Adhikarana ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಾಧ್ಯಾಯಃ||೧೬|| ಅಭಿಷ್ಯನ್ದೇಷು ಪ್ರಾಗ್ರೂಪೇ ತೀಕ್ಷ್ಣಗಣ್ಡೂಷಾದಿ (೨-೧) · Śloka ೧
ಅಧುನಾ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧ ಉಪಕ್ರಮ್ಯತೇ ಅಥಾತಃ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ|
ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ|
(ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)|೨|
ಪ್ರಾಗ್ರೂಪ ಏವ ಸ್ಯನ್ದೇಷು ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಗಣ್ಡೂಷನಾವನಮ್|
ಕಾರಯೇದುಪವಾಸಂ ಚ ಕೋಪಾದನ್ಯತ್ರ ವಾತಜಾತ್||೧||
View original
अधुना सर्वाक्षिरोगप्रतिषेध उपक्रम्यते अथातः सर्वाक्षिरोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः|
इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|
(गद्यसूत्रे)|२|
प्राग्रूप एव स्यन्देषु तीक्ष्णं गण्डूषनावनम्|
कारयेदुपवासं च कोपादन्यत्र वातजात्||१||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸ್ಯನ್ದೇಷು ಪೂರ್ವರೂಪಾವಸ್ಥಾಯಾಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಮೇವ ಗಣ್ಡೂಷಾದಿಕಮುಪವಾಸಂ ಚ ಸ್ಯನ್ದವನ್ತಂ ಕಾರಯೇತ್, ವಾತೋತ್ಥಂ ಕೋಪಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ|
Adhikarana ಅಭಿಷ್ಯನ್ದೇಷು ದಾಹಾದಿಶಾನ್ತ್ಯರ್ಥಂ ಪತ್ರಾದಿಬಿಡಾಲಕಃ (೨-೩) · Śloka ೩
ದಾಹೋಪದೇಹರಾಗಾಶ್ರುಶೋಫಶಾನ್ತ್ಯೈ ಬಿಡಾಲಕಮ್|
ಕುರ್ಯಾತ್ಸರ್ವತ್ರ ಪತ್ರೈಲಾಮರಿಚಸ್ವರ್ಣಗೈರಿಕೈಃ||೨||
ಸರಸಾಞ್ಜನಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವನತಚನ್ದನಸೈನ್ಧವೈಃ|
|೩|
View original
दाहोपदेहरागाश्रुशोफशान्त्यै बिडालकम्|
कुर्यात्सर्वत्र पत्रैलामरिचस्वर्णगैरिकैः||२||
सरसाञ्जनयष्ट्याह्वनतचन्दनसैन्धवैः|
|३|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದಾಹಾದಿಶಾನ್ತ್ಯೈ ಬಿಡಾಲಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಸರ್ವತ್ರ ಸ್ಯನ್ದೇ ಪತ್ರೈಲಾದಿಭಿಃ ಸೈನ್ಧವಾನ್ತೈರ್ಬಿಡಾಲಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್|
Adhikarana ವಾತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಸೈನ್ಧವಾದಿ ಪಿತ್ತರಕ್ತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಮಾಂಸ್ಯಾದಿಲೇಪಃ ಕಫಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಮನೋಹ್ವಾದಿಲೇಪಃ ಸರ್ವಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಃ ಸರ್ವಲೇಪಃ (೩-೫) · Śloka ೫
|
ಸೈನ್ಧವಂ ನಾಗರಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ಭೃಷ್ಟಂ ಮಣ್ಡೇನ ಸರ್ಪಿಷಃ||೩||
ವಾತಜೇ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ವಾ ಯೋಜ್ಯಂ ಶಬರದೇಶಜಮ್|
ಮಾಂಸೀಪದ್ಮಕಕಾಲೀಯಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವೈಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತಯೋಃ||೪||
ಮನೋಹ್ವಾಫಲಿನೀಕ್ಷೌದ್ರೈಃ ಕಫೇ, ಸರ್ವೈಸ್ತು ಸರ್ವಜೇ|
|೫|
View original
|
सैन्धवं नागरं तार्क्ष्यं भृष्टं मण्डेन सर्पिषः||३||
वातजे घृतभृष्टं वा योज्यं शबरदेशजम्|
मांसीपद्मककालीययष्ट्याह्वैः पित्तरक्तयोः||४||
मनोह्वाफलिनीक्षौद्रैः कफे, सर्वैस्तु सर्वजे|
|५|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸೈನ್ಧವಾದಿ ಘೃತಮಣ್ಡೇನ ಭೃಷ್ಟಂ ವಾ ಪವನಜೇ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ವಾ ರೋಧ್ರಂ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಮಾಂಸ್ಯಾದಿಭಿಃ ಪಿತ್ತರಕ್ತಯೋರ್ಬಿಡಾಲಕಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಮನಃಶಿಲಾದಿಭಿಃ ಕಫಜೇ| ಸರ್ವಜೇ ತು ಸ್ಯನ್ದೇ ಸರ್ವೈಃ-ಪೂರ್ವೋಕ್ತೈರ್ಮಿಲಿತೈಃ, ಬಿಡಾಲಕಂ ಕಾರ್ಯಮ್|
Adhikarana ಸರ್ವಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪ್ರಕುಪಿತಮಾತ್ರೇ ಸಿತಮರಿಚಾದ್ಯವಗುಣ್ಠನಮ್ (೫) · Śloka ೫
ಸಿತಮರಿಚಭಾಗಮೇಕಂ ಚತುರ್ಮನೋಹ್ವಂ ದ್ವಿರಷ್ಟಶಾಬರ್ಕಮ್|
ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ವಸ್ತ್ರಬದ್ಧಂ ಪ್ರಕುಪಿತಮಾತ್ರೇಽವಗುಣ್ಠನಂ ನೇತ್ರೇ||೫||
View original
सितमरिचभागमेकं चतुर्मनोह्वं द्विरष्टशाबर्कम्|
सञ्चूर्ण्य वस्त्रबद्धं प्रकुपितमात्रेऽवगुण्ठनं नेत्रे||५||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಚತುರ್ಭಾಗಪ್ರಮಾಣಾ ಮನೋಹ್ವಾ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತಚ್ಚತುರ್ಮನೋಹ್ವಮ್| ದ್ವಿಃ-ದ್ವೌ ವಾರೌ, ಅಷ್ಟಾಷ್ಟಭಾಗಪ್ರಮಾಣಃ ಶಾಬರಕೋ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತತ್ ದ್ವಿರಷ್ಟಶಾಬರಕಮ್| ತೇನ ಸಿತಮರಿಚಸ್ಯೈಕಂ ಭಾಗಂ ಮನಃಶಿಲಾಯಾಶ್ಚತುರೋ ಭಾಗಾನ್ ರೋಧ್ರಸ್ಯ ಷೋಡಶ ಭಾಗಾನ್ ಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಏತತ್ಸೂಕ್ಷ್ಮವಸ್ತ್ರಬದ್ಧಂ ಪ್ರಕುಪಿತಮಾತ್ರೇ-ಸದ್ಯಃಪ್ರಕುಪಿತೇ, ನಯನೇಽವಗುಣ್ಠನಂ ಹಿತಮ್| ಗೀತಿಃ ಸಮುಖಚಪಲಾ|
Adhikarana ಸರ್ವಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪ್ರಕುಪಿತಮಾತ್ರೇ ಕುಲತ್ಥಚೂರ್ಣಾವಚೂರ್ಣನಮ್ (೬) · Śloka ೬
ಆರಣ್ಯಾಶ್ಛಗಣರಸೇ ಪಟಾವಬದ್ಧಾಃ ಸುಸ್ವಿನ್ನಾ ನಖವಿತುಷೀಕೃತಾಃ ಕುಲತ್ಥಾಃ|
ತಚ್ಚೂರ್ಣಂ ಸಕೃದವಚೂರ್ಣನಾನ್ನಿಶೀಥೇ ನೇತ್ರಾಣಾಂ ವಿಧಮತಿ ಸದ್ಯ ಏವ ಕೋಪಮ್||೬||
View original
आरण्याश्छगणरसे पटावबद्धाः सुस्विन्ना नखवितुषीकृताः कुलत्थाः|
तच्चूर्णं सकृदवचूर्णनान्निशीथे नेत्राणां विधमति सद्य एव कोपम्||६||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಆರಣ್ಯಾಃ ಕುಲತ್ಥಾಶ್ಛಗಣರಸೇ-ಗೋಶಕೃದ್ರಸೇ, ಪಟಾವಬದ್ಧಾಃ ಸುಸ್ವಿನ್ನಾಸ್ತಥಾ ನಖೈರ್ವಿತುಷೀಕೃತಾಸ್ತೇಷಾಂ ಚೂರ್ಣಮೇಕವಾರಮೇವಾವಚೂರ್ಣನಾತ್ ಸದ್ಯ ಏವ ನೇತ್ರಾಣಾಂ ಕೋಪಂ ವಿಧಮತಿ-ಜಯತಿ| ಪ್ರಹರ್ಷಿಣೀವೃತ್ತಮ್|
Adhikarana ಸರ್ವಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪ್ರಕುಪಿತಮಾತ್ರೇ ಘೋಷಾದಿಪೋಟಲೀ (೭) · Śloka ೭
ಘೋಷಾಭಯಾತುತ್ಥಕಯಷ್ಟಿರೋಧ್ರೈ- ರ್ಮೂತೀ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಶ್ಲಥವಸ್ತ್ರಬದ್ಧೈಃ|
ತಾಮ್ರಸ್ಥಧಾನ್ಯಾಮ್ಲನಿಮಗ್ನಮೂರ್ತಿ- ರರ್ತಿಂ ಜಯತ್ಯಕ್ಷಿಣಿ ನೈಕರೂಪಾಮ್||೭||
View original
घोषाभयातुत्थकयष्टिरोध्रै- र्मूती सुसूक्ष्मैः श्लथवस्त्रबद्धैः|
ताम्रस्थधान्याम्लनिमग्नमूर्ति- रर्तिं जयत्यक्षिणि नैकरूपाम्||७||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಘೋಷಾದಿಭಿಃ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮೈಃ ಶ್ಲಥವಸ್ತ್ರಬದ್ಧೈರ್ಮೂತೀ-ಪೋಟಲಿಕಾ, ತಾಮ್ರಸ್ಥಕಾಞ್ಜಿಕನಿಮಗ್ನಮೂರ್ತಿಃ ಪೀಡಾಂ ನಾನಾವಿಧಾಂ ನೇತ್ರೇ ಧಾರಿತಾ ಜಯತಿ| ಇನ್ದ್ರವಜ್ರಾವೃತ್ತಮ್|
Adhikarana ಸರ್ವಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪ್ರಕುಪಿತಮಾತ್ರೇ ಕಟಙ್ಕಟೇರೀಕ್ವಾಥಸೇಕಃ (೮) · Śloka ೮
ಷೋಡಶಭಿಃ ಸಲಿಲಪಲೈಃ ಪಲಂ ತಥೈಕಂ ಕಟಙ್ಕಟೇರ್ಯಾಃ ಸಿದ್ಧಮ್|
ಸೇಕೋಽಷ್ಟಭಾಗಶಿಷ್ಟಃ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಃ ಸರ್ವದೋಷಕುಪಿತೇ ನೇತ್ರೇ||೮||
View original
षोडशभिः सलिलपलैः पलं तथैकं कटङ्कटेर्याः सिद्धम्|
सेकोऽष्टभागशिष्टः क्षौद्रयुतः सर्वदोषकुपिते नेत्रे||८||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದಾರ್ವ್ಯಾಃ ಪಲಂ ಜಲಪಲೈಃ ಷೋಡಶಭಿಃ ಶೃತಮಷ್ಟಭಾಗಶೇಷಃ ಸೇಕೋ ಮಧುಯುತಃ ಸರ್ವದೋಷಕುಪಿತೇ ಚಕ್ಷುಷಿ ಹಿತಃ| ಆರ್ಯಾ ಗೀತಿಃ|
Adhikarana ಸರ್ವಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪ್ರಕುಪಿತಮಾತ್ರೇ ಶಿಗ್ರುಪಲ್ಲವರಸಃ (೯) · Śloka ೯
ವಾತಪಿತ್ತಕಫಸನ್ನಿಪಾತಜಾಂ ನೇತ್ರಯೋರ್ಬಹುವಿಧಾಮಪಿ ವ್ಯಥಾಮ್|
ಶೀಘ್ರಮೇವ ಜಯತಿ ಪ್ರಯೋಜಿತಃ ಶಿಗ್ರುಪಲ್ಲವರಸಃ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಃ||೯||
View original
वातपित्तकफसन्निपातजां नेत्रयोर्बहुविधामपि व्यथाम्|
शीघ्रमेव जयति प्रयोजितः शिग्रुपल्लवरसः समाक्षिकः||९||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಏಕೈಕದೋಷಜಾಂ ಸನ್ನಿಪಾತಜಾಂ ವಾ ನಯನಯೋರ್ನಾನಾವಿಧಾಂ ಪೀಡಾಂ ಶೀಘ್ರಮೇಕ ಏವ ಶೋಭಾಞ್ಜನಕರಸಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರೋ ಜಯತಿ| ರಥೋದ್ಧತಾವೃತ್ತಮ್|
Adhikarana ವಾತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಏರಣ್ಡಮೂಲಸಿದ್ಧಕ್ಷೀರಮ್ ವಾತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಸಕ್ತುಪಿಣ್ಡಿಕಾ (೧೦) · Śloka ೧೦
ತರುಣಮುರುಬೂಕಪತ್ರಂ ಮೂಲಂ ಚ ವಿಭಿದ್ಯ ಸಿದ್ಧಮಾಜೇ ಕ್ಷೀರೇ|
ವಾತಾಭಿಷ್ಯನ್ದರುಜಂ ಸದ್ಯೋ ವಿನಿಹನ್ತಿ ಸಕ್ತುಪಿಣ್ಡಿಕಾ ಚೋಷ್ಣಾ||೧೦||
View original
तरुणमुरुबूकपत्रं मूलं च विभिद्य सिद्धमाजे क्षीरे|
वाताभिष्यन्दरुजं सद्यो विनिहन्ति सक्तुपिण्डिका चोष्णा||१०||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಏರಣ್ಡಸ್ಯ ತರುಣಂ ಪತ್ರಂ ಮೂಲಂ ಚ ವಿಭಿದ್ಯ-ಸಂಕ್ಷುದ್ಯ, ಛಾಗದುಗ್ಧಸಿದ್ಧಂ ವಾತಾಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪೀಡಾಂ ಸದ್ಯ ಏವ ನಿಹನ್ತಿ| ದೋಷಾದಿವಶಾತ್ ಸಕ್ತುಪಿಣ್ಡೀ ಉಷ್ಣಾ ವಾ ರುಜಂ ಹನ್ತಿ| ಆರ್ಯಾ ಗೀತಿಃ|
Adhikarana ವಾತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಬಿಲ್ವಾದಿಕ್ವಾಥಃ ಆಶ್ಚ್ಯೋತನೇ ವಾತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಹ್ರೀಬೇರಾದಿ ಶೂಲಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮ್ ರಕ್ತಪಿತ್ತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾದಿಕ್ವಾಥಸೇಕಃ (೧೧-೧೩) · Śloka ೧೩
ಆಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಮಾರುತಜೇ ಕ್ವಾಥೋ ಬಿಲ್ವಾದಿಭಿರ್ಹಿತಃ|
ಕೋಷ್ಣಃ ಸಹೈರಣ್ಡಜಟಾಬೃಹತೀಮಧುಶಿಗ್ರುಭಿಃ||೧೧||
ಹ್ರೀಬೇರವಕ್ರಶಾರ್ಙ್ಗೇಷ್ಟೋದುಮ್ಬರತ್ವಕ್ಷು ಸಾಧಿತಮ್|
ಸಾಮ್ಭಸಾ ಪಯಸಾಽಽಜೇನ ಶೂಲಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮುತ್ತಮಮ್||೧೨||
ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾರಜನೀಲಾಕ್ಷಾದ್ರಾಕ್ಷರ್ದ್ಧಿಮಧುಕೋತ್ಪಲೈಃ|
ಕ್ವಾಥಃ ಸಶರ್ಕರಃ ಶೀತಃ ಸೇಚನಂ ರಕ್ತಪಿತ್ತಜಿತ್||೧೩||
View original
आश्च्योतनं मारुतजे क्वाथो बिल्वादिभिर्हितः|
कोष्णः सहैरण्डजटाबृहतीमधुशिग्रुभिः||११||
ह्रीबेरवक्रशार्ङ्गेष्टोदुम्बरत्वक्षु साधितम्|
साम्भसा पयसाऽऽजेन शूलाश्च्योतनमुत्तमम्||१२||
मञ्जिष्ठारजनीलाक्षाद्राक्षर्द्धिमधुकोत्पलैः|
क्वाथः सशर्करः शीतः सेचनं रक्तपित्तजित्||१३||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಾತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಬಿಲ್ವಾದಿಭಿರೇರಣ್ಡಮೂಲಾದಿಭಿಃ ಸಹ ಕ್ವಾಥಃ ಕೃತಃ ಕೋಷ್ಣೋ ಹಿತಮಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮ್| ಹ್ರೀಬೇರಾದಿಷು ಸಾಧಿತಂ ಸಜಲೇನಾಜೇನ ಪಯಸಾ ಉತ್ತಮಂ ಶೂಲಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಪ್ರಸಾದನಂ ಭವೇತ್| ಹ್ರೀಬೇರಂ-ವಾಲಕಮ್| ವಕ್ರಂ-ತಗರಮ್| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾದಿಭಿಃ ಕ್ವಾಥಃ ಸಸಿತಃ ಶಿಶಿರಃ ಸೇಕೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಘ್ನಃ|
Adhikarana ರಕ್ತಪಿತ್ತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಕಸೇರುಕಾದಿರಜಃಪಾನೀಯಮ್ (೧೪) · Śloka ೧೪
ಕಸೇರುಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವರಜಸ್ತಾನ್ತವೇ ಶಿಥಿಲಂ ಸ್ಥಿತಮ್|
ಅಪ್ಸು ದಿವ್ಯಾಸು ನಿಹಿತಂ ಹಿತಂ ಸ್ಯನ್ದೇಽಸ್ರಪಿತ್ತಜೇ||೧೪||
View original
कसेरुयष्ट्याह्वरजस्तान्तवे शिथिलं स्थितम्|
अप्सु दिव्यासु निहितं हितं स्यन्देऽस्रपित्तजे||१४||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕಸೇರುಕಾದಿರಜೋ ವಸ್ತ್ರೇ ಶಿಥಿಲಂ ಸ್ಥಿತಂ ದಿವ್ಯಜಲೇ ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಸ್ಯನ್ದೇ ರಕ್ತಪಿತ್ತಜೇ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ರಕ್ತಪಿತ್ತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪುಣ್ಡ್ರಾದಿಪೋಟಲೀ (೧೫) · Śloka ೧೫
ಪುಣ್ಡ್ರಯಷ್ಟೀನಿಶಾಮೂತೀ ಪ್ಲುತಾ ಸ್ತನ್ಯೇ ಸಶರ್ಕರೇ|
ಛಾಗದುಗ್ಧೇಽಥವಾ ದಾಹರುಗ್ರಾಗಾಶ್ರುನಿವರ್ತನೀ||೧೫||
View original
पुण्ड्रयष्टीनिशामूती प्लुता स्तन्ये सशर्करे|
छागदुग्धेऽथवा दाहरुग्रागाश्रुनिवर्तनी||१५||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪುಣ್ಡ್ರಾದಿಭಿರ್ಮೂತೀ ಸ್ತ್ರೀಕ್ಷೀರೇ ಸಶರ್ಕರೇ ಪ್ಲುತಾ ಛಾಗದುಗ್ಧೇ ವಾ ದಾಹಾದಿಹೃತ್|
Adhikarana ರಕ್ತಪಿತ್ತಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಾದಿಪೋಟಲೀ (೧೬) · Śloka ೧೬
ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಂ ಸಮಧುಕಂ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ಸುಚೂರ್ಣಿತಂ|
ವಸ್ತ್ರಸ್ಥಂ ಸ್ತನ್ಯಮೃದಿತಂ ಪಿತ್ತರಕ್ತಾಭಿಘಾತಜಿತ್||೧೬||
View original
श्वेतरोध्रं समधुकं घृतभृष्टं सुचूर्णितं|
वस्त्रस्थं स्तन्यमृदितं पित्तरक्ताभिघातजित्||१६||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಂ ಸಮಧುಕಂ ಘೃತಭೃಷ್ಟಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಜೀಕೃತಂ ವಸನಸ್ಥಂ ಸ್ತನ್ಯೇನ ಮೃದಿತಂ ಪಿತ್ತಾದಿಜಿತ್|
Adhikarana ಕಫಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ನಾಗರಾದಿಕ್ವಾಥಃ ಆಶ್ಚ್ಯೋತನೇ ಸರ್ವಜೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಮಿಶ್ರೈರೇತೈರಾಶ್ಚೋತನಮ್ (೧೭) · Śloka ೧೭
ನಾಗರತ್ರಿಫಲಾನಿಮ್ಬವಾಸರೋಧ್ರರಸಃ ಕಫೇ|
ಕೋಷ್ಣಮಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಮಿಶ್ರೈರ್ಭೇಷಜೈಃ ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕೇ||೧೭||
View original
नागरत्रिफलानिम्बवासरोध्ररसः कफे|
कोष्णमाश्च्योतनं मिश्रैर्भेषजैः सान्निपातिके||१७||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ನಾಗರಾದಿರಸಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಣ್ಯಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಕೋಷ್ಣಂ ಹಿತಮ್| ಸ೦-ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕೇಽಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಮಿಶ್ರೈರೌಷಧೈಃ-ಏತೈರೇವಾನನ್ತರೋಕ್ತೈಃ, ಆಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಕೋಷ್ಣಂ ಹಿತಮ್|
Adhikarana ವಾತಾದ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಸುಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾರುಧಿರಸ್ರಾವಃ ವಾತಾದ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಪುನಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿರೇಕಃ (೧೮-೧೯) · Śloka ೧೯
ಸರ್ಪಿಃ ಪುರಾಣಂ ಪವನೇ, ಪಿತ್ತೇ ಶರ್ಕರಯಾಽನ್ವಿತಮ್|
ವ್ಯೋಷಸಿದ್ಧಂ ಕಫೇ ಪೀತ್ವಾ ಯವಕ್ಷಾರಾವಚೂರ್ಣಿತಮ್||೧೮||
ಸ್ರಾವಯೇದ್ರುಧಿರಂ ಭೂಯಸ್ತತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ವಿರೇಚಯೇತ್|
|೧೯|
View original
सर्पिः पुराणं पवने, पित्ते शर्करयाऽन्वितम्|
व्योषसिद्धं कफे पीत्वा यवक्षारावचूर्णितम्||१८||
स्रावयेद्रुधिरं भूयस्ततः स्निग्धं विरेचयेत्|
|१९|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪವನೇ ಪುರಾಣಂ ಘೃತಂ ಹಿತಮ್| ಪಿತ್ತೇ ಶರ್ಕರಯಾ ಯುತಂ ಘೃತಂ ಹಿತಮ್| ಕಫೇ ವ್ಯೋಷಸಿದ್ಧಂ ಘೃತಂ ಯವಕ್ಷಾರಾವಚೂರ್ಣಿತಂ ಪೀತ್ವಾ ರುಧಿರಂ ಸ್ರಾವಯೇತ್| ಭೂಯಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ತತೋ ವಿರೇಚಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತಾದ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ಶೂಲದಾಹಯೋರಾನೂಪವೇಸವಾರಲೇಪಃ (೧೯-೨೦) · Śloka ೨೦
|
ಆನೂಪವೇಸವಾರೇಣ ಶಿರೋವದನಲೇಪನಮ್||೧೯||
ಉಷ್ಣೇನ ಶೂಲೇ, ದಾಹೇ ತು ಪಯಃಸರ್ಪಿರ್ಯುತೈರ್ಹಿಮೈಃ|
|೨೦|
View original
|
आनूपवेसवारेण शिरोवदनलेपनम्||१९||
उष्णेन शूले, दाहे तु पयःसर्पिर्युतैर्हिमैः|
|२०|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಆನೂಪವೇಸವಾರೇಣ ಶಿರೋವದನಲೇಪನಮುಷ್ಣೇನ ಕಾರ್ಯಂ ಶೂಲೇ ಸತಿ| ದಾಹೇ ತು ಸತಿ ಕ್ಷೀರಘೃತಾನ್ವಿತೈಃ ಶೀತೈಃ ಪ್ರಲೇಪಃ ಕಾರ್ಯಃ|
Adhikarana ವಾತಾದ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದೇ ತಿಮಿರಪ್ರತಿಷೇಧವತ್ಪ್ರತೀಕಾರಃ (೨೦) · Śloka ೨೦
|
ತಿಮಿರಪ್ರತಿಷೇಧಂ ಚ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ಯಥಾಯಥಮ್||೨೦||
View original
|
तिमिरप्रतिषेधं च वीक्ष्य युञ्ज्याद्यथायथम्||२०||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ತಿಮಿರಪ್ರತಿಷೇಧಂ ಚ ಪರ್ಯಾಲೋಚ್ಯ ಯಥಾಯೋಗಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್|
Adhikarana ಅಧಿಮನ್ಥಾಧಿಷು ಅಯಮೇವ ವಿಧಿಃ ಅಧಿಮನ್ಥೇಽಶಾನ್ತೌ ಭ್ರುವೋರುಪರಿ ದಾಹಃ (೨೧) · Śloka ೨೧
ಅಯಮೇವ ವಿಧಿಃ ಸರ್ವೋ ಮನ್ಥಾದಿಷ್ವಪಿ ಶಸ್ಯತೇ|
ಅಶಾನ್ತೌ ಸರ್ವಥಾ ಮನ್ಥೇ ಭ್ರುವೋರುಪರಿ ದಾಹಯೇತ್||೨೧||
View original
अयमेव विधिः सर्वो मन्थादिष्वपि शस्यते|
अशान्तौ सर्वथा मन्थे भ्रुवोरुपरि दाहयेत्||२१||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಏಷ ಏವ ವಿಧಿರಶೇಷೇಷು ಮನ್ಥಾದಿಷ್ವಪಿ ಶಸ್ಯತೇ| ಸ೦-ಸರ್ವಥೈವಾಶಾನ್ತೌ ಮನ್ಥೇ ಭ್ರುವೋರುಪರಿ ದಾಹಯೇತ್|
Adhikarana ವಾತಜೇಽಧಿಮನ್ಥೇ ಗೋದಧಿವರ್ತಿಃ (೨೨) · Śloka ೨೨
ರೂಪ್ಯಂ ರೂಕ್ಷೇಣ ಗೋದಧ್ನಾ ಲಿಮ್ಪೇನ್ನೀಲತ್ವಮಾಗತೇ|
ಶುಷ್ಕೇ ತು ಮಸ್ತುನಾ ವರ್ತಿರ್ವಾತಾಕ್ಷ್ಯಾಮಯನಾಶಿನೀ||೨೨||
View original
रूप्यं रूक्षेण गोदध्ना लिम्पेन्नीलत्वमागते|
शुष्के तु मस्तुना वर्तिर्वाताक्ष्यामयनाशिनी||२२||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ರೂಪ್ಯಂ ಗೋದಧ್ನಾ ರೂಕ್ಷೇಣ ಲಿಮ್ಪೇತ್| ತಸ್ಮಿನ್ ದಧ್ನಿ ನೀಲತ್ವಮಾಗತೇ ಶುಷ್ಕೇ ಚ ಮಸ್ತುನಾ ವರ್ತಿರ್ವಾತಾಕ್ಷಿರೋಗನಾಶಿನೀ|
Adhikarana ಪಿತ್ತರಕ್ತಜೇಽಧಿಮನ್ಥೇ ಸುಮನಃಕೋರಕಾದಿವರ್ತಿಃ (೨೩) · Śloka ೨೩
ಸುಮನಃಕೋರಕಾಃ ಶಙ್ಖಸ್ತ್ರಿಫಲಾ ಮಧುಕಂ ಬಲಾ|
ಪಿತ್ತರಕ್ತಾಪಹಾ ವರ್ತಿಃ ಪಿಷ್ಟಾ ದಿವ್ಯೇನ ವಾರಿಣಾ||೨೩||
View original
सुमनःकोरकाः शङ्खस्त्रिफला मधुकं बला|
पित्तरक्तापहा वर्तिः पिष्टा दिव्येन वारिणा||२३||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸುಮನಃಕಲಿಕಾದಯೋ ವರ್ತಿರ್ದಿವ್ಯೇನ ಜಲೇನ ಪಿಷ್ಟಾ ಪಿತ್ತರಕ್ತಹೃತ್|
Adhikarana ಕಫಜೇಽಧಿಮನ್ಥೇ ಸೈನ್ಧವಾದಿವರ್ತಿಃ (೨೪) · Śloka ೨೪
ಸೈನ್ಧವಂ ತ್ರಿಫಲಾ ವ್ಯೋಷಂ ಶಙ್ಖನಾಭಿಃ ಸಮುದ್ರಜಃ|
ಫೇನ ಐಲೇಯಕಂ ಸರ್ಜೋ ವರ್ತಿಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಕ್ಷಿರೋಗನುತ್||೨೪||
View original
सैन्धवं त्रिफला व्योषं शङ्खनाभिः समुद्रजः|
फेन ऐलेयकं सर्जो वर्तिः श्लेष्माक्षिरोगनुत्||२४||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸೈನ್ಧವಾದಿಭಿರ್ವರ್ತಿಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಕ್ಷಿರೋಗಜಿತ್|
Adhikarana ಸರ್ವಜೇಽಧಿಮನ್ಥೇ ಪಾಶುಪತೋ ಯೋಗಃ (೨೫-೨೭) · Śloka ೨೭
ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಂ ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಂ ದಾರ್ವೀ ಚಾಷ್ಟಪಲಂ ಪಚೇತ್|
ಜಲದ್ರೋಣೇ ರಸೇ ಪೂತೇ ಪುನಃ ಪಕ್ವೇ ಘನೇ ಕ್ಷಿಪೇತ್||೨೫||
ಪುಷ್ಪಾಞ್ಜನಾದ್ದಶಪಲಂ ಕರ್ಷಂ ಚ ಮರಿಚಾತ್ತತಃ|
ಕೃತಶ್ಚೂರ್ಣೋಽಥವಾ ವರ್ತಿಃ ಸರ್ವಾಭಿಷ್ಯನ್ದಸಮ್ಭವಾನ್||೨೬||
ಹನ್ತಿ ರಾಗರುಜಾಘರ್ಷಾನ್ ಸದ್ಯೋ ದೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಸಾದಯೇತ್|
ಅಯಂ ಪಾಶುಪತೋ ಯೋಗೋ ರಹಸ್ಯಂ ಭಿಷಜಾಂ ಪರಮ್||೨೭||
View original
प्रपौण्डरीकं यष्ट्याह्वं दार्वी चाष्टपलं पचेत्|
जलद्रोणे रसे पूते पुनः पक्वे घने क्षिपेत्||२५||
पुष्पाञ्जनाद्दशपलं कर्षं च मरिचात्ततः|
कृतश्चूर्णोऽथवा वर्तिः सर्वाभिष्यन्दसम्भवान्||२६||
हन्ति रागरुजाघर्षान् सद्यो दृष्टिं प्रसादयेत्|
अयं पाशुपतो योगो रहस्यं भिषजां परम्||२७||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪ್ರಪ್ರೌಣ್ಡರೀಕಾದಿಕಮಷ್ಟಪಲಂ ಪೃಥಗ್ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪಚೇತ್| ರಸೇ ಪೂತೇ ಪುನಃ ಶೃತೇ ಘನೇ ಚ ಪುಷ್ಪಾಞ್ಜನಾದ್ದಶ ಪಲಾನಿ, ಮರೀಚಾತ್ಕರ್ಷಂ ಚ ಕ್ಷಿಪೇತ್| ಕೃತಶ್ಚೂರ್ಣೋಽಥವಾ ವರ್ತಿಃ ಸರ್ವಾಭಿಷ್ಯನ್ದೋತ್ಥಾನ್ ರಾಗಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| ತಥಾ ಸದ್ಯ ಏವ ದೃಷ್ಟಿಂ ಪ್ರಸಾದಯೇತ್| ಏಷ ಪಾಶುಪತಾಖ್ಯೋ ಯೋಗೋ ಭಿಷಜಾಂ ಪರಂ ರಹಸ್ಯಮ್|
Adhikarana ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೇ ಘೃತಪಾನತರ್ಪಣಾದಿ (೨೮-೨೯) · Śloka ೨೯
ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೇ ಹವಿಷಃ ಪಾನಮಕ್ಷ್ಣೋಶ್ಚ ತರ್ಪಣಮ್|
ಘೃತೇನ ಜೀವನೀಯೇನ ನಸ್ಯಂ ತೈಲೇನ ವಾಽಣುನಾ||೨೮||
ಪರಿಷೇಕೋ ಹಿತಶ್ಚಾತ್ರ ಪಯಃ ಕೋಷ್ಣಂ ಸಸೈನ್ಧವಮ್|
|೨೯|
View original
शुष्काक्षिपाके हविषः पानमक्ष्णोश्च तर्पणम्|
घृतेन जीवनीयेन नस्यं तैलेन वाऽणुना||२८||
परिषेको हितश्चात्र पयः कोष्णं ससैन्धवम्|
|२९|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೇ ಘೃತಸ್ಯ ಪಾನಮಕ್ಷ್ಣೋಶ್ಚ ಜೀವನೀಯಸಿದ್ಧೇನ ಘೃತೇನ ತರ್ಪಣಂ ಹಿತಮ್| ಅಣುನಾ ತೈಲೇನ ನಸ್ಯಂ ಹಿತಮ್ ಅತ್ರ ಚ ಕ್ಷೀರಂ ಕೋಷ್ಣಂ ಸೈನ್ಧವಯುತಂ ಪರಿಷೇಕೋ ಹಿತಃ|
Adhikarana ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೇ ಮಹೌಷಧಾಞ್ಜನಮ್ ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೇ ಆನೂಪಸತ್ತ್ವೋತ್ಥಾ ವಸಾಽಞ್ಜನಮ್ (೨೯-೩೦) · Śloka ೩೦
|
ಸರ್ಪಿರ್ಯುಕ್ತಂ ಸ್ತನ್ಯಪಿಷ್ಟಮಞ್ಜನಂ ಚ ಮಹೌಷಧಮ್||೨೯||
ವಸಾ ವಾಽಽನೂಪಸತ್ತ್ವೋತ್ಥಾ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸೈನ್ಧವನಾಗರಾ|
|೩೦|
View original
|
सर्पिर्युक्तं स्तन्यपिष्टमञ्जनं च महौषधम्||२९||
वसा वाऽऽनूपसत्त्वोत्था किञ्चित्सैन्धवनागरा|
|३०|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ನಾಗರಂ ಸ್ತನ್ಯಪಿಷ್ಟಂ ಘೃತಾನ್ವಿತಮಞ್ಜನಂ ಹಿತಮ್| ಆನೂಪಪ್ರಾಣಿಜಾ ವಾ ವಸಾ ಕಿಞ್ಚಿತ್ಸೈನ್ಧವಶುಣ್ಠೀಯುತಾ [ ಅಞ್ಜನಂ ] ಶಸ್ಯತೇ|
Adhikarana ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕೇ ಕೇಶಮಷೀ ಅಞ್ಜನಮ್ (೩೦-೩೧) · Śloka ೩೧
|
ಘೃತಾಕ್ತಾನ್ ದರ್ಪಣೇ ಘೃಷ್ಟಾನ್ ಕೇಶಾನ್ ಮಲ್ಲಕಸಮ್ಪುಟೇ||೩೦||
ದಗ್ಧ್ವಾಽಽಜ್ಯಪಿಷ್ಟಾ ಲೋಹಸ್ಥಾ ಸಾ ಮಷೀ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಞ್ಜನಮ್|
|೩೧|
View original
|
घृताक्तान् दर्पणे घृष्टान् केशान् मल्लकसम्पुटे||३०||
दग्ध्वाऽऽज्यपिष्टा लोहस्था सा मषी श्रेष्ठमञ्जनम्|
|३१|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕೇಶಾನ್ ಘೃತಾಕ್ತಾನ್ ದರ್ಪಣೇ ಘೃಷ್ಟಾನ್ ಮಲ್ಲಕಸಮ್ಪುಟೇ ದಗ್ಧ್ವಾ ಘೃತಪಿಷ್ಟಾ ಲೋಹಪಾತ್ರಸ್ಥಾ ಸಾ ಮಷೀ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಞ್ಜನಮ್|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸಿರಾವ್ಯಧಃ ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಪುನಃಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿರೇಕಃ (೩೧-೩೨) · Śloka ೩೨
|
ಸಶೋಫೇವಾಽಲ್ಪಶೋಫೇ ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ವ್ಯಧಯೇತ್ಸಿರಾಮ್||೩೧||
ರೇಕಃ ಸ್ನಿಗ್ಧೇ ಪುನರ್ದ್ರಾಕ್ಷಾಪಥ್ಯಾಕ್ವಾಥತ್ರಿವೃದ್ಘೃತೈಃ|
|೩೨|
View original
|
सशोफेवाऽल्पशोफे च स्निग्धस्य व्यधयेत्सिराम्||३१||
रेकः स्निग्धे पुनर्द्राक्षापथ्याक्वाथत्रिवृद्घृतैः|
|३२|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸಶೋಫೇಽಲ್ಪಶೋಫೇ ವಾ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಪುನರ್ದ್ರಾಕ್ಷಾದಿಭಿರ್ವಿರೇಕಃ|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಶೂಲಹರಃ ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಪೋಟಲೀಸೇಕಃ (೩೨-೩೩) · Śloka ೩೩
|
ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಂ ಘೃತೇ ಭೃಷ್ಟಂ ಚೂರ್ಣಿತಂ ತಾನ್ತವಸ್ಥಿತಮ್||೩೨||
ಉಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ವಿಮೃದಿತಂ ಸೇಕಃ ಶೂಲಹರಃ ಪರಮ್|
|೩೩|
View original
|
श्वेतरोध्रं घृते भृष्टं चूर्णितं तान्तवस्थितम्||३२||
उष्णाम्बुना विमृदितं सेकः शूलहरः परम्|
|३३|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಂ ಘೃತೇ ಭೃಷ್ಟಂ ಚೂರ್ಣಿತಂ ವಸ್ತ್ರಸ್ಥಿತಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಮೃದಿತಂ ಸೇಕಃ ಶೂಲಹೃತ್ಪರಮ್|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ದಾರ್ವ್ಯಾದಿಕ್ವಾಥಃ ಆಶ್ಚ್ಯೋತನೇ (೩೩) · Śloka ೩೩
|
ದಾರ್ವೀಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಸ್ಯ ಕ್ವಾಥೋ ವಾಽಽಶ್ಚ್ಯೋತನೇ ಹಿತಃ|೩೩|
View original
|
दार्वीप्रपौण्डरीकस्य क्वाथो वाऽऽश्च्योतने हितः|३३|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದಾರ್ವೀಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಯೋಶ್ಚ ಕ್ವಾಥ ಆಶ್ಚ್ಯೋತನೇ ಹಿತಃ|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಃ ಸನ್ಧಾವಾಃ (೩೩) · Śloka ೩೩
ಸನ್ಧವಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಘರ್ಷರಾಗಾಶ್ರುರುಗ್ಘರಾನ್|
||೩೩||
View original
सन्धवांश्च प्रयुञ्जीत घर्षरागाश्रुरुग्घरान्|
||३३||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸನ್ಧಾವಾಂಶ್ಚ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನ್ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾನ್ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ತಾಮ್ರಘೃಷ್ಟಾದಿಃ ಸನ್ಧಾವಃ ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ಗವ್ಯದಧಿಸರಾದಿಃ ಸನ್ಧಾವಃ (೩೪.೫) · Śloka
ತಾಮ್ರಂ ಲೋಹೇ ಮೂತ್ರಘೃಷ್ಟಂ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ನೇತ್ರೇ ಸರ್ಪಿರ್ಧೂಪಿತಂ ವೇದನಾಘ್ನಮ್|
ತಾಮ್ರೇ ಘೃಷ್ಟೋ ಗವ್ಯದಧ್ನಃ ಸರೋ ವಾ ಯುಕ್ತಃ ಕೃಷ್ಣಾಸೈನ್ಧವಾಭ್ಯಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ||೩೪.೫||
View original
ताम्रं लोहे मूत्रघृष्टं प्रयुक्तं नेत्रे सर्पिर्धूपितं वेदनाघ्नम्|
ताम्रे घृष्टो गव्यदध्नः सरो वा युक्तः कृष्णासैन्धवाभ्यां वरिष्ठः||३४.५||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಲೋಹಭಾಣ್ಡೇ ತಾಮ್ರಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಘೃಷ್ಟಂ ಸರ್ಪಿರ್ಧೂಪಿತಂ ನೇತ್ರೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಪೀಡಾಹೃತ್| ಗವ್ಯದಧಿಸರಸ್ತಾಮ್ರೇ ಘೃಷ್ಟಃ ಕೃಷ್ಣಾಸೈನ್ಧವಯುಕ್ತೋ ನೇತ್ರೇ ಪ್ರಯುಕ್ತೋ ವರೀಯಾನ್ ವೇದನಾಘ್ನಃ ಸನ್ಧಾವಃ|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ಶಙ್ಖಘೃಷ್ಟಾದಿಃ ಸನ್ಧಾವಃ (೩೫.೫) · Śloka
ಶಙ್ಖಂ ತಾಮ್ರೇ ಸ್ತನ್ಯಘೃಷ್ಟಂ ಘೃತಾಕ್ತೈಃ ಶಮ್ಯಾಃ ಪತ್ರೈರ್ಧೂಪಿತಂ ತದ್ಯವೈಶ್ಚ|
ನೇತ್ರೇ ಯುಕ್ತಂ ಹನ್ತಿ ಸನ್ಧಾವಸಂಜ್ಞಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಘರ್ಷಂ ವೇದನಾಂ ಚಾತಿತೀವ್ರಾಮ್||೩೫.೫||
View original
शङ्खं ताम्रे स्तन्यघृष्टं घृताक्तैः शम्याः पत्रैर्धूपितं तद्यवैश्च|
नेत्रे युक्तं हन्ति सन्धावसंज्ञं क्षिप्रं घर्षं वेदनां चातितीव्राम्||३५.५||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶಙ್ಖಂ ಸ್ತನ್ಯೇನ ತಾಮ್ರೇ ಘೃಷ್ಟಂ ಶಮೀಪತ್ರೈರ್ಯವೈಶ್ಚ ಘೃತಾಕ್ತೈರ್ಧೂಪಿತಂ ತತ್ಸನ್ಧಾವಸಂಜ್ಞಂ ನೇತ್ರೇ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಶೀಘ್ರಂ ಘರ್ಷಂ ವೇದನಾಮತಿದಾರುಣಾಂ ಚ ಹನ್ತಿ| ಶಾಲಿನ್ಯೌ ವೃತ್ತೇ|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ಉದುಮ್ಬರಫಲಾದಿಃ ಸನ್ಧಾವಃ (೩೬-೩೭) · Śloka ೩೭
|
ಉದುಮ್ಬರಫಲಂ ಲೋಹೇ ಘೃಷ್ಟಂ ಸ್ತನ್ಯೇನ ಧೂಪಿತಮ್||೩೬||
ಸಾಜ್ಯೈಃ ಶಮೀಚ್ಛದೈರ್ದಾಹಶೂಲರಾಗಾಶ್ರುಹರ್ಷಜಿತ್|
|೩೭|
View original
|
उदुम्बरफलं लोहे घृष्टं स्तन्येन धूपितम्||३६||
साज्यैः शमीच्छदैर्दाहशूलरागाश्रुहर्षजित्|
|३७|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಉದುಮ್ಬರಫಲಂ ಲೋಹೇ ಸ್ತನ್ಯೇನ ಘೃಷ್ಟಂ ಘೃತಾಕ್ತೈಃ ಶಮೀಪತ್ರೈರ್ಧೂಪಿತಂ ದಾಹಾದಿಜಿತ್|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ಶಿಗ್ರುಪಲ್ಲವನಿರ್ಯಾಸಾದಿಃ ಸನ್ಧಾವಃ (೩೭-೩೮) · Śloka ೩೮
|
ಶಿಗ್ರುಪಲ್ಲವನಿರ್ಯಾಸಃ ಸುಘೃಷ್ಟಸ್ತಾಮ್ರಸಮ್ಪುಟೇ||೩೭||
ಘೃತೇನ ಧೂಪಿತೋ ಹನ್ತಿ ಶೋಫಘರ್ಷಾಶ್ರುವೇದನಾಃ|
|೩೮|
View original
|
शिग्रुपल्लवनिर्यासः सुघृष्टस्ताम्रसम्पुटे||३७||
घृतेन धूपितो हन्ति शोफघर्षाश्रुवेदनाः|
|३८|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶಿಗ್ರುಪಲ್ಲವರಸಃ ಸುಘೃಷ್ಟಸ್ತಾಮ್ರಸಮ್ಪುಟೇ ಘೃತೇನ ಧೂಪಿತಃ ಶೋಫಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ಮೃತ್ಕಪಾಲಾದಿಃ ಸನ್ಧಾವಃ (೩೮-೩೯) · Śloka ೩೯
|
ತಿಲಾಮ್ಭಸಾ ಮೃತ್ಕಪಾಲಂ ಕಾಂಸ್ಯೇ ಘೃಷ್ಟಂ ಸುಧೂಪಿತಮ್||೩೮||
ನಿಮ್ಬಪತ್ರೈರ್ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತೈರ್ಘರ್ಷಶೂಲಾಶ್ರುರಾಗಜಿತ್|
|೩೯|
View original
|
तिलाम्भसा मृत्कपालं कांस्ये घृष्टं सुधूपितम्||३८||
निम्बपत्रैर्घृताभ्यक्तैर्घर्षशूलाश्रुरागजित्|
|३९|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮೃತ್ಕಪಾಲಂ ತಿಲಾಮ್ಭಸಾ ಕಾಂಸ್ಯೇ ಘೃಷ್ಟಂ ತಥಾ ನಿಮ್ಬಪತ್ರೈರ್ಘೃತಾಭ್ಯಕ್ತೈರ್ಧೂಪಿತಂ ಘರ್ಷಾದಿಜಿತ್|
Adhikarana ಸನ್ಧಾವೇನಾಞ್ಜಿತೇ ನೇತ್ರೇ ಸ್ತನ್ಯಾಶ್ಚ್ಯೋತನಮ್ (೩೯-೪೦) · Śloka ೪೦
|
ಸನ್ಧಾವೇನಾಞ್ಜಿತೇ ನೇತ್ರೇ ವಿಗತೌಷಧವೇದನೇ||೩೯||
ಸ್ತನ್ಯೇನಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಕಾರ್ಯಂ ತ್ರಿಃ ಪರಂ ನಾಞ್ಜಯೇಚ್ಚ ತೈಃ|
|೪೦|
View original
|
सन्धावेनाञ्जिते नेत्रे विगतौषधवेदने||३९||
स्तन्येनाश्च्योतनं कार्यं त्रिः परं नाञ्जयेच्च तैः|
|४०|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸನ್ಧಾವೇನ ನೇತ್ರೇಽಞ್ಜಿತೇ ವಿಗತೌಷಧವೇದನೇ ಸತಿ ಸ್ತನ್ಯೇನಾಶ್ಚ್ಯೋತನಂ ಹಿತಂ ಕಾರ್ಯಂ ತ್ರೀನ್ ವಾರಾನ್| ತೈಶ್ಚ-ಸನ್ಧಾವೈಃ, ಪರಂ-ತ್ರಿಭ್ಯೋ ವಾರೇಭ್ಯೋ, ನಾಞ್ಜಯೇತ್|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ಘರ್ಷಾದಿಹರಾ ತಾಲೀಸಪತ್ರಾದಿಗುಟಿಕಾ ಸನ್ಧಾವಃ (೪೦-೪೨) · Śloka ೪೨
|
ತಾಲೀಸಪತ್ರಚಪಲಾನತಲೋಹರಜೋಞ್ಜನೈಃ||೪೦||
ಜಾತೀಮುಕುಲಕಾಸೀಸಸೈನ್ಧವೈರ್ಮೂತ್ರಪೇಷಿತೈಃ|
ತಾಮ್ರಮಾಲಿಪ್ಯ ಸಪ್ತಾಹಂ ಧಾರಯೇತ್ಪೇಷಯೇತ್ತತಃ||೪೧||
ಮೂತ್ರೇಣೈವಾನು ಗುಟಿಕಾಃ ಕಾರ್ಯಾಶ್ಛಾಯವಿಶೋಷಿತಾಃ|
ತಾಃ ಸ್ತನ್ಯಘೃಷ್ಟಾ ಘರ್ಷಾಶ್ರುಶೋಫಕಣ್ಡೂವಿನಾಶನಾಃ||೪೨||
View original
|
तालीसपत्रचपलानतलोहरजोञ्जनैः||४०||
जातीमुकुलकासीससैन्धवैर्मूत्रपेषितैः|
ताम्रमालिप्य सप्ताहं धारयेत्पेषयेत्ततः||४१||
मूत्रेणैवानु गुटिकाः कार्याश्छायविशोषिताः|
ताः स्तन्यघृष्टा घर्षाश्रुशोफकण्डूविनाशनाः||४२||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ತಾಲೀಸಪತ್ರಾದಿಭಿರ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಸ್ತಾಮ್ರಮಾಲಿಪ್ಯ ಸಪ್ತಾಹಂ ಧಾರಯೇತ್| ತತಃ ಸಪ್ತಾಹಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣೈವ ಗುಟಿಕಾಃ ಕುರ್ಯಾತ್| ತಾಶ್ಚ ಛಾಯಾವಿಶೋಷಿತಾಃ ಸ್ತನ್ಯಘೃಷ್ಟಾ ಘರ್ಷಾದಿಘ್ನಾಃ|
Adhikarana ಸಶೋಫೇ ಅಲ್ಪಶೋಫೇ ವ್ಯಾಘ್ರ್ಯಾದಿಕಃ ಸನ್ಧಾವಃ (೪೩) · Śloka ೪೩
ವ್ಯಾಘ್ರೀತ್ವಙ್ಽಽಮಧುಕಂ ತಾಮ್ರರಜೋಽಜಾಕ್ಷೀರಕಲ್ಕಿತಮ್|
ಶಮ್ಯಾಮಲಕಪತ್ರಾಜ್ಯಧೂಪಿತಂ ಶೋಫರುಕ್ಪ್ರಣುತ್||೪೩||
View original
व्याघ्रीत्वङ्ऽऽमधुकं ताम्ररजोऽजाक्षीरकल्कितम्|
शम्यामलकपत्राज्यधूपितं शोफरुक्प्रणुत्||४३||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವ್ಯಾಘ್ರ್ಯಾದಿಕಮಜಾಕ್ಷೀರಕಲ್ಕಿತಂ ಶಮ್ಯಾಮಲಕಪತ್ರೈರ್ಘೃತಾನ್ವಿತೈರ್ಧೂಪಿತಂ ಶೋಫರುಕ್ಪ್ರಣುತ್|
Adhikarana ಅಮ್ಲೋಷಿತೇ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಚಿಕಿತ್ಸಾ (೪೪) · Śloka ೪೪
ಅಮ್ಲೋಷಿತೇ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಸಾಧನಮ್|
|೪೪|
View original
अम्लोषिते प्रयुञ्जीत पित्ताभिष्यन्दसाधनम्|
|४४|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಮ್ಲೋಷಿತೇ ನೇತ್ರರೋಗೇ ಪಿತ್ತಾಭಿಷ್ಯನ್ದಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಕುರ್ಯಾತ್|
Adhikarana ದೀರ್ಘಕಾಲಾನುಬನ್ಧಿತ್ವಾದುಕ್ಲಿಷ್ಟಾದಯೋಽಷ್ಟಾದಶ ರೋಗಾಃ ಪಿಲ್ಲಸಂಜ್ಞಾಃ (೪೪-೪೬) · Śloka ೪೬
|
ಉತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಾಃ ಕಫಪಿತ್ತಾಸ್ರನಿಚಯೋತ್ಥಾಃ ಕುಕೂಣಕಃ||೪೪||
ಪಕ್ಷ್ಮೋಪರೋಧಃ ಶುಷ್ಕಾಕ್ಷಿಪಾಕಃ ಪೂಯಾಲಸೋ ಬಿಸಃ|
ಪೋಥಕ್ಯಮ್ಲೋಷಿತೋಽಲ್ಪಾಖ್ಯಃ ಸ್ಯನ್ದಮನ್ಥಾ ವಿನಾಽನಿಲಾತ್||೪೫||
ಏತೇಽಷ್ಟಾದಶ ಪಿಲ್ಲಾಖ್ಯಾ ದೀರ್ಘಕಾಲಾನುಬನ್ಧಿನಃ|
|೪೬|
View original
|
उत्क्लिष्टाः कफपित्तास्रनिचयोत्थाः कुकूणकः||४४||
पक्ष्मोपरोधः शुष्काक्षिपाकः पूयालसो बिसः|
पोथक्यम्लोषितोऽल्पाख्यः स्यन्दमन्था विनाऽनिलात्||४५||
एतेऽष्टादश पिल्लाख्या दीर्घकालानुबन्धिनः|
|४६|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಉತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟಾದಯೋಽಷ್ಟಾದಶ ರೋಗಾ ಇಮೇ ಪಿಲ್ಲಾಖ್ಯಾ ದೀರ್ಘಕಾಲಾನುಬನ್ಧಿನಃ|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಸಾಮಾನ್ಯಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪಿಲ್ಲೇಷು ವರ್ತ್ಮನಿರ್ಲೇಖನಮ್ (೪೬-೪೮) · Śloka ೪೮
|
ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪೃಥಗೇತೇಷಾಂ ಸ್ವಂಸ್ವಮುಕ್ತಾ ಅಥ ವಕ್ಷ್ಯತೇ||೪೬||
ಪಿಲ್ಲೀಭೂತೇಷು ಸಾಮಾನ್ಯಾತ್ ಅಥ ಪಿಲ್ಲಾಖ್ಯರೋಗಿಣಃ|
ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಛರ್ದಿತವತಃ ಸಿರಾವ್ಯಧಹೃತಾಸೃಜಃ||೪೭||
ವಿರಿಕ್ತಸ್ಯ ಚ ವರ್ತ್ಮಾನು ನಿರ್ಲಿಖೇದಾವಿಶುದ್ಧಿತಃ|
|೪೮|
View original
|
चिकित्सा पृथगेतेषां स्वंस्वमुक्ता अथ वक्ष्यते||४६||
पिल्लीभूतेषु सामान्यात् अथ पिल्लाख्यरोगिणः|
स्निग्धस्य छर्दितवतः सिराव्यधहृतासृजः||४७||
विरिक्तस्य च वर्त्मानु निर्लिखेदाविशुद्धितः|
|४८|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಏತೇಷಾಂ ಪೃಥಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಯಥಾಸ್ವಮುಕ್ತಾ| ಸ೦-ಅಥ ಭಣಿಷ್ಯತೇ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪಿಲ್ಲೀಭೂತೇಷು ಸಾಮಾನ್ಯೇನ| ಸ೦-ಅಥ ಪಿಲ್ಲಾಖ್ಯಾಕ್ಷಿರೋಗವತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಛರ್ದಿತವತೋ ನರಸ್ಯ ವಿದ್ಧಸಿರಸ್ಯ ವಿರಿಕ್ತಸ್ಯ ಚ ವರ್ತ್ಮ ನಿರ್ಲಿಖೇದಾವಿಶುದ್ಧೇಃ|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ತುತ್ಥಕಾದಿನಾ ಸೇಕಃ (೪೮-೫೦) · Śloka ೫೦
|
ತುತ್ಥಕಸ್ಯ ಪಲಂ ಶ್ವೇತಮರಿಚಾನಿ ಚ ವಿಂಶತಿಃ||೪೮||
ತ್ರಿಂಶತಾ ಕಾಞ್ಜಿಕಪಲೈಃ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತಾಮ್ರೇ ನಿಧಾಪಯೇತ್|
ಪಿಲ್ಲಾನಪಿಲ್ಲಾನ್ ಕುರುತೇ ಬಹುವರ್ಷೋತ್ಥಿತಾನಪಿ||೪೯||
ತತ್ಸೇಕೇನೋಪದೇಹಾಶ್ರುಕಣ್ಡೂಶೋಫಾಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್|
|೫೦|
View original
|
तुत्थकस्य पलं श्वेतमरिचानि च विंशतिः||४८||
त्रिंशता काञ्जिकपलैः पिष्ट्वा ताम्रे निधापयेत्|
पिल्लानपिल्लान् कुरुते बहुवर्षोत्थितानपि||४९||
तत्सेकेनोपदेहाश्रुकण्डूशोफांश्च नाशयेत्|
|५०|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ತುತ್ಥಕಸ್ಯ ಪಲಂ, ವಿಂಶತಿಃ ಶ್ವೇತಮರಿಚಾನಿ-ಸೌಭಾಞ್ಜನಬೀಜಾನಿ, ಕಾಞ್ಜಿಕಪಲೈಸ್ತ್ರಿಂಶತಾ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ತಾಮ್ರೇ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ತತ್ಸೇಕೇನ ಪಿಲ್ಲಾನ್ ಬಹುವರ್ಷೋತ್ಥಿತಾನಪ್ಯಪಿಲ್ಲಾನ್ ಕುರುತೇ| ಉಪದೇಹಾದೀಂಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ಕರಞ್ಜಬೀಜಾದಿರಸಕ್ರಿಯಾಽಞ್ಜನಮ್ (೫೦-೫೧) · Śloka ೫೧
|
ಕರಞ್ಜಬೀಜಂ ಸುರಸಂ ಸುಮನಃಕೋರಕಾಣಿ ಚ||೫೦||
ಸಂಕ್ಷುದ್ಯ ಸಾಧಯೇತ್ಕ್ವಾಥೇ ಪೂತೇ ತತ್ರ ರಸಕ್ರಿಯಾ|
ಅಞ್ಜನಂ ಪಿಲ್ಲಭೈಷಜ್ಯಂ ಪಕ್ಷ್ಮಣಾಂ ಚ ಪ್ರರೋಹಣಮ್||೫೧||
View original
|
करञ्जबीजं सुरसं सुमनःकोरकाणि च||५०||
संक्षुद्य साधयेत्क्वाथे पूते तत्र रसक्रिया|
अञ्जनं पिल्लभैषज्यं पक्ष्मणां च प्ररोहणम्||५१||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಕರಞ್ಜಬೀಜಾದೀನಿ ಸಂಕ್ಷುದ್ಯ ಜಲೇ ಸಾಧಯೇತ್| ಕ್ವಾಥೇ ಪೂತೇ ತತ್ರ ರಸಕ್ರಿಯಾ| ಅಞ್ಜನಂ ಪಿಲ್ಲೇ ಔಷಧಂ ಪಕ್ಷ್ಮಣಾಂ ಚ ಪ್ರರೋಹಣಮ್|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ರಸಾಞ್ಜನಾದಿ ಅಞ್ಜನಮ್ (೫೨-೫೩) · Śloka ೫೩
ರಸಾಞ್ಜನಂ ಸರ್ಜರಸೋ ರೀತಿಪುಷ್ಪಂ ಮನಃಶಿಲಾ|
ಸಮುದ್ರಫೇನೋ ಲವಣಂ ಗೈರಿಕಂ ಮರಿಚಾನಿ ಚ||೫೨||
ಅಞ್ಜನಂ ಮಧುನಾ ಪಿಷ್ಟಂ ಕ್ಲೇದಕಣ್ಡೂಘ್ನಮುತ್ತಮಮ್|
|೫೩|
View original
रसाञ्जनं सर्जरसो रीतिपुष्पं मनःशिला|
समुद्रफेनो लवणं गैरिकं मरिचानि च||५२||
अञ्जनं मधुना पिष्टं क्लेदकण्डूघ्नमुत्तमम्|
|५३|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ರಸಾಞ್ಜನಾದಿಕಂ ಮಧುನಾ ಪಿಷ್ಟಮಞ್ಜನಂ ಪರಂ ಕ್ಲೇದಕಣ್ಡೂಹೃತ್|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ತಗರಾದಿ ಅಞ್ಜನಮ್ ಪಿಲ್ಲೇಷು ದೇವದಾರ್ವಾದಿ ಅಞ್ಜನಮ್ (೫೩-೫೪) · Śloka ೫೪
|
ಅಭಯಾರಸಪಿಷ್ಟಂ ವಾ ತಗರಂ ಪಿಲ್ಲನಾಶನಮ್||೫೩||
ಭಾವಿತಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಸಸ್ನೇಹಂ ದೇವದಾರು ಚ|
|೫೪|
View original
|
अभयारसपिष्टं वा तगरं पिल्लनाशनम्||५३||
भावितं बस्तमूत्रेण सस्नेहं देवदारु च|
|५४|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಹರೀತಕೀಕ್ವಾಥಪಿಷ್ಟಂ ತಗರಂ ಪರಂ ಪಿಲ್ಲಘ್ನಮ್| ದೇವದಾರುಸಸ್ನೇಹಂ ಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ಭಾವಿತಂ ತದ್ವತ್|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ಸೈನ್ಧವಾದಿವರ್ತಿಃ (೫೪-೫೫) · Śloka ೫೫
|
ಸೈನ್ಧವತ್ರಿಫಲಾಕೃಷ್ಣಾಕಟುಕಾಶಙ್ಖ್ನಾಭಯಃ||೫೪||
ಸತಾಮ್ರರಜಸೋ ವರ್ತಿಃ ಪಿಲ್ಲಶುಕ್ರಕನಾಶಿನೀ|
|೫೫|
View original
|
सैन्धवत्रिफलाकृष्णाकटुकाशङ्ख्नाभयः||५४||
सताम्ररजसो वर्तिः पिल्लशुक्रकनाशिनी|
|५५|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸೈನ್ಧವಾದಯಸ್ತಾಮ್ರಜಃಸಹಿತಾ ವರ್ತಿಃ ಪಿಲ್ಲಶುಕ್ರಹೃತ್|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಾದಿ ಅಞ್ಜನಮ್ (೫೫-೫೬) · Śloka ೫೬
|
ಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಚೂರ್ಣೋ ವಾ ಸುರಸಾರಸಭಾವಿತಃ||೫೫||
ತಾಮ್ರೇ ದಶಾಹಂ ತತ್ ಪೈಲ್ಲ್ಯಪಕ್ಷ್ಮಶಾತಜಿದಞ್ಜನಮ್|
|೫೬|
View original
|
पुष्पकासीसचूर्णो वा सुरसारसभावितः||५५||
ताम्रे दशाहं तत् पैल्ल्यपक्ष्मशातजिदञ्जनम्|
|५६|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಚೂರ್ಣಃ ಸುರಸಾರಸೇನ ದಶಾಹಂ ಭಾವಿತಸ್ತದಞ್ಜನಂ ಪೈಲ್ಲ್ಯಪಕ್ಷ್ಮಶಾತಘ್ನಮ್| ಸುರಸಾ-ಮೂರ್ವಾ|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ಅಲಾದಿಚೂರ್ಣಃ (೫೬) · Śloka ೫೬
ಅಲಂ ಚ ಸೌವೀರಕಮಞ್ಜನಂ ಚ ತಾಭ್ಯಾಂ ಸಮಂ ತಾಮ್ರರಜಃ ಸುಸೂಕ್ಷ್ಮಮ್|
ಪಿಲ್ಲೇಷು ರೋಮಾಣಿ ನಿಷೇವಿತೋಽಸೌ ಚೂರ್ಣಃ ಕರೋತ್ಯೇಕಶಲಾಕಯಾಽಪಿ||೫೬||
View original
अलं च सौवीरकमञ्जनं च ताभ्यां समं ताम्ररजः सुसूक्ष्मम्|
पिल्लेषु रोमाणि निषेवितोऽसौ चूर्णः करोत्येकशलाकयाऽपि||५६||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಹರಿತಾಲಂ ಸೌವೀರಾಞ್ಜನಂ [ಚ]| ತಾಭ್ಯಾಂ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ತುಲ್ಯಂ ತಾಮ್ರಚೂರ್ಣಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮ್| ಏಷ ಚೂರ್ಣೋ ನಿಷೇವಿತ ಏಕಯಾಽಪಿ ಶಲಾಕಯಾ ಪಿಲ್ಲೇಷು ರೋಮಾಣಿ ಕರೋತಿ| ಉಪಜಾತಿಃ|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ಲಾಕ್ಷಾದಿಮಷೀ (೫೭) · Śloka ೫೭
ಲಾಕ್ಷಾನಿರ್ಗುಣ್ಡೀಭೃಙ್ಗದಾರ್ವೀರಸೇನ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕಾರ್ಪಾಸಂ ಭಾವಿತಂ ಸಪ್ತಕೃತ್ವಃ|
ದೀಪಃ ಪ್ರಜ್ವಾಲ್ಯಃ ಸರ್ಪಿಷಾ ತತ್ಸಮುತ್ಥಾ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಪಿಲ್ಲಾನಾಂ ರೋಪಣಾರ್ಥೇ ಮಷೀ ಸಾ||೫೭||
View original
लाक्षानिर्गुण्डीभृङ्गदार्वीरसेन श्रेष्ठं कार्पासं भावितं सप्तकृत्वः|
दीपः प्रज्वाल्यः सर्पिषा तत्समुत्था श्रेष्ठा पिल्लानां रोपणार्थे मषी सा||५७||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಲಾಕ್ಷಾದಿರಸೇನ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಕಾರ್ಪಾಸಂ ಸಪ್ತವಾರಾನ್ ಭಾವಿತಮ್| ತೇನ ಕಾರ್ಪಾಸೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ದೀಪಃ ಪ್ರಜ್ವಾಲ್ಯಃ| ತತ್ಸಮುತ್ಥಾ ಮಷೀ ಪಿಲ್ಲಾನಾಂ ರೋಪಣಾರ್ಥೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಾ| ವೈಶ್ವದೇವೀವೃತ್ತಮ್|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ಪುನಃಪುನರ್ವರ್ತ್ಮಾವಲೇಖನಾದಿ (೫೮-೫೯) · Śloka ೫೯
|
ವರ್ತ್ಮಾವಲೇಖಂ ಬಹುಶಸ್ತದ್ವಚ್ಛೋಣಿತಮೋಕ್ಷಣಮ್||೫೮||
ಪುನಃಪುನರ್ವಿರೇಕಂ ಚ ನಿತ್ಯಮಾಶ್ಚ್ಯೋತನಾಞ್ಜನಮ್|
ನಾವನಂ ಧೂಮಪಾನಂ ಚ ಪಿಲ್ಲರೋಗಾತುರೋ ಭಜೇತ್||೫೯||
View original
|
वर्त्मावलेखं बहुशस्तद्वच्छोणितमोक्षणम्||५८||
पुनःपुनर्विरेकं च नित्यमाश्च्योतनाञ्जनम्|
नावनं धूमपानं च पिल्लरोगातुरो भजेत्||५९||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪಿಲ್ಲರೋಗೀ ವರ್ತ್ಮಾವಲೇಖಾದಿಕಂ ಪುನಃಪುನರ್ಭಜೇತ್|
Adhikarana ಪಿಲ್ಲೇಷು ಪೂಯಾಲಸೇಽಶಾನ್ತೇ ದಾಹಃ (೬೦) · Śloka ೬೦
ಪೂಯಾಲಸೇ ತ್ವಶಾನ್ತೇಽನ್ತೇ ದಾಹಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶಲಾಕಯಾ|
|೬೦|
View original
पूयालसे त्वशान्तेऽन्ते दाहः सूक्ष्मशलाकया|
|६०|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪೂಯಾಲಸೇ ಪುನರಶಾನ್ತೇ ಸತ್ಯನ್ತೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶಲಾಕಯಾ ದಾಹೋ ಹಿತಃ|
Adhikarana ಇತಿ ಚತುರ್ಣವತಿರ್ನೇತ್ರರೋಗಾಃ (೬೦-೬೧) · Śloka ೬೧
|
ಚತುರ್ಣವತಿರಿತ್ಯಕ್ಷ್ಣೋ ಹೇತುಲಕ್ಷಣಸಾಧನೈಃ||೬೦||
ಪರಸ್ಪರಮಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಃ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಗದಿತಾ ಗದಾಃ|
|೬೧|
View original
|
चतुर्णवतिरित्यक्ष्णो हेतुलक्षणसाधनैः||६०||
परस्परमसङ्कीर्णाः कार्त्स्न्येन गदिता गदाः|
|६१|
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಇತ್ಯೇವಮಕ್ಷ್ಣಶ್ಚತುರ್ಣವತಿ ಗದಾ ಲಕ್ಷಣಹೇತುಸಾಧನೈರನ್ಯೋನ್ಯಮಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಃ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನೋಕ್ತಾಃ|
Adhikarana ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯಾಪಿ ನಯನಪ್ರಿಯಸ್ಯ ಸದಾ ಪುರಾಣಯವಾದಿಸೇವನಮ್ (೬೧-೬೫) · Śloka ೬೫
|
ಸರ್ವದಾ ಚ ನಿಷೇವೇತ ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ನಯನಪ್ರಿಯಃ||೬೧||
ಪುರಾಣಯವಗೋಧೂಮಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಕೋದ್ರವಾನ್|
ಮುದ್ಗಾದೀನ್ ಕಫಪಿತ್ತಘ್ನಾನ್ ಭೂರಿಸರ್ಪಿಃಪರಿಪ್ಲುತಾನ್||೬೨||
ಶಾಕಂ ಚೈವಂವಿಧಂ ಮಾಂಸಂ ಜಾಙ್ಗಲಂ ದಾಡಿಮಂ ಸಿತಾಮ್|
ಸೈನ್ಧವಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ವಾರಿ ಪಾನೇ ಚ ನಾಭಸಮ್||೬೩||
ಆತಪತ್ರಂ ಪದತ್ರಾಣಂ ವಿಧಿವದ್ದೋಷಶೋಧನಮ್|
ವರ್ಜಯೇದ್ವೇಗಸಂರೋಧಮಜೀರ್ಣಾಧ್ಯಶನಾನಿ ಚ||೬೪||
ಕ್ರೋಧಶೋಕದಿವಾಸ್ವಪ್ನರಾತ್ರಿಜಾಗರಣಾತಪಾನ್|
ವಿದಾಹಿ ವಿಷ್ಟಮ್ಭಕರಂ ಯಚ್ಚೇಹಾಹಾರಭೇಷಜಮ್||೬೫||
View original
|
सर्वदा च निषेवेत स्वस्थोऽपि नयनप्रियः||६१||
पुराणयवगोधूमशालिषष्टिककोद्रवान्|
मुद्गादीन् कफपित्तघ्नान् भूरिसर्पिःपरिप्लुतान्||६२||
शाकं चैवंविधं मांसं जाङ्गलं दाडिमं सिताम्|
सैन्धवं त्रिफलां द्राक्षां वारि पाने च नाभसम्||६३||
आतपत्रं पदत्राणं विधिवद्दोषशोधनम्|
वर्जयेद्वेगसंरोधमजीर्णाध्यशनानि च||६४||
क्रोधशोकदिवास्वप्नरात्रिजागरणातपान्|
विदाहि विष्टम्भकरं यच्चेहाहारभेषजम्||६५||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸ್ವಸ್ಥೋಽಪಿ ನಯನವಲ್ಲಭಃ ಸನ್ ಸದೈವ ಪುರಾಣಯವಾದಿಕಂ ನಿಷೇವೇತ| ಏವಂವಿಧಂ ಕಫಪಿತ್ತಘ್ನಂ ಶಾಕಂ ಚ| ವಿಧಿರ್ವಿದ್ಯತೇ ಯಸ್ಮಿಂಸ್ತಚ್ಚ ಶೋಧನಂ-ವಿರೇಚನಾದಿ, ಭಜೇತ್| ತಥಾ ವೇಗಸಂರೋಧಾದಿಕಂ ವರ್ಜಯೇತ್|
Adhikarana ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯಾಪಿ ಪಾದಮ್ರಕ್ಷಣಾದಿ (೬೬) · Śloka ೬೬
ದ್ವೇ ಪಾದಮಧ್ಯೇ ಪೃಥುಸನ್ನಿವೇಶೇ ಶಿರೇ ಗತೇ ತೇ ಬಹುಧಾ ಚ ನೇತ್ರೇ ತಾ ಮ್ರಕ್ಷಣೋದ್ವರ್ತನಲೇಪನಾದೀನ್ ಪಾದಪ್ರಯುಕ್ತಾನ್ನಯನೇ ನಯನ್ತಿ||೬೬||
View original
द्वे पादमध्ये पृथुसन्निवेशे शिरे गते ते बहुधा च नेत्रे ता म्रक्षणोद्वर्तनलेपनादीन् पादप्रयुक्तान्नयने नयन्ति||६६||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದ್ವೇ ಪಾದಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಪೃಥುರೂಪೇ ಸಿರೇ| ತೇ ಚ ಬಹುಧಾ ನೇತ್ರಗತೇ| ತಾಃ ಸಿರಾಃ ಅಭ್ಯಙ್ಗಾದೀನ್ ಪಾದಪ್ರಯುಕ್ತಾನ್ನೇತ್ರಂ(ತ್ರೇ)ಪ್ರಾಪಯನ್ತಿ|
Adhikarana ಸ್ವಸ್ಥಸ್ಯಾಪಿ ಉಪಾನದಾದಿಸೇವನಮ್ (೧೬) · Śloka ೧೬
ಮಲೌಷ್ಣ್ಯಸಙ್ಘಟ್ಟನಪೀಡನಾದ್ಯೈ- ಸ್ತಾ ದೂಷಯನ್ತೇ ನಯನಾನಿ ದುಷ್ಟಾಃ|
ಭಜೇತ್ಸದಾ ದೃಷ್ಟಿಹಿತಾನಿ ತಸ್ಮಾ- ದುಪಾನದಭ್ಯಞ್ಜನಧಾವನಾನಿ||೬೭||
ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಷೋಡಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೬||
View original
मलौष्ण्यसङ्घट्टनपीडनाद्यै- स्ता दूषयन्ते नयनानि दुष्टाः|
भजेत्सदा दृष्टिहितानि तस्मा- दुपानदभ्यञ्जनधावनानि||६७||
इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने सर्वाक्षिरोगप्रतिषेधो नाम षोडशोऽध्यायः||१६||
Show commentary
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ತಾಶ್ಚ ಮಲೌಷ್ಣ್ಯಾದಿಭಿರ್ದುಷ್ಟಾ ನಯನಾನಿ ದೂಷಯನ್ತೇ| ಯತ ಏವಂ ತಸ್ಮಾದ್ ದೃಷ್ಟಿಹಿತಾನಿ ಸರ್ವದಾ ಉಪಾನದಭ್ಯಞ್ಜನಾದೀನಿ ಭಜೇತ್| ಉಪಜಾತೀ ವೃತ್ತೇ| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಸರ್ವಾಕ್ಷಿರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಷೋಡಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೧೬||