Adhikarana ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಾಧ್ಯಾಯಃ||೧೫|| (೨) · Śloka ೨
ಅಧುನಾ ಕ್ರಮಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗವಿಜ್ಞಾನಂ ವಕ್ತಿ ಅಥಾತಃ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)|೨|
अधुना क्रमप्राप्तं सर्वाक्षिरोगविज्ञानं वक्ति अथातः सर्वाक्षिरोगविज्ञानीयं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ೧ ವಾತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧-೩) · Śloka ೩
ವಾತೇನ ನೇತ್ರೇಽಭಿಷ್ಯಣ್ಣೇ ನಾಸಾನಾಹೋಽಲ್ಪಶೋಫತಾ| ಶಙ್ಖಾಕ್ಷಿಭ್ರೂಲಲಾಟಸ್ಯ ತೋದಸ್ಫುರಣಭೇದನಮ್||೧|| ಶುಷ್ಕಾಲ್ಪಾ ದೂಷಿಕಾ ಶೀತಮಚ್ಛಂ ಚಾಶ್ರು ಚಲಾ ರುಜಃ| ನಿಮೇಷೋನ್ಮೇಷಣಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಜ್ಜನ್ತೂನಾಮಿವ ಸರ್ಪಣಮ್||೨|| ಅಕ್ಷ್ಯಾಧ್ಮಾತಮಿವಾಭಾತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಶಲ್ಯೈರಿವಾಚಿತಮ್| ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈಶ್ಚೋಪಶಮನಂ ಸೋಽಭಿಷ್ಯನ್ದಃ|೩|
वातेन नेत्रेऽभिष्यण्णे नासानाहोऽल्पशोफता| शङ्खाक्षिभ्रूललाटस्य तोदस्फुरणभेदनम्||१|| शुष्काल्पा दूषिका शीतमच्छं चाश्रु चला रुजः| निमेषोन्मेषणं कृच्छ्राज्जन्तूनामिव सर्पणम्||२|| अक्ष्याध्मातमिवाभाति सूक्ष्मैः शल्यैरिवाचितम्| स्निग्धोष्णैश्चोपशमनं सोऽभिष्यन्दः|३|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ನೇತ್ರೇ ವಾತೇನಾಭಿಷ್ಯಣ್ಣೇ ನಾಸಾನಾಹ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಲಿಙ್ಗಾನಿರ್ದೇಶಃ| ಸ್ನಿಗ್ಧೋಷ್ಣೈಶ್ಚೋಪಶಮನಂ-ಸುಖಮ್, ಇತ್ಯುಪಶಯನಿರ್ದೇಶಃ|
Adhikarana ೨ ವಾತಾದಿಮನ್ಥಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೩-೪) · Śloka ೪
| ಉಪೇಕ್ಷಿತಃ||೩|| ಅಧಿಮನ್ಥೋ ಭವೇತ್ತತ್ರ ಕರ್ಣಯೋರ್ನದನಂ ಭ್ರಮಃ| ಅರಣ್ಯೇವ ಚ ಮಥ್ಯನ್ತೇ ಲಲಾಟಾಕ್ಷಿಭ್ರುವಾದಯಃ||೪||
| उपेक्षितः||३|| अधिमन्थो भवेत्तत्र कर्णयोर्नदनं भ्रमः| अरण्येव च मथ्यन्ते ललाटाक्षिभ्रुवादयः||४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಭಿಷ್ಯನ್ದೋ ಮೋಹಾದುಪೇಕ್ಷಿತೋಽಧಿಮನ್ಥೋ ಭವೇತ್| ತತ್ರಾಧಿಮನ್ಥೇ, ಕರ್ಣನಾದಾದಿಕಂ ಸ್ಯಾತ್| ಅರಣಿಶಬ್ದಃ ಪುಂಸ್ತ್ರೀಲಿಙ್ಗಃ|
Adhikarana ೩ ಹತಾಧಿಮನ್ಥಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೫) · Śloka ೫
ಹತಾಧಿಮನ್ಥಃ ಸೋಽಪಿ ಸ್ಯಾತ್ ಪ್ರಮಾದಾತ್ತೇನ ವೇದನಾಃ| ಅನೇಕರೂಪಾ ಜಾಯನ್ತೇ ವ್ರಣೋ ದೃಷ್ಟೌ ಚ ದೃಷ್ಟಿಹಾ||೫||
हताधिमन्थः सोऽपि स्यात् प्रमादात्तेन वेदनाः| अनेकरूपा जायन्ते व्रणो दृष्टौ च दृष्टिहा||५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಧಿಮನ್ಥೋಽಪಿ ಪ್ರಮಾದಾದುಪೇಕ್ಷಿತೋ ಹತಾಧಿಮನ್ಥೋ ಭವೇತ್| ತೇನ-ಹತಾಧಿಮನ್ಥೇನ, ಅನೇಕರೂಪಾ ರುಜಾ ಜಾಯನ್ತೇ| ವ್ರಣಶ್ಚ ದೃಷ್ಟೌ ದೃಷ್ಟಿಹಾ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ೪ಅನ್ಯತೋವಾತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೬-೭) · Śloka ೭
ಮನ್ಯಾಕ್ಷಿಶಙ್ಖತೋ ವಾಯುರನ್ಯತೋ ವಾ ಪ್ರವರ್ತಯನ್| ವ್ಯಥಾಂ ತೀವ್ರಾಮಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯರಾಗಶೋಫಂ ವಿಲೋಚನಮ್||೬|| ಸಙ್ಕೋಚಯತಿ ಪರ್ಯಶ್ರು ಸೋಽನ್ಯತೋವಾತಸಂಜ್ಞಿತಃ| |೭|
मन्याक्षिशङ्ख़तो वायुरन्यतो वा प्रवर्तयन्| व्यथां तीव्रामपैच्छिल्यरागशोफं विलोचनम्||६|| सङ्कोचयति पर्यश्रु सोऽन्यतोवातसंज्ञितः| |७|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸಂ-ಮನ್ಯಾದಿಭ್ಯೋ ವಾಯುರನ್ಯತೋ ವಾ ತೀವ್ರಾಂ ವ್ಯಥಾಂ ಪ್ರವರ್ತಯೇತ್ (ಯನ್) ನಯನಂ ಸಙ್ಕೋಚಯತಿ| ಕಿಮ್ಭೂತಮ್ ? ಪೈಚ್ಛಿಲ್ಯರಾಗಶೋಫರಹಿತಮ್| ತಥಾ ಪರ್ಯಶ್ರು| ಸ ಅನ್ಯತೋವಾತಸಂಜ್ಞಿತಃ|
Adhikarana ೫ ವಾತಪರ್ಯಯಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೭) · Śloka ೭
| ತದ್ವಜ್ಜಿಹ್ಮಂ ಭವೇನ್ನೇತ್ರಮೂನಂ ವಾ ವಾತಪರ್ಯಯೇ||೭||
| तद्वज्जिह्मं भवेन्नेत्रमूनं वा वातपर्यये||७||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ತದ್ವತ್-ಅನ್ಯತೋವಾತ ಇವ, ಜಿಹ್ಮಂ ನೇತ್ರಮೂನಂ-ಹೀನಂ ವಾ, ವಾತಪರ್ಯಯೇ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ೬ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೮-೯) · Śloka ೯
ದಾಹೋ ಧೂಮಾಯನಂ ಶೋಫಃ ಶ್ಯಾವತಾ ವರ್ತ್ಮನೋ ಬಹಿಃ| ಅನ್ತಃ ಕ್ಲೇದೋಽಶ್ರು ಪೀತೋಷ್ಣಂ ರಾಗಃ ಪೀತಾಭದರ್ಶನಮ್||೮|| ಕ್ಷಾರೋಕ್ಷಿತಕ್ಷತಾಕ್ಷಿತ್ವಂ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಲಕ್ಷಣಮ್| |೯|
दाहो धूमायनं शोफः श्यावता वर्त्मनो बहिः| अन्तः क्लेदोऽश्रु पीतोष्णं रागः पीताभदर्शनम्||८|| क्षारोक्षितक्षताक्षित्वं पित्ताभिष्यन्दलक्षणम्| |९|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸಂ-ದಾಹ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಲಕ್ಷಣಮ್|
Adhikarana ೭ಪಿತ್ತಾಧಿಮನ್ಥಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೯-೧೦) · Śloka ೧೦
| ಜ್ವಲದಙ್ಗಾರಕೀರ್ಣಾಭಂ ಯಕೃತ್ಪಿಣ್ಡಸಮಪ್ರಭಮ್||೯|| ಅಧಿಮನ್ಥೇ ಭವೇನ್ನೇತ್ರಂ| |೧೦|
| ज्वलदङ्गारकीर्णाभं यकृत्पिण्डसमप्रभम्||९|| अधिमन्थे भवेन्नेत्रं| |१०|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸಂ-ಅಧಿಮನ್ಥೇ ಜ್ವಲದಙ್ಗಾರಕೀರ್ಣಾಭಂ ಯಕೃತ್ಪಿಣ್ಡತುಲ್ಯಾಭಂ ನೇತ್ರಂ ಭವೇತ್|
Adhikarana ೮ ಕಫಾಭಿಷ್ಯನ್ದಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೦-೧೧) · Śloka ೧೧
ಸ್ಯನ್ದೇ ತು ಕಫಸಮ್ಭವೇ| ಜಾಡ್ಯಂ ಶೋಫೋ ಮಹಾನ್ ಕಣ್ಡೂರ್ನಿದ್ರಾಽನ್ನಾನಭಿನನ್ದನಮ್||೧೦|| ಸಾನ್ದ್ರಸ್ನಿಗ್ಧಬಹುಶ್ವೇತಪಿಚ್ಛಾವದ್ದೂಷಿಕಾಶ್ರುತಾ| |೧೧|
स्यन्दे तु कफसम्भवे| जाड्यं शोफो महान् कण्डूर्निद्राऽन्नानभिनन्दनम्||१०|| सान्द्रस्निग्धबहुश्वेतपिच्छावद्दूषिकाश्रुता| |११|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕಫಜೇ ತು ಸ್ಯನ್ದೇ ಜಾಡ್ಯಾದಿಕಂ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ೯ ಕಫಾಧಿಮನ್ಥಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೧-೧೨) · Śloka ೧೨
| ಅಧಿಮನ್ಥೇ ನತಂ ಕೃಷ್ಣಮುನ್ನತಂ ಶುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಮ್||೧೧|| ಪ್ರಸೇಕೋ ನಾಸಿಕಾಧ್ಮಾನಂ ಪಾಂಶುಪೂರ್ಣಮಿವೇಕ್ಷಣಮ್| |೧೨|
| अधिमन्थे नतं कृष्णमुन्नतं शुक्लमण्डलम्||११|| प्रसेको नासिकाध्मानं पांशुपूर्णमिवेक्षणम्| |१२|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಧಿಮನ್ಥೇ ಕೃಷ್ಣಮಣ್ಡಲಂ ನತಂ ಶುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಂ ಚೋನ್ನತಂ ಪ್ರಸೇಕಾದಿ ಚ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ೧೦ ರಕ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೨-೧೩) · Śloka ೧೩
| ರಕ್ತಾಶ್ರುರಾಜೀದೂಷೀಕಾರಕ್ತಮಣ್ಡಲದರ್ಶನಮ್||೧೨|| ರಕ್ತಸ್ಯನ್ದೇನ ನಯನಂ ಸಪಿತ್ತಸ್ಯನ್ದಲಕ್ಷಣಮ್| |೧೩|
| रक्ताश्रुराजीदूषीकारक्तमण्डलदर्शनम्||१२|| रक्तस्यन्देन नयनं सपित्तस्यन्दलक्षणम्| |१३|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ರಕ್ತಸ್ಯನ್ದೇನ ರಕ್ತಾಶ್ರುರಾಜ್ಯಾದಿಕಂ ನಯನಂ ಸ್ಯಾತ್| ಪಿತ್ತಸ್ಯನ್ದಲಕ್ಷಣಂ ಚ|
Adhikarana ೧೧ ರಕ್ತಾಧಿಮನ್ಥಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೩-೧೪) · Śloka ೧೪
| ಮನ್ಥೇಽಕ್ಷಿ ತಾಮ್ರಪರ್ಯನ್ತಮುತ್ಪಾಟನಸಮಾನರುಕ್||೧೩|| ರೋಗೇಣ ಬನ್ಧೂಕನಿಭಂ ತಾಮ್ಯತಿ ಸ್ಪರ್ಶನಾಕ್ಷಮಮ್| ಅಸೃಙ್ನಿಮಗ್ನಾರಿಷ್ಟಾಭಂ ಕೃಷ್ಣಮಗ್ನ್ಯಾಭದರ್ಶನಮ್||೧೪||
| मन्थेऽक्षि ताम्रपर्यन्तमुत्पाटनसमानरुक्||१३|| रोगेण बन्धूकनिभं ताम्यति स्पर्शनाक्षमम्| असृङ्निमग्नारिष्टाभं कृष्णमग्न्याभदर्शनम्||१४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮನ್ಥೇ ಸತಿ ತಾಮ್ರಪರ್ಯನ್ತಂ ತಥೋತ್ಪಾಟನೇನ ಸಮಾನಾ ರುಗ್ ಯಸ್ಯ ತದೇವಂಭೂತಂ ನಯನಂ ಸ್ಯಾತ್| ಬನ್ಧೂಕಪುಷ್ಪತುಲ್ಯರಾಗಮ್| ತಥಾ ತಾಮ್ಯತಿ ಸ್ಪರ್ಶನಾಕ್ಷಮಂ ಲೋಹಿತನಿಮಗ್ನನಿಮ್ಬಾಭಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಪಾವಕಸದೃಶಂ ಚ ದರ್ಶನಂ ಸ್ಯಾತ್|
Adhikarana ಸರ್ವಾಧಿಮನ್ಥಾನಾಂ ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೫) · Śloka ೧೫
ಅಧಿಮನ್ಥಾ ಯಥಾಸ್ವಂ ಚ ಸರ್ವೇ ಸ್ಯಾನ್ದಾಧಿಕವ್ಯಥಾಃ| ಶಙ್ಕದನ್ತಕಪೋಲೇಶು ಕಪಾಲೇ ಚಾತಿರುಕ್ಕರಾಃ||೧೫||
अधिमन्था यथास्वं च सर्वे स्यान्दाधिकव्यथाः| शङ्कदन्तकपोलेशु कपाले चातिरुक्कराः||१५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಧಿಮನ್ಥಾಶ್ಚ ಯಥಾಸ್ವಂ ಸರ್ವೇ ಸ್ಯನ್ದಾಧಿಕವ್ಯಥಾಃ, ತಥಾ ಶಙ್ಖಾದಿಷ್ವತಿಶಯೇನ ರುಕ್ಕರಾಃ ಸ್ಯುಃ|
Adhikarana ೧೨ ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೬-೧೭) · Śloka ೧೭
ವಾತಪಿತ್ತಾತುರಂ ಘಾರ್ಷತೋದಭೇದೋಪದೇಹವತ್| ರೂಕ್ಷದಾರುಣವರ್ತ್ಮಾಕ್ಷಿ ಕೃಚ್ಛ್ರೋನ್ಮೀಲನಿಮೀಲನಮ್||೧೬|| ವಿಕೂಣನವಿಶುಷ್ಕತ್ವಶೀತೇಚ್ಛಾಶೂಲಪಾಕವತ್| ಉಕ್ತಃ ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೋಽಯಂ|೧೭|
वातपित्तातुरं घार्षतोदभेदोपदेहवत्| रूक्षदारुणवर्त्माक्षि कृच्छ्रोन्मीलनिमीलनम्||१६|| विकूणनविशुष्कत्वशीतेच्छाशूलपाकवत्| उक्तः शुष्काक्षिपाकोऽयं|१७|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಪಿತ್ತೋತ್ತರಂ ನೇತ್ರಂ ಘರ್ಷಾದಿಮತ್ ಸ್ಯಾತ್| ತಥಾ ರೂಕ್ಷೇ ದಾರುಣೇ ಚ ವರ್ತ್ಮನೀ ಯಸ್ಮಿಸ್ತಥಾ ಕೃಚ್ಛ್ರಾದುನ್ಮೀಲನಿಮೀಲನೇ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತಥಾಽಕ್ಷಿಸಙ್ಕೋಚನೇನ ವಿಶುಷ್ಕತ್ವಂ ತಥಾ ಶೀತೇಚ್ಛಾ ಶೂಲಪಾಕೇನ ಚ ಯುತಮಕ್ಷಿ ಸ್ಯಾತ್| ಅಯಂ ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೋ ನಾಮ ಉಕ್ತಃ|
Adhikarana ೧೩ ಸಶೋಫಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೭-೧೯) · Śloka ೧೯
| ಸಶೋಫಃ ಸ್ಯಾತ್ತ್ರಿಭಿರ್ಮಲೈಃ||೧೭|| ಸರಕ್ತೈಸ್ತತ್ರ ಶೋಫೋಽತಿರುಗ್ದಾಹಷ್ಠೀವನಾದಿಮಾನ್| ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರಸಙ್ಕಾಶಂ ಜಾಯತೇ ಶುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಮ್||೧೮|| ಅಶ್ರೂಷ್ಣಶೀತವಿಶದಪಿಚ್ಛಿಲಾಚ್ಛಘನಂ ಮುಹುಃ| |೧೯|
| सशोफः स्यात्त्रिभिर्मलैः||१७|| सरक्तैस्तत्र शोफोऽतिरुग्दाहष्ठीवनादिमान्| पक्वोदुम्बरसङ्काशं जायते शुक्लमण्डलम्||१८|| अश्रूष्णशीतविशदपिच्छिलाच्छघनं मुहुः| |१९|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ತ್ರಿಭಿರ್ಮಲೈಃ-ದೋಷೈರ್ವಾತಾದಿಭಿಃ, ಸರಕ್ತೈಃ ಸಶೋಫೋ ನಾಮ ನೇತ್ರರೋಗೋ ಭವೇತ್| ತತ್ರ-ಸಶೋಫೇ, ಶೋಫೋಽತಿರುಗ್ ದಾಹಷ್ಠೀವನಾದಿಮಾನ್ ಭವೇತ್| ತದಾ ಶುಕ್ಲಮಣ್ಡಲಂ ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರಸಙ್ಕಾಶಂ ಜಾಯತೇ| ಅಶ್ರು ಚ ಮುಹುರುಷ್ಣಂ ಮುಹುಃ ಶೀತಮಿತ್ಯಾದಿ ಘನಂ ಚ|
Adhikarana ೧೪ ಅಲ್ಪಶೋಫಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ ೧೫ಅಕ್ಷಿಪಾಕಾತ್ಯಯಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೧೯-೨೧) · Śloka ೨೧
| ಅಲ್ಪಶೋಫೇಽಲ್ಪಶೋಫಸ್ತು ಪಾಕೋಽನ್ಯೈರ್ಲಕ್ಷಣೈಸ್ತಥಾ||೧೯|| ಅಕ್ಷಿಪಾಕಾತ್ಯಯೇ ಶೋಫಃ ಸಂರಮ್ಭಃ ಕಲುಷಾಶ್ರುತಾ| ಕಫೋಪದಿಗ್ಧಮಸಿತಂ ಸಿತಂ ಪ್ರಕ್ಲೇದರಾಗವತ್||೨೦|| ದಾಹೋ ದರ್ಶನಸಂರೋಧೋ ವೇದನಾಶ್ಚಾನವಸ್ಥಿತಾಃ| |೨೧|
| अल्पशोफेऽल्पशोफस्तु पाकोऽन्यैर्लक्षणैस्तथा||१९|| अक्षिपाकात्यये शोफः संरम्भः कलुषाश्रुता| कफोपदिग्धमसितं सितं प्रक्लेदरागवत्||२०|| दाहो दर्शनसंरोधो वेदनाश्चानवस्थिताः| |२१|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪಾಕ ಇತಿ ಪಾಕಶಬ್ದೇನಾಕ್ಷಿಪಾಕಾತ್ಯಯ ಉಪಲಕ್ಷ್ಯತೇ| ಆದ್ಯನ್ತಲೋಪಾಖ್ಯಯಾ ತನ್ತ್ರಯುಕ್ತ್ಯಾ
Adhikarana ೧೬ ಅಮ್ಲೋಷಿತಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೨೧-೨೩) · Śloka ೨೩
| ಅನ್ನಸಾರೋಽಮ್ಲತಾಂ ನೀತಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತೋಲ್ಬಣೈರ್ಮಲೈಃ||೨೧|| ಶಿರಾಭಿರ್ನೇತ್ರಮಾರೂಢಃ ಕರೋತಿ ಶ್ಯಾವಲೋಹಿತಮ್| ಸಶೋಫದಾಹಪಾಕಾಶ್ರು ಭೃಶಂ ಚಾವಿಲದರ್ಶನಮ್||೨೨|| ಅಮ್ಲೋಷಿತೋಽಯಮ್| |೨೩|
| अन्नसारोऽम्लतां नीतः पित्तरक्तोल्बणैर्मलैः||२१|| शिराभिर्नेत्रमारूढः करोति श्यावलोहितम्| सशोफदाहपाकाश्रु भृशं चाविलदर्शनम्||२२|| अम्लोषितोऽयम्| |२३|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪಿತ್ತರಕ್ತೋಲ್ಬಣೈರ್ದೋಷೈರನ್ನಸಾರೋಽಮ್ಲತ್ವಂ ನೀತಃ ಶಿರಾಭಿರ್ನೇತ್ರಮಾರೂಢಃ ಸನ್ ಶ್ಯಾವಲೋಹಿತಂ ನಯನಂ ಕರೋತಿ| ತಥಾ ಶೋಫಾದಿಯುತಮ್| ಭೃಶಂ ಚಾಸ್ಪಷ್ಟದರ್ಶನಮ್| ಇತ್ಯಯಮಮ್ಲೋಷಿತಃ|
Adhikarana ಇತಿ ಸರ್ವಗಾಃ ಷೋಡಶರೋಗಾಃ (೨೩) · Śloka ೨೩
ಇತ್ಯುಕ್ತಾ ಗದಾಃ ಷೋಡಶ ಸರ್ವಗಾಃ| |೨೩|
इत्युक्ता गदाः षोडश सर्वगाः| |२३|
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಇತ್ಯೇವಂ ಷೋಡಶ ಸರ್ವಗಾ ರೋಗಾ ಉಕ್ತಾಃ| ಪ್ರಕೃತತ್ವಾತ್ ಸರ್ವನೇತ್ರಗಾ ಇತಿ ಗಮ್ಯತೇ|
Adhikarana ಏತೇಷಾಂ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತ್ವಮ್ (೨೩) · Śloka ೨೩
| ಹತಾಧಿಮನ್ಥಮೇತೇಷು ಸಾಕ್ಷಿಪಾಕಾತ್ಯಯಂ ತ್ಯಜೇತ್||೨೩||
| हताधिमन्थमेतेषु साक्षिपाकात्ययं त्यजेत्||२३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಏತೇಷು ರೋಗೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಸಾಕ್ಷಿಪಾಕಾತ್ಯಯಂ ಹತಾಧಿಮನ್ಥಂ ತ್ಯಜೇತ್|
Adhikarana ಏತೇಷಾಂ ದೃಷ್ಟಿಹನನೇ ಕಾಲಮರ್ಯಾದಾ (೧೫) · Śloka ೨೫
ವಾತೋದ್ಭೂತಃ ಪಞ್ಚರಾತ್ರೇಣ ದೃಷ್ಟಿಂ ಸಪ್ತಾಹೇನ ಶ್ಲೇಷ್ಮಜಾತೋಽಧಿಮನ್ಥಃ| ರಕ್ತೋತ್ಪನ್ನೋ ಹನ್ತಿ ತದ್ವತ್ತ್ರಿರಾತ್ರಾತ್ ಮಿಥ್ಯಾಚಾರಾತ್ ಪೈತ್ತಿಕಃ ಸದ್ಯ ಏವ||೨೪|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರ- ಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರ- ಸ್ಥಾನೇ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೫||
वातोद्भूतः पञ्चरात्रेण दृष्टिं सप्ताहेन श्लेष्मजातोऽधिमन्थः| रक्तोत्पन्नो हन्ति तद्वत्त्रिरात्रात् मिथ्याचारात् पैत्तिकः सद्य एव||२४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविर- चितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तर- स्थाने सर्वाक्षिरोगविज्ञानीयो नाम पञ्चदशोऽध्यायः||२५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಜೋಽಧಿಮನ್ಥಃ ಪಞ್ಚರಾತ್ರೇಣ ದೃಷ್ಟಿಂ ಹನ್ತಿ| ಮಿಥ್ಯಾಚಾರಾದಿತಿ ಸರ್ವತ್ರಾನುವರ್ತತೇ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಜೋಽಧಿಮನ್ಥಃ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇಣ ದೃಷ್ಟಿಂ ಹನ್ತಿ| ರಕ್ತಜಶ್ಚಾಧಿಮನ್ಥಸ್ತ್ರಿರಾತ್ರೇಣ ದೃಷ್ಟಿಂ ಹನ್ತಿ| ಪೈತ್ತಿಕಶ್ಚಾಧಿಮನ್ಥೋ ಮಿಥ್ಯೋಪಚಾರಾತ್ ಸದ್ಯ ಏವ ದೃಷ್ಟಿಂ ಹನ್ತಿ| ಶಾಲಿನೀವೃತ್ತಮ್| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀ- ಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗವಿ- ಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೧೫||