Adhikarana 5 (6-7) · Śloka 7
akṣidantanāsāpāṅgaśrōtranābhijaṭharasēvanīnitambapārśvakukṣivakṣaḥkakṣāstanasandhibhāgagatāḥ saphēnapūyaraktānilavāhinō'ntaḥśalyāśca duścikitsyāḥ; adhōbhāgāścōrdhvabhāganirvāhiṇō , rōmāntōpanakhamarmajaṅghāsthisaṁśritāśca, bhagandaramapi cāntarmukhaṁ sēvanīkuṭakāsthisaṁśritam ||6|| kuṣṭhināṁ viṣajuṣṭānāṁ śōṣiṇāṁ madhumēhinām | vraṇāḥ kr̥cchrēṇa sidhyanti yēṣāṁ cāpi vraṇē vraṇāḥ ||7||
View original
अक्षिदन्तनासापाङ्गश्रोत्रनाभिजठरसेवनीनितम्बपार्श्वकुक्षिवक्षःकक्षास्तनसन्धिभागगताः सफेनपूयरक्तानिलवाहिनोऽन्तःशल्याश्च दुश्चिकित्स्याः; अधोभागाश्चोर्ध्वभागनिर्वाहिणो , रोमान्तोपनखमर्मजङ्घास्थिसंश्रिताश्च, भगन्दरमपि चान्तर्मुखं सेवनीकुटकास्थिसंश्रितम् ||६|| कुष्ठिनां विषजुष्टानां शोषिणां मधुमेहिनाम् | व्रणाः कृच्छ्रेण सिध्यन्ति येषां चापि व्रणे व्रणाः ||७||
🔊 Audio coming soon
Show commentary
sādhyabhēdān kr̥cchrasādhyān darśayannāha- akṣidantanāsētyādi| apāṅgō bhrūpucchāntaḥ| nitambaḥ kaṭēḥ paścādbhāgaḥ| vakṣa uraḥ, sandhibhāgaḥ sandhipradēśaḥ| vāhiśabdaḥ saphēnapūyādibhiḥ saha pratyēkaṁ sambadhyatē| antaḥśalyā ābhyantaraśalyāḥ| adhōbhāgāścōrdhvabhāganirvāhiṇa iti adhōbhāgagatā yē vraṇāstē yadōrdhvamukhā bhavanti tadōrdhvabhāganirvāhiṇa ucyantē| rōmāntōpanakhētyādi rōmāntaḥ kēśāntaḥ, upanakhaṁ nakhasamīpaṁ, jaṅghāsthi gulphajānvantarāsthi| bhagandaramapi cāntarmukhamiti gudē abhyantaraṁ mukhaṁ yasyētyarthaḥ| sēvanīkuṭakāsthisaṁśritaṁ ‘bhagandaram’ iti śēṣaḥ, kuṭakāsthi śrōṇikāṇḍāsthi, ‘mayūrāsthi’ iti lōkō brūtē| anyē tu ‘kuṭakāsthisaṁśritaṁ’ ityatra ‘upasthasaṁśritaṁ’ iti paṭhanti; tēṣāṁ matē upasthō mūtramārgaḥ| viṣajuṣṭānāmiti dūṣīviṣajuṣṭānāṁ puruṣāṇāṁ yē vraṇā ityarthaḥ||6-7||