Adhikarana ௧ (௧-௨) · Śloka ௨
அதாதோ வத்ஸககல்பஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧||
இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
View original
अथातो वत्सककल्पं व्याख्यास्यामः||१||
इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
Hide commentary
யதோக்தஸம்பந்தாத்வத்ஸககல்பாபிதாநம்||௧-௨||
Adhikarana ௨ (௩-௬) · Śloka ௬
அத வத்ஸகநாமாநி பேதஂ ஸ்த்ரீபுஂஸயோஸ்ததா|
கல்பஂ சாஸ்ய ப்ரவக்ஷ்யாமி விஸ்தரேண யதாததம்||௩||
வத்ஸகஃ குடஜஃ ஶக்ரோ வக்ஷகோ கிரிமல்லிகா|
பீஜாநீந்த்ரயவாஸ்தஸ்ய ததோச்யந்தே கலிங்ககாஃ||௪||
பஹத்பலஃ ஶ்வேதபுஷ்பஃ ஸ்நிக்தபத்ரஃ புமாந் பவேத்|
ஶ்யாமா சாருணபுஷ்பா ஸ்த்ரீ பலவந்தைஸ்ததாऽணுபிஃ ||௫||
ரக்தபித்தகபக்நஸ்து ஸுகுமாரேஷ்வநத்யயஃ|
ஹத்ரோகஜ்வரவாதாஸக்வீஸர்பாதிஷு ஶஸ்யதே||௬||
View original
अथ वत्सकनामानि भेदं स्त्रीपुंसयोस्तथा|
कल्पं चास्य प्रवक्ष्यामि विस्तरेण यथातथम्||३||
वत्सकः कुटजः शक्रो वृक्षको गिरिमल्लिका|
बीजानीन्द्रयवास्तस्य तथोच्यन्ते कलिङ्गकाः||४||
बृहत्फलः श्वेतपुष्पः स्निग्धपत्रः पुमान् भवेत्|
श्यामा चारुणपुष्पा स्त्री फलवृन्तैस्तथाऽणुभिः ||५||
रक्तपित्तकफघ्नस्तु सुकुमारेष्वनत्ययः|
हृद्रोगज्वरवातासृग्वीसर्पादिषु शस्यते||६||
Hide commentary
வத்ஸகநாமாநி வ்யவஹாரார்தஂ ஸ்த்ரீபுருஷபேதஂ சாஹ- அதேத்யாதி| அத்ர வத்ஸகஸ்த்ரீபுருஷபேதேந யத்யபி குணபேதஃ ப்ரயோகபேதோ வா ந ப்ரதிபாதிதஃ, ததாऽபி ஸ்த்ரீரூபவத்ஸகேऽபுஷ்பபலத்வாதிவிஶிஷ்டலக்ஷணயுக்தேऽப்யவிஶேஷேணோபாப்யாமேவாமயநிவத்திஃ ஸ்யாதித்யேததர்தமுபயோரபி ஸமாநகுணதா ஜ்ஞாதவ்யா||௩-௬||
Adhikarana ௩ (௭-௮) · Śloka ௯
காலே பலாநி ஸங்கஹ்யா தயோஃ ஶுஷ்காணி நிக்ஷிபேத் |
தேஷாமந்தர்நகஂ முஷ்டிஂ ஜர்ஜரீகத்ய பாவயேத் ||௭||
மதுகஸ்ய கஷாயேண கோவிதாராதிபிஸ்ததா|
நிஶி ஸ்திதஂ விமத்யைதல்லவணக்ஷௌத்ரஸஂயுதம்||௮||
பிபேத்தத்வமநஂ ஶ்ரேஷ்டஂ பித்தஶ்லேஷ்மநிபர்ஹணம்|௯|
View original
काले फलानि सङ्गृह्या तयोः शुष्काणि निक्षिपेत् |
तेषामन्तर्नखं मुष्टिं जर्जरीकृत्य भावयेत् ||७||
मधुकस्य कषायेण कोविदारादिभिस्तथा|
निशि स्थितं विमृद्यैतल्लवणक्षौद्रसंयुतम्||८||
पिबेत्तद्वमनं श्रेष्ठं पित्तश्लेष्मनिबर्हणम्|९|
Hide commentary
காலே இதி உசிதே காலே| ஶுஷ்காணீதி பக்வஶுஷ்காணி| தேஷாமந்தர்நகமித்யாதிநா கஷாயைர்நவயோகாநாஹ| க்ஷௌத்ரஸைந்தவயோகோ யத்யபி ஸர்வவமநேஷ்வேவ ஸாமாந்யேந விஹிதஃ, ததாऽபீஹ ‘லவணக்ஷௌத்ரஸஂயுதம்’ இதி வசநாதுத்கர்ஷோ லவணஸைந்தவயோரபிதீயதே||௭-௮||-
Adhikarana ௪ (௯-௧௦) · Śloka ௧௧
அஷ்டாஹஂ பயஸாऽऽர்கேண தேஷாஂ சூர்ணாநி பாவயேத்||௯||
ஜீவகஸ்ய கஷாயேண ததஃ பாணிதலஂ பிபேத்|
பலஜீமூதகேக்ஷ்வாகுஜீவந்தீநாஂ பதக் ததா||௧௦||
ஸர்ஷபாணாஂ மதூகாநாஂ லவணஸ்யாதவாऽம்புநா|௧௧|
View original
अष्टाहं पयसाऽऽर्केण तेषां चूर्णानि भावयेत्||९||
जीवकस्य कषायेण ततः पाणितलं पिबेत्|
फलजीमूतकेक्ष्वाकुजीवन्तीनां पृथक् तथा||१०||
सर्षपाणां मधूकानां लवणस्याथवाऽम्बुना|११|
Hide commentary
அஷ்டாஹமித்யாதிநா பஞ்ச சூர்ணயோகாநாஹ||௯-௧௦||-
Adhikarana ௫ (௧௧) · Śloka ௧௧
கஶரேணாதவா யுக்தஂ விதத்யாத்வமநஂ பிஷக்||௧௧||
View original
कृशरेणाथवा युक्तं विदध्याद्वमनं भिषक्||११||
Hide commentary
கஶரேணேத்யாதிநா கஶரயோக உச்யதே| அத்ர ச இந்த்ரயவசூர்ணமதிகதத்வாதேவோச்யதே||௧௧||
Adhikarana ௬ (௧௨) · Śloka ௧௨
தத்ர ஶ்லோகஃ- கஷாயைர்நவ சூர்ணைஶ்ச பஞ்சோக்தாஃ ஸலிலைஸ்த்ரயஃ|
ஏகஶ்ச கஶராயாஂ ஸ்யாத்யோகாஸ்தேऽஷ்டாதஶ ஸ்மதாஃ ||௧௨||
View original
तत्र श्लोकः- कषायैर्नव चूर्णैश्च पञ्चोक्ताः सलिलैस्त्रयः|
एकश्च कृशरायां स्याद्योगास्तेऽष्टादश स्मृताः ||१२||
Hide commentary
கஷாயைரித்யாதிஸங்க்ரஹஶ்லோகோ வ்யாக்யாதார்த ஏவ||௧௨||
Adhikarana புஷ்பிகா · Śloka ௫
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதேऽப்ராப்தே தடபலஸம்பூரிதே கல்பஸ்தாநே வத்ஸககல்போ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||
View original
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने वत्सककल्पो नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||
Hide commentary
இதி ஶ்ரீசக்ரபாணிதத்தவிரசிதாயாமாயுர்வேததீபிகாயாஂ சரகதாத்பர்யடீகாயாஂ கல்பஸ்தாநே வத்ஸககல்போ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||