Adhikarana ೧ (೧-೨) · Śloka ೨
ಅಥಾತೋ ಧಾಮಾರ್ಗವಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ||೧|| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹ ಭಗವಾನಾತ್ರೇಯಃ||೨||
अथातो धामार्गवकल्पं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
ಉಕ್ತಸಮ್ಬನ್ಧಾದ್ಧಾಮಾರ್ಗವಕಲ್ಪೋಽಭಿಧೀಯತೇ||೧-೨||
Adhikarana ೨ (೩) · Śloka ೩
ಕರ್ಕೋಟಕೀ ಕೋಠಫಲಾ ಮಹಾಜಾಲಿನಿರೇವ ಚ| ಧಾಮಾರ್ಗವಸ್ಯ ಪರ್ಯಾಯಾ ರಾಜಕೋಶಾತಕೀ ತಥಾ||೩||
कर्कोटकी कोठफला महाजालिनिरेव च| धामार्गवस्य पर्याया राजकोशातकी तथा||३||
🔊 Audio coming soon
ತತ್ರ ಕರ್ಕೋಟಕೀತ್ಯಾದಿನಾ ಪರ್ಯಾಯಕಥನಮ್| ಧಾಮಾರ್ಗವಃ ಪೀತಘೋಷಕಃ||೩||
Adhikarana ೩ (೪) · Śloka ೫
ಗರೇ ಗುಲ್ಮೋದರೇ ಕಾಸೇ ವಾತೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಶಯಸ್ಥಿತೇ| ಕಫೇ ಚ ಕಣ್ಠವಕ್ರಸ್ಥೇ ಕಫಸಞ್ಚಯಜೇಷು ಚ||೪|| ರೋಗೇಷ್ವೇಷು ಪ್ರಯೋಜ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ಥಿರಾಶ್ಚ ಗುರವಶ್ಚ ಯೇ|೫|
गरे गुल्मोदरे कासे वाते श्लेष्माशयस्थिते| कफे च कण्ठवक्रस्थे कफसञ्चयजेषु च||४|| रोगेष्वेषु प्रयोज्यं स्यात् स्थिराश्च गुरवश्च ये|५|
🔊 Audio coming soon
ಸ್ಥಿರಾಶ್ಚ ಗುರವಶ್ಚ ಯೇ ಇತ್ಯತ್ರ ‘ಗದಾಃ’ ಇತಿ ಶೇಷಃ||೪||-
Adhikarana ೪ (೫) · Śloka ೫
ಫಲಂ ಪುಷ್ಪಂ ಪ್ರವಾಲಂ ಚ ವಿಧಿನಾ ತಸ್ಯ ಸಂಹರೇತ್||೫||
फलं पुष्पं प्रवालं च विधिना तस्य संहरेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ವಿಧಿನೇತಿ ಭೇಷಜಗ್ರಹಣೋಕ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ||೫||
Adhikarana ೫ (೬) · Śloka ೬
ಪ್ರವಾಲಸ್ವರಸಂ ಶುಷ್ಕಂ ಕೃತ್ವಾ ಚ ಗುಲಿಕಾಃ ಪೃಥಕ್| ಕೋವಿದಾರಾದಿಭಿಃ ಪೇಯಾಃ ಕಷಾಯೈರ್ಮಧುಕಸ್ಯ ಚ||೬||
प्रवालस्वरसं शुष्कं कृत्वा च गुलिकाः पृथक्| कोविदारादिभिः पेयाः कषायैर्मधुकस्य च||६||
🔊 Audio coming soon
ಪ್ರವಾಲೇತ್ಯಾದಿನಾ ನವಯೋಗಾನಾಹ| ಪ್ರವಾಲಸ್ಯ ಸ್ವರಸಃ ಪ್ರವಾಲಸ್ವರಸಃ| ಅತ್ರ ಕೋವಿದಾರಾದಿಕಷಾಯೈರ್ಗುಡಿಕಾಕರಣಂ ಪಾನಂ ಚ ಜ್ಞೇಯಮ್||೬||
Adhikarana ೬ (೭) · Śloka ೭
ಪುಷ್ಪಾದಿಷು ಪಯೋಯೋಗಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಪಞ್ಚಮೀ ಸುರಾ| ಪೂರ್ವವತ್...|೭|
पुष्पादिषु पयोयोगाश्चत्वारः पञ्चमी सुरा| पूर्ववत्...|७|
🔊 Audio coming soon
ಪುಷ್ಪಾದಿಷ್ವಿತ್ಯಾದಿನಾ ಜೀಮೂತಕಕಲ್ಪವಿಧಾನೇನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾಶ್ಚತ್ವಾರಃ ಕ್ಷೀರಪ್ರಯೋಗಾಃ, ಪಞ್ಚಮಶ್ಚ ಸುರಾಯೋಗೋಽತಿದಿಶ್ಯತೇ; ತೇ ಚ ‘ಪಯಃ ಪುಷ್ಪೇಽಸ್ಯ’ (ಕ. ಅ. ೨) ಇತ್ಯಾದಿನೋಕ್ತಾ ಜ್ಞೇಯಾಃ| ಪೂರ್ವವದಿತಿ ಪೂರ್ವೇಣ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ|೭|-
Adhikarana ೭ (೭-೮) · Śloka ೯
... ಜೀರ್ಣಶುಷ್ಕಾಣಾಮತಃ ಕಲ್ಪಃ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯತೇ||೭|| ಮಧುಕಸ್ಯ ಕಷಾಯೇಣ ಬೀಜಕಣ್ಠೋದ್ಧೃತಂ ಫಲಮ್| ಸಗುಡಂ ವ್ಯುಷಿತಂ ರಾತ್ರಿಂ ಕೋವಿದಾರಾದಿಭಿಸ್ತಥಾ||೮|| ದದ್ಯಾದ್ಗುಲ್ಮೋದರಾರ್ತೇಭ್ಯೋ ಯೇ ಚಾಪ್ಯನ್ಯೇ ಕಫಾಮಯಾಃ|೯|
... जीर्णशुष्काणामतः कल्पः प्रवक्ष्यते||७|| मधुकस्य कषायेण बीजकण्ठोद्धृतं फलम्| सगुडं व्युषितं रात्रिं कोविदारादिभिस्तथा||८|| दद्याद्गुल्मोदरार्तेभ्यो ये चाप्यन्ये कफामयाः|९|
🔊 Audio coming soon
ಜೀರ್ಣಶುಷ್ಕಾಣಾಮಿತ್ಯಾದಿನಾ ನವಕಷಾಯಯೋಗಾನಾಹ, ತಥಾ ‘ಜಾತ್ಯಾಃ’ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಏಕಾದಶ ಕಷಾಯಯೋಗಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯತಿ; ಏವಂ ವಿಂಶತಿಃ ಕಷಾಯಯೋಗಾಃ ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಃ ಪೂರ್ಯನ್ತೇ| ಬೀಜಕಣ್ಠೋದ್ಧೃತಂ ಫಲಮಿತಿ ಯತ್ರ ಬೀಜಾನಿ ಬದ್ಧಾನಿ ಸನ್ತಿ ಸ ಬೀಜಕಣ್ಠ ಉದ್ಧೃತೋ ಯಸ್ಮಿನ್ ತದ್ಬೀಜಕಣ್ಠೋದ್ಧೃತಂ ಫಲಮ್| ಅತ್ರ ಚ ಪೂರ್ವನಿಪಾತಾನಿಯಮ ಆಹಿತಾಗ್ನ್ಯಾದಿಪೂರ್ವನಿಪಾತವದ್ಬೋಧ್ಯಃ| ಏವಮ್ಭೂತಂ ಚ ಫಲಂ ಕಷಾಯೇಣ ಸಗುಡೇನ ಪೂರಿತಂ ರಾತ್ರಿವ್ಯುಷಿತಂ ಕರ್ತವ್ಯಮ್| ಉಕ್ತಂ ಹಿ ಜತೂಕರ್ಣೇ- ಧಾಮಾರ್ಗವಕಲ್ಪೇ- “ಧಾಮಾರ್ಗವಫಲೇಷೂದ್ಧೃತಬೀಜಮಧ್ಯೇಷು ಸಗುಡೋಷಿತಾಃ ಕೋವಿದಾರಾದಿಕಷಾಯಾ ನವ” ಇತಿ| ಗುಲ್ಮಿನಾಂ ಚಾವಸ್ಥಾಯಾಂ ವಮನಂ ಹಿತಮೇವ, ತೇನೇಹ ಗುಲ್ಮವಿಷಯತಯಾ ವಮನೋಪದರ್ಶನಂ ನ ವಿರೋಧಿ||೭-೮||-
Adhikarana ೮ (೯) · Śloka ೯
ದದ್ಯಾದನ್ನೇನ ಸಂಯುಕ್ತಂ ಛರ್ದಿಹೃದ್ರೋಗಶಾನ್ತಯೇ||೯||
दद्यादन्नेन संयुक्तं छर्दिहृद्रोगशान्तये||९||
🔊 Audio coming soon
ದದ್ಯಾದಿತ್ಯಾದಿನಾ ಏಕೋಽನ್ನಯೋಗ ಉಚ್ಯತೇ| ಅನ್ನೇ ಚ ಧಾಮಾರ್ಗವಸ್ಯ ಸಂಯೋಗೇನೈಕೋ ಯೋಗಃ||೯||
Adhikarana ೯ (೧೦) · Śloka ೧೦
ಚೂರ್ಣೈರ್ವಾಽಪ್ಯುತ್ಪಲಾದೀನಿ ಭಾವಿತಾನಿ ಪ್ರಭೂತಶಃ| ರಸಕ್ಷೀರಯವಾಗ್ವಾದಿತೃಪ್ತೋ ಘ್ರಾತ್ವಾ ವಮೇತ್ ಸುಖಮ್||೧೦||
चूर्णैर्वाऽप्युत्पलादीनि भावितानि प्रभूतशः| रसक्षीरयवाग्वादितृप्तो घ्रात्वा वमेत् सुखम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ಚೂರ್ಣೈರಿತ್ಯಾದಿನಾ ಘ್ರೇಯೇ ಏಕಯೋಗಮಾಹ| ಉತ್ಪಲಾದೀನಾಂ ಚಾತ್ರ ಭೇದೋಽವಿವಕ್ಷಿತಃ ಉತ್ಪಲಸ್ಯೈಕ ಏವ ಘ್ರೇಯಯೋಗಃ| ಅತ್ರ ಆದಿಶಬ್ದೇನ ಸೌಗನ್ಧಿಕಪದ್ಮಾದೀನಾಂ ಗ್ರಹಣಮ್| ಪ್ರಭೂತಶಶ್ಚೂರ್ಣೈರ್ಭಾವಿತಾನೀತಿ ಜ್ಞೇಯಮ್||೧೦||
Adhikarana ೧೦ (೧೧-೧೨) · Śloka ೧೨
ಚೂರ್ಣೀಕೃತಸ್ಯ ವರ್ತಿಂ ವಾ ಕೃತ್ವಾ ಬದರಸಮ್ಮಿತಾಮ್| ವಿನೀಯಾಞ್ಜಲಿಮಾತ್ರೇ ತು ಪಿಬೇದ್ಗೋಽಶ್ವಶಕೃದ್ರಸೇ ||೧೧|| ಪೃಷತರ್ಷ್ಯಕುರಙ್ಗಾಹ್ವಗಜೋಷ್ಟ್ರಾಶ್ವತರಾವಿಕೇ| ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಖರಖಙ್ಗಾನಾಂ ಚೈವಂ ಪೇಯಾ ಶಕೃದ್ರಸೇ ||೧೨||
चूर्णीकृतस्य वर्तिं वा कृत्वा बदरसम्मिताम्| विनीयाञ्जलिमात्रे तु पिबेद्गोऽश्वशकृद्रसे ||११|| पृषतर्ष्यकुरङ्गाह्वगजोष्ट्राश्वतराविके| श्वदंष्ट्रखरखङ्गानां चैवं पेया शकृद्रसे ||१२||
🔊 Audio coming soon
ಚೂರ್ಣೀಕೃತಸ್ಯೇತ್ಯಾದಿನಾ ಗೋಽಶ್ವಶಕೃದ್ರಸೇ ಇತಿ ದ್ವೌ ಯೋಗೌ| ತಥಾ ಪೃಷತೇತ್ಯಾದಿದಶಯೋಗೈಃ ಸಮಂ ಶಕೃದ್ರಸಯೋಗಸಮ್ಬನ್ಧಾದ್ದ್ವಾದಶ ಶಕೃದ್ಯೋಗಾ ಉಚ್ಯನ್ತೇ| ಪೃಷತಃ ಬಿನ್ದುಚಿತ್ರಿತಹರಿಣಃ; ಋಷ್ಯಃ ನೀಲಾಣ್ಡಃ, ಕುರಙ್ಗಃ ಚಞ್ಚಲಗತಿಃ, ಅಶ್ವತರಃ ವೇಗಸರಃ, ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಃ ಚತುರ್ದಂಷ್ಟ್ರೋ ಮೃಗವಿಶೇಷಃ||೧೧-೧೨||
Adhikarana ೧೧ (೧೩-೧೪) · Śloka ೧೫
ಜೀವಕರ್ಷಭಕೌ ವೀರಾಮಾತ್ಮಗುಪ್ತಾಂ ಶತಾವರೀಮ್| ಕಾಕೋಲೀಂ ಶ್ರಾವಣೀಂ ಮೇದಾಂ ಮಹಾಮೇದಾಂ ಮಧೂಲಿಕಾಮ್||೧೩|| ಏಕೈಕಶೋಽಭಿಸಞ್ಚೂರ್ಣ್ಯ ಸಹ ಧಾಮಾರ್ಗವೇಣ ತೇ| ಶರ್ಕರಾಮಧುಸಂಯುಕ್ತಾ ಲೇಹಾ ಹೃದ್ದಾಹಕಾಸಿನಾಮ್||೧೪|| ಸುಖೋದಕಾನುಪಾನಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪಿತ್ತೋಷ್ಮಸಹಿತೇ ಕಫೇ|೧೫|
जीवकर्षभकौ वीरामात्मगुप्तां शतावरीम्| काकोलीं श्रावणीं मेदां महामेदां मधूलिकाम्||१३|| एकैकशोऽभिसञ्चूर्ण्य सह धामार्गवेण ते| शर्करामधुसंयुक्ता लेहा हृद्दाहकासिनाम्||१४|| सुखोदकानुपानाः स्युः पित्तोष्मसहिते कफे|१५|
🔊 Audio coming soon
ಜೀವಕೇತ್ಯಾದಿನಾ ದಶ ಲೇಹಾನಾಹ| ಮಧೂಲಿಕಾ ‘ಮರ್ಕಟಹಸ್ತ’ ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾ| ಅತ್ರ ಲೇಹೇಷು ಧಾಮಾರ್ಗವಾದಿತರದ್ರವ್ಯಚೂರ್ಣಸ್ಯ ಸಮಾನತ್ವಂ; ಮಧುಶರ್ಕರಯೋಶ್ಚ ತಾವತೀ ಮಾತ್ರಾ ಯಾವತ್ಯಾ ಲೇಹತ್ವಾಪತ್ತಿರ್ಭವತಿ| ಪಿತ್ತೋಷ್ಮಸಹಿತೇ ಕಫೇ ಇತಿ ಉದ್ಯತೋಷ್ಮಗುಣೇನ ಪಿತ್ತೇನ ಯುಕ್ತೇ ಕಫೇ; ಅನ್ಯೇ ತು ಪಿತ್ತೋಷ್ಮಶಬ್ದೇನ ಪಿತ್ತೋಷ್ಮಣಾ ಕೃತಂ ಜ್ವರಮಾಹುಃ||೧೩-೧೪||-
Adhikarana ೧೨ (೧೫) · Śloka ೧೫
ಧಾನ್ಯತುಮ್ಬುರುಯೂಷೇಣ ಕಲ್ಕಃ ಸರ್ವವಿಷಾಪಹಃ||೧೫||
धान्यतुम्बुरुयूषेण कल्कः सर्वविषापहः||१५||
🔊 Audio coming soon
ಧಾನ್ಯೇತ್ಯಾದಿನೈಕಂ ಕಲ್ಕಯೋಗಮಾಹ| ಧಾನ್ಯತುಮ್ಬರುಕ್ವಾಥ ಏವ ಧಾನ್ಯತುಮ್ಬುರುಯೂಷಃ| ಉಕ್ತಂ ಹಿ ಜತೂಕಣ “ಧಾನ್ಯತುಮ್ಬುರುರಸೇನ ಕಲ್ಕೋ ವಿಷನುತ್” ಇತಿ||೧೫|
Adhikarana ೧೩ (೧೬-೧೭) · Śloka ೧೮
ಜಾತ್ಯಾಃ ಸೌಮನಸಾಯಿನ್ಯಾ ರಜನ್ಯಾಶ್ಚೋರಕಸ್ಯ ಚ| ವೃಶ್ಚೀರಸ್ಯ ಮಹಾಕ್ಷುದ್ರಸಹಾಹೈಮವತಸ್ಯ ಚ||೧೬|| ಬಿಮ್ಬ್ಯಾಃ ಪುನರ್ನವಾಯಾ ವಾ ಕಾಸಮರ್ದಸ್ಯ ವಾ ಪೃಥಕ್ | ಏಕಂ ಧಾಮಾರ್ಗವಂ ದ್ವೇ ವಾ ಕಷಾಯೇ ಪರಿಮೃದ್ಯ ತು||೧೭|| ಪೂತಂ ಮನೋವಿಕಾರೇಷು ಪಿಬೇದ್ವಮನಮುತ್ತಮಮ್|೧೮|
जात्याः सौमनसायिन्या रजन्याश्चोरकस्य च| वृश्चीरस्य महाक्षुद्रसहाहैमवतस्य च||१६|| बिम्ब्याः पुनर्नवाया वा कासमर्दस्य वा पृथक् | एकं धामार्गवं द्वे वा कषाये परिमृद्य तु||१७|| पूतं मनोविकारेषु पिबेद्वमनमुत्तमम्|१८|
🔊 Audio coming soon
ಜಾತ್ಯಾ ಇತ್ಯಾದಿನಾ ಏಕಾದಶಕಷಾಯಯೋಗಾನಾಹ| ಜಾತೀ ಸೌಮನಸ್ಯಾಯಿನೀ, ಅನ್ಯೇ ಯೂಥಿಕಾಂ ವದನ್ತಿ| ವೃಶ್ಚೀರಃ ಶ್ವೇತಪುನರ್ನವಾ| ಮಹಾಸಹಾ ಕ್ಷುದ್ರಸಹಾ ಮುದ್ಗಮಾಷಪರ್ಣ್ಯೌ| ಹೈಮವತೀ ವಚಾ||೧೬-೧೭||-
Adhikarana ೧೪ (೧೮) · Śloka ೧೮
ತಚ್ಛೃತಕ್ಷೀರಜಂ ಸರ್ಪಿಃ ಸಾಧಿತಂ ವಾ ಫಲಾದಿಭಿಃ||೧೮||
तच्छृतक्षीरजं सर्पिः साधितं वा फलादिभिः||१८||
🔊 Audio coming soon
ತಚ್ಛೃತೇತ್ಯಾದಿನೈಕಂ ಘೃತಯೋಗಮಾಹ||೧೮||
Adhikarana ೧೫ (೧೯-೨೦) · Śloka ೨೦
ತತ್ರ ಶ್ಲೋಕೌ- ಪಲ್ಲವೇ ನವ ಚತ್ವಾರಃ ಕ್ಷೀರ ಏಕಃ ಸುರಾಸವೇ| ಕಷಾಯೇ ವಿಂಶತಿಃ ಕಲ್ಕೇ ದಶ ದ್ವೌ ಚ ಶಕೃದ್ರಸೇ||೧೯|| ಅನ್ನ ಏಕಸ್ತಥಾ ಘ್ರೇಯೇ ದಶ ಲೇಹಾಸ್ತಥಾ ಘೃತಮ್| ಕಲ್ಪೇ ಧಾಮಾರ್ಗವಸ್ಯೋಕ್ತಾಃ ಷಷ್ಟಿರ್ಯೋಗಾ ಮಹರ್ಷಿಣಾ||೨೦||
तत्र श्लोकौ- पल्लवे नव चत्वारः क्षीर एकः सुरासवे| कषाये विंशतिः कल्के दश द्वौ च शकृद्रसे||१९|| अन्न एकस्तथा घ्रेये दश लेहास्तथा घृतम्| कल्पे धामार्गवस्योक्ताः षष्टिर्योगा महर्षिणा||२०||
🔊 Audio coming soon
ಪಲ್ಲವೇ ನವೇತ್ಯಾದಿಸಙ್ಗ್ರಹೇ ವ್ಯುತ್ಕ್ರಮಸಙ್ಗ್ರಹಾಭಿಧಾನಂ ಛನ್ದೋಽನುರೋಧಾತ್| ದಶ ದ್ವೌ ಚೇತಿ ದ್ವಾದಶೇತ್ಯರ್ಥಃ||೧೯-೨೦||
Adhikarana ಪುಷ್ಪಿಕಾ · Śloka ೪
ಇತ್ಯಗ್ನಿವೇಶಕೃತೇ ತನ್ತ್ರೇ ಚರಕಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತೇಽಪ್ರಾಪ್ತೇ ದೃಢಬಲಸಮ್ಪೂರಿತೇ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಧಾಮಾರ್ಗವಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृतेऽप्राप्ते दृढबलसम्पूरिते कल्पस्थाने धामार्गवकल्पो नाम चतुर्थोऽध्यायः||४||
🔊 Audio coming soon
ಇತಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರಪಾಣಿದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಾಯುರ್ವೇದದೀಪಿಕಾಯಾಂ ಚರಕತಾತ್ಪರ್ಯಟೀಕಾಯಾಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಧಾಮಾರ್ಗವಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪||