Adhikarana ௧ (௧-௨) · Śloka ௨
அதாதோ தோஷபேதவிகல்பமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातो दोषभेदविकल्पमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
தந்த்ரயுத்தயநந்தரஂ பரிஶிஷ்டத்வாத்தோஷபேதாத்யாயாரம்பஃ- அதாத இத்யாதி| அதேத்யாதிகஂ பூர்வவஹ்யாக்யேயம்| தாதூந் தூஷயந்தீதி தோஷா வாதாதயஃ, தேஷாஂ பேதஃ பதக்ஸஂஸர்கஸந்நிபாதபேதேந, தஸ்ய விகல்பநமேகைகத்யநுகமநேந நாநாத்வகரணஂ ப்ரபஞ்சநஂ தோஷபேதவிகல்பஃ, தமதிகத்ய கதஃ, தம்||௧-௨||
Adhikarana ௨ (௩) · Śloka ௪
அஷ்டாங்கவேதவித்வாஂஸஂ திவோதாஸஂ மஹௌஜஸம் | சிந்நஶஸ்த்ரார்தஸந்தேஹஂ ஸூக்ஷ்மாகாதாகமோததிம் ||௩|| விஶ்வாமித்ரஸுதஃ ஶ்ரீமாந் ஸுஶ்ருதஃ பரிபச்சதி |௪|
अष्टाङ्गवेदविद्वांसं दिवोदासं महौजसम् | छिन्नशस्त्रार्थसन्देहं सूक्ष्मागाधागमोदधिम् ||३|| विश्वामित्रसुतः श्रीमान् सुश्रुतः परिपृच्छति |४|
🔊 Audio coming soon
அஷ்டாங்கேத்யாதி| அஷ்டாங்காநி ஶல்யாதீநி வாஜீகரணாந்தாநி, தாந்யேவ வேத ஆயுர்வேதஃ, தேந தத்ர வா வித்வாந் யஸ்தம்| மஹௌஜஸஂ மஹாப்ரபாவம்| ஸூக்ஷ்மா லீநார்தாஃ , அகாதா துரவகாஹா யே ஆகமா ஏவோததயஸ்தே ஸந்த்யஸ்மிந்நிதி| ஶ்ரீமாநிதி ராஜஶ்ரியா ப்ராஹ்வயா வா அலங்கதஃ| நநு, விஶ்வாமித்ரோ காதிராஜஃ, தத்ஸுதத்வேந ராஜஶ்ரியா யோகோ யுக்தஃ, கதஂ ப்ராஹ்ம்யா ஶ்ரியேதி? ஸத்யஂ, விஶ்வாமித்ரஸ்ய ப்ராஹ்மண்யஂ தபஸா, ததோ ப்ராஹ்ம்யா ஶ்ரியா யோகோ யுக்த ஏவ| அந்யே து க்ஷத்ரியாணாஂ ப்ரஹ்மர்ஷிஜாதத்வேநோபயயோக இதி மந்யந்தே, அபரே து வித்யாஸமாப்த்யா ப்ராஹ்மயா ஶ்ரியா யோக இதி மந்யந்தே| ததா சோக்தம்- “வித்யாஸமாப்தௌ ப்ராஹ்மஂ வா ஸத்த்வமார்ஷமதாபி வா| த்ருவமாவிஶதி ஜ்ஞாநாத்தஸ்மாத்வைத்யோ த்விஜஃ ஸ்மதஃ”- இதி||௩||-
Adhikarana ௩ (௪) · Śloka ௫
த்விஷஷ்டிர்தோஷபேதா யே புரஸ்தாத்பரிகீர்திதாஃ ||௪|| கதி தத்ரைகஶோ ஜ்ஞேயா த்விஶோ வாऽப்யதவா த்ரிஶஃ |௫|
द्विषष्टिर्दोषभेदा ये पुरस्तात्परिकीर्तिताः ||४|| कति तत्रैकशो ज्ञेया द्विशो वाऽप्यथवा त्रिशः |५|
🔊 Audio coming soon
த்விஷஷ்டிரித்யாதி| புரஸ்தாத்பரிகீர்திதாஃ இதி ரஸபேதவிகல்பே| குதோ த்விஷஷ்டிர்தோஷபேதாஸ்த்ரிஷஷ்டீ ரஸபேதா இதி? உச்யதே- ‘த்விஷஷ்டிர்தோஷபேதாஃ ஸ்யூ ரஸபேதாஸ்த்ரிஷஷ்டிதா| ஸ்வாஸ்த்யஂ த்ரிஷஷ்டஂ விஜ்ஞேயஂ தத்ர ஷட்ரஸயோஜநம்’- இதி| கதி தத்ரைகஶோ ஜ்ஞேயா த்விஶோ வாऽப்யதவா த்ரிஶ இத்யாஹ- ‘ஏகஶஃ ஷட் த்விஶஸ்த்வேகவிஂஶதிஶ்சதுரந்விதா| த்ரிஶோ த்வாத்ரிஂஶதித்யேவஂ த்ரயோ தோஷாஸ்த்ரிஷஷ்டிதா’- இத||௪||-
Adhikarana ௪ (௫) · Śloka ௬
தஸ்ய தத்வசநஂ ஶ்ருத்வா ஸஂஶயச்சிந்மஹாதபாஃ ||௫|| ப்ரீதாத்மா நபஶார்தூலஃ ஸுஶ்ருதாயாஹ தத்த்வதஃ |௬|
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संशयच्छिन्महातपाः ||५|| प्रीतात्मा नृपशार्दूलः सुश्रुतायाह तत्त्वतः |६|
🔊 Audio coming soon
ஶிஷ்யப்ரஶ்நமாகர்ண்ய குருராஹ- தஸ்யேத்யாதி| தஸ்யேதி ஸுஶ்ருதஸ்ய| தத் இதி பூர்வோக்தம்| ஸஂஶயச்சிதிதி ஸந்தேஹச்சேத்தா| ப்ரீதாத்மா தப்தாந்தஃகரணஃ| நபஶார்தூலோ ராஜஸத்தமஃ| தத்த்வத இதி யதார்தபாவேந||௫||-
Adhikarana ௫ (௬) · Śloka ௭
த்ரயோ தோஷா தாதவஶ்ச புரீஷஂ மூத்ரமேவ ச ||௬|| தேஹஂ ஸந்தாரயந்த்யேதே ஹ்யவ்யாபந்நா ரஸைர்ஹிதைஃ |௭|
त्रयो दोषा धातवश्च पुरीषं मूत्रमेव च ||६|| देहं सन्धारयन्त्येते ह्यव्यापन्ना रसैर्हितैः |७|
🔊 Audio coming soon
கிமாஹ பகவாநித்யாஹ- த்ரய இத்யாதி| த்ரயோ தோஷா வாதாதயஃ, தாதவஃ ஸப்த ரஸாதயஃ| அவ்யாபந்நா அவிகதிங்கதாஃ| ரஸைர்ஹிதைரிதி மதுராதிரஸைஃ பத்யைரித்யர்தஃ| நநு, யதாப்ரஶ்நஂ ப்ரத்யுத்தரே வாச்யே கிமர்தஂ கதி தத்ரைகஶ இத்யாதிப்ரஶ்நஸ்யோத்தரார்தே த்ரயோ தோஷா இத்யாத்யபிதாநம்? உச்யதே- தாதூநாஂ மலாநாஂ ச தோஷஸஂஸர்கே தோஷவ்யபதேஶ இத்யாதிப்ரதிபாதநார்தஂ; அத ஏவாஸஜா ஸஹ புரா பஞ்சதஶ ப்ரஸரா அபிஹிதாஃ| யத்யேவஂ தர்ஹி மாஂஸாதிபிஃ ஸஹ ப்ரஸரஃ குதோ ந கீர்திதஃ? உச்யதே- அஸங்க்யேயத்வாத்| அத கதஂ தததிகந்தவ்யமிதி சேத், தோஷலிங்கேநைவ| ததா சாத்ர வக்ஷ்யதி- தஸ்மாத் ப்ரஸங்கஂ ஸஂயம்யேத்யாதி| நநு, தோஷதாதுமலமூலஂ ஹி ஶரீரமித்யநேநைவ தோஷாதிகார்யத்வமபிஹிதஂ; ந ச ஶரீராத்தேஹோ பிந்நார்தஃ, தயோஃ பர்யாயஶப்தத்வாத்; தத்கதஂ புநருச்யதே- ஏதே தேஹஂ தாரயந்தீதி? உச்யதே- தேஹஶப்தேநாத்ர கர்மபுருஷஸ்ய சிகித்ஸாதிகதஸ்ய விவக்ஷிதத்வாத்||௬||-
Adhikarana ௬ (௭-௮) · Śloka ௯
புருஷஃ ஷோடஶகலஃ ப்ராணாஶ்சைகாதஶைவ யே ||௭|| ரோகாணாஂ து ஸஹஸ்ரஂ யச்சதஂ விஂஶதிரேவ ச | ஶதஂ ச பஞ்ச த்ரவ்யாணாஂ த்ரிஸப்தத்யதிகோத்தரம் ||௮|| வ்யாஸதஃ கீர்திதஂ தத்தி... |௯|
पुरुषः षोडशकलः प्राणाश्चैकादशैव ये ||७|| रोगाणां तु सहस्रं यच्छतं विंशतिरेव च | शतं च पञ्च द्रव्याणां त्रिसप्तत्यधिकोत्तरम् ||८|| व्यासतः कीर्तितं तद्धि... |९|
🔊 Audio coming soon
கீதஶஃ புநரயஂ தேஹஶப்தாபிகேயஃ கர்மபுருஷ இதி பூர்வப்ரதிபாதிதஸ்யைவ கர்மபுருஷஸ்ய ஸ்வரூபஂ வாச்யஂ, தத்ப்ரஸங்கேநாபரமபி ப்ராணாதிகஂ யத்தத்ப்ரதிபாதயிதுஂ ஸுகஸ்மரணார்தஂ ப்ரதிபாதயதி- புருஷ இத்யாதி| அத்ரைகே கலாஶப்தேந பஞ்சபூதாநி ஏகாதஶேந்த்ரியாணீதி ஷோடஶவிகாரா இதி வ்யாசக்ஷதே, பரமேதந்நாயுர்வேதே ப்ரமாணீகதம்| அந்யே து கலாஶப்தமங்கப்ரத்யங்கேஷ்வாமநந்தி- ஶிரோக்ரீவாபாணிபாதபார்ஶ்வபஷ்டோதராஂஸீத்யஷ்டாங்காநி, சிபுகநாஸௌஷ்டவங்க்ஷணாங்குஷ்டாங்குலிபார்ஷ்ணிகுல்பாஃ ப்ரத்யங்காநீதி| ஸ்வதந்த்ரபரதந்த்ராபிப்ராயாநுவர்திபிராசார்யைஃ கலாஶப்தோ குணவாசீ படிதஃ| தே ச ஸர்வபூதசிந்தாஶாரீரோக்தஸுகதுஃகேச்சோத்வேகப்ரயத்நாதீந் ஷோடஶகுணாநாசக்ஷதே | சதுஷ்பாதஂ ஷோடஶகலஂ பேஷஜஂ சரகாசார்யேணோக்தஂ; தத்ர ஷோடஶகலஂ ஷோடஶகுணமிதி வ்யாக்யாநயந்தி| ப்ராணாஶ்சைகாதஶேதி அக்நிஃ ஸோமோ வாயுஃ ஸத்த்வஂ ரஜஸ்தமஃ பஞ்சேந்த்ரியாணி பூதாத்மேதி ப்ராணாஃ| யோऽஸௌ பூதாத்மா ஸ ஏவ ஷோடஶகலஃ, ஸஂயோகிந ஏவ ப்ராணவ்யபதேஶபாஜஃ, இத்யேகாதஶத்வம்| ரோகாணாஂ து ஸஹஸ்ரஂ யச்சதஂ விஂஶதிரேவ சேதி விஶத்யதிகைகாதஶஶதாநி ரோகாணாம்| அத்ர ஸௌஶ்ருதே தந்த்ரே ஷட்ஸ்தாநேஷு ப்ரோக்தா ரோகாஃ ஶ்லோகைரபிதீயந்தே|- ‘ஹீநாதிதக்தைஃ க்ஷாரேண, த்ரயஃ ப்லுஷ்டாதயோऽக்நிநா| சதுர்தோ தூமவிஹதஃ பஞ்ச ஶோணிததுஷ்டயஃ||௧|| தோஷதாதுமலாதீநாஂ த்வாத்ரிஂஶத் க்ஷயவத்திதஃ| த்வே ஸ்தௌல்யகார்ஶ்யே த்ரிவிதோ விஸ்ரஂஸாத்யோ பலக்ஷயஃ||௨|| ஷட் ஶோபாஃ ஷட் வ்ரணா வஹ்நித்ரிதயஂ விஷமாதிகம்| ஆமஂ விதக்தஂ விஷ்டப்தமஜீர்ணஂ ச ததா த்ரிதா||௩|| இதி ஷட்ஷஷ்டிராதங்காஃ ஸூத்ரஸ்தாநே நிதர்ஶிதாஃ| ஆமபக்வாஶயே ஶ்ரோத்ரே ததேந்த்ரியசதுஷ்டயே||௪|| த்வகாமிஷஸிராஸ்நாயுஸந்த்யஸ்திமஜ்ஜஸம்பவாஃ | ஶுக்ரே சைகாங்கஸர்வாங்ககதாஃ ஸப்தாதிகா தஶ||௫|| த்ரயோதஶாவதைரந்யைர்தோஷைஃ ஸ்யுர்மாருதைஃ கலு| சதுர்விதஂ வாதரக்தமாக்ஷேபஶ்சாபதாநகஃ| பக்ஷாகாதோऽபதந்த்ரஶ்ச மந்யாஸ்தம்போऽர்திதஸ்ததா||௬|| கத்ரஸீ ஸஹ விஶ்வாச்யா ஶிரஃ க்ரோஷ்டுகபூர்வகம்| கஞ்ஜஃ பங்குஃ கலாயாக்யஃ கண்டகஃ பாததாஹகத்||௭|| பாதஹர்ஷோऽவபாஹுஶ்ச மூகமிந்மிணகத்கதாஃ| தூந்யாத்மாநத்வயேऽஷ்டீலாத்வயமர்ஶாஂஸி ஷட் ததா||௮|| சர்மகீலஶ்சதஸ்ரஶ்சாஶ்மர்யஃ பஞ்ச பகந்தராஃ| ததாऽஷ்டாதஶ குஷ்டாநி கிலாஸாநி புநஸ்த்ரிதா||௯|| ப்ரமேஹா விஸஂஹதிஃ ப்ரோக்தாஃ பிடிகா நவ தத்கதாஃ| உதராணி ததாऽஷ்டௌ ச மூடகர்பஸ்ததாऽஷ்டதா||௧௦|| பாஹ்யா வித்ரதயஃ ஷட் ஸ்யுஸ்ததாऽந்தஃஸ்தாஃ ஸ்மதா தஶ| விஸர்பநாடீஸ்தநஜாஸ்ததைவ பஞ்ச பஞ்ச ச||௧௧|| க்ரந்தயஃ ஸப்த சைகா ஸ்யாதபசீ ஸப்ததாऽர்புதம்| கலகண்டாஸ்த்ரயஃ ஸப்த வத்தயஃ பரிகீர்திதாஃ||௧௨|| உபதஂஶா மதாஃ பஞ்ச ஶ்லீபதஂ ச ததா த்ரிதா| பக்நா அஷ்டாதஶ ஜ்ஞேயாஃ ஶூகதோஷாஸ்ததைவ ச| சத்வாரிஂஶத்ததாऽஷ்டௌ ச க்ஷுத்ரரோகாஃ ப்ரகீர்திதாஃ||௧௩|| அஷ்டாவோஷ்டபவா தந்தமூலேஷு தஶ பஞ்ச ச||௧௪|| அஷ்டௌ தந்தேஷு ஜிஹ்வாயாஂ பஞ்ச தாலுகதா நவ| கண்டே சாஷ்டாதஶ ஜ்ஞேயாஶ்சதுஃஸர்வஸரா கதாஃ||௧௫|| ஏவஂ முகே ஸப்தஷஷ்டிரிதி ஸ்தாநே த்விதீயகே| த்வாசத்வாரிஂஶததிகா த்ரிஶதீ பரிகீர்திதா||௧௬|| அஷ்டௌ ஶுக்ரகதா ரோகா அஷ்டாவார்தவதுஷ்டயஃ| சத்வாரோऽஸக்தராஃ ப்ரோக்தா அபாதஸ்த்வபராகதஃ||௧௭|| மக்கல்லலீநஶோஷாஶ்ச நைகமேஶாஹதஸ்ததா| நாகோதரஃ ஸ்ருதிர்கர்பே ஶாரீரே ஸப்தவிஂஶதிஃ||௧௮|| அத மேதோநிலாவேகாச்ச்வயதுஃ ஸருஜஶ்ச யஃ| ஆட்யவாதஃ ஸர்வஸராஃ ஶோபாஃ பஞ்ச ப்ரகீர்திதாஃ| கர்ணபால்யாமயாஃ பஞ்ச க்லைப்யமுக்தஂ சதுர்விதம் ||௧௯|| வாந்தரேசிதயோஃ ப்ரோக்தா வ்யாபதோ தஶ பஞ்ச ச| ஷண்நேத்ரப்ரணிதாநஸ்ய நேத்ரஸ்யைகாதஶைவ து||௨௦|| பஞ்ச பஸ்திகதாஸ்தத்ர சத்வாரஃ பீடநே கதாஃ| ஏகாதஶ த்ரவ்யகதாஃ ஸப்த ஶய்யாகதாஸ்ததா||௨௧|| சத்வாரிஂஶச்சதஸ்ரஶ்ச வைத்யதோ வ்யாபதஸ்ததா| க்ரோதாயாஸாதிகாஃ பஞ்ச தஶ சாதுரஹேதுகாஃ||௨௨|| ஸ்நேஹஸ்ய காரணாந்யஷ்டாவப்ரத்யாகமகந்தி ச| இதி நேத்ராதிதோஷேண ஷஷ்டிஃ ஸப்த ஸமாஸதஃ||௨௩|| ஏவஂ சிகித்ஸிதஸ்தாநே ருஜோऽஷ்டாநவதிஸ்ததா| அந்நாதிரக்ஷாவிஜ்ஞாநே விஂஶதிர்விஷஹேதுகாஃ||௨௪|| வேகாஃ ஸ்யுஃ ஸ்தாவரே தர்வீகரமண்டலிநாஂ விஷே| ராஜிலவைகரஞ்ஜாநாஂ ப்ரத்யேகஂ ஸப்த ஸப்த ச||௨௫|| மூஷிகாஸ்து தஶாஷ்டௌ ச ஸப்த வேகா அலர்கஜாஃ| ஸப்தஷஷ்டிஶதஂ சாத்ர கீடாநாஂ விஷதாயிநாம் ||௨௬|| ஸப்தசத்வாரிஂஶத்யுதஂ கல்பஸ்தாநே ஶதத்வயம்| நவ ஸந்த்யாஶ்ரயாஃ ப்ரோக்தா வர்த்மஜாஶ்சைகவிஂஶதிஃ||௨௭|| ஶுக்லபாகே தஶைகஶ்ச சத்வாரஃ கஷ்ணபாகஜாஃ| ஸர்வாஶ்ரயாஃ ஸப்ததஶ தஷ்டிஜா த்வாதஶைவ து||௨௮|| பாஹ்யஜௌ த்வௌ நேத்ரரோகாவிதி ஷட்ஸப்ததிஃ ஸ்மதாஃ| குகூணகஃ ஶிஶோரேவ கர்ணேऽஷ்டாவிஂஶதிர்நணாம்||௨௯|| ஏகத்ரிஂஶத்க்ராணகதாஃ ஸப்ரதிஶ்யாயபஞ்சகாஃ| ஏகாதஶ ஶிரோரோகாஃ பரஂ ஶாலாக்யஸஞ்ஜ்ஞிதே||௩௦|| ஆதங்காநாஂ ஶதஂ ப்ரோக்தஂ ஷட்சத்வாரிஂஶதா யுதம்| நவ பாலக்ரஹா யோநிவ்யாபதோ விஂஶதிஃ ஸ்த்ரியாஃ||௩௧|| ஏவஂ குமாரதந்த்ரேऽஸ்மிந்நேகோநத்ரிஂஶதாமயாஃ| அஷ்டௌ ஜ்வரா ஹ்யதீஸாராஃ ஷட் சதஸ்ரஃ ப்ரவாஹிகாஃ||௩௨|| சத்வாரோ க்ரஹணீதோஷா யக்ஷ்மைகோ குல்மபஞ்சகம்| ஹத்ரோகாஃ பஞ்ச சத்வாரஃ பாண்ட்வாக்யாஃ காமலாத்வயம்||௩௩|| ஹலீமகஃ பாநகீ ச ரக்தபிதஂ சதுர்விதம்| ஷட்ப்ரகாரா மதா மூர்ச்சா விகாராஃ ஸப்த மத்யஜாஃ||௩௪|| தாஹாஃ பஞ்ச தஷஃ ஸப்த சர்தயஃ பஞ்ச தேஹிநாம்| ஹிக்காஃ ஶ்வாஸாஸ்ததா காஸாஃ ப்ரத்யேகஂ பஞ்ச பஞ்ச ச||௩௫|| ஸ்வரபேதாஸ்ததா ஷட் ஸ்யுர்விஶதிஃ கமிஜாதயஃ| நவோதாவர்தகா தஷ்டா விஸூச்யஸ்திஸ்ர ஏவ ச||௩௬|| ஆநாஹௌ த்வாவாமவிட்கௌ ததாऽரோசகபஞ்சகம்| மூத்ராகாதா த்வாதஶ ஸ்யுரிதி காயசிகித்ஸிதே||௩௭|| ஆமயாநாஂ ஶதஂ ப்ரோக்தஂ சத்வாரிஂஶச்ச ஸப்த ச| தேவதா-தைத்ய-கந்தர்வ-யக்ஷ-பித்ர-ஹி-ரக்ஷஸாம்||௩௮|| பிஶசஸ்யாபிஷங்கேண கதாஶ்சாஷ்டௌ ப்ரகீர்திதாஃ| அபஸ்மாராஶ்ச சத்வார உந்மாதாஃ ஷடுதீரிதாஃ||௩௯|| அஷ்டாதஶகதா பூதவித்யாயாஂ ஸூக்ஷ்மதர்ஶிபிஃ| ஏவஂ ஹி ஸௌஶ்ருதே தந்த்ரே காஶீராஜேந கீர்திதாஃ||௪௦|| ரோகாணாஂ து ஸஹஸ்ரஂ யச்சதஂ விஂஶதிரேவ ச| வ்யாஸதோ விஸ்தரதஃ| ஹிஶப்தோ ஹேத்வர்தே, யஸ்மாத் காரணாத்||௭-௮||-
Adhikarana ௭ (௯) · Śloka ௯
... பிந்நா தோஷாஸ்த்ரயோ குணாஃ | த்விஷஷ்டிதா பவந்த்யேதே பூயிஷ்டமிதி நிஶ்சயஃ ||௯||
... भिन्ना दोषास्त्रयो गुणाः | द्विषष्टिधा भवन्त्येते भूयिष्ठमिति निश्चयः ||९||
🔊 Audio coming soon
பிந்நா இத்யாதி| பிந்நா பேதங்கதா த்விஷஷ்டிதா பவந்தீத்யர்தஃ| த்ரயோ தோஷா வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணஃ| குணா குணமயாஃ ஸத்த்வரஜஸ்தமோமயாஃ| தத்யதா- ரஜோபூயிஷ்டோ மாருதஃ, ரஜோ ஹி ப்ரவர்தகஂ ஸர்வபாவாநாஂ; பித்தஂ ஸத்த்வோத்கடஂ, லகுப்ரகாஶகத்வாத், ரஜோயுக்தஂ வேத்யேகே; கபஃ தமோபஹுலஃ, குருப்ராவரணாத்மகத்வாதித்யாஹுர்பிஷஜஃ| யத்யேவஂ தத் கதஂ கபப்ரகதிகே புஂஸி ஸத்த்வகுணோபபந்நதா படிதா? உச்யதே- குணாத்விதயமபி கபே ஜ்ஞாதவ்யஂ, ‘ஸத்த்வதமோபஹுலா ஆபஃ’ இத்யுக்தத்வாத்||௯||
Adhikarana ௮ (௧௦-௧௧) · Śloka ௧௨
த்ரய ஏவ பதக் தோஷா த்விஶோ நவ ஸமாதிகைஃ | த்ரயோதஶாதிகைகத்விஸமமத்யோல்பணைஸ்த்ரிஶஃ ||௧௦|| பஞ்சாஶதேவஂ து ஸஹ பவந்தி க்ஷயமாகதைஃ | க்ஷீணமத்யாதிகக்ஷீணக்ஷீணவத்தைஸ்ததாऽபரைஃ ||௧௧|| த்வாதஶைவஂ ஸமாக்யாதாஸ்த்ரயோ தோஷா த்விஷஷ்டிதா |௧௨|
त्रय एव पृथक् दोषा द्विशो नव समाधिकैः | त्रयोदशाधिकैकद्विसममध्योल्बणैस्त्रिशः ||१०|| पञ्चाशदेवं तु सह भवन्ति क्षयमागतैः | क्षीणमध्याधिकक्षीणक्षीणवृद्धैस्तथाऽपरैः ||११|| द्वादशैवं समाख्यातास्त्रयो दोषा द्विषष्टिधा |१२|
🔊 Audio coming soon
கதமேதே த்விஷஷ்டிதா பவந்தீத்யாஹ- த்ரய ஏவேத்யாதி| தத்ர பதக் ப்ரத்யேகஂ, தோஷா வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணஸ்த்ரய ஏவ, இதரௌ ச த்வௌ ஸ்வஸ்தாவிதி ஜ்ஞேயௌ| வத்தோ வாதஃ ஸ்வஸ்தௌ பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ (௧), வத்தஂ பித்தஂ ஸ்வஸ்தௌ வாதஶ்லேஷ்மாணௌ (௨), வத்தஃ ஶ்லேஷ்மா ஸ்வஸ்தே வாதபித்தே (௩), இதி| த்விஶோ நவ ஸமாதிகைரிதி தத்ர ஸமவத்தாப்யாஂ த்வாப்யாஂ தோஷாப்யாஂ த்ரயஃ ஸஂஸர்கா பவந்தி; யதா - வாதபித்தே ஸமே வத்தே ஸ்வஸ்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௧), வாதஶ்லேஷ்மாணௌ ஸமௌ வத்தௌ ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ (௨), பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ ஸமௌ வத்தௌ ஸ்வஸ்தோ வாதஃ (௩), இதி| அந்யதராதிகவத்தாப்யாஂ ஷட் ; தத்யதா- வாதபித்தயோர்வத்தயோர்வாதோऽதிகோ வத்தஃ ஸ்வஸ்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௧), வாதபித்தயோர்வத்தயோஃ பித்தமதிகவத்தஂ ஸ்வஸ்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௨), வாதஶ்லேஷ்மணோர்வத்தயோர்வாதோऽதிகவத்தஃ ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ (௩), வாதஶ்லேஷ்மணோர்வத்தயோஃ ஶ்லேஷ்மாऽதிகவத்தஃ ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ (௪), பித்தஶ்லேஷ்மணோர்வத்தயோஃ பித்தமதிகஂ வத்தஂ ஸ்வஸ்தோ வாதஃ (௫), பித்தஶ்லேஷ்மணோர்வத்தயோஃ ஶ்லேஷ்மா அதிகவத்தஃ ஸ்வஸ்தோ வாதஃ (௬)| த்ரிஶஸ்து வத்தைஸ்த்ரயோதஶ; தத்ர த்ரிபிரதிகைரேகஃ அதிகைகதோஷாஸ்த்ரயஃ, அதிகத்விதோஷாஸ்த்ரயஃ, ஸமமத்யோல்பணதோஷாஃ ஷட்| தத்யதா- வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ வத்தாநாஂ வாதோऽதிகவத்தஃ (௧), வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ வத்தாநாஂ பித்தமதிகவத்தஂ (௨), வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ வத்தாநாஂ ஶ்லேஷ்மாऽதிகவத்தஃ (௩)| அதாதிகத்விவத்ததோஷாஃ; தத்யதா- வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ வத்தாநாஂ வாதபித்தே அதிகவத்தே (௧), வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணாஂ வத்தாநாஂ வாதஶ்லேஷ்மாணௌ அதிகவத்தௌ (௨), வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ வத்தாநாஂ பித்தஶ்லேஷ்மாணாவதிகவத்தௌ (௩)| க்ஷீணோ வாதஃ ஸ்வஸ்தௌ பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ (௧), க்ஷீணஂ பித்தஂ ஸ்வஸ்தௌ வாதஶ்லேஷ்மாணௌ (௨), க்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா ஸ்வஸ்தே வாதபிதே (௩), ஏவஂ பதக் த்ரய ஏவ| அத ஹீநமத்யோல்பணவத்தாஃ ஷடுச்யந்தே, தத்ர ஸமஃ ஸமவத்தோ ஹீநவத்த இத்யர்தஃ; தத்யதா- ஹீநவத்தோ வாதஃ, மத்யவத்தஂ பித்தஂ, அதிகவத்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௧); ஹீநவத்தோ வாதஃ, மத்யவத்தஃ ஶ்லேஷ்மா, அதிகவத்தஂ பித்தஂ (௨); ஹீநவத்தஂ பித்தஂ, அதிகவத்தோ வாதஃ, மத்யவத்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௩), மத்யவத்தோ வாதஃ, ஹீநவத்தஂ பித்தஂ, அதிகவத்தோஃ ஶ்லேஷ்மா (௪); ஹீநவத்தஃ ஶ்லேஷ்மா, அதிகவத்தஂ பித்தஂ, மத்யவத்தோ வாதஃ (௫); அதிகவத்தோ வாதஃ, மத்யவத்தஂ பித்தஂ ஹீநவத்தஃ ஶ்லேஷ்மா ௬| ஸர்வதோஷைஃ ஸமவத்தைரேகஃ| உக்தஂ ச தந்த்ராந்தரே- ‘த்வ்யுல்பணைகோல்பணைஃ ஷட் ஸ்யுர்ஹீநமத்யாதிகைஶ்ச ஷட்| ஸமைஶ்சைகோ விகாராஸ்தே ஸந்நிபாதாஸ்த்ரயோதஶ”- இதி| பஞ்சாஶதித்யாதி| ஏவமநேந ப்ரகாரேண க்ஷயமாகதைஃ பஞ்சவிஂஶதிதோஷபேதைஃ ஸஹ பஞ்சாஶத்பவந்தி| தத்யதா- வாதபித்தகபைரேகைகைஃ க்ஷீணைஸ்த்ரயோ பேதா பவந்தி, த்விஶோ நவ ப்ரோச்யந்தே| தத்யதா- வாதபித்தே ஸமக்ஷீணே ஸ்வஸ்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௧), வாதஶ்லேஷ்மாணௌ ஸமக்ஷீணௌ ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ (௨), பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ ஸமஹீநௌ ஸ்வஸ்தே வாதஃ ௩| அதிகக்ஷீணாஃ ஷட்; தத்யதா- வாதபித்தயோஃ க்ஷீணயோர்வாதோऽதிகக்ஷீணஃ ஸ்வஸ்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௧), வாதபித்தயோஃ க்ஷீணயோஃ பித்தமதிகக்ஷீணஂ ஸ்வஸ்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௨), வாதஶ்லேஷ்மாணோஃ க்ஷீணயோர்வாதோऽதிகக்ஷீணஃ ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ (௩), வாதஶ்லேஷ்மணோஃ க்ஷீணயோஃ ஶ்லேஷ்மாऽதிகக்ஷீணஃ ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ (௪), பித்தஶ்லேஶ்மணோஃ க்ஷீணயோஃ பித்தமதிகக்ஷீணஂ ஸ்வஸ்தோ வாதஃ (௫), பித்தஶ்லேஷ்மணோஃ க்ஷீணயோஃ ஶ்லேஷ்மऽதிகக்ஷீணஃ ஸ்வஸ்தோ வாதஃ (௬)| அத க்ஷீணதோஷத்ரயபேதாஸ்த்ரயோதஶ ப்ரோச்யந்தே; தத்ர- த்ரிபிரபி ஸமக்ஷீணைரேகஃ; அதிகைகைகக்ஷீணைஶ்ச த்ரயஃ| யதா- வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ க்ஷீணாநாஂ வாதோऽதிகக்ஷீணஃ (௧), வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ க்ஷீணாநாஂ பித்தமதிகக்ஷீணஂ (௨), வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ க்ஷீணாநாஂ ஶ்லேஷ்மா அதிகக்ஷீணஃ (௩)| அதாதிகக்ஷீணத்விதோஷாஃ; தத்யதா- வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ க்ஷீணாநாஂ வாதபித்தே அதிகக்ஷீணே (௧), வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ க்ஷீணாநாஂ வாதஶ்லேஷ்மணாவதிகக்ஷீணௌ (௨), வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ க்ஷீணாநாஂ பித்தஶ்லேஷ்மாணாவதிகக்ஷீணௌ (௩)| அத ஹீநமத்யோல்பணக்ஷீணாஃ ஷட் ப்ரோச்யந்தே; தத்யதா,- ஹீநக்ஷீணோ வாதஃ, மத்யக்ஷீணஂ பித்தஂ, அதிகக்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௧); மத்யக்ஷீணோ வாதஃ, ஹீநக்ஷீணஂ பித்தஂ, அதிகக்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௨); அதிகக்ஷீணோ வாதஃ, மத்யக்ஷீணஂ பித்தஂ ஹீநக்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௩); ஹீநக்ஷீணோ வாதஃ, அதிகக்ஷீணஂ பித்தஂ மத்யக்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௪); அதிகக்ஷீணோ வாதஃ, ஹீநக்ஷீணஂ பித்தஂ, மத்யக்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௫); மத்யக்ஷீணோ வாதஃ, அதிகக்ஷீணஂ பித்தஂ, ஹீநக்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௬)| க்ஷீணேத்யாதி அத்ர மத்யஶப்தேந ஸ்வஸ்தோऽபிதீயதே, அதிகஶப்தேந ச வத்தஃ| தத்ர க்ஷீணமத்யாதிகபேதேந ஷட்| தத்யதா- க்ஷீணோ வாதஃ, ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ, வத்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௧); க்ஷீணோ வாதஃ, வத்தஂ பித்தஂ, ஸ்வஸ்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௨); ஸ்வஸ்தோ வாதஃ, பித்தம் க்ஷீணஂ, வத்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௩); வத்தோ வாதஃ, க்ஷீணஂ பித்தஂ, ஸ்வஸ்தஃ, ஶ்லேஷ்மா (௪); ஸ்வஸ்தோ வாதஃ, பித்தஂ வத்தஂ, க்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௫); வத்தோ வாதஃ, ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ, க்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௬)| அத த்விக்ஷீணைகவத்தாஸ்த்ரீநாஹ- வாதபித்தே க்ஷீணே வத்தஃ ஶ்லேஷ்மா (௧), வாதஶ்லேஷ்மாணௌ க்ஷீணௌ பித்தஂ வத்தஂ (௨), பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ க்ஷீணௌ வாதோ வத்தஃ (௩)| அத த்விவத்தைகக்ஷீணாநாஹ- வாதபித்தே வத்தே க்ஷீணஃ ஶ்லேஷ்மா (௧), வாதஶ்லேஷ்மாணௌ வத்தௌ க்ஷீணஂ பித்தஂ (௨), பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ வத்தௌ க்ஷீணோ வாதஃ (௩)| ஏவமநேந ப்ரகாரேண, ஸமாக்யாதாஃ கதிதாஃ, த்ரயோ தோஷா வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணஃ| ஸ்வஸ்தைஸ்து வாதபித்தஶ்லேஷ்மபிஃ ஸ்வாஸ்த்யஂ த்ரிஷஷ்டமிதி அயமேவார்தஃ ஶ்லோகைருச்யதே| தத்யதா- பதக்வத்தைர்மருத்பித்தககைர்பேதத்ரயஂ பவேத்| ஸஂஸர்கே து பவத்யேஷாஂ பேதஸ்துல்யாதிகேந ச||௧|| வாதபித்தே ஸமே வத்தே ஸமாவேவஂ மருத்கபௌ| ஸமௌ பித்தகபாவேவஂ ஸ்யுஸ்த்ரயஸ்துல்யவத்திதஃ||௨|| வத்திங்கதே மருத்பித்தே பவநஸ்த்வதிகஸ்தயோஃ| அந்யஸ்மிந் பித்தமதிகஂ வத்தயோர்வாதபித்தயோஃ||௩|| வத்தௌ ஸமீரணகபாவேதயோரதிகோऽநிலஃ| அதிகே து தயோரேவ பவேத்பேதாந்தரஂ கபே||௪|| வத்தௌ பித்தகபௌ தத்வதேதயோஃ பித்தமுத்கடம்|| வத்தயோரேதயோரேவ பலாஸஸ்த்வதிகஃ புநஃ||௫|| இத்யேகாதிகஸஂஸர்கதோஷபேதா பவந்தி ஷட்| ஏவமேதைஃ ஸமுத்திஷ்டா பேதாஸ்துல்யாதிகைர்நவ||௬|| பூர்வைஃ ஸஹ பவந்த்யேவஂ விகல்பா த்வௌ ததா தஶ| ஸந்நிபாதேஷு ஜாயந்தே தோஷபேதாஸ்த்ரயோதஶ| ஏகஸ்தத்ர விகல்பஃ ஸ்யாத்வத்திம்ப்ராப்தைஃ ஸமைஸ்த்ரிபிஃ| வத்திங்கதேஷு ஸர்வேஷு தேஷு வத்ததமோ மருத்||௭|| புநஃ பித்தஂ புநஃ ஶ்லேஷ்மேத்யேகாதிகதமைஸ்த்ரயஃ| ப்ரவத்தே வாதபித்தே ச பேதோऽந்யஸ்மிந் பலாஸதஃ||௮|| மருத்கபௌ ததா பித்தாத்வாதஃ பித்தகபாதபி| ஆதிக்யேந த்வயோரேவஂ தோஷபேதாஸ்த்ரயோ மதாஃ||௯|| ஹீநமத்யாதிகைர்தோஷைர்விகல்பாஃ ஸம்பவந்தி ஷட்| அந்யோந்யாபேக்ஷயா தேஷாஂ ஹீநவத்தஃ ஸமீரணஃ||௧௦|| மத்யவத்தஂ ததா பித்தஂ ஶ்லேஷ்மா தத்ராதிகோ மதஃ| மத்யஃ ஸமீரணோऽந்யஸ்மிந் ஹீநஂ பித்தஂ கபோऽதிகஃ||௧௧|| மத்யஂ பித்தஂ மருத்தீவ்ரஃ ஸ்வல்பஃ ஶ்லேஷ்மாऽபரத்ர து| மத்யஃ ஶ்லேஷ்மோல்பணஂ பித்தஂ ஹீநோ வாதஸ்ததா ஸ்திதஃ ||௧௨|| மத்யஃ ஶ்லேஷ்மோல்பணோ வாயுஃ பித்தஂ ஹீநஂ ததா ஸ்திதம்||௧௩|| மத்யவாதோऽதிகஂ பித்தஂ ஹீநவத்தஸ்ததா கபஃ| ஏவமேதே பவந்த்யத்ர ஸந்நிபாதாஸ்த்ரயோதஶ||௧௪|| பூர்வைர்த்வாதஶபிஃ ஸார்தஂ விகல்பாஃ பஞ்சவிஂஶதிஃ| யதா வத்தைஸ்ததா க்ஷீணைர்தோஷைஃ ஸ்யுஃ பஞ்சவிஂஶதிஃ ||௧௫|| க்ஷீணஸ்வஸ்தாதிகைரேபிர்தோஷபேதா பவந்தி ஷட்| க்ஷீணஃ ஸமீரணஸ்தத்ர ஸ்வஸ்தஂ பித்தஂ கபோऽதிகஃ||௧௬|| க்ஷீணோ வாயுஃ கபஃ ஸ்வஸ்தஃ பித்தமத்ராதிகஂ ததா| க்ஷீணஂ பித்தஂ மருத் ஸ்வஸ்தோ பேதோऽந்யஸ்மிந் பலீ கபஃ||௧௭|| க்ஷீணஂ பித்தஂ கபஃ ஸ்வஸ்தஃ ப்ரவத்தஸ்த்வதிகோ மருத்| ஶ்லேஷ்மா க்ஷீணோऽநிலஃ ஸ்வஸ்தஃ பித்தமத்ர ததோல்பணம்||௧௮|| கபஃ க்ஷீணஃ ஸமஂ பித்தஂ ப்ரவத்தஸ்து ஸமீரணஃ| க்ஷீணஸ்வஸ்தாதிகைரேவஂ பேதாஃ ஷட் பரிகீர்திதா||௧௯|| க்ஷயங்கதே மருத்பித்தே ப்ராப்தோ வத்திஂ ததா கபஃ| க்ஷீணௌ ஸமீரணகபௌ ததா ஸ்யாத் பித்தமுத்கடம்||௨௦|| க்ஷீணௌ பித்தகபௌ தத்வந்நபஸ்வாந் ஸ்யாத்து வத்திமாந்| த்வௌ க்ஷீணாவேகவத்தஶ்ச பேதத்ரயமிதி ஸ்மதம்||௨௧|| வாதபித்தே கதே வத்திஂ ஸம்ப்ராப்தஶ்ச க்ஷயஂ கபஃ| வத்தௌ வாதகபௌ தத்வத் பித்தஂ சாத க்ஷயஂ கதம்||௨௨|| தத்வத் பித்தகபௌ வத்தௌ ப்ரக்ஷீணஃ பவநஃ புநஃ| ஏகக்ஷீணத்விவத்தைஶ்ச த்ரயோ பேதா பவந்த்யமீ||௨௩|| க்ஷீணமத்யாதிகைஸ்த்வேவஂ பேதா த்வாதஶ கீர்திதாஃ| ப்ரகதிஸ்தைஃ ஸமீராத்யைஸ்ததைகஃ பரிகீர்திதஃ||௨௪|| த்ரிஷஷ்டிர்தோஷபேதாநாமிதி ஸம்யங்நிரூபிதா|| இதி| ஏதேஷாஂ வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாஂ வத்தக்ஷீணாநாஂ லக்ஷணாந்யுச்யந்தே- தத்யதா- வாதவத்தௌ வாக்பாஹுல்யஂ கார்ஶ்யஂ கார்ஷ்ண்யஂ காத்ரஸ்புரணமூஷ்மகாமிதா நித்ராநாஶோऽல்பபலத்வஂ காடவர்சஸ்த்வஂ சேதி, பித்தவத்தௌ பீதாவபாஸதா ஸந்தாபஃ ஶீதகாமித்வமல்பநித்ரதா மூர்ச்சா பலஹாநிரிந்த்ரியதௌர்பல்யஂ பீதவிண்மூத்ரநேத்ரத்வஂ சேதி, ஶ்லேஷ்மவத்தௌ ஶௌக்ல்யஂ ஶைத்யஂ ஸ்தைர்யஂ கௌரவமவஸாதஸ்தந்த்ரா நித்ரா ஸந்த்யஸ்திவிஶ்லேஷஶ்ச| வாதக்ஷயே மந்தசேஷ்டதா அல்பவாக்த்வமப்ரஹர்ஷோ மூடஸஞ்ஜ்ஞதா ச, பித்தக்ஷயே மந்தோஷ்மாக்நிதா நிஷ்ப்ரபதா ச, ஶ்லேஷ்மக்ஷயே ரூக்ஷதாऽந்தர்தாஹ ஆமாஶயேதரஶ்லேஷ்மாஶயஶிரஸாஂ ஶூந்யதா ஸந்திஶைதில்யஂ தஷ்ணா தௌர்பல்யஂ ச| ஏவமேதைர்லக்ஷணைஃ ப்ரகதிஸமஸமவேதாநாஂ வத்தாநாஂ க்ஷீணாநாஂ ச வாதபித்தஶ்லேஷ்மணாமவகமோ மிஶ்ரைஶ்ச லக்ஷணைஃ ஸஂஸர்கஸந்நிபாதாவகம இதி| க்ஷீணமத்யாதிகத்வ்யேகக்ஷீணவத்தாநாஂ கேஷாஞ்சில்லக்ஷணாநி லிக்யந்தே| தத்யதா- ஏகோ வத்தஃ ஸமஶ்சைகஃ க்ஷீணஸ்த்வேகோ யதா பவேத்| க்ஷீண ஏகஃ ப்ரவத்தௌ த்வௌ க்ஷீணௌ த்வௌ வத்திமாஂஸ்ததா||௨௫|| ஏக ஏவ ஸ்திதஸ்தத்ர வ்யக்தரூபேண தேஹிநி| ப்ரவத்தோ மாருதஃ பித்தஂ ப்ரகதிஸ்தஂ கபக்ஷயே||௨௬|| கஹீத்வா ஸ்தாநதோ யத்ர யத்ராங்கேஷு விஸர்பதி| தத்ர தத்ராஸ்திரோ தாஹஃ ஶ்ரமஃ ஸ்வேதோ பலக்ஷயஃ||௨௭|| க்ஷீணே பித்தே யதா வாயுர்வத்தாவஸ்தஃ ஸமஂ கபம்| விகர்ஷதி ததா ஶூலஂ ஶைத்யமத்யந்தகௌரவம்||௨௮|| வத்தஂ கபக்ஷயே பித்தஂ ப்ரகதிஸ்தஂ ப்ரபஞ்ஜநம்|| யதா ருணத்த்யஸ்ய ததா தாஹஃ ஶூலஃ ப்ரஜாயதே||௨௯|| வத்தஂ வாதக்ஷயே பித்தஂ ப்ரகதிஸ்தஂ யதா கபம்| நிருணத்தி ததா தஸ்ய ஸ்யுஸ்தந்த்ராகௌரவஜ்வராஃ||௩௦|| ஶ்லேஷ்மா வத்தோ யதா வாயுஃ ஸமஃ பித்தபரிக்ஷயே| நிருணத்தி ததா தஸ்ய கௌரவஂ ஶீதகஜ்வரம்||௩௧|| கபோऽநிலக்ஷயே பித்தஂ ப்ரகதிஸ்தஂ யதா பலீ| நிருணத்தி ததா தஸ்ய மத்வக்நித்வஂ ஶிரோவ்யதா||௩௨|| ப்ரலாபோ குருதா தந்த்ரா நித்ரா ஸ்யாத்து ஸுஹத்ருஜா| ஷ்டீவநஂ பித்தகபயோர்நகாதீநாஂ ச பீததா||௩௩|| கபஃ பித்தேந ஸஂயுக்தோ பலஹாநிஂ பஶஂ க்ஷயம்| கரோத்யபாகமருசிஂ கௌரவஂ காத்ரஸாததாம்||௩௪|| மாருதேந யுதஃ ஶ்லேஷ்மா ஹீநபித்தஃ ஸமாசரந்| கரோதி மதுதாஂ வஹ்நேர்பக்தே நாந்நாபிலாஷிதாம்||௩௫|| வேபநஂ கௌரவஂ ஸ்தம்பஶைத்யதோதாஂஸ்ததாऽசிராத்| ஶுக்லத்வஂ ச நகாதீநாஂ பாருஷ்யஂ வபுஷோऽபி ச||௩௬|| குபிதௌ பித்தபவநௌ பரிக்ஷீணகபே யதா| உத்வேஷ்டநஂ ஶ்ரமஂ தோதஂ குருதே ஸ்போடநஂ ததா||௩௭|| ததாऽங்கமர்ததாஹௌ ச சோஷஂ தூயநதூபநே| ஶ்லேஷ்மாऽபிதத்தே ஸ்ரோதாஂஸி யதா பித்தாநிலக்ஷயே||௩௮|| சேஷ்டாநாஶஂ ததா குர்யாந்மூர்ச்சாஂ வாக்பங்கமேவ ச| தேஹௌஜஃ ஸ்ரஂஸயத் பித்தஂ வாதஶ்லேஷ்மக்ஷ்யே தஷாம்||௩௯|| குர்யாதிந்த்ரியதௌர்பல்யஂ மூர்ச்சாஂ க்லாநிஂ க்ரியாக்ஷயம்| மர்மாணி பீடயந் வாயுஃ ஶ்லேஷ்மபித்தபரிக்ஷயே||௪௦|| ஸஞ்ஜ்ஞாப்ரணாஶஂ குருதே ப்ரகம்பஂ விததாதி ச| தர்ஶயந்தி ப்ரவத்தாஃ ஸ்வஂ லிங்கஂ தோஷா ஹி கேவலம்||௪௧|| க்ஷீணா ஜஹதி லிங்க ஸ்வஂ ஸமாஃ ஸ்வஂ கர்ம குர்வதே| ஸமஂ ரக்ஷஞ்ஜயந் வத்தஂ க்ஷீணஂ தோஷஂ ச வர்தயந்||௪௨|| விதிநாऽநேந விஷமஂ ஸந்நிபாதஂ ஜயேத்பிஷக்| இதி||௧௦-௧௧||-
Adhikarana ௯ (௧௨-௧௪) · Śloka ௧௪
மிஶ்ரா தாதுமலைர்தோஷா யாந்த்யஸங்க்யேயதாஂ புநஃ ||௧௨|| தஸ்மாத் ப்ரஸங்கஂ ஸஂயம்ய தோஷபேதவிகல்பநைஃ | ரோகஂ விதித்வோபசரேத்ரஸபேதைர்யதைரிதைஃ ||௧௩|| பிஷக் கர்தாऽத கரணஂ ரஸா தோஷாஸ்து காரணம் | கார்யமாரோக்யமேவைகமநாரோக்யமதோऽந்யதா ||௧௪||
मिश्रा धातुमलैर्दोषा यान्त्यसङ्ख्येयतां पुनः ||१२|| तस्मात् प्रसङ्गं संयम्य दोषभेदविकल्पनैः | रोगं विदित्वोपचरेद्रसभेदैर्यथैरितैः ||१३|| भिषक् कर्ताऽथ करणं रसा दोषास्तु कारणम् | कार्यमारोग्यमेवैकमनारोग्यमतोऽन्यथा ||१४||
🔊 Audio coming soon
தாதுபிரஸகாதிபிர்மிஶ்ரா மலைஶ்சாஸங்க்யேயதாஂ யாந்தி| தத்ர வாதஸ்ய தாதுமலமிஶ்ரஸ்ய லக்ஷணஂ வாதவ்யாதிநிதாநே ப்ரோக்தம்| பித்தஶ்லேஷ்மணோஸ்து வத்தவாக்படஃ ப்ராஹ- பித்தஂ த்வசி ஸ்திதஂ குர்யாத்விஸ்போடகமஸூரிகாஃ| ரக்தே விஸர்பஂ தாஹஂ ச மாஂஸே மாஂஸாவகோதநம்||௧|| ஸதாஹாந் மேதஸி க்ரந்தீந் ஸ்வேததட்வமநஂ பஶம்| அஸ்திதாஹஂ பஶஂ மஜ்ஜ்ஞி ஹாரித்ரநகநேத்ரதாம்||௨|| பூதிபீதாவபாஸஂ ச ஶுக்ரஂ ஶுக்ரஸமாஶ்ரிதம்| ஸிராகதஂ க்ரோதநதாஂ ப்ரலாபஂ ஸ்நாயுகஂ தஷாம்||௩|| கோஷ்டகஂ மததட்தாஹாந் வ்யாபிநோऽந்யாஂஶ்ச யக்ஷ்மணஃ| ஶ்லேஷ்மா த்வசி ஸ்திதஃ குர்யாத் ஸ்தம்பஂ ஶ்வேதாவபாஸதாம்||௪|| பாண்ட்வாமயஂ ஶோணிதகோ மாஂஸஸ்தஶ்சார்புதாபசீஃ| ஆர்த்ரசர்மாவநத்தாபகாத்ரதாஂ த்வசி கௌரவம்||௫|| மேதோகஃ ஸ்தூலதாஂ மேஹமஸ்த்நாஂ ஸ்தப்தத்வமஸ்திகஃ| மஜ்ஜகஃ ஶுக்லநேத்ரத்வஂ ஶுக்ரஸ்தஃ ஶுக்ரஸஞ்சயம்||௬|| விபந்தஂ கௌரவஂ சாதி ஸிராஸ்தஃ ஸ்தப்தகாத்ரதாம் ஸ்நாயுகஃ ஸந்திஶூநத்வஂ கோஷ்டகோ ஜடரோந்நதிம்||௭|| அரோசகாவிபாகௌ ச தாஂஸ்தாஂஶ்ச கபஜாந் கதாந்| விண்மூத்ரயோஃ ஸாஶ்ரயயோஸ்தத்ர தத்ரோபதிஶ்யதே||௮|| உபதாபோபகாதௌ ச ஸ்வாஶ்ரயேந்த்ரியகைர்மலைஃ ||இதி ||௧௨-௧௪||
Adhikarana ௧௦ (௧௫-௧௭) · Śloka ௧௭
அத்யாயாநாஂ து ஷட்ஷஷ்ட்யா க்ரதிதார்தபதக்ரமம் | ஏவமேததஶேஷேண தந்த்ரமுத்தரமத்திமத் ||௧௫|| ஸ்பஷ்டகூடார்தவிஜ்ஞாநமகாடமந்தசேதஸாம் | யதாவிதி யதாப்ரஶ்நஂ பவதாஂ பரிகீர்திதம் ||௧௬|| ஸஹோத்தரஂ த்வேதததீத்ய ஸர்வஂ ப்ராஹ்மஂ விதாநேந யதோதிதேந | ந ஹீயதேऽர்தாந்மநஸோऽப்யுபேதாதேதத்வசோ ப்ராஹ்மமதீவ ஸத்யம் ||௧௭||
अध्यायानां तु षट्षष्ट्या ग्रथितार्थपदक्रमम् | एवमेतदशेषेण तन्त्रमुत्तरमृद्धिमत् ||१५|| स्पष्टगूढार्थविज्ञानमगाढमन्दचेतसाम् | यथाविधि यथाप्रश्नं भवतां परिकीर्तितम् ||१६|| सहोत्तरं त्वेतदधीत्य सर्वं ब्राह्मं विधानेन यथोदितेन | न हीयतेऽर्थान्मनसोऽभ्युपेतादेतद्वचो ब्राह्ममतीव सत्यम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
நிபந்தாந் பஹுஶோ வீக்ஷ்ய வைத்யஃ ஶ்ரீபரதாத்மஜஃ| உத்தரஸ்தாநமகரோத் ஸுஸ்பஷ்டஂ டல்ஹணோ பிஷக்||௧௫-௧௭||
Adhikarana புஷ்பிகா · Śloka ௬௬
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே தோஷபேதவிகல்போ நாம ஷட்ஷஷ்டிதமோऽத்யாயஃ ||௬௬|| இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரஂ ஸமாப்தம் | ஸமாப்தேயஂ ஸுஶ்ருதஸஂஹிதா |
इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रे दोषभेदविकल्पो नाम षट्षष्टितमोऽध्यायः ||६६|| इति सुश्रुतसंहितायामुत्तरतन्त्रं समाप्तम् | समाप्तेयं सुश्रुतसंहिता |
🔊 Audio coming soon
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாமுத்தரதந்த்ரே ஷட்ஷஷ்டிதமோऽத்யாயஃ||௬௬||