Adhikarana ௧ (௧-௨) · Śloka ௨
அதாதஃ குஷ்டநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
View original
अथातः कुष्ठनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
அதேத்யாதி||௧-௨||
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
௫. குஷ்டநிதாநம்
Adhikarana ௨ (௩) · Śloka ௩
மித்யாஹாராசாரஸ்ய விஶேஷாத்குருவிருத்தாஸாத்ம்யாஜீர்ணாஹிதாஶிநஃ ஸ்நேஹபீதஸ்ய வாந்தஸ்ய வா வ்யாயாமக்ராம்யதர்மஸேவிநோ க்ராம்யாநூபௌதகமாஂஸாநி வா பயஸாऽபீக்ஷ்ணமஶ்நதோ யோ வா மஜ்ஜத்யப்ஸூஷ்மாபிதப்தஃ ஸஹஸா சர்திஂ வா ப்ரதிஹந்தி, தஸ்ய பித்தஶ்லேஷ்மாணௌ ப்ரகுபிதௌ பரிகஹ்யாநிலஃ ப்ரவத்தஸ்திர்யக்காஃ ஸிராஃ ஸம்ப்ரபத்ய ஸமுத்தூய பாஹ்யஂ மார்கஂ ப்ரதி ஸமந்தாத்விக்ஷிபதி, யத்ர யத்ர ச தோஷோ விக்ஷிப்தோ நிஶ்சரதி தத்ர தத்ர மண்டலாநி ப்ராதுர்பவந்தி, ஏவஂ ஸமுத்பந்நஸ்த்வசி தோஷஸ்தத்ர தத்ர ச பரிவத்திஂ ப்ராப்யாப்ரதிக்ரியமாணோऽப்யந்தரஂ ப்ரதிபத்யதே தாதூநபிதூஷயந் ||௩||
View original
मिथ्याहाराचारस्य विशेषाद्गुरुविरुद्धासात्म्याजीर्णाहिताशिनः स्नेहपीतस्य वान्तस्य वा व्यायामग्राम्यधर्मसेविनो ग्राम्यानूपौदकमांसानि वा पयसाऽभीक्ष्णमश्नतो यो वा मज्जत्यप्सूष्माभितप्तः सहसा छर्दिं वा प्रतिहन्ति, तस्य पित्तश्लेष्माणौ प्रकुपितौ परिगृह्यानिलः प्रवृद्धस्तिर्यग्गाः सिराः सम्प्रपद्य समुद्धूय बाह्यं मार्गं प्रति समन्ताद्विक्षिपति, यत्र यत्र च दोषो विक्षिप्तो निश्चरति तत्र तत्र मण्डलानि प्रादुर्भवन्ति, एवं समुत्पन्नस्त्वचि दोषस्तत्र तत्र च परिवृद्धिं प्राप्याप्रतिक्रियमाणोऽभ्यन्तरं प्रतिपद्यते धातूनभिदूषयन् ||३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
இதாநீஂ ஹேதுமாஹ- மித்யேத்யாதி| மித்யாஹாராசாரஸ்ய ஶாஸ்த்ரோக்தவிதிப்ரஷ்டாஹாராசாரஸ்யேத்யர்தஃ| ஸம்ப்ராப்திமாஹ- தஸ்யேத்யாதி| தஸ்ய மித்யாஹாராசாரஸ்யேத்யாதிகஸ்ய| ஸமுத்பூய ஆக்ஷிப்ய, ஸமந்தாத் ஸர்வத்ர; ஏதேந ஸர்வதேஹகதத்வஂ ரோகஸ்ய ஸூசயதி||௩||
Adhikarana ௩ (௪) · Śloka ௪
தஸ்ய பூர்வரூபாணி- த்வக்பாருஷ்யமகஸ்மாத்ரோமஹர்ஷஃ கண்டூஃ ஸ்வேதபாஹுல்யமஸ்வேதநஂ வாऽங்கப்ரதேஶாநாஂ ஸ்வாபஃ க்ஷதவிஸர்பணமஸஜஃ கஷ்ணதா சேதி ||௪||
View original
तस्य पूर्वरूपाणि- त्वक्पारुष्यमकस्माद्रोमहर्षः कण्डूः स्वेदबाहुल्यमस्वेदनं वाऽङ्गप्रदेशानां स्वापः क्षतविसर्पणमसृजः कृष्णता चेति ||४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
பூர்வரூபமாஹ- தஸ்யேத்யாதி| அகஸ்மாத் காரணஂ விநா| ஸ்வாபஃ ஸ்பர்ஶாஜ்ஞாநம்||௪||
Adhikarana ௪ (௫) · Śloka ௫
தத்ர ஸப்த மஹாகுஷ்டாநி, ஏகாதஶ க்ஷுத்ரகுஷ்டாநி, ஏவமஷ்டாதஶ குஷ்டாநி பவந்தி | தத்ர மஹாகுஷ்டாந்யருணோதும்பரர்ஷ்ய(ர்க்ஷ)ஜிஹ்வகபாலகாகணகபுண்டரீகதத்ருகுஷ்டாநீதி | க்ஷுத்ரகுஷ்டாந்யபி ஸ்தூலாருஷ்கஂ மஹாகுஷ்டமேககுஷ்டஂ சர்மதலஂ விஸர்பஃ பரிஸர்பஃ ஸித்மஂ விசர்சிகா கிடிபஂ (மஂ) பாமா ரகஸா சேதி ||௫||
View original
तत्र सप्त महाकुष्ठानि, एकादश क्षुद्रकुष्ठानि, एवमष्टादश कुष्ठानि भवन्ति | तत्र महाकुष्ठान्यरुणोदुम्बरर्ष्य(र्क्ष)जिह्वकपालकाकणकपुण्डरीकदद्रुकुष्ठानीति | क्षुद्रकुष्ठान्यपि स्थूलारुष्कं महाकुष्ठमेककुष्ठं चर्मदलं विसर्पः परिसर्पः सिध्मं विचर्चिका किटिभं (मं) पामा रकसा चेति ||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
இதாநீஂ ஸங்க்யாமாஹ- தத்ரேத்யாதி| மஹத்த்வமுத்தரோத்தரதாத்வநுப்ரவேஶாத்| ஏகாதஶகுஷ்டாநாஂ க்ஷுத்ரத்வமுத்தரோத்தரதாத்வநநுப்ரவேஶாத்| அஷ்டாதஶ குஷ்டாநி பவந்தீதி திங்மாத்ரமிதஂ தர்ஶிதஂ, குஷ்டாநாமநியதஸங்க்யத்வாத்; ததா ச சரகஃ- “ஸப்தவிதோऽஷ்டாதஶவிதோऽஸங்க்யேயவிதோ வா” (ச. நி. ௫) இதி| மஹாகுஷ்டாநி நாமதஃ ப்ராஹ- தத்ர மஹாகுஷ்டாநீத்யாதி| க்ஷுத்ரகுஷ்டாநி நாமதஃ ப்ராஹ- க்ஷுத்ரகுஷ்டாந்யபீத்யாதி||௫||
Adhikarana ௫ (௬) · Śloka ௬
ஸர்வாணி குஷ்டாநி ஸவாதாநி ஸபித்தாநி ஸஶ்லேஷ்மாணி ஸக்ரிமீணி ச பவந்தி, உத்ஸந்நதஸ்து தோஷக்ரஹணமபிபவாத் ||௬||
View original
सर्वाणि कुष्ठानि सवातानि सपित्तानि सश्लेष्माणि सक्रिमीणि च भवन्ति, उत्सन्नतस्तु दोषग्रहणमभिभवात् ||६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வேஷ்வேவ குஷ்டேஷு ஸர்வேஷாமேவ தோஷாணாஂ க்ரிமீணாஂ ச ஸம்பவஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஸர்வாணீத்யாதி| ஸர்வாணி க்ஷுத்ராணி மஹாந்தி ச| கதஂ தர்ஹி வாதேநாருணமித்யாதீத்யாஶங்க்யாஹ- உத்ஸந்நதஸ்து தோஷக்ரஹணமபிபவாதிதி; உத்ஸந்நத ஔத்கட்யாத் தோஷக்ரஹணம், அபிபவாத் ‘இதரதோஷயோஃ’ இதி ஶேஷஃ||௬||
Adhikarana ௬ (௭) · Śloka ௭
தத்ர வாதேநாருணஂ, பித்தேநோதும்பரர்ஷ்ய(ர்க்ஷ)ஜிஹ்வகபாலகாகணகாநி, ஶ்லேஷ்மணா புண்டரீகஂ தத்ருகுஷ்டஂ சேதி | தேஷாஂ மஹத்த்வஂ க்ரியாகுருத்வமுத்தரோத்தரஂ தாத்வநுப்ரவேஶாதஸாத்யத்வஂ சேதி ||௭||
View original
तत्र वातेनारुणं, पित्तेनोदुम्बरर्ष्य(र्क्ष)जिह्वकपालकाकणकानि, श्लेष्मणा पुण्डरीकं दद्रुकुष्ठं चेति | तेषां महत्त्वं क्रियागुरुत्वमुत्तरोत्तरं धात्वनुप्रवेशादसाध्यत्वं चेति ||७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
யஸ்ய தோஷஸ்ய யஸ்மிந் குஷ்டே ஔத்கட்யஂ தேந தத்தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| தத்ராருணாதீநாஂ ஸப்தாநாஂ மஹத்த்வாதிஷு ஹேதுஂ தர்ஶயந்நாஹ- தேஷாமித்யாதி| அநுஶப்தேந பஶ்சாதர்தவாசிநா மஹத்வேऽஸாத்யத்வேऽபி காகணகவர்ஜஂ காலாந்தரஂ ச ஸூச்யதே; காகணகஂ புநருத்பத்தாவேவாஸாத்யஂ, வ்யாதிஸ்வபாவாத்| அஸாத்யத்வஂ சேதி சகாரோ தாத்வநுப்ரவேஶாச்சேத்யநந்தரஂ த்ரஷ்டவ்யஃ; தேநாநுக்தமாரம்பகதோஷமஹத்த்வஂ ஸமுச்சிநோதி||௭||
Adhikarana ௭ (௮) · Śloka ௮
தத்ர, வாதேநாருணாபாநி தநூநி விஸர்பீணி தோதபேதஸ்வாபயுக்தாந்யருணாநி | பித்தேந பக்வோதும்பரபலாகதிவர்ணாந்யௌதும்பராணி , ஷ்ய(க்ஷ)ஜிஹ்வாப்ரகாஶாநி கராணி ஷ்ய(க்ஷ)ஜிஹ்வாநி, கஷ்ணகபாலிகாப்ரகாஶாநி கபாலகுஷ்டாநி, காகணந்திகாபலஸதஶாந்யதீவ ரக்தகஷ்ணாநி காகணகாநி ; தேஷாஂ சதுர்ணாமப்யோஷசோஷபரிதாஹதூமாயநாநி க்ஷிப்ரோத்தாநப்ரபாகபேதித்வாநி க்ரிமிஜந்ம ச ஸாமாந்யாநி லிங்காநி | ஶ்லேஷ்மணா புண்டரீகபத்ரப்ரகாஶாநி பௌண்டரீகாணி, அதஸீபுஷ்பவர்ணாநி தாம்ராணி வா விஸர்பீணி பிடகாவந்தி ச தத்ருகுஷ்டாநி; தயோர்த்வயோரப்யுத்ஸந்நதா பரிமண்டலதா கண்டூஶ்சிரோத்தாநத்வஂ சேதி ஸாமாந்யாநி ரூபாணி ||௮||
View original
तत्र, वातेनारुणाभानि तनूनि विसर्पीणि तोदभेदस्वापयुक्तान्यरुणानि | पित्तेन पक्वोदुम्बरफलाकृतिवर्णान्यौदुम्बराणि , ऋष्य(क्ष)जिह्वाप्रकाशानि खराणि ऋष्य(क्ष)जिह्वानि, कृष्णकपालिकाप्रकाशानि कपालकुष्ठानि, काकणन्तिकाफलसदृशान्यतीव रक्तकृष्णानि काकणकानि ; तेषां चतुर्णामप्योषचोषपरिदाहधूमायनानि क्षिप्रोत्थानप्रपाकभेदित्वानि क्रिमिजन्म च सामान्यानि लिङ्गानि | श्लेष्मणा पुण्डरीकपत्रप्रकाशानि पौण्डरीकाणि, अतसीपुष्पवर्णानि ताम्राणि वा विसर्पीणि पिडकावन्ति च दद्रुकुष्ठानि; तयोर्द्वयोरप्युत्सन्नता परिमण्डलता कण्डूश्चिरोत्थानत्वं चेति सामान्यानि रूपाणि ||८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
தத்ர மஹாகுஷ்டாநாஂ லக்ஷணஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ர வாதேநேத்யாதி| ஷ்யஜிஹ்வாப்ரகாஶாநீதி ஷ்யஜிஹ்வாயா இவ ப்ரகாஶஃ ஸாதஶ்யஂ யேஷாஂ தாநி கரத்வயுக்தாநி, ஷ்யோ நீலாண்டஃ ‘ரோரு ’ இதி ப்ரஸித்தஃ; அந்யே ‘க்ஷ’ இதி படந்தி, க்ஷோ ‘ரீச’ இதி லோகே| கஷ்ணகபாலிகா கஷ்ணகர்கரா| காகணந்திகா குஞ்ஜா, ‘சிரஹண்டிகா’ இதி ப்ரஸித்தா, தத்பலவத்ரக்தாநி மத்யே கஷ்ணாநி| உதும்பராதீநாஂ பித்தகதத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- தேஷாமித்யாதி| உஷோऽநலஸமீப இவோபதாபஃ, ப்லுஷ்டஸ்யேவ வேதநாவிஶேஷ இத்யந்யே; சோஷ ஆசூஷ்யத இவ வேதநாவிஶேஷஃ, பிபாஸேத்யந்யே; பரிதாஹஃ ஸர்வதோ தாஹஃ; தூமாயநஂ தூமோபஹதஸ்யேவ, ‘தூமோத்வமநமிவாங்காநாம்’ இத்யேகே| புண்டரீகதத்ருகுஷ்டயோர்லக்ஷணஂ தர்ஶயந்நாஹ- ஶ்லேஷ்மணேத்யாதி| புண்டரீகஂ ஶ்வேதபத்மம்| தத்ருகுஷ்டஂ த்விவிதஂ- ஸிதமஸிதஂ ச; அஸிதஸ்ய மஹோபக்ரமஸாத்யத்வாதநுபந்தித்வப்ரகர்ஷாச்ச மஹாகுஷ்டேஷு மத்யே ஸுஶ்ருதே பாடஃ, ஸிததத்ருகுஷ்டஸ்ய ஸுகஸாத்யத்வாதுத்தரோத்தரதாத்வநுப்ரவேஶாபாவாத்ததாऽத்யர்தபீடாரஹிதத்வாச்ச சரகே க்ஷுத்ரகுஷ்டேஷு மத்யே பாட இத்யதோஷஃ| தத்ருஸித்மயோஃ ஸுஶ்ருதசரகோதிதயோரபிதாநபேத இதி ஜேஜ்ஜடஃ ஸமாதததி, தந்நேச்சதி கயீ| தயோஃ புண்டரீகதத்ருகுஷ்டயோஃ பித்தகபகதத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- தயோரித்யாதி| பரிமண்டலதா பரிபூர்ணமண்டலதா||௮||
Adhikarana ௮ (௯) · Śloka ௯
க்ஷுத்ரகுஷ்டாந்யத ஊர்த்வஂ வக்ஷ்யாமஃ- ஸ்தூலாநி ஸந்திஷ்வதிதாருணாநி ஸ்தூலாருஷி ஸ்யுஃ கடிநாந்யரூஂஷி |௯|
View original
क्षुद्रकुष्ठान्यत ऊर्ध्वं वक्ष्यामः- स्थूलानि सन्धिष्वतिदारुणानि स्थूलारुषि स्युः कठिनान्यरूंषि |९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
க்ஷுத்ரகுஷ்டேஷு ப்ராக் ஸ்தூலாருஷ்கமாஹ- ஸ்தூலாநீத்யாதி| ஸ்தூலாநி ஸ்தூலமூலாநி| தாருணாநி கச்ச்ரஸாத்யாநி| அரூஂஷி வ்ரணாஃ|௯|-
Adhikarana ௯ (௯) · Śloka ௯
த்வக்கோசபேதஸ்வபநாங்கஸாதாஃ குஷ்டே மஹத்பூர்வயுதே பவந்தி ||௯||
View original
त्वक्कोचभेदस्वपनाङ्गसादाः कुष्ठे महत्पूर्वयुते भवन्ति ||९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
மஹாகுஷ்டலக்ஷணமாஹ- த்வக்கோசேத்யாதி| த்வக்ஶப்தஃ கோசபேதஸ்வப்நைஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே; தேந த்வக்கோசஃ த்வக்ஸங்கோசஃ, த்வக்பேதஃ த்வக்விதாரணஂ, த்வக்ஸ்வபநஂ த்வசோऽசேதநத்வம், அங்கஸாதோऽங்கக்லாநிஃ| குஷ்டே மஹத்பூர்வயுத இதி மஹாகுஷ்ட இத்யர்தஃ||௯||
Adhikarana ௧௦ (௧௦) · Śloka ௧௦
கஷ்ணாருணஂ யேந பவேச்சரீரஂ ததேககுஷ்டஂ ப்ரவதந்தி குஷ்டம் |௧௦|
View original
कृष्णारुणं येन भवेच्छरीरं तदेककुष्ठं प्रवदन्ति कुष्ठम् |१०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஏககுஷ்டமாஹ- குஷ்ணாருணமித்யாதி|௧௦|-
Adhikarana ௧௧ (௧௦) · Śloka ௧௦
ஸ்யுர்யேந கண்டூவ்யதநௌஷசோஷாஸ்தலேஷு தச்சர்மதலஂ வதந்தி ||௧௦||
View original
स्युर्येन कण्डूव्यथनौषचोषास्तलेषु तच्चर्मदलं वदन्ति ||१०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
சர்மதலமாஹ- ஸ்யுர்யேநேத்யாதி| சோஷ ஆசூஷணமிவ| தலேஷு ஹஸ்தபாததலேஷு||௧௦||
Adhikarana ௧௨ (௧௧) · Śloka ௧௧
விஸர்பவத் ஸர்பதி ஸர்வதோ யஸ்த்வக்ரக்தமாஂஸாந்யபிபூய ஶீக்ரம் | மூர்ச்சாவிதாஹாரதிதோதபாகாந் கத்வா விஸர்பஃ ஸ பவேத்விகாரஃ ||௧௧||
View original
विसर्पवत् सर्पति सर्वतो यस्त्वग्रक्तमांसान्यभिभूय शीघ्रम् | मूर्च्छाविदाहारतितोदपाकान् कृत्वा विसर्पः स भवेद्विकारः ||११||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
விஸர்பகுஷ்டலக்ஷணமாஹ- விஸர்பவதித்யாதி| அத்ரோக்தவிஸர்பாக்யகுஷ்டஸ்ய வக்ஷ்யமாணவிஸர்பரோகஸ்ய ச சிரவிஸர்பணஶீக்ரவிஸர்பணதோ பேதஃ||௧௧||
Adhikarana ௧௩ (௧௨) · Śloka ௧௨
ஶநைஃ ஶரீரே பிடகாஃ ஸ்ரவந்த்யஃ ஸர்பந்தி யாஸ்தஂ பரிஸர்பமாஹுஃ |௧௨|
View original
शनैः शरीरे पिडकाः स्रवन्त्यः सर्पन्ति यास्तं परिसर्पमाहुः |१२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
பரிஸர்பமாஹ- ஶநைரித்யாதி|௧௨|-
Adhikarana ௧௪ (௧௨) · Śloka ௧௨
கண்ட்வந்விதஂ ஶ்வேதமபாயி ஸித்ம வித்யாத்தநு ப்ராயஶ ஊர்த்வகாயே ||௧௨||
View original
कण्ड्वन्वितं श्वेतमपायि सिध्म विद्यात्तनु प्रायश ऊर्ध्वकाये ||१२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸித்மகுஷ்டமாஹ- குண்ட்வந்விதமித்யாதி| அபாயி அகஷ்டகாரி | ப்ராயஶ ஊர்த்வகாய இதி ப்ராயஃஶப்தோபாதாநாததஃகாயேऽபி கதாசித்பவதி| ஸித்மகுஷ்டஂ த்விவிதஂ- புஷ்பிகாஸித்மஂ, ஸித்மஂ ச; புஷ்பிகாஸித்மஸ்ய ஸுகஸாத்யத்வாத் ஸுஶ்ருதே க்ஷுத்ரகுஷ்டேஷு பாடஃ, ஸித்மஸ்ய துஃகஸாத்யத்வாச்சரகே மஹாகுஷ்டே பாட இத்யதோஷஃ||௧௨||
Adhikarana ௧௫ (௧௩) · Śloka ௧௩
ராஜ்யோऽதிகண்ட்வர்திருஜஃ ஸரூக்ஷா பவந்தி காத்ரேஷு விசர்சிகாயாம் | கண்டூமதீ தாஹருஜோபபந்நா விபாதிகா பாதகதேயமேவ ||௧௩||
View original
राज्योऽतिकण्ड्वर्तिरुजः सरूक्षा भवन्ति गात्रेषु विचर्चिकायाम् | कण्डूमती दाहरुजोपपन्ना विपादिका पादगतेयमेव ||१३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
விசர்சிகாமாஹ- ராஜ்ய இத்யாதி| ராஜ்யோ ரேகாஃ, தாஶ்ச ஸரூக்ஷா பவந்தி| கண்ட்வர்திஃ கர்ஜூபீடா, ருஜோ வேதநாஃ, அதிஶப்தஃ கண்ட்வர்திருக்ப்யாஂ ஸம்பத்யதே| காத்ரேஷு பாணிபாதேஷு| கண்டூமதீத்யாதி| இயமேவ விசர்சிகா பாதகதா யதா ஸ்யாத்ததா விசர்சிகாஸஞ்ஜ்ஞாஂ விஹாய விபாதிகாஸஞ்ஜ்ஞாஂ ப்ராப்நோதீத்யர்தஃ||௧௩||
Adhikarana ௧௬ (௧௪) · Śloka ௧௪
யத் ஸ்ராவி வத்தஂ கநமுக்ரகண்டு தத் ஸ்நிக்தகஷ்ணஂ கிடிபஂ(மஂ) வதந்தி |௧௪|
View original
यत् स्रावि वृत्तं घनमुग्रकण्डु तत् स्निग्धकृष्णं किटिभं(मं) वदन्ति |१४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
கிடிபமாஹ- யதித்யாதி| ‘ரக்தகஷ்ணஂ’ இதி கேசித் படந்தி|௧௪|-
Adhikarana ௧௭ (௧௪) · Śloka ௧௫
ஸாஸ்ராவகண்டூபரிதாஹகாபிஃ பாமாऽணுகாபிஃ பிடகாபிரூஹ்யா ||௧௪|| ஸ்போடைஃ ஸதாஹைரதி ஸைவ கச்சூஃ ஸ்பிக்பாணிபாதப்ரபவைர்நிரூப்யா |௧௫|
View original
सास्रावकण्डूपरिदाहकाभिः पामाऽणुकाभिः पिडकाभिरूह्या ||१४|| स्फोटैः सदाहैरति सैव कच्छूः स्फिक्पाणिपादप्रभवैर्निरूप्या |१५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
அத பாமாமாஹ,- ஸாஸ்ராவேத்யாதி| ஸஹாஸ்ராவகண்டூபரிதாஹகைர்வர்தந்தே யாஃ பிடகாஸ்தாஸ்ததாவிதாஃ, தாபிரூஹ்யா பாமேதி ஸம்பந்தஃ; யே து ‘ஸாஸ்ராவகண்டூபரிதாஹவத்பிஃ’ இதி படந்தி, தே து வ்யாக்யாநயந்தி- ஸாஸ்ராவௌ யௌ கண்டூபரிதாஹௌ தத்யுக்தைஃ புருஷைஃ கத்வா, அணுகாபிஃ பிடகாபிஃ கத்வா, பாமா ஊஹ்யா ‘வைத்யைஃ’ இதி ஶேஷஃ| ஸைவ கச்சூரிதி ஸைவ பாண்யோஃ ஸ்பிஜோஶ்ச தீவ்ரதாஹைஃ ஸ்போடைருபகதா கச்சூருச்யதே||௧௪||-
Adhikarana ௧௮ (௧௫) · Śloka ௧௫
கண்ட்வந்விதா யா பிடகா ஶரீரே ஸஂஸ்ராவஹீநா ரகஸோச்யதே ஸா ||௧௫||
View original
कण्ड्वन्विता या पिडका शरीरे संस्रावहीना रकसोच्यते सा ||१५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ரகஸாமாஹ- கண்ட்வந்விதேத்யாதி| ஶரீரே ஸகலே காயே||௧௫||
Adhikarana ௧௯ (௧௬) · Śloka ௧௬
அருஃ ஸஸித்மஂ ரகஸா மஹச்ச யச்சைககுஷ்டஂ கபஜாந்யமூநி | வாயோஃ ப்ரகோபாத் பரிஸர்பமேகஂ ஶேஷாணி பித்தப்ரபவாணி வித்யாத் ||௧௬||
View original
अरुः ससिध्मं रकसा महच्च यच्चैककुष्ठं कफजान्यमूनि | वायोः प्रकोपात् परिसर्पमेकं शेषाणि पित्तप्रभवाणि विद्यात् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
இதாநீஂ கஸ்மிந் க்ஷுத்ரகுஷ்டே கஸ்யாதிக்யமித்யாஹ- அருரித்யாதி| அருஃ ஸ்தூலாருஷ்கம்| ஶேஷாணி விஸர்பகிடிபவிசர்சிகாபாமாசர்மதலாநி| அருஃ ஸஸித்மமித்யாதி| ஜேஜ்ஜடேந ஸ்வகபோலகல்பிதஃ ஶ்லோக இதி கயதாஸோ ந மந்யதே, யஸ்மாதேககுஷ்டஂ மஹாகுஷ்டஂ ச வாதாதேவ பவதி ந கபாத், பரிஸர்பஂ பித்தாத்; பாடாந்தரஂ சாத்ர ‘அருஷ்கஂ’ இத்யாதி படதி, தச்சாபாவாந்ந லிகிதம்||௧௬||
Adhikarana ௨௦ (௧௭) · Śloka ௧௭
கிலாஸமபி குஷ்டவிகல்ப ஏவ; தத்த்ரிவிதஂ- வாதேந, பித்தேந, ஶ்லேஷ்மணா சேதி | குஷ்டகிலாஸயோரந்தரஂ- த்வக்கதமேவ கிலாஸமபரிஸ்ராவி ச | தத்வாதேந மண்டலமருணஂ பருஷஂ பரித்வஂஸி ச, பித்தேந பத்மபத்ரப்ரதீகாஶஂ ஸபரிதாஹஂ ச, ஶ்லேஷ்மணா ஶ்வேதஂ ஸ்நிக்தஂ பஹலஂ கண்டூமச்ச | தேஷு ஸம்பத்தமண்டலமந்தேஜாதஂ ரக்தரோம சாஸாத்யமக்நிதக்தஂ ச ||௧௭||
View original
किलासमपि कुष्ठविकल्प एव; तत्त्रिविधं- वातेन, पित्तेन, श्लेष्मणा चेति | कुष्ठकिलासयोरन्तरं- त्वग्गतमेव किलासमपरिस्रावि च | तद्वातेन मण्डलमरुणं परुषं परिध्वंसि च, पित्तेन पद्मपत्रप्रतीकाशं सपरिदाहं च, श्लेष्मणा श्वेतं स्निग्धं बहलं कण्डूमच्च | तेषु सम्बद्धमण्डलमन्तेजातं रक्तरोम चासाध्यमग्निदग्धं च ||१७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
கிலாஸஂ நிர்திஶந்நாஹ- கிலாஸமபீத்யாதி| அபிஶப்தஃ ஸம்பாவநாயாஂ, தேந கிலாஸஂ குஷ்டவிகதிரிதி ஸம்பாவ்யதே; அந்யே து, கிமபி கிலாஸஂ குஷ்டவிகல்போ ந பவதீத்யபிஶப்தாதாஹுஃ; கிஂ தத் கிலாஸஂ குஷ்டவிகல்போ ந பவதி? உச்யதே- த்வக்கதமபரிஸ்ராவி சேதி; அந்தரஂ பேதஃ| த்வக்கதமிதி குஷ்டஂ த்வக்ரக்தமாஂஸமதிஷ்டாய த்வசி தர்ஶயத்யாத்மாநஂ, கிலாஸஂ து த்வசமேவ கேவலாமதிதிஷ்டதீத்யர்தஃ| அந்யே து ‘த்வக்கதமேவ கிலாஸஸஞ்ஜ்ஞஂ, ததேவ தாத்வநுப்ரவேஶாச்ச்வித்ரஸஞ்ஜ்ஞம்’ இத்யாஹுஃ| ததா ச விஶ்வாமித்ரஃ,- “த்வக்கதஂ து யதஸ்ராவி கிலாஸஂ தத் ப்ரகீர்திதம்| யதா த்வசமதிக்ரம்ய தத்தாதூநவகாஹதே|| ஹித்வா கிலாஸஸஞ்ஜ்ஞாஂ ச ஶ்வித்ரஸஞ்ஜ்ஞாஂ லபேத தத்”- இதி| வாதாதிஜாநாஂ கிலாஸாநாஂ லக்ஷணமாஹ- தத்வாதேநேத்யாதி| பரித்வஂஸீதி கஷ்டஂ ஸத்ரஜோ விமுஞ்சதீத்யர்தஃ| பஹலஂ ஸ்தூலம்| அதஃ பரமஸாத்யாவதாரணஂ- தேஷ்வித்யாதி| தேஷு வாதபித்தஶ்லேஷ்மஜேஷு கிலாஸேஷு| ஸம்பத்தமண்டலமிதி பரஸ்பரமபிந்நமண்டலமித்யர்தஃ| அந்தே ஜாதம் ஓஷ்டபாணிபாதகுஹ்யஜம்; அந்யே த்வத்ர ‘அந்தர்ஜாதரக்தரோம ச’ இதி படந்தி; அந்தர்மத்யே ஜாதாநி ரக்தாநி லோமாநி யத்ர தத்ததா; தே சாசார்யா ‘அக்நிதக்தஂ ச’ இதி சகாரேண பாணிபாதகுஹ்யௌஷ்டஜமநுக்தமப்யஸாத்யஂ ஸமுச்சிந்வந்தி||௧௭||
Adhikarana ௨௧ (௧௮) · Śloka ௧௮
குஷ்டேஷு து த்வக்ஸங்கோசஸ்வாபஸ்வேதஶோபபேதகௌண்யஸ்வரோபகாதா வாதேந, பாகாவதரணாங்குலிபதநகர்ணநாஸாபங்காக்ஷிராகஸத்த்வோத்பத்தயஃ பித்தேந, கண்டூவர்ணபேதஶோபாஸ்ராவகௌரவாணி ஶ்லேஷ்மணா ||௧௮||
View original
कुष्ठेषु तु त्वक्सङ्कोचस्वापस्वेदशोफभेदकौण्यस्वरोपघाता वातेन, पाकावदरणाङ्गुलिपतनकर्णनासाभङ्गाक्षिरागसत्त्वोत्पत्तयः पित्तेन, कण्डूवर्णभेदशोफास्रावगौरवाणि श्लेष्मणा ||१८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
குஷ்டாநாஂ ஸங்க்ஷேபேணோக்தத்வாதநுக்தமபி தோஷலிங்கஂ தர்ஶயந்நாஹ- குஷ்டேஷ்வித்யாதி| வாதகார்யேஷு ஸ்வேதஶ்சிந்த்யஃ| ‘த்வக்ஸங்கோசஸ்வாபாஸ்வேதௌ’ இத்யந்யே படந்தி, தத்ர நஞ் ஸ்வேதநிஷேதார்தஃ; ‘வ்யாதிஸ்வபாவாத் ஸ்வேதோऽபி ஸ்யாத்’ இத்யபரே| கௌண்யஂ நஷ்டகரதா| ஸத்த்வோத்பத்தயஃ க்ரிமீணாஂ ஜந்மாநி ||௧௮||
Adhikarana ௨௨ (௧௯) · Śloka ௧௯
தத்ராதிபலப்ரவத்தஂ பௌண்டரீகஂ காகணஂ சாஸாத்யம் ||௧௯||
View original
तत्रादिबलप्रवृत्तं पौण्डरीकं काकणं चासाध्यम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
தேஷாமஸாத்யதாஂ தர்ஶயந்நாஹ- தத்ரேத்யாதி| புண்டரீகமாதிபலப்ரவத்தஂ ஶுக்ரஶோணிததோஷஜமஸாத்யம்| நநு சாதிபலப்ரவத்தமந்யதபி குஷ்டமஸாத்யமேவ, யதாஹ சரகஃ,- “யே சாபி கேசித் குலஜா விகாராஸ்தாஂஶ்சாப்யஸாத்யாந் ப்ரவதந்தி தஜ்ஜ்ஞாஃ” (ச. சி. ௬) இதி; குலஜா இத்யநேந துஷ்டஶுக்ரஶோணிதஜா உச்யந்தே| புண்டரீகக்ரஹணஂ ஸர்வேஷாமேவ மஹாகுஷ்டாநாமுபலக்ஷணஂ; தேஷாமேவோத்தரோத்தரதாத்வநுக்ரமேண ஶுக்ரதாதோர்துஷ்டிஜநநஸாமர்த்யாத்| ஏதேந க்ஷுத்ரகுஷ்டேஷ்வாதிபலப்ரவத்தத்வஂ நாஸ்தி, உத்தரோத்தரதாத்வநநுக்ரமணாபாவேந ஶுக்ரதோஷகரணேऽஸாமர்த்யாத்| காகணகஂ சாஸாத்யம், உத்பத்தாவேவ த்ரிதோஷபலப்ரவத்தத்வாத்; தாத்வநுக்ரமணேந ஹி மஹாகுஷ்டாநாமஸ்திமஜ்ஜஶுக்ரகதாநாமஸாத்யத்வமுபரிஷ்டாதேவ வக்ஷ்யதி||௧௯||
Adhikarana ௨௩ (௨௦-௨௧) · Śloka ௨௧
பவந்தி சாத்ர- யதா வநஸ்பதிர்ஜாதஃ ப்ராப்ய காலப்ரகர்ஷணம் | அந்தர்பூமிஂ விகாஹேத மூலைர்வஷ்டிவிவர்திதைஃ ||௨௦|| ஏவஂ குஷ்டஂ ஸமுத்பந்நஂ த்வசி காலப்ரகர்ஷதஃ | க்ரமேண தாதூந் வ்யாப்நோதி நரஸ்யாப்ரதிகாரிணஃ ||௨௧||
View original
भवन्ति चात्र- यथा वनस्पतिर्जातः प्राप्य कालप्रकर्षणम् | अन्तर्भूमिं विगाहेत मूलैर्वृष्टिविवर्धितैः ||२०|| एवं कुष्ठं समुत्पन्नं त्वचि कालप्रकर्षतः | क्रमेण धातून् व्याप्नोति नरस्याप्रतिकारिणः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
இதாநீமப்ரதிகாரிண உத்தரோத்தரதாத்வநுக்ரமணே தஷ்டாந்தஂ தர்ஶயந்நாஹ- பவந்தி சாத்ரேத்யாதி| யதா வநஸ்பதிர்வக்ஷஃ, காலப்ரகர்ஷணஂ காலாதிக்யஂ ப்ராப்ய, மூலைஃ கத்வா, அந்தர்பூமிஂ விகாஹேதேதி ஸம்பந்தஃ| த்வசீதி அத்ர த்வக்ஶப்தேந ரஸ உக்தஃ, ரஸாரப்தத்வாத்; தேந ரஸஸ்தமித்யர்தஃ||௨௦-௨௧||
Adhikarana ௨௪ (௨௨-௨௮) · Śloka ௨௮
ஸ்பர்ஶஹாநிஃ ஸ்வேதநத்வமீஷத்கண்டூஶ்ச ஜாயதே | வைவர்ண்யஂ ரூக்ஷபாவஶ்ச குஷ்டே த்வசி ஸமாஶ்ரிதே ||௨௨|| த்வக்ஸ்வாபோ ரோமஹர்ஷஶ்ச ஸ்வேதஸ்யாபிப்ரவர்தநம் | கண்டூர்விபூயகஶ்சைவ குஷ்டே ஶோணிதஸஂஶ்ரிதே ||௨௩|| பாஹுல்யஂ வக்ரஶோஷஶ்ச கார்கஶ்யஂ பிடகோத்கமஃ | தோதஃ ஸ்போடஃ ஸ்திரத்வஂ ச குஷ்டே மாஂஸஸமாஶ்ரிதே ||௨௪|| தௌர்கந்த்யமுபதேஹஶ்ச பூயோऽத க்ரிமயஸ்ததா | காத்ராணாஂ பேதநஂ சாபி குஷ்டே மேதஃஸமாஶ்ரிதே ||௨௫|| நாஸாபங்கோऽக்ஷிராகஶ்ச க்ஷதே ச க்ரிமிஸம்பவஃ | பவேத் ஸ்வரோபகாதஶ்ச ஹ்யஸ்திமஜ்ஜஸமாஶ்ரிதே ||௨௬|| கௌண்யஂ கதிக்ஷயோऽங்காநாஂ ஸம்பேதஃ க்ஷதஸர்பணம் | ஶுக்ரஸ்தாநகதே லிங்கஂ ப்ராகுக்தாநி ததைவ ச ||௨௭|| ஸ்த்ரீபுஂஸயோஃ குஷ்டதோஷாத்துஷ்டஶோணிதஶுக்ரயோஃ | யதபத்யஂ தயோர்ஜாதஂ ஜ்ஞேயஂ ததபி குஷ்டிதம் ||௨௮||
View original
स्पर्शहानिः स्वेदनत्वमीषत्कण्डूश्च जायते | वैवर्ण्यं रूक्षभावश्च कुष्ठे त्वचि समाश्रिते ||२२|| त्वक्स्वापो रोमहर्षश्च स्वेदस्याभिप्रवर्तनम् | कण्डूर्विपूयकश्चैव कुष्ठे शोणितसंश्रिते ||२३|| बाहुल्यं वक्रशोषश्च कार्कश्यं पिडकोद्गमः | तोदः स्फोटः स्थिरत्वं च कुष्ठे मांससमाश्रिते ||२४|| दौर्गन्ध्यमुपदेहश्च पूयोऽथ क्रिमयस्तथा | गात्राणां भेदनं चापि कुष्ठे मेदःसमाश्रिते ||२५|| नासाभङ्गोऽक्षिरागश्च क्षते च क्रिमिसम्भवः | भवेत् स्वरोपघातश्च ह्यस्थिमज्जसमाश्रिते ||२६|| कौण्यं गतिक्षयोऽङ्गानां सम्भेदः क्षतसर्पणम् | शुक्रस्थानगते लिङ्गं प्रागुक्तानि तथैव च ||२७|| स्त्रीपुंसयोः कुष्ठदोषाद्दुष्टशोणितशुक्रयोः | यदपत्यं तयोर्जातं ज्ञेयं तदपि कुष्ठितम् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
தாதுகதகுஷ்டாநாஂ லக்ஷணமாஹ- ஸ்பர்ஶஹாநிரித்யாதி| “ப்ராகேவ ரஸதாதுஂ க்ரோடீகத்ய தோஷாஃ குஷ்டாரம்பகாஃ, அதோ ரஸதாதுலக்ஷணஂ நோக்தம்” இத்யேகே; அபரே த்வக்ஶப்தேந ரஸமாஹுஃ| ஜாயத இத்யத்ராபி ஸம்பத்யதே| விபூயகோ துர்கந்ததா| ஶோணிதஸஂஶ்ரிதே இதி ‘ஜாயதே’ இத்யத்ராபி ஸம்பத்யதே| பாஹுல்யஂ ஸ்தூலமண்டலதா| ஸ்போடஃ த்வசஃ ஸ்புடநம்| ஸ்திரத்வஂ கடிநமண்டலதா| கேசிதத்ராந்யதா படந்தி, ஸ ச பாடோऽபாவாந்ந லிகிதஃ| அத்ராபி ‘ஜாயதே’ இத்யத்யாஹாரஃ| உபதேஹோ மலவத்திஃ| அத்ராபி கேசிதந்யதா ஶ்லோகஂ படந்தி, ஸோऽபி பாடோऽபாவாந்ந லிகிதஃ| ஶுக்ரகதஸ்ய குஷ்டஸ்ய லிங்கஂ தர்ஶயந்நாஹ- கௌண்யமித்யாதி| ததபீத்யபிஶப்தாத் பூர்வோக்தாந்யபி ரஸாதிமஜ்ஜாந்தகதாநி லிங்காநி பவந்தி| குஷ்டிதஂ ஸஞ்ஜாதகுஷ்டம்; அந்யே து ‘குஷ்டவத்’ இதி படந்தி, குஷ்டஸஹிதமித்யர்தஃ; அந்யே ‘குஷ்டிலம்’ இதி படந்தி, தத்ராபி ஸ ஏவார்தஃ| யதா ஸ்த்ரீபுஂஸயோஃ குஷ்டிநோர்பீஜமுபஹதஂ ஸ்யாத்ததா தயோஃ ப்ரஜா நோத்பத்யதே; உபதப்தமாத்ரபீஜயோஃ புநஃ ப்ரஜோபதாப உத்பத்யதே||௨௨-௨௮||
Adhikarana ௨௫ (௨௯) · Śloka ௨௯
குஷ்டமாத்மவதஃ ஸாத்யஂ த்வக்ரக்தபிஶிதாஶ்ரிதம் | மேதோகதஂ பவேத்யாப்யமஸாத்யமத உத்தரம் ||௨௯||
View original
कुष्ठमात्मवतः साध्यं त्वग्रक्तपिशिताश्रितम् | मेदोगतं भवेद्याप्यमसाध्यमत उत्तरम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
இதாநீஂ தாத்வநுக்ரமேऽபி ஸாத்யாதிபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ- குஷ்டமித்யாதி| ஆத்மவதோ ஜிதேந்த்ரியஸ்ய||௨௯||
Adhikarana ௨௬ (௩௦) · Śloka ௩௦
ப்ரஹ்மஸ்த்ரீஸஜ்ஜநவதபரஸ்வஹரணாதிபிஃ | கர்மபிஃ பாபரோகஸ்ய ப்ராஹுஃ குஷ்டஸ்ய ஸம்பவம் ||௩௦||
View original
ब्रह्मस्त्रीसज्जनवधपरस्वहरणादिभिः | कर्मभिः पापरोगस्य प्राहुः कुष्ठस्य सम्भवम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
குஷ்டஸ்ய கர்மஜத்வஂ தர்ஶயந்நாஹ- ப்ரஹ்மஸ்த்ரீத்யாதி| ஸஜ்ஜநஃ ஸத்புருஷஃ| பரஸ்வஂ பரத்ரவ்யம்||௩௦||
Adhikarana ௨௭ (௩௧-௩௨) · Śloka ௩௨
ம்ரியதே யதி குஷ்டேந புநர்ஜாதேऽபி கச்சதி | நாதஃ கஷ்டதரோ ரோகோ யதா குஷ்டஂ ப்ரகீர்திதம் ||௩௧|| ஆஹாராசாரயோஃ ப்ரோக்தாமாஸ்தாய மஹதீஂ க்ரியாம் | ஔஷதீநாஂ விஶிஷ்டாநாஂ தபஸஶ்ச நிஷேவணாத் | யஸ்தேந முச்யதே ஜந்துஃ ஸ புண்யாஂ கதிமாப்நுயாத் ||௩௨||
View original
म्रियते यदि कुष्ठेन पुनर्जातेऽपि गच्छति | नातः कष्टतरो रोगो यथा कुष्ठं प्रकीर्तितम् ||३१|| आहाराचारयोः प्रोक्तामास्थाय महतीं क्रियाम् | औषधीनां विशिष्टानां तपसश्च निषेवणात् | यस्तेन मुच्यते जन्तुः स पुण्यां गतिमाप्नुयात् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
குஷ்டஂ தீர்கரோகாணாஂ ப்ரதாநமிதி ஜந்மாந்தரேऽபி ததநுபந்தஂ தர்ஶயந்நாஹ- ம்ரியத இத்யாதி| கச்சதி அநுகதஂ பவதீத்யர்தஃ, குஷ்டஜநகஸ்ய கர்மணோऽக்ஷீணத்வாத்| ஆஸ்தாய ஆஶ்ரித்ய| ஸ புண்யாஂ கதிமாப்நுயாத், க்ஷீணபாபத்வாத்||௩௧-௩௨||
Adhikarana ௨௮ (௩௩-௩௪) · Śloka ௩௪
ப்ரஸங்காத்காத்ரஸஂஸ்பர்ஶாந்நிஶ்வாஸாத் ஸஹபோஜநாத் | ஸஹஶய்யாஸநாச்சாபி வஸ்த்ரமால்யாநுலேபநாத் ||௩௩|| குஷ்டஂ ஜ்வரஶ்ச ஶோஷஶ்ச நேத்ராபிஷ்யந்த ஏவ ச | ஔபஸர்கிகரோகாஶ்ச ஸங்க்ராமந்தி நராந்நரம் ||௩௪||
View original
प्रसङ्गाद्गात्रसंस्पर्शान्निश्वासात् सहभोजनात् | सहशय्यासनाच्चापि वस्त्रमाल्यानुलेपनात् ||३३|| कुष्ठं ज्वरश्च शोषश्च नेत्राभिष्यन्द एव च | औपसर्गिकरोगाश्च सङ्क्रामन्ति नरान्नरम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸஂஸர்கஸம்பவப்ரதாநஂ குஷ்டமாஶ்ரித்ய குஷ்டிப்ரபதீநாஂ ஸஂஸர்கபரிஹாரஂ தர்ஶயந்நாஹ- ப்ரஸங்காதித்யாதி| ப்ரஸங்காதிதி ப்ரஸங்கேந அப்யாஸேந கதாத், புநஃ புநஃ கதாதித்யர்தஃ| இதஂ விஶேஷணஂ காத்ரஸஂஸ்பர்ஶாதிபிஃ ஸர்வைஃ ஸஹ ப்ரத்யேகஂ ஸம்பத்யதே| ஸஹஶய்யாஸநாதிதி ஏகஶய்யாஸநஸ்திதேஃ| மால்யஂ புஷ்பம்| ஔபஸர்கிகரோகாஃ ஶீதலிகாதயஃ| ஸங்க்ராமந்தி ஆவிஶந்தி||௩௩-௩௪||
Adhikarana புஷ்பிகா · Śloka ௫
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ நிதாநஸ்தாநே குஷ்டநிதாநஂ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ ||௫||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने कुष्ठनिदानं नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
இதி ஶ்ரீடல்ஹ(ஹ்ல)ணவிரசிதாயாஂ நிபந்தஸங்க்ரஹாக்யாயாஂ ஸுஶ்ருதவ்யாக்யாயாஂ நிதாநஸ்தாநே பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||