Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஸ்மாதநந்தரஂ வாதரக்தசிகித்ஸிதமாரப்யதே| யதோ வாதஶோணிதாக்யோ வ்யாதிஃ ப்ராயோ வாதவ்யாதிரேவ| ஶோணிதயுக்தேந வாயுநா கதத்வாத்பஹுவக்தவ்யாச்ச பதகஸ்யோபதேஶஃ, இத்யத ஆஹ-
Adhikarana வாதஶோணிதசிகித்ஸிதாத்யாயஃ வாதரக்தே அல்பால்பஂ ரக்தஹரணம் (௨-௧) · Śloka ௧
அதாதோ வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) வாதஶோணிதிநோ ரக்தஂ ஸ்நிக்தஸ்ய பஹுஶோ ஹரேத்| அல்பால்பஂ பாலயந் வாயுஂ யதாதோஷஂ யதாபலம்||௧||
अथातो वातशोणितचिकित्सितं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) वातशोणितिनो रक्तं स्निग्धस्य बहुशो हरेत्| अल्पाल्पं पालयन् वायुं यथादोषं यथाबलम्||१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதஶோணிதிநோ நரஸ்ய ஸ்நிக்தஸ்ய ஸதோ பஹூந் வாராந் லோஹிதமல்பால்பஂ ஹரேத்வாதகோபபயாத்| அத ஏவாஹ,-பாலயந் வாயும், ததா யதாதோஷஂ-தோஷாநதிக்ரமேண, ததா பலாநதிக்ரமேண| யதாதோஷமித்யுபலக்ஷணார்தம், தூஷ்யாத்யநதிக்ரமேணாபி ரக்தஂ ஹரேத்|
Adhikarana வாதரக்தே ரூக்ராகாதியுதே ஜலௌகோபிஃ வாதரக்தே சிமசிமாதியுதே ஶங்கதும்பைஃ வாதரக்தே தேஶாந்தரகதே ப்ரச்சாநஸிராபிஃ (௨-௩) · Śloka ௩
ருக்ராகதோததாஹேஷு ஜலௌகோபிர்விநிர்ஹரேத்| ஶங்கதும்பைஶ்சிமிசிமாகண்டூருக்தூயநாந்விதம்||௨|| ப்ரச்சாநேந ஸிராபிர்வா தேஶாத்தேஶாந்தரஂ வ்ரஜத்| |௩|
रुग्रागतोददाहेषु जलौकोभिर्विनिर्हरेत्| शृङ्गतुम्बैश्चिमिचिमाकण्डूरुग्दूयनान्वितम्||२|| प्रच्छानेन सिराभिर्वा देशाद्देशान्तरं व्रजत्| |३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ருக்ராகாதிஷு ஸத்ஸு ஜலௌகோபீ ருதிரஂ ஹரேத்| சிமிசிமாத்யந்விதஂ ரக்தஂ ஶங்கதும்பைர்ஹரேத்| தேஶாத்தேஶாந்தரஂ கச்சதஸக் ப்ரச்சாநேந ஸிரயா வா ஹரேத்|
Adhikarana வாதரக்தே அங்கக்லாந்யாதௌ ரக்தஸ்த்ராவநிஷேதஃ வாதரக்தே ரக்தக்ஷயாத் கம்பீரஶோதாதயஃ (௩-௪) · Śloka ௪
| அங்கக்லாநௌ து ந ஸ்ராவ்யஂ ரூக்ஷே வாதோத்தரே ச யத்||௩|| கம்பீரஂ ஶ்வயதுஂ ஸ்தம்பஂ கம்பஂ ஸ்நாயுஸிராமயாந்| க்லாநிமந்யாஂஶ்ச வாதோத்தாந் குர்யாத்வாயுரஸக்ஷயாத்||௪||
| अङ्गग्लानौ तु न स्राव्यं रूक्षे वातोत्तरे च यत्||३|| गम्भीरं श्वयथुं स्तम्भं कम्पं स्नायुसिरामयान्| ग्लानिमन्यांश्च वातोत्थान् कुर्याद्वायुरसृक्षयात्||४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அங்கக்லாநௌ து ஸத்யாஂ ந ஸாத்யஂ ஸ்யாத்| ததா ரூக்ஷே வாதோத்தரே ச யத்ரக்தஂ ததபி ந ஸ்ராவ்யம்| ரூக்ஷே ஸதி வாதசிகித்ஸிதஂ ஸேவேத| நநு, கஸ்மாத்ரக்தஸ்ராவோ ந விதீயதே ? இத்யாஹ-வாயுரஸக்க்ஷயாத்கம்பீரஶோபாதீந் குர்யாத்|
Adhikarana வாதரக்தே விரேச்யே ஸ்நேஹவிரேசநம் (௫) · Śloka ௫
விரேச்யஃ ஸ்நேஹயித்வா து ஸ்நேஹயுக்தைர்விரேசநைஃ| |௫|
विरेच्यः स्नेहयित्वा तु स्नेहयुक्तैर्विरेचनैः| |५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விரேசநயோக்யஃ புருஷஃ ஸ்நேஹயித்வா விரேசநத்ரவ்யேஃ ஸ்நேஹயுதைர்விரேசநீயஃ|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகே புராணஂ கதம் (௫) · Śloka ௫
வாதோத்தரே வாதரக்தே புராணஂ பாயயேத்கதம்| ||௫||
वातोत्तरे वातरक्ते पुराणं पाययेद्घृतम्| ||५||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
வாதோத்தரே வாதரக்தே புராணஂ கதஂ பாயயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகே ஶ்ராவண்யாதிகதம் (௬) · Śloka ௬
ஶ்ராவணீக்ஷீரகாகோலீக்ஷீரிணீஜீவகைஃ ஸமைஃ| ஸித்தஂ ஸர்ஷபகைஃ ஸர்பிஃ ஸக்ஷீரஂ வாதரக்தநுத்||௬||
श्रावणीक्षीरकाकोलीक्षीरिणीजीवकैः समैः| सिद्धं सर्षभकैः सर्पिः सक्षीरं वातरक्तनुत्||६||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶ்ராவண்யாதிபிஃ ஷபயுக்தைஃ கல்கீகதைஃ ஸித்தஂ கதஂ துக்தயுக்தஂ வா வாதஶோணிதஹத்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகே த்ராக்ஷாதிகதம் வாதரக்தே வாதாதிகே குடூசீஸித்தண் க்ஷீரம் வாதரக்தே வாதாதிகே தைலபயஃ ஶர்கராமிஶணம் (௭-௮) · Śloka ௮
த்ராக்ஷாமதூகவரிப்யாஂ ஸித்தஂ வா ஸஸிதோபலம்| கதஂ பிபேத்ததா க்ஷீரஂ குடூசீஸ்வரஸே ஶதம்||௭|| தைலஂ பயஃ ஶர்கராஂ ச பாயயேத்வா ஸுமூர்ச்சிதம்| |௮|
द्राक्षामधूकवरिभ्यां सिद्धं वा ससितोपलम्| घृतं पिबेत्तथा क्षीरं गुडूचीस्वरसे शृतम्||७|| तैलं पयः शर्करां च पाययेद्वा सुमूर्च्छितम्| |८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்ராக்ஷாமதூகயோஃ க்வாதே ஸித்தஂ வா கதஂ ஸஶர்கரஂ பிபேத்| க்ஷீரஂ ச குடூசீஸ்வரஸே க்வதிதஂ பிபேத்| தைலாதி வா ஸம்மிஶ்ரிதஂ பாயயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகே பலாதிக்ஷீரம் (௮-௯) · Śloka ௯
| பலாஶதாவரீராஸ்நாதஶமூலைஃ ஸபீலுபிஃ||௮|| ஶ்யாமைரண்டஸ்திராபிஶ்ச வாதார்திக்நஂ ஶதஂ பயஃ| |௯|
| बलाशतावरीरास्नादशमूलैः सपीलुभिः||८|| श्यामैरण्डस्थिराभिश्च वातार्तिघ्नं शृतं पयः| |९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பலாதிபிஃ ஶதஂ பயோ வாதருஜாநாஶநஂ ஸ்யாத்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகே தோஷநுலோமநஂ க்ஷீரம் (௯) · Śloka ௯
| தாரோஷ்ணஂ மூத்ரயுக்தஂ வா க்ஷீரஂ தோஷாநுலோமநம்||௯||
| धारोष्णं मूत्रयुक्तं वा क्षीरं दोषानुलोमनम्||९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாரோஷ்ணஂ க்ஷீரஂ கோமூத்ரயுக்தஂ வா தோஷாநுலோமநஂ ஸ்யாத்|
Adhikarana வாதரக்தே பித்தாதிகே ஶதாவர்யாதிக்வாதஃவாதரக்தே பித்தாஸ்வதுதிக்தஸித்தஂ ததஂ க்ஷீரஂ வா (௧௦) · Śloka ௧௦
பைத்தே பக்த்வா வரீதிக்தாபடோலத்ரிபலாமதாஃ| பிபேத்ததஂ வா க்ஷீரஂ வா ஸ்வாதுதிக்தகஸாதிதம்||௧௦||
पैत्ते पक्त्वा वरीतिक्तापटोलत्रिफलामृताः| पिबेद्धृतं वा क्षीरं वा स्वादुतिक्तकसाधितम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பைத்தே-பித்தாதிகே வாதஶோணிதே, ஶதாவர்யாதீந் பக்த்வா பிபேத்| ஸ்வாதுதிக்தத்ரவ்யைஃ ஸாதிதஂ கதஂ க்ஷீரஂ வா பிபேத்|
Adhikarana வாதரக்தே பித்தாபஹுதோஷே விரேகார்த ஏரண்டதைலம் (௧௧) · Śloka ௧௧
க்ஷீரேணைரண்டதைலஂ ச ப்ரயோகேண பிபேந்நரஃ| பஹுதோஷோ விரேகார்தே ஜீர்ணே க்ஷீரௌதநாஶநஃ||௧௧||
क्षीरेणैरण्डतैलं च प्रयोगेण पिबेन्नरः| बहुदोषो विरेकार्थे जीर्णे क्षीरौदनाशनः||११||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பஹுதோஷோ நரோ விரேகார்தமேரண்டதைலஂ க்ஷீரேண பிபேத்| ஜீர்ணே தஸ்மிந் க்ஷீரௌதநாஶீ ஸ்யாத்|
Adhikarana வாதரக்தே பித்தாதோஷே ஹரீதகீ கஷாயஃ,வாதரக்தே பித்தாதோஷே த்ரிவதாசூர்ணம் (௧௨) · Śloka ௧௨
கஷாயமபயாநாஂ வா பாயயேத்ததபர்ஜிதம்| க்ஷீராநுபாநஂ த்ரிவதாசூர்ணே த்ராக்ஷாரஸேந வா||௧௨||
कषायमभयानां वा पाययेद्धृतभर्जितम्| क्षीरानुपानं त्रिवृताचूर्णे द्राक्षारसेन वा||१२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா, ஹரீதகீநாஂ க்வாதஂ கதபர்ஜிதஂ பாயயேத்| த்ரிவதாமூலசூர்ணஂ க்ஷீராநுபாநஂ த்ராக்ஷாரஸேந வா பாயயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே பித்ததோஷே க்ஷீரபஸ்தயஃ வாதரக்தே பித்ததோஷேபஸ்திப்ரஶஂஸா (௧௩-௧௪) · Śloka ௧௪
நிர்ஹரேத்வா மலஂ தஸ்ய ஸகதைஃ க்ஷீரபஸ்திபிஃ| ந ஹி பஸ்திஸமஂ கிஞ்சித்வாதரக்தசிகித்ஸிதம்||௧௩|| விஶேஷாத்ப்யுபார்ஶ்வோருபர்வாஸ்திஜடரார்திஷு| |௧௪|
निर्हरेद्वा मलं तस्य सघृतैः क्षीरबस्तिभिः| न हि बस्तिसमं किञ्चिद्वातरक्तचिकित्सितम्||१३|| विशेषात्प्युपार्श्वोरुपर्वास्थिजठरार्तिषु| |१४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா தஸ்ய-வாதரக்தவதோ, மலஂ க்ஷீரபஸ்திபிர்கதாந்விதைர்நிர்ஹரேத்| யஸ்மாத்பஸ்திதுல்யஂ நாந்யத்வாதரக்தசிகித்ஸிதமஸ்தி| விஶேஷேண பாத்வாதிபீடாஸு பஸ்திர்ஹிதஃ|
Adhikarana வாதரக்தே கபாதிகே முஸ்தாதிகதஃ (௧௪-௧௫) · Śloka ௧௫
| முஸ்தாதாத்ரீஹரித்ராணாஂ பிபேத்க்வாதஂ கபோல்பணே||௧௪|| ஸக்ஷௌத்ரஂ த்ரிபலாயா வா குடூசீஂ வா யதாததா| |௧௫|
| मुस्ताधात्रीहरिद्राणां पिबेत्क्वाथं कफोल्बणे||१४|| सक्षौद्रं त्रिफलाया वा गुडूचीं वा यथातथा| |१५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-முஸ்தாதீநாஂ க்வாதஂ மாக்ஷிகாந்விதஂ கபோத்தரே வாதஶோணிதே பிபேத்| த்ரிபலாயாஃ க்வாதஂ வா ஸமாக்ஷிகஂ பிபேத்| ஸர்வேண ப்ரகாரேண குடூசீஂ வா பிபேத்|
Adhikarana வாதரக்தேரக்தே கபாதிகே த்ரிபலாக்வாதஃ,வாதரக்தே கபாதிகே குடூசீக்வாதாதி வாதரக்தே கபாதிகே ரக்தேஸ்நேஹோ வமநஂ ரூக்ஷணஂ ச வாதரக்தே த்ரிதோஷஜே ஶூலாந்விதே த்ரிபலாதிகல்கஃ (௧௫-௧௮) · Śloka ௧௮
| யதார்ஹஸ்நேஹபீதஂ ச வாமிதஂ மது ரூக்ஷயேத்||௧௫|| த்ரிபலாவ்யோஷபத்ரைலாத்வக்க்ஷீரீசித்ரகஂ வசாம்| விடங்கம் ஂ பிப்பலீமூலஂ லோமஶாஂ வஷகஂ த்வசம்||௧௬|| த்திஂ லாங்கலிகீஂ சவ்யஂ ஸமபாகாநி பேஷயேத்| கல்யே லிப்த்வாऽऽயஸீஂ பாத்ரீஂ மத்யாஹ்நே பக்ஷயேதிதம்||௧௭|| வாதாஸ்ரே ஸர்வதோஷேऽபி பரஂ ஶூலாந்விதே ஹிதம்| |௧௮|
| यथार्हस्नेहपीतं च वामितं मृदु रूक्षयेत्||१५|| त्रिफलाव्योषपत्रैलात्वक्क्षीरीचित्रकं वचाम्| विडङ्गम् ं पिप्पलीमूलं लोमशां वृषकं त्वचम्||१६|| ऋद्धिं लाङ्गलिकीं चव्यं समभागानि पेषयेत्| कल्ये लिप्त्वाऽऽयसीं पात्रीं मध्याह्ने भक्षयेदिदम्||१७|| वातास्रे सर्वदोषेऽपि परं शूलान्विते हितम्| |१८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யோ யஸ்யார்ஹஃ ஸ்நேஹஸ்தஂ பீதவந்தஂ கதவமநஂ ச மது கத்வா ரூக்ஷயேத்| ஸ௦-த்ரிபலாதீநி ஸமாஂஶாநி ஜலேந பேஷயேத்| பிஷ்ட்வா ச ப்ரபாதே லௌஹீஂ பாத்ரீஂ லிப்த்வா மத்யாஹ்ந இதஂ பக்ஷயேத்| ஏதச்ச வாதரக்தே ஸர்வதோஷேऽபி பரஂ ஶூலாந்விதே ஹிதம்|
Adhikarana வாதரக்தே த்ரிதோஷஜே கோகிலாக்ஷகக்வாதஃ (௧௮-௧௯) · Śloka ௧௯
| கோகிலாக்ஷகநிர்யூஹஃ பீதஸ்தச்சாகபோஜிநா||௧௮|| கபாப்யாஸ இவ க்ரோதஂ வாதரக்தஂ நியச்சதி| |௧௯|
| कोकिलाक्षकनिर्यूहः पीतस्तच्छाकभोजिना||१८|| कृपाभ्यास इव क्रोधं वातरक्तं नियच्छति| |१९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கோகிலாக்ஷபோஜிநா கோகிலாக்ஷகக்வாதஃ பீதோ வாதரக்தஂ ஶமயதி| கபாப்யாஸஃ க்ரோதஂ யதா|
Adhikarana வாதரக்தே த்ரிதோஷஜே லேலீதகீவஸா (௧௯-௨௦) · Śloka ௨௦
| பஞ்சமூலஸ்ய தாத்ர்யா வா ரஸைர்லேலீதகீஂ வஸாம்||௧௯|| குடஂ ஸுரூடமப்யங்கே ப்ரஹ்மசாரீ பிபந் ஜயேத்| |௨௦|
| पञ्चमूलस्य धात्र्या वा रसैर्लेलीतकीं वसाम्||१९|| ख़ुडं सुरूढमप्यङ्गे ब्रह्मचारी पिबन् जयेत्| |२०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பஞ்சமூலஸ்ய ரஸைராமலகரஸைர்வா லேலீதகீஂ வஸாஂ ப்ரஹ்மசாரீ பிபந் ஶரீரே குடஂ ஸுஸ்திரீபூதமபி ஜயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே இத்யாப்யந்தரஂ கர்மஂ வாதரக்தே அதஃ பரஂ பாஹ்யம் (௨௦) · Śloka ௨௦
| இத்யாப்யந்தரமுத்திஷ்டஂ கர்மபாஹ்யமதஃ பரம்||௨௦||
| इत्याभ्यन्तरमुद्दिष्टं कर्मबाह्यमतः परम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இதி-ஏவஂ, அப்யந்தரஂ கர்ம-சிகித்ஸிதமுக்தம்| ஸ௦-அதஃ பரஂ பாஹ்யஂ கர்மோச்யதே|
Adhikarana வாதரக்தே ஜ்வரதாஹார்தௌ ஆரநாலதைலம் (௨௧) · Śloka ௨௧
ஆரநாலாடகே தைலஂ பாதஸர்ஜரஸஂ ஶதம்| ப்ரபூதே கஜிதஂ தோயே ஜ்வரதாஹார்திநுத்பரம்||௨௧||
आरनालाढके तैलं पादसर्जरसं शृतम्| प्रभूते ख़जितं तोये ज्वरदाहार्तिनुत्परम्||२१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-காஞ்ஜிகஸ்யாடகே தைலஂ சதுர்தபாகஸர்ஜரஸஂ பக்வஂ ப்ரபூதே ஜலே மதிதஂ பரஂ ஜ்வரதாஹார்திநுத்|
Adhikarana வாதரக்தே ரூஜாயாஂ பிண்டதைலம் (௨௨) · Śloka ௨௨
ஸமதூச்சிஷ்டமஞ்ஜிஷ்டஂ ஸஸர்ஜரஸஸாரிவம்| பிண்டதைலஂ ததப்யங்காத்வாதரக்தருஜாபஹம்||௨௨||
समधूच्छिष्टमञ्जिष्ठं ससर्जरससारिवम्| पिण्डतैलं तदभ्यङ्गाद्वातरक्तरुजापहम्||२२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பூர்வோக்தஂ தைலஂ பக்வஂ ஸஹ மதூச்சிஷ்டமஞ்ஜிஷ்டாஸர்ஜரஸஸாரிவாபிராவாபரூபாபிர்வர்ததே யத்ததேவபூதஂ ஸத்பிண்டதைலமுச்யதே| தச்சாப்யங்காத்வாதரக்தருஜாஹரம்|
Adhikarana வாதரக்தே ரூஜாயாஂ தஶமூலஶதக்ஷீரேண பரிஷேகஃ,வாதரக்தே ரூஜாயாஂ கோஷ்ணஸர்பிஷா (௨௩) · Śloka ௨௩
தஶமூலஶதஂ க்ஷீரஂ ஸத்யஃ ஶூலநிவாரணம்| பரிஷேகோऽநிலப்ராயே தத்வத்கோஷ்ணேந ஸர்பிஷா||௨௩||
दशमूलशृतं क्षीरं सद्यः शूलनिवारणम्| परिषेकोऽनिलप्राये तद्वत्कोष्णेन सर्पिषा||२३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஶமூலேந க்ஷீரஂ ஸித்தஂ ஶீக்ரமேவ ஶூலஹத், பரிஷேகேணேத்யர்தாதவகம்யதே| அத ஏவாஹ-பரிஷேகோऽநிலப்ராயே| ததேவ கோஷ்ணேந ஸர்பிஷா-கதேந, ஹிதஃ|
Adhikarana வாதரக்தே ஸ்தம்பாத்யார்தே மதுரஸித்தஸ்நேஹைஃ பரிஷேகஃ (௨௪) · Śloka ௨௪
ஸ்நேஹைர்மதுரஸித்தைர்வா சதுர்பிஃ பரிஷேசயேத்| ஸ்தம்பாக்ஷேபகஶூகார்தஂ கோஷ்ணைர்தாஹே து ஶீதலைஃ||௨௪||
स्नेहैर्मधुरसिद्धैर्वा चतुर्भिः परिषेचयेत्| स्तम्भाक्षेपकशूकार्तं कोष्णैर्दाहे तु शीतलैः||२४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதவா ஸ்தம்பாதிபிரார்தஂ நரஂ சதுர்பிர்மதுரத்ரவ்யஸாதிதைஃ ஸ்நேஹைஃ கோஷ்ணைஃ பரிஷேசயேத்| தாஹே புநஸ்தைரேவ ஶீதைஃ பரிஷேசயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே ஸ்தம்பாத்யார்தேகவ்யாதிக்ஷீரைஃ (௨௫) · Śloka ௨௫
தத்வத்கவ்யாவிகச்சாகைஃ க்ஷீரைஸ்தைலவிமிஶ்ரிதைஃ| |௨௫|
तद्वद्गव्याविकच्छागैः क्षीरैस्तैलविमिश्रितैः| |२५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அதவா, கவ்யாவிகச்சாகைஃ க்ஷீரைஸ்தைலவிமிஶ்ரிதைஃ கோஷ்ணைஃ ஸ்தம்பாக்ஷேபகஶூலார்தஂ தத்வத்-ப்ராக்வத், பரிஷேசயேத்| தாஹே புநரேதைரேவ க்ஷீதைஃ பரிஷேசயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே ஸ்தம்பாத்யார்தேஜீவநீயக்வாதைஃவாதரக்தே ஸ்தம்பாலகுபஞ்சமூலக்வாதைஃ (௨௫) · Śloka ௨௫
| நிஃக்வாதைர்ஜீவநீயாநாஂ பஞ்சமூலஸ்ய வா லகோஃ||௨௫||
| निःक्वाथैर्जीवनीयानां पञ्चमूलस्य वा लघोः||२५||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஜீவநீயாநாஂ த்ரவ்யாணாஂ நிஃக்வாதைர்லகோர்வா பஞ்சமூலஸ்ய க்வாதைஃ கோஷ்ணைஃ ஸ்தம்பாத்யார்தஂ பரிஷேசயேத்| தாஹே து ஶீதலைஃ|
Adhikarana வாதரக்தே ஸ்தம்பத்யார்தேத்ராக்ஷேக்ஷுரஸாத்யைஃ (௨௬) · Śloka ௨௬
த்ராக்ஷேக்ஷுரஸமத்யாநி ததிமஸ்த்வம்லகாஞ்ஜிகம்| ஸேகார்தஂ தண்டுலக்ஷௌத்ரஶர்கராம்பஶ்ச ஶஸ்யதே||௨௬||
द्राक्षेक्षुरसमद्यानि दधिमस्त्वम्लकाञ्जिकम्| सेकार्थं तण्डुलक्षौद्रशर्कराम्भश्च शस्यते||२६||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாஹே த்ராக்ஷாரஸ இக்ஷுரஸ மத்யாநி ததிமஸ்த்வம்லகாஞ்ஜிகஂ ஸேகார்தஂ ஶஸ்யதே| ததா, தண்டுலாம்பஃ க்ஷௌத்ராம்பஃ ஶர்கராம்பஶ்ச ஸேகார்தஂ ஶஸ்யதே|
Adhikarana வாதரக்தே தாஹரூக்ல்கமேஷு ப்ரியநாரீஸ்பர்ஶஃ (௨௭) · Śloka ௨௭
ப்ரியாஃ ப்ரியஂவதா நார்யஶ்சந்தமார்த்ரகரஸ்தநாஃ| ஸ்பர்ஶஶீதாஹ் ஸுகஸ்பர்ஶா க்நந்தி தாஹஂ ருஜஂ க்லமம்||௨௭||
प्रियाः प्रियंवदा नार्यश्चन्दमार्द्रकरस्तनाः| स्पर्शशीताह् सुखस्पर्शा घ्नन्ति दाहं रुजं क्लमम्||२७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நார்யஃ ப்ரியாஃ-வல்லபாஃ, ப்ரியவசஸஶ்சந்தநோநார்த்ராஃ கராஃ ஸ்தநாஶ்ச யாஸாஂ தாஂ ஏவஂவிதாஃ ஸ்பர்ஶேந ஶீதாஃ ஸுகஸ்பர்ஶாஶ்ச் தாஹஂ [ ருஜஂ ] க்லமஂ ச க்நந்தி|
Adhikarana வாதரக்தே ஸராகாதிகே ப்ரபௌண்டரீகாதிலேபஃ (௨௮-௨௯) · Śloka ௨௯
ஸராகே ஸருஜே தாஹே ரக்தஂ ஹத்வா ப்ரலேபயேத்| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாதார்வீமதுகசந்தநைஃ||௨௮|| ஸிதோபலைரகாஸக்துமஸூரோஶீரபத்மகைஃ| லேபோ ருக்தாஹவீஸர்பராகஶோபநிபர்ஹணஃ||௨௯||
सरागे सरुजे दाहे रक्तं हृत्वा प्रलेपयेत्| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठादार्वीमधुकचन्दनैः||२८|| सितोपलैरकासक्तुमसूरोशीरपद्मकैः| लेपो रुग्दाहवीसर्परागशोफनिबर्हणः||२९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தாஹே ஸராகே ஸதி ரக்தஂ ஹத்வா ப்ரபௌண்டரீகாதிபிர்லேபஃ கார்யஃ| ஸ ச லேபோ ருக்தாஹாதிநிபர்ஹணஃ| தார்வீ-தாருஹரித்ரா| மதுகஂ-யஷ்டீமது| ஸிதோபலா-ஶர்கரா| ஏரகாஸக்துஃ-ஏரகாபீஜஸக்துஃ|
Adhikarana வாதரக்தே ஶூலே வாரந்தஸித்தஃ கஶரோ உபநாஹநம் (௩௦) · Śloka ௩௦
வாதக்நைஃ ஸாதிதஃ ஸ்நிக்தஃ கஶரோ முத்கபாயஸஃ| திலஸர்ஷபபிண்டைஶ்ச ஶூலக்நமுபநாஹநம்||௩௦||
वातघ्नैः साधितः स्निग्धः कृशरो मुद्गपायसः| तिलसर्षपपिण्डैश्च शूलघ्नमुपनाहनम्||३०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கஶரஃ-திலமுத்காதிகதோ, வாதக்நைஃ ஸாதிதோ முத்ரபாயஸோ-முத்ரக்ஷீரே யோ மிஶ்ரிதஃ, திலஸர்ஷபபிண்டைஶ்சைததுபநாஹநஂ ஶூலக்நம்|
Adhikarana வாதரக்தே ஸ்தம்பாதிகே ஔதகாதிவேஸவாராஃ வாதரக்தே ஸ்தம்பாஔதகாதிவஸா (௩௧-௩௨) · Śloka ௩௨
ஔதகப்ரஸஹாநூபவேஸவாராஃ ஸுஸஂஸ்கதாஃ| ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸ்நேஹயுக்தாஃ ஸ்யுருபநாஹநே||௩௧|| ஸ்தம்பதோதருகாயாமஶோபாங்கக்ரஹநாஶநாஃ| ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸித்தா ஸபயஸ்கா வஸாऽபி வா||௩௨||
औदकप्रसहानूपवेसवाराः सुसंस्कृताः| जीवनीयौषधैः स्नेहयुक्ताः स्युरुपनाहने||३१|| स्तम्भतोदरुगायामशोफाङ्गग्रहनाशनाः| जीवनीयौषधैः सिद्धा सपयस्का वसाऽपि वा||३२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஔதகாத்யா ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸாதிதாஃ ஸ்நேஹயுக்தாஃ ஸுஸஂஸ்கதா உபநாஹேந ஸ்தம்பாதிநாஶநாஃ ஸ்யுஃ| அதவா, ஔதகாதீநாஂ வஸா ஜீவநீயௌஷதைஃ ஸித்தா ஸபயஸ்கா ஸ்தம்பாதிநாஶநா ஸ்யாத்|
Adhikarana வாதரக்தே ஸ்தம்பாத்யார்தே கதாதிலேபஃ வாதரக்தே ஸ்தம்பா பஷ்டதிலலேபஃ (௩௩) · Śloka ௩௩
கதஂ ஸஹசராந்மூலஂ ஜீவந்தீ சாகலஂ பயஃ| லேபஃ பிஷ்டாஸ்திலாஸ்தத்வத்பஷ்டாஃ பயஸி நிவதாஃ||௩௩||
घृतं सहचरान्मूलं जीवन्ती छागलं पयः| लेपः पिष्टास्तिलास्तद्वद्भृष्टाः पयसि निवृताः||३३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸஹசரஜீவந்தீமூலகல்கோ கதச்சாகபயோமிஶ்ரோ லேப உபயோகீ பவதி| பிஷ்டாஸ்திலா பஷ்டாஃ-பஜிதாஃ, பயஸி-க்ஷீரே, நிவதாஃ-ப்ரக்ஷிப்தாஃ, தத்வத்-ப்ராக்வத் ப்ரலேபே யோஜ்யாஃ|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகேதிகே ஶூலே உமைரண்ட்லேபௌ (௩௪) · Śloka ௩௪
க்ஷாரப்ரிஷ்டக்ஷுமாஂ லேபமேரண்டஸ்ய பலாநி வா| குகார்ச்சூலநிவத்த்யர்தஂ ஶதாஹ்வாஂ வாऽநிலேऽதிகே||௩௪||
क्षारप्रिष्टक्षुमां लेपमेरण्डस्य फलानि वा| कुघार्च्छूलनिवृत्त्यर्थं शताह्वां वाऽनिलेऽधिके||३४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷுமாஂ-அதஸீஂ, க்ஷீரேண பிஷ்டாமதிகேऽநிலே ஶூலநிவத்யர்தஂ லேபஂ குர்யாத்| யத்வா, ஏரண்டஸ்ய பலாநி க்ஷீரபிஷ்டாநி ஶூலநிவத்த்யர்தஂ லேபஂ குர்யாத்| யத்வா, ஶதபுஷ்பாஂ க்ஷீரே பிஷ்ட்வா ஶூலநிவத்த்யர்தஂ லேபஂ குர்யாத்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகேமூத்ராதிபவ்கஂ கதஂ அம்யஞ்ஜநம் (௩௫) · Śloka ௩௫
மூத்ரக்ஷாரஸுராபக்வஂ கதமப்யஞ்ஜநே ஹிதம்| |௩௫|
मूत्रक्षारसुरापक्वं ग़ृतमभ्यञ्जने हितम्| |३५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மூத்ராதிபிஃ ஸித்தஂ கதமதிகேऽநிலேऽப்யஞ்ஜநே ஹிதம்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதாதிகே ஸித்தஂ ஶுக்தஂ ஸேகாப்யங்கே (௩௬) · Śloka ௩௬
| ஸித்தஂ ஸமது ஶுக்தஂ வா ஸேகாப்யங்கே|௩௫| |௩௬|
| सिद्धं समधु शुक्तं वा सेकाभ्यङ्गे|३५| |३६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶுக்தஂ-சுக்ரஂ, ஸித்தஂ ஸமாக்ஷிகஂ ஸேகே பரிஷேகேऽப்யங்கே ச ஹிதம்||௩௬||
Adhikarana வாதரக்தேரக்தே கபோத்தரே ஶூலே கஹதூமாதிலேபஃ (௩௫-௩௬) · Śloka ௩௬
| கபோத்தரே||௩௫|| கஹதூமோ வசா குஷ்டஂ ஶதாஹ்வா ரஜநீத்வயம்| ப்ரலேபஃ ஶூலநுத்வாதரக்தே|௩௬|
| कफोत्तरे||३५|| गृहधूमो वचा कुष्ठं शताह्वा रजनीद्वयम्| प्रलेपः शूलनुद्वातरक्ते|३६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபோத்தரே வாதரக்தே கஹதூமாதிப்ரலேபோ ஹிதோ பவதி| ஶதாஹ்வா-ஶதபுஷ்பா| ரஜநீத்வயஂ-ஹரித்ரே த்வே|
Adhikarana வாதரக்தே வாதரக்தேகபோத்தரே மதுஶிப்ருபீஜலேபஃ (௩௬-௩௭) · Śloka ௩௭
| வாதகபோத்தரே||௩௬|| மதுஶிக்ரோர்ஹிதஂ தத்வத்பீஜஂ தாந்யாம்லஸஂயுதம்| |௩௭|
| वातकफोत्तरे||३६|| मधुशिग्रोर्हितं तद्वद्बीजं धान्याम्लसंयुतम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதகபோத்தரே வாதரக்தே மதுஶிக்ரோர்பீஜஂ காஞ்ஜிகஸஂயுக்தஂ தத்வத்-ப்ரலேபே ஹிதம்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதரக்தே அம்லைஃ ஸேசநம் (௩௭) · Śloka ௩௭
| முஹூர்தலிப்தமம்லைஶ்ச ஸிஞ்சேத்வாதகபோத்தரே||௩௭||
| मुहूर्तलिप्तमम्लैश्च सिञ्चेद्वातकफोत्तरे||३७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதகபோத்தரே வாதரக்தே முஹூர்தலிப்தமர்தாதேவ காஞ்ஜிகபிஷ்டமதுஶிக்ருபீஜேந லிப்தமம்லைஃ-ஶுக்தாதிபிஃ, ஸிஞ்சேத்|
Adhikarana வாதரக்தே உத்தாநே லேபாதயஃ (௩௮) · Śloka ௩௮
உத்தாநஂ லேபநாப்யங்கபரிஷேகாவகாஹநைஃ| |௩௮|
उत्तानं लेपनाभ्यङ्गपरिषेकावगाहनैः| |३८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-உத்தாநஂ வாதரக்தஂ லேபாதிபிராசரேத்-சிகித்ஸேத்|
Adhikarana வாதரக்தே கம்பீரே லேபாதயஃ (௩௮) · Śloka ௩௮
| விரேகாஸ்தாபநஸ்நேஹபாநைர்கம்பீரமாசரேத்||௩௮||
| विरेकास्थापनस्नेहपानैर्गम्भीरमाचरेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கம்பீரஂ வாதஶோணிதஂ விரேகாதிபிராசரேத்|
Adhikarana வாதரக்தே வாதரக்தேஷ்லேஷ்மோத்தரே கோஷ்ணா லேபாத்யாஃ ஶீதலேபநாத்யௌர்விதாஹாதிவத்தி (௩௯) · Śloka ௩௯
வாதஶ்லேஷ்மோத்தரே கோஷ்ணா லேபத்யாஸ்தத்ர ஶீதலைஃ| விதாஹஶோபருக்கண்டூவிவத்திஃ ஸ்தம்பநாத்பவேத்||௩௯||
वातश्लेष्मोत्तरे कोष्णा लेपद्यास्तत्र शीतलैः| विदाहशोफरुक्कण्डूविवृद्धिः स्तम्भनाद्भवेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதஶ்லேஷ்மோத்தர உத்தாநே வாதஶோணிதே லேபாத்யாஃ கோஷ்ணா ஹிதாஃ| தத்ர-தஸ்மிந் வாதஶ்லேஷ்மோத்தரே, ஶீதலைர்லேபநைஃ ஸ்தம்பநாத் விதாஹாதீநாஂ விவத்பிர்பவதி|
Adhikarana வாதரக்தே பித்தரக்தோத்தரே ஹிமாலே பாத்யாஃ உஷ்ணைஃ ல்போஷாதயஃ (௪௦) · Śloka ௪௦
பித்தரக்தோத்தரே வாதரக்தே லேபாதயோ ஹிமாஃ| உஷ்ணைஃ ப்லோஷோஷருக்ராகஸ்வேதாவதரணோத்பவஃ||௪௦||
पित्तरक्तोत्तरे वातरक्ते लेपादयो हिमाः| उष्णैः प्लोषोषरुग्रागस्वेदावदरणोद्भवः||४०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதரக்தே பித்தரக்தோத்தரே ஹிமாஃ ஶீதா லேபாதயோ ஹிதாஃ| தத்ர பித்தரக்தோத்தரே வாதரக்த உஷ்ணைர்லேபைஃ ப்லேஷாதயோ பவந்தி|
Adhikarana வாதரக்தே மதுயஷ்டீதைலம் (௪௧-௪௪) · Śloka ௪௪
மதுயஷ்ட்யாஃ பலஶதஂ கஷாயே பாதஶேஷிதே| தைலாடகஂ ஸமக்ஷீரஂ பசேத்கல்கைஃ பலோந்மிதைஃ||௪௧|| ஸ்திராதாமலகீதூர்வாபயஸ்யாபீருசந்தநைஃ| லோஹஹஂஸபதீமாஂஸீத்விமேதாமதுபர்ணிபிஃ||௪௨|| காகோலீக்ஷீரகாகோலீஶதபுஷ்பர்த்திபத்மகைஃ| ஜீவகர்ஷபஜீவந்தீத்வக்ऽऽபத்ரநகவாலகைஃ||௪௩|| ப்ரபௌண்டரீகமஞ்ஜிஷ்டாஸாரிவைந்த்ரீவிதுந்நகைஃ| சதுஷ்ப்ரயோகஂ வாதஸக்ऽऽபித்ததாஹஜ்வரார்திநுத்||௪௪||
मधुयष्ट्याः पलशतं कषाये पादशेषिते| तैलाढकं समक्षीरं पचेत्कल्कैः पलोन्मितैः||४१|| स्थिरातामलकीदूर्वापयस्याभीरुचन्दनैः| लोहहंसपदीमांसीद्विमेदामधुपर्णिभिः||४२|| काकोलीक्षीरकाकोलीशतपुष्पर्द्धिपद्मकैः| जीवकर्षभजीवन्तीत्वक्ऽऽपत्रनख़वालकैः||४३|| प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठासारिवैन्द्रीवितुन्नकैः| चतुष्प्रयोगं वातसृक्ऽऽपित्तदाहज्वरार्तिनुत्||४४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மதுயஷ்ட்யாஃ பலஶதஂ க்வாதகல்பநயா க்வதிதஂ தஸ்மிந்கஷாயே பாதஶேஷிதே சதுர்பாகாவஶிஷ்டே தைலஸ்யாடகஂ ஸமக்ஷீரமாடகப்ரமாணேந க்ஷீரேண துல்யஂ ஸ்திராதிபிஃ பலோந்மிதைஃ கல்கீகதைர்யுக்தஂ பசேத்| தத்தைலஂ சதுஷ்ப்ரயோகஂ-பாநே நஸ்யேऽநுவாஸநே பஸ்தௌ ச யோஜிதஂ, வாதாஸகாதீநாமர்திநுத்பவேத்| ஸ்திரா-ஶாலிபர்ணீ| தாமலகீ-பூதாத்ரீ| பயஸ்யா-அர்கபுஷ்பீ| அபீருஃ-ஶதாவரீ| லோஹஂ-அகரு| ஹஂஸபதீ-கீடமாரீ| மதுபர்ணீ-குடூசீ| ஐந்த்ரீ-விஶாலா| விதுந்நகஂ-பரிபேலவம்|
Adhikarana வாதரக்தே பலாதைலம் (௪௫-௪௬) · Śloka ௪௬
பலாகஷாயகல்காப்யாஂ தைலஂ க்ஷீரஸமஂ பசேத்| ஸஹஸ்ரஶதபாகஂ தத்வாதாஸக்வாதரோகநுத்||௪௫|| ரஸாயநஂ முக்யதமமிந்த்ரியாணாஂ ப்ரஸாதநம்| ஜீவநஂ பஹணஂ ஸ்வர்யஂ ஶுக்ராஸக்தோஷநாஶநம்||௪௬||
बलाकषायकल्काभ्यां तैलं क्षीरसमं पचेत्| सहस्रशतपाकं तद्वातासृग्वातरोगनुत्||४५|| रसायनं मुख़्यतममिन्द्रियाणां प्रसादनम्| जीवनं बृहणं स्वर्यं शुक्रासृग्दोषनाशनम्||४६||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பலாகஷாயேண கல்கேந ச தைலஂ க்ஷீரேண ஸமஂ துல்யஂ பசேத்| தத்-தைலஂ, ஸஹஸ்ரபாகஂ ஶதபாகஂ வா வாதஶோணிதவாதரோகஹரம்| ததா, முக்யதமஂ-ஶ்ரேஷ்டம், தத்ரஸாயநமிந்த்ரியாணாஂ-சக்ஷுராதீநாஂ, ப்ரஸாதநஂ-ப்ரஸாதஜநகம்| ஜீவநஂ-ப்ராணதாரணம்| பஂஹணஂ-உபசயகரம்| ஸ்வர்யஂ-ஸ்வரகரம்| ஶுக்ராஸக்தோஷாணாஂ நாஶநம்|
Adhikarana வாதரக்தே மார்கஸஂரோதாத்குபிஏ வாதே ஆட்சவாதோக்தஂ கர்ம, ததஃ ஸ்நேஹநாதி (௪௭-௪௮) · Śloka ௪௮
குபிதே மார்கஸஂரோதாந்மேதஸோ வா கபஸ்ய வா| அதிவத்த்யாऽநிலே ஶஸ்தஂ நாதௌ ஸ்நேஹநபஂஹணம்||௪௭|| கத்வா தத்ராட்யவாதோக்தஂ வாதஶோணிதிகஂ ததஃ| பேஷஜஂ ஸ்நேஹநஂ குர்யாத்யச்ச ரக்தப்ரஸாதநம்||௪௮||
कुपिते मार्गसंरोधान्मेदसो वा कफस्य वा| अतिवृद्ध्याऽनिले शस्तं नादौ स्नेहनबृंहणम्||४७|| कृत्वा तत्राढ्यवातोक्तं वातशोणितिकं ततः| भेषजं स्नेहनं कुर्याद्यच्च रक्तप्रसादनम्||४८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அநிலே-வாதே, மேதஸோऽதிவத்த்யா கபஸ்ய வாऽதிவத்த்யா மார்கஸஂரோதாத் காரணாத் குபிதே ஸ்நேஹநபஂஹணமௌஷதமாதௌ ந ஶஸ்தம்| தத்ர-மேதஸாவதே கபாவதே வா வாதே, ஆட்யவாதோக்தஂ யச்சிகித்ஸிதமுக்தஂ தத்கார்யம்| ததஃ-அநந்தரஂ, வாதஶோணிதிகஂ ஸ்நேஹநஂ பேஷஜஂ குர்யாத்| யச்சாபி ரக்தஸ்ய ப்ரஸாதநஂ ததபி குர்யாத்| வாதஶோணிதசிகித்ஸிதமுக்த்வா ப்ராணாதிசிகித்ஸாமாஹ-
Adhikarana ப்ராணாத்யாவதவாதரக்தேசிகித்ஸா (௪௯) · Śloka ௪௯
ப்ராணாதிகோபே யுகபத்யதோத்திஷ்டஂ யதாமயம்| யதாஸந்நஂ ச பைஷஜ்யஂ விகல்ப்யஂ ஸ்யாத்யதாபலம்||௪௯||
प्राणादिकोपे युगपद्यथोद्दिष्टं यथामयम्| यथासन्नं च भैषज्यं विकल्प्यं स्याद्यथाबलम्||४९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ப்ராணாதீநாஂ பஞ்சாநாஂ யுகபத்-துல்யகாலஂ கோபே, யதோத்திஷ்டஂ-யதோக்தவாதவ்யாதிசிகித்ஸாநதிக்ரமேண, யதாமயஂ-ப்ராணாதிகோபஜநிதரோகாத்யபேக்ஷயா, யதாஸந்நஂ-ப்ராணாதீநாமந்யதமமாஸந்நமநதிக்ரம்ய, யஸ்மிந்நேவ ரோகே ய ஏவ ப்ராணாதீநாமந்யதம ஆஸந்நஸ்தமேவ சிகித்ஸேத்| யதாபலஂ-பலாநதிக்ரமேண, ப்ராணாதீநாமந்யதமஸ்ய பலிநஃ பூர்வப்ரதீகாரஂ குர்யாத்| இத்யேவமத்ர பைஷஜ்யஂ-ஔஷதஂ, விகல்ப்யஂ-விகல்பநீயஂ, ஸ்யாத்-பவேத்|
Adhikarana வாதே ஸாமே ஸ்வேதாதயஃ (௫௦) · Śloka ௫௦
நீதே நிராமதாஂ ஸாமே ஸ்வேதலங்கநபாசநைஃ| ரூக்ஷைஶ்சாலேபஸேகாத்யைஃ குர்யாத்கேவலவாதநுத்||௫௦||
नीते निरामतां सामे स्वेदलङ्घनपाचनैः| रूक्षैश्चालेपसेकाद्यैः कुर्यात्केवलवातनुत्||५०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸாமே வாதே ஸ்வேதாதிபிஸ்ததா ரூக்ஷைஃ ஸேகலேபாதிபிர்நிராமதாஂ நீதே பஶ்சாத் கேவலவாதநுத்-ஶுத்தவாதசிகித்ஸிதஂ, குர்யாத்|
Adhikarana ஶோஷாதயோ வாதரக்தேரோகா நவாஃ ஸாத்யாஃ (௫௧-௫௩) · Śloka ௫௩
ஶோஷாக்ஷேபணஸங்கோசஸ்தம்பஸ்வபநகம்பநம்| ஹநுஸ்ரஂஸோऽர்திதஂ காஞ்ஜ்யஂ பாங்குல்யஂ குடவாததா||௫௧|| ஸந்திச்யுதிஃ பக்ஷவதோ மேதோமஜ்ஜாஸ்திகா கதாஃ| ஏதே ஸ்தாநஸ்ய காம்பீர்யாத்ஸித்யேயுர்யத்நதோ நவாஃ||௫௨|| தஸ்மாஜ்ஜயேந்நவாநேதாந் பலிநோ நிருபத்ரவாந்| |௫௩|
शोषाक्षेपणसङ्कोचस्तम्भस्वपनकम्पनम्| हनुस्रंसोऽर्दितं ख़ाञ्ज्यं पाङ्गुल्यं ख़ुडवातता||५१|| सन्धिच्युतिः पक्षवधो मेदोमज्जास्थिगा गदाः| एते स्थानस्य गाम्भीर्यात्सिध्येयुर्यत्नतो नवाः||५२|| तस्माज्जयेन्नवानेतान् बलिनो निरुपद्रवान्| |५३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶோஷஃ-அங்கஶோஷஃ| ஆக்ஷேபணஂ-ஆயாமஃ| ஸங்கோசஃ-அங்காவயவாநாம்| ஸ்தம்போ-தண்டவத் ஸ்தப்ததா| ஸ்வபநஂ-அசைதந்யம்| கம்பநஂ-வேபதுஃ| ஹநுஸ்ரஂஸோ-ஹநுப்ரஂஶஃ| அர்தித்தஂ-வாயுநா வக்ரீகதஂ வக்ரார்தம்| காஞ்ஜ்யஂ-கஞ்ஜதா| பாங்குல்யஂ-பங்குதா| குடவாதோ-வாதஶோணிதம்| ஸந்திச்யுதிஃ-ஸ்தாநாத்ப்ரஂஶஃ| பக்ஷவதஃ-பக்ஷாகாதஃ| ததா, யே கதாஃ-ரோகாஃ, மேதஆதிஸ்தாநஸ்தா பவந்தி த ஏதே ஸ்தாநஸ்ய காம்பீர்யபாவேந ஜாதா நவாஃ-அசிரகாலோத்பந்நாஃ, யத்நதஃ ஸித்யேயுஃ, பலிநஃ புஂஸஃ| தஸ்மாதேதாந் ஶோஷாதீந் நிருபத்ரவாந் [ நவாந்- ] ஶீக்ரஜந்மநோ, ஜயேத்-சிகித்ஸேத்|
Adhikarana வாதே பித்தாவதே பர்யாயேண ஶீதோஷ்ணா க்ரியா வாதே பித்தாவதே ஜீவநீயஂ ஸர்பிஃ தந்வமாஂஸாதி ச (௫௩-௫௪) · Śloka ௫௪
| வாயௌ பித்தாவதே ஶீதாமுஷ்ணாஂ ச பஹுஶஃ க்ரியாம்||௫௩|| வ்யத்யாஸாத்யோஜயேத்ஸர்பிர்ஜீவநீயஂ ச பாயயேத்| தந்வமாஂஸஂ யவாஃ ஶாலிர்விரேகஃ க்ஷீரவாந் மதுஃ||௫௪||
| वायौ पित्तावृते शीतामुष्णां च बहुशः क्रियाम्||५३|| व्यत्यासाद्योजयेत्सर्पिर्जीवनीयं च पाययेत्| धन्वमांसं यवाः शालिर्विरेकः क्षीरवान् मृदुः||५४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாயௌ பித்தாவதே வ்யத்யாஸாத்-பர்யாயேண, ஶீதாமுஷ்ணாஂ ச க்ரியாஂ பஃஉஶஃ-ஶதஶோ, யோஜயேத்| ததா, ஜீவநீயஂ ஸர்பிஸ்தமாதுரஂ பாயயேத்| அத்ர ச பித்தாவதே வாயௌ தந்வமாஂஸஂ-ஜாங்கலஂ பிஶிதஂ, யோஜ்யம்| யவாஃ ஶாலயஶ்ச, ததா க்ஷீரவாந்-க்ஷீரயுக்தோ, மதுர்விரேகோ யோஜ்யஃ|
Adhikarana வாதரக்தே பித்தா ஸக்ஷீரா பஸ்தயோऽநு வாஸநஂ ச (௫௫) · Śloka ௫௫
ஸக்ஷீரா பஸ்தயஃ க்ஷீரஂ பஞ்சமூலபலாஶதம்| காலேऽநுவாஸநஂ தைலைர்மதுரௌஷதஸாதிதைஃ||௫௫||
सक्षीरा बस्तयः क्षीरं पञ्चमूलबलाशृतम्| कालेऽनुवासनं तैलैर्मधुरौषधसाधितैः||५५||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அத்ராபி பித்தாவதே வாயௌ பஸ்தயஃ ஸக்ஷீரா யோஜ்யாஃ| பஞ்சமூலஂ-மஹத், தேந பலாஸஹிதேந ஶதஂ க்ஷீரஂ ப்ரயோக்தவ்யம்| காலே-யதாவஸரமநுவாஸநயோக்யே, மதுரௌஷதஸாதிதைஸ்தைலைரநுவாஸநஂ தேயம்|
Adhikarana வாதரக்தே பித்தா மதுயஷ்டீதைலாதிநா ஸேசநம் (௫௬) · Śloka ௫௬
யஷ்டீமதுபலாதைலகதக்ஷீரைஶ்ச ஸேசநம்| பஞ்சமூலகஷாயேண வாரிணா ஶீதலேந வா||௫௬||
यष्टीमधुबलातैलघृतक्षीरैश्च सेचनम्| पञ्चमूलकषायेण वारिणा शीतलेन वा||५६||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மதுயஷ்டிதைலேந பலாதைலேந கதேந க்ஷீரேண ச ஸேசநஂ ஹிதம்| பஞ்சமூலஸ்ய கஷாயேண-க்வாதேந, வா ஶீதலேந வாரிணா பித்தாவதே வாதே ஸேசநஂ யோஜ்யம்|
Adhikarana வாதரக்தேகபாவதே யவாந்நாதி ஸ்வேதநிரூஹாதயஃ புராண கதாதி ச (௫௭-௫௮) · Śloka ௫௮
கபாவதே யவாந்நாநி ஜாங்கலா மகபக்ஷிணஃ| ஸ்வேதாஸ்தீக்ஷ்ணா நிரூஹாஶ்ச வமநஂ ஸவிரேசநம்||௫௭|| புராணஸர்பிஸ்தைலஂ ச திலஸர்ஷபஜஂ ஹிதம்| |௫௮|
कफावृते यवान्नानि जाङ्गला मृगपक्षिणः| स्वेदास्तीक्ष्णा निरूहाश्च वमनं सविरेचनम्||५७|| पुराणसर्पिस्तैलं च तिलसर्षपजं हितम्| |५८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபாவதே யவாந்நாநி ஹிதாநி| ஜாங்கலா மகாஃ பக்ஷிணஶ்ச ததா ஸ்வேதா ஹிதாஃ| தீக்ஷ்ணா நிரூஹாஃ-ஆஸ்தாபநவிஶேஷாஶ்ச| தீக்ஷ்ணஂ வமநஂ ஸவிரேசநஂ ஹிதம்| புராணஂ ச ஸர்பிஃ, திலஸர்ஷபஜஂ ச தைலஂ ஹிதம்|
Adhikarana வாதே கபாவதே ஆதௌ பித்தஜயஃ (௫௮) · Śloka ௫௮
| ஸஂஸஷ்டே கபபித்தாப்யாஂ பித்தமாதௌ விநிர்ஜயேத்||௫௮||
| संसृष्टे कफपित्ताभ्यां पित्तमादौ विनिर्जयेत्||५८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபபித்தாப்யாஂ த்வாப்யாஂ ஸஂஸஷ்டே வாத ஆதாவேவ பித்தஂ விநிர்ஹரேத்| பஶ்சாத் கபஂ வாதயுக்தஂ ஜயேத்|
Adhikarana வாதே ரக்தாவதே வாதரக்தேஶோணிதிகீக்ரியா (௫௯) · Śloka ௫௯
காரயேத்ரக்தஸஂஸஷ்டே வாதஶோணிதிகீஂ க்ரியாம்| |௫௯|
कारयेद्रक्तसंसृष्टे वातशोणितिकीं क्रियाम्| |५९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தஸஂஸஷ்டே வாதே வாதஶோணிதிகீஂ க்ரியாஂ காரயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே மாஂஸாவதே ஸ்வேதாதயஃ (௫௯) · Śloka ௫௯
| ஸ்வேதாப்யங்கரஸாஃ க்ஷீரஂ ஸ்நேஹோ மாஂஸாவதே ஹிதம்||௫௯||
| स्वेदाभ्यङ्गरसाः क्षीरं स्नेहो मांसावृते हितम्||५९||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மாஂஸாவதே ஸ்வேதாப்யங்கமாஂஸரஸாஃ க்ஷீரஂ ஸ்நேஹஶ்ச யதாயோகமேதத்திதம்|
Adhikarana வாதரக்தே அஸ்திம்ஜ்ஜஸ்தே ஸ்வேதாதயஃ,வாதரக்தே ரேதஸாவதே ஶுக்ரஸ்தவாதோக்தம் (௬௦) · Śloka ௬௦
ப்ரமேஹமேதோவாதக்நமாட்யவாதே பிஷக்ஜிதம்| மஹாஸ்நேஹோऽஸ்திமஜ்ஜஸ்தே பூர்வோக்தஂ ரேதஸாऽऽவதே||௬௦||
प्रमेहमेदोवातघ्नमाढ्यवाते भिषग्जितम्| महास्नेहोऽस्थिमज्जस्थे पूर्वोक्तं रेतसाऽऽवृते||६०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஆட்யவாதே-மேதஸாऽऽவதே வாயௌ, ப்ரமேஹநஂ மேதோக்நஂ வாதக்நஂ ச பிஷக்ஜிதஂ-ஔஷதஂ, ஹிதம்| ஸ௦-அஸ்திமஜ்ஜஸ்தே வாதே மஹஸ்நேஹோ-கதமஜ்ஜாவஸாதைலைஃ ஸித்தோ, யத்வா நாராயணாதிர்ஹிதஃ| ரேதஸாऽऽவதே பூர்வோக்தஂ-வாதவ்யாதௌ ஶுக்ரஸ்தவாதோக்தஂ (ஹ. சி. அ. ௨௧|௨௦) , ஹிதம்|
Adhikarana வாதரக்தே அந்நாவதே பாசநீயாதி (௬௧) · Śloka ௬௧
அந்நாவதே பாசநீயஂ வமநஂ தீபநஂ லகு| |௬௧|
अन्नावृते पाचनीयं वमनं दीपनं लघु| |६१|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அந்நேநாவதே பாசநீயமௌஷதஂ வமநஂ ஹிதம்| தீபநீயஂ-ஆக்நேயஂ, யதௌஷதஂ லகு ச-ப்ரகத்யா, தத்ஸர்வஂ ஹிதம்|
Adhikarana வாதரக்தே மூத்ராவதே மூத்ரலாதி (௬௧) · Śloka ௬௧
| மூத்ராவதே மூத்ரலாநி ஸ்வேதாஶ்சோத்தரபஸ்தயஃ|௬௧|
| मूत्रावृते मूत्रलानि स्वेदाश्चोत्तरबस्तयः|६१|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மூத்ரேணாவதே வாதே மூத்ரலாநி-த்ரபுஸாதீநி, ஸ்வேதாஶ்சோத்தரபஸ்தயோஃ ஹிதாஃ|
Adhikarana வாதரக்தே புரீஷாவதே ஏரண்டதைலாதி (௬௧) · Śloka ௬௧
ஏரண்டதைலஂ வர்சஃஸ்தே பஸ்திஸ்நேஹாஶ்ச மேதிநஃ| ||௬௧||
एरण्डतैलं वर्चःस्थे बस्तिस्नेहाश्च मेदिनः| ||६१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வர்சஸாऽऽவதே வாத ஏரண்டதைலஂ பஸ்தயஶ்ச ஸ்நேஹாஶ்ச மேதிநோ ஹிதாஃ|
Adhikarana வாதரக்தே வாதே ஸர்வகுஷ்டேஷு ஸ்தாநாவதே கபாபித்தாவிரூத்தஂ வாதாதிகேநுலோமநஂ ஸ்த்ரோதஃ ஶுத்திகரஂ பஸ்திவிரேசநஂ ரஸாயநாநி ஶிலாஜது இத்யாதி (௬௨-௬௬) · Śloka ௬௬
| கபபித்தாவிருத்தஂ யத்யஶ்ச வாதாநுலோமநம்||௬௨|| ஸர்வஸ்தாநாவதேऽப்யாஶு தத்கார்யஂ மாதரிஶ்வநி| அநபிஷ்யந்தி ச ஸ்நிக்தஂ ஸ்ரோதஸாஂ ஶுத்திகாரணம்||௬௩|| யாபநா பஸ்தயஃ ப்ராயோ மதுராஃ ஸாநுவாஸநாஃ| ப்ரஸமீக்ஷ்ய பலாதிக்யஂ மது கார்யஂ விரேசநம்||௬௪|| ரஸாயநாநாஂ ஸர்வேஷாமுபயோகஃ ப்ரஶஸ்யதே| ஶிலாஹ்வஸ்ய விஶேஷேண பயஸா ஶுத்தகுக்குலோஃ||௬௫|| லேஹோ வா பார்கவஸ்தத்வதேகாதஶஸிதாஶிதஃ| |௬௬|
| कफपित्ताविरुद्धं यद्यश्च वातानुलोमनम्||६२|| सर्वस्थानावृतेऽप्याशु तत्कार्यं मातरिश्वनि| अनभिष्यन्दि च स्निग्धं स्रोतसां शुद्धिकारणम्||६३|| यापना बस्तयः प्रायो मधुराः सानुवासनाः| प्रसमीक्ष्य बलाधिक्यं मृदु कार्यं विरेचनम्||६४|| रसायनानां सर्वेषामुपयोगः प्रशस्यते| शिलाह्वस्य विशेषेण पयसा शुद्धगुग्गुलोः||६५|| लेहो वा भार्गवस्तद्वदेकादशसिताशितः| |६६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸர்வஸ்தாநாவதே மாதரிஶ்வநி-வாயௌ, ஆஶு-ஶீக்ரமேவ, யதௌஷதஂ கபபித்தயோரவிருத்தஂ வாதஸ்ய சாநுலோமநஂ தத்கார்யம்|ஸ௦-தஸ்மிந் ஸர்வதாத்வாவதே மாதரிஶ்வநி யதநபிஷ்யந்தி ஸ்நிக்தஂ ஸ்ரோதஸாஂ யச்சுத்திகரஂ தத்ஸர்வமந்நபாநௌஷதஂ யோஜ்யம்| யாபநஸஂஜ்ஞா பஸ்தயோ பாஹுல்யேந மதுராஃ ஸாநுவாஸநாஃ-ஸ்நேஹபஸ்தயஶ்ச, ஹிதாஃ| பலஸ்யாதிக்யஂ ப்ரஸமீக்ஷ்ய-புத்த்வா, மது விரேசநஂ ஹிதம்| ஸர்வேஷாஂ ரஸாயநப்ரயோகாணாமுபயோகஃ ப்ரஶஸ்யதே| ததா ஶுத்தஸ்ய குக்குலோஃ ப்ரயோகஃ, பார்கவோ லேஹோ-ப்ராஹ்மரஸாயநோக்தஶ்ச்யவநப்ராஶோ வா, தத்வதேகாதஶஸிதாஶிதோ-ப்ராஹ்மரஸாயநோக்தஃ (?), ப்ரஶஸ்யதே|
Adhikarana வாதரக்தே அபாநே ஆவதே தீபநாதி (௬௬-௬௭) · Śloka ௬௭
| அபாநே த்வாவதே ஸர்வஂ தீபநஂ க்ராஹி பேஷஜம்||௬௬|| வாதாநுலோமநஂ கார்யஂ மூத்ராஶயவிஶோதநம்| |௬௭|
| अपाने त्वावृते सर्वं दीपनं ग्राहि भेषजम्||६६|| वातानुलोमनं कार्यं मूत्राशयविशोधनम्| |६७|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அபாநே வாயௌ யேநகேநசிதாவதே ஸர்வஂ பேஷஜஂ தீபநஂ-அக்நேஃ, க்ராஹி-ஸங்க்ரஹணஂ, வாதஸ்யாநுலோமநஂ மூத்ராஶயஸ்ய-பஸ்தேஃ, விஶோதநஂ தத்ஸர்வஂ கார்யம்|
Adhikarana வாதரக்தே ப்ராணாதாவாவத்தே ஸர்வகுஷ்டேஷு ஂ விசார்ய (௬௭-௬௮) · Śloka ௬௮
| இதி ஸங்க்ஷேபதஃ ப்ரஓக்தமாவதாநாஂ சிகித்ஸிதம்||௬௭|| ப்ராணாதீநாஂ பிஷக்குர்யாத்விதர்க்ய ஸ்வயமேவ தத்| |௬௮|
| इति सङ्क्षेपतः प्रओक्तमावृतानां चिकित्सितम्||६७|| प्राणादीनां भिषक्कुर्याद्वितर्क्य स्वयमेव तत्| |६८|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இதி-அநந்தரோக்தேந ப்ரகாரேண, ஆவதாநாஂ ஸங்க்ஷேபதஶ்சிகித்ஸிதஂ-ஔஷதஂ, ப்ரோக்தம்| யத் ப்ராணாதீநாஂ பஞ்சாநாமாவதாநாஂ சிகித்ஸிதஂ தத்-பூர்வோக்தஂ, பிஷக் ஸ்வயமேவ விதர்க்ய-விசார்ய, குர்யாத்|
Adhikarana வாதரக்தே உதாநே ஆவதே ஊர்த்வஂ யோஜயேத்வாதரக்தே அபாநே ஆவதே அநுலோமநம் வாதரக்தே ஸமாநே அவதே ஶமநம் வாதரக்தே வ்யாநே ஆவதே ரிதாயோஜயேத் வாதரக்தே ப்ராணவாயோஶ்சதுர்போ ரக்ஷணீயத்வம் வாதரக்தே ஏவமாவதவாதாதிகேநாஂ ஸ்வஸ்தாநநயநம (௬௮-௭௦) · Śloka ௭௦
| உதாநஂ யோஜயேதூர்த்வமபாநஂ சாநுலோமயேத்||௬௮|| ஸமாநஂ ஶமயேத்வித்வாஂஸ்த்ரிதா வ்யாநஂ து யோஜயேத்| ப்ராணோ ரக்ஷ்யஶ்சதுர்ப்யோऽபி தத்ஸ்திதௌ தேஹஸஂஸ்திதிஃ||௬௯|| ஸ்வஂ ஸ்வஂ ஸ்தாநஂ நயேதேவஂ வதாந் வாதாந் விமார்ககாந்| |௭௦|
| उदानं योजयेदूर्ध्वमपानं चानुलोमयेत्||६८|| समानं शमयेद्विद्वांस्त्रिधा व्यानं तु योजयेत्| प्राणो रक्ष्यश्चतुर्भ्योऽपि तत्स्थितौ देहसंस्थितिः||६९|| स्वं स्वं स्थानं नयेदेवं वृतान् वातान् विमार्गगान्| |७०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-உதாநாக்யஂ வாயுமூர்த்வமேவ யோஜயேத்-யதோऽஸௌ ஸதைவோர்த்வகாமீ, ததா ப்ரயதேத யதோர்த்வகாமீ பவதி| அபாநாக்யஂ சாநிலமநுலோமயேத்-அதோகதிர்ஹ்யயஂ ஸதைவ ஸமீரணஸ்தஸ்மாததோகமநஂ யதாऽஸ்ய ஸம்பத்யேத ததா சிகித்ஸிதஂ கார்யமித்யர்தஃ| ஸமாநாக்யஂ வாயுஂ வித்வாந் வைத்யோ வாதக்நைரௌஷதைஃ ஶமயேத்| அயமபிப்ராயோ க்ரந்தகதஃ-கில நாஸ்யோர்த்வகாமிதா நைவாதோகாமிதா யதா ஸம்பத்யதே ததா சிகித்ஸிதஂ ஹிதம், கிஂ தர்ஹி ஸ்வஸ்தாநப்ரதிபத்திரேவேத்யேவஂ சிகித்ஸா கார்யேதி| வ்யாநாக்யஂ து வாயுஂ த்ரிதா யோஜயேத்-ஊர்த்வாதோமத்யகமநஂ யதாऽஸ்ய ஶரீரே ஸம்பத்யதே ததா சிகித்ஸா கார்யேதி| ததா, ப்ராணோ வாயுஶ்சதுர்ப்யோऽபி-உதாநாபாநஸமாநவ்யாநேப்யோऽபி, ஸர்வப்ரயத்நேந ரக்ஷ்யஃ-ய்தோதாநாதிபிர்நாஸ்ய பாதா ஸம்பத்யதே ததா சிகித்ஸா கார்யேத்யர்தஃ| யதஸ்தஸ்ய-ப்ராணஸ்ய, ஸ்திதௌ ஸத்யாஂ தேஹஸ்ய-ஶரீரஸ்ய, ஸஂஸ்திதிஃ-ஜீவநஂ பவதி, ப்ராணஂ விநா ந ஜீவதீத்யதஃ| ஏவஂ-அநேந ப்ரகாரேண, வாதாந் விமார்ககாநாவதாந் ஸ்வஂ ஸ்வஂ ஸ்தாநஂ நயேத்|
Adhikarana வாதரக்தே ஸர்வாவரேணே பித்தரக்தவர்ஜிதே லஶுநரஸாயநம் (௭௦-௭௧) · Śloka ௭௧
| ஸர்வஂ சாவரணஂ பித்தரக்தஸஂஸர்கவர்ஜிதம்||௭௦|| ரஸாயநவிதாநேந லஶுநோ ஹந்தி ஶீலிதஃ| |௭௧|
| सर्वं चावरणं पित्तरक्तसंसर्गवर्जितम्||७०|| रसायनविधानेन लशुनो हन्ति शीलितः| |७१|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸர்வமேவாவரணஂ வாதாநாஂ பித்தரக்தஸஂஸர்கவர்ஜிதஂ ரஸாயநவிதிநா ஶீலிதோ லஶுநோ ஹந்தி| ஏதேந பித்தரக்தஸஂஸஷ்டமாவரணஂ வர்ஜயித்வா ஸர்வாவரணாந்யந்யாநி லஶுநஃ கேவல ஏவ நிஹந்தி|
Adhikarana வாதரக்தே பித்தாவதே பித்தஹராதே (௭௧) · Śloka ௭௧
| பித்தாவதே பித்தஹரஂ மருதஶ்சாநுலோமநம்||௭௧||
| पित्तावृते पित्तहरं मरुतश्चानुलोमनम्||७१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தாவத உதாநாதௌ பித்தஹரஂ பவநஸ்ய சாநுலோமநஂ ஹிதம்|
Adhikarana வாதரக்தே ரக்தாவதே தத்வத் குடோக்தஂ ச (௭௨) · Śloka ௭௨
ரக்தாவதேऽபி தத்வச்ச குடோக்தஂ யச்ச பேஷஜம்| ரக்தபித்தாநிலஹரஂ விவிதஂ ச ரஸாயநம்||௭௨||
रक्तावृतेऽपि तद्वच्च ख़ुडोक्तं यच्च भेषजम्| रक्तपित्तानिलहरं विविधं च रसायनम्||७२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தாவதே தத்வத்-பித்தஹரஂ ததைவ மாருதாநுலோமநஂ, ஹிதம்| யச்ச குடோக்தஂ-வாதஶோணிதோக்தஂ, பேஷஜஂ ததா பித்தரக்தாநிலஹரஂ ச ஹிதம், விவிதஂ ரஸாயநஂ ச| விவிதஂ-நாநாப்ரகாரஂ, ஸர்வதோஷதூஷ்யாதிகஂ சாலோக்ய யதாயோகஂ விதேயம்|
Adhikarana ஏவம் ச்சிகித்ஸிதஸ்தாநஂ ஆயுர்வேதபலபூதம் (௭௩) · Śloka ௭௩
யதாநிதாநஂ நிர்திஷ்டமிதி ஸம்யக் சிகித்ஸிதம்| ஆயுர்வேதபலஂ ஸ்தாநமேதத்ஸத்யோऽர்திநாஶநாத்||௭௩||
यथानिदानं निर्दिष्टमिति सम्यक् चिकित्सितम्| आयुर्वेदफलं स्थानमेतत्सद्योऽर्तिनाशनात्||७३||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இதி-அநேந ப்ரகாரேண, யதாநிதாநஂ-நிதாநாநதிக்ரமேண, யதோத்தேஶஸ்ததா நிர்தேஶஃ| அநயா ரீத்யா ஸர்வமேவ சிகித்ஸிதஂ நிர்திஷ்டம்| ஏதச்சாயுர்வேதபலபூதஂ ஸ்தாநம், ஏததுபதேஶேந ஸத்யோऽர்திநாஶநாத்தேதோஃ|
Adhikarana ஔஷதஸ்ய பர்யாயாஃ இதி சிகித்ஸிதஸ்தாநம் (௨௨) · Śloka ௨௨
சிகித்ஸிதஂ ஹிதஂ பத்யஂ ப்ராயஶ்சித்தஂ பிஷக்ஜிதம்| பேஷஜஂ ஶமநஂ ஶஸ்தஂ பர்யாயைஃ ஸ்மதமௌஷதம்||௭௪|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ நாம த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௨||
चिकित्सितं हितं पथ्यं प्रायश्चित्तं भिषग्जितम्| भेषजं शमनं शस्तं पर्यायैः स्मृतमौषधम्||७४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सितस्थाने वातशोणितचिकित्सितं नाम द्वाविंशोऽध्यायः||२२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-சிகித்ஸிதாதய ஔஷதஸ்ய பர்யாயாஃ ஸ்மதா இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே வாதஶோணிதசிகித்ஸிதஂ நாம த்வாவிஂஶோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௨௨||