Adhikarana અથ નાસારોગપ્રતિષેધો નામ ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ - પ્રતિજ્ઞા (૧) · Śloka ૧
અથાતો નાસરોગપ્રતિષેધં નામાધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ| ઇતિ હ સ્માહુરાત્રેયાદયો મહર્ષયઃ||૧||
अथातो नासरोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
ઉક્તક્રમેણૈવ નાસારોગાણાં ચિકિત્સાં પ્રદર્શયિતુમધ્યાય આરભ્યતે||૧||
Adhikarana પીનસચિકિત્સાસૂત્રમ્ (૨) · Śloka ૨
સર્વેષ્વાદૌ પીનસેષુ સ્નેહસ્વેદવમનધૂમગણ્ડૂષસ્નિગ્ધોષ્ણભોજનનિવાતશયનાસનાનિ સેવેત||૨||
सर्वेष्वादौ पीनसेषु स्नेहस्वेदवमनधूमगण्डूषस्निग्धोष्णभोजननिवातशयनासनानि सेवेत||२||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
સર્વેષ્વિત્યાદિના સામાન્યેન પ્રતિશ્યાયાનાં ચિકિત્સા ||૨||
Adhikarana પાચનૌષધાનિ (૩) · Śloka ૩
પાચનાર્થઞ્ચ ગુડાર્દ્રકક્ષીરત્રિકટુકાજમાંસમદ્યામ્લભોજનાનિ||૩||
पाचनार्थञ्च गुडार्द्रकक्षीरत्रिकटुकाजमांसमद्याम्लभोजनानि||३||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પાચનાર્થમિતિ યેન પ્રતિશ્યાયઃ પક્વતાં યાતિ તદર્થં ગુડાદિભોજનાનિ સેવેતેતિ સમ્બન્ધઃ||૩||
Adhikarana ઉપજિઘ્રણં ધૂમશ્ચ (૪) · Śloka ૪
રોહિષાજાજીવચાચોરકોપકુઞ્ચિકાતર્કારીચાતુર્જાતકરજો વસ્ત્રાવબદ્ધં મુહુર્મુહુરુપજિઘ્રેત્| ઘૃતાક્તસક્તૂન્ મલ્લકસમ્પુટે કૃત્વા ધૂમં ચ પિબેત્||૪||
रोहिषाजाजीवचाचोरकोपकुञ्चिकातर्कारीचातुर्जातकरजो वस्त्रावबद्धं मुहुर्मुहुरुपजिघ्रेत्| घृताक्तसक्तून् मल्लकसम्पुटे कृत्वा धूमं च पिबेत्||४||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
સર્વેષુ ચ રોહિષાદિચૂર્ણવસ્ત્રે બદ્ધ્વા મુહુર્મુહુરુપજિઘ્રેત્| ઘૃતાક્તસક્તૂનિત્યાદિ સુબોધમ્||૪||
Adhikarana પક્વે ચિકિત્સાક્રમઃ (૫) · Śloka ૫
પક્વે તુ શિરોવિરેચનમવપીડં ચ યુઞ્જ્યાત્||૫||
पक्वे तु शिरोविरेचनमवपीडं च युञ्ज्यात्||५||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પક્વે તુ સર્વસ્મિન્ પ્રતિશ્યાયેઽઙ્ગલાઘવાદિના જ્ઞાતે શિરોવિરેકાદિકં યુઞ્જ્યાત્તીક્ષ્ણદ્રવ્યૈઃ કલ્કાદ્યૈર્નાસાયોજ્ય ઔષધોઽવપીડઃ||૫||
Adhikarana સામાન્યમપથ્યમ્ (૬) · Śloka ૬
નિદાનોક્તાનિ ચ વર્જયેત્| વિશેષેણ શીતામ્બુસ્નાનપાનાત્યુચ્ચોપધાનાનુપધાનક્રોધશોકાન્||૬||
निदानोक्तानि च वर्जयेत्| विशेषेण शीताम्बुस्नानपानात्युच्चोपधानानुपधानक्रोधशोकान्||६||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
નિદાનોક્તાનિ ચાવશ્યાયાદીનિ વર્જયેત્| શીતામ્બુસ્નાનાદિકં વિશેષેણ વર્જયેદેતિ||૬||
Adhikarana વાતપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૭) · Śloka ૭
અથ વાતપ્રતિશ્યાયે પૂર્વમેવ વાતહરદ્રવ્યવિપક્વં સસૈન્ધવં પ્રાતઃ સર્પિઃ પિબેન્મહાષ્ટપલં વા||૭||
अथ वातप्रतिश्याये पूर्वमेव वातहरद्रव्यविपक्वं ससैन्धवं प्रातः सर्पिः पिबेन्महाष्टपलं वा||७||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
સાધારણમુક્ત્વાઽથેત્યાદિના વિશેષેણોચ્યતે| પૂર્વમેવ પ્રથમમેવ| વાતહરાણિ દ્રવ્યાણિ ભદ્રદાર્વ્યાદીનિ શોધનાદિગણોક્તાનિ| મહાષ્ટપલં યાવશૂકેત્યાદિના ગુલ્મનિર્દિષ્ટમ્||૭||
Adhikarana વાતપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૮) · Śloka ૮
દશમૂલકુલત્થકોલયવશુશ્કમૂલકવ્યોષલવણપઞ્ચકૈઃ સદધિધાન્યામ્લં સર્પિઃસિદ્ધમાહારે પાને ચ પ્રણીતમ્ પ્રતિશ્યાયયક્ષ્માકાસશ્વાસગ્રહણીગુલ્મવિબન્ધનમ્||૮||
दशमूलकुलत्थकोलयवशुश्कमूलकव्योषलवणपञ्चकैः सदधिधान्याम्लं सर्पिःसिद्धमाहारे पाने च प्रणीतम् प्रतिश्याययक्ष्माकासश्वासग्रहणीगुल्मविबन्धनम्||८||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
દશમૂલાદિભિઃ સિદ્ધં સર્પિરાહારપાનાભ્યાં પ્રતિશ્યાયાદિઘ્નમ્||૮||
Adhikarana વાતપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૯) · Śloka ૯
જીર્ણસ્નેહં જાઙ્ગલરસેન વ્યોષદાડિમસૈન્ધવવતા બાલમૂલકરસેન સર્વધાન્યયૂષેણ વા ભોજયેત્| નાગરં વા પયસા પિબેત્||૯||
जीर्णस्नेहं जाङ्गलरसेन व्योषदाडिमसैन्धववता बालमूलकरसेन सर्वधान्ययूषेण वा भोजयेत्| नागरं वा पयसा पिबेत्||९||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
જીર્ણસ્નેહમાતુરં યસ્યાનન્તરોક્તાન્યતમસ્નેહો જીર્ણસ્તં વ્યોષાદિમતા જાઙ્ગલરસેન ભોજયેત્| બાલમૂલકસ્ય રસેન વા| રસો યૂષઃ સર્વધાબ્યાનાં મુદ્ગાદીનાં યૂષેણ સુબોધમ્ ||૯||
Adhikarana વાતપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૦) · Śloka ૧૦
કૃષ્ણાદશમૂલશુણ્ઠીયવૈરણ્ડમૂલક્વાથસિદ્ધેન પયસોત્તમાઙ્ગં સ્વેદયેત્| તદેવ ચ પાનભોજનયોર્વિદધ્યાત્| આર્દિતોક્તાંશ્ચ સ્વેદાન્| એવમપરિપચ્યમાને પુનઃ પુનર્નાડીસ્વેદં વાતહરં ચાસ્થાપનમનુવાસનં શિરોબસ્તિઞ્ચ||૧૦||
कृष्णादशमूलशुण्ठीयवैरण्डमूलक्वाथसिद्धेन पयसोत्तमाङ्गं स्वेदयेत्| तदेव च पानभोजनयोर्विदध्यात्| आर्दितोक्तांश्च स्वेदान्| एवमपरिपच्यमाने पुनः पुनर्नाडीस्वेदं वातहरं चास्थापनमनुवासनं शिरोबस्तिञ्च||१०||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
કૃષ્ણાદિસિદ્ધેન પયસોત્તમાઙ્ગશિરઃ સ્વેદયેત્| તદેવેતિ કૃષ્ણાદિસિદ્ધં ક્ષીરમ્| અર્દિતોક્તાંશ્ચ સ્વેદાન્ કુર્યાત્| સુબોધમ્||૧૦||
Adhikarana વાતપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૧) · Śloka ૧૧
પક્વે તુ તૈલં ક્ષવકચૂર્ણયુક્તં સસૈન્ધવં સર્પિર્વા શિરોવિરોચનમ્||૧૧||
पक्वे तु तैलं क्षवकचूर्णयुक्तं ससैन्धवं सर्पिर्वा शिरोविरोचनम्||११||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પક્વે તુ વાતપ્રતિશ્યાયે ક્ષવકેણ રાજક્ષવકેણ યુક્તં તૈલં શિરોવિરેચનં સર્પિર્વા સસૈન્ધવમ્| ઇતિ વાતપ્રતિશ્યાયે||૧૧||
Adhikarana પિત્તપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૨) · Śloka ૧૨
પિત્તપ્રતિશ્યાયે પદ્મકોશીરપટોલસારિવાવિદારીશતાવરીક્ષીરિદ્રુમશુઙ્ગશઠીકર્કટાખ્યાદુરાલભાનામર્દ્ધાઢકમષ્ટગુણેઽમ્ભસિ વિપાચ્ય પાદાવશેષે મધુકમૃદ્વીકાચન્દનશ્રૃઙ્ગાટકકશેરુકશ્વેતપાકાન્યક્ષમાત્રાણિ દત્વા ઘૃતપ્રસ્થં પયસા સહ સાધયેત્| તત્ પ્રાતઃ પાનાય યુઞ્જ્યાત્| જીર્ણે સુખોષ્ણતોયપરિષિક્તં સસૈન્ધવેન રસેન ભોજયેત્| સુસ્નિગ્ધં વિરેચયેત્ દ્રાક્ષાપટોલશ્રીપર્ણીમૂર્વાત્રિવૃત્ક્વાથેન ત્રિવૃત્પથ્યાપૂગફલચૂર્ણાન્વિતેન||૧૨||
पित्तप्रतिश्याये पद्मकोशीरपटोलसारिवाविदारीशतावरीक्षीरिद्रुमशुङ्गशठीकर्कटाख्यादुरालभानामर्द्धाढकमष्टगुणेऽम्भसि विपाच्य पादावशेषे मधुकमृद्वीकाचन्दनश्रृङ्गाटककशेरुकश्वेतपाकान्यक्षमात्राणि दत्वा घृतप्रस्थं पयसा सह साधयेत्| तत् प्रातः पानाय युञ्ज्यात्| जीर्णे सुखोष्णतोयपरिषिक्तं ससैन्धवेन रसेन भोजयेत्| सुस्निग्धं विरेचयेत् द्राक्षापटोलश्रीपर्णीमूर्वात्रिवृत्क्वाथेन त्रिवृत्पथ्यापूगफलचूर्णान्वितेन||१२||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પિત્તજં પ્રતિશ્યાયે પદ્મકાદિઘૃતેન સુસ્નિગ્ધં દ્રાક્ષાદિક્વાથેન ત્રિવૃદાદિચૂર્ણાન્વિતેન વિરેચયેત્| ક્ષીરિદ્રુમાણાં વટાદીનાં શુઙ્ગા અઙ્કુરાઃ| કર્કટાક્ષ્યા કર્કટશ્રૃઙ્ગી| અર્દ્ધાઢકં દ્વાત્રિંશત્પલાનિ| અષ્ટગુણમમ્ભઃ પલસઙ્ખ્યય| શ્વેતપાકઃ શ્વેતકામ્બોજિકા| અક્ષં કર્ષઃ| જીર્ણ ઇતિ તસ્મિન્ ઘૃતે| પરિષિક્તં સ્નાપિતમાતુરમ્| રસેનેતિ માંસરસેન||૧૨||
Adhikarana પિત્તપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૩) · Śloka ૧૩
વિરિક્તભુક્તસ્ય શીતૈઃ શિરોવક્ત્રલેપપરિષેકકવલગ્રહાન્ વિતરેત્||૧૩||
विरिक्तभुक्तस्य शीतैः शिरोवक्त्रलेपपरिषेककवलग्रहान् वितरेत्||१३||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
એવં વિરિક્તસ્યાનન્તરઞ્ચ ભુક્તસ્ય શીતૈઃ શીતવીર્યસ્પર્શૈર્દ્રવ્યૈઃ શિરોવક્ત્રે લેપાદીન્ વિતરેત્||૧૩||
Adhikarana પિત્તપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૪) · Śloka ૧૪
વ્યજનપવનવિધૂયમાનશ્ચ નીલશાદ્વલોપવનશિશિરકરકિરણધારાગૃહાણિ સેવેત||૧૪||
व्यजनपवनविधूयमानश्च नीलशाद्वलोपवनशिशिरकरकिरणधारागृहाणि सेवेत||१४||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
વ્યજનપવનૈરુત્ક્ષેપવાતૈર્વિધૂયમાનઃ સન્નાતુરો નીલશાદ્વલોપવનાદિકં સેવેત| નીલં શાદ્વલં દૂર્વા યસ્મિન્નુપવને તત્તથોક્તં શિશિરકરસ્ય| શીતરશ્મેઃ કિરણાઃ પાદાઃ| (ધારાગૃહં નામ ચતુસ્તમ્ભપ્રતિષ્ઠિતમદૃશ્યપ્રભવાભિનિષ્યન્દિનીભિર્જલધારાભિઃ પરિવૃતં મણ્ડપમ્ )| ધારાગૃહં યન્ત્રપ્રવૃત્તધારાજલં વેશ્મ એષાં દ્વન્દ્વઃ|| ૧૪||
Adhikarana પિત્તપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૫) · Śloka ૧૫
તત્ર ચ પક્વે તુ દોષે શિરોવિરેકં પુરાણઘૃતેન સસૈન્ધવેન ઘૃતમણ્ડેન વા કટ્ફલાન્વિતેન કુર્યાત્| વિશુદ્ધસ્રોતસશ્ચ જાઙ્ગલરસેન ક્ષીરેણ વા શીતેન ભોજનમ્||૧૫||
तत्र च पक्वे तु दोषे शिरोविरेकं पुराणघृतेन ससैन्धवेन घृतमण्डेन वा कट्फलान्वितेन कुर्यात्| विशुद्धस्रोतसश्च जाङ्गलरसेन क्षीरेण वा शीतेन भोजनम्||१५||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
તત્ર ચ પિત્તપ્રતિશ્યાયે દોષે પક્વે સસૈન્ધવેન પુરાણઘૃતેન શિરોવિરેકં કુર્યાત્| અથવા કટ્ફલાન્વિતેન ઘૃતમણ્ડેન તત્ કુર્યાત્| વિશુદ્ધસ્રોતસશ્ચેતિ શિરોવિરેચનેન શીતરસક્ષીરભોજનં હિતમ્| ઇતિ પિત્તપ્રતિશ્યાયે ||૧૫||
Adhikarana કફપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૬) · Śloka ૧૬
કફજે તુ યવક્ષારાવચૂર્ણિતમુષ્ણોદકાનુપાનં ઘૃતં પાયયેત્| જીર્ણે ચ તિલમાષપલલવતીં યવાગૂમ્| તતો વામનીયૌષધક્વાથસિદ્ધયા સસર્પિષ્કયા સૈન્ધવમાષચૂર્ણપ્રગાઢયા પેયયોષ્ણામ્ભસા ચ વામયેત્||૧૬||
कफजे तु यवक्षारावचूर्णितमुष्णोदकानुपानं घृतं पाययेत्| जीर्णे च तिलमाषपललवतीं यवागूम्| ततो वामनीयौषधक्वाथसिद्धया ससर्पिष्कया सैन्धवमाषचूर्णप्रगाढया पेययोष्णाम्भसा च वामयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
કફજે પ્રતિશ્યાયે| સુબોધમ્| જીર્ણ ઇતિ ઘૃતે| પલલં તિલકલ્કઃ| તત ઇત્યસ્મિન્ ક્રમે કૃતેઽનુ તદહરેવ વમનમ્| વામનીયાન્યૌષધાનિ મદનાદીનિ સૂત્રપઠિતાનિ| સૈન્ધવમાષયોશ્ચૂર્ણેન પ્રગાઢા ઘના||૧૬||
Adhikarana કફપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૭) · Śloka ૧૭
તતસ્તીક્ષ્ણધૂમકવલયવાનચણકપ્રાયાહારનાડીસ્વેદૈરુપાચરેત્| અરુચિગૌરવયોસ્તુ વિશોધયેત્||૧૭||
ततस्तीक्ष्णधूमकवलयवानचणकप्रायाहारनाडीस्वेदैरुपाचरेत्| अरुचिगौरवयोस्तु विशोधयेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
તતો વમનસ્ય પશ્ચાત્તીક્ષ્ણધૂમાદિભિરુપાચરેત્| તીક્ષ્ણો ધૂમઃ સૂત્ર ઉક્તો નાડીસ્વેદશ્ચ| અરુચિગૌરવયોસ્તુ વિશોધયોદિત્યર્થાદ્વમનેન વિરેચનેન ચ||૧૭||
Adhikarana કફપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૧૮) · Śloka ૧૮
પક્વે ક્ષવકવિડઙ્ગસૈન્ધવાદિભિર્નસ્યમ્| તૈલાપ્લુતો નાગરચૂર્ણાનુવિદ્ધો મુદ્ગ આહારો યથાસાત્મ્યં ચ રૂક્ષતીક્ષ્ણોષ્ણમ્||૧૮||
पक्वे क्षवकविडङ्गसैन्धवादिभिर्नस्यम्| तैलाप्लुतो नागरचूर्णानुविद्धो मुद्ग आहारो यथासात्म्यं च रूक्षतीक्ष्णोष्णम्||१८||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પક્વે ચ તસ્મિન્ પ્રતિશ્યાયે ક્ષવકાદિભિસ્તીક્ષ્ણૈર્નસ્યમ્| ક્ષવકો રાજક્ષવકઃ| તત્ર ચ મુદ્ગ આહારો યથાસાત્મ્યં ચાન્યદપ્યાહારમ્| કિમ્ભૂતો મુદ્ગ આહ-તૈલાપ્લુતઃ તૈલભૂયિષ્ઠ ઇત્યર્થઃ| નાગરચૂર્ણેન ચાનુવિદ્ધઃ કૃતસંસ્કારઃ||૧૮||
Adhikarana કફપ્રતિશ્યાયે નસ્યમ્ (૧૯) · Śloka ૧૯
શુદ્ધઘ્રાણપાથસ્ય દેવદારુસરલકાકોલીજીવકમધુકપિપ્પલ્યનન્તાક્ષીરવિપક્વં તૈલં નસ્યમ્||૧૯||
शुद्धघ्राणपाथस्य देवदारुसरलकाकोलीजीवकमधुकपिप्पल्यनन्ताक्षीरविपक्वं तैलं नस्यम्||१९||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
એવં રૂક્ષાદિગુણૈરાહારાદિભિર્વિશુદ્ધઘ્રાણમાર્ગસ્ય સતો દેવદાર્વાદિભિઃ ક્ષીરેણ ચ વિપક્વં તૈલં નસ્યમ્ ઇતિ કફે||૧૯||
Adhikarana સન્નિપાતપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૦) · Śloka ૨૦
સાન્નિપાતિકે દોષબલતઃ પ્રતિકુર્યાત્| રસાઞ્જનાતિવિષામુસ્તભદ્રદારુસાધિતં ચાત્રં તૈલં નાવનમ્||૨૦||
सान्निपातिके दोषबलतः प्रतिकुर्यात्| रसाञ्जनातिविषामुस्तभद्रदारुसाधितं चात्रं तैलं नावनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
સન્નિપાતજે તુ દોષબલાપેક્ષયા કાર્યા| ય એવ દોષો યથા બલવાંસ્તસ્યૈવ તથા ચિકિત્સયા પ્રતીકાર ઇત્યર્થઃ| અત્ર ચ સન્નિપાતે રસાઞ્જનાદિભિઃ સાધિતં તૈલં નાવનમિતિ સન્નિપાતે||૨૦||
Adhikarana રક્તજપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૧) · Śloka ૨૧
રક્તજે પૈત્તિકો રક્તપિત્તોક્તશ્ચ વિધિઃ||૨૧||
रक्तजे पैत्तिको रक्तपित्तोक्तश्च विधिः||२१||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
રક્તજે પ્રતિશ્યાયે પિત્તપ્રતિશ્યાયોક્તો રક્તપિત્તોક્તશ્ચ વિધિઃ ઇતિ રક્તે||૨૧||
Adhikarana દુષ્ટપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૨) · Śloka ૨૨
દુષ્ટપ્રતિશ્યાયે વ્યોષચિત્રકયવક્ષારબીજકવિડઙ્ગપૂતિકરઞ્જત્વગ્લવણત્રયૈર્માંસરસપ્રતિવાપવિપક્વં સક્ષૌદ્રં સર્પિઃ પાયયેત્| જીર્ણે ઘૃતે જાઙ્ગલરસેન તૈલોપસેકં ભોજયેત્| સ્નિગ્ધં કફપ્રતિશ્યાયવદુપાચરેત્||૨૨||
दुष्टप्रतिश्याये व्योषचित्रकयवक्षारबीजकविडङ्गपूतिकरञ्जत्वग्लवणत्रयैर्मांसरसप्रतिवापविपक्वं सक्षौद्रं सर्पिः पाययेत्| जीर्णे घृते जाङ्गलरसेन तैलोपसेकं भोजयेत्| स्निग्धं कफप्रतिश्यायवदुपाचरेत्||२२||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
દુષ્ટપ્રતિશ્યાયે વ્યોષાદિભિર્માંસરસં પ્રતીવાપં પચ્યમાનં દત્વા વિપક્વં સર્પિઃ ક્ષૌદ્રેણ સહ પાયયેત્| ઉપસેકશબ્દેન તૈલસ્યાતિબહુત્વમુક્તમ્| સ્નિગ્ધં ચેત્યનન્તરોક્તેન પ્રકારેણૈવ દુષ્ટપ્રતિશ્યાયિનમ્||૨૨||
Adhikarana દુષ્ટપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૩) · Śloka ૨૩
પક્વેઽવપીડં વ્યોષેન્દ્રયવવિડઙ્ગસારજીરકસૈન્ધવૈર્બસ્તમૂત્રપિષ્ટૈર્દદ્યાત્| વિશુદ્ધઘ્રાણસ્રોતસં ચ પુનરુપસ્નેહ્ય વિરેચયેત્| ભૃષ્ટાન્ યવાન્ ભૂસ્તૃણકામ્રાતકજીરકત્રિવૃતાયુક્તાન્ ગોમૂત્રેણ ક્વાથયેત્| તં ક્વાથમભયાનાગરમરિચક્રમુકસૈન્ધવયાવશૂકચૂર્ણયુક્તં સબીજપૂરકરસં પાયયેત્| કોષ્ણોદકં ચાનુકણ્ઠયેત્||૨૩||
पक्वेऽवपीडं व्योषेन्द्रयवविडङ्गसारजीरकसैन्धवैर्बस्तमूत्रपिष्टैर्दद्यात्| विशुद्धघ्राणस्रोतसं च पुनरुपस्नेह्य विरेचयेत्| भृष्टान् यवान् भूस्तृणकाम्रातकजीरकत्रिवृतायुक्तान् गोमूत्रेण क्वाथयेत्| तं क्वाथमभयानागरमरिचक्रमुकसैन्धवयावशूकचूर्णयुक्तं सबीजपूरकरसं पाययेत्| कोष्णोदकं चानुकण्ठयेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પક્વે ચ દુષ્ટપ્રતિશ્યાયે વ્યોષાદિભિર્બસ્તમૂત્રપિષ્ટૈરવપીડં નસ્યં દદ્યાત્| સુબોધમ્| અનુકણ્ઠનં સ્તોકપાનમ્|| ૨૩||
Adhikarana દુષ્ટપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૪) · Śloka ૨૪
વિરિક્તં ચ કાલે મુસ્તહરિદ્રાનાગરયવક્ષારપૂતીકરઞ્જ્રેણુકાભિરજાવિગોમૂત્રદધિભિશ્ચ સિદ્ધં સર્પિરુપયોજયેત્| તીક્ષ્ણાનિ ચ નિરૂહાનુવાસનાનિ| અરિષ્ટાંશ્ચ પાનાર્થમ્||૨૪||
विरिक्तं च काले मुस्तहरिद्रानागरयवक्षारपूतीकरञ्ज्रेणुकाभिरजाविगोमूत्रदधिभिश्च सिद्धं सर्पिरुपयोजयेत्| तीक्ष्णानि च निरूहानुवासनानि| अरिष्टांश्च पानार्थम्||२४||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
વિરિક્તં ચેતિ ભૃષ્ટયવાદિરસેન| કાલ ઇતિ યોગ્યે મુસ્તાદિભિરજાદીનાં મૂત્રેણ દધ્ના ચ સિદ્ધં સર્પિરુપયોજયેત્| તીક્ષ્ણાનિ નિરૂહાદીન્યુપયોજયેદિતિ સમ્બધ્યતે||૨૪||
Adhikarana દુષ્ટપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૫) · Śloka ૨૫
એવમપ્યશાન્તૌ હિઙ્ગુક્ષારામરદારુવિપક્વં ઘૃતં માંસરસાનુપાનં પિબેત્||૨૫||
एवमप्यशान्तौ हिङ्गुक्षारामरदारुविपक्वं घृतं मांसरसानुपानं पिबेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
એવમનન્તરોક્તેનાપ્યશાન્તૌ સત્યાં હિઙ્ગ્વાદિપક્વં પિબેત્||૨૫||
Adhikarana દુષ્ટપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૬) · Śloka ૨૬
કોશામ્રપલ્લવમૂર્વાતર્કારીઙ્ગુદીફલણિજ્જકમહાપઞ્ચમૂલકણ્ટકારિકાસારિવોરુપૂગહિંસ્રાનિમ્બશિગ્રુફલરક્ષોઘ્નકૃમિઘ્નદન્તીપૂતીકરઞ્જપિપ્પલીવાર્તાકબીજાહિમારકમૂલત્વક્પત્રપુષ્પફલૈરજામૂત્રપિષ્ટૈરજાશ્વશકૃદ્રસયુક્તૈર્ધૂમવર્ત્તિં કૃત્વા ઘૃતાભ્યક્તાં પાતું પ્રયચ્છેત્||૨૬||
कोशाम्रपल्लवमूर्वातर्कारीङ्गुदीफलणिज्जकमहापञ्चमूलकण्टकारिकासारिवोरुपूगहिंस्रानिम्बशिग्रुफलरक्षोघ्नकृमिघ्नदन्तीपूतीकरञ्जपिप्पलीवार्ताकबीजाहिमारकमूलत्वक्पत्रपुष्पफलैरजामूत्रपिष्टैरजाश्वशकृद्रसयुक्तैर्धूमवर्त्तिं कृत्वा घृताभ्यक्तां पातुं प्रयच्छेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
તસ્ય ચ કોશામ્રાદીનાં યથાસમ્ભવં પત્રાદિભિરજસ્ય મૂત્રેણ પિષ્ટૈરજાશ્વકૃદ્રસેન યુક્તૈર્ધૂમવિધ્યુક્તપ્રકારેણ ધૂમવર્ત્તિં કૃત્વા ઘૃતેનાભ્યક્તાં પાતું પ્રયચ્છેત્| પાનાય દદ્યાત્||૨૬||
Adhikarana દુષ્ટપ્રતિશ્યાયચિકિત્સા (૨૭) · Śloka ૨૭
પિપ્પલીવર્ધમાનં ચોપયુઞ્જીત| કૃમિઘ્નૈશ્ચ યોગૈર્યાપયેત્||૨૭||
पिप्पलीवर्धमानं चोपयुञ्जीत| कृमिघ्नैश्च योगैर्यापयेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પિપ્પલીવર્ધમાનં રસાયને વક્ષ્યતે| કૃમિઘ્ના યોગાશ્ચિકિત્સિત ઉક્તાઃ તૈર્દુષ્ટપ્રતિશ્યાયં યાપ્યત્વોક્તેર્યાપયેત્| ઇતિ દુષ્ટપ્રતિશ્યાયે||૨૭||
Adhikarana ભૃશક્ષવથુપુટકયોઃ ચિકિત્સા (૨૮) · Śloka ૨૮
ભૃશક્ષવથૌ પુટકે ચ નિમ્બકટ્ફલકુષ્ઠમરિચચૂર્ણૈઃ ક્લેદનાથ પ્રધમનમ્| પિપ્પલીકુષ્ઠશુણ્ઠીવિડઙ્ગમૃદ્વીકાકષાયકલ્કવિપક્વં તૈલં ઘૃતં વા નાવનમ્||૨૮||
भृशक्षवथौ पुटके च निम्बकट्फलकुष्ठमरिचचूर्णैः क्लेदनाथ प्रधमनम्| पिप्पलीकुष्ठशुण्ठीविडङ्गमृद्वीकाकषायकल्कविपक्वं तैलं घृतं वा नावनम्||२८||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
ભૃશક્ષવાખ્યે રોગે પુટકે ચ શુષ્કત્વનાશાય ક્લેદોત્પાદનાય નિમ્બાદિચૂર્ણં પ્રધમનમ્| પિપ્પલ્યાદીનાં ક્વાથેન કલ્કેન ચ વિપક્વં તૈલં વા ઘૃતં વા નાવનમ્||૨૮||
Adhikarana નાસાશોષનાસાનાહયોઃ ચિકિત્સા (૨૯) · Śloka ૨૯
નાસાશોષે બલાતૈલં પાને શિરોબસ્તૌ ચ| સ્નિગ્ધસ્ય સ્વેદઃ| ક્ષીરસર્પિર્નસ્યં મધુરવર્ગસાધિતં વા તૈલમ્| સ્નૈહિકો ધૂમઃ| તથા નાસાનાહેઽપિ| એવમનુપશમે શિરોવિરેકઃ||૨૯||
नासाशोषे बलातैलं पाने शिरोबस्तौ च| स्निग्धस्य स्वेदः| क्षीरसर्पिर्नस्यं मधुरवर्गसाधितं वा तैलम्| स्नैहिको धूमः| तथा नासानाहेऽपि| एवमनुपशमे शिरोविरेकः||२९||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
નાસાશોષાખ્યે સુબોધમ્| ક્ષીરાત્ ગૃહીતં ઘૃતં ક્ષીરસર્પિઃ| સ્નૈહિકો ધૂમઃ સૂત્રોક્તઃ| તથેતિ નાસાશોષક્રમસમુચ્ચયો નાસાનાહાખ્યેઽપિ| એવં ચ નાસાનાહસ્યાનુપશમે શિરોવિરેકઃ||૨૯||
Adhikarana નાસાપાકદીપ્ત્યોશ્ચિકિત્સા (૩૦) · Śloka ૩૦
નાસાપાકે દીપ્તૌ ચ જલૌકોભિરસ્રવિસ્રાવણમ્| શીતૈરૂર્ધ્વાધોવિરેકલેપસેકાઃ||૩૦||
नासापाके दीप्तौ च जलौकोभिरस्रविस्रावणम्| शीतैरूर्ध्वाधोविरेकलेपसेकाः||३०||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
નાસાપાકદીપ્ત્યાખ્યોર્જલૌક આદિકમ્||૩૦||
Adhikarana નાસાસ્રાવચિકિત્સા (૩૧) · Śloka ૩૧
નાસાસ્રાવે તીક્ષ્ણં નસ્યં ધૂમશ્ચ||૩૧||
नासास्रावे तीक्ष्णं नस्यं धूमश्च||३१||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
નાસાસ્રાવે સુબોધમ્||૩૧||
Adhikarana અવીનસપૂતિનાસયોશ્ચિકિત્સા (૩૨) · Śloka ૩૨
અવીનસે પૂતિનાસે ચ ગુડમરિચહિઙ્ગુશિવાટિકાવિડઙ્ગૈરજામૂત્રપિષ્ટૈર્નસ્યમ્| કફપ્રતિશ્યાયવચ્ચ સ્નેહસ્વેદવમનાનિ||૩૨||
अवीनसे पूतिनासे च गुडमरिचहिङ्गुशिवाटिकाविडङ्गैरजामूत्रपिष्टैर्नस्यम्| कफप्रतिश्यायवच्च स्नेहस्वेदवमनानि||३२||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
અવીનસપૂતિનાસયોર્ગુડાદિભિરજામૂત્રપિષ્ટૈર્નસ્યમ્| હિઙ્ગુશિવાટિકા હિઙ્ગુપત્રી| કફપ્રતિશ્યાયવત્ સ્નેહાદીનિ||૩૨||
Adhikarana અવીનસપૂતિનાસયોશ્ચિકિત્સા (૩૩) · Śloka ૩૩
વમિતવતો નિર્ગુણ્ડીશિગ્રુતર્કારીફણિજ્જકક્ષવકસુરજાર્જકપત્રસ્વરસેન સાર્ષપં પીલુજં વા તૈલં વિપચ્ય નસ્યં વિદધ્યાત્||૩૩||
वमितवतो निर्गुण्डीशिग्रुतर्कारीफणिज्जकक्षवकसुरजार्जकपत्रस्वरसेन सार्षपं पीलुजं वा तैलं विपच्य नस्यं विदध्यात्||३३||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
વમિતવતઃ કૃતવમનસ્ય| નિર્ગુણ્ડ્યાદિપત્રસ્વરસેન સર્ષપતૈલં પીલુજં વા તૈલં વિપાચ્ય નસ્યં વિદધ્યાત્||૩૩||
Adhikarana અવીનસપૂતિનાસયોશ્ચિકિત્સા (૩૪) · Śloka ૩૪
લાક્ષાવિડઙ્ગપિપ્પલીલવઙ્ગક્ષવકનિશાકુષ્ઠવચાકરઞ્જિકાકલ્કૈર્વા તિલતૈલમ્| શિગ્રુબૃહતીદન્તીમૂલબિલ્વવ્યોષસુરસસૈન્ધવૈર્વા||૩૪||
लाक्षाविडङ्गपिप्पलीलवङ्गक्षवकनिशाकुष्ठवचाकरञ्जिकाकल्कैर्वा तिलतैलम्| शिग्रुबृहतीदन्तीमूलबिल्वव्योषसुरससैन्धवैर्वा||३४||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
અથવા લાક્ષાદિકલ્કૈસ્તિલતૈલં વિપાચ્ય નસ્યં વિદધ્યાત્| શિગ્ર્વાદિકલ્કૈર્વા| ઇત્યવીનસે પૂતિનાસે ચ ||૩૪||
Adhikarana પૂયરક્તચિકિત્સા (૩૫) · Śloka ૩૫
ઉત્પન્નમાત્રં પૂયરક્તં રક્તપ્રતિશ્યાયવચ્ચિકિત્સેત્| પ્રવૃદ્ધં નાડીવ્રણવત્| કૃતવમનસ્ય ચાસ્ય નસ્યધૂમૌ પ્રયોજયેત્||૩૫||
उत्पन्नमात्रं पूयरक्तं रक्तप्रतिश्यायवच्चिकित्सेत्| प्रवृद्धं नाडीव्रणवत्| कृतवमनस्य चास्य नस्यधूमौ प्रयोजयेत्||३५||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
પૂયરક્તાખ્યમુત્પન્નમાત્રમેવ રક્તપ્રતિશ્યાયવિધાનેન ચિકિત્સેત્| પ્રવૃદ્ધં પુનર્વક્ષ્યમાણનાડીવ્રણવત્| અસ્ય ચ પ્રવૃદ્ધરક્તપૂયવતઃ કૃતવમનસ્ય ધૂમં દોષાદ્યપેક્ષયા યોજયેત્||૩૫||
Adhikarana નાશાર્સચિકિત્સા (૩૬) · Śloka ૩૬
અર્શાંસિ વિધિવત્ ક્ષારેણાગ્નિના વા દહેત્| સ્થૂલાનિ તુ શસ્ત્રેણ સ્પૃષ્ટ્વા દાહાનન્તરં શીતાં ક્રિયાં યોજયેત્||૩૬||
अर्शांसि विधिवत् क्षारेणाग्निना वा दहेत्| स्थूलानि तु शस्त्रेण स्पृष्ट्वा दाहानन्तरं शीतां क्रियां योजयेत्||३६||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
અર્શાંસીતિ| વિધિવત્ ગ્રહણમપાયપરિરક્ષાયૈ| સ્થૂલાનિ ત્વર્શાંસિ શસ્ત્રેણ સ્પૃષ્ટ્વા છિત્વા દહેદિતિ સમ્બન્ધઃ| સુબોધમ્||૩૬||
Adhikarana નાશાર્સચિકિત્સા (૩૭) · Śloka ૩૭
વર્ત્તિઞ્ચ નાસાયાં કુમ્ભનિકુમ્ભાગ્નિકસૈન્ધવપિપ્પલીમનશ્શિલાલકલ્કમધુઘૃતપ્રદિગ્ધામ્||૩૭||
वर्त्तिञ्च नासायां कुम्भनिकुम्भाग्निकसैन्धवपिप्पलीमनश्शिलालकल्कमधुघृतप्रदिग्धाम्||३७||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
વર્ત્તિઞ્ચ ચૈલમયીં કુમ્ભાદિકલ્કમધુઘૃતપ્રદિગ્ધાં નાસાયાં યોજયેદિતિ સમ્બન્ધઃ||૩૭||
Adhikarana નાશાર્સચિકિત્સા (૩૮) · Śloka ૩૮
તુવરિકાબિભીતકહરિદ્રાલોધ્રપ્રિયઙ્ગુકરઞ્જિકાકલ્કગુડોદકવિપક્વં તૈલં નાવનમ્| કરઞ્જકલોધ્રોત્પલમધુકતિન્દુકાસ્થિત્રિફલાખદિરસારવિપક્વં વા||૩૮||
तुवरिकाबिभीतकहरिद्रालोध्रप्रियङ्गुकरञ्जिकाकल्कगुडोदकविपक्वं तैलं नावनम्| करञ्जकलोध्रोत्पलमधुकतिन्दुकास्थित्रिफलाखदिरसारविपक्वं वा||३८||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
તુવરિકાદિવિપક્વં તૈલં કરઞ્જકલોધ્રાદિભિર્વિપક્વં વા તૈલં નાવનમ્ ||૩૮||
Adhikarana નાશાર્સચિકિત્સા (૩૯) · Śloka ૩૯
યથાદોષઞ્ચ સ્નેહવમનવિરેકાદીન્ પ્રણિદધ્યાત્||૩૯||
यथादोषञ्च स्नेहवमनविरेकादीन् प्रणिदध्यात्||३९||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
દોષસ્વરૂપાનતિક્રમેણ ચ સ્નેહાદીનિ પ્રણિદધ્યાત્| ઇત્યર્શાંસિ||૩૯||
Adhikarana નાસાર્બુદચિકિત્સા (૪૦) · Śloka ૪૦
અર્બુદં બડિશેન ગૃહીત્વા મણ્ડલાગ્રેણ મૂલે સમં છિન્દ્યાત્| છિન્નં ચોચ્છિઙ્ખયેત્| ચૈલપ્રમૃષ્ટં ચ વ્રણં શલાકયા દહેત્તૈલેન વા| અગ્નિદગ્ધં ભ્રઙ્ક્ષયેત્તતઃ શિશિરૈઃ પ્રદેહૈઃ||૪૦||
अर्बुदं बडिशेन गृहीत्वा मण्डलाग्रेण मूले समं छिन्द्यात्| छिन्नं चोच्छिङ्खयेत्| चैलप्रमृष्टं च व्रणं शलाकया दहेत्तैलेन वा| अग्निदग्धं भ्रङ्क्षयेत्ततः शिशिरैः प्रदेहैः||४०||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
અર્બુદે સુબોધમ્| ઉચ્છિઙ્ખયેદુચ્છ્વાસેનાન્તર્નયેત્| તતોઽનન્તરં શિશિરૈઃ પ્રદેહૈર્મુઙ્ખયેત્||૪૦||
Adhikarana નાસાર્બુદચિકિત્સા (૪૧) · Śloka ૪૧
ઉપરૂઢવ્રણસ્ય લોધ્રાવાપં તીક્ષ્ણોષ્ણલવણદ્રવ્યગોમૂત્રયુક્તં સાર્ષપં કારઞ્જં વા તૈલં નાવનમ્| પિત્તજે રક્તજે વાર્બુદે ગોદન્તસૈન્ધવાલકાસીસકાંસ્યનીલૈરમ્બુપિષ્ટૈરાલેપઃ| તતશ્ચ શીતાઃ પ્રદેહસેકાઃ| શીતૈરેવ ચ સાધિતાનિ ઘૃતાન્યભ્યઙ્ગનસ્યપાનાનિ| ભવતિ ચાત્ર||૪૧||
उपरूढव्रणस्य लोध्रावापं तीक्ष्णोष्णलवणद्रव्यगोमूत्रयुक्तं सार्षपं कारञ्जं वा तैलं नावनम्| पित्तजे रक्तजे वार्बुदे गोदन्तसैन्धवालकासीसकांस्यनीलैरम्बुपिष्टैरालेपः| ततश्च शीताः प्रदेहसेकाः| शीतैरेव च साधितानि घृतान्यभ्यङ्गनस्यपानानि| भवति चात्र||४१||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
ઉપરૂઢાર્બુદસ્ય તીક્ષ્ણાદિગુણૈર્દ્રવ્યૈર્લોધ્રાવાપં ગોમૂત્રેણ યુક્તં સાર્ષપં તૈલં કારઞ્જં વા વિપક્વં નાવનમ્| સુબોધમ્| શીતાઃ શીતવીર્યસ્પર્શાઃ||૪૧||
Adhikarana નાસાર્બુદચિકિત્સા (૪૨) · Śloka ૪૨
માંસમેદઃસન્નિપાતાર્શોર્બુદાનિ ચૈવં સાધયેદિતિ|૪૨|
मांसमेदःसन्निपातार्शोर्बुदानि चैवं साधयेदिति|४२|
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
માંસાદિજાનિ ત્વર્શોર્બુદાનિ ચૈવમિત્યુક્તેન છદનાદિના પ્રકારેણ સાધયેત્||૪૨||
Adhikarana નાસાર્બુદચિકિત્સા (૪૨-૨૪) · Śloka ૨૪
ઉપસંહરતિ હીનચ્છેદાત્ પુનર્વૃદ્ધિરતિચ્છેદાત્ સ્વરક્ષયઃ| ગન્ધાજ્ઞાનં ચ વીસર્પો મૂર્ચ્છા છિન્દ્યાદતઃ સમમ્||૪૨|| ઇતિ વૈદ્યપતિસિંહગુપ્તસ્ય સૂનોર્વાગ્ભટસ્ય કૃતાવષ્ટાઙ્ગસંગ્રહસંહિતાયામુત્તરતન્ત્રે નાસરોગપ્રતિષેધો નામ ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ||૨૪||
उपसंहरति हीनच्छेदात् पुनर्वृद्धिरतिच्छेदात् स्वरक्षयः| गन्धाज्ञानं च वीसर्पो मूर्च्छा छिन्द्यादतः समम्||४२|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे नासरोगप्रतिषेधो नाम चतुर्विंशोऽध्यायः||२४||
🔊 Audio coming soon
શશિલેક વ્યાખ્યા (ઇન્દુ કૃત)
છેદ્યમર્શોર્બુદં સમં છિન્દ્યાત્| કુત ઇત્યાહહીનચ્છેદાદિત્યાદિ| સુબોધમ્|| ૪૩|| ઇતિ શ્રીમન્મહામહોપાધ્યાયેન્દુવિરચિતાયામષ્ટાઙ્ગસંગ્રહવ્યાખ્યાયાં શશિલેખાયામુત્તરતન્ત્રે ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ||