Skip to content

੬੩. ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਨਿਦਾਨਮ੍

Adhikarana ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਨਿਦਾਨਪੂਰ੍ਵਕਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧-੨) · Śloka

ਅਥ ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਨਿਦਾਨਮ੍ | ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦਤਿਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਵ੍ਯਾਯਾਮਾਦਤਿਮੈਥੁਨਾਤ੍ | ਕ੍ਸਤਾਚ੍ਚ ਨਖਦਨ੍ਤਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਾਤਾਦ੍ਯਾਃ ਕੁਪਿਤਾ ਯਦਾ ||੧|| ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਨਿਕੁਚਾਕਤਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ | ਜਨਯਨ੍ਤਿ ਯਦਾ ਯੋਨੌ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਨ੍ਦਃ ਸ ਯੋਨਿਜਃ ||੨||

View original

अथ योनिकन्दनिदानम् | दिवास्वप्नादतिक्रोधाद्व्यायामादतिमैथुनात् | क्षताच्च नखदन्ताद्यैर्वाताद्याः कुपिता यदा ||१|| पूयशोणितसङ्काशं निकुचाकृतिसन्निभम् | जनयन्ति यदा योनौ नाम्ना कन्दः स योनिजः ||२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਮਧੁਕੋਸ਼ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਿਜਯਰਕ੍ਸਿਤ, ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਦਤ੍ਤ ਕਤ)

ਯੋਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਤ੍ਵਾਤ੍ ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਨਿਦਾਨਮਾਹ– ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਖਦਨ੍ਤਾਦ੍ਯੈਰਿਤ੍ਯਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਬ੍ਦਾਤ੍ ਕਣ੍ਟਕਾਦਿਪਰਿਗ੍ਰਹਃ| ਵਾਤਾਦ੍ਯਾਃ ਕੁਪਿਤਾ ਇਤਿ ਯਥਾਨਿਦਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਵਾਤਾਦਯਃ ਕੁਪਿਤਾਃ| ਨਿਕੁਚਾਕਤਿਸਨ੍ਨਿਭਮਿਤਿ ਵਰ੍ਤੁਲਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ; ਅਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਗੁਡਕਮਿਤਿ ਦ੍ਰਸ੍ਟਵ੍ਯਂ, ਤੇਨ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਤਾ ਸਙ੍ਗਤਾ ਭਵਤਿ| ਕਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਜਰਨ੍ਨਾਰੀਯੋਨਿਗਤੋ ਨਿਕੁਚਾਕਾਰੋ ਰੋਗਃ||੧-੨||

ਆਤਙ੍ਕਦਰ੍ਪਣ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਾਚਸ੍ਪਤਿ ਵੈਦ੍ਯ ਕਤ)

ਇਹੈਵ ਯੋਨਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਤ੍ਵੇਨ ਕਨ੍ਦਨਿਦਾਨਮਾਹ– ਦਿਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਨਖਦਨ੍ਤਾਦ੍ਯੈਰਿਤ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਆਦਿਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਕਣ੍ਟਕਾਦਿਪਰਿਗ੍ਰਹਃ| ਵਾਤਾਦ੍ਯਾਃ ਕੁਪਿਤਾ ਇਤਿ ਯਥਾਨਿਦਾਨੇਨ ਵਾਤਾਦਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਕੁਪਿਤਾਃ| ਲਕੁਚਾਕਤਿਸਨ੍ਨਿਭਮੇਤਸ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਗੁਡਕਮਿਤਿ ਦ੍ਰਸ੍ਟਵ੍ਯਮ੍| ਕਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਜਰਨ੍ਨਾਰੀਯੋਨਿਗਤੋ ਲਕੁਚਾਕਾਰੋ ਰੋਗਃ||੧-੨||

Adhikarana ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਵਾਤਜਾਦਿਭੇਦੇਨ ਲਕ੍ਸਣਾਨਿ (੩-੪) · Śloka

ਰੂਕ੍ਸਂ ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਫੁਟਿਤਂ ਵਾਤਿਕਂ ਤਂ ਵਿਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍ | ਦਾਹਰਾਗਜ੍ਵਰਯੁਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਕਂ ਤੁ ਤਮ੍ ||੩|| ਨੀਲਪੁਸ੍ਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਕਣ੍ਡੂਮਨ੍ਤਂ ਕਫਾਤ੍ਮਕਮ੍ | ਸਰ੍ਵਲਿਙ੍ਗਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਦੁਃ ||੪||

View original

रूक्षं विवर्णं स्फुटितं वातिकं तं विनिर्दिशेत् | दाहरागज्वरयुतं विद्यात् पित्तात्मकं तु तम् ||३|| नीलपुष्पप्रतीकाशं कण्डूमन्तं कफात्मकम् | सर्वलिङ्गसमायुक्तं सन्निपातात्मकं विदुः ||४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਮਧੁਕੋਸ਼ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਿਜਯਰਕ੍ਸਿਤ, ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਦਤ੍ਤ ਕਤ)

ਵਾਤਜਾਦਿਭੇਦੇਨ ਰੂਪਮਾਹ– ਰੂਕ੍ਸਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਨੀਲਪੁਸ੍ਪਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਮਿਤਿ ਅਤਸੀਕੁਸੁਮਵਰ੍ਣਮ੍| ਕਫਜੇਪਿ ਨੀਲਤਾ ਵ੍ਯਾਧਿਪ੍ਰਭਾਵਾਦੇਵ; ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਪੈਤ੍ਤਿਕਲਕ੍ਸਣ ਏਵ ਸਮ੍ਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ, ਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍||੩-੪||

ਆਤਙ੍ਕਦਰ੍ਪਣ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਾਚਸ੍ਪਤਿ ਵੈਦ੍ਯ ਕਤ)

ਵਾਤਜਮਾਹ– ਰੂਕ੍ਸਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਗਮਮ੍| ਪੈਤ੍ਤਿਕਮਾਹ– ਦਾਹੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਗਮਮ੍| ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਮਾਹ– ਨੀਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਤਸੀਕੁਸੁਮਾਦੇਵਵਰ੍ਣਮ੍| ਏਵਂਵਿਧਵਰ੍ਣਤਾ ਚ ਕਫਜੇਪਿ ਰੋਗਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍, ਅਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵੇਤਤ੍ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਏਵ ਸਮ੍ਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ, ਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍, ਵਦਨ੍ਤਿ ਚ– “ਦਾਹਰਾਗਜ੍ਵਰਯੁਤਮ੍” ਇਤ੍ਯਭਿਧਾਨਾਦਿਕਲ੍ਪਿਤਮੇਤਦਵਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਮਾਹ– ਸਰ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦਿ; ਸੁਗਮਮ੍||੩-੪||

Adhikarana ਪੁਸ੍ਪਿਕਾ · Śloka ੬੩

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੬੩||

View original

इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने योनिकन्दनिदानं समाप्तम् ||६३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਮਧੁਕੋਸ਼ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਿਜਯਰਕ੍ਸਿਤ, ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਦਤ੍ਤ ਕਤ)

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਦਤ੍ਤਕਤਾਯਾਂ ਮਧੁਕੋਸ਼ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍||੬੩||

ਆਤਙ੍ਕਦਰ੍ਪਣ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ (ਵਾਚਸ੍ਪਤਿ ਵੈਦ੍ਯ ਕਤ)

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਾਚਸ੍ਪਤਿਵੈਦ੍ਯਪ੍ਰਣੀਤਾਯਾਂ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯਾਮਾਤਙ੍ਕਦਰ੍ਪਣਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਯੋਨਿਕਨ੍ਦਨਿਦਾਨਮ੍||੬੩||