Adhikarana அத ராஜயக்ஷ்மாதிநிதாநஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ | ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதோ ராஜயக்ஷ்மாதிநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातो राजयक्ष्मादिनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தாதுக்ஷயஹேதுத்வஸாமாந்யாந்மஹா-ரோகத்வாத்விநாஶவஹத்வாச்ச ஹித்மாஶ்வாஸாநந்தரஂ ராஜயக்ஷ்மநிர்ணயாயாऽத்யாயாரம்பஃ|| ௧||
Adhikarana ராஜக்ஷ்மஸாமாந்யஸ்வரூபஂ தத்பர்யாயாஶ்ச (௨) · Śloka ௨
அநேகரோகாநுகதோ பஹுரோகபுரோகமஃ| ராஜயக்ஷ்மா க்ஷயஃ ஶோஷோ ரோகராடிதி ச ஸ்மதஃ||௨||
अनेकरोगानुगतो बहुरोगपुरोगमः| राजयक्ष्मा क्षयः शोषो रोगराडिति च स्मृतः||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ராஜயக்ஷ்மா ராஜவதநேகரோகேணாநுகதோ பவதி| தஸ்மிஶ்சைவ கதஸஂஶ்ரயே பஹூபத்ரவஜந்ம பவதீத்யர்தஃ| ததா பஹவோ ரோகாஃ புரோகமநஶீலா யஸ்ய ஸ ததோக்தஃ| அநேநைததுக்தம்-உத்பித்ஸோ ராஜயக்ஷ்மணஃ ப்ரதமமேவ பீநஸஶ்வாஸாதிபஹுரோகஜந்ம பவதி இதி| ஏதேஷாஞ்ச ரோகாணாஂ ஸ்வபரிவாரஸஂயுதாநாமப்யேததங்கத்வஂ விஜ்ஞேயம்| ராஜயக்ஷ்மாதயஶ்சத்வாரஃ பர்ய்யார்யாஃ|| ௨||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மாதிஶப்தாநாஂ நிர்வசநம் (௩) · Śloka ௩
நக்ஷத்ராணாஂ த்விஜாநாஂ ச ராஜ்ஞோऽபூதயஂ புரா| யச்ச ராஜா ச யக்ஷ்மா ச ராஜயக்ஷ்மா ததோ மதஃ| தேஹௌஷதக்ஷயகதேஃ க்ஷயஸ்தத்ஸம்பாவாச்ச ஸஃ| ரஸாதிஶோஷணாச்சோஷோ ரோகராட் தேஷு ராஜநாத்||௩||
नक्षत्राणां द्विजानां च राज्ञोऽभूदयं पुरा| यच्च राजा च यक्ष्मा च राजयक्ष्मा ततो मतः| देहौषधक्षयकृतेः क्षयस्तत्सम्भावाच्च सः| रसादिशोषणाच्छोषो रोगराट् तेषु राजनात्||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேச நக்ஷத்ராணமித்யாதிநா நிருச்யந்தேऽர்தாவபோதநாய தேந ராயக்ஷ்மேதி தத்புருஷஃ கர்மதாரயோ வா| தேஹௌஷதக்ஷயபலஹேதுத்வாத்வா தாதுக்ஷயஹேதுத்வாதக்ஷயஃ| தாதுஶோஷணாச்சோஷஃ| தேஷு ரோகேஷு மத்யே ராஜநாத் ரோகராட்|| ௩||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மநிதாநம் (௪) · Śloka ௪
ஸாஹஸஂ வேகஸஂரோதஃ ஶுக்ரோஜஃ ஸ்நேஹஸஂக்ஷயஃ| அந்நபாநவிதித்யாகஶ்சத்வாரஸ்தஸ்ய ஹேதவஃ||௪||
साहसं वेगसंरोधः शुक्रोजः स्नेहसंक्षयः| अन्नपानविधित्यागश्चत्वारस्तस्य हेतवः||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஸ்ய ராஜக்ஷ்மணஃ ஸாஹஸாதயஶ்சத்வாரோऽதிஸேவிதா ஹேதவஃ ( நிதாநம் )| ஸாஹஸமவிசார்ய்யாத்மஶக்திஸேவிதமதிமாத்ரஂ யுத்தாதி வேகாநாஂ வாதாதீநாஂ தாரணம்| ஶுக்ராதிக்ஷயஃ ஸ்வஸ்வஹேதுப்யஃ|| ௪||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மஸம்ப்ராப்திஃ (௫) · Śloka ௫
தைருதீர்ணோऽநிலஃ பித்தஂ கபஂ சோதீர்ய்ய ஸர்வதஃ| ஶரீரஸந்தீநாவிஶ்ய தாந் ஸிராஶ்ச ப்ரபீடயந்| முகாநி ஸ்த்ரோதஸாஂ ருத்த்வா ததைவாதிவிவத்யா வா| ஸர்பந்நூர்த்வமதஸ்திர்ய்யக்யதாஸ்வஂ ஜநயேத் கதாந்||௫||
तैरुदीर्णोऽनिलः पित्तं कफ़ं चोदीर्य्य सर्वतः| शरीरसन्धीनाविश्य तान् सिराश्च प्रपीडयन्| मुखानि स्त्रोतसां रुद्ध्वा तथैवातिविवृत्या वा| सर्पन्नूर्ध्वमधस्तिर्य्यग्यथास्वं जनयेद् गदान्||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தைஃ ஸாஹஸாதிபிரநிலஃ உதீர்ணஃ பித்தஂ கபஂ சோதீர்ய்யத்யேவமாதேர்யதாஸ்வஂ கதாந் பீநஸாதீந் ஜநயேதிதி ஸம்பந்தஃ| தாநிதி ஶரீரஸந்தீந்| ஸம்ப்ராப்திவஶாத் ஸ்த்ரோதோமுகாநி ருத்த்வாऽதிவிவத்ய வா ஊர்த்வமதஸ்திர்ய்யக்ச ஸர்பந் ப்ரஸரந்|| ௫||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மபூர்வரூபம் (௬) · Śloka ௬
ரூபஂ பவிஷ்யதஸ்தஸ்ய ப்ரதிஶ்யாயோ பஶஂ க்ஷவஃ| ப்ரஸேகோ முகமாதுர்ய்யஂ ஸதநஂ வஹ்நிதேஹயோஃ| ஸ்தால்யாமத்ராந்நபாநாதௌ ஶுசாவப்யஶுசீக்ஷணம்| மக்ஷிகாதணகேஶாதிபதஃ ப்ராயோऽந்நபாநயோஃ| ஹல்லாஸஶ்சர்திரருசிரஶ்நதோऽபி பலக்ஷயஃ| பாண்யோரவேக்ஷா பாதஸ்ய ஶோபோऽக்ஷ்ணோரதிஶுக்லதா| பாஹ்வோஃ ப்ரமாணஜிஜ்ஞாஸா காயே பைபத்ஸ்யதர்ஶநம்| ஸ்த்ரீமத்யமாஂஸப்ரியதா கணித்வஂ மூர்தகுண்டநம்| நககேஶாதிவத்திஶ்ச ஸ்வப்நே சாऽபிபவோ பவேத்| பதங்கககலாஸாஹிகபிஶ்வாபதபக்ஷிபிஃ| கேஶாஸ்திதுஷபஸ்மாதிராஶௌ ஸமதிரோஹணம்| ஶூந்யாநாஂ க்ராமதேஶாநாஂ தர்ஶநஂ ஶுஷ்யதோऽம்பஸஃ| ஜ்யோதிர்கிரீணாஂ பததாஂ ஜ்வலதாஂ மஹீருஹாம்||௬||
रूपं भविष्यतस्तस्य प्रतिश्यायो भृशं क्षवः| प्रसेको मुखमाधुर्य्यं सदनं वह्निदेहयोः| स्थाल्यामत्रान्नपानादौ शुचावप्यशुचीक्षणम्| मक्षिकातृणकेशादिपतः प्रायोऽन्नपानयोः| हृल्लासश्छर्दिररुचिरश्नतोऽपि बलक्षयः| पाण्योरवेक्षा पादस्य शोफ़ोऽक्ष्णोरतिशुक्लता| बाह्वोः प्रमाणजिज्ञासा काये बैभत्स्यदर्शनम्| स्त्रीमद्यमांसप्रियता घृणित्वं मूर्धगुण्ठनम्| नखकेशातिवृद्धिश्च स्वप्ने चाऽभिभवो भवेत्| पतङ्गकृकलासाहिकपिश्वापदपक्षिभिः| केशास्थितुषभस्मादिराशौ समधिरोहणम्| शून्यानां ग्रामदेशानां दर्शनं शुष्यतोऽम्भसः| ज्योतिर्गिरीणां पततां ज्वलतां महीरुहाम्||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பவிஷ்யதஸ்தஸ்ய ராஜயக்ஷ்மணஃ ப்ரதிஶ்யாயாதீநி பூர்வரூபாணி| ஸ்தால்யாதௌ ஶுசாவப்யஶுசிர்புத்திஃ| பாண்யோரவேக்ஷா நிர்ஹேதுகா| ததா காயே பைபத்ஸ்யதர்ஶநாம்| மூர்த்நஃ ஶிரஸோ வஸ்த்ராதிநா ப்ரச்சாதநம்| ஸ்வப்நே பதங்காத்யாபிபவோ பவேத்| கேஶாதிராஶ்யதிரோஹணம்| ஶூந்யக்ராமாதிதர்ஶநஂ ச| பதங்கோऽக்நிஃ|| ௬||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மணஃ ஏகாதஶரூபாணி (௭) · Śloka ௭
பீநஸஶ்வாஸகாஸாஂஸமூர்தஸ்வரருஜோऽருசிஃ| ஊர்த்வவிட்ஸ்த்ரஂஸஸஂஶோஷாவதஶ்சர்திஸ்து கோஷ்டகே| திர்ய்யக்ஸ்தே பார்ஶ்வருக்தோஷே ஸந்திகே பவதி ஜ்வரஃ| ரூபாண்யேகாதஶைதாநி ஜாயந்தே ராஜயக்ஷ்மிணஃ||௭||
पीनसश्वासकासांसमूर्धस्वररुजोऽरुचिः| ऊर्ध्वविट्स्त्रंससंशोषावधश्छर्दिस्तु कोष्ठगे| तिर्य्यक्स्थे पार्श्वरुग्दोषे सन्धिगे भवति ज्वरः| रूपाण्येकादशैतानि जायन्ते राजयक्ष्मिणः||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஸ்ய ச ராஜயக்ஷ்மிண ஊர்த்வகதே தோஷே பீநஸாதயோ பவந்தி| அதோகதே புரீஷஸ்ய ஸ்த்ரஂஸஃ ஶோஷோ வா| கோஷ்டகே தோஷே சர்திர்பவதி| திர்ய்யக்ஸ்த்ரோதஸ்ஸு ஸ்திதே ( தோஷே ) பார்ஶ்வருக்பவதி| ஸந்திகே தோஷே ஜ்வரோ பவதி| தேநைததுக்தம்-தோஷகோபவிஶேஷபராயத்தா ஶரீரே வ்யாப்திஃ| யதாவ்யாப்தி ச ரோகஸம்பவஃ| ஸகலவ்யாப்யௌத்வேகாதஶரோகஸமூஹஃ பரிபூர்ணோராஜயக்ஷ்மா பவதி| ஸ்த்ரோதஸாஂ ரோதாத்விட்சோஷஃ| தேஷாஂ விவதத்வாத்ஸ்த்ரஂஸஃ| தேந ஸங்கயாயாமநயோரந்யதரஸ்ய க்ரஹணம்| யுகபதஸம்பவாத்| பீநஸஃ, ஶ்வாஸஃ, காஸஃ, அஂஸருக், மூர்தருக், ஸ்வரருக், அருசிஃ, விஶஃ, ஸ்த்ரஂஸஃ ஶோஷோ வா, சர்திஃ, பார்ஶ்வருக, ஜ்வரஃ-இத்யேகாதஶரோகஸமூஹஃ க்ஷயஃ|| ௭||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மணி பீநஸாதீநாமுபத்ரவாஃ (௮) · Śloka ௮
தேஷாமுபத்ரவாந் வித்யாத் கண்டோத்த்வஂஸமுரோருஜம்| ஜம்பாங்கமர்தநிஷ்டீவவஹ்நிஸாதாऽஸ்யபூதிதாஃ||௮||
तेषामुपद्रवान् विद्यात् कण्ठोद्ध्वंसमुरोरुजम्| जृम्भाङ्गमर्दनिष्ठीववह्निसादाऽस्यपूतिताः||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷாஂ பீநஸாதீநாஂ கண்டோத்த்வஂஸாதய உபத்ரவாஃ ரோகஸ்ய பஶ்சாதுத்பந்நோ துஃகாநுபந்தீ ரோக உபத்ரவஃ|| ௮||
Adhikarana வாதாதிகராஜயக்ஷ்மலிங்காநி (௯) · Śloka ௯
தத்ர வாதாச்சிரஃ பார்ஶ்வஶூலமஂஸாங்கமர்தநம்| கண்டோத்த்வஂஸஃ ஸ்வரப்ரஂஶஃ||௯||
तत्र वाताच्छिरः पार्श्वशूलमंसाङ्गमर्दनम्| कण्ठोद्ध्वंसः स्वरभ्रंशः||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்ர வாதாதிகே ராஜயக்ஷ்மணி ஶிரஃ ஶூலாதிகஂ லிங்கம்|| ௯||
Adhikarana பித்தாதிகராஜயக்ஷ்மலிங்காநி (௧௦) · Śloka ௧௦
பித்தாத் பாதாஸ்யபாணிஷு| தாஹோऽதிஸாரோऽஸக்சர்திர்முககந்தோ ஜ்வரோ மதஃ||௧௦||
पित्तात् पादास्यपाणिषु| दाहोऽतिसारोऽसृक्छर्दिर्मुखगन्धो ज्वरो मदः||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பித்தாதிகே பாததாஹாதிகம்|| ௧௦||
Adhikarana கபாதிகராஜயக்ஷ்மலிங்காநி (௧௧) · Śloka ௧௧
கபாதரோசகச்சர்திஃ காஸோ மூர்தாங்ககௌரவம்| ப்ரஸேகஃ பீநஸஃ ஶ்வாஸஃ ஸ்வரஸாதோऽல்பவஹ்நிதா||௧௧||
कफादरोचकच्छर्दिः कासो मूर्धाङ्गगौरवम्| प्रसेकः पीनसः श्वासः स्वरसादोऽल्पवह्निता||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கபாதிகே அரோசகாதிகம்|| ௧௧||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மணி தாதுபோஷணாபாவே ஹேதுஃ (௧௨) · Śloka ௧௨
தோஷைர்மந்தாநலத்வேந ஸோபலேபைஃ கபோல்பணைஃ| ஸ்த்ரோதோமுகேஷு ருத்தேஷு தாதூஷ்மஸ்வல்பகேஷு ச| விதஹ்யமாநஃ ஸ்வஸ்யாநே ரஸஸ்தாஂஸ்தாநுபத்ரவாந்| குர்ய்யாதகச்சந் மாஂஸாதீநஸக் சோர்த்வஂ ப்ரதாவதி| பச்யதே கோஷ்ட ஏவாந்நமந்நஂ பக்த்ரைவ சாஸ்ய யத்| ப்ராயோऽஸ்மாந்மலதாஂ யாதஂ நைவாலஂ தாதுபுஷ்டயே| ரஸோऽப்யஸ்ய ந ரக்தாய மாஂஸாய குத ஏவ து| அவஷ்டப்தஃ ஸ ஶகதா கேவலஂ வர்த்ததே க்ஷயீ||௧௨||
दोषैर्मन्दानलत्वेन सोपलेपैः कफ़ोल्बणैः| स्त्रोतोमुखेषु रुद्धेषु धातूष्मस्वल्पकेषु च| विदह्यमानः स्वस्याने रसस्तांस्तानुपद्रवान्| कुर्य्यादगच्छन् मांसादीनसृक् चोर्ध्वं प्रधावति| पच्यते कोष्ठ एवान्नमन्नं पक्त्रैव चास्य यत्| प्रायोऽस्मान्मलतां यातं नैवालं धातुपुष्टये| रसोऽप्यस्य न रक्ताय मांसाय कुत एव तु| अवष्टब्धः स शकृता केवलं वर्त्तते क्षयी||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ராஜக்ஷ்மவதோ தாதுபுஷ்டிகரைர்மாஂஸாதிபிரப்யவஹதைர்தாதுக்ஷயோ ஜாயத இத்யத்ர யுக்திமாऽऽஹ-தோஷைரித்யாதி| தஸ்ய ராஜயக்ஷ்மவதோ ரோஸ்வபாவேந மந்தாநலத்வேந ஹேதுநா தோஷைஃ ஸாபலேபைரபாகாதவிஶதைஸ்ததா கபோல்பணைஶ்ச ஸ்த்ரோதோமுகேஷு ருத்தேஷு அதஏவ தாதூஷ்மஸ்வல்பகேஷு ஸத்ஸு ரஸாக்யோ தாது ஸ்வஸ்தாந ஏவ விதத்யமாநோ நாபி ரக்தாதிதாதுஷு வஹந் தாஂஸ்தாநுபத்ரவாந் ஸ்வஹேதுகாந் குர்ய்யாத்| அஸக்ச மாஂஸாதீநகச்சந் ஊர்த்வஶரீரஸ்ய தாவதி| அஸ்ய சாந்நமந்ந பக்த்ரைவ பச்யதே| நது ரஸாதிக்ரமேண த்வந்யபாசகஃ| கோஷ்ட ஏவ பச்யதே ந தாதுஸ்த்ரோதஸ்ஸு| அத ஏவ ஹேதோர்பாஹுல்யேந மலதாமேவ யாதமந்நஂ தாதுபுஷ்ட்யேநாऽலம்| ந பர்ய்யாப்தஂ பவதீத்யர்தஃ| ஸ்தோகேந ஸாரேணாப்யாய்யந்தே தாதவ இதி ப்ராயோக்ரஹணம்| ஸுபோதம்|| ௧௨||
Adhikarana ராஜயக்ஷ்மணஃ ஸாத்யாஸாத்யாவஸ்தாஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
லிங்கேஷ்வல்பேஷ்வபி க்ஷீணஂ வ்யாத்யௌஷதபலாக்ஷமம்| வர்ஜயேத்ஸாதயேதேவ ஸர்வேஷ்வபி ததோऽந்யதா||௧௩||
लिङ्गेष्वल्पेष्वपि क्षीणं व्याध्यौषधबलाक्षमम्| वर्जयेत्साधयेदेव सर्वेष्वपि ततोऽन्यथा||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏவம்பூதஂ க்ஷீணமல்பேஷ்வபி லிங்கேஷு வர்ஜயேத்| கிம்பூதமாऽऽஹ வ்யாதீநாமௌஷதஸ்ய ச பலஂ யோ ந க்ஷமதே||௧௩||
Adhikarana ஸாத்யக்ஷயஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ததோ வ்யாத்யௌஷதம்லாக்ஷமத்வாதந்யயா வைபரீத்யே வ்யாத்யௌஷதபலக்ஷமத்வே ஸர்வேஷ்வாபி லிங்கேஷு ஸத்ஸ்வக்ஷீணஂ ஸாதயேதேவ| சிகித்ஸேதேவ ந து வர்ஜயேத்| இதி நிர்திஷ்டோ ராஜயக்ஷ்மா||
Adhikarana ஸ்வரபேதநிதாநஂ ஸ்வரபேதஸ்ய ஸங்க்யாஸம்ப்ராப்திஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
தோஷைர்வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைஶ்ச க்ஷயாத் ஷஷ்டஶ்ச மேதஸா| ஸ்வரஸாதோ பவேத்||௧௪||
दोषैर्व्यस्तैः समस्तैश्च क्षयात् षष्ठश्च मेदसा| स्वरसादो भवेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அநந்தரஂ ததங்கபூதாஃ ப்ரதாநத்வாத் ஸ்வரபேதாதயோ நிர்ணீயந்தே| தேஷு ச வாதாதிபிஃ ஸந்நிபாதேந க்ஷயாந்மேதஸா ச ஷட் ஸ்வரபேதாஃ|
Adhikarana வாதஜஸ்வரபேதலக்ஷணம் (௧௫) · Śloka ௧௫
தத்ர க்ஷாமோ ரூக்ஷாஶ்சலஃ ஸ்வரஃ| ஶூகபூர்ணாபகண்டத்வஂ ஸ்நிக்தோஷ்ணோபஶயோऽநிலாத்||௧௫||
तत्र क्षामो रूक्षाश्चलः स्वरः| शूकपूर्णाभकण्ठत्वं स्निग्धोष्णोपशयोऽनिलात्||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்ராऽநிலாத்ஸ்வரபேதே க்ஷாமஸ்வரத்வதிகஂ லிங்கம்|| ௧௫||
Adhikarana பித்தஜஸ்வரபேதலக்ஷணம் (௧௬) · Śloka ௧௬
பித்தாத்தாலுகலே தாஹஃ ஶோஷ உக்தாவஸூயநம்||௧௬||
पित्तात्तालुगले दाहः शोष उक्तावसूयनम्||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பித்தாத்தாலுதாஹாதிகஂ உக்தாவஸூயநமபரிபூர்ணவசநதா|| ௧௬||
Adhikarana கபஜஸ்வரபேதலக்ஷணம் (௧௭) · Śloka ௧௭
லிம்பந்நிவ கபாத்கண்டஂ மந்தஃ குரகுராயதே||௧௭||
लिम्पन्निव कफात्कण्ठं मन्दः खुरखुरायते||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லிம்பந்நிவேத்யாதிகபஜஸ்வரலக்ஷணம்|| ௧௭||
Adhikarana ஸாந்நிபாதிகஸ்வரபேதலக்ஷணம் (௧௮) · Śloka ௧௮
ஸ்வரோ விகத்த ஸர்வைஸ்து ஸர்வலிங்கஃ ||௧௮||
स्वरो विगद्ध सर्वैस्तु सर्वलिङ्गः ||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸந்நிபாதேந ஸ்வரபேதே ஸ்வரோ விபத்தோ பவதி| வாதாதிஸ்வரபேதலிங்கஞ்ச பவதி|| ௧௮||
Adhikarana க்ஷயஜஸ்வரபேதலக்ஷணம் (௧௯) · Śloka ௧௯
க்ஷயாத் கஷேத்| தூமாயதீவ சாத்யர்தஂ||௧௯||
क्षयात् कषेत्| धूमायतीव चात्यर्थं||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ஷயாத்து ஸ்வரபேதஃ ஸ்வஂ ஸ்தாநஂ கண்டாதிகஂ கஷேத்| தூமமிவ கண்டே கரோதி|| ௧௯||
Adhikarana மேதோஜஸ்வரபேதலக்ஷணம் (௨௦) · Śloka ௨௦
மேதஸா ஶ்லேஷ்மலக்ஷணஃ| கச்ச்ரலக்ஷ்யாக்ஷரஶ்ச ||௨௦||
मेदसा श्लेष्मलक्षणः| कृच्छ्रलक्ष्याक्षरश्च ||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மேதஸா ஸ்வரபேதஃ ஶ்லேஷ்மஸ்வரபேதலிங்கோ யஸ்து கச்ச்ரலக்ஷ்யாதரஃ|| ௨௦||
Adhikarana அஸாத்யஸ்வரபேதௌ (௨௧) · Śloka ௨௧
அத்ர ஸர்வைரந்த்யஞ்ச வர்ஜயேத்||௨௧||
अत्र सर्वैरन्त्यञ्च वर्जयेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதேஷு ஸ்வரபேதேஷு மத்யே ஸர்வைஃ ஸந்நிபாதப்ரபவோ யஶ்சாந்த்யோ மேதஸ்ய ஏதௌ ஸ்வரபேதௌ வர்ஜயேத்| ஶேஷாஃ ஸாத்யா இத்யர்தஃ| உக்தஃ ஸ்வர பேதஃ|| ௨௧||
Adhikarana அரோசகநிதாநம், அரோசகஸம்ப்ராப்திஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
அரோசகோ பவேத்தோஷைர்ஜிஹ்வாஹதயஸஂஶ்ரயைஃ| ஸந்நிபாதேந மநஸஃஸந்தாபேந ச பஞ்சமஃ||௨௨||
अरोचको भवेद्दोषैर्जिह्वाहृदयसंश्रयैः| सन्निपातेन मनसःसन्तापेन च पञ्चमः||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அரோசக உச்யதே| தோஷைர்வாதாதிபிர்ஜிஹ்வாஂ ஹதயஂ ச ஸஂஶ்ரிதைஃ பதக் த்ரிபிரரோசகோ பவேத்| தேஷாஂ கோபே காரணஂ ஸாமாந்யமுக்தம் ஸம்ப்ராப்திவஶாத்து ரோகவிஶேஷ இதி ஸர்வத்ர போத்தவ்யம்| த்ரிபிர்தோஷைஃ பதக்த்ரயோऽரோசகாஃ ஸந்நிபாதேந சதுர்தஃ| ஜிஹ்வாஹதய ஸஂஶ்ரிதேநேத்யர்தாத் லப்யதே| மநஸஃ ஸந்தாபேந நாநாவிதேந ஶோக க்ரோதாதிநா கதேந| பஞ்சம ஆகந்துஃ| தத்ராऽபி சாகந்தூநாமா கந்துகாரணோபதாபமநு தத்பீடயாऽநுபந்தோ பவத்யேவேதி பூர்வஂ வ்யாக்யாதம்|| ௨௨||
Adhikarana வாதாத்யரோசகேஷு லிங்காநி (௨௩) · Śloka ௨௩
கஷாயதிக்தமதுரஂ வாதாதிஷு முகஂ க்ரமாத்| ஸர்வோத்தே விரஸஂ ஶோகக்ரோதாதிஷு யதாமலம்||௨௩||
कषायतिक्तमधुरं वातादिषु मुखं क्रमात्| सर्वोत्थे विरसं शोकक्रोधादिषु यथामलम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதாத்யுத்பவேஷ்வரோசகேஷு லிங்கக்ரமாத்யதாஸங்க்யேந முகே கஷயாதீநா முபலம்பஃ| ஸந்நிபாதோத்தேऽரோசகே முகஂ விரஸஂ தூரஸஂ (துஷ்டரஸஂ) பவதி| ஶோகக்ரோதாதிஷு யதாமலஂ ய ஏவ தோஷோऽநுபந்தஂ கஹ்ணாதி தல்லக்ஷணஂ பவதீத்யர்தஃ| அதவா பயஶோகயோர்வாதிகாத்| க்ரோதே பித்தாதிதி யதாமலமுக்தோऽரோசகஃ|| ௨௩||
Adhikarana சர்திநிதாநம், சர்தேஃ ஸங்க்யாஸம்ப்ராப்திஃ (௨௪) · Śloka ௨௪
சர்திதோஷைஃ பதக்ஸர்வைர்த்விஷ்டைரர்தைஶ்ச பஞ்சமீ||௨௪||
छर्दिदोषैः पृथक्सर्वैर्द्विष्टैरर्थैश्च पञ्चमी||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சர்திருச்யதே| வாதாதிபிஃ ஸந்நிபாதேந த்விஷ்டார்தஜா சேதி பஞ்ச ச்சர்தயஃ|| ௨௪||
Adhikarana சர்த்யாஃ ஸம்ப்ராப்திஃ (௨௫) · Śloka ௨௫
உதாநோ விகதோ தோஷாந் ஸர்வாஸ்வப்யூர்த்வமஸ்யதி||௨௫||
उदानो विकृतो दोषान् सर्वास्वप्यूर्ध्वमस्यति||२५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வாஸு ச்சர்திஷூதாநோ நாம வாயுர்தோஷாந் வாதாத்வீர்த்வஂ முகேந அஸ்யதிக்ஷிபதீதி ஸாதாரணா ஸம்ப்ராப்திஃ|| ௨௫||
Adhikarana சர்த்யாஃ பூர்வரூபம் (௨௬) · Śloka ௨௬
தாஸூத்க்லேஶாऽஸ்யலாவண்யப்ரஸேகாருசயோऽக்ரகாஃ||௨௬||
तासूत्क्लेशाऽस्यलावण्यप्रसेकारुचयोऽग्रगाः||२६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சோத்ல்கேஶாதீநி பூர்வரூபாணி|| ௨௬||
Adhikarana வாதஜசர்திலக்ஷணம் (௨௭) · Śloka ௨௭
நாபிஂ பஷ்டஂ ருஜந் வாயுஃ பார்ஶ்வே சாऽऽஹாரமுத்க்ஷிபேத்| ததோ விச்சிந்நமல்பால்பஂ கஷாயஂ பேநிலஂ வமேத்| ஶப்தோத்காரயுதஂ கஷ்ணமச்சஂ கச்ச்ரேண வேகவத்| காஸாஸ்யஶோஷஹந்மூர்தஸ்வரபீடாக்லமாந்விதஃ||௨௭||
नाभिं पृष्ठं रुजन् वायुः पार्श्वे चाऽऽहारमुत्क्षिपेत्| ततो विच्छिन्नमल्पाल्पं कषायं फेनिलं वमेत्| शब्दोद्गारयुतं कृष्णमच्छं कृच्छ्रेण वेगवत्| कासास्यशोषहृन्मूर्धस्वरपीडाक्लमान्वितः||२७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நாபிமித்யாதிநா வாதாதேர்லக்ஷணமுச்யதே| வாயுர்நாப்யாதிருஜந் ஆஹாரமுத்க்ஷிபேத் ததநந்தரஞ்ச விச்சிந்நத்வாதியுக்தஂ வமேத்| காஸாத்யந்விதஃ புருஷஃ| இதி வாதாத் சர்திலக்ஷணம்|| ௨௭||
Adhikarana பித்தஜசர்திலக்ஷணம் (௨௮) · Śloka ௨௮
பித்தாத் க்ஷாரோதகநிபஂ தூம்ரஂ ஹரிதபீதகம்| ஸாஸகம்லஂ கடூஷ்ணஞ்ச தண்மூர்ச்சாதாஹதாபவாந்||௨௮||
पित्तात् क्षारोदकनिभं धूम्रं हरितपीतकम्| सासृगम्लं कटूष्णञ्च तृण्मूर्च्छादाहतापवान्||२८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பித்தாச்ச்சார்த்யா தடாதிமாந் க்ஷாரோதகநிபத்வாதியுக்தஂ வமேத்||௨௮||
Adhikarana கபஜச்சர்திலக்ஷணம் (௨௯) · Śloka ௨௯
கபாத்ஸ்நிக்தஂ கநஂ ஸ்வேதஂ ஶ்லேஷ்மதந்துகவாக்ஷிதம்| மதுரஂ லவணஂ பூரி ப்ரஸக்தஂ லோமஹர்ஷணம்| முகஶ்வயதுமாதுர்ய்யதந்த்ராஹல்லாஸகாஸவாந்||௨௯||
कफात्स्निग्धं घनं स्वेतं श्लेष्मतन्तुगवाक्षितम्| मधुरं लवणं भूरि प्रसक्तं लोमहर्षणम्| मुखश्वयथुमाधुर्य्यतन्द्राहृल्लासकासवान्||२९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கபாத்ஸ்நிக்தஂ கநஂ ஸ்வேதஂ ஶ்லேஷ்மதந்துகவாக்ஷிதம்| மதுரஂ லவணஂ பூரி ப்ரஸக்தஂ லோமஹர்ஷணம்|| முகஶ்வயதுமாதுர்ய்யதந்த்ராஹல்லாஸகாஸவாந்|| ௨௯||
Adhikarana ஸாந்நிபாதிகீ அஸாத்யசர்திஃ (௩௦) · Śloka ௩௦
ஸர்வலிங்காமலைஃ ஸர்வைரிஷ்டோக்தா யா ச தாஂ த்யஜேத்||௩௦||
सर्वलिङ्गामलैः सर्वैरिष्टोक्ता या च तां त्यजेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யா ச்சர்திஃ ஸர்வைர்மலைர்வாதாதிபிஃ ஸா ஸர்வலிங்கா| ஸர்வாநந்தரோக்தவாதாலிங்கஸஂயுக்தா| யா ச்சர்திர்வேகவதீ மூத்ரஶகத்கந்திரித்யாதிநா ரிஷ்டேஷூக்தா ( அ. ஸாஂ. ஶா. - ௭௦௦ ) தே த்வே அபி த்யஜேத்| அஸர்வலிங்கா து ஸாந்நிபாதிகீ சிகித்ஸ்யைவ|| ௩௦||
Adhikarana த்விஷ்டார்தயோகஜசர்திஃ (௩௧) · Śloka ௩௧
பூத்யமேத்யாஶுசிர்த்விஷ்டதர்ஶநஶ்ரவணாதிபிஃ| தப்தே சித்தே ஹதி க்லிஷ்டே சர்திர்த்விஷ்டார்தயோகஜா||௩௧||
पूत्यमेध्याशुचिर्द्विष्टदर्शनश्रवणादिभिः| तप्ते चित्ते हृदि क्लिष्टे छर्दिर्द्विष्टार्थयोगजा||३१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யா சர்திஃ பூத்யாதீநாஂ தர்ஶநஶ்ரவணசிந்தநாதிபிஶ்சித்தே தப்தே ஹதி ச க்லிஷ்டே பவதி| ஏஷா த்விஷ்டார்தஜா| இதி பஞ்ச சர்தயஃ|| ௩௧||
Adhikarana கம்யாதிஹேதுஷு சர்திஷு லிங்கைஃ வாதாதீநவகச்சேத் (௩௨) · Śloka ௩௨
வாதாதீநேவ விமஶேத் கமிதஷ்ணாமதௌஹதே| ஶூலவேபதுஹல்லாஸைர்விஶேஷாத்கமிஜாஂ வதேத்| கமிஹத்ரோகலிங்கைஶ்ச||௩௨||
वातादीनेव विमृशेत् कृमितृष्णामदौहृदे| शूलवेपथुहृल्लासैर्विशेषात्कृमिजां वदेत्| कृमिहृद्रोगलिङ्गैश्च||३२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கம்யாதிஷு யாஶ்சர்தயஃ தா நாऽதஃ பதக்பூதாஸ்தாஸாஂ வாதாதிஹேதுத்வாத்| அதஸ்தாஸு சதஸஷு ச்சர்திஷு வாதாதீநேவபுத்தயா லக்ஷணைர்விமஶேத்| தௌஹதஂ ப்ரதமகர்பே மாதுர்நாநாவிதாஹாரேச்சா| தஸ்யாலாபாத்யாசர்திஃ ஸேத்யார்தஃ| கமிஜாயாஸ்து ஶூலாதீநி லக்ஷணநி| விஶேஷாத் கமிஹத்ரோகஸ்ய லிங்கைஃ ஶ்யாவநேத்ரத்வாதிபிஃ ( அ. ஸஂ. நி. - ௧௯௨ ) கமிஜாஂ சர்திஂ வதேதிதி ஸம்பந்தஃ| இத்யுக்தாஶ்சர்தயஃ|| ௩௨||
Adhikarana ஹத்ரோகநிதாநம், ஹத்ரோகஸ்ய ஸங்க்யாஸம்ப்ராப்திர்நிதாநஞ்ச (௩௩) · Śloka ௩௩
ஸ்மதாஃ பஞ்ச தி ஹத்கதாஃ| தேஷாஂ குல்மநிதாநோக்தைஃ ஸமுத்யாநைஶ்ச ஸம்பவஃ||௩௩||
स्मृताः पञ्च ति हृद्गदाः| तेषां गुल्मनिदानोक्तैः समुत्यानैश्च सम्भवः||३३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹத்ரோகா உச்யந்தே| வாதாதிபிஃ ஸந்நிபாதேந கமிபிஶ்சேதி பஞ்ச ஹத்ரோகாஃ ஸ்மதா ஆசார்ய்யைஃ| தேஷாஞ்ச ஹத்ரோகாணாஂ குல்மநிதாநே வக்ஷ்யமாணஹேதுபிஃ ஸம்பவஃ|| ௩௩||
Adhikarana வாதஜஹத்ரோகலக்ஷணம் (௩௪) · Śloka ௩௪
வாதேந ஶூல்யதேऽத்யர்தஂ துத்யதே ஸ்புடதீவ ச| பித்யதே ஶுஷ்யதி ஸ்தப்தஂ ஹதயஂ ஶூந்யதா த்ரவஃ| அகஸ்மாத்தீநதா ஶோகோ பயஂ ஶப்தாஸஹிஷ்ணுதா| வேபதுர்வேஷ்டநஂ மோஹஃ ஶ்வாஸரோதோऽல்பநித்ரதா||௩௪||
वातेन शूल्यतेऽत्यर्थं तुद्यते स्फुटतीव च| भिद्यते शुष्यति स्तब्धं हृदयं शून्यता द्रवः| अकस्माद्दीनता शोको भयं शब्दासहिष्णुता| वेपथुर्वेष्टनं मोहः श्वासरोधोऽल्पनिद्रता||३४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அல்பநித்ராந்தேந க்ரந்தேந வாதஹத்ரோகலக்ஷணம்| அத்யர்தஶப்தேநைதத் கமயதி யதந்யேஷ்வபி ஹத்ரோகேஷு ஹதயஂ ஶூல்யதே| அதிஶயேந து வாதாஜ இதி| அகஸ்மாதஹேதுகஃ|| ௩௪||
Adhikarana பித்தஜஹத்ரோகலக்ஷணாநி (௩௫) · Śloka ௩௫
பித்தாத்தஷ்ணா ப்ரமோ மூர்ச்சா ஸ்வேதோ தாஹோऽம்லகஃ க்லமஃ| சர்தநஂ சாம்லபித்தஸ்ய தூமகஃ பீததா ஜ்வரஃ||௩௫||
पित्तात्तृष्णा भ्रमो मूर्च्छा स्वेदो दाहोऽम्लकः क्लमः| छर्दनं चाम्लपित्तस्य धूमकः पीतता ज्वरः||३५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஜ்வராந்தேந பித்தஂ ஹத்ரோகலிங்கம்| பீததாऽங்கேஷு||௩௫||
Adhikarana கபஜஹத்ரோகலக்ஷணாநி (௩௬) · Śloka ௩௬
ஶ்லேஷ்மணா ஹதயஂ ஸ்தப்தஂ பாரிகஂ ஸாऽஶ்மகர்பவத்| காஸாக்நிஸாதநிஷ்டேவ நித்ராலஸ்யாऽருசிஜ்வராஃ||௩௬||
श्लेष्मणा हृदयं स्तब्धं भारिकं साऽश्मगर्भवत्| कासाग्निसादनिष्ठेव निद्रालस्याऽरुचिज्वराः||३६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹதயஸ்தம்பாதிகஂ லிங்கஂ ஶ்லேஷ்மணா ஹத்ரோகே பவதி| ஹதயஂ பாரிகுருகஂ ஸகர்பவதஶ்மகர்பவச்ச|| ௩௬||
Adhikarana ஸந்நிபாதஹத்ரோகலக்ஷணம் (௩௭) · Śloka ௩௭
ஸர்வலிங்கைஸ்த்ரிபிர்தோஷைஃ||௩௭||
सर्वलिङ्गैस्त्रिभिर्दोषैः||३७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஸ்து த்ரிபிர்தோஷைர்ஹத்ரோகஃ ஸஃ ஸர்வலிங்கோ பவதி|| ௩௭||
Adhikarana கமிஜஹத்ரோகலக்ஷணாநி தஸ்ய ஶீக்ரசிகித்ஸ்யத்வஞ்ச (௩௮) · Śloka ௩௮
கமிபிஃ ஶ்யாவநேத்ராதா| தமஃ ப்ரவேஶோ ஹல்லாஸஃ ஶோஷஃ கண்டூஃ கபஸ்த்ருதிஃ| ஹதயஂ ப்ரததஂ சாத்ர க்ரகசேநேவ தார்ய்யதே| சிகித்ஸேதாமயஂ கோரஂ தஂ ஶீக்ரஂ ஶீக்ரகாரிணம்||௩௮||
कृमिभिः श्यावनेत्राता| तमः प्रवेशो हृल्लासः शोषः कण्डूः कफ़स्त्रुतिः| हृदयं प्रततं चात्र क्रकचेनेव दार्य्यते| चिकित्सेदामयं घोरं तं शीघ्रं शीघ्रकारिणम्||३८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கமிஹத்ரோகே ஶ்யாவநேத்ரத்வாதிலிங்கம்| அத்ர கமிஹதோகே கம்யூபகாதவஶாத்ஸததஂ ஹதயஂ க்ரகசேநேவ தார்ய்யதே| க்ரகசஃ கரபத்ரம்| தஞ்ச கமிஹத்ரோகாக்யமாமயஂ கோரஂ ஶீக்ரகாரிணஞ்ச ஶீக்ரஂ சிகித்ஸேதி| மஹாமர்மஹதயஸ்ய கமிபிர்பக்ஷணாத்| இத்யுக்தா ஹத்ரோகாஃ|| ௩௮||
Adhikarana தஷ்ணாநிதாநம், தஷ்ணாப்ரபேதாஃ (௩௯) · Śloka ௩௯
வாதாத்பித்தாத்கபாத்தஷ்ணா ஸந்நிபாதாத்ரஸக்ஷயாத்| ஷஷ்டீ ஸ்யாதுபஸர்காச்ச ||௩௯||
वातात्पित्तात्कफात्तृष्णा सन्निपाताद्रसक्षयात्| षष्ठी स्यादुपसर्गाच्च ||३९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஷ்ணா உச்யந்தே| வாதாதிவிஶேஷேண ஷட் தஷ்ணா பவந்தி| உபஸர்கோऽந்யரோகாபிஷங்கஃ|| ௩௯||
Adhikarana தஷ்ணாநிதாநம் (௪௦) · Śloka ௪௦
வாதபித்தே து காரணம்| ஸர்வாஸு||௪௦||
वातपित्ते तु कारणम्| सर्वासु||४०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வாஸு தஷ்ணாஸு வாதபித்தே ப்ரதாநஂ காரணம்|| ௪௦||
Adhikarana வாதபித்தப்ரகோபகாரணஂ லக்ஷணாநி ச (௪௧) · Śloka ௪௧
தத்ப்ரகோப்ரோ ஹி ஸௌம்யதாதுப்ரஶோஷணாத்| ஸர்வதேஹ ப்ரமோத்கம்பதாபதட்தாஹமோகத்||௪௧||
तत्प्रकोप्रो हि सौम्यधातुप्रशोषणात्| सर्वदेह भ्रमोत्कम्पतापतृड्दाहमोकृत्||४१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தயோஶ்ச வாதாத்தயோஃ ப்ரகோபஃ ஸௌம்யஸ்ய ரஸாக்யதாதோஃ காரணவஶேந ப்ரஶோஷணாத் ஸ ச தத்ப்ரகோபஃ ஸர்வதேஹப்ரமோத்கம்பாதிகத்||௪௧||
Adhikarana தஷ்ணாஸம்ப்ராப்திஃ (௪௨) · Śloka ௪௨
ஜிஹ்வாமூலகலக்லோமதாலுதோயவஹாஃ ஸிராஃ| ஸஂஶோஷ்ய தஷ்ணா ஜாயந்தே||௪௨||
जिह्वामूलगलक्लोमतालुतोयवहाः सिराः| संशोष्य तृष्णा जायन्ते||४२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வாஶ்ச தஷ்ணா ஜிஹ்வாமூலாதிகஂ ஸஂஶோஷ்ய ஜாயந்தே|| ௪௨||
Adhikarana தஷ்ணாஸாமாந்யலக்ஷணம் (௪௩) · Śloka ௪௩
தாஸாஂ ஸாமாந்யலக்ஷணம்| முகஶோஷோ ஜலாதப்திரந்நத்வேஷஃ ஸ்வரக்ஷயஃ| கண்டௌஷ்டஜிஹ்வாகார்கஶ்யஂ ஜிஹ்வாநிஷ்க்ரமணஂ க்லமஃ| ப்ரலாபஶ்சித்தவிப்ரஂஶஸ்தட்க்ரஹோக்தாஸ்ததாऽ ऽமயாஃ||௪௩||
तासां सामान्यलक्षणम्| मुखशोषो जलातृप्तिरन्नद्वेषः स्वरक्षयः| कण्ठौष्ठजिह्वाकार्कश्यं जिह्वानिष्क्रमणं क्लमः| प्रलापश्चित्तविभ्रंशस्तृड्ग्रहोक्तास्तथाऽ ऽमयाः||४३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வாஸாஂ முகஶோஷாதிதட்க்ரஹோக்தாமயாந்தஂ ஸாமாந்யலக்ஷணம்| தட்க்ரஹோக்தா ஆமயாஃ ஶோஷாதயோ ரோகாநுத்பாதநீயோக்தாஃ ( அ. ஸஂ. ஸூ. - ௧௫௬ )|| ௪௩||
Adhikarana வாதஜதஷ்ணாலக்ஷணம் (௪௪) · Śloka ௪௪
மாருதாத்க்ஷாமதா தைந்யஂ ஶங்கதோதஃ ஶிரோப்ரமஃ| கந்தாஜ்ஞாநாஸ்யவைரஸ்யஶ்ருதிநித்ராபலக்ஷயாஃ| ஶீதாம்புபாநாத்வத்திஶ்ச ||௪௪||
मारुतात्क्षामता दैन्यं शङ्खतोदः शिरोभ्रमः| गन्धाज्ञानास्यवैरस्यश्रुतिनिद्राबलक्षयाः| शीताम्बुपानाद्वृद्धिश्च ||४४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ஷாமதாதிகஂ மாருதாத் தல்லக்ஷணம்|| ௪௪||
Adhikarana பித்தஜதஷ்ணாலக்ஷணம் (௪௫) · Śloka ௪௫
பித்தாந்மூர்ச்சாஸ்யதிக்ததா| ரக்தேக்ஷணத்வஂ ப்ரததஂ ஶோஷோ தாஹோऽதிதூமகஃ||௪௫||
पित्तान्मूर्च्छास्यतिक्तता| रक्तेक्षणत्वं प्रततं शोषो दाहोऽतिधूमकः||४५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மூர்ச்சாதிகஂ பித்தாத்|| ௪௫||
Adhikarana கபஜதஷ்ணாயாஃ ஸம்ப்ரார்லக்ஷணஞ்ச (௪௬) · Śloka ௪௬
கபோ ருணத்தி குபிதஸ்தோயவாஹிஷு மாருதம்| ஸ்த்ரோதஸ்து ஸகபஸ்தேந பங்கவச்சோஷ்யதே ததஃ| ஶூகைரிவாசிதஃ கண்டோ நித்ரா மதுரவக்த்ரதா| ஆத்மாநஂ ஶிரஸோ ஜாட்யஂ ஸ்தைமித்யஶ்சர்த்யரோசகாஃ| ஆலஸ்யமவிபாகஶ்ச ||௪௬||
कफो रुणद्धि कुपितस्तोयवाहिषु मारुतम्| स्त्रोतस्तु सकफस्तेन पङ्कवच्छोष्यते ततः| शूकैरिवाचितः कण्ठो निद्रा मधुरवक्त्रता| आध्मानं शिरसो जाड्यं स्तैमित्यश्छर्द्यरोचकाः| आलस्यमविपाकश्च ||४६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஷ்ணாஸு ஶோஷே வாதபித்தஂ காரணமுக்தம்| தத் கபே கதாசித் ஸௌம்யத்வாந்ந ஸம்பவத்யதஃ கபஜாயாஃ ஸம்ப்ராப்திருச்யதே| கபஃ குபிதஸ்தோயவாஹிஷு ஸ்த்ரோதஸ்ஸு யதா மாருதஂ ருணத்தி ததா தேந மாருதேந ஸ கபஃ ஶோஷ்யதே பங்கவத்| ததஃ கபே ஶுஷ்கே அவிபாகாந்தஂ தஷ்ணாயா லிங்கஂ பவதீதி கபதஷ்ணா|| ௪௬||
Adhikarana ஸந்நிபாதஜதஷ்ணாலக்ஷணம் (௪௭) · Śloka ௪௭
ஸர்வேஃ ஸ்யாத்ஸர்வலக்ஷணா||௪௭||
सर्वेः स्यात्सर्वलक्षणा||४७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸந்நிபாதேந தஷ்ணா ஸர்வலக்ஷணா பவதி|| ௪௭||
Adhikarana ஆமோத்பவதஷ்ணாயாஃ வாதபிதஜத்வம் (௪௮) · Śloka ௪௮
ஆமோத்பவா ச பக்தஸ்ய ஸஂரோதாத்வாதபித்தஜா||௪௮||
आमोद्भवा च भक्तस्य संरोधाद्वातपित्तजा||४८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யா த்வாமோத்பவா ஸா வாதபித்தஜைவ போத்தவ்யா| யதஃ ஆமேநாவச்சேந்நேऽந்நஸ்யாபாகேந தர்பணாபாவத்வத்தாப்யாஂ வாதபித்தாப்யாஂ ஜந்யதே||௪௮ ||
Adhikarana அந்யநிமமித்தாஶ்ச பித்தஜதஷ்ணாஃ (௪௯) · Śloka ௪௯
உஷ்ணக்லாந்தஸ்ய ஸஹஸா ஶீதாம்போ பஜதஸ்தஷம்| உஷ்மா ருத்தோ கதஃ கோஷ்டஂ யாஂ குர்ய்யாத்பித்தஜைவ ஸா| யா ச பாநாதிபாநோத்தா தீக்ஷ்ணாக்நே ஸ்நேஹஜா ச யா||௪௯||
उष्णक्लान्तस्य सहसा शीताम्भो भजतस्तृषम्| उष्मा रुद्धो गतः कोष्ठं यां कुर्य्यात्पित्तजैव सा| या च पानातिपानोत्था तीक्ष्णाग्ने स्नेहजा च या||४९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
உஷ்ணேநாதபாதிநா க்லாந்தஸ்ய ஸதஸ்ஸஹஸா ஶீதோதகஸேவநாத் யா தட் தஷ்டா ஸா பித்தஜைவ போத்தவ்யா| யா தூஷ்மரூபஂ பித்தஂ வத்தஶரீரே வ்யாப்ய வர்த்தமாநஂ பஹிஃ ஶீதாம்புஸேகாத் ப்ரதிஹதஂ கோஷ்டே ப்ரவிஷ்டஂ தஷஂ கரோதி| யா ச பாநஸ்ய மத்யஸ்யாதிபாநேந பவதி ஸா ச பித்தஜைவ ததா தீக்ஷ்ணாக்நேஃ புருஷஸ்ய ஸ்நேஹேந யா தஷ்ணா ஸா ச பித்தஜைவ| ந ஸர்பிஃ கேவலஂ பித்தே பேயமிதி ஸ்மர்தவ்யம்|| ௪௯||
Adhikarana ஸ்நிக்தாதிபோஜநோத்ததஷ்ணாயாஃ கபஜத்வம் (௫௦) · Śloka ௫௦
ஸ்நிக்தகுர்வம்லலவணபோஜநேந கபோத்பவா||௫௦||
स्निग्धगुर्वम्ललवणभोजनेन कफोद्भवा||५०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்நிக்தாதிபோஜநேந யா தஷ்ணா ஸா கபோத்பவேதி விஜ்ஞேயா|| ௫௦||
Adhikarana க்ஷயஜதஷ்ணாரஸக்ஷயதஷ்ணாலக்ஷணம் (௫௧) · Śloka ௫௧
தஷ்ணா ரஸக்ஷயோக்தேந லக்ஷணேந க்ஷயாத்மிகா||௫௧||
तृष्णा रसक्षयोक्तेन लक्षणेन क्षयात्मिका||५१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ரஸக்ஷயலக்ஷணேந க்ஷயாத்மிகா தஷ்ணா ஜ்ஞேயா| ரஸக்ஷயலக்ஷணஂ 'ரஸேரௌக்ஷ்யம்' ( அ. ஹ. ஸூ. - ௧௧-௧௭; அ. ஸஂ. ஸூ. ௧௯ ) இத்யாதிகஂ ஸூத்ரோக்தம்| ஏஷா பஞ்சமீ தட்|| ௫௧||
Adhikarana உபஸர்கஜதஷ்ணாலக்ஷணம் (௫௨-௫௩) · Śloka ௫௩
ஶோஷமேஹஜ்வராத்யந்யதீர்கரோகோபஸர்கதஃ| யா தஷ்ணா ஜாயதே தீவ்ரா ஸோபஸர்காத்மிகா ஸ்மதா||௫௨|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ராஜயக்ஷ்மாதிநிதாநஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫௩||
शोषमेहज्वराद्यन्यदीर्घरोगोपसर्गतः| या तृष्णा जायते तीव्रा सोपसर्गात्मिका स्मृता||५२|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां राजयक्ष्मादिनिदानं नाम पञ्चमोऽध्यायः||५३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶோஷாதிதீர்கரோகோபர்ஸாத்யா தீவ்ரா தட் ஸோபஸர்காத்மிகா ஷஷ்டீ| இத்யுக்தாஸ்தஷ்ணாஃ|| ௫௨|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ நிதாநஸ்தாநே பஞ்சமோऽத்யாயஃ