Adhikarana வ்ரணஸ்ய த்வைவித்யஂ, வாதஜ-பித்தஜ-கபஜ-ரக்தஜ-த்வந்த்வஜ-ஸந்நிபாதஜவ்ரணலக்ஷணஂ ச (௧-௪) · Śloka ௫
அத ஶாரீரவ்ரணநிதாநம் | த்விதா வ்ரணஃ ஸ விஜ்ஞேயஃ ஶாரீராகந்துபேததஃ | தோஷைராத்யஸ்தயோரந்யஃ ஶஸ்த்ராதிக்ஷதஸம்பவஃ ||௧|| ஸ்தப்தஃ கடிநஸஂஸ்பர்ஶோ மந்தஸ்ராவோ மஹாருஜஃ | துத்யதே ஸ்புரதி ஶ்யாவோ வ்ரணோ மாருதஸம்பவஃ ||௨|| தஷ்ணாமோஹஜ்வரக்லேததாஹதுஷ்ட்யவதாரணைஃ | வ்ரணஂ பித்தகதஂ வித்யாத்கந்தைஃ ஸ்ராவைஶ்ச பூதிகைஃ ||௩|| பஹுபிச்சோ குருஃ ஸ்நிக்தஃ ஸ்திமிதோ மந்தவேதநஃ | பாண்டுவர்ணோऽல்பஸங்க்லேதஶ்சிரபாகீ கபவ்ரணஃ ||௪|| (ச. சி. அ. ௨௫) | ரக்தோ ரக்தஸ்ருதீ ரக்தாத்த்வித்ரிஜஃ ஸ்யாத்ததந்வயைஃ |௫|
View original
अथ शारीरव्रणनिदानम् | द्विधा व्रणः स विज्ञेयः शारीरागन्तुभेदतः | दोषैराद्यस्तयोरन्यः शस्त्रादिक्षतसम्भवः ||१|| स्तब्धः कठिनसंस्पर्शो मन्दस्रावो महारुजः | तुद्यते स्फुरति श्यावो व्रणो मारुतसम्भवः ||२|| तृष्णामोहज्वरक्लेददाहदुष्ट्यवदारणैः | व्रणं पित्तकृतं विद्याद्गन्धैः स्रावैश्च पूतिकैः ||३|| बहुपिच्छो गुरुः स्निग्धः स्तिमितो मन्दवेदनः | पाण्डुवर्णोऽल्पसङ्क्लेदश्चिरपाकी कफव्रणः ||४|| (च. चि. अ. २५) | रक्तो रक्तस्रुती रक्ताद्द्वित्रिजः स्यात्तदन्वयैः |५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
மதுகோஶ வ்யாக்யா (விஜயரக்ஷித, ஶ்ரீகண்டதத்த கத)
ஶோதாநாமநுபக்ராந்தாநாஂ வ்ரணபாவாபத்தேர்வ்ரணநிதாநமாஹ– த்விதேத்யாதி| ‘வ்ரண காத்ரவிசூர்ணநே’ இத்யஸ்மாத்தாதோர்வ்ரணஸ்ய ஸாதுத்வமுக்தம்| வ்ரணநிருக்திஶ்ச ஸுஶ்ருதேந கதா| யதா– “வணோதி யஸ்மாத்ரூடேऽபி வ்ரணவாஸ்து ந நஶ்யதி| ஆதேஹதாரணாஜ்ஜந்தோர்வ்ரணஸ்தஸ்மாந்நிருச்யதே||” (ஸு. ஸூ. அ. ௨௧) இதி| அந்ய இத்யாகந்துஃ| ஆகந்துவ்ரணே யத்யபி தோஷஸ்தத்காலஂ ததாத்வேந ஸஞ்சயகோபப்ரஸரணஶாலீ விகாரகரணஸமர்தஃ கல்பயிதுஂ ஶக்யதே, ததாऽபி ஸப்தராத்ரஂ க்ஷதோஷ்மநிர்வாபணாய மதுஸர்பிருபயோகாத் ஶீதக்ரியாவிதாநாச்ச நிஜவ்ரணவிலக்ஷணசிகித்ஸார்தஂ வ்யபதிஶ்யதே| ரக்தஸ்யைகைகஸ்மிந் தோஷே த்வந்த்வே ச ப்ரஸரமாஹ– த்வித்ரிஜஃ ஸ்யாத்ததந்வயைரித்யாதி| ரக்தாந்வயைஃ ஏகைகதோஷைர்த்வந்த்வைஶ்ச; ரக்தாந்விதைரேகைகதோஷைர்த்விஜோ வ்ரணஃ, ரக்தாந்விதைர்த்வந்த்வத்ரயைஸ்த்ரிஜஃ; ஏவஂ தோஷத்ரயேऽபி ரக்தஸம்பந்த ஊஹநீயஃ; ஏவஂ பஞ்சதஶதா ப்ரஸரோ தோஷாணாமுபகஹீதோ பவதி| அதவாऽயமர்தஃ– ததந்வயைர்தோஷத்வந்த்வத்ரயாந்வயைஃ, தேந தோஷத்வயாந்வயேந த்விஜோ த்வந்த்வஜோ வ்ரணஃ, தோஷத்ரயாந்வயேந த்ரிஜஃ ஸந்நிபாதஜஃ||௧-௪||–
ஆதங்கதர்பண வ்யாக்யா (வாசஸ்பதி வைத்ய கத)
வ்ரணஶோபாநாமநுபக்ராந்தாநாஂ வ்ரணபாவாபத்தேர்வ்ரணநிதாநம்| தேஷாஂ பேதமாஹ– த்விதேத்யாதி| ‘வ்ரண காத்ரவிசூர்ணநே’ இத்யஸ்மாத்தாதோஃ வ்ரணஸ்ய நிருக்திஃ| வ்ரணநிருக்திஶ்ச ஸுஶ்ருதே கதா| யதா– “வணோதி யஸ்மாத்ரூடேऽபி வ்ரணவாஸ்து ந நஶ்யதி| ஆதேஹதாரணாஜ்ஜந்தோர்வ்ரணஸ்தஸ்மாந்நிருச்யதே||” இதி| ஶாரீராகந்துபேததோ வ்ரணோ த்விதா ஜ்ஞேயஃ, தயோர்த்வயோர்மத்யே ஆத்யஃ ஶாரீரஃ, ஸ ச தோஷைஃ பவநகபபித்தஶோணிதஸந்நிபாதைஃ ஸ்யாத், அந்ய இத்யாகந்துஃ ஶஸ்த்ராதிக்ஷதஸம்பவோ பவதி| வாதிகமாஹ– ஸ்தப்த இத்யாதி| ஸ்தப்தஃ அசலஃ, துத்யதே ஶூலேநேவ, ஶ்யாவஃ ஶாவவர்ணஃ| பைத்திகமாஹ– தஷ்ணேத்யாதி| ஏதைர்லிங்கைஃ பித்தகதஂ ஜாநீயாத்| க்லேத ஆர்த்ரதா, தாஹதுஷ்டிஃ தாஹவாந், அவதாரணஂ த்வக்ஸ்போடநஂ, பூதிகைர்துர்கந்தைஃ| கபஜமாஹ– பஹ்வித்யாதி| பஹுபிச்சஃ பூயஃ பிச்சிலஃ, ஸ்திமிதோ நிஶ்சலஃ, அல்பஸங்க்லேதஃ ஈஷதார்த்ரஃ| ரக்தஸ்யைகஸ்மிந் தோஷே த்வந்த்வே ச ப்ரஸரமாஹ– ரக்த இத்யாதி| ரக்தவர்ணோ பவதி, ரக்தஸ்ராவோ வா| த்வித்ரிஜஃ ஸ்யாத்ததந்வயைரிதி ரக்தாநுகைஃ பதக்தோஷைஃ த்வந்த்வைஶ்ச, தேந பதக்தோஷைஃ ஸரக்தைஃ த்விஜஃ, த்வந்த்வஜைஃ ஸரக்தைஸ்த்ரிஜஃ, ஏவஂ த்ரிதோஷஜேऽபி ரக்தஃ ஸம்பந்தநீயஃ| தத்யதா– வாதஜஃ, பித்தஜஃ, ஶ்லேஷ்மஜஃ, ஸங்காதஜஃ, ரக்தஜஃ, வாதபித்தஜஃ, வாதஶ்லேஷ்மஜஃ, பித்தஶ்லேஷ்மஜஃ, ஏவமஷ்டௌ; ஶோணிதஸம்பந்தாத் ஸப்த, வாதஶோணிதஸம்பந்தாத்தஜ்ஜஃ, ஶ்லேஷ்மஃ பித்தஶோணிதஜஃ, ஶ்லேஷ்மஶோணிதஜஃ, வாதபித்தஶோணிதஜஃ, வாதஶ்லேஷ்மஶோணிதஜஃ, பித்தஶ்லேஷ்மஶோணிதஜஃ, ஸந்நிபாதக்ஷதஜஃ இதி; ஏவஂ தோஷாணாஂ பேதேந பஞ்சதஶதா ப்ரஸர உக்தஃ| அதவா ததந்வயைஃ தோஷத்ரயாந்வயைஃ, தேந தோஷத்வயாந்வயேந த்விஜஃ த்வந்த்வஜோ வ்ரணஃ, தோஷத்ரயாந்வயேந த்ரிஜஃ ஸாந்நிபாதிகோ வ்ரண இத்யர்தஃ||௧-௪||–