Adhikarana യോനികന്ദസ്യ നിദാനപൂര്വകം സാമാന്യലക്ഷണമ് (൧-൨) · Śloka ൨
അഥ യോനികന്ദനിദാനമ് | ദിവാസ്വപ്നാദതിക്രോധാദ്വ്യായാമാദതിമൈഥുനാത് | ക്ഷതാച്ച നഖദന്താദ്യൈര്വാതാദ്യാഃ കുപിതാ യദാ ||൧|| പൂയശോണിതസങ്കാശം നികുചാകൃതിസന്നിഭമ് | ജനയന്തി യദാ യോനൌ നാമ്നാ കന്ദഃ സ യോനിജഃ ||൨||
View original
अथ योनिकन्दनिदानम् | दिवास्वप्नादतिक्रोधाद्व्यायामादतिमैथुनात् | क्षताच्च नखदन्ताद्यैर्वाताद्याः कुपिता यदा ||१|| पूयशोणितसङ्काशं निकुचाकृतिसन्निभम् | जनयन्ति यदा योनौ नाम्ना कन्दः स योनिजः ||२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
മധുകോശ വ്യാഖ്യാ (വിജയരക്ഷിത, ശ്രീകണ്ഠദത്ത കൃത)
യോന്യാശ്രയത്വാത് യോനികന്ദനിദാനമാഹ– ദിവാസ്വപ്നാദിത്യാദി| നഖദന്താദ്യൈരിത്യത്രാദിശബ്ദാത് കണ്ടകാദിപരിഗ്രഹഃ| വാതാദ്യാഃ കുപിതാ ഇതി യഥാനിദാനം പ്രത്യേകം വാതാദയഃ കുപിതാഃ| നികുചാകൃതിസന്നിഭമിതി വര്തുലമിത്യര്ഥഃ; അസ്യാനന്തരം ഗുഡകമിതി ദ്രഷ്ടവ്യം, തേന നപുംസകലിങ്ഗതാ സങ്ഗതാ ഭവതി| കന്ദഃ പ്രായേണ ജരന്നാരീയോനിഗതോ നികുചാകാരോ രോഗഃ||൧-൨||
ആതങ്കദര്പണ വ്യാഖ്യാ (വാചസ്പതി വൈദ്യ കൃത)
ഇഹൈവ യോനിസംശ്രിതത്വേന കന്ദനിദാനമാഹ– ദിവേത്യാദി| നഖദന്താദ്യൈരിത്യുപലക്ഷണമ്| ആദിഗ്രഹണാത് കണ്ടകാദിപരിഗ്രഹഃ| വാതാദ്യാഃ കുപിതാ ഇതി യഥാനിദാനേന വാതാദയഃ പ്രത്യേകം കുപിതാഃ| ലകുചാകൃതിസന്നിഭമേതസ്യാനന്തരം ഗുഡകമിതി ദ്രഷ്ടവ്യമ്| കന്ദഃ പ്രായേണ ജരന്നാരീയോനിഗതോ ലകുചാകാരോ രോഗഃ||൧-൨||