ਟਿਮਨੁਨ੍ਮੀਲਯਨ੍ ਅਨ੍ਤਰੇਵ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸਞ੍ਚਾਰਯੇਤ੍| ਵਰ੍ਤ੍ਮਨੀ ਚ ਕਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਲਯੇਤ੍| ਉਕ੍ਤਕਤ੍ਯਸ੍ਯ ਫਲਮਾਹ-ਏਵਮਞ੍ਜਨਮਿਤਿ| ਮਦੁ ਸ਼ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਲਭ੍ਯਮ੍| ਅਞ੍ਜਿਤਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯੋਨ੍ਮੇਸਾਦਿ ਨਿਸੇਧਤਿ-ਨ ਚੇਤਿ|
Adhikarana ਕ੍ਸਾਲਨਕਾਲਃ (੨੮) · Śloka ੨੮
ਅਪੇਤੌਸਧਸਂਰਮ੍ਭਂ ਨਿਰ੍ਵਤਂ ਨਯਨਂ ਯਦਾ| ਵ੍ਯਾਧਿਦੋਸਰ੍ਤੁਯੋਗ੍ਯਾਭਿਰਦ੍ਭਿਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਯੇਤ੍ਤਦਾ||੨੮||
View original
अपेतौषधसंरम्भं निर्वृतं नयनं यदा| व्याधिदोषर्तुयोग्याभिरद्भिः प्रक्षालयेत्तदा||२८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਪੇਤਃ-ਅਪਗਤਃ ਔਸਧਸਂਰਮ੍ਭੋ-ਭੇਸਜਕ੍ਸੋਭੋ, ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨੇਤ੍ਰਾਤ੍ਤਦੇਵਮ੍| ਯਤੋਪੇਤੌਸਧਸਂਰਮ੍ਭਮਤ ਏਵ ਨਿਰ੍ਵਤਂ-ਅਪੇਤਦੁਃਖਾਨੁਬਨ੍ਧਿ, ਯਦਾ ਲੋਚਨਂ ਸ੍ਯਾਤ੍, ਤਦਾ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾਦਿਯੋਗ੍ਯੈਰ੍ਜਲੈਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਯੇਤ੍| ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਾਧਿਃ-ਅਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਾਦਿਃ, ਦੋਸੋ-ਵਾਤਾਦਿਃ, ਤੁਃ-ਵਸਨ੍ਤਾਦਿਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕ੍ਸਾਲਨਕਾਲਮਾਹ-ਅਪੇਤੌਸਧਸਂਰਮ੍ਭਮਿਤਿ|
Adhikarana ਕ੍ਸਾਲਨਾਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ੋਧਨਮ੍ (੨੯) · Śloka ੨੯
ਦਕ੍ਸਿਣਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਕੇਨਾਕ੍ਸਿ ਤਤੋ ਵਾਮਂ ਸਵਾਸਸਾ| ਊਰ੍ਧ੍ਵਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਸ਼ੋਧ੍ਯਂ ਵਾਮੇਨ ਚੇਤਰਤ੍||੨੯||
View original
दक्षिणाङ्गुष्ठकेनाक्षि ततो वामं सवाससा| ऊर्ध्ववर्त्मनि सङ्गृह्य शोध्यं वामेन चेतरत्||२९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਤੋ-ਨਯਨਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲਨਾਦਨਨ੍ਤਰਂ, ਦਕ੍ਸਿਣਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠੇਨ ਸਵਸ੍ਰੇਣ ਵਾਮਂ ਨਯਨਮੂਰ੍ਧ੍ਵਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਸਮ੍ਯਗਾਦਾਯ ਸ਼ੋਧਨੀਯਮ੍| ਵਾਮੇਨਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠੇਨ ਸਵਾਸਸਾ, ਇਤਰਤ੍-ਦਕ੍ਸਿਣਂ, ਊਰ੍ਧ੍ਵਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਸ਼ੋਧ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕ੍ਸਾਲਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ੋਧਨਮਾਹ-ਦਕ੍ਸਿਣਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਕੇਨੇਤਿ| ਸਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਕ੍ਸਿਣਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠੇਨ ਵਾਮਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯਮ੍, ਵਾਮੇਨ ਦਕ੍ਸਿਣਮ੍|
Adhikarana ਕ੍ਸਾਲਨਸ਼ੋਧਨਾਕਰਣੇ ਦੋਸਃ (੩੦) · Śloka ੩੦
ਕਿਮਿਤਿ ਸ਼ੋਧ੍ਯਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ ਵਰ੍ਤ੍ਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਞ੍ਜਾਦ੍ਦੋਸੋ ਰੋਗਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਦਤੋਨ੍ਯਥਾ| |੩੦|
View original
किमिति शोध्यम् ? इत्याह वर्त्मप्राप्तोऽञ्जाद्दोषो रोगान् कुर्यादतोऽन्यथा| |३०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਤੋਨ੍ਯਥਾ-ਅਸ਼ੋਧ੍ਯਮਾਨੇ, ਵਰ੍ਤ੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ ਤਦਞ੍ਜਨਂ ਚ ਵਰ੍ਤ੍ਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਞ੍ਜਨਂ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਦੋਸੋ ਰੋਗਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਚ੍ਛੋਧ੍ਯਂ ਨਯਨਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਕ੍ਸਾਲਨਸ਼ੋਧਨਾਕਰਣੇ ਦੋਸਮਾਹ-ਵਰ੍ਤ੍ਮਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਇਤਿ|
Adhikarana ਕਣ੍ਡੂਜਾਡ੍ਯਯੋਃ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਃ (੩੦) · Śloka ੩੦
| ਕਣ੍ਡੁਜਾਡ੍ਯੇਞ੍ਜਨਂ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਧੂਮਂ ਵਾ ਯੋਜਯੇਤ੍ ਪੁਨਃ||੩੦||
View original
| कण्डुजाड्येऽञ्जनं तीक्ष्णं धूमं वा योजयेत् पुनः||३०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਕਣ੍ਡੂਸ਼੍ਚ ਜਾਡ੍ਯਂ ਚੇਤਿ ਸਮਾਹਾਰਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਃ| ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਤਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਂ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਂ ਧੂਮਂ ਯੋਜਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਞ੍ਜਨਾਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਗਜਯੋਃ ਕਣ੍ਡੂਜਾਡ੍ਯਯੋਃ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਮਾਹ-ਕਣ੍ਡੂਜਾਡ੍ਯ ਇਤਿ|
Adhikarana ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਾਤਿਯੋਗੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਃ (੨੩) · Śloka ੨੩
ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਾਭਿਤਪ੍ਤੇ ਤੁ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਹਿਮਮ੍||੩੦.੫|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨ ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਾ ਞ੍ਜਨਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੩||
View original
तीक्ष्णाञ्जनाभितप्ते तु चूर्णं प्रत्यञ्जनं हिमम्||३०.५|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थान आश्चोतना ञ्जनविधिर्नाम त्रयोविंशोऽध्यायः||२३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪੁਨਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੇਨਾਞ੍ਜਨੇਨਾਭਿਤਪ੍ਤੇ ਲੋਚਨੇ ਚੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ, ਹਿਤਮਿਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਆਸ਼੍ਚੋਤਨਾਞ੍ਜਨਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ|| ੨੩||
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਾਤਿਯੋਗੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰਮਾਹ-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਞ੍ਜਨਾਭਿਤਪ੍ਤੇ ਤ੍ਵਿਤਿ| ਪ੍ਰਤ੍ਯਞ੍ਜਨਮਿਤ੍ਯਸ੍ਯਾਞ੍ਜਨਸ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾ| ਇਤਿ ਹੇਮਾਦ੍ਰਿਟੀਕਾਯਾਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨੇ| ਸੇਕਾਞ੍ਜਨਪ੍ਰਕਰਣਂ ਸਾਮਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍|| ੨੩||