Adhikarana அத ப்ரமேஹசிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ | அத்யாயப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana அத ப்ரமேஹசிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ | அத்யாயப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana தத்ராதௌ ஸஂஶோதநஹேதுஃ (௨) · Śloka ௨
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே| தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத| துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி| ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி| பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana தத்ராதௌ ஸஂஶோதநஹேதுஃ (௨) · Śloka ௨
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே| தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத| துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி| ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி| பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana ஸஂஶோதநம் (௩) · Śloka ௩
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana ஸஂஶோதநம் (௩) · Śloka ௩
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana ஆஸ்தாபநம் (௪) · Śloka ௪
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்| பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana ஆஸ்தாபநம் (௪) · Śloka ௪
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்| பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana ஸந்தர்பணஂ ஶமநஞ்ச (௫) · Śloka ௫
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்| அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ| ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana ஸந்தர்பணஂ ஶமநஞ்ச (௫) · Śloka ௫
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்| அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ| ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana ஸஂஶமநாநி (௬) · Śloka ௬
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்| அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்| ஹரீதகீசூர்ணஂ வ| பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்| அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்| தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana ஸஂஶமநாநி (௬) · Śloka ௬
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்| அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்| ஹரீதகீசூர்ணஂ வ| பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்| அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்| தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana கபமேஹேஷு விஶேஷஃ (௭) · Śloka ௭
விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்| தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா| சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா| பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭| விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்| தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா| சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா| பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७| विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
௦௦
Adhikarana பித்தமேஹேஷு (௭) · Śloka ௭
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்| நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா| ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா| பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா| குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana பித்தமேஹேஷு (௭) · Śloka ௭
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்| நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா| ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா| பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா| குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana தத்ராபி பேதாநுஸாரஂ விஶேஷஃ (௮) · Śloka ௮
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்| பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா| க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana தத்ராபி பேதாநுஸாரஂ விஶேஷஃ (௮) · Śloka ௮
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்| பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா| க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana வாதஜேஷு கஷாயநிர்த்ரேஶஃ (௯) · Śloka ௯
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்| தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய| மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்| ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்| மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana வாதஜேஷு கஷாயநிர்த்ரேஶஃ (௯) · Śloka ௯
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்| தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய| மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்| ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்| மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana வாதஜேஶு ஸ்நேஹப்ரயோகவிகல்பநா (௧௦) · Śloka ௧௦
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி| பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana வாதஜேஶு ஸ்நேஹப்ரயோகவிகல்பநா (௧௦) · Śloka ௧௦
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி| பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana த்ரிகண்டகாதிஸ்நேஹஃ ஸர்வமேஹக்நஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana த்ரிகண்டகாதிஸ்நேஹஃ ஸர்வமேஹக்நஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana தாந்வந்தரஂ கதம் (௧௨) · Śloka ௧௨
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்| தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்| ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana தாந்வந்தரஂ கதம் (௧௨) · Śloka ௧௨
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்| தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்| ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana ஆஹாரவிஶேஷஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்| யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பாக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்| தத்வச்ச கோதூமாந்| கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana ஆஹாரவிஶேஷஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்| யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்| தத்வச்ச கோதூமாந்| கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana லோத்ராஸவஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana லோத்ராஸவஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana தஶமூலாரிஷ்டஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்| தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்| ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana தஶமூலாரிஷ்டஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்| தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்| ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana லோஹாரிஷ்டஃ (௧௬) · Śloka ௧௬
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்| சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்| தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்| த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ| ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana லோஹாரிஷ்டஃ (௧௬) · Śloka ௧௬
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்| சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்| தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்| த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ| ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana நிவத்தமத்யே விஶேஷஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி| உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana நிவத்தமத்யே விஶேஷஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி| உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana முஸ்தாதிசூர்ணம் (௧௮) · Śloka ௧௮
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்| பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா| தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana முஸ்தாதிசூர்ணம் (௧௮) · Śloka ௧௮
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்| பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா| தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana அதிஸ்தௌல்யோக்தௌஷதாநாமதிதேஶேந நிர்தேஶஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீல யேத்| ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana அதிஸ்தௌல்யோக்தௌஷதாநாமதிதேஶேந நிர்தேஶஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீலயேத்| ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana நிர்தநஸ்யோபசாரவிஶேஷஃ (௨௦) · Śloka ௨௦
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்| ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ர ஶகத்தத்திஃ பரிப்ரமேத்| தடாகாநி வா கநேத்| கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा ख़नेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana நிர்தநஸ்யோபசாரவிஶேஷஃ (௨௦) · Śloka ௨௦
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்| ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ரஶகத்த்வத்திஃ பரிப்ரமேத்| தடாகாநி வா கநேத்| கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा खनेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana பிடகாநாஂ சிகித்ஸாக்ரமஃ (௨௧) · Śloka ௨௧
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்| புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்| தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத| ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே| அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana பிடகாநாஂ சிகித்ஸாக்ரமஃ (௨௧) · Śloka ௨௧
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்| புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்| தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத| ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே| அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana பிடகாநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா| அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்| தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்| யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana பிடகாநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா| அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்| தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்| யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana பிடகநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ| ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்| ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்| மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்| தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச| துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana பிடகநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ| ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்| ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்| மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்| தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச| துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana பிடகாநாஂ ஶீக்ரசிகித்ஸ்யத்வம் (௨௪) · Śloka ௨௪
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ| அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana பிடகாநாஂ ஶீக்ரசிகித்ஸ்யத்வம் (௨௪) · Śloka ௨௪
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ| அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana ப்ரமேஹஸ்ய தாருணத்வே ஹேதவஃ (௨௫-௧௪) · Śloka ௧௪
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ| ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ
Adhikarana ப்ரமேஹஸ்ய தாருணத்வே ஹேதவஃ (௨௫-௧௪) · Śloka ௧௪
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ| ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ
Adhikarana அத ப்ரமேஹசிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ | அத்யாயப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana அத ப்ரமேஹசிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ | அத்யாயப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதஃ ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातः प्रमेह चिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ரமப்ராப்தாநாஂ ப்ரமேஹாணாம் சிகித்ஸாப்ரதர்ஶநார்தமத்யாய ஆரப்யதே||௧||
Adhikarana தத்ராதௌ ஸஂஶோதநஹேதுஃ (௨) · Śloka ௨
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே| தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத| துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி| ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி| பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana தத்ராதௌ ஸஂஶோதநஹேதுஃ (௨) · Śloka ௨
ப்ராயேண ஹி ப்ரமேஹிணோऽபிஷ்யண்ணதேஹத்வாதுபஹதாக்நேர்பக்ஷ்யா திபஞ்சவிதமப்யந்நமுபயுக்தஂ மூத்ராய மேதஸே ச விபரிணமதே| தஸ்மாதஸ்ய தேஜோதாதுவத்தயே க்லேதமேதஃ ப்ரஶமநாய ச பலிநஃ ஸஂஶோதநாநி ப்ரயுஞ்ஜீத| துர்பலஸ்ய து ஸஂஶமநாநி| ஸர்வஸ்ய ச பத்தமூத்ராண்யமேதஸ்கராண்யபஂஹணாந்யக்நிதீபநாநி பலஜநநாநி சாந்நபாநாநி| பலஂ ச விதிநோபசிதமஶேஷா மயக்ஷயாய ஸம்ப்ரவர்ததே||௨||
प्रायेण हि प्रमेहिणोऽभिष्यण्णदेहत्वादुपहताग्नेर्भक्ष्या दिपञ्चविधमप्यन्नमुपयुक्तं मूत्राय मेदसे च विपरिणमते| तस्मादस्य तेजोधातुवृद्धये क्लेदमेदः प्रशमनाय च बलिनः संशोधनानि प्रयुञ्जीत| दुर्बलस्य तु संशमनानि| सर्वस्य च बद्धमूत्राण्यमेदस्कराण्यबृंहणान्यग्निदीपनानि बलजननानि चान्नपानानि| बलं च विधिनोपचितमशेषा मयक्षयाय सम्प्रवर्तते||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வப்ரமேஹிணாமக்ந்யுபகாதாந்மூத்ரஂ மேதஶ்சாதிகஂ பவத்யதோऽக்நிவத்த்யர்தஂ க்லேதாதிஶமநார்தஂ ச ஸஂஶோதநஂ குர்யாதிதி ப்ரதர்ஶயிதுமாஹ-ப்ராயேணேத்யாதி| ஸுபோதம்| ஸர்வஸ்யேதி ஸாமாந்யேந ப்ரமேஹேஷு துர்பலத்வாதிகமநபேக்ஷ்ய|| ௨||
Adhikarana ஸஂஶோதநம் (௩) · Śloka ௩
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana ஸஂஶோதநம் (௩) · Śloka ௩
அத ஸஂஶோதநார்ஹஂ ப்ரமேஹிணமாதாவேவ பிபீதகஸர்ஷபேங்குதீ கரஞ்ஜநிம்பநிகும்பாந்யதமதைலேந த்ரிகண்டகாதிநா வா யதாஸ்வஂ ஸித்தேந ஸ்நேஹேந ப்ரியங்க்வாதிஶதேந வா ஹவிஷா ஸ்நேஹயித்வா கல்பவிஹிதைஃ ப்ரயோகைர்வாமயேத்விரேசயேச்ச||௩||
अथ संशोधनार्हं प्रमेहिणमादावेव बिभीतकसर्षपेङ्गुदी करञ्जनिम्बनिकुम्भान्यतमतैलेन त्रिकण्टकादिना वा यथास्वं सिद्धेन स्नेहेन प्रियङ्ग्वादिशृतेन वा हविषा स्नेहयित्वा कल्पविहितैः प्रयोगैर्वामयेद्विरेचयेच्च||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶோதநார்ஹஂ வமநவிரேசநவித்யுக்தப்ரகாற்ரேண| த்ரிகண்டகாதிநா ஸித்தேந| தோஷாத்யபேக்ஷயா தைலாதீநாமந்யதமமிதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ| த்ரிகண்டகாதிமத்ரைவ வக்ஷ்யதே| ப்ரியங்க்வாதிநா கணேந ஶதஂ கதம்| கல்பவிஹிதா வமநகல்போக்தா விரேசநகல்போக்தாஶ்ச|| ௩||
Adhikarana ஆஸ்தாபநம் (௪) · Śloka ௪
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்| பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana ஆஸ்தாபநம் (௪) · Śloka ௪
ததோ ஜாதபலஂ முஸ்தாமரதாருநாகரப்ரதிவாபேந ஸுரஸாதி கஷாயேணாஸ்தாபயேத்| பித்தோத்தரஂ து ந்யக்ரோதாதிகஷாயேண||௪||
ततो जातबलं मुस्तामरदारुनागरप्रतिवापेन सुरसादि कषायेणास्थापयेत्| पित्तोत्तरं तु न्यग्रोधादिकषायेण||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத இதி ஶோதநே| ஸுரஸாதிகணக்வாதோ முஸ்தாதிப்ரதிவாபோ பஸ்திஃ| பஸ்திஸ்து ந்யக்ரோதாதிகஷாயஃ பித்தப்ரமேஹேஷ்வேவ|| ௪||
Adhikarana ஸந்தர்பணஂ ஶமநஞ்ச (௫) · Śloka ௫
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்| அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ| ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana ஸந்தர்பணஂ ஶமநஞ்ச (௫) · Śloka ௫
ததஶ்ச ஜாங்கலரஸைஃ க்ரமேண ஸந்தர்பயேத்| அத்யபதர்பணேந ஹி ப்ரமேஹிணோ விஶேஷேண மூத்ரகச்ச்ரபஸ்திமேட்ரஶூலகுல்மாதிகர்ஶ்ய ப்ரமாதீநாஂ ஸம்பவஃ| ததோऽநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநார்ஹஸ்ய ச ஶமநாந்யவசாரயேத்||௫||
ततश्च जाङ्गलरसैः क्रमेण सन्तर्पयेत्| अत्यपतर्पणेन हि प्रमेहिणो विशेषेण मूत्रकृच्छ्रबस्तिमेढ्रशूलगुल्मातिकर्श्य भ्रमादीनां सम्भवः| ततोऽनुबन्धरक्षणार्थं शमनार्हस्य च शमनान्यवचारयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத்யபதர்பணேநேத்யாதி ஜாங்கலரஸைஃ ஸந்தர்பணே ஹேதுஃ| ததோऽநந்தரஂ ப்ரமேஹாநுபந்தரக்ஷணார்தஂ ஶமநாந்யௌஷதாநி ப்ரயோஜயேத்| தாநி ச ஸர்வப்ரமேஹேஷு ஹரித்ராமித்யாதிநா ப்ரதர்ஶ்யந்தே|| ௫||
Adhikarana ஸஂஶமநாநி (௬) · Śloka ௬
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்| அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்| ஹரீதகீசூர்ணஂ வ| பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்| அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்| தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana ஸஂஶமநாநி (௬) · Śloka ௬
ப்ராதஃ ஸர்வப்ரமேஷு ஹரித்ராமதுநா யுக்தாமாமலகரஸேந பி பேத்| அதவா ஸாலஸப்தபர்ணகுடஜகபித்தகம்பில்லக பிபீதகரோஹிதககுஸுமாநி தச்சூர்ணஂ வா க்ஷௌத்ரேண லிஹ்யாத்| ஹரீதகீசூர்ணஂ வ| பிபேத்வா த்ரிபலாமுஸ்தாதேவதாருஹரித்ரா க்வாதம்| அஸநசித்ரகத்ரிபலாதார்வீகலிங்ககாநாஂ வா ஸக்ஷௌத்ரம்| தத்வத் குடூச்யா வா ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா||௬||
प्रातः सर्वप्रमेषु हरिद्रामधुना युक्तामामलकरसेन पि बेत्| अथवा सालसप्तपर्णकुटजकपित्थकम्पिल्लक बिभीतकरोहितककुसुमानि तच्चूर्णं वा क्षौद्रेण लिह्यात्| हरीतकीचूर्णं व| पिबेद्वा त्रिफलामुस्तादेवदारुहरिद्रा क्वाथम्| असनचित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गकानां वा सक्षौद्रम्| तद्वत् गुडूच्या वा स्वरसमामलकानां वा||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹரித்ராஂ மாக்ஷிகயுக்தமாமலகரஸேந பிபேத்| ஸாலாதிகுஸுமாநி வா மதுயுக்தாந்யாமலகரஸேந பிபேத்| ஏஷாமேவ வா ஸாலாதிகுஸுமாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாத்| த்ரிபலாதீநாஂ வா க்வாதஂ பிபேத்| அஸ-நாதீநாஂ வா க்வாதஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ பிபேத்| குடூச்யாஃ ஸ்வரஸமாமலகாநாஂ வா ஸ்வரஸம்| தத்வதிதி ஸக்ஷௌத்ரம்|| ௬||
Adhikarana கபமேஹேஷு விஶேஷஃ (௭) · Śloka ௭
விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்| தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா| சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா| பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭| விஶேஷதஸ்து கபமேஹேஷு கட்பலமுஸ்தாலோத்ராபயாநாஂ ஸமா க்ஷிகஂ கஷாயம்| தகரவிடங்கத்விஹரித்ராணாஂ வா| சந்தநா கருகுஷ்டதேவதாரூணாஂ வா| பாடாக்நிமந்தசவிகாத்ரிபலாநாஂ வா|௭|
विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७| विशेषतस्तु कफमेहेषु कट्फलमुस्तालोध्राभयानां समा क्षिकं कषायम्| तगरविडङ्गद्विहरिद्राणां वा| चन्दना गरुकुष्ठदेवदारूणां वा| पाठाग्निमन्थचविकात्रिफलानां वा|७|
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
௦௦
Adhikarana பித்தமேஹேஷு (௭) · Śloka ௭
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்| நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா| ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா| பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா| குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana பித்தமேஹேஷு (௭) · Śloka ௭
பித்தப்ரமேஹேஷு து லோத்ரஸேவ்யார்ஜுநசந்தநாநாம்| நிம்பாமதா மலகபடோலீநாஂ வா| ஶீரீஷஸர்ஜார்ஜுநகேஸராணாஂ வா| பலிநீ கமலோத்பலகீஂஶுகாநாஂ வா| குடஜோத்பலகட ங்கடேரீநாஂ வா||௭||
पित्तप्रमेहेषु तु लोध्रसेव्यार्जुनचन्दनानाम्| निम्बामृता मलकपटोलीनां वा| शीरीषसर्जार्जुनकेसराणां वा| फलिनी कमलोत्पलकींशुकानां वा| कुटजोत्पलकट ङ्गटेरीनां वा||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கட்பலாதிகஷாயஂ ஸக்ஷௌத்ரஂ விஶேஷதஃ கபே| ஸர்வத்ர ஸர்வஸ்ய பத்யத்வாத்விஶேஷக்ரஹணம்| தகராதீநாஂ வா க்வாதஃ ஸமாக்ஷிகஃ| ஸுபோதம்| ஸர்வகஷாயேஷு மாக்ஷிகப்ரயோகஃ பித்தப்ரமேஹேஷு லோத்ரநிம்பஶிரீஷபலிநீகுடஜாதயஃ பஞ்சகஷாயாஃ|| ௭||
Adhikarana தத்ராபி பேதாநுஸாரஂ விஶேஷஃ (௮) · Śloka ௮
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்| பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா| க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः ख़दिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यख़र्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana தத்ராபி பேதாநுஸாரஂ விஶேஷஃ (௮) · Śloka ௮
தேஷ்வபி ச விஶேஷேண பிபேதுதகமேஹாதிஷு க்ரமாத் கஷாயஂ பாரிஜாதஸ்ய வைஜயந்த்யாஃ ஸப்தச்சதஸ்யாரிஷ்டஸ்ய நிஶாயாஃ ககுபசந்தநயோஶ்சித்ரகஸ்ய பாடாஜோங்ககயோஃ கதிரஸ்ய த்ரிபலாரக்வதயோஶ்ச மதுயுதம்| பிபேச்ச ஸிகதாமேஹே ஹிங்கு ப்ரவாலகைலாலவணாநி மத்யேந மூத்ரேண க்ஷாரோதகேந வா| க்ஷாரமேஹாதிஷு த்ரிபலாயா அஸநாதேஃ ந்யக்ரோதாதேஃ ஶம்யா கஸ்ய சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ குடூசீதிந்துகாஸ்திகாஶ்மர்யகர்ஜூ ராணாஂ ச மதுயுக்தம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீபத்ரகல்கஂ ச ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதாம்புநா||௮||
तेष्वपि च विशेषेण पिबेदुदकमेहादिषु क्रमात् कषायं पारिजातस्य वैजयन्त्याः सप्तच्छदस्यारिष्टस्य निशायाः ककुभचन्दनयोश्चित्रकस्य पाठाजोङ्गकयोः खदिरस्य त्रिफलारग्वधयोश्च मधुयुतम्| पिबेच्च सिकतामेहे हिङ्गु प्रवालकैलालवणानि मद्येन मूत्रेण क्षारोदकेन वा| क्षारमेहादिषु त्रिफलाया असनादेः न्यग्रोधादेः शम्या कस्य चन्दनमञ्जिष्ठयोः गुडूचीतिन्दुकास्थिकाश्मर्यखर्जू राणां च मधुयुक्तम्| शोणितमेहे मदयन्तीपत्रकल्कं च सक्षौद्रं शीताम्बुना||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷ்வித்யநந்தரோக்தேஷு கபபித்தப்ரமேஹேஷு ஸாமாந்யேநோக்தஃ| உதகமேஹாதிஷு விஶேஷேணோச்யதே| உதகமேஹே பாரிஜாதஸ்ய கஷாயஃ இக்ஷுமேஹே வைஜயந்த்யாஃ| வைஜயந்த்யக்நிமந்தஃ ஸாந்த்ரே ஸப்தச்சாதஸ்ய| ஸுராமேஹே நிம்பஸ்ய| பிஷ்டே ஹரித்ராயாஃ ஶுக்ரமேஹே ககுபசந்தநயோஃ ஸிகதாமேஹே சித்ரகஸ்ய| ஶீதமேஹே பாடாஜோங்ககயோஃ| ஶநைர்மேஹே கதிரஸ்ய| லாலாமேஹே த்ரிபலாரக்வதயோரிதி க்ரமார்தஃ| ஸர்வ ஏவ கஷாயா மாக்ஷிகயுக்தாஃ| ஸிகதாமேஹே ஹிங்க்வாதீந்யபி மத்யாதீநாமந்யதமேந| க்ஷாரமேஹே த்ரிபலாயாஃ கஷாயஃ| காலமேஹே அஸநாதேஃ| நீலமேஹே ந்யக்ரோதாதேஃ| ஹாரித்ரமேஹே ஶாம்யாகஸ்ய| மஞ்ஜிஷ்டாமேஹே சந்தநமஞ்ஜிஷ்டயோஃ| ஶோணிதமேஹே ஶம்யாகஸ்ய குதூச்யாதீநாம்| ஶோணிதமேஹே மதயந்தீகல்கமபி ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶீதோதகேந|| ௮||
Adhikarana வாதஜேஷு கஷாயநிர்த்ரேஶஃ (௯) · Śloka ௯
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்| தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய| மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்| ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்| மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरख़रोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरख़दिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana வாதஜேஷு கஷாயநிர்த்ரேஶஃ (௯) · Śloka ௯
வாதஜேஷ்வபி யாபநார்தஂ கபபித்தோல்பணேஷு பிபேத்கஷாயம்| தத்ர வஸாமேஹேऽக்நிமந்தஸ்ய| மஜ்ஜமேஹேऽமதாசித்ரகயோஃ குஷ்ட-குடஜபாடாகடுரோஹிணீகல்கமிஶ்ரம்| ஹஸ்திமேஹே ஹஸ்திஸூகரகரோஷ்ட்ராஸ்திக்ஷாரம்| மதுமேஹே கதரகதிர புரகஷாயம்||௯||
वातजेष्वपि यापनार्थं कफपित्तोल्बणेषु पिबेत्कषायम्| तत्र वसामेहेऽग्निमन्थस्य| मज्जमेहेऽमृताचित्रकयोः कुष्ठ-कुटजपाठाकटुरोहिणीकल्कमिश्रम्| हस्तिमेहे हस्तिसूकरखरोष्ट्रास्थिक्षारम्| मधुमेहे कदरखदिर पुरकषायम्||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதப்ரமேஹேஷு கபபித்தோல்பணேஷு சாஸாத்யத்வேऽபி யாபநார்தஂ கஷாயஂ பிபேதேவ| ஸுபோதம்| ஹஸ்த்யாத்யஸ்திக்ஷாரஂ குடஜாதிகல்கமிஶ்ரிதம்| மதுமேஹே கதராதிகஷாயம்|| ௯||
Adhikarana வாதஜேஶு ஸ்நேஹப்ரயோகவிகல்பநா (௧௦) · Śloka ௧௦
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி| பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च ग़ृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana வாதஜேஶு ஸ்நேஹப்ரயோகவிகல்பநா (௧௦) · Śloka ௧௦
கபாநுகதேஷு து வஸாதிமேஹேஷு யதாஸ்வகஷாயேண ஸாதிதாநி தைலாநி| பித்தாநுகதேஷு ச கதாநி யமகஂ வா ப்ரயுஞ்ஜீத||௧௦||
कफानुगतेषु तु वसादिमेहेषु यथास्वकषायेण साधितानि तैलानि| पित्तानुगतेषु च घृतानि यमकं वा प्रयुञ्जीत||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதேந ஶேஷேஷ்வபி மேஹேஷு ஸ்நேஹவிகல்ப உக்தோ வேதிதவ்யஃ| ததா கஷாயஸஂபக்தைஃ ஸ்நேஹைஃ கபபித்தமூத்ரமேதஸாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| வஸாமேஹாதீநாஂ சதுர்ணாஂ வாதோத்பவாநாஂ கபாநுகதத்வே ஸதி ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ கஶாயௌஷதைஃ ஸித்தாநி தைலாநி ஶஸ்யந்தே| பித்தாநுகதத்வே தைரேவ கதாநி| யமகஂ வா ப்ரகதத்வாத் கததைலாப்யாம்| ஏதேந கஷாயௌஷதஸ்நேஹஸாதநேந ஶேஷேஷ்வபி கபமேஹேஷு ச கஷாயௌஷதைஃ ஸ்நேஹவிகல்ப உக்த இதி வேதிதவ்யஃ| ததா ப்ரமேஹிணே கஷாயேண ஸஹ ப்ரயுக்தைஃ ஸஹ கபாதீநாமநிலஸ்ய சோபஶமோ பவதி| கஷாயஶப்தஃ க்வாதாதிகல்பநாவாசகஃ|| ௧௦||
Adhikarana த்ரிகண்டகாதிஸ்நேஹஃ ஸர்வமேஹக்நஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दग़ननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहग़्नः||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana த்ரிகண்டகாதிஸ்நேஹஃ ஸர்வமேஹக்நஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
த்ரிகண்டகாதிவிஷாபல்லாதகலோத்ரவசாபிசுமந்தகநநிஶா ஜமோதார்ஜுநாஶ்மந்தகபடோலஸோமவல்கமஞ்ஜிஷ்டாபத்மகசந்த நாகருபிஶ்ச ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ||௧௧||
त्रिकण्टकातिविषाभल्लातकलोध्रवचापिचुमन्दघननिशा जमोदार्जुनाश्मन्तकपटोलसोमवल्कमञ्जिष्ठापद्मकचन्द नागरुभिश्च स्नेहो विपक्वः सर्वमेहघ्नः||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ரிகண்டகாதிபிஃ ஸ்நேஹாச்சதுர்தாஂஶைர்ஜலேந ச ஸ்நேஹஸமேந ஸ்நேஹோ விபக்வஃ ஸர்வமேஹக்நஃ| ஸாமாந்யோக்தஂ கபாநுகதத்வே தைலஂ பித்தாநுகத்வே கதஂ மிஶ்ரகோ வேதி வேதிதவ்யம்|| ௧௧||
Adhikarana தாந்வந்தரஂ கதம் (௧௨) · Śloka ௧௨
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்| தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்| ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं ग़ृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana தாந்வந்தரஂ கதம் (௧௨) · Śloka ௧௨
தஶமூலஹரீதகீதேவதாருஷ்கரஞ்ஜத்வயத்விவர்ஷாபூதந்தீபக தம்பபல்லாதகஶடீபுஷ்கரமூலார்கமூலஸ்நுஹீமூலவரணமூ லபிப்பலீமூலாநி ப்ரத்யேகஶோ தஶபலோந்மிதாநி யவகோல குலத்தப்ரஸ்தத்ரயஂ சாஷ்டகுணேऽம்பஸி ஸாதயித்வா பாதஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்| தேந வசாவிடங்ககம்பில்லகபல்லா தகபார்ங்கீரோஹிஷசவிகாபிப்பலீத்வயத்ரிவந்நிசுலவிஶ்வ பேஷஜப்ரதீவாபஂ கதப்ரஸ்தஂ விபசேத்| ஏதத்தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ ஸர்வமேஹபிடகாகுஷ்டவிஷஶோபார்ஶோகுல்மவித்ரதிப்லீஹஜ டரஶ்வாஸகாஸவர்த்மபாண்டுரோகவாதஶோணிதோந்மாதாபஸ்மா ரஹரம்||௧௨||
दशमूलहरीतकीदेवदारुष्करञ्जद्वयद्विवर्षाभूदन्तीभक दम्बभल्लातकशठीपुष्करमूलार्कमूलस्नुहीमूलवरणमू लपिप्पलीमूलानि प्रत्येकशो दशपलोन्मितानि यवकोल कुलत्थप्रस्थत्रयं चाष्टगुणेऽम्भसि साधयित्वा पादशेषं कषायमवतारयेत्| तेन वचाविडङ्गकम्पिल्लकभल्ला तकभार्ङ्गीरोहिषचविकापिप्पलीद्वयत्रिवृन्निचुलविश्व भेषजप्रतीवापं घृतप्रस्थं विपचेत्| एतद्धान्वन्तरं सर्पिः सर्वमेहपिटकाकुष्ठविषशोफार्शोगुल्मविद्रधिप्लीहज ठरश्वासकासवर्ध्मपाण्डुरोगवातशोणितोन्मादापस्मा रहरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தாந்வந்தரஂ ஸர்பிஃ| தஶமூலாநாஂ ஸஂயுக்தாநாஂ தஶபலம்| தஶமூலஸ்யைகத்வாத் ப்ரத்யேகமித்யுக்தம்| கரஞ்ஜத்வயஂ கஷ்ணஶ்வேதபேதேந| வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே| பூகதம்பகோ யவாநீ கௌண்டிந்யகஶ்ச| யவாதீநாஂ மிஶ்ரீபூதாநாஂ ப்ரஸ்தத்ரயம்| ப்ரத்யேகஂ து ஷோடஶபலஂ ஶுஷ்கத்ரவ்யத்வாத் ப்ரஸ்தஃ| ஸர்வஸ்மாதேகீகதாதஷ்டகுணாதம்பஸஃ பாதஶேஷஂ க்வாதஂ கஹ்ணீயாத்| வசாதீநி கர்பே| கம்பில்லகோ ரஞ்ஜநகோ ரேவகோ ரக்தசூர்ணகஃ| ரோஹிஷஃ ப்லீஹாபஹஃ|| ௧௨||
Adhikarana ஆஹாரவிஶேஷஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்| யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பாக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்| தத்வச்ச கோதூமாந்| கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लग़ून् भाक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वख़रजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana ஆஹாரவிஶேஷஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
ஆஹாரஞ்ச யவவிகதிப்ராயஂ மத்வாமலகோபேதமாஹாரயேத்| யதாயதஂ ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைஃ ஸுபஹுஶோ யவாந் பவயித்வா ஸக்துமந்தாபூபதாநாலாஜவாட்யாதீந் விவிதாஂஶ்ச லகூந் பக்ஷ்யாநுபகல்பயேத்| தத்வச்ச கோதூமாந்| கவாஶ்வகரஜடர ஸ்திதைஶ்ச ததா ஶாலிஷஷ்டிகதணதாந்யாநி முத்காதயஸ்தி க்தாநி ஶாகாநி ஜாங்கலாநி ச பிஶிதாநி ஶூல்யாநி பரிஶுஷ்காணி ப்ரதிக்தாநி பஷ்டசணகோபதஂஶாநி விவிதா ஸவாநுபாநாந்யுபயுஞ்ஜீத||௧௩||
आहारञ्च यवविकृतिप्रायं मध्वामलकोपेतमाहारयेत्| यथायथं प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैः सुबहुशो यवान् भवयित्वा सक्तुमन्थापूपधानालाजवाट्यादीन् विविधांश्च लघून् भक्ष्यानुपकल्पयेत्| तद्वच्च गोधूमान्| गवाश्वखरजठर स्थितैश्च तथा शालिषष्टिकतृणधान्यानि मुद्गादयस्ति क्तानि शाकानि जाङ्गलानि च पिशितानि शूल्यानि परिशुष्काणि प्रदिग्धानि भृष्टचणकोपदंशानि विविधा सवानुपानान्युपयुञ्जीत||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஶ்ச மேஹீ யவவிகாரபூயிஷ்டஂ மாக்ஷிகாமலகயுக்தஂ போஜநமாஹாரயேத் மேஹேஷு யதாஸ்வௌஷதக்வாதபவிதாந் யவாந் ஸக்த்வாதிஷு நாநாப்ரகாரேஷு ச பக்ஷ்யேஷூபகல்பயேத்| கவாதிஜடரமத்யுஷிதைர்யவைஸ்தத்விஷ்டாதஶ்ச கஹீதைர்வஂஶயவைர்வா ஸக்த்வாதீந் கல்பயேத்| யவோ ஹீத்யாதி ஸுபோதம்| ததா ஶால்யாதிகமப்யுபயுஞ்ஜீத| ஶூல்யாதிகஂ ஜாங்கலமாஂஸவிஶேஷணம்| ப்ரதிக்தமுபதேஹஸித்தம்| பஷ்டசணகாத்யுபதஂஶோ யேஷாமாஸவாநுபாநாநாம்|| ௧௩||
Adhikarana லோத்ராஸவஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नख़मरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणग़ृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana லோத்ராஸவஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
லோத்ரமூர்வாஶடீவிடங்கத்ரிபலாபுஷ்கரமூலசாதுர்ஜாதக்ரமுகச விகாயவாநீஶ்யாமாபார்ங்கீத்விவிஶாலாபூநிம்பதரசித்ர கபிப்பலீமூலகடுரோஹிணீகுஷ்டபாடேந்த்ரயவாதிவிஷாப்லவ நகமரிசாநி கர்ஷாஂஶாந்யபாஂ கலஶேऽதிஶத்ய துர்யஶேஷே ரஸே பூதே ஜதுஶதபுராணகதபாஜநஸ்தேऽர்தபாகேந மது நிதாய பக்ஷமுபேக்ஷிதோऽயம் லோத்ராஸவஃ ஸர்வப்ரமேஹகுஷ்டகிலாஸஸ்தௌ ல்யாரோசககமிபாண்டுஶோபர்ஶோக்ரஹணீதோஷாந்நிஹந்தி||௧௪||
लोध्रमूर्वाशठीविडङ्गत्रिफलापुष्करमूलचातुर्जातक्रमुकच विकायवानीश्यामाभार्ङ्गीद्विविशालाभूनिम्बतरचित्र कपिप्पलीमूलकटुरोहिणीकुष्ठपाठेन्द्रयवातिविषाप्लव नखमरिचानि कर्षांशान्यपां कलशेऽधिशृत्य तुर्यशेषे रसे पूते जतुशृतपुराणघृतभाजनस्थेऽर्धभागेन मधु निधाय पक्षमुपेक्षितोऽयम् लोध्रासवः सर्वप्रमेहकुष्ठकिलासस्थौ ल्यारोचककृमिपाण्डुशोफर्शोग्रहणीदोषान्निहन्ति||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லோத்ராஸவஃ ஸுபோத| க்ரமுகஃ பட்டிகாலோத்ரஃ ப்லவஂ பரிபேலவம்| கலஶோ த்வாதஶாதிகாநி பஞ்ச பலஶதாநி பவந்தி| துர்யாஂஶஶ்சதுர்தபாகஶேஷஃ| தஸ்யார்தபாகஶ்சதுஷ்ஷஷ்டிபலாநி த்வௌ ப்ரஸ்தௌ பவதஃ||௧௪||
Adhikarana தஶமூலாரிஷ்டஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்| தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்| ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिग़्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana தஶமூலாரிஷ்டஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
தஶமூலதந்தீத்ரிவச்ச்யாமாஶ்ரேயஸீசித்ரகபுநர்நவஸதாய வைகைஷிகாகண்டீரகுடூசீநாம் பதக்பஞ்சவிஂஶதிபலாந் பாகாஂ ஸ்த்ரிபலாடகஂ ச ஸலிலத்ரோணைர்தஶபிஃ பாதஶேஷஂ நிர்யுஹ மவதாரயேத்| தஸ்மிந் பூதஶீதே ஶுசிபாஜநஸ்தே புராணகுட துலாத்வயஂ கோமூத்ராடகமயோரஜோऽர்தாடகஂ மாகாதிகாப்ரஸ்தஂ குடஜார்ஜுநகுஷ்டக்ரிமிக்நவசாசித்ரகபலாநி ச த்வாதஶ ப்ரதீவாபஂ தத்வா மாஸஂ ஸ்தாபயேத்| ஏஷ தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸமாநஃ பூர்வேண||௧௫||
दशमूलदन्तीत्रिवृच्छ्यामाश्रेयसीचित्रकपुनर्नवसधाय वैकैषिकागण्डीरगुडूचीनाम् पृथक्पञ्चविंशतिपलान् भागां स्त्रिफलाढकं च सलिलद्रोणैर्दशभिः पादशेषं निर्युह मवतारयेत्| तस्मिन् पूतशीते शुचिभाजनस्थे पुराणगुड तुलाद्वयं गोमूत्राढकमयोरजोऽर्धाढकं मागाधिकाप्रस्थं कुटजार्जुनकुष्ठक्रिमिघ्नवचाचित्रकपलानि च द्वादश प्रतीवापं दत्वा मासं स्थापयेत्| एष दशमूलारिष्टः समानः पूर्वेण||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஶமூலேத்யாதிநா தஶமூலாரிஷ்டஃ ஸுபோதஃ| ஶுஷ்கத்ரவ்யாணாஂ குடவாத்யார்த்ராத் த்ரவாச்சார்தமிதி ஸ்மர்தவ்யம்| ஶ்ரேயஸீ ஹஸ்திபிப்பலீ| ஏகைஷிகா அம்பஷ்டா| ஸைவ மயூரஶிகா| ஸைவபஹுமூலிகா|| ௧௫||
Adhikarana லோஹாரிஷ்டஃ (௧௬) · Śloka ௧௬
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்| சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்| தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்| த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ| ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां ग़टाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते ग़ृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि ख़दिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana லோஹாரிஷ்டஃ (௧௬) · Śloka ௧௬
அஸநாதித்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யம்பஸாஂ கடாஷ்டகேந க்வாதயேத்| சதுர்தஸ்திதஞ்ச பரிஸ்ருதஂ ஸுஶீதஂ குடபலஶத த்வயேந மத்வர்தாடகேந ச பதக்பலாஂஶேந வத்ஸகாதிநா ஸஂயோ ஜ்ய ஸக்ஷௌத்ரேண பிப்பலீசூர்ணேநாந்தஃப்ரலிப்தே ஜதுஸதே கத கும்பே ஆவாப்ய யவபல்லே நிதாபயேத்| தத்ர ச தநூநி கதிராங்காரப்ரதப்தாநி தீக்ஷ்ணலோஹபத்ராணி பஹுஶோ நிமஜ்ஜ்யே தாலோஹவிலயநாத்| த்ரீஂஶ்சதுரோ வா மாஸாநயஂ விததோ லோஹா ரிஷ்டஃ பூர்வஸ்மாததிககுணஃ| ஸீதுமதுமாதவாநபி ச நிக தாந் பிபேத்||௧௬||
असनादिद्रव्याणि पृथग्विंशतिपलान्यम्भसां घटाष्टकेन क्वाथयेत्| चतुर्थस्थितञ्च परिस्रुतं सुशीतं गुडपलशत द्वयेन मध्वर्धाढकेन च पृथक्पलांशेन वत्सकादिना संयो ज्य सक्षौद्रेण पिप्पलीचूर्णेनान्तःप्रलिप्ते जतुसृते घृत कुम्भे आवाप्य यवपल्ले निधापयेत्| तत्र च तनूनि खदिराङ्गारप्रतप्तानि तीक्ष्णलोहपत्राणि बहुशो निमज्ज्ये दालोहविलयनात्| त्रींश्चतुरो वा मासानयं विधृतो लोहा रिष्टः पूर्वस्मादधिकगुणः| सीधुमधुमाधवानपि च निग दान् पिबेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அஸநாதிகணத்ரவ்யாணி பதக்விஂஶதிபலாந்யேகீகத்ய க்வாதயேத்| வத்ஸகாதிகணத்ரவ்யாணி பலாஂஶாநி சூர்ணிதாநி தத்வா கடே பிப்பலீமூலேநாந்தர்லிப்தே ஸ்தாபயேத்| ஸுபோதம்| நிகதமதுஷ்டம்|| ௧௬||
Adhikarana நிவத்தமத்யே விஶேஷஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி| உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरख़रपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana நிவத்தமத்யே விஶேஷஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
நிவத்தமத்யஸ்து ஸாரோதகஂ தர்பாம்போமதுகபித்ததிந்துகமரி சாநுவித்தாநி பாநகாநி ராகஷாடவாஂஶ்ச ஸார்ஷபிகாந்யநு பாநாநி ச தத்விதாநி| உஷ்ட்ராஶ்வதரகரபுரீஷசூர்ணாநுவித்தஂ சாஸ்மை தத்யாதஶநம்||௧௭||
निवृत्तमद्यस्तु सारोदकं दर्भाम्भोमधुकपित्थतिन्दुकमरि चानुविद्धानि पानकानि रागषाडवांश्च सार्षपिकान्यनु पानानि च तद्विधानि| उष्ट्राश्वतरखरपुरीषचूर्णानुविद्धं चास्मै दद्यादशनम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நிவத்தமத்யோ ப்ராஹ்மணாதிஃ ஸாரோதகாதிகஂ பிபேத்| ஸாரோதகஂ கதிராதிஸாரோஷிதம்| ராகாந் ஷாடவாஂஶ்ச ஸர்ஷபயா ஸஂஸ்கதாந் ஸார்ஷபிகாந்| பாநகாநி தத்விதாநி ஸர்ஷபாதிதீக்ஷ்ணத்ரவ்யஸஂஸ்கதாநி| அஸ்மை சாமத்யபப்ரமேஹிந உஷ்ட்ராதிபுரீஷசூர்ணாநுவித்தமஶநஂ தத்யாத்|| ௧௭||
Adhikarana முஸ்தாதிசூர்ணம் (௧௮) · Śloka ௧௮
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்| பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா| தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुख़ोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीग़्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana முஸ்தாதிசூர்ணம் (௧௮) · Śloka ௧௮
முஸ்தாமதாகண்டீரத்விஹரித்ராஸாரிவாத்விதர்பவர்ஷாபூத்ரிகண்டகவ்யோ ஷபல்குரோஹிஷபல்லவஶ்யாமாஸுரதாருகாலாவிடங்கபாடாகம்பி ல்லகபார்ங்கீநிதிக்திகாதந்தீசித்ரககடுகைரண்டமூலாநி ஸமாஂஶாந்யைகத்யஂ சூர்ணயித்வா தச்சூர்ணாதயஶ்சூர்ணஂ த்விகுணஂ ஶ்லக்ஷ்ணமாவாப்ய மத்யாநுபாநஂ மதுநாऽவலிஹ்யாத்| பிபேத்வா ஸுகோதகேந த்ரிபலாம்பஸா வா| தேந மேஹப்லீஹஹலீமக பாண்டுரோகஶ்வயதுதுர்நாமகுல்மோதராணி ஶீக்ரமுபஶாம்யந்தி||௧௮||
मुस्तामृतागण्डीरद्विहरिद्रासारिवाद्विदर्भवर्षाभूत्रिकण्टकव्यो षफल्गुरोहिषपल्लवश्यामासुरदारुकालाविडङ्गपाठाकम्पि ल्लकभार्ङ्गीनिदिग्धिकादन्तीचित्रककटुकैरण्डमूलानि समांशान्यैकध्यं चूर्णयित्वा तच्चूर्णादयश्चूर्णं द्विगुणं श्लक्ष्णमावाप्य मद्यानुपानं मधुनाऽवलिह्यात्| पिबेद्वा सुखोदकेन त्रिफलाम्भसा वा| तेन मेहप्लीहहलीमक पाण्डुरोगश्वयथुदुर्नामगुल्मोदराणि शीघ्रमुपशाम्यन्ति||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
முஸ்தாதிசூர்ணஂ மாக்ஷிகேண லிஹ்யாந்மதுநாऽநுபாநம்| ரோஹிஷஃ ப்லீஹக்நாக்யஸ்தஸ்ய பல்லவம்| ஶ்யாமா பிப்பலீ| கடகஂ மரிசம்| ஏரண்டஸ்யைவ மூலம்| உஷ்ணோதகேந வா த்ரிபலாக்வதிதஜலேந வா முஸ்தாதிசூர்ணஂ பிபேத்| தேநேதி சூர்ணேந|| ௧௮||
Adhikarana அதிஸ்தௌல்யோக்தௌஷதாநாமதிதேஶேந நிர்தேஶஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீல யேத்| ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शील येत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana அதிஸ்தௌல்யோக்தௌஷதாநாமதிதேஶேந நிர்தேஶஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
த்விவிதோபக்ரமணீயோக்தாஂஶ்சாதிஸ்தௌல்யாதிகதயோகாஂஶ்ச ஶீலயேத்| ப்ரவத்தமேதஸஃ ப்ரகாடவ்யாயாமோத்வர்தநஸ்நாநவிலேபநாநி ச ரூக்ஷாபிரோஷதீபிஃ||௧௯||
द्विविधोपक्रमणीयोक्तांश्चातिस्थौल्यादिगदयोगांश्च शीलयेत्| प्रवृद्धमेदसः प्रगाढव्यायामोद्वर्तनस्नानविलेपनानि च रूक्षाभिरोषधीभिः||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸுபோதம்| ப்ரகாடோ வ்யாயாமோ தடம்| ரூக்ஷாபிஶ்சௌஷதீபிருத்வர்தநாதிகம்|| ௧௯||
Adhikarana நிர்தநஸ்யோபசாரவிஶேஷஃ (௨௦) · Śloka ௨௦
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்| ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ர ஶகத்தத்திஃ பரிப்ரமேத்| தடாகாநி வா கநேத்| கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्र शकृद्दृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा ख़नेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana நிர்தநஸ்யோபசாரவிஶேஷஃ (௨௦) · Śloka ௨௦
அதநஸ்து சத்ரபாதத்ரவிரஹிதோ முநிவத்திர்யோஜநஶதமதிகஂ வா கச்சேத்| ஶ்யாமாகநீவாராமதிந்துககபித்தாஶ்மந்தக பலமூலாஹாரோ வா மகைஃ ஸஹ வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ தந்மூத்ரஶகத்த்வத்திஃ பரிப்ரமேத்| தடாகாநி வா கநேத்| கஶஂ த்வவி ருத்தைர்பஂஹயேத்||௨௦||
अधनस्तु छत्रपादत्रविरहितो मुनिवृत्तिर्योजनशतमधिकं वा गच्छेत्| श्यामाकनीवारामतिन्दुककपित्थाश्मन्तक फलमूलाहारो वा मृगैः सह वसेत्| गोभिर्वा सह तन्मूत्रशकृद्द्वृत्तिः परिभ्रमेत्| तडागानि वा खनेत्| कृशं त्ववि रुद्धैर्बृंहयेत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸதநத்வே தாநேநாதர்மநாஶநஂ நிர்தநத்வே சாஸௌக்யாந்மேதஃப்ரபதீநாஂ க்ஷயஃ| அதோऽதநஶ்சத்ரபாதரஹிதோ முநிவத்திஶ்ச பலமூலதணதாந்யாஶநாதிநா ஶதஂ யோஜநாநாஂ யாயாத்| ஶ்யாமாகாத்யாஹாரோ மகைஃ ஸஹாரண்யே வஸேத்| கோபிர்வா ஸஹ வஸேத்| ததிதி கவாஂ பராமர்ஶஃ| அவிருத்தா யே பஂஹணா அபி மேதஃஶ்லேஷ்மவத்திஂ ந குர்வந்தி|| ௨௦||
Adhikarana பிடகாநாஂ சிகித்ஸாக்ரமஃ (௨௧) · Śloka ௨௧
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்| புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்| தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத| ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே| அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana பிடகாநாஂ சிகித்ஸாக்ரமஃ (௨௧) · Śloka ௨௧
ஶராவிகாத்யாஸ்து அபக்வாஃ ஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஶ்ச வ்ரணவத்| புர்வரூபேஷ்வேவ து தாஸாஂ பாநே வநஸ்பதிகஷாயஂ பஸ்த மூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| தீக்ஷ்ணஂ ச ஸஂஶோதநஂ துர்விரேச்யா ஹி மேஹிநோ பவந்தி மேதோபிவ்யாபதேஹத்வாத்| தைலஂ ச வ்ரணரோபணார்தமே லாதௌ குர்வீத| ஆரக்வதாதேஃ கஷாயமுத்வர்தநே| அஸநாதேஃ பரிஷேசநே வத்ஸகாதேஃ பாநபோஜநேஷு||௨௧||
शराविकाद्यास्तु अपक्वाः शोफवदुपाचरेत्| पक्वाश्च व्रणवत्| पुर्वरूपेष्वेव तु तासां पाने वनस्पतिकषायं बस्त मूत्रं चोपदिशन्ति| तीक्ष्णं च संशोधनं दुर्विरेच्या हि मेहिनो भवन्ति मेदोभिव्यापृदेहत्वात्| तैलं च व्रणरोपणार्थमे लादौ कुर्वीत| आरग्वधादेः कषायमुद्वर्तने| असनादेः परिषेचने वत्सकादेः पानभोजनेषु||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶராவிகாத்யாஃ பிடகாஃ அபக்வா ஏகதேஶஶோபவதுபாசரேத்| பக்வாஸ்து வ்ரணப்ரதிஷேதசிகித்ஸயா| தாஸாஂ ச பிடகாநாஂ ப்ராக்ரூபதர்ஶநகால ஏவ வநஸ்பதிகஷாயஂ சாகமூத்ரஂ சோபதிஶந்தி| புஷ்பஂ விநா பலிநோ வநஸ்பதயஃ| உபதிஶந்தீத்யநேநாசார்யோऽநாதரேணாகமஂ ப்ரதர்ஶயதி| அநாதரகாரணஂ ச மூத்ராணாஂ தீக்ஷ்ணத்வாத் பாகஹேதுத்வம்| ஹதயே து இதி பாடாஃ க்ஷீரிவக்ஷாம்புபாநாய பஸ்தமூத்ரஂ ச ஶஸ்யதே| தீக்ஷ்ணஂ ஸஂஶோதநஂ யந்நிஶ்ஶேஷஂ தோஷாந் ஶோதயதி| தீக்ஷ்ணஸஂஶோதநஹேதுர்மேஹிநாஂ துர்விரேச்யத்வம்| தத்ர ஹேதுர்மேதஸாதிவ்யாப்ததேஹத்வம்| விரேகஶப்தோ வமநவிரேசநயோர்வர்ததே| ஸுபோதம்| ஏலாதிர்கணஃ| உத்வர்தநே கஷாயஂ கநஂ குர்யாத்|| ௨௧||
Adhikarana பிடகாநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா| அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்| தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்| யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहग़्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana பிடகாநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
பாடாசித்ரகஶார்ங்கேஷ்டாக்ஷுத்ரபஹதீஶாரிவாஸோமவல்கஸப்த பர்ணாரக்வதகுடஜமூலசூர்ணஂ மதுநா லிஹ்யாந்நவாயஸஂ வா| அஸநாதிவர்கஸ்ய கஷாயஂ பாதஶேஷஂ பரிகஹ்ய பரிஸ்ராவ்ய ச புநஃ ப்ரியக்வாமலகலோத்ரதந்தீகஷ்ணாயஸ்தாம்ரசூர்ணாவாபஂ தர்வீப்ரலேபிநமவதாரயேத்| தஂ யதாபலமவலிஹ்யாத்| யதா ஸ்வஞ்ச ப்ரமேஹக்நௌஷதநிர்யூஹைர்பாவிதஶிலாஜதுதுலோபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் ஸபிடகாநபகர்ஷதீதி||௨௨||
पाठाचित्रकशार्ङ्गेष्टाक्षुद्रबृहतीशारिवासोमवल्कसप्त पर्णारग्वदकुटजमूलचूर्णं मधुना लिह्यान्नवायसं वा| असनादिवर्गस्य कषायं पादशेषं परिगृह्य परिस्राव्य च पुनः प्रियग्वामलकलोध्रदन्तीकृष्णायस्ताम्रचूर्णावापं दर्वीप्रलेपिनमवतारयेत्| तं यथाबलमवलिह्यात्| यथा स्वञ्च प्रमेहघ्नौषधनिर्यूहैर्भावितशिलाजतुतुलोपयुक्ता सर्वमेहान् सपिटकानपकर्षतीति||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாடாதிகஂ மதுநா லிஹ்யாத் நவாயஸஂ வா பாண்டுரோகே வக்ஷ்யமாணஂ மதுநா லிஹ்யாத்| அஸநாதிகஷாயஃ ப்ரியங்க்வாதிகணசுர்ணயுக்தோ லேஹபாகஃ| யதாபலத்வேநாநியதமாத்ர உபயோகஃ ப்ரதர்ஶிதஃ| ஶிலாஜஸ்ய துலா ஸ்வைஃ ஸ்வைஃ ப்ரமேஹௌஷதக்வாதைர்பாவிதா ஸத்யுபயுக்தா ஸர்வமேஹாந் பிடகாஂஶ்சாபகர்ஷதி|| ௨௨||
Adhikarana பிடகநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ| ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்| ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்| மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்| தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச| துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana பிடகநாஶநாஃ யோகாஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
பவதி சாத்ர- மாகதீமதுகஂ லோத்ரஂ குஷ்டமேலாஹரேணவஃ| ஸமங்கா தாதகீபுஷ்பஂ ஶாரிவா ரஜநீத்வயம்| ப்ரியங்க்வஃ ஸர்ஜரஸஃ பத்மகஂ பத்மகேஸரம்| மாதுலுங்கஸ்ய பத்ராணி மதூச்சிஷ்டஂ ஸஸைந்தவம்| தைஸ்தைலஂ ஸித்தமப்யங்காச்சோதயேத்ரோபயேத ச| துஷ்டாருஃபிடகாகண்டகண்டமாலாபகந்தராந்||௨௩||
भवति चात्र- मागधीमधुकं लोध्रं कुष्ठमेलाहरेणवः| समङ्गा धातकीपुष्पं शारिवा रजनीद्वयम्| प्रियङ्ग्वः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम्| मातुलुङ्गस्य पत्राणि मधूच्छिष्टं ससैन्धवम्| तैस्तैलं सिद्धमभ्यङ्गाच्छोधयेद्रोपयेत च| दुष्टारुःपिटकागण्डगण्डमालाभगन्दरान्||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பவதி சாத்ரேதி கதாநுகதிகா| மாகதிகாதிபிஃ ஸ்நேஹபாகேந ஸித்தஂ தைலஂ துஷ்டாரூஂஷிகாதீநாஂ ஶோதநஂ ரோபணஞ்ச| அரூஂஷிகாஃ ஸந்திஷு தீர்கமூலாஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யாஃ| கண்டாநி நாநாவிதாநி| கண்டமாலா க்ரந்த்யாதிவிஜ்ஞாநே வக்ஷ்யதே|| ௨௩||
Adhikarana பிடகாநாஂ ஶீக்ரசிகித்ஸ்யத்வம் (௨௪) · Śloka ௨௪
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ| அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
पिटकाः साधयेच्छीग़्रं ता ह्यसून् ग़्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana பிடகாநாஂ ஶீக்ரசிகித்ஸ்யத்வம் (௨௪) · Śloka ௨௪
பிடகாஃ ஸாதயேச்சீக்ரஂ தா ஹ்யஸூந் க்நந்தி மேஹிநஃ| அநு ஶேஷாநபி பிஷக்யதாபலமுபத்ரவாந்||௨௪||
पिटकाः साधयेच्छीघ्रं ता ह्यसून् घ्नन्ति मेहिनः| अनु शेषानपि भिषग्यथाबलमुपद्रवान्||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹிணாஂ பிடகா அவிபாகாததஶ்சோபத்ரவா யதா பவந்தி ததா பிஷக்வைத்யஃ ஶீக்ரபிடகாஃ ஸாதயேத் சிகித்ஸேத்| ஹிஶப்தோ யஸ்மாதர்தே|| யஸ்மாத்தாஃ பிடகாஃ மோஹிநோऽஸூந் க்நந்தி| அநு பஶ்சாத்தாஸு பிடகாஸு ஸித்தாஸு யதாபலமுபத்ரவாந் ஸாதயேத்|| யதாபலமிதி பலாநதிக்ரமேண| ய ஏவோபத்ரவோ பலவாந் ஸ ஏவாதௌ ஸாத்ய இத்யர்தஃ||௨௪||
Adhikarana ப்ரமேஹஸ்ய தாருணத்வே ஹேதவஃ (௨௫-௧௪) · Śloka ௧௪
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ| ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ
Adhikarana ப்ரமேஹஸ்ய தாருணத்வே ஹேதவஃ (௨௫-௧௪) · Śloka ௧௪
ஸர்வஜத்வாந்மஹாமர்மஸஂஶ்ரயாதநுஷங்கதஃ| ஸுபஹூபத்ரவத்வாச்ச ப்ரமேஹோ தாருணோ கதஃ||௨௫|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவ ஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ப்ரமேஹ சிகித்ஸிதந்நாம சதுர்தஶோऽத்யாயஃ||௧௪||
सर्वजत्वान्महामर्मसंश्रयादनुषङ्गतः| सुबहूपद्रवत्वाच्च प्रमेहो दारुणो गदः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृताव ष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां चिकित्सितस्थाने प्रमेह चिकित्सितन्नाम चतुर्दशोऽध्यायः||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரமேஹநாமா ச வ்யாதிஃ| ஸர்வவ்யாதிப்யோ தாருணஃ| கதமித்யாஹ| ஸர்வஜத்வாதிதி ஹேதுசதுஷ்டயம்| ஸர்வோ ஹி ப்ரமேஹஃ ஸர்வதோஷஜோ பவதி பஸ்த்யாக்யமஹாமர்மஸமாஶ்ரயஶ்ச| ஸ்வபாவாதேவ ச தீர்ககாலாநுஷங்கவாந் பவதி பஹூபத்ரவஶ்ச| தஸ்மாத்தஂ யத்நேந ஸாதயேதிதி|| ௨௫|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயா மஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே சதுர்தஶோऽத்யாயஃ