Adhikarana ಅಥ ಕರ್ಣರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ - ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ (೧) · Śloka ೧
ಅಥಾತಃ ಕರ್ಣರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातः कर्णरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ನೇತ್ರರೋಗಾಣಾಂ ನಿರ್ಣಯಂ ಕೃತ್ವೋರ್ದ್ವಾಙ್ಗಚಿಕಿತ್ಸಾಪ್ರಸಙ್ಗೇನ ಕರ್ಣರೋಗಾಣಾಂ ಹೇತ್ವಾದಿಕಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತುಮಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ||೧||
Adhikarana ವಾತಕರ್ಣರೋಗಃ (೨) · Śloka ೨
ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಜಲಕ್ರೀಡಾಕರ್ಣಕಣ್ಡೂಯನೈರ್ಮರುತ್| ಮಿಥ್ಯಾಯೋಗೇನ ಶಬ್ದಸ್ಯ ಕುಪಿತೋಽನ್ಯೈಶ್ಚ ಕೋಪನೈಃ| ಪ್ರಾಪ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಸಿರಾಃ ಕುರ್ಯಾಚ್ಛೂಲಂ ಸ್ರೋತಸಿ ವೇಗವತ್| ಅರ್ಧಾವಭೇದಕಂ ಸ್ತಮ್ಭಂ ಶಿಶಿರಾನಾಭಿನನ್ದನಮ್| ಚಿರಾಚ್ಚ ಪಾಕಃ ಪಕ್ವನ್ತು ಲಸೀಕಾಮಲ್ಪಶಃ ಸ್ರವೇತ್| ಶ್ರೋತಂ ಶೂನ್ಯಮಕಸ್ಮಾಚ್ಚ ಸ್ಯಾತ್ ಸಞ್ಚಾರವಿಚಾರವತ್||೨||
प्रतिश्यायजलक्रीडाकर्णकण्डूयनैर्मरुत्| मिथ्यायोगेन शब्दस्य कुपितोऽन्यैश्च कोपनैः| प्राप्य श्रोत्रसिराः कुर्याच्छूलं स्रोतसि वेगवत्| अर्धावभेदकं स्तम्भं शिशिरानाभिनन्दनम्| चिराच्च पाकः पक्वन्तु लसीकामल्पशः स्रवेत्| श्रोतं शून्यमकस्माच्च स्यात् सञ्चारविचारवत्||२||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಾದಿಭಿರ್ಹೇತುಭಿರನ್ಯೈಶ್ಚ ನಿದಾನೋಕ್ತೈರ್ಮರುದ್ವಾಯುಃ ಕುಪಿತಃ ಶ್ರೋತ್ರಸ್ರೋತಸಿ ವೇಗವಚ್ಛೂಲಮರ್ಧಾವಭೇದಕಾದಿಕಞ್ಚ ಕುರುತೇ| ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯೋ ನಾಸಾರೋಗೇಷು ವಕ್ಷ್ಯತೇ| ಅರ್ಧಾವಭೇದಕಃ ಶಿರೋರೋಗೇಷು| ಶಿಶಿರಾನಾಭಿನನ್ದನಂ ಶೀತದ್ವೇಷಃ| ಚಿರಾಚ್ಚ ಪಾಕಃ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಸ್ಯಾತ್| ಪಕ್ವಂ ಚ ಶ್ರೋತ್ರಮಕಸ್ಮಾದ್ವಿನಾಕಾರಣಂ ಸಞ್ಚಾರವಿಚಾರವತ್ ಸ್ಯಾತ್| ಕ್ಷಣಂ ಸಂವೃತಮಾಭಾತಿ ಕ್ಷಣಂ ವಿವೃತಮಿತ್ಯರ್ಥಃ| ಇತಿ ವಾತಕರ್ಣರೋಗಃ||೨||
Adhikarana ಪಿತ್ತಕರ್ಣರೋಗಃ (೩) · Śloka ೩
ಶೂಲಂ ಪಿತ್ತಾತ್ಸದಾಹೋಷಾ ಶೀತೇಚ್ಛಾ ಶ್ವಯಥುಂ ಜ್ವರಮ್| ಆಶುಪಾಕಂ ಪ್ರಪಕ್ವಂ ಚ ಸಪೀತಲಸಿಕಾಸ್ರುತಿಃ| ಸಾ ಲಸೀಕಾ ಸ್ಪೃಶೇದ್ಯದ್ಯತ್ತತ್ತತ್ಪಾಕಮುಪೈತಿ ಚ||೩||
शूलं पित्तात्सदाहोषा शीतेच्छा श्वयथुं ज्वरम्| आशुपाकं प्रपक्वं च सपीतलसिकास्रुतिः| सा लसीका स्पृशेद्यद्यत्तत्तत्पाकमुपैति च||३||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಪಿತ್ತಾತ್ ಸ್ವಹೇತುತಃ ಕುಪಿತಾಚ್ಛ್ರೋತ್ರಸ್ರೋತಸಿ ದೋಹಾದಿಯುಕ್ತಂ ಶೂಲಂ ಸ್ಯಾದಿತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಆಶುಪಾಕಾದಿಕಂ ಚಾರ್ಥಾಚ್ಛ್ರೋತ್ರವಿಶೇಷಣಂ ಬೋದ್ಧವ್ಯಮ್| ಸುಬೋಧಮ್| ಇತಿ ಪಿತ್ತಕರ್ಣರೋಗಲಿಙ್ಗಮ್||೩||
Adhikarana ಕಫಕರ್ಣರೋಗಃ (೪) · Śloka ೪
ಕಫಾಚ್ಛಿರೋಹನುಗ್ರೀವಾಗೌರವಂ ಮನ್ದತಾ ರುಜಃ| ಕಣ್ಡೂಶ್ವಯಥುರುಷ್ಣೋಚ್ಛಾ ಪಾಕಾಚ್ಛ್ರ್ವೇತಘನಸ್ರುತಿಃ||೪||
कफाच्छिरोहनुग्रीवागौरवं मन्दता रुजः| कण्डूश्वयथुरुष्णोच्छा पाकाच्छ्र्वेतघनस्रुतिः||४||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಕಫಾದಿತಿ| ಪ್ರಕರಣಾತ್ಕರ್ಣರೋಗೇ ಶಿರೋಗೌರವಾದಿಕಂ ಲಿಙ್ಗಮ್||೪||
Adhikarana ರಕ್ತಕರ್ಣರೋಗಃ (೫) · Śloka ೫
ಕರೋತಿ ಶ್ರವಣೇ ಶೂಲಮಭಿಘಾತಾದಿದೂಷಿತಮ್| ರಕ್ತಂ ಪಿತ್ತಸಮಾನಾರ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಾಧಿಕಲಕ್ಷಣಮ್||೫||
करोति श्रवणे शूलमभिघातादिदूषितम्| रक्तं पित्तसमानार्ति किञ्चिद्वाधिकलक्षणम्||५||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಅಭಿಘಾತಾದಿನಾ ರಕ್ತಸ್ಯ ಕೋಪಸ್ತೇನ ದೂಷಿತಂ ರಕ್ತಂ ಶ್ರವಣೇ ಕರ್ಣೇ ಶೂಲಂ ಕರೋತಿ| ತಚ್ಚ ರಕ್ತಕರ್ಣರೋಗಂ ಪಿತ್ತಕರ್ಣರೋಗಸಮಾನಲಿಙ್ಗಂ ಭವತಿ| ತತೋಽಪಿ ಪಿತ್ತಾತ್ ಕಿಞ್ಚಿದಧಿಕಲಕ್ಷಣಮಿತಿ ರಕ್ತಕರ್ಣರೋಗಃ||೫||
Adhikarana ಸನ್ನಿಪಾತಕರ್ಣರೋಗಃ (೬) · Śloka ೬
ಶೂಲಂ ಸಮುದಿತೈರ್ದೋಷೈಃ ಸಶೋಫಜ್ವರತೀವ್ರರುಕ್| ಪರ್ಯಾಯಾದುಷ್ಣಶೀತೇಚ್ಛಂ ಜಾಯೇತೇ ಶ್ರುತಿಜಾಡ್ಯವತ್| ಪಕ್ವಂ ಸಿತಾಸಿತಾರಕ್ತಘನಪೂಯಪ್ರವಾಹಿ ಚ||೬||
शूलं समुदितैर्दोषैः सशोफज्वरतीव्ररुक्| पर्यायादुष्णशीतेच्छं जायेते श्रुतिजाड्यवत्| पक्वं सितासितारक्तघनपूयप्रवाहि च||६||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಸಮುದಿತೈಃ ಸನ್ನಿಪತಿತೈರ್ದೋಷೈರ್ವಾತಾದಿಭಿಃ ಶೋಫಾದಿಯುಕ್ತಂ ಶೂಲಂ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಜಾಯತೇ| ಪರ್ಯಾಯೇಣ ನಿರನ್ತರಾವೃತ್ತ್ಯಾ ಉಷ್ಣೋಚ್ಛಾ ಶೀತೇಚ್ಛಾ ಚ ಯಸ್ಮಿನ್ ಶೂಲೇ ತತ್ಪರ್ಯಾಯಾದುಷ್ಣಶೀತೇಚ್ಛಮ್| ಪರ್ಯಾಯಾದೇವ ಶ್ರುತಿಜಾಡ್ಯವತ್| ತಚ್ಚ ಶ್ರೋತ್ರಂ ಪಕ್ವಂ ಸಿತಾಸಿತಾದಿಗುಣಪೂಯಪ್ರವಾಹಿ ಭವತೀತಿ ಸನ್ನಿಪಾತಕರ್ಣರೋಗಃ||೬||
Adhikarana ಕರ್ಣನಾದಃ (೭) · Śloka ೭
ಶಬ್ದವಾಹಿಸಿರಾಸಂಸ್ಥೇ ಶ್ರೃಣೋತಿ ಪವನೇ ಮುಹುಃ| ನಾದಾನಕಸ್ಮಾದ್ವಿಧಾನ್ ಕರ್ಣನಾದಂ ವದನ್ತಿ ತಮ್||೭||
शब्दवाहिसिरासंस्थे श्रृणोति पवने मुहुः| नादानकस्माद्विधान् कर्णनादं वदन्ति तम्||७||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಶಬ್ದವಹಾಸು ಸಿರಾಸು ಕಾರಣವಿಶೇಷವಶಾತ್ ಸ್ಥಿತೇ ಪವನೇ ಪುರುಷೋ ಮುಹುಃ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಮಕಸ್ಮಾತ್ ಕಾರಣಂ ವಿನಾ ವಿವಿಧಾನಸತೋ ನಾದಾನ್ ಶ್ರೃಣೋತಿ| ತಂ ಕರ್ಣರೋಗಂ ಕರ್ಣನಾದಮಿತ್ಯಾಚಾರ್ಯಾ ವದನ್ತಿ||೭||
Adhikarana ಬಧಿರತ್ವಮ್ (೮) · Śloka ೮
ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾನುಗತೋ ವಾಯುರ್ನಾದೋ ವಾ ಸಮುಪೇಕ್ಷಿತಃ| ಉಚ್ಚೈಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಛುತಿಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಬಧಿರತ್ವಂ ಕ್ರಮೇಣ ಚ||೮||
श्लेष्मणानुगतो वायुर्नादो वा समुपेक्षितः| उच्चैः कृच्छ्राच्छुतिं कुर्याद्बधिरत्वं क्रमेण च||८||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ವಾಯುರನುಗತ ಉಚ್ಚೈಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಚ್ಚ ಶ್ರುತಿಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಅಥವಾ ಕರ್ಣನಾದಾಖ್ಯೋ ರೋಗ ಉಪೇಕ್ಷಿತಃ ಸನ್ನೇವಂ ಕುರ್ಯಾತ್| ಉಭಯತ್ರಾಪಿ ಕ್ರಮೇಣ ಬಧಿರತ್ವಮಯಂ ರೋಗಃ ಸಪ್ತಮಃ||೮||
Adhikarana ಪ್ರತೀನಾಹಃ (೯) · Śloka ೯
ವಾತೇನ ಶೋಷಿತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಸ್ರೋತೋ ಲಿಮ್ಪೇತ್ತತೋ ಭವೇತ್| ರುಗ್ಗೌರವಂ ವಿಧಾನಂ ಚ ಸಃ ಪ್ರತೀನಾಹಸಂಜ್ಞಿತಃ||೯||
वातेन शोषितः श्लेष्मा स्रोतो लिम्पेत्ततो भवेत्| रुग्गौरवं विधानं च सः प्रतीनाहसंज्ञितः||९||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಕಾರಣವಿಶೇಷವಶಾದ್ವಾತೇನ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಶೋಷಿತಃ ಸನ್ ಕರ್ಣಸ್ರೋತೋ ಲಿಮ್ಪೇತ್ತತಃ ಸ್ರೋತೋಲೇಪಾತ್ ಕರ್ಣೇ ರುಗಾದಿಕಂ ಭವೇತ್| ಸ ಏವಮ್ಭೂತೋ ರೋಗಃ ಸಂಜ್ಞಯಾ ಪ್ರತೀನಾಹಃ||೯||
Adhikarana ಕಣ್ಡೂಃ ಶೋಫಶ್ಚ (೧೦) · Śloka ೧೦
ಕಣ್ಡೂಶೋಫೌ ಕಫಾಚ್ಛ್ರೋತ್ರೇ ಸ್ಥಿರೌ ತತ್ಸಂಜ್ಞಯಾ ಸ್ಮೃತೌ||೧೦||
कण्डूशोफौ कफाच्छ्रोत्रे स्थिरौ तत्संज्ञया स्मृतौ||१०||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಕಫಾದ್ಧೇತೋರ್ಯೌ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಸ್ಥಿರೌ ಕಣ್ಡೂಶೋಫೌ ತೌ ತತ್ಸಂಜ್ಞಯಾ ಕಣ್ಡೂಶೋಫಾವಿತಿ ನಾಮ್ನಾ ಸ್ಮೃತಾವಾಚಾರ್ಯೈಃ| ಏಕಃ ಕಣ್ಡೂಃ ದ್ವಿತೀಯಃ ಶೋಫಃ||೧೦||
Adhikarana ಪೂತಿಕರ್ಣಕಃ (೧೧) · Śloka ೧೧
ಕಫೋ ವಿದಗ್ಧಃ ಪಿತ್ತೇನ ಸರುಜಂ ನೀರುಜಂ ತಥಾ| ಧನಪೂತಿಬಹುಕ್ಲೇದಂ ಕುರುತೇ ಪೂತಿಕರ್ಣಕಮ್||೧೧||
कफो विदग्धः पित्तेन सरुजं नीरुजं तथा| धनपूतिबहुक्लेदं कुरुते पूतिकर्णकम्||११||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಪಿತ್ತೇನ ಕರ್ತ್ರಾ ಕಫೋ ವಿದಗ್ಧಃ ವಿದಾಹಾವಸ್ಥಾಂ ನೀತಃ ಪೂತಿಕರ್ಣಾಖ್ಯಂ ರೋಗಂ ಕುರುತೇ| ಕಿಮ್ಭೂತಮಿತ್ಯಾಹ| ಸರುಜಂ ವಾ ನೀರುಜಂ ವಾ ಉಭಯಥಾಪಿ ಘನಪೂತಿ ಬಹುಕ್ಲೇದಮ್||೧೧||
Adhikarana ಕ್ರಿಮಿಕರ್ಣಕಃ (೧೨) · Śloka ೧೨
ವಾತಾದಿದೂಷಿತಂ ಶ್ರೋತಂ ಮಾಂಸಾಸೃಕ್ಲೇದಜಾ ರುಜಮ್| ಖಾದನ್ತೋ ಜನ್ತವಃ ಕುರ್ಯಸ್ತೀವ್ರಾಂ ಸ ಕ್ರಿಮಿಕರ್ಣಕಃ||೧೨||
वातादिदूषितं श्रोतं मांसासृक्लेदजा रुजम्| खादन्तो जन्तवः कुर्यस्तीव्रां स क्रिमिकर्णकः||१२||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಜನ್ತವಃ ಕ್ರಿಮಯಃ ಖಾದನ್ತೋ ಭಕ್ಷಯನ್ತಃ ಪ್ರಕರಣಾತ್ ಕರ್ಣಂ ತತ್ರೈವ ಸಮ್ಭವಾತ್ತೀವ್ರಾಂ ರುಜಂ ಕುರ್ಯುಃ| ಸ ರೋಗೋ ನಾಮ್ನಾ ಕ್ರಿಮಿಕರ್ಣಕಃ| ಕಿಮ್ಭೂತಾ ಜನ್ತವ ಆಹ-ವಾತಾದಿಭಿಃ ಸ್ವಕಾರಣಕುಪಿತೈರ್ದೂಷಿತೇ ಯೇ ಶ್ರೋತ್ರಸಮ್ಬನ್ಧಿನೀ ಮಾಂಸಾಸೃಜೀ ತಯೋರ್ವಿಕ್ಲೇದಸ್ತಜ್ಜಾಃ||೧೨||
Adhikarana ವಿದ್ರಧ್ಯರ್ಶೋಽರ್ಬುದಾನಿ (೧೩) · Śloka ೧೩
ಶ್ರೋತ್ರಕಣ್ಡೂಯನಾಜ್ಜಾತೇ ಕ್ಷತೇ ಸ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣಃ| ವಿದ್ರಧಿಃ ಪೂರ್ವವಚ್ಚಾನ್ಯಃ ಶೋಫೋಽರ್ಶೋರ್ಬುದಮೀರಿತಮ್| ತೇಷು ರುಕ್ ಪೂತಿಕರ್ಣತ್ವಂ ಬಧಿರತ್ವಂ ಕ್ರಮೇಣ ಚ||೧೩||
श्रोत्रकण्डूयनाज्जाते क्षते स्यात् पूर्वलक्षणः| विद्रधिः पूर्ववच्चान्यः शोफोऽर्शोर्बुदमीरितम्| तेषु रुक् पूतिकर्णत्वं बधिरत्वं क्रमेण च||१३||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಶ್ರೋತಸ್ಯ ಕಣ್ಡೂಯನೇನ ಕ್ಷತೇ ವ್ರಣೇ ಜಾತೇ ಸತಿ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣಸ್ತೀವ್ರರೂಗ್ರುಪೋ ವಿದ್ರಧ್ಯಾಖ್ಯೋ ರೋಗಃ ಸ್ಯಾತ್| ಅನ್ಯಶ್ಚ ವಿದ್ರಧಿಃ ಪೂರ್ವವನ್ನಿದಾನೋಕ್ತವಿದ್ರಧಿಹೇತುನಾ ಭವತ್ಯೇಷ ಚ ವಿದ್ರಧೇರೇವ ಭೇದಾನ್ತರಂ ತೇನ ಸಂಖ್ಯಾಯಾಂ ನ ಪ್ರವಿಶತಿ| ಶೋಫಶ್ಚ ಯಃ ಕರ್ಣೇ ಸ ನಾಮ್ನಾ ಏಕಾರ್ಶ ಈರಿತಃ ದ್ವಿತೀಯೋಽರ್ಬುದಂ ಏವಮೇತೌ ದ್ವೌ ರೋಗಾವೇಕೀಕೃತ್ಯ ಪೂರ್ವೈಃ ಸಹ ಪಞ್ಚದಶ ತು ಭವನ್ತಿ| ತೇಷು ಚಾನಾನ್ತರೋಕ್ತೇಷು ವಿದ್ರಧ್ಯರ್ಶೋಽರ್ಬುದೇಷು ಕ್ರಮೇಣ ಯಥಾಸಙ್ಖ್ಯಂ ರುಗಾದಿತ್ರಯಂ ಜಾಯತೇ| ಬಧಿರತ್ವಂ ಚ ಜಾಯತೇ ( ಇತಿ ಚ ಪಾಠಃ )||೧೩||
Adhikarana ಕೂಚಿಕರ್ಣಕಃ (೧೪) · Śloka ೧೪
ಗರ್ಭೇಽನಿಲಾತ್ ಸಙ್ಕುಚಿತಾ ಶಷ್ಕುಲೀ ಕೂಚಿಕರ್ಣಕಃ||೧೪||
गर्भेऽनिलात् सङ्कुचिता शष्कुली कूचिकर्णकः||१४||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥಾಯಾಮನಿಲಾದ್ಧೇತೋರ್ಗರ್ಭಾನಿಲಾತ್ ಶಷ್ಕುಲೀ ಸಙ್ಕುಚಿತಾ ಸ ರೋಗೇ ನಾಮ್ನಾ ಕೂಚಿಕರ್ಣಕಃ||೧೪||
Adhikarana ಪಿಪ್ಪಲೀ (೧೫) · Śloka ೧೫
ಏಕೋ ನೀರುಗನೇಕೋ ವಾ ಗರ್ಭೇ ಮಾಂಸಾಙ್ಕುರಃ ಸ್ಥಿರಃ| ಪಿಪ್ಪಲೀ ಪಿಪ್ಪಲೀಮಾನಃ||೧೫||
एको नीरुगनेको वा गर्भे मांसाङ्कुरः स्थिरः| पिप्पली पिप्पलीमानः||१५||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥಾಯಾಮೇವ ಕರ್ಣೇ ಏಕೋ ವಾಽನೇಕೋ ವಾ ಸ್ಥಿರಃ ಪಿಪ್ಪಲೀಪ್ರಮಾಣೋ ಯೋ ಮಾಂಸಾಙ್ಕುರಃ ಸ ನಾಮ್ನಾ ಪಿಪ್ಪಲೀ ||೧೫||
Adhikarana ವಿದಾರಿಕಾ (೧೬) · Śloka ೧೬
ಸನ್ನಿಪಾತಾದ್ವಿದಾರಿಕಾ| ಸವರ್ಣಃ ಸರುಜಃ ಸ್ತಬ್ಧಃ ಶ್ವಯಥುಃ ಸ ಉಪೇಕ್ಷಿತಃ| ಕಟುತೈಲನಿಭಂ ಪಕ್ವಃ ಸ್ರವೇತ್ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ರೋಹತಿ| ಸಙ್ಕೋಚಯತಿ ರೂಢಾ ಚ ಸಾ ಧ್ರುವಂ ಕರ್ಣಶಷ್ಕುಲೀಮ್||೧೬||
सन्निपाताद्विदारिका| सवर्णः सरुजः स्तब्धः श्वयथुः स उपेक्षितः| कटुतैलनिभं पक्वः स्रवेत् कृच्छ्रेण रोहति| सङ्कोचयति रूढा च सा ध्रुवं कर्णशष्कुलीम्||१६||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಸನ್ನಿಪಾತಾದ್ಧೇತೋರ್ಯಃ ಶ್ವಯಥುಃ ಸವರ್ಣಾದಿಗುಣ ಉಪೇಕ್ಷಿತಶ್ಚ ಪಕ್ವಃ ಸನ್ ಕಟುತೈಲನಿಭಂ ತತ್ಸದೃಶಂ ಸ್ರಾವಂ ಸ್ರವೇತ್ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ರೋಹತಿ ಬಹುಕಾಲಪ್ರಯುಕ್ತಭೈಷಜ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಾದ್ರೂಢೋ ಭವತಿ| ಸಃ ಶ್ವಯಥುರ್ವಿದಾರಿಕಾ ನಾಮ ರೋಗಃ| ಸಾ ಚ ವಿದಾರಿಕಾ ರೂಢಾ ಲಬ್ಧಾಸ್ಪದಾ ಸತೀ ಧ್ರುವಮವಶ್ಯಂ ಕರ್ಣಶಷುಲೀಂ ಸಙ್ಕೋಚಯತಿ||೧೬||
Adhikarana ಪಾಲೀಶೋಷಃ (೧೭) · Śloka ೧೭
ಸಿರಾಸ್ಥಃ ಕುರುತೇ ವಾಯುಃ ಪಾಲೀಶೋಷಂ ತದಾಹ್ವಯಮ್||೧೭||
सिरास्थः कुरुते वायुः पालीशोषं तदाह्वयम्||१७||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಕರ್ಣಸಿರಾಸ್ಥೋ ವಾಯುಃ ಪಾಲ್ಯಾಂ ಶೋಷಂ ನಾಮ್ನಾ ಪಾಲೀಶೋಷಸಂಜ್ಞಂ ಕುರುತೇ||೧೭||
Adhikarana ತನ್ತ್ರಿಕಾ (೧೮) · Śloka ೧೮
ಕೃಶಾ ದೃಢಾ ಚ ತನ್ತ್ರೀವತ್ಪಾಲೀ ವಾತೇನ ತನ್ತ್ರಿಕಾ||೧೮||
कृशा दृढा च तन्त्रीवत्पाली वातेन तन्त्रिका||१८||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ವಾತೇನ ಪಾಲೀ ವೀಣಾತನ್ತ್ರೀವತ್ ಕೃಶಾ ದೃಢಾ ಚ ಭವತಿ; ಸ ತನ್ತ್ರಿಕಾ ನಾಮ ರೋಗಃ||೧೮||
Adhikarana ಪಾರಿಪೋಟಃ (೧೯) · Śloka ೧೯
ಸುಕುಮಾರೇ ಚಿರೋತ್ಸರ್ಗಾತ್ ಸಹಸೈವ ಪ್ರವರ್ಧತೇ| ಕರ್ಣೇ ಶೋಫಃ ಸರುಕ್ಪಾಲ್ಯಾಮರುಣಃ ಪರಿಪೋಟವಾನ್| ಪರಿಪೋಟಶ್ಚ ಪವನಾತ್||೧೯||
सुकुमारे चिरोत्सर्गात् सहसैव प्रवर्धते| कर्णे शोफः सरुक्पाल्यामरुणः परिपोटवान्| परिपोटश्च पवनात्||१९||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಸುಕುಮಾರೇ ಕರ್ಣೇ ಬಹುಕಾಲಮುಪೇಕ್ಷ್ಯ ಝಟಿತಿ ಪ್ರಕರ್ಷೇಣ ವರ್ಧಿತೇ ಅರುಣಃ ಪರಿಪೋಟವಾಂಶ್ಚ ಸರುಕ್ಪಾಲ್ಯಾಂ ಶೋಫಃ ಸ್ಯಾತ್| ಪರಿಪೋಟಶ್ಚರ್ಮದರಣಮ್| ಸ ರೋಗಃ ಪವನಾದ್ಧೇತೋರ್ಭವತಿ| ನಾಮ್ನಾ ಪರಿಪೋಟಃ||೧೯||
Adhikarana ಉತ್ಪಾತಃ (೨೦) · Śloka ೨೦
ಉತ್ಪಾತಃ ಪಿತ್ತಶೋಣಿತಾತ್| ಗುರ್ವಾಭರಣಭಾರಾದ್ಯೈಃ ಶ್ಯಾವೋ ರುಗ್ದಾಹಪಾಕವಾನ್| ಶ್ವಯಥುಃ ಸ್ಫೋಟಪಿಟಕಾರಾಗೋಷಾಕ್ಲೇದಸಂಯುತಃ||೨೦||
उत्पातः पित्तशोणितात्| गुर्वाभरणभाराद्यैः श्यावो रुग्दाहपाकवान्| श्वयथुः स्फोटपिटकारागोषाक्लेदसंयुतः||२०||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಗುರ್ವಾಭರಣಭಾರಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರಕುಪಿತಾತ್ ಪಿತ್ತಶೋಣಿತಾತ್ ಶ್ಯಾವಾದಿಗುಣಃ ಸ್ಫೋಟಾದಿಸಂಯುಕ್ತಶ್ಚ ಯಃ ಶ್ವಯಥುಃ ಸ ಉತ್ಪಾತೋ ನಾಮ ರೋಗಃ|| ೨೦||
Adhikarana ಉನ್ಮನ್ಥಃ (೨೧) · Śloka ೨೧
ಪಾಲ್ಯಾಂ ಶೋಫೋಽನಿಲಕಫಾತ್ಸರ್ವತೋ ನಿರ್ವ್ಯಥಃ ಸ್ಥಿರಃ| ಸ್ತಬ್ಧಃ ಸವರ್ಣಃ ಕಣ್ಡೂಮಾನುನ್ಮನ್ಥೋ ಗಲ್ಲಿರಶ್ಚ ಸಃ||೨೧||
पाल्यां शोफोऽनिलकफात्सर्वतो निर्व्यथः स्थिरः| स्तब्धः सवर्णः कण्डूमानुन्मन्थो गल्लिरश्च सः||२१||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಅನಿಲಕಫಾದ್ಧೇತೋಃ ಪಾಲ್ಯಾಂ ಸರ್ವತೋದಿಕ್ಕಂ ನಿರ್ಯಥಾದಿಗುಣಃ ಶೋಫೋ ಭವತಿ; ಸ ರೋಗೋ ನಾಮ್ನಾ ಉನ್ಮನ್ಥೋ ಗಲ್ಲಿರಶ್ಚ್ಯೋಚ್ಯತೇ||೨೧||
Adhikarana ದುಃಖವರ್ಧನಃ (೨೨) · Śloka ೨೨
ದುರ್ವಿದ್ಧೇ ವರ್ಧಿತೇ ಕರ್ಣೇ ಸಕಣ್ಡೂದಾಹಪಾಕರುಕ್| ಶ್ವಯಥುಃ ಸನ್ನಿಪಾತೋತ್ಥಃ ಸ ನಾಮ್ನಾ ದುಃಖವರ್ಧನಃ||೨೨||
दुर्विद्धे वर्धिते कर्णे सकण्डूदाहपाकरुक्| श्वयथुः सन्निपातोत्थः स नाम्ना दुःखवर्धनः||२२||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಯಶ್ಚ ಕರ್ಣೋ ದುರ್ವಿದ್ಧಃ ಸನ್ ವರ್ಧಿತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಯಃ ಕಣ್ಡ್ವಾದಿಗುಣಃ ಸನ್ನಿಪಾತೋತ್ಥಃ ಶ್ವಯಥುಃ ಸ ನಾಮ್ನಾ ದುಃಖವರ್ಧನಃ||೨೨||
Adhikarana ಲಿಹ್ಯಾಖ್ಯಾಃ ಪಿಟಕಾಃ (೨೩) · Śloka ೨೩
ಕಫಾಸೃಕ್ಕೃಮಿಜಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಃ ಸಕಣ್ಡೂಕ್ಲೇದವೇದನಾಃ| ಲಿಹ್ಯಾಖ್ಯಾಃ ಪಿಟಕಾಸ್ತಾ ಹಿ ಲಿಹ್ಯುಃ ಪಾಲೀಮುಪೇಕ್ಷಿತಾಃ||೨೩||
कफासृक्कृमिजाः सूक्ष्माः सकण्डूक्लेदवेदनाः| लिह्याख्याः पिटकास्ता हि लिह्युः पालीमुपेक्षिताः||२३||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಕಫಾದಿಜಾಃ ಕಣ್ಡ್ವಾದಿಯುಕ್ತಾಃ ಪಿಟಕಾ ನಾಮ್ನಾ ಲಿಹ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ತಾ ಹ್ಯುಪೇಕ್ಷಿತಾಃ ಪಾಲೀಂ ಲಿಹ್ಯುಃ ಶೋಷಯೇಯುರಿತ್ಯರ್ಥಃ||೨೩||
Adhikarana ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತಾ (೨೪) · Śloka ೨೪
ಪಿಪ್ಪಲೀ ಸರ್ವಜಂ ಶೂಲಂ ವಿದಾರೀ ಕೂಚಿಕರ್ಣಕಃ| ಏಷಾಮಸಾಧ್ಯಾ ಯಾಪ್ಯೈಕಾ ತನ್ತ್ರಿಕಾನ್ಯಾಂಸ್ತು ಸಾಧಯೇತ್||೨೪||
पिप्पली सर्वजं शूलं विदारी कूचिकर्णकः| एषामसाध्या याप्यैका तन्त्रिकान्यांस्तु साधयेत्||२४||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಏಷಾಂ ಕರ್ಣರೋಗಾಣಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಚತುಷ್ಟಯಮಸಾಧ್ಯಮ್| ಏಕಾ ತನ್ತ್ರಿಕೈವ ಯಾಪ್ಯಾ| ಶೇಷಾನ್ ಧಾರಯೇತ್||೨೪||
Adhikarana ಕರ್ಣರೋಗಾಸಙ್ಖ್ಯಾನಮ್ (೨೫-೨೦) · Śloka ೨೦
ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿರಿತ್ಯುಕ್ತಾಃ ಕರ್ಣರೋಗಾ ವಿಭಾಗತಃ||೨೫|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೧|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಕರ್ಣರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮೈಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೦||
पञ्चविंशतिरित्युक्ताः कर्णरोगा विभागतः||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगविज्ञानीयो नामैकविंशोऽध्यायः||२१|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे कर्णरोगविज्ञानीयो नामैकविंशोऽध्यायः||२०||
🔊 Audio coming soon
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಇತ್ಯನನ್ತರೋಕ್ತೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ವಾತಕರ್ಣರೋಗ, ಪಿತ್ತಕರ್ಣರೋಗ, ಕಫಕರ್ಣರೋಗ, ರಕ್ತಕರ್ಣರೋಗ, ಸನ್ನಿಪಾತಕರ್ಣರೋಗ, ಕರ್ಣನಾದ, ಬಧಿರತ್ವ, ಪ್ರತೀನಾಹ, ಕಣ್ಡೂ, ಶೋಫ, ಪೂತಿಕರ್ಣಕ, ಕ್ರಿಮಿಕರ್ಣಕ, ಉಭಯರೂಪವಿದ್ರಧ್ಯರ್ಶೋರ್ಬುದ, ಕೂಚಿಕರ್ಣಕ, ಪಿಪ್ಪಲೀ, ವಿದಾರಿಕಾ, ಪಾಲೀಶೋಷ, ತನ್ತ್ರಿಕಾ, ಪರಿಪೋಟೋತ್ಪಾತೋನ್ಮನ್ಥ, ದುಃಖವರ್ಧನ, ಲಿಹ್ಯಾಖ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶತಿಕರ್ಣರೋಗಾ ಉಕ್ತಾಃ||೨೫|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಏಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ