Adhikarana ௧ (௧-௩) · Śloka ௩
அதாதஃ குஷ்டசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧||
யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
விருத்தாத்யஶநாஸாத்ம்யவேகவிகாதைஃ ஸ்நேஹாதீநாஂ சாயதாரம்பைஃ பாபக்ரியயா புராகதகர்மயோகாச்ச த்வக்தோஷா பவந்தி ||௩||
View original
अथातः कुष्ठचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१||
यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
विरुद्धाध्यशनासात्म्यवेगविघातैः स्नेहादीनां चायथारम्भैः पापक्रियया पुराकृतकर्मयोगाच्च त्वग्दोषा भवन्ति ||३||
Show commentary
விருத்தாத்யஶநாதீநி குஷ்டகராணி விஶேஷேண குஷ்டஸ்ய ஜநகாநீதி ப்ராகுக்தாந்யபி புநருக்தாநி||௧-௩||
Adhikarana ௨ (௪) · Śloka ௪
தத்ர த்வக்தோஷீ மாஂஸவஸாதுக்தததிதைலகுலத்தமாஷநிஷ்பாவேக்ஷுபிஷ்டவிகாராம்லவிருத்தாத்யஶநாஜீர்ணவிதாஹ்யபிஷ்யந்தீநி திவாஸ்வப்நஂ வ்யவாயஂ ச பரிஹரேத் ||௪||
View original
तत्र त्वग्दोषी मांसवसादुग्धदधितैलकुलत्थमाषनिष्पावेक्षुपिष्टविकाराम्लविरुद्धाध्यशनाजीर्णविदाह्यभिष्यन्दीनि दिवास्वप्नं व्यवायं च परिहरेत् ||४||
Show commentary
நிஷ்பாவோ ராஜஶிம்பீ| தோஷதாதுமலஸ்ரோதஸாஂ க்லேதஜநநமபிஷ்யந்தி||௪||
Adhikarana ௩ (௫) · Śloka ௫
ததஃ ஶாலிஷஷ்டிகயவகோதூமகோரதூஷஶ்யாமாகோத்தாலகாதீநநவாந் புஞ்ஜீத முத்காடக்யோரந்யதரஸ்ய யூஷேண ஸூபேந வா நிம்பபத்ராருஷ்கரவ்யாமிஶ்ரேண, மண்டூகபர்ண்யவல்குஜாடரூஷகரூபிகாபுஷ்பைஃ ஸர்பிஃஸித்தைஃ ஸர்ஷபதைலஸித்தைர்வா, திக்தவர்கேண வாऽபிஹிதேந; மாஂஸஸாத்ம்யாய வா ஜாங்கலமாஂஸமமேதஸ்கஂ விதரேத்; தைலஂ வஜ்ரகமப்யங்கார்தே; ஆரக்வதாதிகஷாயமுத்ஸாதநார்தே; பாநபரிஷேகாவகாஹாதிஷு ச கதிரகஷாயம்; இத்யேஷ ஆஹாராசாரவிபாகஃ ||௫||
View original
ततः शालिषष्टिकयवगोधूमकोरदूषश्यामाकोद्दालकादीननवान् भुञ्जीत मुद्गाढक्योरन्यतरस्य यूषेण सूपेन वा निम्बपत्रारुष्करव्यामिश्रेण, मण्डूकपर्ण्यवल्गुजाटरूषकरूपिकापुष्पैः सर्पिःसिद्धैः सर्षपतैलसिद्धैर्वा, तिक्तवर्गेण वाऽभिहितेन; मांससात्म्याय वा जाङ्गलमांसममेदस्कं वितरेत्; तैलं वज्रकमभ्यङ्गार्थे; आरग्वधादिकषायमुत्सादनार्थे; पानपरिषेकावगाहादिषु च खदिरकषायम्; इत्येष आहाराचारविभागः ||५||
Show commentary
தத்ரேத்யாதி| உத்தாலகஃ அரண்யகோத்ரவஃ| உபகரணபூதஂ ஸூப்யத்ரவ்யத்வயஂ முத்காடகீலக்ஷணமபிதாயாபரமப்யுபகரணபூதஂ ஶாகத்ரவ்யமாஹ- நிம்பபத்ரேத்யாதி| ஶாகரூபாப்யாஂ நிம்பபத்ராருஷ்கராப்யாஂ வ்யாமிஶ்ரேண ஸூபேந ஸஹ ஶால்யாதிகமந்நஂ புஞ்ஜீத, ததா மண்டூகபர்ண்யாதிபிரபி ஶாகைஃ| மண்டூகபர்ணீ ப்ராஹ்மீபேதஃ| ரூபிகாபுஷ்பைஃ அர்கபுஷ்பைஃ| ஸார்ஷபதைலஂ கேசிந்நேச்சந்தி, ரக்தபித்தப்ரதூஷணத்வாத், வாதகபகுஷ்டேஷு வதந்த்யந்யே| திக்தவர்கேண ப்ரபுந்நாடாவல்குஜபடோலவார்தாகாதிநா| யத்யபி “யோஷிந்மாஂஸஸுராவர்ஜீ” இத்யத்ர மாஂஸப்ரதிஷேதஃ, ததாऽபி மாஂஸஸாத்ம்யாய ஜாங்கலமாஂஸமமேதஸ்கஂ மேதோரஹிதஂ ஸ்வபாவதோ விதரேத்தத்யாத்| தத்ர வஜ்ரகஂ ஸப்தபர்ணகரஞ்ஜேத்யாதிகஂ வக்ஷ்யதே| ஆரக்வதாதிகஷாயமுத்ஸாதநார்தே இதி கஷாயோऽத்ர கல்கஶ்சூர்ணஂ வா யோக்யதயா; கஷாயஶப்தோ ஹி சரகே ஸ்வரஸாதிஷு பஞ்சஸு பரிபாஷிதஃ; உத்ஸாதநார்தே உத்தர்ஷணார்தே, அதவா உத்வர்தநார்தே; அந்யே து நிம்நவ்ரணஸ்ய உந்நதிகரணார்தே| இத்யேஷ ஆஹாராசாரவிபாக இதி ஆஹாரஸ்ய க்ரியமாணஸ்ய த்ரவ்யரஸவிபாஜநம்| தத்ர, வஜ்ரதைலஸ்ய பாநீயத்வாத், ஆரக்வதாதேரப்யத்ர ஸஂஸ்காராதௌ ப்ராயோகிகத்வாத், ஆஹாரவர்கஸ்யைவோபதேஶஃ||௫||
Adhikarana ௪ (௬) · Śloka ௬
தத்ர பூர்வரூபேஷூபயதஃ ஸஂஶோதநமாஸேவேத |
தத்ர த்வக்ஸம்ப்ராப்தே ஶோதநாலேபநாநி, ஶோணிதப்ராப்தே ஸஂஶோதநாலேபநகஷாயபாநஶோணிதாவஸேசநாநி, மாஂஸப்ராப்தே ஶோதநாலேபநகஷாயபாநஶோணிதாவஸேசநாரிஷ்டமந்தப்ராஶாஃ, சதுர்தகர்மகுணப்ராப்தஂ யாப்யமாத்மவதஃ ஸஂவிதாநவதஶ்ச, தத்ர ஸஂஶோதநாச்சோணிதாவஸேசநாச்சோர்த்வஂ பல்லாதஶிலாஜதுதாதுமாக்ஷீககுக்குல்வகுருதுவரககதிராஸநாயஸ்கதிவிதாநமாஸேவேத; பஞ்சமஂ நைவோபக்ரமேத் ||௬||
View original
तत्र पूर्वरूपेषूभयतः संशोधनमासेवेत |
तत्र त्वक्सम्प्राप्ते शोधनालेपनानि, शोणितप्राप्ते संशोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनानि, मांसप्राप्ते शोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनारिष्टमन्थप्राशाः, चतुर्थकर्मगुणप्राप्तं याप्यमात्मवतः संविधानवतश्च, तत्र संशोधनाच्छोणितावसेचनाच्चोर्ध्वं भल्लातशिलाजतुधातुमाक्षीकगुग्गुल्वगुरुतुवरकखदिरासनायस्कृतिविधानमासेवेत; पञ्चमं नैवोपक्रमेत् ||६||
Show commentary
தத்ரேத்யாதி| உபயதஃ ஸஂஶோதநஂ வமநஂ விரேசநஂ ச| த்வக்ஸம்ப்ராப்தே ரஸப்ராப்தே, ரஸஸ்ய தத்ஸ்தாநத்வாத் | அத்ராரிஷ்டக்ரஹணமுபலக்ஷணஂ, தேநாஸவஸுரயோரப்யவரோதஃ| மேதஃப்ராப்தே சிகித்ஸிதமுபதிஶந்நாஹ- சதுர்தகர்மேத்யாதி| சதுர்தகர்மகுணப்ராப்தஂ யாப்யமிதி த்வக்தாதோஶ்சதுர்தஂ மேதஃ, தஸ்ய கர்மாணி ஶோதநாதீநி, தேஷாஂ து குணாஃ பலம்; ஏதேநைததுக்தஂ- மேதோகதஂ குஷ்டஂ ஸஂஶோதநாதிகுணவிஶிஷ்டஂ யாப்யஂ பவதீதி| கதம்பூதஸ்ய புருஷஸ்ய? ஆத்மவதஃ ஆத்மகுணோபபந்நஸ்ய; ஆத்மகுணாஶ்ச ஸர்வபூதேஷு க்ஷாந்திரநஸூயா ஶௌசமநாயாஸோ மங்கலகார்யாண்யஸ்பஹா சேதி; அதவா ஆத்மவதோऽபத்யபரிஹாரபராயணஸ்ய ஸம்யகாஹாராசாரஸ்யேத்யர்தஃ| ஸஂவிதாநவதஃ பரிச்சதவதஃ கர்மாநுஷ்டாநபரஸ்ய யாப்யஂ நாந்யதா| ‘ஸம்யக்விதாநவத’ இதி கேசித் படந்தி, ப்ரபூதோபகரணயுக்தஸ்யேத்யர்தஃ| அதவா சதுர்தே மேதஸி ஸ்திதஂ குஷ்டஂ சதுர்தஂ, தஸ்ய குஷ்டஸ்ய கர்மாணி குணாஶ்ச தௌர்கந்த்யோபதேஹபூயாதயஸ்தைஃ ப்ராப்தஂ யுக்தஂ யாப்யம்| அந்யே து ‘சதுர்தாக்யப்ராப்தஂ’ இதி படந்தி, தத்ராபி ஸ ஏவார்தஃ| அத்ர யாபநே ஸஂஶோதநாச்சோணிதாவஸேகாச்சோர்த்வஂ பல்லாதகாதிவிதாநம்| தத்ர பல்லாதகவிதாநமர்ஶோநிர்திஷ்டஂ, ஶிலாஜதுமாக்ஷிகதாதுதுவரகவிதாநஂ ப்ரமேஹபிடகாசிகித்ஸிதநிர்திஷ்டஂ, கதிராஸநாயஸ்கதிவிதாநஂ மஹாகுஷ்டவிதாவுத்திஷ்டம்| பஞ்சமஂ நைவேதி அஸாத்யத்வாதஸ்த்யாதிகதகுஷ்டாநாம்||௬||
Adhikarana ௫ (௭) · Śloka ௭
தத்ர ப்ரதமமேவ குஷ்டிநஂ ஸ்நேஹபாநவிதாநேநோபபாதயேத் |
மேஷஶங்கீஶ்வதஂஷ்ட்ராஶார்ங்கேஷ்டாகுடூசீத்விபஞ்சமூலீஸித்தஂ தைலஂ கதஂ வா வாதகுஷ்டிநாஂ பாநாப்யங்கயோர்விதத்யாத், தவாஶ்வகர்ணககுபபலாஶபிசுமர்தபர்படகமதுகரோத்ரஸமங்காஸித்தஂ ஸர்பிஃ பித்தகுஷ்டிநாஂ, ப்ரியாலஶாலாரக்வதநிம்பஸப்தபர்ணசித்ரகமரிசவசாகுஷ்டஸித்தஂ ஶ்லேஷ்மகுஷ்டிநாஂ பல்லாதகாபயாவிடங்கஸித்தஂ வா, ஸர்வேஷாஂ துவரகதைலஂ பல்லாதகதைலஂ வேதி ||௭||
View original
तत्र प्रथममेव कुष्ठिनं स्नेहपानविधानेनोपपादयेत् |
मेषशृङ्गीश्वदंष्ट्राशार्ङ्गेष्टागुडूचीद्विपञ्चमूलीसिद्धं तैलं घृतं वा वातकुष्ठिनां पानाभ्यङ्गयोर्विदध्यात्, धवाश्वकर्णककुभपलाशपिचुमर्दपर्पटकमधुकरोध्रसमङ्गासिद्धं सर्पिः पित्तकुष्ठिनां, प्रियालशालारग्वधनिम्बसप्तपर्णचित्रकमरिचवचाकुष्ठसिद्धं श्लेष्मकुष्ठिनां भल्लातकाभयाविडङ्गसिद्धं वा, सर्वेषां तुवरकतैलं भल्लातकतैलं वेति ||७||
Show commentary
தத்ரேத்யாதி| ஸ்நேஹபாநவிதாநேநேதி வமநாதிஶோதநாங்கஸ்யைவ ஸ்நேஹஸ்ய பாநவிதாநேந; ந புநஃ ஸ்வதந்த்ரஸ்ய, குஷ்டாநாஂ ரூக்ஷணீயத்வாத்| ஸ்நிக்தஸ்ய புநஃ க்ரமாதநுக்தாந்யபி வமநவிரேசநஶோணிதமோக்ஷணாநி க்ரமேணைவ பூர்வரூபாதௌ, அநேநைவ க்ரமேண கர்மணஃ ஸர்வத்ரோக்தத்வாத்| உபபாதயேத் உபக்ரமேதேத்யர்தஃ| தாநேவ ஶோதநாங்கஸ்நேஹாநுத்பாதயந்நாஹ- மேஷஶங்கீத்யாதி| மேஷஶங்கீ கர்கடஶங்கீ; கயீ து புத்ரஞ்ஜீவகபேதமாஹ| ஶ்வதஂஷ்ட்ரா கோக்ஷுரகஃ| ஶார்ங்கேஷ்டா காகதிக்தா, ‘பும்புரடா’ இதி லோகே; ‘கூதகரஞ்ஜ’ இத்யபரே| ஶேஷஂ ப்ரஸித்தம்| ஏதைஃ கஷாயகல்கரூபைஃ ஸித்தஂ ஸாமாந்யபரிபாஷயா தைலஂ கதஂ வா வாதகுஷ்டே ஏவ, கபாநுபந்தே தைலஂ, பித்தாநுபந்தே கதம்; அந்யே து பாநாய கதஂ, அப்யங்காய தைலமிதி| அஶ்வகர்ணேத்யாதி அஶ்வகர்ணஃ பூர்வதேஶே கந்தமுண்டோऽஶ்வத்தஸதஶஃ| ககுபஃ ஸுகந்திமூலோ விடபஃ| பலாஶஃ கிஂஶுகஃ| பிசுமர்தோ நிம்பஃ| ஸமங்கா ஸ்பர்ஶரோதநிகா, லஜ்ஜாலுரிதி லோகே| ப்ரியாலேத்யாதி| ப்ரியாலஶ்சாரஃ| ஸர்பிரிதி பூர்வயோகாதநுவர்ததே, ஏவமக்ரேऽபி| பல்லாதகேத்யாதி| துவரகஃ பஶ்சிமஸமுத்ரபூமிஷு ப்ரஸித்த ஏவ||௭||
Adhikarana ௬ (௮-௯) · Śloka ௯
ஸப்தபர்ணாரக்வதாதிவிஷேக்ஷுரபாடாகடுரோஹிண்யமதாத்ரிபலாபடோலபிசுமர்தபர்படகதுராலபாத்ராயமாணாமுஸ்தாசந்தநபத்மக- ஹரித்ரோபகுல்யாவிஶாலாமூர்வாஶதாவரீஸாரிவேந்த்ரயவாடரூஷகஷட்க்ரந்தாமதுகபூநிம்பகஷ்டிகா இதி ஸமபாகாஃ கல்கஃஸ்யாத், கல்காச்சதுர்குணஂ ஸர்பிஃ ப்ரக்ஷிப்ய தத்த்விகுணோ தாத்ரீபலரஸஸ்தச்சதுர்குணா ஆபஸ்ததைகத்யஂ ஸமாலோட்ய விபசேத், ஏதந்மஹாதிக்தகஂ நாம ஸர்பிஃ குஷ்டவிஷமஜ்வரரக்தபித்தஹத்ரோகோந்மாதாபஸ்மாரகுல்மபிடகாஸக்தரகலகண்டகண்டமாலா- ஶ்லீபதபாண்டுரோகவிஸர்பார்ஶஃஷாண்ட்யகண்டூபாமாதீஞ்சமயேதிதி ||௮||
த்ரிபலாபடோலபிசுமந்தாடரூஷககடுரோஹிணீதுராலபாத்ராயமாணாஃ பர்படகஶ்சைதேஷாஂ த்விபலிகாந் பாகாஞ்ஜலத்ரோணே ப்ரக்ஷிப்ய பாதாவஶேஷஂ கஷாயமாதாய கல்கபேஷ்யாணீமாநி பேஷஜாந்யர்தபலிகாநி த்ராயமாணாமுஸ்தேந்த்ரயவசந்தநகிராததிக்தாநி பிப்பல்யஶ்சைதாநி கதப்ரஸ்தே ஸமாவாப்ய விபசேத், ஏதத்திக்தகஂ நாம ஸர்பிஃ குஷ்டவிஷமஜ்வரகுல்மார்ஶோக்ரஹணீதோஷஶோபபாண்டுரோகவிஸர்பஷாண்ட்யஶமநமூர்த்வஜத்ருகதரோகக்நஂ சேதி ||௯||
View original
सप्तपर्णारग्वधातिविषेक्षुरपाठाकटुरोहिण्यमृतात्रिफलापटोलपिचुमर्दपर्पटकदुरालभात्रायमाणामुस्ताचन्दनपद्मक- हरिद्रोपकुल्याविशालामूर्वाशतावरीसारिवेन्द्रयवाटरूषकषड्ग्रन्थामधुकभूनिम्बगृष्टिका इति समभागाः कल्कःस्यात्, कल्काच्चतुर्गुणं सर्पिः प्रक्षिप्य तद्द्विगुणो धात्रीफलरसस्तच्चतुर्गुणा आपस्तदैकध्यं समालोड्य विपचेत्, एतन्महातिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वररक्तपित्तहृद्रोगोन्मादापस्मारगुल्मपिडकासृग्दरगलगण्डगण्डमाला- श्लीपदपाण्डुरोगविसर्पार्शःषाण्ढ्यकण्डूपामादीञ्छमयेदिति ||८||
त्रिफलापटोलपिचुमन्दाटरूषककटुरोहिणीदुरालभात्रायमाणाः पर्पटकश्चैतेषां द्विपलिकान् भागाञ्जलद्रोणे प्रक्षिप्य पादावशेषं कषायमादाय कल्कपेष्याणीमानि भेषजान्यर्धपलिकानि त्रायमाणामुस्तेन्द्रयवचन्दनकिराततिक्तानि पिप्पल्यश्चैतानि घृतप्रस्थे समावाप्य विपचेत्, एतत्तिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वरगुल्मार्शोग्रहणीदोषशोफपाण्डुरोगविसर्पषाण्ढ्यशमनमूर्ध्वजत्रुगतरोगघ्नं चेति ||९||
Show commentary
ஹரித்ரோபகுல்யாவிஶாலேத்யத்ர தந்த்ராந்தரதர்ஶநாத்தரித்ராத்வயஂ, பிப்பலீ கஜபிப்பலீ சேத்யுபகுல்யாத்வயஂ ச போத்தவ்யஂ, விஶாலா இந்த்ரவாருணீ, மூர்வா சோரஸ்நாயுஃ, ஷட்க்ரந்தா வசா| பரிபாஷாவ்யாபாரோ நாஸ்த்யேவாத்ர மஹாதிக்தகே, ஸாமாந்யகல்ககஷாயபரிமாணத்ரவ்யபரிமாணயோஶ்சோக்தத்வாத்| ஷாண்ட்யஂ ஷண்டபாவஃ||௮-௯||
Adhikarana ௭ (௧௦) · Śloka ௧௧
அதோऽந்யதமேந கதேந ஸ்நிக்தஸ்விந்நஸ்யைகாஂ த்வே திஸ்ரஶ்சதஸ்ரஃ பஞ்ச வா ஸிரா வித்யேத்; மண்டலாநி சோத்ஸந்நாந்யவலிகேதபீக்ஷ்ணஂ, ப்ரச்சயேத்வா, ஸமுத்ரபேநஶாககோஜீகாகோதும்பரிகாபத்ரைர்வாऽவகஷ்யாலேபயேல்லாக்ஷாஸர்ஜரஸரஸாஞ்ஜந- ப்ரபுந்நடாவல்குஜதேஜோவத்யஶ்வமாரகார்ககுடஜாரேவதமூலகல்கைர்மூத்ரபிஷ்டைஃ பித்தபிஷ்டைர்வா, ஸ்வர்ஜிகாதுத்தகாஸீஸவிடங்காகாரதூமசித்ரககடுகஸுதாஹரித்ராஸைந்தவகல்கைர்வா, ஏதாந்யேவாவாப்ய க்ஷாரகல்பேந நிஃஸ்ருதே பாலாஶே க்ஷாரே ததோ விபாச்ய பாணீதமிவ ஸஞ்ஜாதமவதார்ய லேபயேத், ஜ்யோதிஷ்கபலலாக்ஷாமரிசபிப்பலீஸுமநஃபத்ரைர்வா, ஹரிதாலமநஃஶிலார்கக்ஷீரதிலஶிக்ருமரிசகல்கைர்வா, ஸ்வர்ஜிகாகுஷ்டதுத்தகுடஜசித்ரகவிடங்கமரிசரோத்ரமநஃஶிலாகல்கைர்வா, ஹரீதகீகரஞ்ஜிகாவிடங்கஸித்தார்தகலவணரோசநாவல்குஜஹரித்ராகல்கைர்வா ||௧௦||
ஸர்வே குஷ்டாபஹாஃ ஸித்தா லேபாஃ ஸப்த ப்ரகீர்திதாஃ |௧௧|
View original
अतोऽन्यतमेन घृतेन स्निग्धस्विन्नस्यैकां द्वे तिस्रश्चतस्रः पञ्च वा सिरा विध्येत्; मण्डलानि चोत्सन्नान्यवलिखेदभीक्ष्णं, प्रच्छयेद्वा, समुद्रफेनशाकगोजीकाकोदुम्बरिकापत्रैर्वाऽवघृष्यालेपयेल्लाक्षासर्जरसरसाञ्जन- प्रपुन्नडावल्गुजतेजोवत्यश्वमारकार्ककुटजारेवतमूलकल्कैर्मूत्रपिष्टैः पित्तपिष्टैर्वा, स्वर्जिकातुत्थकासीसविडङ्गागारधूमचित्रककटुकसुधाहरिद्रासैन्धवकल्कैर्वा, एतान्येवावाप्य क्षारकल्पेन निःस्रुते पालाशे क्षारे ततो विपाच्य फाणीतमिव सञ्जातमवतार्य लेपयेत्, ज्योतिष्कफललाक्षामरिचपिप्पलीसुमनःपत्रैर्वा, हरितालमनःशिलार्कक्षीरतिलशिग्रुमरिचकल्कैर्वा, स्वर्जिकाकुष्ठतुत्थकुटजचित्रकविडङ्गमरिचरोध्रमनःशिलाकल्कैर्वा, हरीतकीकरञ्जिकाविडङ्गसिद्धार्थकलवणरोचनावल्गुजहरिद्राकल्कैर्वा ||१०||
सर्वे कुष्ठापहाः सिद्धा लेपाः सप्त प्रकीर्तिताः |११|
Show commentary
ஶாகோ மஹாகரபத்ரஃ, ‘ஶாகோட’ இத்யந்யே; கோஜீ கோஜிஹ்வா; காகோதும்பரிகா காஷ்டோதும்பரிகா| தமேவ ப்ரலேபஂ நிர்திஶந்நாஹ- லாக்ஷாஸர்ஜரஸேத்யாதி| ஆரேவதஃ கிரமாலகஃ| பித்தபிஷ்டைரிதி கோபித்தபிஷ்டைஃ| ஏதாந்யேவேத்யாதி| நிஃஸ்ருதே காலிதே| க்ஷாரகல்பாதிதேஶேந திலநாலாதிபிராதீபநஂ ஷங்குணோதகஸ்ராவணஂ ச| ஸுவர்சிகாதுத்தகாஸீஸாதிசூர்ணஂ பரிவாப்ய க்ஷாராத் த்வாத்ரிஂஶத்தமபாகப்ரமாணம்| ஸ்வர்ஜிகேத்யாதி| ஜ்யோதிஷ்கஃ காகமர்தநிகா, தஸ்யாஃ பலம்| ஸுமநா ஜாதீ| ஹரிதாலேத்யாதி| ஶிக்ருர்விடபஶாகஃ, ஶோபாஞ்ஜநமந்யே| ஹரீதகீத்யாதி| கரஞ்ஜிகா வக்ஷகரஞ்ஜஃ| ஸர்வேத்யாதி| ஸித்தா இதி விஶேஷணஂ நிஶ்சிதபலஸித்திபோதநார்தம்||௧௦||-
Adhikarana ௮ (௧௧-௧௨) · Śloka ௧௨
வைஶேஷிகாநதஸ்தூர்த்வஂ தத்ரூஶ்வித்ரேஷு மே ஶணு ||௧௧||
லாக்ஷா குஷ்டஂ ஸர்ஷபாஃ ஶ்ரீநிகேதஂ ராத்ரிர்வ்யோஷஂ சக்ரமர்தஸ்ய பீஜம் |
கத்வைகஸ்தஂ தக்ரபிஷ்டஃ ப்ரலேபோ தத்ரூஷூக்தோ மூலகாத்பீஜயுக்தஃ ||௧௨||
View original
वैशेषिकानतस्तूर्ध्वं दद्रूश्वित्रेषु मे शृणु ||११||
लाक्षा कुष्ठं सर्षपाः श्रीनिकेतं रात्रिर्व्योषं चक्रमर्दस्य बीजम् |
कृत्वैकस्थं तक्रपिष्टः प्रलेपो दद्रूषूक्तो मूलकाद्बीजयुक्तः ||१२||
Show commentary
வைஶேஷிகாநித்யாதி| ஶ்ரீநிகேதஂ நவநீததூபஃ ஸரலநிர்யாஸ இதி| ராத்ரிர்ஹரித்ரா||௧௧-௧௨||
Adhikarana ௯ (௧௩) · Śloka ௧௩
ஸிந்தூத்பூதஂ சக்ரமர்தஸ்ய பீஜமிக்ஷூத்பூதஂ கேஶரஂ தார்க்ஷ்யஶைலம் |
பிஷ்டோ லேபோऽயஂ கபித்தாத்ரஸேந தத்ரூஸ்தூர்ணஂ நாஶயத்யேஷ யோகஃ ||௧௩||
View original
सिन्धूद्भूतं चक्रमर्दस्य बीजमिक्षूद्भूतं केशरं तार्क्ष्यशैलम् |
पिष्टो लेपोऽयं कपित्थाद्रसेन दद्रूस्तूर्णं नाशयत्येष योगः ||१३||
Show commentary
ஸிந்தூத்பூதமித்யாதி| ஸிந்தூத்பூதஂ ஸைந்தவம்| இக்ஷூத்பூதோ குடஃ| கேஶரஂ பகுலம்| தார்க்ஷ்யஶைலஂ ரஸாஞ்ஜநம்||௧௩||
Adhikarana ௧௦ (௧௪) · Śloka ௧௪
ஹேமக்ஷீரீ வ்யாதிகாதஃ ஶிரீஷோ நிம்பஃ ஸர்ஜோ வத்ஸகஃ ஸாஜகர்ணஃ |
ஶீக்ரஂ தீவ்ரா நாஶயந்தீஹ தத்ரூஃ ஸ்நாநாலேபோத்தர்ஷணேஷூபயுக்தாஃ ||௧௪||
View original
हेमक्षीरी व्याधिघातः शिरीषो निम्बः सर्जो वत्सकः साजकर्णः |
शीघ्रं तीव्रा नाशयन्तीह दद्रूः स्नानालेपोद्धर्षणेषूपयुक्ताः ||१४||
Show commentary
ஹேமக்ஷீரீ கங்குஷ்டம்| வ்யாதிகாதஃ கிரமாலகஃ| ஸர்ஜோ லகுஸர்ஜஃ| அஜகர்ணோ மஹாஸர்ஜஃ, ‘கந்தமுண்ட’ இத்யேகே| ஸ்நாநேத்யாதி| ‘பாநாலேபோத்தர்ஷணேஷு’ இத்யந்யே படந்தி| லேபநோத்தர்ஷணயோஃ பேஷணே தக்ரமம்லஂ, கபித்தரஸமந்யேऽநுவர்தயந்தி||௧௪||
Adhikarana ௧௧ (௧௫) · Śloka ௧௫
பத்ராஸஞ்ஜ்ஞோதும்பரீமூலதுல்யஂ தத்த்வா மூலஂ க்ஷோதயித்வா மலப்வாஃ |
ஸித்தஂ தோயஂ பீதமுஷ்ணே ஸுகோஷ்ணஂ ஸ்போடாஞ்ச்வித்ரே புண்டரீகே ச குர்யாத் ||௧௫||
View original
भद्रासञ्ज्ञोदुम्बरीमूलतुल्यं दत्त्वा मूलं क्षोदयित्वा मलप्वाः |
सिद्धं तोयं पीतमुष्णे सुखोष्णं स्फोटाञ्छ्वित्रे पुण्डरीके च कुर्यात् ||१५||
Show commentary
தத்ருஷு யோகத்ரயமபிதாய ஶ்வித்ரே விநிர்திஶந்நாஹ- பத்ரேத்யாதி| உதும்பரீ பத்ரநாமா காஷ்டோதும்பரிகா மஹதீ, மலபூஃ ஸைவால்பவிடபா, தயோர்மூலஂ பலஂ ஷோடஶபிஃ ஸலிலபலைஃ பக்வஂ சதுர்பாகாவஶிஷ்டமுஷ்ணகாலே கோஷ்ணஂ பீதமாதபஸஂஸ்தஸ்ய கடுதைலாப்யக்தஸ்ய ச ஶ்வித்ரே ஸ்போடஜநநம்| ஜீர்ணே கவ்யமதிதேந தாடிமயூஷேண வா போக்தவ்யம்||௧௫||
Adhikarana ௧௨ (௧௬) · Śloka ௧௬
த்வைபஂ தக்தஂ சர்ம மாதங்கஜஂ வா பிந்நே ஸ்போடே தைலயுக்தஂ ப்ரலேபஃ |௧௬|
View original
द्वैपं दग्धं चर्म मातङ्गजं वा भिन्ने स्फोटे तैलयुक्तं प्रलेपः |१६|
Show commentary
ஸஞ்ஜாதபிந்நஸ்போடஸ்ய ஶ்வித்ரிண உத்தரகர்ம நிர்திஶந்நாஹ- த்வைபமித்யாதி| த்வீபீ சித்ரகாயோ வ்யாக்ரஃ, தஸ்யேதஂ சர்ம த்வைபம்| மாதங்கோ ஹஸ்தீ, தஸ்மாஜ்ஜாதஂ மாதங்கஜஂ சர்ம| தைலமத்ர விஷாணிகாஸித்தம்| ததுக்தம்- “ஆவர்தகீமூலஸித்தேந தைலேநாப்யஜ்யாவசூர்ணயேத் கஜத்வீபிசர்மமஸீசூர்ணேந, த்ரிபலாலோஹசூர்ணேந வா” இதி|௧௬|-
Adhikarana ௧௩ (௧௬) · Śloka ௧௬
பூதிஃ கீடோ ராஜவக்ஷோத்பவேந க்ஷாரேணாக்தஃ ஶ்வித்ரமேகோ நிஹந்தி ||௧௬||
View original
पूतिः कीटो राजवृक्षोद्भवेन क्षारेणाक्तः श्वित्रमेको निहन्ति ||१६||
Show commentary
பூதிஃ கீடஃ ஶஸ்யாதோ வர்ஷாகாலே கர்புரகஃ ‘தேலிநீ’ இதி ப்ரஸித்தஃ, பூர்வதேஶே ‘புண்டாலிகா’ இதி| ஸ சாரக்வதக்ஷாரேண ஸஹாக்தோ மிஶ்ரிதஃ| ராஜவக்ஷ ஆரக்வதஃ| ஏகஃ ஶ்ரேஷ்டஃ| உத்தாலநத்வாத் க்ஷாரோதகேநாத்ர த்ரவகார்யம்| ‘உக்தஃ’ இத்யந்யே வதந்தி||௧௬||
Adhikarana ௧௪ (௧௭) · Śloka ௧௭
கஷ்ணஸ்ய ஸர்பஸ்ய மஸீ ஸுதக்தா பைபீதகஂ தைலமத த்விதீயம் |
ஏதத் ஸமஸ்தஂ மதிதஂ ப்ரலேபாச்ச்வித்ராணி அர்வாண்யபஹந்தி ஶீக்ரம் ||௧௭||
View original
कृष्णस्य सर्पस्य मसी सुदग्धा बैभीतकं तैलमथ द्वितीयम् |
एतत् समस्तं मृदितं प्रलेपाच्छ्वित्राणि अर्वाण्यपहन्ति शीघ्रम् ||१७||
Show commentary
கஷ்ணஸ்யேத்யாதி| கஷ்ணஸர்போ யதா தஹ்யமாநோऽதிகஷ்ணத்வஂ கச்சதி ததா தச்சூர்ணஂ மஸீத்யுச்யதே, ஸ ஏவாக்நிதஹ்யமாநோ யதா ஶுக்லத்வஂ யாதி ததா க்ஷார இத்யுச்யதே||௧௭||
Adhikarana ௧௫ (௧௮) · Śloka ௧௮
அத்யர்ததோயே ஸுபதிஸ்ருதஸ்ய க்ஷாரஸ்ய கல்பேந து ஸப்தகத்வஃ |
தைலஂ ஶதஂ தேந சதுர்குணேந ஶ்வித்ராபஹஂ ம்ரக்ஷணமேததக்ர்யம் ||௧௮||
View original
अध्यर्धतोये सुभतिस्रुतस्य क्षारस्य कल्पेन तु सप्तकृत्वः |
तैलं शृतं तेन चतुर्गुणेन श्वित्रापहं म्रक्षणमेतदग्र्यम् ||१८||
Show commentary
அத்யர்தேத்யாதி| கஷ்ணஸ்ய ஸர்பஸ்யேத்யநுவர்தமாநாத்தஸ்ய க்ஷாராதத்யர்தஂ தோயமதிகார்தமித்யர்தஃ| க்ஷாரஸ்ய கல்பேந க்ஷாரபாகவிதிநா| ஸப்தகத்வஃ ஸப்தவாராந்| ம்ரக்ஷணம் ஆலேபநம்| அக்ர்யஂ ப்ரதாநமித்யர்தஃ||௧௮||
Adhikarana ௧௬ (௧௯-௨௦) · Śloka ௨௦
கதேந யுக்தஂ ப்ரபுநாடபீஜஂ குஷ்டஂ ச யஷ்டீமதுகஂ ச பிஷ்ட்வா |
ஶ்வேதாய தத்யாத்கஹகுக்குடாய சதுர்தபக்தாய புபுக்ஷிதாய ||௧௯||
தஸ்யோபஸங்கஹ்ய ச தத் புரீஷமுத்பாசிதஂ ஸர்வத ஏவ லிம்பேத் |
அப்யந்தரஂ மாஸமிமஂ ப்ரயோகஂ ப்ரயோஜயேச்ச்வித்ரமதோ நிஹந்தி ||௨௦||
View original
घृतेन युक्तं प्रपुनाडबीजं कुष्ठं च यष्टीमधुकं च पिष्ट्वा |
श्वेताय दद्याद्गृहकुक्कुटाय चतुर्थभक्ताय बुभुक्षिताय ||१९||
तस्योपसङ्गृह्य च तत् पुरीषमुत्पाचितं सर्वत एव लिम्पेत् |
अभ्यन्तरं मासमिमं प्रयोगं प्रयोजयेच्छ्वित्रमथो निहन्ति ||२०||
Show commentary
கதேநேத்யாதி| சதுர்தபக்தாயேதி ஏகாஹமுபோஷிதாய த்விதீயேऽஹநி ஸாயஂ தவலாய க்ராம்யகுக்குடாயாத்யந்தபுபுக்ஷிதாய ப்ரபுந்நாடபீஜாதிகஂ கதயுக்தஂ பக்ஷயிதுஂ தத்யாத்| தஸ்ய புரீஷமுபஸங்கஹ்ய கஹீத்வா தேந புரீஷேண மாஸமேகஂ ஶ்வித்ரமப்யந்தரஂ தாத்வந்தர்கதஂ மலப்வாதிபிஃ ப்ரயோகைஃ ஸ்போடகாதிபிருத்பாசிதஂ பாகஂ நீதஂ லிம்பேத்; ஸ லேபஸ்தச்ச்வித்ரஂ நிஹந்தீத்யர்தஃ||௧௯-௨௦||
Adhikarana ௧௭ (௨௧-௨௨) · Śloka ௨௨
க்ஷாரே ஸுதக்தே ஜலகண்டஜே து கஜஸ்ய மூத்ரேண பஹுஸ்ருதே ச |
த்ரோணப்ரமாணே தஶபாகயுக்தஂ தத்த்வா பசேத்பீஜமவல்குஜஸ்ய ||௨௧||
ஏதத்யதா சிக்கணதாமுபைதி ததா ஸமஸ்தஂ குடிகா விதத்யாத் |
ஶ்வித்ரஂ ப்ரலிம்பேதத ஸம்ப்ரகஷ்ய தயா வ்ரஜேதாஶு ஸவர்ணபாவம் ||௨௨||
View original
क्षारे सुदग्धे जलगण्डजे तु गजस्य मूत्रेण बहुस्रुते च |
द्रोणप्रमाणे दशभागयुक्तं दत्त्वा पचेद्बीजमवल्गुजस्य ||२१||
एतद्यदा चिक्कणतामुपैति तदा समस्तं गुटिका विदध्यात् |
श्वित्रं प्रलिम्पेदथ सम्प्रघृष्य तया व्रजेदाशु सवर्णभावम् ||२२||
Show commentary
க்ஷார இத்யாதி| ஜலகண்டோ ஜலகண்டீரகஃ, நதீபிப்பலிகேத்யந்யே| ‘கஜலேண்டஜே க்ஷாரே’ இத்யந்யே படந்தி; தச்ச ந படநீயஂ தந்த்ராந்தரவிரோதாத்| தஶபாகயுக்தஂ தஶபாகயோஜிதமவல்குஜசூர்ணஂ ப்ரக்ஷிபேதிதி||௨௧-௨௨||
Adhikarana ௧௮ (௨௩-௨௪) · Śloka ௨௪
கஷாயகல்பேந ஸுபாவிதாஂ து ஜலஂ த்வசா சூதஹரீதகீநாம் |
தாஂ தாம்ரதீபே ப்ரணிதாய தீமாந் வர்திஂ வடக்ஷீரஸுபாவிதாஂ து ||௨௩||
ஆதீப்ய தஜ்ஜாதமஸீஂ கஹீத்வா தாஂ சாபி பத்யாம்பஸி பாவயித்வா |
ஸம்ப்ரச்சிதஂ தத்பஹுஶஃ கிலாஸஂ தைலேந ஸிக்தஂ கடுநா ப்ரயாதி ||௨௪||
View original
कषायकल्पेन सुभावितां तु जलं त्वचा चूतहरीतकीनाम् |
तां ताम्रदीपे प्रणिधाय धीमान् वर्तिं वटक्षीरसुभावितां तु ||२३||
आदीप्य तज्जातमसीं गृहीत्वा तां चापि पथ्याम्भसि भावयित्वा |
सम्प्रच्छितं तद्बहुशः किलासं तैलेन सिक्तं कटुना प्रयाति ||२४||
Show commentary
கஷாயேத்யாதி| சூதஹரீதகீநாஂ த்வசா கத்வா கஷாயகல்பேந க்வாதகல்பநயா யஜ்ஜலஂ க்வாதஃ, தேந ஸுபாவிதாஂ பிசுவர்திஂ கடுதைலேந ஸிக்த்வா, தாஂ தாம்ரதீபே ப்ரணிதாய ஸ்தாபயித்வா, ஆதீப்ய ப்ரஜ்வால்ய, தஜ்ஜாதமஸீஂ கஹீத்வா, ததோ வடக்ஷீரஸுபாவிதாஂ கத்வா, ததஸ்தாமேவ பத்யாக்வாதேந பாவயித்வா, கடுநா தைலேந ஸிக்தஂ கிலாஶஂ பஹுஶஃ ஸம்ப்ரச்சிதஂ தயா லேபிதமபயாதி| “பாவ்யத்ரவ்யஸமஂ க்வாத்யஂ க்வாதஶ்சாஷ்டாஂஶஶேஷிதஃ” இதி| அயஂ யோகோऽந்யத்ராப்யுக்தஃ- “பத்யாம்ரத்வக்கஷாயேண பிசுவர்திஃ ஸுபாவிதா| கடுதைலயுதே தாம்ரபாத்ரே ப்ரஜ்வாலயேத்ததஃ|| மஸீஂ தஜ்ஜாஂ வடக்ஷீரபத்யாக்வாதேந பாவயேத்| ம்ரக்ஷிதஂ கடுதைலாக்தஂ தேந ஶ்வித்ரஂ ப்ரணஶ்யதி”- இதி| கயதாஸஸ்த- ‘வார்திஂ படவார்திஂ பூர்வஂ வடக்ஷீரேண பாவயேத்ததஃ கடுதைலேந’ இதி வ்யாக்யாநயதி| “தைலேந ஸிக்தஂ கடுநா ஸமஸ்தமாலேபயேதேவமுபைதி ஶாந்திம்”- இதி கேசித் படந்தி||௨௩-௨௪||
Adhikarana ௧௯ (௨௫-௨௬) · Śloka ௨௬
ஆவல்குஜஂ பீஜமக்ர்யஂ நதீஜஂ காகாஹ்வாநோதும்பரீ யா ச லாக்ஷா |
லௌஹஂ சூர்ணஂ மாகதீ தார்க்ஷ்யஶைலஂ துல்யாஃ கார்யாஃ கஷ்ணவர்ணாஸ்திலாஶ்ச ||௨௫||
வர்திஂ கத்வா தாஂ கவாஂ பித்தபிஷ்டாஂ லேபஃ கார்யஃ ஶ்வித்ரிணாஂ ஶ்வித்ரஹாரீ |
லேபாத் பித்தஂ ஶைகிநஂ ஶ்வித்ரஹாரி ஹ்ரீபேரஂ வா தக்தமேதேந யுக்தம் ||௨௬||
View original
आवल्गुजं बीजमग्र्यं नदीजं काकाह्वानोदुम्बरी या च लाक्षा |
लौहं चूर्णं मागधी तार्क्ष्यशैलं तुल्याः कार्याः कृष्णवर्णास्तिलाश्च ||२५||
वर्तिं कृत्वा तां गवां पित्तपिष्टां लेपः कार्यः श्वित्रिणां श्वित्रहारी |
लेपात् पित्तं शैखिनं श्वित्रहारि ह्रीबेरं वा दग्धमेतेन युक्तम् ||२६||
Show commentary
ஆவல்குஜமித்யாதி| அக்ர்யஂ ஶ்ரேஷ்டஂ, நதீஜஂ தாபீநதீஸமுத்தோ மாக்ஷிகதாதுஃ, காகாஹ்வாநோதும்பரீ காகஸஞ்ஜ்ஞோதும்பரிகா, யா ச லாக்ஷா ஸாऽபி தஜ்ஜா ஸாந்நித்யாத், தார்க்ஷ்யஶைலஂ ரஸாஞ்ஜநஂ, தேஸ்துல்யாஃ கஷ்ணவர்ணாஸ்திலாஃ கார்யாஃ, தைர்வர்திஂ கத்வா தயா லேபஃ கார்யஃ| அந்யே ‘தாப்யுத்பூதோऽவல்குஜஂ பீஜமக்ர்யஂ’ இதி படந்தி; தத்ராபி தாப்யுத்பூதோ மாக்ஷிகதாதுஃ| ஶிகிந இதஂ ஶைகிநஂ பித்தஂ மயூரபித்தமித்யர்தஃ||௨௫-௨௬||
Adhikarana ௨௦ (௨௭-௨௮) · Śloka ௨௯
துத்தாலகடுகாவ்யோஷஸிஂஹார்கஹயமாரகாஃ |
குஷ்டாவல்குஜபல்லாதக்ஷீரிணீஸர்ஷபாஃ ஸ்நுஹீ ||௨௭||
தில்வகாரிஷ்டபீலூநாஂ பத்ராண்யாரக்வதஸ்ய ச |
பீஜஂ விடங்காஶ்வஹந்த்ரோர்ஹரித்ரே பஹதீத்வயம் ||௨௮||
ஆப்யாஂ ஶ்வித்ராணி யோகாப்யாஂ லேபாந்நஶ்யந்த்யஶேஷதஃ |௨௯|
View original
तुत्थालकटुकाव्योषसिंहार्कहयमारकाः |
कुष्ठावल्गुजभल्लातक्षीरिणीसर्षपाः स्नुही ||२७||
तिल्वकारिष्टपीलूनां पत्राण्यारग्वधस्य च |
बीजं विडङ्गाश्वहन्त्रोर्हरिद्रे बृहतीद्वयम् ||२८||
आभ्यां श्वित्राणि योगाभ्यां लेपान्नश्यन्त्यशेषतः |२९|
Show commentary
துத்தேத்யாதி| ஆலஂ ஹரிதாலம்| ஸிஂஹோ ரக்தஶோபாஞ்ஜநஃ | க்ஷீரிணீ அர்கபுஷ்பீ| துத்தாலகடுகேத்யாதிஶ்லோகத்வயேந யோகத்வயஂ போத்தவ்யம்||௨௭-௨௮||-
Adhikarana ௨௧ (௨௯-௩௩) · Śloka ௩௩
வாயஸீபல்குதிக்தாநாஂ ஶதஂ தத்த்வா பதக் பதக் ||௨௯||
த்வே லோஹரஜஸஃ ப்ரஸ்தே த்ரிபலாத்ர்யாடகஂ ததா |
த்ரித்ரோணேऽபாஂ பசேத்யாவத்பாகௌ த்வாவஸநாதபி ||௩௦||
ஶிஷ்டௌ ச விபசேத்பூய ஏதைஃ ஶ்லக்ஷ்ணப்ரபேஷிதைஃ |
கல்கைரிந்த்ரயவவ்யோஷத்வக்தாருசதுரங்குலைஃ ||௩௧||
பாராவதபதீதந்தீபாகுசீகேஶராஹ்வயைஃ |
கண்டகார்யா ச தத்பக்வஂ கதஂ குஷ்டிஷு யோஜயேத் ||௩௨||
தோஷதாத்வாஶ்ரிதஂ பாநாதப்யங்காத்த்வக்கதஂ ததா |
அப்யஸாத்யஂ நணாஂ குஷ்டஂ நாம்நா நீலஂ நியச்சதி ||௩௩||
View original
वायसीफल्गुतिक्तानां शतं दत्त्वा पृथक् पृथक् ||२९||
द्वे लोहरजसः प्रस्थे त्रिफलात्र्याढकं तथा |
त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावद्भागौ द्वावसनादपि ||३०||
शिष्टौ च विपचेद्भूय एतैः श्लक्ष्णप्रपेषितैः |
कल्कैरिन्द्रयवव्योषत्वग्दारुचतुरङ्गुलैः ||३१||
पारावतपदीदन्तीबाकुचीकेशराह्वयैः |
कण्टकार्या च तत्पक्वं घृतं कुष्ठिषु योजयेत् ||३२||
दोषधात्वाश्रितं पानादभ्यङ्गात्त्वग्गतं तथा |
अप्यसाध्यं नृणां कुष्ठं नाम्ना नीलं नियच्छति ||३३||
Show commentary
வாயஸீ காகதிக்தா ‘சிரபோடிகா’ இதி லோகே, ‘காகமாசீ’ இத்யந்யே; பல்குஃ காகோதும்பரிகா, ‘அவல்குஃ’ இத்யபரே படந்தி, அவல்குஃ பாகுசீ; திக்தா கடுகா| பாராவதபதீ ஈஷல்லோஹிதோ ஹஂஸபதீபேதஃ| கேஶராஹ்வயோ பகுலஃ| த்ரித்ரோணேऽபாமித்யத்ர அபாஂ த்விகுணமாத்ரா, த்ரவத்வாத்; தேந ஜலஷட்த்ரோணாஃ ப்ரக்ஷிப்யந்தே| அஸநாத் பீஜகஸாராத்த்வௌ ப்ரஸ்தௌ| ஶிஷ்டௌ உர்வரிதௌ த்வௌ, சதுர்தபாகஂ ஸர்பிஃ, ஸர்பிஷஶ்சதுர்தாஂஶமிந்த்ரயவாதிகல்கஂ ப்ரக்ஷிப்ய விபசேதிதி||௨௯-௩௩||
Adhikarana ௨௨ (௩௪-௩௮) · Śloka ௩௮
த்ரிபலாத்வக் த்ரிகடுகஂ ஸுரஸா மதயந்திகா |
வாயஸ்யாரக்வதஶ்சைஷாஂ துலாஂ குர்யாத் பதக் பதக் ||௩௪||
காகமாச்யர்கவருணதந்தீகுடஜசித்ரகாத் |
தார்வீநிதிக்திகாப்யாஂ து பதக்தஶபலஂ ததா ||௩௫||
த்ரித்ரோணேऽபாஂ பசேத்யாவத் ஷட்ப்ரஸ்தஂ பரிஶேஷிதம் |
ஶகத்ரஸததிக்ஷீரமூத்ராணாஂ பதகாடகம் ||௩௬||
தத்வத்ததஸ்ய தத்ஸாத்யஂ பூநிம்பவ்யோஷசித்ரகைஃ |
கரஞ்ஜபலநீலிகாஶ்யாமாவல்குஜபீலுபிஃ ||௩௭||
நீலிநீநிம்பகுஸுமைஃ ஸித்தஂ குஷ்டாபஹஂ கதம் |
ம்ரக்ஷணாதங்கஸாவர்ண்யஂ ஶ்வித்ரிணாஂ ஜநயேந்நணாம் |
பகந்தரஂ கமீநர்ஶோ மஹாநீலஂ நியச்சதி ||௩௮||
View original
त्रिफलात्वक् त्रिकटुकं सुरसा मदयन्तिका |
वायस्यारग्वधश्चैषां तुलां कुर्यात् पृथक् पृथक् ||३४||
काकमाच्यर्कवरुणदन्तीकुटजचित्रकात् |
दार्वीनिदिग्धिकाभ्यां तु पृथग्दशपलं तथा ||३५||
त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावत् षट्प्रस्थं परिशेषितम् |
शकृद्रसदधिक्षीरमूत्राणां पृथगाढकम् ||३६||
तद्वद्धृतस्य तत्साध्यं भूनिम्बव्योषचित्रकैः |
करञ्जफलनीलिकाश्यामावल्गुजपीलुभिः ||३७||
नीलिनीनिम्बकुसुमैः सिद्धं कुष्ठापहं घृतम् |
म्रक्षणादङ्गसावर्ण्यं श्वित्रिणां जनयेन्नृणाम् |
भगन्दरं कृमीनर्शो महानीलं नियच्छति ||३८||
Show commentary
த்ரிபலேத்யாதி| மதயந்திகா நகாதிராகஜநநீ ‘மேஂஹதீ’ இதி ப்ரஸித்தா| வாயஸீ காகமாசீ| ஶகதாதீநி கவாஂ க்ராஹ்யாணி| நீலிகா நீலாஞ்ஜநிகா ஶாரதபலா| நீலிநீ நீலிகா| ம்ரக்ஷணாதப்யங்காத்| அநார்ஷே நீலமஹாநீலகதே, ஏதே சேதஶே ஜேஜ்ஜடகயதாஸாப்யாஂ வ்யாக்யாதே, அதஸ்தந்மதாநுஸாரிணா மயாऽபி படிதே வ்யாக்யாதே ச| ஜலாபேக்ஷயா க்வாத்யத்ரவ்யஸ்யாதிபாஹுல்யமத்ர யோகே, தஸ்மாத்வத்தவாக்படீயஂ மஹாநீலகதஂ லிக்யதே; யதா- “மதயந்த்யாஃ ஸவாயஸ்யாஃ ஸுரப்யாஃ ப்ரக்ரஹஸ்ய ச| ஶதஂ பலாநாஂ ப்ரத்யேகஂ வராயாஸ்த்வாடகத்ரயம்|| வ்யாக்ரீவஹ்நிகபோதாவத்ஸககதிரார்கமூலதந்த்யேந்த்ரயஃ| ஸநிஶாத்வயா தஶபலாஃ க்வாதேऽமீஷாஂ க்ஷிபேத் பிஷ்ட்வா|| பீஜஂ கரஞ்ஜேங்குதஶிக்ருநிம்பாந்நீலீஂ ஸநீலோத்பலசந்த்ரரேகாம்| ஶ்யாமாஂ கிராதஂ கடுகத்ரயஂ ச பஞ்சாடகஂ தத்ர ச பஞ்சகவ்யாத்|| ஶமயத்யசிரேண கதஂ மதுஹுதவஹஸாதிதஂ மஹாநீலம்| ந கிலாஸமேவ கேவலமபி ச வ்ரணகுஹ்யரோகவல்மீகாந் ” (அ. ஸஂ. சி. ௩௨) இத்யாதி||௩௪-௩௮||
Adhikarana ௨௩ (௩௯) · Śloka ௩௯
மூத்ரஂ கவ்யஂ சித்ரகவ்யோஷயுக்தஂ ஸர்பிஃகும்பே க்ஷௌத்ரயுக்தஂ ஸ்திதஂ ஹி |
பக்ஷாதூர்த்வஂ ஶ்வித்ரிபிஃ பேயமேதத் |
குர்யாச்சாஸ்மிந் குஷ்டதிஷ்டஂ விதாநம் ||௩௯||
View original
मूत्रं गव्यं चित्रकव्योषयुक्तं सर्पिःकुम्भे क्षौद्रयुक्तं स्थितं हि |
पक्षादूर्ध्वं श्वित्रिभिः पेयमेतत् |
कुर्याच्चास्मिन् कुष्ठदिष्टं विधानम् ||३९||
Show commentary
மூத்ரமித்யாதி| மூத்ரமதுநீ துல்யே| சித்ரகஸ்ய வ்யோஷஸ்ய ச தாவதீ மாத்ரா யாவத்யா கிஞ்சித் கடுகத்வமரிஷ்டஸ்ய, கும்பலேபார்தமேவ ததித்யந்யே| கிலாஸே குஷ்டசிகித்ஸிதமேவ ஸங்க்ஷேபார்தமதிதேஶேந நிர்திஶந்நாஹ- குர்யாச்சாஸ்மிந்நித்யாதி||௩௯||
Adhikarana ௨௪ (௪௦) · Śloka ௪௦
பூதீகார்கஸ்நுங்நரேந்த்ரத்ருமாணாஂ மூத்ரைஃ பிஷ்டாஃ பல்லவாஃ ஸௌமநாஶ்ச |
லேபஃ ஶ்வித்ரஂ ஹந்தி தத்ரூர்வ்ரணாஂஶ்ச துஷ்டாந்யர்ஶாஂஸ்யேஷ நாடீவ்ரணாஂஶ்ச ||௪௦||
View original
पूतीकार्कस्नुङ्नरेन्द्रद्रुमाणां मूत्रैः पिष्टाः पल्लवाः सौमनाश्च |
लेपः श्वित्रं हन्ति दद्रूर्व्रणांश्च दुष्टान्यर्शांस्येष नाडीव्रणांश्च ||४०||
Show commentary
பூதீகஃ சிரபில்வஃ| நரேந்த்ரத்ரும ஆரக்வதஃ| ஸுமநா ஜாதீ||௪௦||
Adhikarana ௨௫ (௪௧) · Śloka ௪௧
அஸ்மாதூர்த்வஂ நிஃஸ்ருதே துஷ்டரக்தே ஜாதப்ராணஂ ஸர்பிஷா ஸ்நேஹயித்வா |
தீக்ஷ்ணைர்யோகைஶ்சர்தயித்வா ப்ரகாடஂ பஶ்சாத்தோஷஂ நிர்ஹரேச்சாப்ரமத்தஃ ||௪௧||
View original
अस्मादूर्ध्वं निःस्रुते दुष्टरक्ते जातप्राणं सर्पिषा स्नेहयित्वा |
तीक्ष्णैर्योगैश्छर्दयित्वा प्रगाढं पश्चाद्दोषं निर्हरेच्चाप्रमत्तः ||४१||
Show commentary
இதாநீமாதாவபி கதவமநஸ்ய கதவிரேசநஸ்யாபி குஷ்டிநஃ புநஃ புநரேவ ஶோதநஶோணிதாவஸேகயோஃ கர்தவ்யதாமுபதிஶந்நாஹ- அஸ்மாதூர்த்வமித்யாதி||௪௧||
Adhikarana ௨௬ (௪௨) · Śloka ௪௨
துர்வாந்தோ வா துர்விரிக்தோऽபி வா ஸ்யாத் குஷ்டீ தோஷைருத்ததைர்வ்யாப்ததேஹஃ |
நிஃஸந்திக்தஂ யாத்யஸாத்யத்வமாஶு தஸ்மாத் கத்ஸ்நாந்நிர்ஹரேத்தஸ்ய தோஷாந் ||௪௨||
View original
दुर्वान्तो वा दुर्विरिक्तोऽपि वा स्यात् कुष्ठी दोषैरुद्धतैर्व्याप्तदेहः |
निःसन्दिग्धं यात्यसाध्यत्वमाशु तस्मात् कृत्स्नान्निर्हरेत्तस्य दोषान् ||४२||
Show commentary
குதஃ புநரஶேஷேண ஶோணிதஂ தோஷாஶ்ச ஹரணீயா இத்யாஹ- துர்வாந்த இத்யாதி| அபிஶப்தாத்துஷ்டஶோணிதமநிர்ஹ்ரியமாணமபி||௪௨||
Adhikarana ௨௭ (௪௩) · Śloka ௪௩
பக்ஷாத் பக்ஷாச்சர்தநாந்யப்யுபேயாந்மாஸாந்மாஸாத் ஸ்ரஂஸநஂ சாபி தேயம் |
ஸ்ராவ்யஂ ரக்தஂ வத்ஸரே ஹி த்விரல்பஂ நஸ்யஂ தத்யாச்ச த்ரிராத்ராத்த்ரிராத்ராத் ||௪௩||
View original
पक्षात् पक्षाच्छर्दनान्यभ्युपेयान्मासान्मासात् स्रंसनं चापि देयम् |
स्राव्यं रक्तं वत्सरे हि द्विरल्पं नस्यं दद्याच्च त्रिरात्रात्त्रिरात्रात् ||४३||
Show commentary
கேந க்ரமேண ஶோதநஂ ஶோணிதாவஸேசநஂ ச கர்தவ்யமித்யாஹ- பக்ஷாதித்யாதி| வத்ஸரே ஹி த்விரல்பமிதி வர்ஷே த்வௌ வாரௌ ஷட்பிஃ ஷட்பிர்மாஸைரித்யர்தஃ||௪௩||
Adhikarana ௨௮ (௪௪-௪௯) · Śloka ௪௯
பத்யா வ்யோஷஂ ஸேக்ஷுஜாதஂ ஸதைலஂ லீட்வா ஶீக்ரஂ முச்யதே குஷ்டரோகாத் |
தாத்ரீபத்யாக்ஷோபகுல்யாவிடங்காந் க்ஷௌத்ராஜ்யாப்யாமேகதோ வாऽவலிஹ்யாத் ||௪௪||
பீத்வா மாஸஂ வா பலாஂஶாஂ ஹரித்ராஂ மூத்ரேணாந்தஂ பாபரோகஸ்ய கச்சேத் |
ஏவஂ பேயஶ்சித்ரகஃ ஶ்லக்ஷ்ணபிஷ்டஃ பிப்பல்யோ வா பூர்வவந்மூத்ரயுக்தாஃ ||௪௫||
தத்வத்தார்க்ஷ்யஂ மாஸமாத்ரஂ ச பேயஂ, தேநாஜஸ்ரஂ தேஹமாலேபயேச்ச |
ஆரிஷ்டீத்வக் ஸாப்தபர்ணீ ச துல்யா லாக்ஷா முஸ்தஂ பஞ்சமூல்யௌ ஹரித்ரே ||௪௬||
மஞ்ஜிஷ்டாக்ஷௌ வாஸகோ தேவதாரு பத்யாவஹ்நீ வ்யோஷதாத்ரீவிடங்காஃ |
ஸாமாந்யாஂஶஂ யோஜயித்வா விடங்கைஶ்சூர்ணஂ கத்வா தத்பலோந்மாநமஶ்நந் ||௪௭||
குஷ்டாஜ்ஜந்துர்முச்யதே த்ரைபலஂ வா ஸர்பிர்த்ரோணஂ வ்யோஷயுக்தஂ ச யுஞ்ஜந் |
கோமூத்ராம்புத்ரோணஸித்தேऽக்ஷபீடே ஸித்தஂ ஸர்பிர்நாஶயேச்சாபி குஷ்டம் ||௪௮||
ஆரக்வதே ஸப்தபர்ணே படோலே ஸவக்ஷகே நக்தமாலே ஸநிம்பே ஜீர்ணஂ பக்வஂ தத்தரித்ராத்வயேந ஹந்யாத் குஷ்டஂ முஷ்ககே சாபி ஸர்பிஃ ||௪௯||
View original
पथ्या व्योषं सेक्षुजातं सतैलं लीढ्वा शीघ्रं मुच्यते कुष्ठरोगात् |
धात्रीपथ्याक्षोपकुल्याविडङ्गान् क्षौद्राज्याभ्यामेकतो वाऽवलिह्यात् ||४४||
पीत्वा मासं वा पलांशां हरिद्रां मूत्रेणान्तं पापरोगस्य गच्छेत् |
एवं पेयश्चित्रकः श्लक्ष्णपिष्टः पिप्पल्यो वा पूर्ववन्मूत्रयुक्ताः ||४५||
तद्वत्तार्क्ष्यं मासमात्रं च पेयं, तेनाजस्रं देहमालेपयेच्च |
आरिष्टीत्वक् साप्तपर्णी च तुल्या लाक्षा मुस्तं पञ्चमूल्यौ हरिद्रे ||४६||
मञ्जिष्ठाक्षौ वासको देवदारु पथ्यावह्नी व्योषधात्रीविडङ्गाः |
सामान्यांशं योजयित्वा विडङ्गैश्चूर्णं कृत्वा तत्पलोन्मानमश्नन् ||४७||
कुष्ठाज्जन्तुर्मुच्यते त्रैफलं वा सर्पिर्द्रोणं व्योषयुक्तं च युञ्जन् |
गोमूत्राम्बुद्रोणसिद्धेऽक्षपीडे सिद्धं सर्पिर्नाशयेच्चापि कुष्ठम् ||४८||
आरग्वधे सप्तपर्णे पटोले सवृक्षके नक्तमाले सनिम्बे जीर्णं पक्वं तद्धरिद्राद्वयेन हन्यात् कुष्ठं मुष्कके चापि सर्पिः ||४९||
Show commentary
ப்ராயோகிகாநேவ யோகாந்நிர்திஶந்நாஹ- பத்யேத்யாதி| ஸேக்ஷுஜாதஂ ஸகுடம்| தைலகுடயோஃ குஷ்டகாரித்வேऽபி ஹரீதகீத்ரிகடுஸஂயுக்தயோஃ குஷ்டஹாரித்வஂ, ஸஂயோகஶக்தேரசிந்த்யத்வாத்| அந்யே த்வேவஂ படந்தி- “பத்யாவ்யோஷஂ தைலயுக்தஂ குடஂ ச நித்யஂ காதந்முச்யதே குஷ்டரோகாத்”- இதி| தாத்ரீத்யாதி| அக்ஷோ பிபீதகஃ| பீத்வேத்யாதி| பலாஂஶாஂ பலமேவ அஂஶோ யஸ்யாஃ ஸா ததா தாஂ பலபரிமாணாமித்யர்தஃ| ஏவமித்யாதி ஏவஂ பூர்வோக்தப்ரகாரேண| பிப்பல்ய இத்யாதி| பூர்வவத் ஹரித்ராவத் க்ரமேண பலமாத்ராஂ மாஸமேவ| தத்வதித்யாதி|- தத்வத் தார்க்ஷ்யஂ ததா ரஸாஞ்ஜநமப்யப்யாஸேந பலமாத்ரஂ மாஸஂ பேயம்| த்ரீண்யப்யேதாநி குஷ்டஹராணி ரஸாயநாந்யபி| தேநாஜஸ்ரமித்யாதி| தேந அநந்தரோக்தேந ரஸாஞ்ஜநேந| ஆரிஷ்டீத்வகித்யாதி| அத்ராபி க்ரமாப்யாஸேந பலஂ பலஂ மாஸமேவ| த்ரைபலஂ வேத்யாதி| ‘குஷ்டாஜ்ஜந்துர்முச்யதே’ இத்யத்யாஹாரஃ| அந்யே த்வந்யதா படந்தி வ்யாக்யாநயந்தி ச, ஸ ச விஸ்தரபயாந்ந லிகிதஃ| கோமூத்ரேத்யாதி| கோமூத்ரமேவாம்பு கோமூத்ராம்பு, கோமூத்ரேணைவ க்வாதோ நிர்வர்த்ய இத்யர்தஃ; கோமூத்ராம்புநோஸ்துல்யயோர்த்ரோண இத்யேகே| அக்ஷபீடோ யவதிக்தா| ஸாமாந்யபரிபாஷாகல்பேந ஸர்பிஃ ஸாதநீயம்| ஆரக்வதே இத்யாதி| வ்யாதிகாதாதிபிர்முஷ்ககாந்தைஃ ஸாமாந்யபரிபாஷாகல்பநயா| வ்யாதிகாதாத்யஂ கதஂ தஹ்யமாநஸ்ய பித்தகுஷ்டிநஃ| “வாஸாதார்வீதிக்தவல்லீகரஞ்ஜவ்யாதிக்நாக்நிக்ஷாரவக்ஷாதிபிஶ்ச| வத்ஸாக்யாநாரிஷ்டஸப்தச்சதைஶ்ச ஸித்தஂ ஸர்பிஃ ஸர்வகுஷ்டஂ நிஹந்தி”- இதி தந்த்ராந்தரபடிதோ யோகோ ந ஸௌஶ்ருதஃ, ஜேஜ்ஜடாசார்யேணாநுக்தத்வாந்ந படநீயஃ||௪௪-௪௯||
Adhikarana ௨௯ (௫௦) · Śloka ௫௦
ரோத்ராரிஷ்டஂ பத்மகஂ ரக்தஸாரஃ ஸப்தாஹ்வாக்ஷௌ வக்ஷகோ பீஜகஶ்ச |
யோஜ்யாஃ ஸ்நாநே தஹ்யமாநஸ்ய ஜந்தோஃ பேயா வா ஸ்யாத் க்ஷௌத்ரயுக்தா த்ரிபண்டீ ||௫௦||
View original
रोध्रारिष्टं पद्मकं रक्तसारः सप्ताह्वाक्षौ वृक्षको बीजकश्च |
योज्याः स्नाने दह्यमानस्य जन्तोः पेया वा स्यात् क्षौद्रयुक्ता त्रिभण्डी ||५०||
Show commentary
தஸ்யைவ பஹுபித்தஸ்யாபலவதோ தாஹப்ரஶமநஹேதுஂ நிர்திஶந்நாஹ- ரோத்ரேத்யாதி| ஸப்தாஹ்வஃ ஸப்தபர்ணஃ| ரோத்ராதிபிஃ ஷடங்கோதககல்பநயா ந து கஷாயகல்பநயா, நாபி கஷாயேண ஸ்நாநம்| தஸ்யைவ பஹுபித்தஸ்ய பலவதோ தாஹப்ரஶமநஹேதுஂ நிர்திஶந்நாஹ- பேயா வேத்யாதி| த்ரிபண்டீ த்ரிவத்; கோஷ்டபலாபேக்ஷயா த்ரிவதோ மாத்ரா||௫௦||
Adhikarana ௩௦ (௫௧) · Śloka ௫௧
காதேத் குஷ்டீ மாஂஸஶா(பா)தே புராணாந் முத்காந் ஸித்தாந்நிம்பதோயே ஸதைலாந் |௫௧|
View original
खादेत् कुष्ठी मांसशा(पा)ते पुराणान् मुद्गान् सिद्धान्निम्बतोये सतैलान् |५१|
Show commentary
பித்தகுஷ்டிநாஂ மாஂஸக்ஷரணே கமிஸம்பவேऽபி பாநஂ நிர்திஶந்நாஹ- காதேதித்யாதி| ஷடங்ககல்பேந நிம்பதோயஂ பரிகல்ப்ய முத்காநாஂ ஸாதநம்|௫௧|-
Adhikarana ௩௧ (௫௧-௫௩) · Śloka ௫௩
நிம்பக்வாதஂ ஜாதஸத்த்வஃ பிபேத்வா க்வாதஂ வாऽர்காலர்கஸப்தச்சதாநாம் ||௫௧||
ஜக்தேஷ்வங்கேஷ்வஶ்வமாரஸ்ய மூலஂ லேபோ யுக்தஃ ஸ்யாத்விடங்கைஃ ஸமூத்ரைஃ |
மூத்ரைஶ்சைநஂ ஸேசயேத்போஜயேச்ச ஸர்வாஹாராந் ஸம்ப்ரயுக்தாந் விடங்கைஃ ||௫௨||
காரஞ்ஜஂ வா ஸார்ஷபஂ வா க்ஷதேஷு க்ஷேப்யஂ தைலஂ ஶிக்ருகோஶாம்ரயோர்வா |
பக்வஂ ஸர்வைர்வா கடூஷ்ணைஃ ஸதிக்தைஃ ஶேஷஂ ச ஸ்யாத்துஷ்டவத் ஸஂவிதாநம் ||௫௩||
View original
निम्बक्वाथं जातसत्त्वः पिबेद्वा क्वाथं वाऽर्कालर्कसप्तच्छदानाम् ||५१||
जग्धेष्वङ्गेष्वश्वमारस्य मूलं लेपो युक्तः स्याद्विडङ्गैः समूत्रैः |
मूत्रैश्चैनं सेचयेद्भोजयेच्च सर्वाहारान् सम्प्रयुक्तान् विडङ्गैः ||५२||
कारञ्जं वा सार्षपं वा क्षतेषु क्षेप्यं तैलं शिग्रुकोशाम्रयोर्वा |
पक्वं सर्वैर्वा कटूष्णैः सतिक्तैः शेषं च स्याद्दुष्टवत् संविधानम् ||५३||
Show commentary
நிம்பேத்யாதி| ஜாதஸத்த்வோ ஜாதகமிஃ| க்வாதஂ வேத்யாதி| ஜாதகமிரேவ பிபேத்| ஜக்தேஷ்வித்யாதி| கமிஜக்தேஷ்வங்கேஷு ஹயமாரஸ்ய மூலஂ ஸகமிஹரஂ கோமூத்ரேண பிஷ்ட்வா லேபயேத்| மூத்ரைரித்யாதி| தத்ரைவ கோமூத்ரபரிஷேசநம்| போஜயேதித்யாதி| கரஞ்ஜஸர்ஷபஶோபாஞ்ஜநகோஶாம்ரபீஜதைலாநி ஸ்வபாவதோ துஷ்டவ்ரணயோகீநி, தாநி சாபக்வாந்யேவ| பக்வமித்யாதி|- தாந்யேவ ஸர்வைஃ கடுகைர்மரிசாதிபிஃ, திக்தைஸ்து நிம்பாதிபிஃ, ஸாமாந்யகஷாயபரிபாஷயா கஷாயீகதைஃ பக்வாநீதி | அத்ர பாடாந்தரமப்யஸ்தி, தத்விஸ்தரபயாந்ந லிகிதம்| ஶேஷமித்யாதி| துஷ்டவத் துஷ்டவ்ரணவத், துல்யசிகித்ஸிதத்வாத்| அந்யே த்வத்ர “ஶேஷஂ ச ஸ்யாத் பூர்வவத் ஸஂவிதாநம்” இதி படந்தி| தத்ராபி பூர்வஶப்தேந துஷ்டவ்ரணவிதிருச்யதே| அந்யே து படந்தி ‘குஷ்டவத் ஸஂவிதாநம்’ இதி, தந்நேச்சதி கயீ||௫௧-௫௩||
Adhikarana ௩௨ (௫௪-௬௩) · Śloka ௬௪
ஸப்தபர்ணகரஞ்ஜார்கமாலதீகரவீரஜம் |
ஸ்நுஹீஶிரீஷாயோர்மூலஂ சித்ரகாஸ்போதயோரபி ||௫௪||
விஷலாங்கலவஜ்ராக்யகாஸீஸாலமநஃஶிலாஃ |
கரஞ்ஜபீஜஂ த்ரிகடு த்ரிபலாஂ ரஜநீத்வயம் ||௫௫||
ஸித்தார்தகாந் விடங்காநி ப்ரபுந்நாடஂ ச ஸஂஹரேத் |
மூத்ரபிஷ்டைஃ பசேதேதைஸ்தைலஂ குஷ்டவிநாஶநம் ||௫௬||
ஏதத்வஜ்ரகமப்யங்காந்நாடீதுஷ்டவ்ரணாபஹம் |
ஸித்தார்தகஃ கரஞ்ஜௌ த்வௌ த்வே ஹரித்ரே ரஸாஞ்ஜநம் ||௫௭||
குடஜஶ்ச ப்ரபுந்நாடஸப்தபர்ணௌ மகாதநீ |
லாக்ஷா ஸர்ஜரஸோऽர்கஶ்ச ஸாஸ்போதாரக்வதௌ ஸ்நுஹீ ||௫௮||
ஶிரீஷஸ்துவராக்யஸ்து குடஜாருஷ்கரௌ வசா |
குஷ்டஂ கமிக்நஂ மஞ்ஜிஷ்டா லாங்கலீ சித்ரகஂ ததா ||௫௯||
மாலதீ கடுதும்பீ ச கந்தாஹ்வா மூலகஂ ததா |
ஸைந்தவஂ கரவீரஶ்ச கஹதூமஂ விஷஂ ததா ||௬௦||
கம்பில்லகஂ ஸஸிந்தூரஂ தேஜோஹ்வாதுத்தகாஹ்வயே |
ஸமபாகாநி ஸர்வாணி கல்கபேஷ்யாணி காரயேத் ||௬௧||
கோமூத்ரஂ த்விகுணஂ தத்யாத்திலதைலாச்சதுர்குணம் |
காரஞ்ஜஂ யா மஹாவீர்யஂ ஸார்ஷபஂ வா மஹாகுணம் ||௬௨||
அப்யங்காத் ஸர்வகுஷ்டாநி கண்டமாலாபகந்தராந் |
நாடீதுஷ்டவ்ரணாந் கோராந் நாஶயேந்நாத்ர ஸஂஶயஃ ||௬௩||
மஹாவஜ்ரகமித்யேதந்நாம்நா தைலஂ மஹாகுணம் |௬௪|
View original
सप्तपर्णकरञ्जार्कमालतीकरवीरजम् |
स्नुहीशिरीषायोर्मूलं चित्रकास्फोतयोरपि ||५४||
विषलाङ्गलवज्राख्यकासीसालमनःशिलाः |
करञ्जबीजं त्रिकटु त्रिफलां रजनीद्वयम् ||५५||
सिद्धार्थकान् विडङ्गानि प्रपुन्नाडं च संहरेत् |
मूत्रपिष्टैः पचेदेतैस्तैलं कुष्ठविनाशनम् ||५६||
एतद्वज्रकमभ्यङ्गान्नाडीदुष्टव्रणापहम् |
सिद्धार्थकः करञ्जौ द्वौ द्वे हरिद्रे रसाञ्जनम् ||५७||
कुटजश्च प्रपुन्नाडसप्तपर्णौ मृगादनी |
लाक्षा सर्जरसोऽर्कश्च सास्फोतारग्वधौ स्नुही ||५८||
शिरीषस्तुवराख्यस्तु कुटजारुष्करौ वचा |
कुष्ठं कृमिघ्नं मञ्जिष्ठा लाङ्गली चित्रकं तथा ||५९||
मालती कटुतुम्बी च गन्धाह्वा मूलकं तथा |
सैन्धवं करवीरश्च गृहधूमं विषं तथा ||६०||
कम्पिल्लकं ससिन्दूरं तेजोह्वातुत्थकाह्वये |
समभागानि सर्वाणि कल्कपेष्याणि कारयेत् ||६१||
गोमूत्रं द्विगुणं दद्यात्तिलतैलाच्चतुर्गुणम् |
कारञ्जं या महावीर्यं सार्षपं वा महागुणम् ||६२||
अभ्यङ्गात् सर्वकुष्ठानि गण्डमालाभगन्दरान् |
नाडीदुष्टव्रणान् घोरान् नाशयेन्नात्र संशयः ||६३||
महावज्रकमित्येतन्नाम्ना तैलं महागुणम् |६४|
Show commentary
ஸப்தபர்ணேத்யாதி| மாலதீ ஜாதீ| ஸ்நுஹீ ஸேஹுண்டஃ| ஆஸ்போதா ஸாரிவா| விஷஂ ப்ரஸித்தம்| லாங்கலஶப்தேந கலிஹாரிகோச்யதே| வஜ்ராக்யஃ த்விதீயஸேஹுண்டஃ| ஆலஂ ஹரிதாலம்| ஶேஷஂ ப்ரஸித்தம்| ஸ்நேஹசதுர்தாஂஶோ பேஷஜகல்கஃ, ஸ்நேஹாச்சதுர்குணோ த்ரவஃ, இதி ந்யாயேந பக்தவ்யம்| வஜ்ரதைலே கோமூத்ரேணைவ த்ரவகார்யம்| தைலஂ திலதைலம்| கயீ து வஜ்ரகதைலே துஷ்டவ்ரணாதிகாராத் ப்ராகபி ஸர்ஷபதைலஸ்ய விதாநாத் ஸர்ஷபதைலஂ விபாச்யமாஹ| அஸ்யாக்ரே கேசிந்மஹாவஜ்ரகஂ படந்தி, தச்ச நிபந்தகாரைர்ந படிதம்||௫௪-௬௩||-
Adhikarana ௩௩ (௬௪-௬௫) · Śloka ௬௬
பித்தாவாபைர்மூத்ரபிஷ்டைஸ்தைலஂ லாக்ஷாதிகைஃ கதம் ||௬௪||
ஸப்தாஹஂ கடுகாலாப்வாஂ நிததீத சிகித்ஸகஃ |
பீதவந்தஂ ததோ மாத்ராஂ தேநாப்யக்தஂ ச மாநவம் ||௬௫||
ஶாயயேதாதபே தஸ்ய தோஷா கச்சந்தி ஸர்வஶஃ |௬௬|
View original
पित्तावापैर्मूत्रपिष्टैस्तैलं लाक्षादिकैः कृतम् ||६४||
सप्ताहं कटुकालाब्वां निदधीत चिकित्सकः |
पीतवन्तं ततो मात्रां तेनाभ्यक्तं च मानवम् ||६५||
शाययेदातपे तस्य दोषा गच्छन्ति सर्वशः |६६|
Show commentary
குஷ்டதுஷ்டவ்ரணே பஹிஃஶோதநஂ தைலஂ நிர்திஶ்யாந்தஃஶோதநார்தஂ தைலமுத்திஶந்நாஹ- பித்தேத்யாதி| பித்தாவாபைஃ கோபித்தாவாபைஃ| மூத்ரஂ கோமூத்ரஂ, தச்ச தைலாச்சதுர்குணம்| தைலஂ திலதைலம்| லாக்ஷாதிகோ ‘லாக்ஷாரேவதகுடஜாஶ்வமாரகட்பல’ (ஸூ. ௩௮) இத்யாதிகோ த்ரவ்யஸங்க்ரஹணீயோக்தஃ; அதவாऽத்ரைவ படிதோ லாக்ஷாஸர்ஜரஸரஸாஞ்ஜநப்ரபுந்நாடதாந்யாஶ்வமாரகார்ககுடஜாரேவாதாதிகஃ, த்வயோரப்யல்பாந்தரத்வாத்| கதஂ ஸஂஸ்கதமித்யர்தஃ| தோஷா கச்சந்தி ஸர்வஶஃ ஊர்த்வமதஸ்திர்யகித்யர்தஃ; கயீ து ஸர்வஶ இதி பஹ்வர்தே ஶஸ், வைபல்யகமநாபேக்ஷயா கத்ஸ்நஶ இத்யர்தஃ||௬௪-௬௫||-
Adhikarana ௩௪ (௬௬) · Śloka ௬௭
ஸ்ருததோஷஂ ஸமுத்தாப்ய ஸ்நாதஂ கதிரவாரிணா ||௬௬||
யவாகூஂ பாயயேதேநஂ ஸாதிதாஂ கதிராம்புநா |௬௭|
View original
स्रुतदोषं समुत्थाप्य स्नातं खदिरवारिणा ||६६||
यवागूं पाययेदेनं साधितां खदिराम्बुना |६७|
Show commentary
ஸ்ருததோஷமித்யாதி| கதிரவாரிணா கதிரோதகேந ஷடங்கோதககல்பநயா கல்பிதேந| உஷ்ணாபிதப்தஸ்ய ஶீதகதிராம்புநா ஸ்நாநஂ கதஂ க்ரியதே? ஆதபஸந்தப்தஸ்ய ஶீதோதகஸ்நாநஂ குஷ்டாக்ஷிரோககதிதி சேத்; தந்ந, தத்ர தோயாவகாஹோ நிஷித்தஃ, ந புநஸ்தோயபரிஷேகஃ| “ஸ்ருததோஷஂ ததஃ ஸ்நாதஂ ஶீதேந கதிராம்புநா” இதி க்வசித் பாடஃ||௬௬||
Adhikarana ௩௫ (௬௭) · Śloka ௬௮
ஏவஂ ஸஂஶோதநே வர்கே குஷ்டக்நேஷ்வௌஷதேஷு ச ||௬௭||
குர்யாத்தைலாநி ஸர்பீஂஷி ப்ரதேஹோத்தர்ஷணாநி ச |௬௮|
View original
एवं संशोधने वर्गे कुष्ठघ्नेष्वौषधेषु च ||६७||
कुर्यात्तैलानि सर्पींषि प्रदेहोद्धर्षणानि च |६८|
Show commentary
ஏவமித்யாதி| ஸஂஶோதநே வர்கே இதி ஸஂஶோதநஸஂஶமநீயாத்யாயோக்தாநி த்ரிவதாதீநி| குஷ்டக்நேஷ்வௌஷதேஷு சேதி கதிராதிஷ்வபி||௬௭||-
Adhikarana ௩௬ (௬௮) · Śloka ௬௮
ப்ராதஃ ப்ராதஶ்ச ஸேவேத யோகாந் வைரேசநாஞ் ஶுபாந் |
பஞ்ச ஷட் ஸப்த சாஷ்டௌ வா யைருத்தாநஂ ந கச்சதி ||௬௮||
View original
प्रातः प्रातश्च सेवेत योगान् वैरेचनाञ् शुभान् |
पञ्च षट् सप्त चाष्टौ वा यैरुत्थानं न गच्छति ||६८||
Show commentary
இதாநீஂ பஹுதோஷாணாமாப்யாஸிகமநுலோமநமாஹ- ப்ராதரித்யாதி||௬௮||
Adhikarana ௩௭ (௬௯) · Śloka ௬௯
காரபஂ வா பிபேந்மூத்ரஂ ஜீர்ணே தத்க்ஷீரபோஜநம் |
ஜாதஸத்த்வாநி குஷ்டாநி மாஸைஃ ஷட்பிரபோஹதி ||௬௯||
View original
कारभं वा पिबेन्मूत्रं जीर्णे तत्क्षीरभोजनम् |
जातसत्त्वानि कुष्ठानि मासैः षड्भिरपोहति ||६९||
Show commentary
காரபமித்யாதி| கரபா உஷ்ட்ரீ| அயஂ ப்ரயோகோ ந ஸௌஶ்ருத இதி ஜேஜ்ஜடஃ, கயதாஸேந வ்யாக்யாதத்வாந்மயாऽபி வ்யாக்யாதஃ||௬௯||
Adhikarana ௩௮ (௭௦-௭௧) · Śloka ௭௧
திதக்ஷுரந்தஂ குஷ்டஸ்ய கதிரஂ குஷ்டபீடிதஃ |
ஸர்வதைவ ப்ரயுஞ்ஜீத ஸ்நாநபாநாஶநாதிஷு ||௭௦||
யதா ஹந்தி ப்ரவத்தத்வாத் குஷ்டமாதுரமோஜஸா |
ததா ஹந்த்யுபயுக்தஸ்து கதிரஃ குஷ்டமோஜஸா ||௭௧||
View original
दिदृक्षुरन्तं कुष्ठस्य खदिरं कुष्ठपीडितः |
सर्वथैव प्रयुञ्जीत स्नानपानाशनादिषु ||७०||
यथा हन्ति प्रवृद्धत्वात् कुष्ठमातुरमोजसा |
तथा हन्त्युपयुक्तस्तु खदिरः कुष्ठमोजसा ||७१||
Show commentary
குஷ்டேஷு கதிரஸ்ய ஸர்வதோபயோகித்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- திதக்ஷுரித்யாதி| திதக்ஷுர்த்ரஷ்டுமிச்சுஃ| அந்தஂ விநாஶம்| கதிரஃ குஷ்டமோஜஸா இத்யத்ர ஓஜஃஶப்தேந ப்ரபாவோ வீர்யஂ ஶக்திருச்யதே||௭௦-௭௧||
Adhikarana ௩௯ (௭௨) · Śloka ௭௨
நீசரோமநகஃ ஶ்ராந்தோ ஹிதாஶ்யௌஷததத்பரஃ |
யோஷிந்மாஂஸஸுராவர்ஜீ குஷ்டீ குஷ்டமபோஹதி ||௭௨||
View original
नीचरोमनखः श्रान्तो हिताश्यौषधतत्परः |
योषिन्मांससुरावर्जी कुष्ठी कुष्ठमपोहति ||७२||
Show commentary
இதாநீஂ ப்ரதிஷேதவிதிமாஹ- நீசரோமேத்யாதி||௭௨||
Adhikarana புஷ்பிகா · Śloka ௯
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே குஷ்டசிகித்ஸிதஂ நாம நவமோऽத்யாயஃ ||௯||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने कुष्ठचिकित्सितं नाम नवमोऽध्यायः ||९||
Show commentary
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநே நவமோऽத்யாயஃ||௯||