Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஸ்மாதநந்தரஂ விஸர்பசிகித்ஸிதமுத்ஸேதஸாமாந்யாச்சிகித்ஸாஸாதஶ்யாச்ச வ்யாக்யாயதே-
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
௧௮. விஸர்பசிகித்ஸிதாத்யாயஃ
Adhikarana விஸர்பசிகித்ஸிதாத்யாயஃ விஸர்பே பூர்வஂ லங்கநஂ ரக்தாவஸேகோ ஶுத்திஶ்ச (௨-௧) · Śloka ௧
அதாதோ விஸர்பசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) ஆதாவேவ விஸர்பேஷு ஹிதஂ லங்கநரூக்ஷணம்| ரக்தாவஸேகோ வமநஂ விரேகஃ, ஸ்நேஹநஂ ந து||௧||
View original
अथातो विसर्पचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) आदावेव विसर्पेषु हितं लङ्घनरूक्षणम्| रक्तावसेको वमनं विरेकः, स्नेहनं न तु||१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விஸர்பேஷு பூர்வமேவ லங்கநாதி ஹிதம்| ஸ்நேஹநஂ து ந ஹிதம்|
Adhikarana விஸர்பே மதநபலாதி வமநம் (௨) · Śloka ௨
ப்ரச்சர்தநஂ விஸர்பக்நஂ ஸயஷ்டீந்த்ரயவஂ பலம்| படோலபிப்பலீநிம்பபல்லவைர்வா ஸமந்விதம்||௨||
View original
प्रच्छर्दनं विसर्पघ्नं सयष्टीन्द्रयवं फलम्| पटोलपिप्पलीनिम्बपल्लवैर्वा समन्वितम्||२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வமநஂ விஸர்பக்நஂ மதநபலஂ மதுயஷ்டிகேந்த்ரயவாந்விதஂ ஹிதம்| படோலாதிபிர்யுதஂ வா மதநபலஂ ஹிதம்|
Adhikarana விஸர்பே த்ரிவச்சூர்ணாதி விரேசநம்,விஸர்பே கோஷ்டகே தோஷே விஶேஷேண ஶோதநம் (௩-௪) · Śloka ௪
ரஸேந யுக்தஂ த்ராயந்த்யா த்ராக்ஷாயாஸ்த்ரைபலேந வா| விரேசநஂ த்ரிவச்சூர்ணஂ பயஸா ஸர்பிஷாऽதவா||௩|| யோஜ்யஂ, கோஷ்டகதே தோஷே விஶேஷேண விஶோதநம்| |௪|
View original
रसेन युक्तं त्रायन्त्या द्राक्षायास्त्रैफलेन वा| विरेचनं त्रिवृच्चूर्णं पयसा सर्पिषाऽथवा||३|| योज्यं, कोष्ठगते दोषे विशेषेण विशोधनम्| |४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்ரிவச்சூர்ணஂ த்ராயந்த்யா ரஸேந யுக்தஂ த்ராக்ஷாரஸேந வா த்ரிபலாரஸேந வா விரேசநஂ யோஜ்யம், க்ஷீரேண கதேந வா த்ரிவச்சூர்ணஂ யுக்தம்| கோஷ்டகதே தோஷே விஶேஷேண ஶோதநஂ யோஜ்யம்|
Adhikarana விஸர்பே அல்பே தோஷே ஶமநாஃ சந்தநோத்பலாதிக்வாதாஃ (௪-௫) · Śloka ௫
| அவிஶோதஸ்ய தோஷேऽல்பே ஶமநஂ சந்தநோத்பலம்||௪|| முஸ்தநிம்பபடோலஂ வா படோலாதிகமேவ வா| ஸாரிவாமலகோஶீரமுஸ்தஂ வா க்வதிதஂ ஜலே||௫||
View original
| अविशोधस्य दोषेऽल्पे शमनं चन्दनोत्पलम्||४|| मुस्तनिम्बपटोलं वा पटोलादिकमेव वा| सारिवामलकोशीरमुस्तं वा क्वथितं जले||५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஶோதநார்ஹஸ்ய புஂஸோऽல்பே தோஷே ஶமநஂ சந்தநோத்பலஂ யோஜ்யம்| முஸ்தநிம்பபடோலஂ வா யோஜ்யம்| 'படோலகடுரோஹிணீ' (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௧௫) இத்யாதிகஂ வா யோஜ்யம்| ஸாரிவாதிகஂ வா ஜலே க்வதிதம்|
Adhikarana விஸர்பே தஷ்ணாயாஂ துராலபாதி க்வாதஃ விஸர்பே தஷ்ணாயாஂ தார்வ்யாதிக்வாதஃ (௬-௭) · Śloka ௭
துராலபாஂ பர்படகஂ குடூசீஂ விஶ்வபேஷஜம்| பாக்யஂ ஶீதகஷாயஂ வா தஷ்ணாவீஸர்பவாந் பிபேத்||௬|| தார்வீபடோலகடுகாமஸூரத்ரிபலாஸ்ததா| ஸநிம்பயஷ்டீத்ராயந்தீஃ க்வதிதா கதமூர்ச்சிதாஃ||௭||
View original
दुरालभां पर्पटकं गुडूचीं विश्वभेषजम्| पाक्यं शीतकषायं वा तृष्णावीसर्पवान् पिबेत्||६|| दार्वीपटोलकटुकामसूरत्रिफलास्तथा| सनिम्बयष्टीत्रायन्तीः क्वथिता घृतमूर्च्छिताः||७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துராலபாதிகஂ க்வதிதஂ ஶீதகஷாய வா தஷ்ணாதிமாந் பிபேத்| ததா தார்வ்யாதீந் நிம்பாதிபிஃ ஸஹ க்வதிதாந் ஸர்பிர்விமிஶ்ரிதாந் பிபேத்|
Adhikarana விஸர்பே ஶாகாதுஷ்டே ரக்தே ரக்தஹரணம் (௮) · Śloka ௮
ஶாகாதுஷ்டே து ருதிரே ரக்தமேவாதிதோ ஹரேத்| த்வங்மாஂஸஸ்நாயுஸஂக்லேதோ ரக்தக்லேதாத்தி ஜாயதே||௮||
View original
शाख़ादुष्टे तु रुधिरे रक्तमेवादितो हरेत्| त्वङ्मांसस्नायुसंक्लेदो रक्तक्लेदाद्धि जायते||८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தே ச ஶாகாதுஷ்டே ஸதி ப்ரதமஂ ருதிரமேவ ஹரேத்| குதஃ ? இத்யாஹ-த்வங்மாஂஸேத்யாதி| யஸ்மாத் த்வகாதிக்லேதோ ரக்தக்லேதாஜ்ஜாயதே, [ தஸ்மாத்ரக்தஂ நிர்ஹரேத்| ]
Adhikarana விஸர்பே வாதபித்தோத்தரே நிராமே திக்தாதிகதாநி (௯) · Śloka ௯
நிராமே ஶ்லேஷ்மணி க்ஷீணே வாதபித்தோத்தரே ஹிதம்| கதஂ திக்தஂ மஹாதிக்தஂ ஶதஂ வா த்ராயமாணயா||௯||
View original
निरामे श्लेष्मणि क्षीणे वातपित्तोत्तरे हितम्| घृतं तिक्तं महातिक्तं शृतं वा त्रायमाणया||९||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நிராமே புஂஸி ததா வாதபித்தாதிகே கபே ச க்ஷீணே கதஂ திக்தகாதிகஂ ஹிதம்| பூர்வஂ ஸாமாந்யேந விஸர்பிணஃ ஸ்நேஹநஂ நிஷித்தம், அவஸ்தாவிஶேஷேண ச ஸ்நேஹநமிதமுக்தம், இதி பூர்வாபரவ்யாஹதத்வமத்ர நாஶங்கநீயம்|
Adhikarana விஸர்பே விஶுத்தேऽந்தர்தௌஷே லேபாத்யாஃ க்ரியாஃ (௧௦) · Śloka ௧௦
நிர்ஹதேऽஸ்ரே விஶுத்தேऽந்தர்தோஷே த்வங்மாஂஸஸந்திகே| பஹிஃக்ரியாஃ ப்ரதேஹாத்யாஃ ஸத்யோ வீஸர்பஶாந்தயே||௧௦||
View original
निर्हृतेऽस्रे विशुद्धेऽन्तर्दोषे त्वङ्मांससन्धिगे| बहिःक्रियाः प्रदेहाद्याः सद्यो वीसर्पशान्तये||१०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தே நிர்ஹதேऽந்தர்விஶுத்தே தோஷே த்வங்மாஂஸாஶ்ரிதே ஸதி ப்ரலேபஸேகாத்யா பஹிஃக்ரியாஃ-பரிமார்ஜநே விதேயாஃ, ஶீக்ரமேவ விஸர்பஶாந்தயே ஸ்யுஃ|
Adhikarana வாதஜே விஸர்பே ஶதாஹ்வாலேபஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
ஶதாஹ்வமுஸ்தவாராஹீவஂஶார்தகலதாந்யகம்| ஸுராஹ்வா கஷ்ணகந்தா ச குஷ்டஂ சாலேபநஂ சலே||௧௧||
View original
शताह्वमुस्तवाराहीवंशार्तगलधान्यकम्| सुराह्वा कृष्णगन्धा च कुष्ठं चालेपनं चले||११||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶதபுஷ்பாதிகஂ சலே-வாதவிஸர்பே, ப்ரலேபநஂ ஹிதம்| ஆர்தகலோ-நீலஃ ஸஹசரஃ|
Adhikarana பித்தஜே விஸர்பே ந்யக்ரோதாதிலேபாஃ (௧௨) · Śloka ௧௨
ந்யக்ரோதாதிகணஃ பித்தே ததா பத்மோத்பலாதிகம்| |௧௨|
View original
न्यग्रोधादिगणः पित्ते तथा पद्मोत्पलादिकम्| |१२|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ந்யக்ரோதாதிகணஃ (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௪௯) பித்தவிஸர்பே ப்ரலேபோ ஹிதஃ| ததா பித்தவிஸர்பே பத்மோத்பலாதிகஂ-தஶக்ரந்த்யாக்யஂ (ஸங்க்ரஹாக்ய) தந்த்ரதவதார்யம்| யதா,- ஷட்தரணாக்யோ யோகஃ (ஸஂ. சி. அ. ௨௧)| ஸங்க்ரஹே சைவஂ பட்யதே (சி. அ. ௨௦)- "பத்மோத்பலஶைவாலபங்கதூர்வாமணாலஶங்காடககஸேருகஶர்கராஹ்ரீபேரசந்தநமுக்தாமணிகைரிகபயஸ்யாப்ரபௌண்டரீகமதுகபத்மககதக்ஷீராணி|" இதி|
Adhikarana பித்தஜே விஸர்பே ந்யக்ரோதபாதாதிலேபாஃ (௧௨-௧௪) · Śloka ௧௪
ந்யக்ரோதபாதாஸ்தருணாஃ கதலீகர்பஸஂயுதாஃ||௧௨|| பிஸக்ரந்திஶ்ச லேபஃ ஸ்யாச்சததௌதகதாப்லுதஃ| பத்மிநீகர்தமஃ ஶீதஃ பிஷ்டஂ மௌக்திகமேவ வா||௧௩|| ஶங்கஃ ப்ரவாலஂ ஶுக்திர்வா கைரிகஂ வா கதாந்விதம்| |௧௪|
View original
न्यग्रोधपादास्तरुणाः कदलीगर्भसंयुताः||१२|| बिसग्रन्थिश्च लेपः स्याच्छतधौतघृताप्लुतः| पद्मिनीकर्दमः शीतः पिष्टं मौक्तिकमेव वा||१३|| शङ्खः प्रवालं शुक्तिर्वा गैरिकं वा घृतान्वितम्| |१४|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ந்யக்ரோதஸ்ய பாதாஸ்தருணாஃ-அபிநவாஃ, கதலீகர்பாந்விதா பிஸக்ரந்திஶ்ச லேபோऽயஂ ஶததௌதகதாலோடிதஃ| ததா, பத்மிநீபங்கஃ ஶிஶிரஃ, மௌக்திகஂ வா ஜலபிஷ்டம், ஶங்கோ வா பிஷ்டோ வித்ருமோ வா ஶுக்திர்வா, அதவா கைரிகஂ கதயுக்தஂ, லேபோ ஹிதஃ|
Adhikarana கபஜே விஸர்பே த்ரிபலாதிலேபஃ (௧௪-௧௫) · Śloka ௧௫
| த்ரிபலாபத்மகோஶீரஸமங்காகரவீரகம்||௧௪|| நலமூலாந்யநந்தா ச லேபஃ ஶ்லேஷ்மவிஸர்பஹா| |௧௫|
View original
| त्रिफलापद्मकोशीरसमङ्गाकरवीरकम्||१४|| नलमूलान्यनन्ता च लेपः श्लेष्मविसर्पहा| |१५|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்ரிபலாதிபிர்லேபஃ ஶ்லேஷ்மவிஸர்பஹத்|
Adhikarana கபஜே விஸர்பே தவாதிலேபாஃ (௧௫-௧௭) · Śloka ௧௭
| தவஸப்தாஹ்வகதிரதேவதாருகுரண்டகம்||௧௫|| ஸமுஸ்தாரக்வதஂ லேபோ வர்கோ வா வருணாதிகஃ| ஆரக்வதஸ்ய பத்ராணி த்வசஃ ஶ்லேஷ்மாதகோத்பவாஃ||௧௬|| இந்த்ராணிஶாகஂ காகாஹ்வா ஶிரீஷகுஸுமாநி ச| |௧௭|
View original
| धवसप्ताह्वख़दिरदेवदारुकुरण्टकम्||१५|| समुस्तारग्वधं लेपो वर्गो वा वरुणादिकः| आरग्वधस्य पत्राणि त्वचः श्लेष्मातकोद्भवाः||१६|| इन्द्राणिशाकं काकाह्वा शिरीषकुसुमानि च| |१७|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தவாதிகஂ "வருணஸைர்யக" (ஹ. ஸூ. அ. ௧௫|௨௧) இத்யாதிர்வா கர்ணிகாரஸ்ய வா பத்ராணி ஶ்லேஷ்மாதகத்வசோ வா இந்த்ராண்யாதயோ வா லேபஃ|
Adhikarana கபஜே விஸர்பே ஏபிரேவௌஷதைஃ ஸேகவ்ரணாப்யங்காதயஃ வாதஜே விஸர்பே கதாதிகா லேபாஃ (௧௭-௧௮) · Śloka ௧௮
| ஸேகவ்ரணாப்யங்கஹவிர்லேபசூர்ணாந் யதாயதம்||௧௭|| ஏதைரேவௌஷதைஃ குர்யாத்வாயௌ லேபா கதாதிகாஃ| |௧௮|
View original
| सेकव्रणाभ्यङ्गहविर्लेपचूर्णान् यथायथम्||१७|| एतैरेवौषधैः कुर्याद्वायौ लेपा घृताधिकाः| |१८|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏபிரேவ ஶ்லேஷ்மவிஸர்பலேபௌஷதைஃ ஸேகாதீந் குர்யாத்| வ்ரணாப்யாங்காய ஹவிரிதி 'அஶ்வகாஸவத்' ஸமாஸஃ| வாயௌ யே லேபா உக்தாஸ்தே கதாதிகாஃ கார்யாஃ| அதிகஶப்தநிர்தேஶாச்சேதஂ கமயதி,-அந்யத்ராபி பித்தவிஸர்பே கபவிஸர்பே ச யே லேபா உக்தாஸ்தேऽபி ஸ கதாஃ கார்யாஃ, ந த்வகதா இத்யர்தஃ|
Adhikarana வாதஜே ஸாமே அஶீதோஷ்ணா ரூக்ஷாஶ்ச ரக்தபித்தே கதாந்விதா அத்யர்த ஶீதாதயஶ்ச லேபாஃ (௧௮-௨௦) · Śloka ௨௦
| கபஸ்தாநகதே ஸாமே பித்தஸ்தாநகதேऽதவா||௧௮|| அஶீதோஷ்ணா ஹிதா ரூக்ஷா ரக்தபித்தே கதாந்விதாஃ| அத்யர்தஶீதாஸ்தநவஸ்தநுவஸ்த்ராந்தராஸ்திதாஃ||௧௯|| யோஜ்யாஃ க்ஷணே க்ஷணேऽந்யே மந்தவீர்யாஸ்த ஏவ ச| |௨௦|
View original
| कफस्थानगते सामे पित्तस्थानगतेऽथवा||१८|| अशीतोष्णा हिता रूक्षा रक्तपित्ते घृतान्विताः| अत्यर्थशीतास्तनवस्तनुवस्त्रान्तरास्थिताः||१९|| योज्याः क्षणे क्षणेऽन्ये मन्दवीर्यास्त एव च| |२०|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபஸ்தாநகதே ஸாமே வாயௌ கிஞ்சிச்சீதோஷ்ணரூக்ஷாஶ்ச ப்ரலேபா ஹிதாஃ, பித்தஸ்தாநகதே ச| ரக்தபித்தே து கதாந்விதா கத்யந்தஶீதாஸ்தநவஸ்ததா தநுவஸ்த்ராந்தராஸ்திதாஃ க்ஷணே க்ஷணேऽபரேऽபரே யோஜ்யாஃ| ச-ஶப்தோ யஸ்மாதர்தே| யஸ்மாத்த ஏவ புநஃ புநஃ ப்ரயுஜ்யமாநா மந்தவீர்யாஃ ஸ்யுஃ|
Adhikarana ஸஂஸஷ்டதோஷே ஸஂஸஷ்டமேதத்கர்மஂ (௨௦) · Śloka ௨௦
| ஸஂஸஷ்டதோஷே ஸஂஸஷ்டமேதத்கர்ம ப்ரஶஸ்யதே||௨௦||
View original
| संसृष्टदोषे संसृष्टमेतत्कर्म प्रशस्यते||२०||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸஂஸஷ்டதோஷே விஸர்பே-உபயரூபே ச ஸஂஸர்காக்யே ஸந்நிபாதாக்யே ச, ஏதத்கர்ம-இதஂ சிகித்ஸிதம், யத்ப்ரதிதோஷமுக்தஂ ததேவ யதாயதஂ ஸஂஸஷ்டஂ கத்வா தத்ர ப்ரஶஸ்யதே| இதி ஸாமாந்யேந ஸஂஸஷ்டதோஷசிகித்ஸிதமுக்த்வா வாதபித்தஜாதிஷ்வக்நிவிஸர்பாதிஷூபக்ரமமாஹ-
Adhikarana அக்நிவிஸர்பே ஶததௌதகதலேபஃஅக்நி கதமண்டாதிநா ஸேசநம் அக்நி பாநலேபஸேகேஷு மஹா திக்தஂகதம் (௨௧-௨௨) · Śloka ௨௨
ஶததௌதகதேநாக்நிஂ ப்ரதிஹ்யாத்கேவலேந வா| ஸேசயேத்ததமண்டேந ஶீதேந மதுகாம்புநா||௨௧|| ஸிதாம்பஸாऽம்போதஜலைஃ க்ஷீரேணேக்ஷுரஸேந வா| பாநலேபநஸேகேஷு மஹாதிக்தஂ பரஂ ஹிதம்||௨௨||
View original
शतधौतघृतेनाग्निं प्रदिह्यात्केवलेन वा| सेचयेद्धृतमण्डेन शीतेन मधुकाम्बुना||२१|| सिताम्भसाऽम्भोदजलैः क्षीरेणेक्षुरसेन वा| पानलेपनसेकेषु महातिक्तं परं हितम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அக்நிஶப்தேநாக்நிவிஸர்ப உபலக்ஷ்யதே| தஸ்ய ச லக்ஷணம் (ஹ. நி. அ. ௧௩|௫௦)- "வாதபித்தாஜ்ஜ்வர" இத்யாதி யாவத் "துஷ்ப்ரபோதோऽஶ்ருதே நித்ராஂ ஸோऽக்நிவீஸர்ப உச்யதே|" இதி| தமக்நிவிஸர்பஂ ஶததௌதகதேந ப்ரலேபயேத்| ஸேசயேதித்யாதி| அதவா கேவலேந கதமண்டேந ஸேசயேத்| ஶிஶிரேண மதுயஷ்டீஜலேந வா ஸேசயேத்| ஏவஂ ஶர்கராஜலேந முஸ்தஜலேந க்ஷீரேணேக்ஷுரஸேந வேதி யோஜ்யம்| பாநாதிஷு மஹாதிக்தஂ (ஹ. சி. அ. ௧௯|௮) ஸுஷ்டு ஹிதம்|
Adhikarana க்ரந்திவிஸர்பே ரக்தபித்தக்நஂ கத்வா கபாநிலக்நஂ கர்ம (௨௩) · Śloka ௨௩
க்ரந்த்யாக்யே ரக்தபித்தக்நஂ கத்வா ஸம்யக்யதோதிதம்| கபாநிலக்நஂ கர்மேஷ்டஂ பிண்டஸ்வேதோபநாஹநம்||௨௩||
View original
ग्रन्थ्याख़्ये रक्तपित्तघ्नं कृत्वा सम्यग्यथोदितम्| कफानिलघ्नं कर्मेष्टं पिण्डस्वेदोपनाहनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ரந்தவிஸர்பே ரக்தபித்தக்நஂ கர்ம கத்வா ததஃ கபாநிலக்நஂ கர்ம பிண்டஸ்வேதாதிகமிஷ்டம்|
Adhikarana க்ரந்தி ஶூலே தஶமூலதைலாதிநா ஸேசநம் (௨௪) · Śloka ௨௪
க்ரந்திவீஸர்பஶூலே து தைலேநோஷ்ணேந ஸேசயேத்| தஶமூலவிபக்வேந தத்வந்மூத்ரைர்ஜலேந வா||௨௪||
View original
ग्रन्थिवीसर्पशूले तु तैलेनोष्णेन सेचयेत्| दशमूलविपक्वेन तद्वन्मूत्रैर्जलेन वा||२४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ரந்திவீஸர்பஶூலே ஸதி தஶமூலவிபக்வேநோஷ்ணேந தைலேந ஸேசயேத்| ததைவ மூத்ரைர்தஶமூலவிபக்வைரிதி வசநவிபரிணாமேந ஸம்பந்தஃ| ஜலேந வா தஶமூலக்வதிதேந ஸேசயேத்|
Adhikarana க்ரந்தி ஶூலே கஷ்ணகந்தாலேபஃ க்ரந்தி ஶூலே நக்தமாலத்வக்லேபஃ க்ரந்தி ஶூலே ஶுஷ்கமூலகலேபஃ க்ரந்தி ஶூலே பிபீதகலேபஃ (௨௫) · Śloka ௨௫
ஸுகோஷ்ணயா ப்ரதிஹ்யாத்வா பிஷ்டயா கஷ்ணகந்தயா| நக்தமாலத்வசா ஶுஷ்கமூலகைஃ கலிநாऽதவா||௨௫||
View original
सुख़ोष्णया प्रदिह्याद्वा पिष्टया कृष्णगन्धया| नक्तमालत्वचा शुष्कमूलकैः कलिनाऽथवा||२५||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா, கஷ்ணகந்தயா பிஷ்டயா ஸுகோஷ்ணயா ப்ரதிஹ்யாத்| அதவா, நக்தமாலத்வசா பிஷ்டயா ஸுகோஷ்ணயா ப்ரதிஹ்யாத்| ஶுஷ்கமூலகைஃ பிஷ்டைஃ ஸுகோஷ்ணைரதவா கலிநா-பிபீதகேந, ஸுகோஷ்ணேந லேபயேத்|
Adhikarana க்ரந்தி க்ரந்தபேதபேதகோ தந்த்யாதிலேபஃ (௨௬-௨௭) · Śloka ௨௭
தந்தீ சித்ரகமூலத்வக் ஸௌதார்கபயஸீ குடஃ| பல்லாதகாஸ்தி காஸீஸஂ லேபோ பிந்த்யாச்சிலாமபி||௨௬|| பஹிர்மார்காஶ்ரிதஂ க்ரந்திஂ கிஂ புநஃ கபஸம்பவம்| தீர்ககாலஸ்திதஂ க்ரந்திமேபிர்பிந்த்யாச்ச பேஷஜைஃ||௨௭||
View original
दन्ती चित्रकमूलत्वक् सौधार्कपयसी गुडः| भल्लातकास्थि कासीसं लेपो भिन्द्याच्छिलामपि||२६|| बहिर्मार्गाश्रितं ग्रन्थिं किं पुनः कफसम्भवम्| दीर्घकालस्थितं ग्रन्थिमेभिर्भिन्द्याच्च भेषजैः||२७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தந்த்யாதிபிர்த்ரவ்யைர்லேபஃ ஶிலாமபி பிந்த்யாத்| கிமுத கபஜஂ பாஹ்யமார்காஶ்ரிதஂ க்ரந்திஂ லேபோ ந பிந்த்யாத்| சிரகாலாவஸ்திதஂ க்ரந்திமேபிரேவ-பூர்வோக்தைரௌஷதைஃ, பிந்த்யாத்|
Adhikarana க்ரந்தி தீர்ககாலஸ்திரக்ரந்திபேதகா யூஷாந்நௌஷதாதயஃ (௨௮-௩௧) · Śloka ௩௧
மூலகாநாஂ குலத்தாநாஂ யூஷைஃ ஸக்ஷாரதாடிமைஃ| கோதூமாந்நைர்யவாந்நைர்வா ஸஸீதுமதுஶார்கரைஃ||௨௮|| ஸக்ஷௌத்ரைர்வாருணீமண்டைர்மாதுலுங்கரஸாந்விதைஃ| த்ரிபலாயாஃ ப்ரயோகைஶ்ச பிப்பல்யாஃ க்ஷௌத்ரஸஂயுதைஃ||௨௯|| தேவதாருகுடூச்யோஶ்ச ப்ரயோகைர்கிரிஜஸ்ய ச| மஸ்தபல்லாதஸக்தூநாஂ ப்ரயோகைர்மாக்ஷிகஸ்ய ச||௩௦|| தூமைர்விரேகைஃ ஶிரஸஃ பூர்வோக்தைர்குல்மபேதநைஃ| தப்தாயோஹேமலவணபாஷாணாதிப்ரபீடநைஃ||௩௧||
View original
मूलकानां कुलत्थानां यूषैः सक्षारदाडिमैः| गोधूमान्नैर्यवान्नैर्वा ससीधुमधुशार्करैः||२८|| सक्षौद्रैर्वारुणीमण्डैर्मातुलुङ्गरसान्वितैः| त्रिफलायाः प्रयोगैश्च पिप्पल्याः क्षौद्रसंयुतैः||२९|| देवदारुगुडूच्योश्च प्रयोगैर्गिरिजस्य च| मस्तभल्लातसक्तूनां प्रयोगैर्माक्षिकस्य च||३०|| धूमैर्विरेकैः शिरसः पूर्वोक्तैर्गुल्मभेदनैः| तप्तायोहेमलवणपाषाणादिप्रपीडनैः||३१||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மூலகாதியூஷாதிபிஃ ஸக்ஷாரதாடிமைர்கோதூமாதிபோஜநைஸ்ததா பாநைஃ ஸஸீதுமதுஶ(ஶா)ர்கரைஸ்ததா ஸக்ஷௌத்ரைர்வாருணீமண்டைர்மாதுலுங்கரஸாந்விதைஸ்ததா "த்ரிபலாயாஃ ப்ரயோகைஃ" இத்யாரப்ய யாவத் "தப்தாயோஹேமலவணபாஷாணாதிப்ரபீடநைஃ|" "தீர்ககாலஸ்திதஂ க்ரந்திஂ பிந்த்யாத்" இத்யநுவர்த்ய யோஜ்யம்|
Adhikarana க்ரந்தி ஏவமப்யநுபஶமே க்ரந்தௌ தாஹஃ பாடநஂ வா (௩௨-௩௩) · Śloka ௩௩
ஆபிஃ க்ரியாபிஃ ஸித்தாபிர்விவிதாபிர்பலே ஸ்திதஃ| க்ரந்திஃ பாஷாணகடிநோ யதி நைவோபஶாம்யதி||௩௨|| அதாஸ்ய தாஹஃ க்ஷாரேண ஶரைர்ஹேம்நாऽபி வா ஹிதஃ| பாகிபிஃ பாசயித்வா வா பாடயித்வா தமுத்தரேத்||௩௩||
View original
आभिः क्रियाभिः सिद्धाभिर्विविधाभिर्बले स्थितः| ग्रन्थिः पाषाणकठिनो यदि नैवोपशाम्यति||३२|| अथास्य दाहः क्षारेण शरैर्हेम्नाऽपि वा हितः| पाकिभिः पाचयित्वा वा पाटयित्वा तमुद्धरेत्||३३||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஆபிஃ-பூர்வோக்தாபிஃ, க்ரியாபிஃ ஸித்தாபிஃ-ஸித்தர்ஷிப்ரணீதத்வாதஸஂவாதிநீபிஃ, ததா விவிதாபிஃ-அநேகப்ரகாராபிஃ ப்ரயுக்தாபிஃ, பலே ஸ்திதோ க்ரந்திர்தீர்ககாலாநுபந்தத்வாததிப்ரபத்தஃ அத ஏவ பாஷாணகடிநோ யதி நைவோபஶாம்யதி| அத-அநந்தரஂ, அஸ்ய தாஹஃ க்ஷாரேண ஹிதஃ, அக்நிநா ஶரைர்ஹேம்நாऽபி வா ஹிதஃ| அதவா, பாகிபிரௌஷதைஃ-பாஹ்யாந்தஃ ஶோதநைஃ, பாசயித்வா பாடயித்வா தஂ-க்ரந்திஂ, உத்வரேத்|
Adhikarana க்ரந்தி உத்க்லேஶே ரக்தே ரக்தமோக்ஷஃக்ரந்தி அபஹதே ரக்தே வாதஶ்லேஷ்மாஜிதௌஷதம் (௩௪) · Śloka ௩௪
மோக்ஷயேத்பஹுஶஶ்சாஸ்ய ரக்தமுத்க்லேஶமாகதம்| புநஶ்சாபஹதே ரக்தே வாதஶ்லேஷ்மஜிதௌஷதம்||௩௪||
View original
मोक्षयेद्बहुशश्चास्य रक्तमुत्क्लेशमागतम्| पुनश्चापहृते रक्ते वातश्लेष्मजिदौषधम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஸ்ய-க்ரந்தேர்க்நந்திவிஸர்பவதோ, ரக்தமுத்க்லேஶமாகதஂ-விகாரகாரணஂ ப்ரத்யுந்முகதாஂ ப்ராப்தஂ, பஹுஶோ மோக்ஷயேத்| புநஶ்ச ரக்தேऽபஹதே வாதஶ்லேஷ்மஜிதௌஷதஂ தத்ர ஹிதம்|
Adhikarana ஸர்வவிஸர்பே தாஹபாகப்ரக்லிந்நே வ்ரணவத்க்ரியா ஸர்வ வாதோத்தரே வ்ரணே தார்வ்யாதிதைலஂ ஸர்வ கபபித்தோத்தரே வ்ரணே தூர்வாகதம் (௩௫-௩௬) · Śloka ௩௬
ப்ரக்லிந்நே தாஹபாகாப்யாஂ பாஹ்யாந்தர்வ்ரணவத்க்ரியா| தார்வீவிடங்ககம்பில்லைஃ ஸித்தஂ தைலஂ வ்ரணே ஹிதம்||௩௫|| தூர்வாஸ்வரஸஸித்தஂ து கபபித்தோத்தரே கதம்| |௩௬|
View original
प्रक्लिन्ने दाहपाकाभ्यां बाह्यान्तर्व्रणवत्क्रिया| दार्वीविडङ्गकम्पिल्लैः सिद्धं तैलं व्रणे हितम्||३५|| दूर्वास्वरससिद्धं तु कफपित्तोत्तरे घृतम्| |३६|
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ப்ரக்லிந்நே ஸர்வஸ்மிந் விஸர்பே தாஹபாகாப்யாஂ சோபலக்ஷிதே பாஹ்யாந்தர்வ்ரணவத்க்ரியா ஸ்யாத்| ததா, தார்வ்யாதிபிஃ ஸித்தஂ தைலஂ வ்ரணே ஹிதம்| வாதப்ரதாநே விஸர்ப இத்யர்தாத்கம்யதே| ததா, கபபித்தோத்தரே விஸர்பே தூர்வாஸ்வரஸேந பக்வஂ கதஂ ஹிதம்|
Adhikarana ஸர்வஂ ஸர்வசிகித்ஸயா ரக்தமோக்ஷணஸ்ய துல்யத்வஂ திரஸ்காரணஂ ச (௩௬-௩௭) · Śloka ௩௭
| ஏகதஃ ஸர்வகர்மாணி ரக்தமோக்ஷணமேகதஃ||௩௬|| விஸர்போ ந ஹ்யஸஂஸஷ்டஃ ஸோऽஸ்ரபித்தேந ஜாயதே| ரக்தமேவாஶ்ரயஶ்சாஸ்ய பஹுஶோऽஸ்ரஂ ஹரேததஃ||௩௭||
View original
| एकतः सर्वकर्माणि रक्तमोक्षणमेकतः||३६|| विसर्पो न ह्यसंसृष्टः सोऽस्रपित्तेन जायते| रक्तमेवाश्रयश्चास्य बहुशोऽस्रं हरेदतः||३७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏகதஃ-ஏகஸ்மிஂஶ்சிகித்ஸாபக்ஷே, ஸர்வகர்மாணி-யதாநிர்திஷ்டாநி, ரக்தமோக்ஷணமேகதஃ-ஏகஸ்மிந் பக்ஷே| ஏவஂ விஸர்போத்திஷ்டயா ஸர்வசிகித்ஸயா ரக்தமோக்ஷணஸ்ய ச விஸர்பஶமநே துல்யத்வாத்| நநு, கதமேதத்ஸ்யாத் ? இத்யாஹ- ஸ௦-யஸ்மாத்விஸர்பஃ ஸர்வோ ரக்தபித்தேநாஸஂஸஷ்டஃ-அஸம்பத்தோ, ந ஜாயதே, ந கதாசித்ரக்தபித்தாப்யாமந்தரேணோத்பத்யத இத்யர்தஃ| அஸ்ய ச-விஸர்பஸ்ய, ரக்தமேவாஶ்ரயோ நாந்யஃ| அதஃ-அஸ்மாத், பஹுஶோ-பஹூந், ரக்தமேவ ஹரேத்|
Adhikarana ஸர்வ பஹுதோஷே அவிரேசநகதநிஷேதஃ தத்காரணஂ ச (௧௮) · Śloka ௧௮
ந கதஂ பஹுதோஷாய தேயஂ யந்ந விரேசநம்| தேந தோஷோ ஹ்யுபஸ்தப்தஸ்த்வக்ரக்தபிஶிதஂ பசேத்||௩௮|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே விஸர்பசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ||௧௮||
View original
न घृतं बहुदोषाय देयं यन्न विरेचनम्| तेन दोषो ह्युपस्तब्धस्त्वग्रक्तपिशितं पचेत्||३८|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सितस्थाने विसर्पचिकित्सितं नामाष्टादशोऽध्यायः||१८||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பஹுதோஷாய விஸர்பிணே தத்ததஂ ந தேயஂ யத்விரேசநஂ ந பவதி| பித்தஂ ஹி விஸர்பே ப்ராதாந்யேந சிகித்ஸ்யம்| பித்தஸ்ய ச விரேசநமுபக்ரமப்ரதாநமிதி| தேந-கதேந அவிரேசநேந, யஸ்மாதுபஸ்தப்தஃ-ஸ்தம்பிதோ தோஷஃ, த்வக்ரக்தமாஂஸாநி பசேத்| தஸ்மாத்விரேசநகரமேவ கதஂ யோஜ்யமிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே விஸர்பசிகித்ஸிதஂ நாமாஷ்டாதஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௧௮||