Skip to content

14. śōṇitavarṇanīyādhyāyaḥ

Adhikarana 14 (17) · Śloka 17

vājīkaraṇyastvōṣadhayaḥ svabalaguṇōtkarṣādvirēcanavadupayuktāḥ śukraṁ śīghraṁ virēcayanti ||17||

View original

वाजीकरण्यस्त्वोषधयः स्वबलगुणोत्कर्षाद्विरेचनवदुपयुक्ताः शुक्रं शीघ्रं विरेचयन्ति ||१७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

yadi māsēna rasaḥ śukrībhavati tarhi vājīkarīṇāṁ mahauṣadhīnāṁ prayōgō niṣphalaḥ syādityāha- vājīkaraṇya ityādi| vājīkaraṇyastvōṣadhaya iti yābhirōṣadhibhiḥ strīṣu narō vājīva samarthō bhavati tā vājīkaraṇyaḥ| svabalaguṇōtkarṣāditi svaśabdō balaguṇābhyāṁ saha pratyēkaṁ saṁvadhyatē, utkarṣaśabdō'pi| atra kāścidōṣadhayaḥ svabalōtkarṣāt, kāścit svaguṇōtkarṣāt, kāścit svabalaguṇōtkarṣāt, tatra saṅkalpapādalēpaviśiṣṭakāntāsparśādayaḥ svabalōtkarṣāt, svaprabhāvōtkarṣādityarthaḥ; ghr̥takṣīrādayaḥ svaguṇōtkarṣāt, svasnēhādyutkarṣādityarthaḥ; māṣādayaḥ svabalaguṇōtkarṣāt, svaprabhāvasnēhādyutkarṣādityarthaḥ; utkarṣa ādhikyam| vājīkaraṇya iti bahuvacanamādyarthē, tēna balyabr̥ṁhaṇīyajīvanasaṅgrahaṇādayō'pi tadvadvācyā iti||17||

Adhikarana 21 (24) · Śloka 24

athāvisrāvyāḥ- sarvāṅgaśōphaḥ, kṣīṇasya cāmlabhōjananimittaḥ, pāṇḍurōgyarśasōdariśōṣigarbhiṇīnāṁ ca śvayathavaḥ ||24||

View original

अथाविस्राव्याः- सर्वाङ्गशोफः, क्षीणस्य चाम्लभोजननिमित्तः, पाण्डुरोग्यर्शसोदरिशोषिगर्भिणीनां च श्वयथवः ||२४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

visrāvyaniṣēdhaviṣayaṁ darśayannāha- athāvisrāvyā ityādi| kṣīṇasya puṁsō'mlabhōjananimittō yaḥ sō'visrāvya ityarthaḥ| tathā pāṇḍurōgyādīnāṁ śōthā avisrāvyāḥ; ētēṣāṁ vraṇaśōthā ēkāṅgajā api na srāvyāḥ||24||

14. शोणितवर्णनीयाध्यायः - Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi