௪. ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதாத்யாயஃ

Devanagari IAST (Roman)Telugu Tamil Malayalam Kannada Gujarati Bengali Gurmukhi

Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

காஸசிகித்ஸிதாதநந்தரஂ ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாயதே| ஸம்பந்தோऽத்ர நிதாந ஏவோக்தஃ |

Adhikarana ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதாத்யாயஃ ஶ்வாஸசிகித்ஸிதஂ ஹித்மாஸ்வபி கர்தவ்யம் (௨-௧) · Śloka ௧

View original

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-யஸ்மாத் ஶ்வாஸஹித்மாஸ்துல்யஹேத்வாத்யாஃ| ஆதிக்ரஹணாத் ப்ராக்ரூபாதயோ கஹ்யந்தே| நிதாநே ஹ்யுக்தம் (ஹஂஇ.அ.௪/௧௮)-"ஶ்வாஸைகஹேதுப்ராக்ரூபஸங்க்யாப்ரகதிஸஂஶ்ரயாஃ|" இதி| ததஃ-தஸ்மாத்தேதோஃ, ஸாதநஂ- சிகித்ஸிதஂ, ஶ்வாஸஹித்மயோஸ்துல்யமேவ விஹிதம்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-அத ஶ்வாஸசிகித்ஸிதம்| ஶ்வாஸசிகித்ஸிதஂ ஹித்மாஸ்வபி கர்தவ்யமித்யாஹ-ஶ்வாஸஹித்மா இதி| ஆத்யஶப்தாத் தோஷதூஷ்யஸ்தாநாநி|

Adhikarana தத்ர ப்ரதமஂ ஸ்வேதஃ (௧-௨) · Śloka ௨

| ததார்தஂ ச பூர்வஂ ஸ்வேதைருபாசரேத்||௧|| ஸ்நிக்தைர்லவணதைலாக்தஂ| |௨|

View original

| तदार्थं च पूर्वं स्वेदैरुपाचरेत्||१|| स्निग्धैर्लवणतैलाक्तं| |२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ததார்தஂ-ஶ்வாஸஹித்மாதுரஂ, பூர்வஂ-உபக்ரமேப்யஃ ஸர்வேப்யோऽபி ப்ராக், ஸ்வேதைருபாசரேத்| கிம்பூதைஃ ? ஸ்நிக்தைஃ-ந ரூக்ஷைஃ, வாதகோபபயாத்| கிம்பூதம் ? லவணாந்விதேந தைலேநாப்யக்தம்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-தத்ர ப்ரதமஂ ஸ்வேதமாஹ ததார்தஂ சேதி| ததார்தஂ ஶ்வாஸஹித்மார்தம்|

Adhikarana ஸ்வேதபலம் (௨-௩) · Śloka ௩

கிமேவஂ ஸதி ஸ்யாத் ? இத்யாஹ தைஃ கேஷு க்ரதிதஃ கபஃ| ஸுலீநோऽபி விலீநோऽஸ்ய கோஷ்டஂ ப்ராப்தஃ ஸுநிர்ஹரஃ||௨|| ஸ்ரோதஸாஂ ஸ்யாந்மதுத்வஂ ச மருதஶ்சாநுலோமதா| |௩|

View original

किमेवं सति स्यात् ? इत्याह तैः ख़ेषु ग्रथितः कफः| सुलीनोऽपि विलीनोऽस्य कोष्ठं प्राप्तः सुनिर्हरः||२|| स्रोतसां स्यान्मृदुत्वं च मरुतश्चानुलोमता| |३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸஂ-தைஃ-ஸ்வேதைஃ, கேஷு-ஸ்ரோதஃஸு, யோऽஸ்ய-ஶ்வாஸஹித்மாவதோ, க்ரதிதஃ-பிண்டிதஃ, கபஃ ஸுலீநோऽபி-அதிஶயேந ஶ்லிஷ்டோऽந்த ர்பூதஃ, அநயேதிகர்தவ்யதயா விலீநோऽஸ்ய கோஷ்டஂ ப்ராப்தஃ ஸுநிர்ஹரஃ ஸ்யாத்-ஸுகேந நிர்ஹர்துஂ ஶக்யதே| ததா, ஸ்ரோதஸாஂ-வாயுஸ்தப்தாநாஂ, மதுத்வஂ ச ஸ்யாத்| மருதஶ்சாநுலோமதா-ஸ்வமார்ககாமித்வஂ ஸ்யாத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

Adhikarana ஸ்விந்நபோஜநம் (௩-௫) · Śloka ௫

| ஸ்விந்நஂ ச போஜயேதந்நஂ ஸ்நிக்தமாநூபஜை ரஸைஃ||௩|| தத்யுத்தரேண வா, தத்யாத்ததோऽஸ்மை வமநஂ மது| விஶேஷாத்காஸவமதுஹத்க்ரஹஸ்வரஸாதிநே||௪|| பிப்பலீஸைந்தவக்ஷௌத்ரயுக்தஂ வாதாவிரோதி யத்| |௫|

View original

| स्विन्नं च भोजयेदन्नं स्निग्धमानूपजै रसैः||३|| दध्युत्तरेण वा, दद्यात्ततोऽस्मै वमनं मृदु| विशेषात्कासवमथुहृद्ग्रहस्वरसादिने||४|| पिप्पलीसैन्धवक्षौद्रयुक्तं वाताविरोधि यत्| |५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஸ்நிந்நஂ ச ஸந்தமாதுரஂ ஸ்நிக்தஂ-ஶால்யாதிகஂ ந ரூக்ஷஂ யவாதிகம், ஆநூபஜைஃ-ஸூகராதிமாஂஸஜை ரஸைஃ ஸஹ, போஜயேத்| அதவா ஸ்வேதாதநந்தரமஸ்மை-ஶ்வாஸஹித்மாவதே, தத்யுத்தரேண-ததிஸரேண, வமநஂ மது தத்யாத்| விஶேஷேண காஸாதிமதே வமநஂ தத்யாத்| தச்ச வமநஂ பிப்பலீஸைந்தவக்ஷௌத்ரயுக்தஂ வாதாவிரோதி-வாதஂ ந கரோதி, யத்தத்தத்யாத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

Adhikarana வமநபலம் (௫-௬) · Śloka ௬

| நிர்ஹதே ஸுகமாப்ந்போதி ஸ கபே துஷ்டவிக்ரஹே||௫|| ஸ்ரோதஃஸு ச விஶுத்தேஷு சரத்யவிஹதோऽநிலஃ| |௬|

View original

| निर्हृते सुख़माप्न्पोति स कफे दुष्टविग्रहे||५|| स्रोतःसु च विशुद्धेषु चरत्यविहतोऽनिलः| |६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-நிர்ஹதே கபேऽஸௌ (ஸஃ)-ஶ்வாஸஹித்மாவாந், ஸுகமஶ்ருதே, ருங்க்ஷிவத்தேஃ| கிம்பூதே கபே ? துஷ்டோ விக்ரஹஃ-ஶரீரஂ, யேந தஸ்மிந்| ததா, ஸ்ரோதஃஸு விஶுத்தேஷு-உபலேபாதிரஹிதேஷு, வாயுரவிஹதோ-ந கேநசித்ருத்தகதிஃ, ஸ்ரோதஃஸு சரதி|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர-வமநபலமாஹ நிர்ஹத இதி| துஷ்டோ விக்ரஹஃ-ஶரீரஂ, யேந|

Adhikarana விரேசநம் (௬-௭) · Śloka ௭

| த்மாநோதாவர்ததமகே மாதுலுங்காம்லவேதஸைஃ||௬|| ஹிங்குபீலுபிடைர்யுக்தமந்நஂ ஸ்யாதநுலோமநம்| ஸஸைந்தவஂ பாலாம்லஂ வா கோஷ்ணஂ தத்யாத்விரேசநம்||௭||

View original

| ध्मानोदावर्ततमके मातुलुङ्गाम्लवेतसैः||६|| हिङ्गुपीलुबिडैर्युक्तमन्नं स्यादनुलोमनम्| ससैन्धवं फालाम्लं वा कोष्णं दद्याद्विरेचनम्||७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-த்மாநஂ-ஆநாஹஃ| உதாவர்தஃ-ஶகதாதீநாமப்ரவத்திஃ| தமகஃ-ஶ்வாஸவிஶேஷஃ| த்மாநஂ சோதாவர்தஶ்ச தமகஶ்ச த்மாநோதாவர்ததமகம், தஸ்மிந்-ப்ரகதத்வாத் ததாவிதே ஹித்மாஶ்வாஸவதி| மாதுலுங்காத்யைஸ்ததா ஹிங்குபீலுபிடைர்யுக்தமந்நமநுலோமகாரி ஸ்யாத்| அதவா, அஸ்யாமவஸ்தாயாஂ ஸைந்தவேந ஸஹ பலாம்லஂ பலேந-வாதாநுலோமநேந பீஜபூராதிநா, அம்லஂ-அம்லீகதஂ, ததா கோஷ்ணஂ-ஈஷதுஷ்ணஂ, விரேசநஂ தத்யாத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-விரேசநமாஹ த்மாநோதாவர்ததமக இதி| த்மாநஂ-ஆத்மாநம்| தமகஃ-தமஃப்ரவேஶநம்| த்மாநாதியுக்தே ஶ்வாஸே விரேசநம்| தச்ச மாதுலுங்காத்யுக்தமந்நாந்தேந| யோ ந விரிச்யதே தஸ்மை விரேசநஂ-த்ரிவந்மூலாதி| பலைஃ-மாதுலுங்காதிபிரம்லஂ, ஸஸைந்தவஂ ச| யோகரத்நே-"ஹிஂக்வம்லவேதஸவ்யோஷஸௌவர்சலபலத்ரிகம்| துல்யஂ த்ரிவத்த்விகுணிதஂ தைஃ ஸர்வைஃ ஶர்கரா ஸமா|| ஸ்ரஂஸநஂ ஶ்வாஸஹிக்காக்நஂ பிபேத்தத்பக்ஷயேதத|" இதி|

Adhikarana ஶோதநே யுக்திஃ (௮-௯) · Śloka ௯

ஸ்ரோதஃஶுத்த்யர்தஂ கிமேவஂ க்ரியதே ? இத்யாஹ ஏதே ஹி கபஸஂருத்தகதிப்ராணப்ரகோபஜாஃ| தஸ்மாத்தந்மார்கஶுத்த்யர்தமூர்த்வாதஃ ஶோதநஂ ஹிதம்||௮|| உதீர்யதே பஶதரஂ மார்கரோதாத்வஹஜ்ஜலம்| யதா ததாऽநிலஸ்தஸ்ய மார்கமஸ்மாத்விஶோதயேத்||௯||

View original

स्रोतःशुद्ध्यर्थं किमेवं क्रियते ? इत्याह एते हि कफसंरुद्धगतिप्राणप्रकोपजाः| तस्मात्तन्मार्गशुद्ध्यर्थमूर्ध्वाधः शोधनं हितम्||८|| उदीर्यते भृशतरं मार्गरोधाद्वहज्जलम्| यथा तथाऽनिलस्तस्य मार्गमस्माद्विशोधयेत्||९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-யஸ்மாதேதே-ஹித்மாஶ்வாஸாஃ| கபேந ஸஂருத்தா கதிர்யஸ்ய ஸ ஏவம், கபஸஂருத்தகதிஶ்வாஸௌ ப்ராணாஶ்ச, தஸ்ய ப்ரகோபஃ, ததோ ஜாதாஃ| யத ஏவஂ தஸ்மாத்தேதோஸ்தந்மார்கஶுத்த்யர்தஂ-தஸ்ய ப்ராணஸ்ய வாயோர்மார்கவிஶுத்திநிமித்தஂ, ஊர்த்வமதஶ்ச ஶோதநஂ ஹிதம்| ஏதச்ச தஷ்டாந்தத்வாரேண ஸ்பஷ்டயதி-உதீர்யத இத்யாதி| யதா மார்கஸ்ய ரோதாஜ்ஜலஂ வஹத் பஶதரஂ-ஸுதராஂ, உதீர்யதே-வத்திஂ யாதி| ததாऽநிலஃ ஸ்வபாவதோ வஹந் மார்கரோதாத்-மார்கஸ்யாவரணாத், பஶதரமுதீர்யதே| தஸ்ய-வாயோஃ, மார்கமஸ்மாத்-யதோக்தாத்காரணாத், விஶோதயேத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦- ஶோதநே யுக்திமாஹ ஏதே ஹீதி| ஏதே-ஶ்வாஸாஃ| உதீர்யதே-உந்மார்கதாஂ யாதி| வங்கஸேநே து (ஶ்வாஸாதிகாரே ஶ்லோ. ௩௦)-"ஸ்நேஹபஸ்திஂ விநா கேசிதூர்த்வஂ சாதஶ்ச ஶோதநம்| மது ப்ராணவதாஂ ஶ்ரேஷ்டஂ ஶ்வாஸிநாமாதிஶந்தி ஹி||" இதி| ப்ராணோ-பலம்|

Adhikarana ஶோதநேநாஶாந்தௌ தூமஃ கர்தவ்யஃ (௧௦) · Śloka ௧௦

அஶாந்தௌ கதஸஂஶுத்தேர்தூமைர்லீநஂ மலஂ ஹரேத்| |௧௦|

View original

अशान्तौ कृतसंशुद्धेर्धूमैर्लीनं मलं हरेत्| |१०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-பூர்வஸ்யாஂ க்ரியாயாஂ கதாயாமப்யஶமே ஸதி, கதஸஂஶுத்தேஃ-ஶ்வாஸஹித்மார்தஸ்ய, லீநஂ-ஸூக்ஷ்மஸ்ரோதஃஶ்லிஷ்டஂ, மலஂ-கபாக்யஂ, தூமைஃ-வக்ஷ்யமாணைஃ, ஹரேத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-ஶோதநேநாஶாந்தௌ தூமஃ கர்தவ்ய இத்யாஹஅஶாந்தாவிதி|

Adhikarana தூமப்ரயோகாஃ (௧௦-௧௪) · Śloka ௧௪

| ஹரித்ராபத்ரமேரண்டமூலஂ லாக்ஷாஂ மநஃஶிலாம்||௧௦|| ஸதேவதார்வலஂ மாஂஸீஂ பிஷ்ட்வா வர்திஂ ப்ரகல்பயேத்| தாஂ கதாக்தாஂ பிபேத்தூமஂ யவாந் வா கதஸஂயுதாந்||௧௧|| மதூச்சிஷ்டஂ ஸர்ஜரஸஂ கதஂ வா குரு வாऽகுரு| சந்தநஂ வா ததா ஶங்கஂ வாலாந்வா ஸ்நாவ வா கவாம்||௧௨|| க்ஷகோதகுரங்கைணசர்மஶங்ககுராணி வா| குக்குலுஂ வா மநோஹ்வாஂ வா ஶாலிநிர்யாஸமேவ வா||௧௩|| ஶல்லகீஂ குக்குலுஂ லோஹஂ பத்மகஂ வா கதாப்லுதம்| |௧௪|

View original

| हरिद्रापत्रमेरण्डमूलं लाक्षां मनःशिलाम्||१०|| सदेवदार्वलं मांसीं पिष्ट्वा वर्तिं प्रकल्पयेत्| तां घृताक्तां पिबेद्धूमं यवान् वा घृतसंयुतान्||११|| मधूच्छिष्टं सर्जरसं घृतं वा गुरु वाऽगुरु| चन्दनं वा तथा शृङ्गं वालान्वा स्नाव वा गवाम्||१२|| ऋक्षगोधकुरङ्गैणचर्मशृङ्गखुराणि वा| गुग्गुलुं वा मनोह्वां वा शालिनिर्यासमेव वा||१३|| शल्लकीं गुग्गुलुं लोहं पद्मकं वा घृताप्लुतम्| |१४|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஹரித்ராதீநி பிஷ்ட்வா ஜலேந வர்திஂ ப்ரகல்பயேத்| தாஂ-வர்தி, கதாக்தாஂ கத்வா தூமஂ பிபேத், ஸாமர்த்யாதக்நிப்லுஷ்டாம்| அதவா யவாந் கதாக்தாந் தூமஂ பிபேத்| மதூச்சிஷ்டஂ-ஸிக்தகஂ, ஸர்ஜரஸஂ கதஂ வா ஏகீகத்ய தூமஂ பிபேத்| அதவா, குரு-ஶ்ரேஷ்டஂ, அகுரு கஷ்ணாகரு, தூமஂ பிபேத்| அதவா, சந்தநம் [ தூமஂ பிபேத் ]| அதவா, கவாஂ ஶங்கஂ தூமஂ பிபேத்| அதவா, கவாஂ வாலாந்-கலகம்பலஜாநி ரோமணி, தூமஂ பிபேத்| ஸ்நாவ வா-ஸ்நாயு வா கவாமேவ, தூமஂ பிபேத்| ரூக்ஷாதீநாஂ சர்மாதீநி வா தூமஂ பிபேத்| குரஶப்தஸ்யார்தர்சாதித்வாந்நபுஂஸகத்வம்| குக்குலுஂ வா, அதவா மநஃ ஶிலாஂ ஶாலநிர்யாஸஂ வா தூமஂ பிபேத்| ஶல்லக்யாதி கதாப்லுதஂ வா|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-தூமாநாஹ ஹரித்ராபத்ரமிதி| [ அத்ர ]...தஶ தூமாஃ| தத்ராத்யஃ ஸப்தபிஃ, ததீயபஞ்சமௌ த்வாப்யாம், நவமஸ்த்ரிபிஃ, ஶேஷா ஏகேந (?), ஸர்வே ஸகதாஃ|

Adhikarana ஸ்வேதப்ரயோகாஃ (௧௪-௧௬) · Śloka ௧௬

| அவஶ்யஂ ஸ்வேதநீயாநாமஸ்வேத்யாநாமபி க்ஷணம்||௧௪|| ஸ்வேதயேத்ஸஸிதாக்ஷீரஸுகோஷ்ணஸ்நேஹஸேசநைஃ| உத்காரிகோபநாஹைஶ்ச ஸ்வேதாத்யாயோக்தபேஷஜைஃ||௧௫|| உரஃ கண்டஂ ச மதுபிஃ| |௧௬|

View original

| अवश्यं स्वेदनीयानामस्वेद्यानामपि क्षणम्||१४|| स्वेदयेत्ससिताक्षीरसुख़ोष्णस्नेहसेचनैः| उत्कारिकोपनाहैश्च स्वेदाध्यायोक्तभेषजैः||१५|| उरः कण्ठं च मृदुभिः| |१६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-அவஶ்யஂ ஸ்வேதநீயாநாஂ ததாऽஸ்வேதார்ஹாணாமபி க்ஷணமுரஃ கண்டஂ ச மதுபிஃ ஸ்வேதைஃ ஸ்வேதயேத்| கைஃ ? ஸஶர்கராக்ஷீரைஃ ஸுகோஷ்ணைஃ ஸ்நேஹஸேசநைஃ| ததா, ஸ்வேதாத்யாயே யாந்யுக்தாநி த்ரவ்யாணி தத்கதைருத்காரிகோபநாஹைஶ்ச ஸ்வேதயேத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

Adhikarana ஸாமே ஆமவிதிஃ (௧௬) · Śloka ௧௬

ஸாமே த்வாமவிதிஂ சரேத்| |௧௬|

View original

सामे त्वामविधिं चरेत्| |१६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஸாமே ச ஶ்வாஸஹித்மாவத்யாமவிதிஂ-லங்கநபாசநாதிகஂ, சரேத் நிராமீகரணாய|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-...ஸாமே த்வாமவிதிஂ சரேதிதி| ஆமவிதிஂ-லங்கநபாசநாதிகம்|

Adhikarana ஶ்லேஷ்மௌஷதாதியோத்ததவாதஸ்யௌஷதம் (௧௬-௧௭) · Śloka ௧௭

| அதியோகோத்ததஂ வாதஂ தஷ்ட்வா பவநநாஶநைஃ||௧௬|| ஸ்நிக்தை ரஸாத்யைர்நாத்யுஷ்ணைரப்யங்கைஶ்ச ஶமஂ நயேத்| |௧௭|

View original

| अतियोगोद्धतं वातं दृष्ट्वा पवननाशनैः||१६|| स्निग्धै रसाद्यैर्नात्युष्णैरभ्यङ्गैश्च शमं नयेत्| |१७|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-அதியோகாத்வமநவிரேசநயோர்நராணாமுத்ததஂ வாதஂ தஷ்ட்வா பவநநாஶநைஃ ஸ்நிக்தை ரஸாத்யைஃ-மாஂஸரஸகதக்ஷீராதிபிராஹாரைஃ, ததா கிஞ்சிதுஷ்ணைரப்யங்கைஶ்ச ஶமஂ நயேத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ர௦-ஶ்லேஷ்மௌஷதாதியோகோத்ததவாதஸ்யௌஷதமாஹஅஹியோகோத்ததமிதி| ரஸாத்யைஃகாஞ்சலிகைஃ|

Adhikarana ஶோதநாநர்ஹாணாஂ ஶமநம் க்ஷயாத்யுத்பந்நஸ்யௌஷதம் (௧௭-௧௮) · Śloka ௧௮

| அநுத்க்லிஷ்டகபாஸ்விந்நதுர்பலாநாஂ ஹி ஶோதநாத்||௧௭|| வாயுர்லப்தாஸ்பதோ மர்ம ஸஂஶோஷ்யாஶு ஹரேதஸூந்| கஷாயலேஹஸ்நேஹாத்யைஸ்தேஷாஂ ஸஂஶமயேததஃ||௧௮||

View original

| अनुत्क्लिष्टकफास्विन्नदुर्बलानां हि शोधनात्||१७|| वायुर्लब्धास्पदो मर्म संशोष्याशु हरेदसून्| कषायलेहस्नेहाद्यैस्तेषां संशमयेदतः||१८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-அநுத்க்லிஷ்டகபாநாமஸ்விந்நாநாஂ துர்பலாநாஂ ச ஶோதநாத்தேதோஃ பவநோ லப்தாஸ்பதஃ ஸந் அந்யஸ்தாநாஶ்ரயவஶாதாஸாதித ஸாமர்த்யோऽத ஏவாமந்தஃ ஶோஷணஸ்வபாவத்வாத் மர்ம-ஹதயாக்யஂ, ஸஂஶோஷ்ய ஶீக்ரமஸூந் ஹரேத்| தஸ்மாதேவஂவிதாந் ஹித்மாஶ்வாஸவதோ ந ஶோதயேத்| அதோऽந்யதாபூதாஂஶ்ச ஶோதயேதித்யர்தாதுக்தஂ பவதி| ததா ச தேஷாஂ ஸஂஶோதநாதாரோக்யஂ ஸம்பத்யதே| அநுத்க்லிஷ்டகபாதீநாஂ ஶோதநாயோக்யாநாஂ தர்ஹி கிஂ கார்யம் ? இத்யாஹ-கஷாயேத்யாதி| யதோ யஸ்மாத்தே ஸஂஶோதநாயோக்யாஸ்தஸ்மாத்தேஷாஂ கஷாயாதிபிஃ ஸஂஶமயேத், ஶ்வாஸஹித்மா இதி ஶேஷஃ|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

Adhikarana க்ஷயாத்யுத்பந்நஸ்யௌஷதம் (௧௯) · Śloka ௧௯

க்ஷீணக்ஷதாதிஸாராஸக்பித்ததாஹாநுபந்தஜாந்| மதுரஸ்நிக்தஶீதாத்யைர்ஹித்மாஶ்வாஸாநுபாசரேத்||௧௯||

View original

क्षीणक्षतातिसारासृक्पित्तदाहानुबन्धजान्| मधुरस्निग्धशीताद्यैर्हिध्माश्वासानुपाचरेत्||१९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-க்ஷீணக்ஷதாதிஸாராஸக்பித்ததாஹாநுபந்தஜாந் ஹித்மாஶ்வாஸாந் மதுராதிபிருபக்ரமேத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-க்ஷயாத்யுத்பந்நஸ்ய ஶ்வாஸஸ்யௌஷதமாஹ-க்ஷீணக்ஷதேதி| க்ஷீணாதீநாமநுபந்தோ-தீர்ககாலத்வம், தஸ்மாஜ்ஜாதாந்|

Adhikarana அந்நபாநாநி தத்ர ரஸாஃ (௨௦) · Śloka ௨௦

குலத்ததஶமூலாநாஂ க்வாதே ஸ்யுர்ஜாஙகலா ரஸாஃ| யூஷாஶ்ச|௨௦|

View original

कुलत्थदशमूलानां क्वाथे स्युर्जाङगला रसाः| यूषाश्च|२०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-குலத்ததஶமூலாநாஂ க்வாதே ஜாங்கலரஸா யூஷாஶ்ச ஸ்யுஃ|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-அதாந்நபாநாநி| தத்ர ரஸாநாஹகுலத்ததஶமூலாநாமிதி|

Adhikarana யூஷாஃ யூஷாந்தரம் யூஷாந்தரம் (௨௦-௨௨) · Śloka ௨௨

| ஶிக்ருவார்தாககாஸக்நவஷமூலகைஃ||௨௦|| பல்லவைர்நிம்பகுலகபஹதீமாதுலுங்கஜைஃ| வ்யாக்ரீதுராலபாஶங்கீபில்வமத்யத்ரிகண்டகைஃ||௨௧|| ஸாமதாக்நிகுலத்தைஶ்ச யூஷஃ ஸ்யாத்க்வதிதைர்ஜலே| தத்வத்ராஸ்நாபஹத்யாதிபலாமுத்கைஃ ஸசித்ரகைஃ||௨௨||

View original

| शिग्रुवार्ताककासघ्नवृषमूलकैः||२०|| पल्लवैर्निम्बकुलकबृहतीमातुलुङ्गजैः| व्याघ्रीदुरालभाशृङ्गीबिल्वमध्यत्रिकण्टकैः||२१|| सामृताग्निकुलत्थैश्च यूषः स्यात्क्वथितैर्जले| तद्वद्रास्नाबृहत्यादिबलामुद्गैः सचित्रकैः||२२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஶிக்ர்வாதிபிஶ்ச ஜலே க்வதிதைர்யூஷஃ ஸ்யாத்| ததைவ ராஸ்நாதிபிர்யூஷஃ ஸ்யாத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-யூஷாநாஹ யூஷாஶ்சேதி| சகாராத்பூர்வஸ்மிந் க்வாதே ஸித்தாஃ| ஶிக்வ்ராதீநாஂ முத்காதிபிஃ ஸஹ ப்ரக்ஷேபஃ| தத்ர நிம்பாதீநாஂ பல்லவாஃ, இதரேஷாஂ யதாஸ்வஂ ப்ரஸித்தோऽவயவஃ| யூஷாந்தரமாஹ-வ்யாக்ரீதுராலபேதி| வ்யாக்ர்யாதிக்வதிதைர்ஜலைர்முத்காதீநாஂ யூஷஃ| யூஷாந்தரமாஹ-[ தத்வதிதி| ஸங்க்ரஹே து (சி. அ. ௬)- "ஶிரீஷகுந்தகதலீகுஸுமஂ பிப்பலீயுதம்| தண்டுலாம்புப்லுதஂ ஹித்மாஶ்வாஸகாஸஹரஂ பரம்|| ஆரநாலேந பிஷ்ட்வா வா மாதுலுங்கரஸாந்விதாந்| ஹிங்குஸௌவர்சலகணாகோலமுத்காந் ஜலேந வா|| க்ஷாரஂ வா த்ரிபலாபாடாபஹதீபலமூலஜம்| முக்தாப்ரவாலவைதூர்யஶங்கஸௌகந்திகாஞ்ஜநம்|| மஸாரகல்லஸ்படிககாசைலாலவணத்வயம்| அபாமார்கபலஂ தாம்ரமயோ ரூப்யஂ ஶணாத் பலம்|| ஜ்யோதீரஸேந தல்லிஹ்யாதயோ வைகஂ மதுத்ரவம்| லிஹ்யாத்வா பிப்பலீத்ராக்ஷா பத்யாஶங்கீதுராலபாஃ|| கதமாக்ஷிகதைலைர்வா த்ர்யூஷணஂ க்ஷாரஸஂயுதம்| பிப்பலீக்ஷௌத்ரயுக்தௌ வா ரஸௌ தாத்ரீகபித்தயோஃ|| ஸிதோபலா த்வாமலகீ த்ராக்ஷா கோஶ்வஶகத்ரஸஃ| ஜீவந்தீ சோரகஃ ஶங்கீ பௌஷ்கரஂ ஸுரஸஃ ஶடீ|| பிப்பலீத்வக்பிடக்ஷாரஶுண்டீஹிங்க்வம்லவேதஸம்| ஏலாதாமலகீபார்ங்கீவக்ஷாம்லஂ சேதி சுர்ணிதம்|| ரஸேந மாதுலுங்கஸ்ய மத்யேந ஹவிஷாऽதவா| லீடஂ ப்ரயுக்தமந்நே வா கேவலஂ சோபயோஜிதம்||] ஹித்மாஶ்வாஸவிபந்தார்ஶஃகாஸஹத்பார்ஶ்வஶூலஜித்|" இதி| வங்கஸேநே (ஶ்வாஸா. ஶ்லோ. ௭௫)- "ஶதஂ ஸங்கஹ்ய பார்க்யாஸ்து தஶமூல்யாஸ்ததா பரம்| ஶதஂ ஹரீதகீநாஂ ச பசேத்தோயே சதுர்குணே|| பாதாவஶேஷே தஸ்மிஂஸ்து ரஸே வஸ்த்ரபரிஸ்ருதே| ஆலோட்ய தத்ர ச துலாஂ குடஸ்ய த்வபயாஶ்ச தாஃ|| புநஃ பசேத்து மத்வகௌ யாவல்லேஹத்வமாகதஃ| ஶீதே ச மதுநஶ்சாத்ர ஷட்பலாநி ப்ரதாபயேத்| த்ரிகடு த்ரிஸுகந்தஂ ச பலிகாநி பதக் பதக்| கர்ஷத்வயஂ யவக்ஷரஂ ஸஞ்சூர்ண்ய ப்ரக்ஷிபேத்ததஃ|| பக்ஷயேதபயாமேகாஂ லேஹஸ்யார்தபலஂ லிஹேத்| ஶ்வாஸஂ ஸுதாருணஂ ஹந்தி காஸஂ பஞ்சவிதஂ ததா|| ஸ்வரவர்ணப்ரதோ ஹ்யேஷ ஜடராக்நேஶ்ச தீபநஃ|| குலத்தஂ தஶமூலஂ ச ததைவ த்விஜயஷ்ஸ்டிகம்| ஶதஂ ஶதஂ ச ஸங்கஹ்ய ஜலத்ரோணே விபாசயேத்|| பாதாவஶேஷே தஸ்மிஂஸ்து குடஸ்யார்ததுலாஂ க்ஷிபேத்| ஶீதீபூதே ச பக்வே ச மதுநோऽஷ்டௌ பலாநி து|| ஷட்பலாநி துகாக்ஷீர்யாஃ பிப்பல்யாஶ்ச பலத்வயம்| த்ரிஸுகந்தி ஸுகந்தீ ச காதேதக்நிபலஂ ப்ரதி|| ஶ்வாஸஂ காஸஂ ஜ்வரஂ ஹிக்காஂ நாஶயேத்தமகஂ ததா||" இதி| ஜலத்ரோணேऽத்ர ப்ரதிஶதஂ, தேந த்ரோணத்வயே க்வாதஃ|

Adhikarana பேயாத்வயம் (௨௩) · Śloka ௨௩

பேயா ச சித்ரகாஜாஜீஶங்கீஸௌவர்சலைஃ கதா| தஶமூலேந வா காஸஶ்வாஸஹித்மாருஜாபஹா||௨௩||

View original

पेया च चित्रकाजाजीशृङ्गीसौवर्चलैः कृता| दशमूलेन वा कासश्वासहिध्मारुजापहा||२३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-பேயா ச சித்ரகாதிபிஃ கதாऽதவா தஶமூலேந கதா, ஸா ச காஸதிஹரா|

Adhikarana கஷாயஃ பேயா ச (௨௪-௨௫) · Śloka ௨௫

தஶமூலஶடீராஸ்நாபார்கீபில்வர்த்திபௌஷ்கரைஃ| குலீரஶங்கீசபலாதாமலக்யமதௌஷதைஃ||௨௪|| பிபேத்கஷாயஂ ஜீர்ணேऽஸ்மிந் பேயாஂ தைரேவ ஸாதிதாம்| |௨௫|

View original

दशमूलशठीरास्नाभार्गीबिल्वर्द्धिपौष्करैः| कुलीरशृङ्गीचपलातामलक्यमृतौषधैः||२४|| पिबेत्कषायं जीर्णेऽस्मिन् पेयां तैरेव साधिताम्| |२५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-தஶமூலாதிபிஃ கஷாயஂ பிபேத்| அஸ்மிந்கஷாயே பரிணதே தைரேவ-தஶமூலாதிபிஃ, ஸாதிதாஂ பேயாஂ ஹித்மாஶ்வாஸீ பிபேத்|

Adhikarana அந்நஂ ஶால்யாதி (௨௫-௨௬) · Śloka ௨௬

| ஶாலிஷஷ்டிககோதூமயவமுத்ககுலத்தபுக்||௨௫|| காஸஹத்க்ரஹபார்ஶ்வார்திஹித்மாஶ்வாஸப்ரஶாந்தயே| |௨௬|

View original

| शालिषष्टिकगोधूमयवमुद्गकुलत्थभुक्||२५|| कासहृद्ग्रहपार्श्वार्तिहिध्माश्वासप्रशान्तये| |२६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ததா ஶால்யாதிபுக் ஸ்யாத், காஸாதிஶாந்த்யர்தம்|

Adhikarana யவஸக்தவஃ (௨௬-௨௭) · Śloka ௨௭

| ஸக்தூந் வாऽர்காங்குரக்ஷீரபாவிதாநாஂ ஸமாக்ஷிகாந்||௨௬|| யவாநாஂ தஶமூலாதிநிஷ்க்வாதலுலிதாந் பிபேத்| |௨௭|

View original

| सक्तून् वाऽर्काङ्कुरक्षीरभावितानां समाक्षिकान्||२६|| यवानां दशमूलादिनिष्क्वाथलुलितान् पिबेत्| |२७|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-அதவாऽர்காங்குரக்ஷீரபவிதாநாஂ யவாநாஂ ஸம்பந்திநஃ ஸக்தூந் ஸமாக்ஷிகாந் தஶமூலஶடீத்யாதிநிர்யூஹாந்விதாந் பிபேத்|

Adhikarana அந்நே க்ஷாராதியோஜநம் (௨௭-௨௮) · Śloka ௨௮

| அந்நே ச யோஜயேத் க்ஷாரஹிங்க்வாஜ்யபிடதாடிமாந்||௨௭|| ஸபௌஷ்கரஶடீவ்யோஷமாதுலுங்காம்லவேதஸாந்| |௨௮|

View original

| अन्ने च योजयेत् क्षारहिङ्ग्वाज्यबिडदाडिमान्||२७|| सपौष्करशठीव्योषमातुलुङ्गाम्लवेतसान्| |२८|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-அந்நே-ஆஹாரே ச, க்ஷாராதீந் யோஜயேத்|

Adhikarana தஷிதஸ்ய தஶமூலக்காதாதிபாநம்,தஷிதஸ்ய வாரூணீமண்டபாநம் (௨௮-௨௯) · Śloka ௨௯

| தஶமூலஸ்ய வா க்வாதமதவா தேவதாருணஃ||௨௮|| பிபேத்வா வாருணீமண்டஂ ஹித்மாஶ்வாஸீ பிபாஸிதஃ| |௨௯|

View original

| दशमूलस्य वा क्वाथमथवा देवदारुणः||२८|| पिबेद्वा वारुणीमण्डं हिध्माश्वासी पिपासितः| |२९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஹித்மாஶ்வாஸவாந் பிபாஸிதோ தஶமூலஸ்ய க்வாதஂ தேவதாருணோ வா, அதவா வாருணீமண்டஂ பிபேத்|

Adhikarana தஷிதஸ்ய தக்ரவிஶேஷபாநம் (௨௯-௩௦) · Śloka ௩௦

| பிப்பலீபிப்பலீமூலபத்யாஜந்துக்நசித்ரகைஃ||௨௯|| கல்கிதைர்லேபிதே ரூடே நிஃக்ஷிபேத்ததபாஜநே| தக்ரஂ மாஸஸ்திதஂ தத்தி தீபநஂ ஶ்வாஸகாஸஜித்||௩௦||

View original

| पिप्पलीपिप्पलीमूलपथ्याजन्तुघ्नचित्रकैः||२९|| कल्कितैर्लेपिते रूढे निःक्षिपेद्धृतभाजने| तक्रं मासस्थितं तद्धि दीपनं श्वासकासजित्||३०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-பிப்பல்யாதிபிஃ கல்கிதைர்லேபிதே கதபாஜநே ரூடே-ஶுஷ்கே, தக்ரஂ நிஃக்ஷிபேத்| தச்ச தக்ரஂ மாஸஸ்திதஂ தீபநஂ ஶ்வாஸகாஸஜித்|

Adhikarana தஷிதஸ்ய ஸுராமண்டபாநம்தஷிதஸ்ய பார்கீஶுண்ட்சம்பு பாநம் தஷிதஸ்ய பாஷ்பிகாக்காதபாநம் (௩௧-௩௨) · Śloka ௩௨

பாடாஂ மதுரஸாஂ தாரு ஸரலஂ ச நிஶி ஸ்திதம்| ஸுராமண்டேऽல்பலவணஂ பிபேத்ப்ரஸதஸம்மிதம்||௩௧|| பார்கீஶுண்ட்யோ ஸுகாம்போபிஃ க்ஷாரஂ வா மரிசாந்விதம் ஸ்வக்வாதபிஷ்டாஂ லுலிதாஂ பாஷ்பிகாஂ பாயயேத வா||௩௨||

View original

पाठां मधुरसां दारु सरलं च निशि स्थितम्| सुरामण्डेऽल्पलवणं पिबेत्प्रसृतसम्मितम्||३१|| भार्गीशुण्ठ्यो सुख़ाम्भोभिः क्षारं वा मरिचान्वितम् स्वक्वाथपिष्टां लुलितां बाष्पिकां पाययेत वा||३२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-பாடாதிகஂ ஸுராமண்டே நிஶி ஸ்திதஂ கிஞ்சில்லவணஂ ப்ரஸதஸம்மிதஂ-பலத்வயமாத்ரஂ, பிபேத்| அதவா, பார்கீஶுண்ட்யாவுஷ்ணாம்புநா பிபேத்| யவக்ஷாரஂ மரிசயுக்தஂ வா| பாஷ்பிகாஂ-ஹிங்குபத்ரிகாஂ, ஹிங்கு பத்ரிக்வாதேந பிஷ்டாஂ தேநைவாலோடிதாஂ வா பாயயேத்|

Adhikarana பித்தகபாநுரோகே ஹித்மாஶ்வாஸே ஸப்தபர்ணாதிஸ்வரஸௌ பித்தாநுதே உத்காரிகா வாதபித்தாநுகே க்ஷீரம் வாதாபித்தாநுகே க்ஷீராந்தரம் (௩௩-௩௬) · Śloka ௩௬

ஸ்வரஸஃ ஸப்தபர்ணஸ்ய புஷ்பாணாஂ வா ஶிஶீஷதஃ| ஹித்மாஶ்வாஸே மதுகணாயுக்தஃ பித்தகபாநுகே||௩௩|| உத்காரிகா துகாகஷ்ணாமதூலீகதநாகரைஃ| பித்தாநுபந்தே யோக்தவ்யா, பவநே த்வநுபந்திநி||௩௪|| ஶ்வாவிச்சஶாமிஷகணாகதஶல்யகஶோணீதைஃ| ஸுவர்சலாரஸவ்யோஷஸர்பிர்பிஃ ஸஹிதஂ பயஃ||௩௫|| அநு ஶால்யோதநஂ பேயஂ வாதபித்தாநுபந்திநி| சதுர்குணாம்புஸித்தஂ வா சாகஂ ஸகுடநாகரம்||௩௬||

View original

स्वरसः सप्तपर्णस्य पुष्पाणां वा शिशीषतः| हिध्माश्वासे मधुकणायुक्तः पित्तकफानुगे||३३|| उत्कारिका तुगाकृष्णामधूलीघृतनागरैः| पित्तानुबन्धे योक्तव्या, पवने त्वनुबन्धिनि||३४|| श्वाविच्छशामिषकणाघृतशल्यकशोणीतैः| सुवर्चलारसव्योषसर्पिर्भिः सहितं पयः||३५|| अनु शाल्योदनं पेयं वातपित्तानुबन्धिनि| चतुर्गुणाम्बुसिद्धं वा छागं सगुडनागरम्||३६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஸப்தபர்ணஸ்ய-அயுக்மச்சதஸ்ய ஸ்வரஸஃ, ஶிரீஷாத் புஷ்பாணாஂ வா ஸ்வரஸஃ, ஏதௌ மதுகணாயுதௌ பித்தகபாநுகே ஹித்மாஶ்வாஸே ஸதி பாயயேத்| பித்தாநுபந்திநி ஹித்மாஶ்வாஸே துகாதிபிருத்காரிகா யோஜ்யா| மதூலீ-ஜலஜா மதுயஷ்டீ, கோதூமவிஶேஷோ வா| பவநே புநரநுபந்திநி ஶ்வாவிதாதிபிருத்காரிகா நிஷ்பாதிதா யோஜ்யா| ஹித்மாஶ்வாஸே வாதபித்தாநுபந்திநி ஸதி ஸுவர்சலாரஸாதிபிஃ ஸித்தஂ பயோऽநு ஶால்யோதநஂ புக்த்வா பஶ்சாத் க்ஷீரஂ பேயம், கவ்யஂ சாகஂ வா தேஶஸாத்ம்யாதிவஶாத்| அதவா சதுர்குணாம்புஸித்தஂ வா பயஶ்சாகஂ ஸகுடநாகரஂ பிபேத்|

Adhikarana பிப்பலீமூலாதிலேஹஃ (௩௭) · Śloka ௩௭

பிப்பலீமூலமதுககுடகோஶ்வஶகத்ரஸாந்| ஹித்மாபிஷ்யந்தகாஸக்நாந் லிஹ்யாந்மதுகதாந்விதாந்||௩௭||

View original

पिप्पलीमूलमधुकगुडगोश्वशकृद्रसान्| हिध्माभिष्यन्दकासघ्नान् लिह्यान्मधुघृतान्वितान्||३७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-பிப்பலீமூலாதீந் மதுகதாந்விதாந் ஸம்மிஶ்ர்ய ஹித்மாபிஷ்யந்தகாஸக்நாந் லிஹ்யாத்|

Adhikarana கபோல்பணே கோகஜாதிஶகத்ரஸலேஹாஃ கபோல்பணே சதுஷ்பாச்சர்மாதிமஷீலேஹஃ கபோல்பணே அஶ்வகந்தாமஷீலேஹஃ கபோல்பணே ஶட்சாதிலேஹஃ கபோல்பணே பௌஷ்கரபிப்பலீலேஹஃ கபோல்பணே கைரிகாதிலேஹஃ கபோல்பணே கபித்தஸ்வரஸலேஹஃ கபோல்பணே தாத்ர்யாதிலேஹஃ கபோல்பணே பத்யாதிலேஹஃ கபோல்பணே கோலாதிலேஹஃ கபோல்பணே குடாதிலேஹஃ கபோல்பணே உக்தலேஹ ஔஷதசூர்ணாநாஂ ரஸாதிபிஃ பாநம் (௩௮-௪௩) · Śloka ௪௩

கோகஜாஶ்வவராஹோஷ்ட்ரகரமேஷாஜவிட்ரஸம்| ஸமத்வேகைகஶோ லிஹ்யாத்பஹுஶ்லேஷ்மாऽதவா பிபேத்||௩௮|| சதுஷ்பாச்சர்மரோமாஸ்திகுரஶங்கோத்பவாஂ மஷீம்| ததைவ வாஜிகந்தாயா லிஹ்யாச்ச்வாஸீ கபோல்பணஃ||௩௯|| ஶடீபௌஷ்கரதாத்ரீர்வா பௌஷ்கரஂ வா கணாந்விதம்| கைரிகாஞ்ஜநகஷ்ணா வா ஸ்வரஸஂ வா கபித்தஜம்||௪௦|| ரஸேந வா கபித்தஸ்ய தாத்ரீஸைந்தவபிப்பலீஃ| கதக்ஷௌத்ரேண வா பத்யாவிடங்கோஷணபிப்பலீஃ||௪௧|| கோலலாஜாமலத்ராக்ஷாபிப்பலீநாகராணி வா| குடதைலநிஶாத்ராக்ஷாகணாராஸ்நோஷணாநி வா||௪௨|| பிபேத்ரஸாம்புமத்யாம்லைர்லேஹௌஷதரஜாஂஸி வா| |௪௩|

View original

गोगजाश्ववराहोष्ट्रखरमेषाजविड्रसम्| समध्वेकैकशो लिह्याद्बहुश्लेष्माऽथवा पिबेत्||३८|| चतुष्पाच्चर्मरोमास्थिखुरशृङ्गोद्भवां मषीम्| तथैव वाजिगन्धाया लिह्याच्छ्वासी कफोल्बणः||३९|| शठीपौष्करधात्रीर्वा पौष्करं वा कणान्वितम्| गैरिकाञ्जनकृष्णा वा स्वरसं वा कपित्थजम्||४०|| रसेन वा कपित्थस्य धात्रीसैन्धवपिप्पलीः| घृतक्षौद्रेण वा पथ्याविडङ्गोषणपिप्पलीः||४१|| कोललाजामलद्राक्षापिप्पलीनागराणि वा| गुडतैलनिशाद्राक्षाकणारास्नोषणानि वा||४२|| पिबेद्रसाम्बुमद्याम्लैर्लेहौषधरजांसि वा| |४३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-கோகஜாதீநாஂ ஶகத்ரஸஂ பஹுகபஃ ஸமாக்ஷிகமேகைகஶோ லிஹ்யாத், அதவா பிபேத்| அதவா, சதுஷ்பதாஂ சர்மாதிஜாஂ மஷீஂ பிபேத்| ஶ்வாஸீ கபாதிகோऽஶ்வகந்தாயாஶ்ச மஷீஂ தத்வத்-மதுநா, லிஹ்யாத்| ஶடீபௌஷ்கராதிண் வா மதுநா லிஹ்யாத்| பௌஷ்கரஂ ஸகணஂ வா லிஹ்யாத்| கைரிகாதீந் வா லிஹ்யாத், கபித்தஜஂ ஸ்வரஸஂ வா| கபித்தஸ்வரஸேந தாத்ர்யாதீந் லிஹ்யாத்| பத்யாவிடங்காதீந் கதக்ஷௌத்ரேண வா லிஹ்யாத்| கோலாதீந் வா பூர்வவல்லிஹ்யாத், குடாதீந் வா| அதவா, லேஹஸ்ய-அகஸ்த்யாதேஃ, ஔஷதாநாஂ சூர்ணாநி மாஂஸரஸாதிபிஃ பிபேத்|

Adhikarana ஜீவந்த்யாதிகஂ த்விகுணஶர்கரஂ சூர்ணம் (௪௩-௪௫) · Śloka ௪௫

| ஜீவந்தீமுஸ்தஸுரஸத்வகேலாத்வயபௌஷ்கரம்||௪௩|| சண்டாதாமலகீலோஹபார்கீநாகரவாலகம்| கர்கடாக்யாஶடீகஷ்ணாநாககேஸரசோரகம்||௪௪|| உபயுக்தஂ யதாகாமஂ சூர்ணஂ த்விகுணஶர்கரம்| பார்ஶ்வருக்ஜ்வரகாஸக்நஂ ஹித்மாஶ்வாஸஹரஂ பரம்||௪௫||

View original

| जीवन्तीमुस्तसुरसत्वगेलाद्वयपौष्करम्||४३|| चण्डातामलकीलोहभार्गीनागरवालकम्| कर्कटाख़्याशठीकृष्णानागकेसरचोरकम्||४४|| उपयुक्तं यथाकामं चूर्णं द्विगुणशर्करम्| पार्श्वरुग्ज्वरकासघ्नं हिध्माश्वासहरं परम्||४५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஜீவந்த்யாதிகஂ சூர்ணஂ புக்தஂ பார்ஶ்வருகாதிக்நஂ ஸுஷ்டு ஹித்மாதிஹரம்| லோஹஂ-அகுரு|

Adhikarana ஶட்யாதிகஂ அஷ்டகுணஶர்கரஂ சூற்நம் (௪௬) · Śloka ௪௬

ஶடீதாமலகீபார்ங்கீசண்டாவாலகபௌஷ்கரம்| ஶர்கராஷ்டகுணஂ சூர்ணஂ ஹித்மாஶ்வாஸஹரஂ பரம்||௪௬||

View original

शठीतामलकीभार्ङ्गीचण्डावालकपौष्करम्| शर्कराष्टगुणं चूर्णं हिध्माश्वासहरं परम्||४६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஶட்யாதிகஂ சூர்ணஂ பூர்வகுணம்|

Adhikarana நஸ்யாநி குடநாகரநஸ்யம் (௪௭) · Śloka ௪௭

துல்யஂ குடஂ நாகரஂ ச பக்ஷ்யேந்நாவயேத வா| |௪௭|

View original

तुल्यं गुडं नागरं च भक्ष्येन्नावयेत वा| |४७|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-துல்யாஂ ஸகுடஶுண்டீஂ ச பக்ஷயேத் நஸ்யஂ வா தத்யாத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-அத நஸ்யாநி| தத்ர குடநாகரநஸ்யமாஹ-துல்யஂ குடமிதி| நாவயேத்-நாஸாயாஂ நிஷேசயேத்| பக்ஷணமபி ஶ்வாஸக்நம்|

Adhikarana லஶுநமூலாதிநஸ்யசதுஷ்கம் மக்ஷிகாவிஷ்டாதிநஸ்யத்ரயம் ஸ்தந்யஸித்தஂ கதம் க்ஷீரம் விரேசநௌஷதஸித்தஂ கதம் (௪௭-௫௦) · Śloka ௫௦

| லஶுநஸ்ய பலாண்டோர்வா மூலஂ கஞ்ஜநகஸ்ய வா||௪௭|| சந்தநாத்வா ரஸஂ தத்யாந்நாரீக்ஷீரேண நாவநம்| ஸ்தந்யேந மக்ஷிகாவிஷ்டாமலக்தகரஸேந வா||௪௮|| ஸஸைந்தவஂ கதாச்சஂ வா, ஸித்தஂ ஸ்தந்யேந வா கதம்| கல்கிதைர்மதுரத்ரவ்யைஸ்தத்பிபேந்நாவயேத வா||௪௯|| ஸகதுஷ்ணஂ ஸகச்சீதஂ வ்யத்யாஸாத் ஸஸிதாமது| தத்வத்பயஸ்ததா ஸித்தமதோபாகௌஷதைர்கதம்||௫௦||

View original

| लशुनस्य पलाण्डोर्वा मूलं गृञ्जनकस्य वा||४७|| चन्दनाद्वा रसं दद्यान्नारीक्षीरेण नावनम्| स्तन्येन मक्षिकाविष्ठामलक्तकरसेन वा||४८|| ससैन्धवं घृताच्छं वा, सिद्धं स्तन्येन वा घृतम्| कल्कितैर्मधुरद्रव्यैस्तत्पिबेन्नावयेत वा||४९|| सकृदुष्णं सकृच्छीतं व्यत्यासात् ससितामधु| तद्वत्पयस्तथा सिद्धमधोभागौषधैर्घृतम्||५०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-லஶுநாதீநாஂ மூலஂ பிஷ்ட்வா நாரீக்ஷீரேண பதக் பதக் நாவநஂ ச ஸ்யாத் ஹித்மாஶ்வாஸார்தாய| சந்தநாத்வா ரஸஂ நாரீக்ஷீரேண ஸஹ நஸ்யஂ தத்யாத்| மக்ஷிகாவிஷ்டாஂ ஸ்தந்யேந ஸஹ நஸ்யஂ தத்யாத், அலக்தகரஸேந வா|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

Adhikarana கணாதிகதம் ஜீவநீயகதம் (௫௧-௫௨) · Śloka ௫௨

கணாஸௌவர்சலக்ஷாரவயஸ்தாஹிங்குசோரகைஃ| ஸகாயஸ்தைர்கதஂ மஸ்துதஶமூலரஸே பசேத்||௫௧|| தத்பிபேஜ்ஜீவநீயைர்வா லிஹ்யாத்ஸமது ஸாதிதம்| |௫௨|

View original

कणासौवर्चलक्षारवयस्थाहिङ्गुचोरकैः| सकायस्थैर्घृतं मस्तुदशमूलरसे पचेत्||५१|| तत्पिबेज्जीवनीयैर्वा लिह्यात्समधु साधितम्| |५२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-கணாதிபிஃ கல்கைர்மஸ்துதஶமூலரஸே ஸ்நேஹபாநவித்யுக்தபரிபாஷாமாஶ்ரித்ய கதஂ பக்த்வா ஹித்மாஶ்வாஸார்தஃ பிபேத்| ஜீவநீயைர்வா த்ரவ்யைஃ கல்கைர்கதஂ பக்த்வா ஸமாக்ஷிகஂ லிஹ்யாத்-ந பிபேத்| விஷயபேதாதேவஂ கார்யம்| அதவா, வஸ்துஸ்வபாவாதேகஸ்மிந்நபி விஷயே கணாதிபிஃ பக்வஂ கதஂ பீதஂ ஹித்மாஶ்வாஸார்தாநாமாரோக்யாய, ஜீவநீயைஃ புநஃ கல்கைஃ பக்வஂ கதஂ லீடஂ தேஷாமாரோக்யாயேதி|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

Adhikarana தேஜோவத்யாதிகதம் (௫௨-௫௫) · Śloka ௫௫

| தேஜோவத்யபயா குஷ்டஂ பிப்பலீ கடுரோஹிணீ||௫௨|| பூதீகஂ பௌஷ்கரஂ மூலஂ பலாஶஶ்சித்ரகஃ ஶடீ| படுத்வயஂ தாமலகீ ஜீவந்தீ பில்வபேஶிகா||௫௩|| வசா பத்ரஂ ச தாலீஸஂ கர்ஷாஂஶைஸ்தைர்விபாசயேத்| ஹிங்குபாதைர்கதப்ரஸ்தஂ பீதமாஶு நிஹந்தி தத்||௫௪|| ஶாகாநிலார்ஶோக்ரஹணீஹித்மாஹத்பார்ஶ்வவேதநாஃ| |௫௫|

View original

| तेजोवत्यभया कुष्ठं पिप्पली कटुरोहिणी||५२|| भूतीकं पौष्करं मूलं पलाशश्चित्रकः शठी| पटुद्वयं तामलकी जीवन्ती बिल्वपेशिका||५३|| वचा पत्रं च तालीसं कर्षांशैस्तैर्विपाचयेत्| हिङ्गुपादैर्घृतप्रस्थं पीतमाशु निहन्ति तत्||५४|| शाखानिलार्शोग्रहणीहिध्माहृत्पार्श्ववेदनाः| |५५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-தேஜோவத்யாதிபிஃ கல்கைஃ கர்ஷாஂஶைர்ஹிங்குபாதைர்ஹிங்குநஃ பாதஃ-சதுர்தாஂஶோ, யேஷாஂ தைரேவஂவிதைர்கதஂ பசேத்| தத்பீதஂ துஷ்டகபாவதஸ்ரோதஸாஂ ப்ரமாதிதயா தேஷாஂ விவதத்வமுத்பாதயந் ஶாகாநிலாதீந் ஹந்தி|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-கதாந்தரமாஹ தேஜோவத்யபயேதி| பூதீகஂ-கத்தணம்| பாதஃ-கர்ஷசதுர்தாஂஶஃ| ஸங்க்ரஹே து (சி.அ. ௬)- "ஸித்தஂ வா புரமஞ்ஜிஷ்டாலாக்ஷாஸர்ஜரஸைஃ பிபேத்| ஸபத்மகமநோஹ்வாலைர்கதப்ரஸ்தஂ பிசூந்மிதைஃ|| வத்ஸகாதிப்ரதீவாபஂ ஸித்தஂ வா ப்ரதமே கணே| ஸபஞ்சலவணஂ ஸர்பிஃ ஶ்வாஸகாஸாவபோஹதி|| ப்ரதமே-விதார்யாதௌ| ஹிஂஸ்ராவிடங்கபூதீகத்ரிகடுத்ரிபலாக்நிகைஃ| கோலமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தஂ பாசயேத்ஸலிலாடகே|| க்ஷீரப்ரஸ்தத்வயோபேதஂ தத்காஸஶ்வாஸபீநஸாந்| அர்ஶாஂஸ்யரோசகஂ குல்மஂ க்ஷயஂ ஹித்மாஂ ச நாஶயேத்||" இதி| கோலஂ-கர்ஷஃ|

Adhikarana அர்தாஂஶக்ஷாரகதம் அர்தாஂஶலவணகதம் தாந்வந்தராதிகதசதுஷ்கஸ்யாதிதேஶஃ (௫௫-௫௬) · Śloka ௫௬

| அர்தாஂஶேந பிபேத்ஸர்பிஃ க்ஷாரேண படுநாऽதவா||௫௫|| தாந்வந்தரஂ வஷகதஂ தாதிகஂ ஹபுஷாதி வா| |௫௬|

View original

| अर्धांशेन पिबेत्सर्पिः क्षारेण पटुनाऽथवा||५५|| धान्वन्तरं वृषघृतं दाधिकं हपुषादि वा| |५६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-தாந்வந்தராதிகதஸ்யார்தாஂஶேந க்ஷாரேண, அதவா படுநா-லவணேந சார்தாஂஶேந, ஸர்பிஃ பிபேத்| தாந்வந்தரஂ-ப்ரமேஹோக்தம் (ஹ. சி. அ. ௧௨/௧௯)| வஷகதஂ-ரக்தபித்தோக்தம் (ஹ. சி. அ. ௨/௪௦)| தாதிகஂ-குல்மோக்தம் (ஹ. சி. அ. ௧௪/௧௩)| ஹபுஷாதிகஂ-உதரோக்தம் (ஹ. சி. அ. ௧௫/௨௨)|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-கதந்தரமாஹ அர்தாஂஶேநேதி| ஸர்பிஃ-புராணம், உக்தஂ ஹி ஸங்க்ரஹே (சி. அ. ௬)-"ஸைந்தவார்தாஂஶஸஂயுக்தஂ புராணஂ ப்ராயயேத்ததம்||" இதி| கதசதுஷ்கமதிதிஶதி-தாந்வந்தரமிதி| [ தாந்வந்தராதீநி-] ப்ரமேஹரக்தபித்தகுலம்ஜடரோக்தாநி| வங்கஸேநே (ஶ்வாஸாஶ்லோ. ௫௯)- "ஸௌவர்சலயவக்ஷாரகடுகாவ்யோஷசித்ரகைஃ| கதஂ வசாவிடங்கைஶ்ச ஸாதிதஂ ஶ்வாஸஶாந்தயே|| குலத்தரஸஸஂயுக்தஂ பஞ்சகோலஶதஂ கதம்| தீபநஂ ஶ்வாஸகாஸக்நஂ கபவ்யாதிஹரஂ பரம்|| திக்தாஸௌவர்சலக்ஷாரபத்யாத்ரிகடுஹிங்குபிஃ| ஸமாலூரைர்கதஂ ஸித்தஂ ஸக்ஷீரஂ ஶ்வாஸகாஸநுத்| குல்மாநாஹஂ(ஹௌ) ச ஶமயேத்ப்ரவத்தாந் குதஜாநபி|| ஸுவஹாகாலிகா பார்கீ ஶுகாக்யா நிசுலஂ பலம்| காகாதநீ ஶங்கபேரஂ வர்ஷாபூர்பஹதீத்வயம்|| கோலமாத்ரைர்கதப்ரஸ்தஂ பசேதேதைர்ஜலாடகே| கதுஷ்ணஂ பீதமேதத்விஶ்வாஸாமயவிநாஶநம்|| தைலஂ தஶகுணே ஸித்தஂ பங்கராஜரஸே ஶுபே| பீயமாநஂ யதாந்யாயஂ காஸஶ்வாஸௌ வ்யபோஹதி||" இதி|

Adhikarana சித்தக்ஷோபணமௌஷதம் (௫௬-௫௭) · Śloka ௫௭

| ஶீதாம்புஸேகஃ ஸஹஸா த்ராஸவிக்ஷேபபீஶுசஃ||௫௬|| ஹர்ஷேர்ஷ்யோச்ச்வாஸரோதாஶ்ச ஹிதஂ கீடைஶ்ச தஂஶநம்| |௫௭|

View original

| शीताम्बुसेकः सहसा त्रासविक्षेपभीशुचः||५६|| हर्षेर्ष्योच्छ्वासरोधाश्च हितं कीटैश्च दंशनम्| |५७|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஸஹஸா-ஜடித்யேவாஜ்ஞாதஸங்கேதஸ்யைவ, ஹித்மாஶ்வாஸார்தஸ்ய ஶீதாம்புநா ஸேகோ ஹிதஃ| த்ராஸஃ-சித்தஸ்யோத்வேககத்கர்ம, விக்ஷேபஃ-அவதூநநம், பீஃ-பயம், ஶுக்-ஶோகஶ்சேதஸஃ ஸந்தாபஃ, த்ராஸாதயஶ்சதஸ்ரஸ்தாமஸகுணோத்பவாஃ, ஈர்ஷ்யா-அஸூயா பரகுணாஸஹிஷ்ணுதா, இயஂ ரஜோகுணோதயா, ததா உச்ச்வாஸஸ்ய ரோதஃ, ஏதே ச ஸர்வே ஹித்மாஶ்வாஸார்தாய ஹிதாஃ| ததா, கீடைஃ-பிபீலிகாதிபிஃ, தஸ்மிந் தஂஶநஂ ஹிதம், வாதவேகவிகாதாய|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-சித்தக்ஷோபணமௌஷதமாஹஶீதாம்புஸேக இதி| விக்ஷேபேண வையக்ர்யம்|-

Adhikarana அநுக்தஸஂக்ராஹார்தஂ ஸாமாந்ய சிகித்ஸா (௫௭-௫௯) · Śloka ௫௯

ஏவஂ ஹித்மாஶ்வாஸாநாஂ விஶேஷேண சிகித்ஸாமுக்த்வா ஸாமாந்யேநாஹ யத்கிஞ்சித்கபவாதக்நமுஷ்ணஂ வாதாநுலோமநம்||௫௭|| தத்ஸேவ்யஂ ப்ராயஶோ யச்ச ஸுதராஂ மாருதாபஹம்| |௫௯|

View original

एवं हिध्माश्वासानां विशेषेण चिकित्सामुक्त्वा सामान्येनाह यत्किञ्चित्कफवातघ्नमुष्णं वातानुलोमनम्||५७|| तत्सेव्यं प्रायशो यच्च सुतरां मारुतापहम्| |५९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-யத்கிஞ்சித்-ஆஹாரவிஹாரௌஷதாதிகஂ, கபவாதௌ-பதக் ஸஹிதௌ வா, நிஹந்தி தத்கபவாதக்நம்| ததா, உஷ்ணஂ-ந-ஶீதம்| கபவாதக்நஂ ஹி ப்ராயேணோஷ்ணமேவ பவதி| உஷ்ணமிதி யதிஹ கதஂ தததிஶயேநோஷ்ணஂ ந த்வீஷதுஷ்ணமிதி ப்ரதிபாதநார்தம்| ததா, வாதாநுலோமநஂ கபவாதக்நத்வேநைவ வாதாநுலோமநகாரித்வே லப்தே ப்ராதாந்யேந வாதப்ரதிபக்ஷேண ஸ்நிக்தேந யத்யுக்தஂ தத்தித்மாஶ்வாஸார்தைஃ கபவாதக்நமதிகோஷ்ணஂ ஸேவ்யமிதி ப்ரதிபாதநாயேதி| அத ஏவாஹ-ப்ராயஶ இத்யாதி| ப்ராயஶோ-பாஹுல்யேந, யத் ஸுதராஂ மாருதஶமநஂ தத் ஹித்மாஶ்வாஸார்தைஃ ஸேவ்யம்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-அநுக்தஸங்க்ரஹார்தமாஹ யத்கிஞ்சிதிதி| யந்மாருதாபஹஂ தத்ஸுதராஂ ஸேவ்யம், கபகந்ந சேதி| உக்தஂ ஹி ஸங்க்ரஹே (சி. அ. ௬)-"வாதகத்வா கபஹரஂ கபகத்வாऽநிலாபஹம்| கார்யஂ நைகாந்திகஂ தாப்யாஂ ப்ராயஃ ஶ்ரேயோऽநிலாபஹம்||" இதி|

Adhikarana ஶமநபஂஹணைஶ்சோபசாரஃ (௫௮-௫௯) · Śloka ௫௯

கிமித்யேவஂ க்ரியதே ? இத்யாஹ- | ஸர்வேஷாஂ பஂஹணே ஹ்யல்பஃ ஶக்யஶ்ச ப்ராயஶோ பவேத்||௫௮|| நாத்யர்தஂ ஶமநேऽபாயோ பஶோऽஶக்யஶ்ச கர்ஷணே| ஶமநைர்பஂஹணைஶ்சாதோ பூயிஷ்டஂ தாநுபாசரேத்||௫௯||

View original

किमित्येवं क्रियते ? इत्याह- | सर्वेषां बृंहणे ह्यल्पः शक्यश्च प्रायशो भवेत्||५८|| नात्यर्थं शमनेऽपायो भृशोऽशक्यश्च कर्षणे| शमनैर्बृंहणैश्चातो भूयिष्ठं तानुपाचरेत्||५९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-ஸர்வேஷாஂ-ஹித்மாஶ்வாஸார்தாநாஂ, ஹி-யஸ்மாத், பஂஹணே விதீயமாநே கதாசித்தைவவஶாத் யோऽபாயோ-ரோகாதிக்யமந்யரோகப்ராதுர்பாவோ வா, பவேத் ஸ ப்ராயஶோऽல்பஸ்ததா ஶக்யஃ-ஸாதயிதுஂ ஸுகஸாத்யஃ| ததா, தேஷாஂ, ஶமநே பேஷஜாதௌ க்ரியமாணேऽபாயோ யதி தைவாத்ஸ்யாத் ஸ நாத்யர்தஂ-நாதிஶயேந| கிஂ தர்ஹி ? மத்யமயா வத்த்யா| ஹித்மாஶ்வாஸஶாந்த்யர்தஂ கர்ஷணே பேஷஜாதௌ க்ரியமாணே யோऽபாயோ ஜாயதே ஸ பஶோ-துஃஸஹஃ, அத ஏவாஶக்யஃ-ஸாதயிதுஂ ந ஶக்யதே| யத ஏவஂ கர்ஷணே பஶோऽஶக்யஶ்சாபயோ பவதி| அதஃ-அஸ்மாத்காரணாத், தாந்-ஹித்மாஶ்வாஸாந், பூயிஷ்டஂ-பாஹுல்யேந, ஶமநைர்பேஷஜைஸ்ததா பஂஹணைருபாசரேத்|

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

Adhikarana காஸாதீநாமந்யோந்யபேஷஜம் (௪) · Śloka ௪

அதுநா காஸாதீநாஂ பஞ்சாநாமப்யேஷாஂ ஸாமாந்யேந சிகித்ஸிதஂ வக்துமாஹ காஸஶ்வாஸக்ஷயச்சர்திஹித்மாஶ்சாந்யோந்யபேஷஜைஃ| ௫௯ ௧/௨| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதஂ நாம சதுர்தோऽத்யாயஃ||௪||

View original

अधुना कासादीनां पञ्चानामप्येषां सामान्येन चिकित्सितं वक्तुमाह कासश्वासक्षयच्छर्दिहिध्माश्चान्योन्यभेषजैः| ५९ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सितस्थाने श्वासहिध्माचिकित्सितं नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ௦-காஸோக்தைர்பேஷஜைஃ ஶ்வாஸாதீநுபாசரேத்| ஶ்வாஸாத்யுக்தைஃ காஸாநுபாசரேத்| ஏவஂ பரஸ்பரஂ ஸர்வைர்யதோக்தைர்பேஷஜைஃ ஸர்வாநேதாநுபாசரேதிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதய- டீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸிதஸ்தாநே ஶ்வாஸஹித்மாசிகித்ஸிதஂ நாம சதுர்தோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ||௪||

ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)

ஆ௦ ர௦-காஸாதிபேஷஜமந்யோந்யமதிதிஶதிகாஸஶ்வாஸேதி| உபாசரேதித்யநுவர்த்யம்| [ வங்கஸேநே து- (ஹிக்காதிகாரே ஶ்லோ. ௧௮)-"ப்ராணாவரோததர்ஜநவிஸ்மாபநபயபாஷகைஶ்சகோரைஃ| கதாப்ரயோகைஃ ஶமயேத்திக்காஂ கோராஂ மநோகாதைஃ|| ஹிக்கார்தஸ்ய பயஶ்ச்சாகஂ ஹிதஂ நாகரஸாதிதம்| ரஸஂ பிபேத்பலிந்யா ]ஶ்ச லாஜஸக்தூந் ஸஸைந்தவாந்|| ப்ரவாலஶங்கத்ரிபலாசூர்ணஂ மதுகதாப்லுதம்| பிப்பலீ கைரிகஂ சேதி லேஹோ ஹிக்காநிவாரணஃ|| கோலமஜ்ஜாऽஞ்ஜநஂ லாஜா திக்தா காஞ்சநகைரிகம்| கஷ்ணா தாத்ரீ ஸிதா ஶுண்டீ காஸீஸஂ ததிநாம ச|| பாடல்யாஃ ஸபலஂ புஷ்பஂ கஷ்ணா கர்ஜூரமுஸ்தகம்| ஷடேதே பாதிகா லேஹா ஹிக்காக்நா மதுஸஂயுதாஃ|| நிர்தூமாங்காரநிக்ஷிப்தஶ்லக்ஷ்ணமாஷரஜோபவஃ| ஹிக்காஃ பஞ்ச நிஹந்த்யாஶு தூமஃ பீதோ ந ஸஂஶயஃ||" இதி| இதி ஹேமாத்ரிடீகாயாமாயுர்வேதரஸாயநே| ஶ்வாஸஹிக்காப்ரகரணஂ ஸாமஸ்த்யேந நிரூபிதம்|| ௪||

← 3. kāsacikitsitādhyāyaḥ 5. rājayakṣmādicikitsitādhyāyaḥ →