Adhikarana അഥ ഗുഹ്യരോഗവിജ്ഞാനീയോ നാമാഷ്ടത്രിംശോऽധ്യായഃ, പ്രതിജ്ഞാ (൧) · Śloka ൧
അഥാതോ ഗുഹ്യരോഗവിജ്ഞാനീയം നാമാധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातो गुह्यरोगविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
വ്രണശസ്ത്രപ്രസങ്ഗേന ക്ഷതപ്രായത്വാത് ഗുഹ്യരോഗാണാം ഹേത്വാദികം പ്രദര്ശയിതുമധ്യായ ആരഭ്യതേ| ഗുഹ്യശബ്ദേനോപസ്ഥോ ഭണ്യതേ|| ൧||
Adhikarana ഗുഹ്യരോഗഹേതുഃ (൨) · Śloka ൨
സ്ത്രീവ്യവായനിവൃത്തസ്യ സഹസാ ഭജതോऽഥവാ| ദോഷാധ്യുഷിതസങ്കീര്ണമലിനാണുരജഃ പഥാമ്| അന്യയോനിമനിച്ഛന്തീമഗമ്യാം നവസൂതികാമ്| ദൂഷിതം സ്പൃശതസ്തോയം രതാന്തേഷ്വപി നൈവ വാ| വിവര്ധയിഷയാ തീക്ഷ്ണാന് പ്രലേപാദീന് പ്രയച്ഛതഃ| മുഷ്ടിദന്തനഖോത്പീഡാവിഷവച്ഛൂകപാതനൈഃ| വേഗനിഗ്രഹദീര്ഘാതിഖരശഷ്പവിഘട്ടനൈഃ| ദോഷാ ദുഷ്ടാ ഗതാ ഗുഹ്യം ത്രയോവിംശതിമാമയാന്| ജനയന്ത്യുപദംശാദീന്||൨||
स्त्रीव्यवायनिवृत्तस्य सहसा भजतोऽथवा| दोषाध्युषितसङ्कीर्णमलिनाणुरजः पथाम्| अन्ययोनिमनिच्छन्तीमगम्यां नवसूतिकाम्| दूषितं स्पृशतस्तोयं रतान्तेष्वपि नैव वा| विवर्धयिषया तीक्ष्णान् प्रलेपादीन् प्रयच्छतः| मुष्टिदन्तनखोत्पीडाविषवच्छूकपातनैः| वेगनिग्रहदीर्घातिखरशष्पविघट्टनैः| दोषा दुष्टा गता गुह्यं त्रयोविंशतिमामयान्| जनयन्त्युपदंशादीन्||२||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
സ്ത്രീവ്യവായനിവൃത്തത്വാദിയുക്തസ്യ പുരുഷസ്യ തത ഏവ ഹേതോര്ഗുഹ്യം ഗതാ വാതാദയോ ദുഷ്ടാസ്ത്രയോവിംശതിമുപദംശാദീനാമയാന് വ്യാധീന് ജനയന്തി| സ്ത്രീവ്യവായോ മൈഥുനമ് അതഃ സഹസാ യോ നിവൃത്തിഃ സഹസാ സേവനഞ്ച ദോഷകോപഹേതുഃ| അഥവാ ദോഷാധ്യുതത്വാദിഗുണരജഃ പഥാമന്യയോനാദികാം വാ സ്ത്രിയം ഭജതഃ| ദോഷൈര്വാതാദിഭിരധ്യുഷിതമധിഷ്ഠിതം സങ്കീര്ണഞ്ച മലിനം ചാണു ച രജഃ പഥം യോനിദ്വാരം യസ്യാസ്താമ്| സങ്കീര്ണം കേനചിത് ബീഭാത്സേന മിശ്രിതമ്| മലിനം ശൌചാദ്യഭാവേന മലയുക്തമ്| അണു സംവ് ഋതമ്| അന്യയോനിര്വിജാതീയവഡവാഗവാദിസ്താമ്| അനിച്ഛന്തീ യാ മൈഥുനദ്വേഷേണാങ്ഗസങ്കോചനപരാ| അഗമ്യാ ഭഗിന്യാദിഃ| തഥാ രതാന്തേഷു ദൂഷിതം പങ്കാദ്യാവിലം തോയം സ്പൃശതസ്തേന ശൌചം കുര്വതഃ അപി വാ നൈവ സ്പൃശതഃ ശൌചാദികം നൈവ കുര്വതഃ| തഥാ വിവര്ധയിഷയാ ശോഫം വര്ധയിതുമിച്ഛയാ തത്രൈവ തീക്ഷ്ണാന് പ്രലേപസേകാദീന് പ്രയച്ഛതോ ദദതഃ| മുഷ്ട്യാദീനാമുത്പീഡനയാ| വിഷവതാം ശൂകാനാം പാതനൈഃ| വേഗനിഗ്രഹഃ ശുക്രാദിവേഗധാരണമ്| ദീര്ഘണാതിഖരേണ ച ശഷ്പേണ തൃണേന വിഘട്ടനം ക്ഷോദനമ്| 'ഗുഹ്യരോമ ശഷ്പമി'തി ജേജ്ജടഃ| (സ്ത്രീം വ്യവായനിവൃത്തസ്യേതി പാഠഃ| വേഗനിഗ്രഹദീര്ഘാതിഖരസ്പര്ശവിഘട്ടനൈരിതി ച| വ്യാവായനിവൃത്തസ്യ ചിരകാലോപേക്ഷിതമൈഥുനസ്യ നരസ്യ പുനഃ സഹസാ അതര്കിതമേവ സ്ത്രീം നാരീം ഭജതഃ സേവമാനസ്യ| അഥവേതി വികല്പേ| സങ്കീര്ണഃ പ്രസവവൈഷമ്യാദിനാ ഗുദബസ്തിഭ്യാമേകീഭൂതഃ| അഥവാ രജഃ-ശബ്ദോऽപി ദോഷാധ്യുഷിതാദിവദ് ഗുണവചനഃ, തഥാ സതി തജഃപഥാം രജോയുക്തയോനിമാര്ഗാം രജസ്വലാസൂതികാദിമിത്യര്ഥഃ| അസ്മിന് പക്ഷേ ദോഷാധ്യുഷിതാദിഭിഃ പഥശബ്ദോऽഭിസമ്ബധ്യഃ| അഗമ്യാം ഭഗിന്യാദികാന്തഥാ സത്യന്യജനജ്ഞാനശങ്കാജുഗുപ്സാദിജനിതവൈക്ലവ്യദൂനേ ഹൃദി ക്രുദ്ധാ ദോഷാസ്തദ്ഗതേന മനസാ സഹ ഗുഹ്യം പ്രാപ്താസ്തത്ര രോഗാന് ജനയന്തീത്യര്ഥഃ| ശ്രുതിസ്മൃതിവിരുദ്ധാചാരതശ്ച| മുഷ്ട്യുത്പീഡനാദയഃ കാമസൂത്രവിഹിതകരണ ഭേദജനിതാഃ| ഊഷരജലേഷു ബാഹുല്യേന ദൃശ്യമാനോ ജന്തുതുല്യാകൃതിഃ കശ്ചിദോഷധിവിശേഷഃ ശൂകഃ| തേ ച ശൂകാഃ സവിഷനിര്വിഷഭേദാത് ദ്വിധാ തത്ര വിഷവന്തോ രോഗകാരിണഃ| തദുക്തമ്- കൃഷ്ണാനി ചിത്രാണ്യഥവാ ശൂകാനി സവിഷാണി തു| പാതിതാനി പചന്ത്യാശു മേഢ്രം നിരവശേഷതഃ|| ഇതി| അഥവാ വിഷദ്രവ്യകല്പിതാനാം വച്ഛൂകാനാം വശ്യൌഷധാനാം പാതനാത്| വേഗനിഗ്രഹദീര്ഘാതിഖരസ്പര്ശവിഘാട്ടനാത് വേഗനിഗ്രഹാച്ഛുക്രാദിവേഗധാരണാത്| തഥാ ദീര്ഘാണാമതിഖരണാഞ്ച സ്പര്ശാനാം വിഘട്ടനാദാസ്ഫാലനാത്| സ്പര്ശമിതി കാമാതപത്രസംജ്ഞിതസ്ത്വഗ്വിശേഷഃ| തസ്യ ച ബഹുരൂപതാ വിദ്യതേ തത്കാമശാസ്ത്രാദവഗന്തവ്യമ്)|| ൨||
Adhikarana അപദംശാനാം സങ്ഖ്യാസമ്പ്രാപ്തിഃ (൩) · Śloka ൩
അപദംശോऽത്ര പഞ്ചധാ| പൃഥഗ്ദോഷൈഃ സരുധിരൈഃ സമസ്തൈശ്ച||൩||
अपदंशोऽत्र पञ्चधा| पृथग्दोषैः सरुधिरैः समस्तैश्च||३||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
അത്രൈഷാം ത്രയോവിംശതേര്മധ്യേ വാതേന പിത്തേന ശ്ലേഷ്മണാ രക്തേന സന്നിപാതേനേതി പഞ്ചധാ അപദംശാഃ|| ൩||
Adhikarana വാതജാപദംശഃ (൪) · Śloka ൪
അത്ര മാരുതാത്| മേഢശോഫോ രുജശ്ചിത്രാഃ സ്തമ്ഭസ്ത്വക്പരിപോടനമ്||൪||
अत्र मारुतात्| मेढशोफो रुजश्चित्राः स्तम्भस्त्वक्परिपोटनम्||४||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ത്വക്പരിപോടനാന്തം വാതേനോപദംശേ ലക്ഷണമ്| (അത്ര പഞ്ചാനാം മധ്യേ വാതേനാപദംശേ ലിങ്ഗേ ശോഫോ നാനാപ്രകാരരുജഃ സ്തബ്ധതാ ത്വചോഭേദനം ച സ്യാത്)|| ൪||
Adhikarana പിത്തജാപദംശഃ (൫) · Śloka ൫
പക്വോദുമ്ബരസങ്കാശം പിത്തേന ശ്വയഥുര്ജ്വരഃ||൫||
पक्वोदुम्बरसङ्काशं पित्तेन श्वयथुर्ज्वरः||५||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ജ്വരാന്തം പിത്തേന| പിത്തജേ അപദംശേ പക്വോദുമ്ബരസങ്കാശഃ ശോഫോ ജ്വരശ്ച സ്യാത്|| ൫||
Adhikarana ശ്ലേഷ്മജാപദംശഃ (൬) · Śloka ൭
ശ്ലേഷ്മണാ കഠിനഃ സ്നിഗ്ധഃ കണ്ഡൂമാഞ്ഛീതലോ ഗുരുഃ||൬|| `|൭|
श्लेष्मणा कठिनः स्निग्धः कण्डूमाञ्छीतलो गुरुः||६|| `|७|
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഗുര്വന്തം ശ്ലേഷ്മണാ| കഠിന ഇത്യാദ്യനന്തരപ്രകൃതസ്യ ശ്വയഥോര്വിശേഷണമ്| (വിശേഷണസാമര്ഥ്യാച്ഛ്വയഥുരേവാത്ര വിശേഷ്യഃ| ശ്ലേഷ്മ കൃതേ അപദംശേ കാഠിന്യയുക്തഃ സ്നേഹലേപപ്രതീതികരഃ കണ്ഡൂസഹിതഃ ശീതസ്പര്ശശ്ച ശോഫോ ജായതേ)|| ൬||
Adhikarana രക്തജാപംദശഃ (൭) · Śloka ൭
ശോണിതേനാസിതസ്ഫോടസമ്ഭവോऽസ്രശ്രുതിര്ജ്വരഃ||൭||
शोणितेनासितस्फोटसम्भवोऽस्रश्रुतिर्ज्वरः||७||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ജ്വരാന്തം രക്തേന| രക്തകൃതേ അപദംശേ കൃഷ്ണവര്ണാനാം സ്ഫോടാനാമുത്പത്തിരസ്രസ്രാവോ ജ്വരശ്ച സ്യാത്|| ൭||
Adhikarana സന്നിപാതജാപദംശഃ (൮) · Śloka ൮
സര്വജേ സര്വലിങ്ഗത്വം ശ്വയഥുര്മുഷ്കയോരപി| തീവ്രാ രുഗാശു പചനം ദരണം കൃമിസമ്ഭവഃ||൮||
सर्वजे सर्वलिङ्गत्वं श्वयथुर्मुष्कयोरपि| तीव्रा रुगाशु पचनं दरणं कृमिसम्भवः||८||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
കൃമിസമ്ഭവാന്തം സന്നിപാതേന| സരക്തസന്നിപാതജേ അപദംശേ സര്വലിങ്ഗത്വം വാതാദ്യപദംശാനാം പ്രത്യേകോക്തലക്ഷണനിചയസമ്ഭവഃ| തഥാ വൃഷണയോരപി ശോഫഃ| അപിശബ്ദേനാന്യത്രാപി| മേഢ്രമാത്രേ ശോഫോദ്ഭവം സൂചിതമ്| രക്താപദംശേऽപി ശോഫ ഉക്തഃ| തീവ്രാ അത്യര്ഥമസഹനീയാ രുക്പീഡാവിശേഷഃ| ആശുപചനം ദ്വിത്രിദിനൈരേവ പാകഃ| ആശുശബ്ദോക്ത്യാ പൂര്വേഷാം ക്രമേണ പാകഃ സൂചിതഃ| ദരണം ഭേദനമ്| കൃമിസമ്ഭവഃ അന്തഃ സ്വയമേവ ജന്തൂനാമുദ്ഭവഃ)|| ൮||
Adhikarana അപദംശാനാം സാധ്യാസാധ്യതാ (൯) · Śloka ൯
യാപ്യോ രക്തോദ്ഭവസ്തേഷാം മൃത്യവേ സന്നിപാതജഃ||൯||
याप्यो रक्तोद्भवस्तेषां मृत्यवे सन्निपातजः||९||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
തേഷാം പഞ്ചാനാമപദംശാനാം മധ്യേ രക്താപദംശോ യാപ്യഃ| സന്നിപാതജസ്തു മൃത്യവേ ഭവതി|| ൯||
Adhikarana അര്ശാംസി (൧൦) · Śloka ൧൦
ജായന്തേ കുപിതൈര്ദോഷൈര്ഗുഹ്യാസൃക്പിശിതാശ്രയൈഃ| അന്തര്ബഹിര്വാ മേഢ്രസ്യ കണ്ഡൂലാ മാംസകീലകാഃ| പിച്ഛിലാസ്രസ്രവാ യോനൌ തദ്വച്ച ഛത്രസന്നിഭാഃ| തേऽര്ശാംസ്യുപേക്ഷ്യാ ഘ്നന്തി മേഢ്രപുംസ്ത്വഭഗാര്തവമ്||൧൦||
जायन्ते कुपितैर्दोषैर्गुह्यासृक्पिशिताश्रयैः| अन्तर्बहिर्वा मेढ्रस्य कण्डूला मांसकीलकाः| पिच्छिलास्रस्रवा योनौ तद्वच्च छत्रसन्निभाः| तेऽर्शांस्युपेक्ष्या घ्नन्ति मेढ्रपुंस्त्वभगार्तवम्||१०||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഗുഹ്യേ യദസൃഗ്രക്തം പിശിതം മാംസഞ്ച തത്രോക്താത്കാരണാത് കുപിതൈര്ദോഷൈര്മേഢ്രസ്യാന്തര്വാ ബഹിര്വാ കണ്ഡൂലാഃ പിച്ഛിലാസ്രസ്രവാശ്ച മാംസകീലകാ ജായന്തേ| തേ അനേനൈവ പ്രകാരേണ സ്ത്രിയാ അപി യോനൌ ഛത്താകൃതയോ മാംസകീലകാ ജായന്തേ നാമ്നാ അര്ശാംസി| തേ ച പുരുഷേ ജാതാ ഉപേക്ഷിതാഃ സന്തോ മേഢ്രം പുംസ്ത്വം ച നാശയന്തി| സ്ത്രിയാസ്തദ്വദ്ഭഗമാര്തവം ച| ലാഘവാര്ഥമത്ര യോനിരോഗ ഉക്തഃ| (കുപിതൈര്യയോക്തേന കാരണജാതേന ക്രുദ്ധൈര്ഗുഹ്യാസൃക്പിശിതാശ്രയൈഃ ഗുഹ്യഗതമസൃക്പിശിതഞ്ചാശ്രയോ യേഷാം തൈഃ മേഢ്രസ്യാന്തര്ഭാഗേ ബഹിര്ഭാഗേ വാ കണ്ഡൂലാഃ കണ്ഡൂയുക്താഃ പിച്ഛിലാസ്രസ്രവാഃ പൈച്ഛില്യയുക്തം രക്തം സ്രവന്തഃ മാംസകീലകാ കീലകാകാരാ മാംസാങ്കുരാഃ ജായന്തേ| യോനൌ ച സ്ത്രീണാം ഗുഹ്യേऽപി തദ്വത് യോനിവ്യാപദുക്തകാരണദുഷ്ടൈര്ദോഷൈരന്തര്ബഹിര്വാ കണ്ഡ്വാദിയുക്താ മാംസകീലകാ ജായന്തേ| തത്ര ത്വയം വിശേഷഃ തേ ഛത്രസന്നിഭാഃ ഛത്രതുല്യാകാരാഃ കൃശ മൂലാഃ സ്ഥൂലാഗ്രാശ്ച ഭവന്തി| മേഢ്രജാ മാംസകീലകാഃ യോനിജാശ്ചര്ശാംസീതി കഥ്യന്തേ| ഉപേക്ഷയാ തു പുനഃ മേഢ്രപുംസ്ത്വഭഗാര്തവം, മേഢ്രേ ചേന്മേഢ്രമ്| പുംസ്ത്വം സ്ത്രീഗമനസാമര്ഥ്യം ശുക്രം വാ| തഥാ ഭഗേ ചേത് ഭഗമൃതുത്വയോഗ്യം ആര്തവം രക്തം ച ഘ്നന്തി| പുംരോഗാണാം മധ്യേ സ്ത്രീരോഗകഥനം കാരണാദിസാമ്യേന ലാഘവാത്)|| ൧൦||
Adhikarana സര്ഷപികാഃ (൧൧) · Śloka ൧൧
ഗുഹ്യസ്യ ബഹിരന്തര്വാ പിടകാഃ കഫരക്തജാഃ| സര്ഷപാമാനസംസ്ഥാനാ ഘനാഃ സര്ഷപികാഃ സ്മൃതാഃ||൧൧||
गुह्यस्य बहिरन्तर्वा पिटकाः कफरक्तजाः| सर्षपामानसंस्थाना घनाः सर्षपिकाः स्मृताः||११||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
കഫരക്താഭ്യാം ഗുഹ്യസ്യ ബഹിരന്തര്വാ സര്വത്ര വാ സര്ഷപതുല്യപ്രമാണസംസ്ഥാനാ ഘനാഃ സംഹതാഃ പിടകാ ഭവന്തി താ നാമ്നാ സര്ഷപികാ സ്മൃതാഃ| (ഗുഹ്യസ്യ മേഢ്രസ്യ ഗുഹ്യശബ്ദോക്ത്യാ യോനേരപി ബഹിരന്തഃ ബഹിര്ഭാഗേऽന്തര്ഭാഗേ വാ കഫരക്തജാഃ ശ്ലേഷ്മരക്തസംസര്ഗനിമിത്താഃ സര്ഷപാമാനസംസ്ഥാനാഃ മാനസസ്ഥാനാഭ്യാം സര്ഷപതുല്യാഃ ഘനാ നിരന്തരനിചിതാഃ പിടകാഃ സര്ഷപികാസംജ്ഞോ ഗുഹ്യതോഗഃ)|| ൧൧||
Adhikarana അവമന്ഥഃ (൧൨) · Śloka ൧൨
പിടകാ ബഹവോ ദീര്ഘാ ദീര്യന്തേ മധ്യതശ്ച യാഃ| സോऽവമന്ഥഃ കഫാസൃഗ്ഭ്യാം വേദനാരോമഹര്ഷവാന്||൧൨||
पिटका बहवो दीर्घा दीर्यन्ते मध्यतश्च याः| सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षवान्||१२||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഗുഹ്യേ യാഃ പിടകാ ബഹവോ ദീര്ഘാ മധ്യതശ്ച ദീര്യന്തേ സ രോഗോ നാമ്നാऽവമന്ഥഃ| സ ച കഫവാതാഭ്യാം ഭവതി| വേദനാരോമഹര്ഷവാംശ്ച ഭവതി| (കഫാസൃഗ്ഭ്യാം കഫേനാസൃജാ ച സംസൃഷ്ടാഭ്യാം ജാതാഃ ബഹവോ ബഹുസങ്ഖ്യാഃ ദീര്ഘാ ആയാമയുക്താഃ യാ പിടകാ മധ്യതോ മധ്യപ്രദേശേ ദീര്യന്തേ വിദീര്ണാ ഭവന്തി| വേദനാരോമഹര്ഷവാന് വേദനയാ രോമഹര്ഷേണ ച യുക്തഃ സ രോഗോऽവമന്ഥാഖ്യഃ)|| ൧൨||
Adhikarana കുമ്ഭീകാ (൧൩) · Śloka ൧൩
കുമ്ഭീകാ രക്തപിത്തോത്ഥാ ജാമ്ബവാസ്ഥിനിഭാऽശുജാഃ||൧൩||
कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽशुजाः||१३||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
രക്തപിത്തഹേതുര്ജാമ്ബവാസ്ഥിമസദൃശാ ക്ഷിപ്രജാ യാ പിടകാ സാ നാമ്നാ കുമ്ഭീകാ| (രക്തപിത്താഭ്യാം ജാതാ ജാമ്ബവബീജാസ്ഥിസദൃശാ ആശുജാ അതിവേഗേനോത്ഥിതാ പിടകാ കുമ്ഭീകാ തത്സംജ്ഞോ ഗുഹ്യരോഗഃ)|| ൧൩||
Adhikarana അലജീ (൧൪) · Śloka ൧൪
അലജീം മേഹവദ്വിദ്യാത്||൧൪||
अलजीं मेहवद्विद्यात्||१४||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
അലജ്യാഖ്യാം ഗുഹ്യപിടകാം മേഹവച്ഛാരാവികാദിപഠിതാലജീവല്ലക്ഷണൈര്വിദ്യാത്|| ൧൪||
Adhikarana ഉത്തമാ (൧൫) · Śloka ൧൫
ഉത്തമാം രക്തപിത്തജാമ്| പിടകാം മാഷമുദ്ഗാഭാമ്||൧൫||
उत्तमां रक्तपित्तजाम्| पिटकां माषमुद्गाभाम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
പിത്തരക്തജാം മാഷമുദ്ഗസദൃശാം പിടകാം നാമ്നോത്തമാം വിദ്യാത്| (ഉത്തപാമിതി പാഠഃ| പിത്തരക്തകാരണജനിതാം സംസ്ഥാനമാനാഭ്യാം മാഷേണ മുദ്ഗേന വാ തുല്യാം പിടകാമുത്തമാഖ്യം ക്ഷുദ്രരോഗം വിദ്യാത്)|| ൧൫||
Adhikarana പുഷ്കരികാ (൧൬) · Śloka ൧൬
പിടകാ പിടകാചിതാ| കര്ണികാ പുഷ്കരസ്യേവ ജ്ഞേയാ പുഷ്കരികേതി സാ||൧൬||
पिटका पिटकाचिता| कर्णिका पुष्करस्येव ज्ञेया पुष्करिकेति सा||१६||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
പുഷ്കരസ്യ പദ്മസ്യ കര്ണികേവ യാ പിടകാ അന്യാഭിര്വഹ്നീഭിഃ പിടകാഭിരാചിതാ സാ നാമ്നാ പുഷ്കരികേതി ജ്ഞേയാ| (പിത്തരക്താഭ്യാമേവ പദ്മകര്ണികാ തുല്യാ തഥാ പിടകൈരാചിതാ സ്വയമപ്യണുഭിഃ പിടകാഭിര്വ്യാപ്തേത്യര്ഥഃ)|| ൧൬||
Adhikarana സംവ്യൂഢപിടകാ (൧൭) · Śloka ൧൭
പാണിഭ്യാം ഭൃശസംവ്യൂഢേ സംവ്യൂഢപിടകാ ഭവേത്||൧൭||
पाणिभ्यां भृशसंव्यूढे संव्यूढपिटका भवेत्||१७||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
സംവ്യൂഢഖ്യേ രാഗേ മേഢ്രേ ഭൃശസംവ്യൂഢേ വിമര്ദിതേ പിടകാ ഭവേത്| (ഹസ്താഭ്യാമതിശയേന സംവ്യൂഢേ സംവാഹിതേ മര്ദിത ഇതി യാവത് മേഢ്ര ഇത്യര്ഥാത്| സംവ്യൂഢപിടകാ തത്സംജ്ഞോ ഗുഹ്യരോഗോ ഭവേത്| അത്രാപി പിത്തരക്താഭ്യാമിത്യൂഹ്യമ്)|| ൧൭||
Adhikarana മൃദിതമ് (൧൮) · Śloka ൧൮
മൃദിതം മൃദിതം വസ്തു സംരബ്ധം വാതകോപതഃ||൧൮||
मृदितं मृदितं वस्तु संरब्धं वातकोपतः||१८||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
വസ്തു മേഢ്രാഖ്യം മൃദിതം സദ്വാതകോപാത് സംരബ്ധം ഭവതി സ നാമ്നാ മൃദിതമ്| (ഹര്ഷണാര്ഥം ഹസ്താഭ്യാം മര്ദിതം യദ്വസ്തു മേഢ്രാഖ്യം തദ്വാതകോപതഃ മര്ദനസ്യൈവാതിയോഗാത് കാരണാന്തരാദ്വാ കുപിതാദ്വാതാത്സംരബ്ധം ഹൃഷ്ടമേവ സദാ വര്തതേ ചേന്മൃദിതം മൃദിതാഖ്യോ ഗുഹ്യരോഗഃ|| ൧൮||
Adhikarana അഷ്ഠീലികാ (൧൯) · Śloka ൧൯
വിഷമാ കഠിനാ ഭുഗ്നാ വായുനാഷ്ഠീലികാ സ്മൃതാ||൧൯||
विषमा कठिना भुग्ना वायुनाष्ठीलिका स्मृता||१९||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യാ വിഷമത്വാദിഗുണാ പിടകാ വായുനാ ഭവതി സാ നാമ്നാऽഷ്ഠീലികാ സ്മൃതാ| (കുപിതേന വായുനാ വിഷമാ ക്വചിന്നിമ്നാ ക്വചിദുന്നതാ കഠിനാ പ്രായേണ കാഠിന്യുക്താ ഭുഗ്നാ കുടിലാകാരാ സ്ത്രീലിങ്ഗ സാമര്ഥ്യാത് പിട-കേത്യൂഹ്യം ഇയമഷ്ഠീലികാഖ്യോ ഗുഹ്യരോഗഃ|| ൧൯||
Adhikarana നിവൃത്തമ് (൨൦) · Śloka ൨൦
വിമര്ദനാദിദുഷ്ടേന വായുനാ ചര്മ മേഢ്രജമ്| നിവര്ത്തതേ സരുഗ്ദാഹം ക്വചിത്പാകഞ്ച ഗച്ഛതി| പിണ്ഡിതം കുഥിതം ചര്മ തത്പ്രലമ്ബമധോമണേഃ| നിവൃത്തസംജ്ഞം സകഫം കണ്ഡൂകാഠിന്യവത്തു തത്||൨൦||
विमर्दनादिदुष्टेन वायुना चर्म मेढ्रजम्| निवर्त्तते सरुग्दाहं क्वचित्पाकञ्च गच्छति| पिण्डितं कुथितं चर्म तत्प्रलम्बमधोमणेः| निवृत्तसंज्ञं सकफं कण्डूकाठिन्यवत्तु तत्||२०||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
വിമര്ദനാദിനാ ദുഷ്ടേന വായുനാ മേഢ്രജം ചര്മ സരുഗ്ദാഹം സന്നിവര്തതേ പരാവൃത്യ തിഷ്ഠതി| ക്വചിത്തു പാകമപി ഗച്ഛതി| തതശ്ചര്മപിണ്ഡിതം സങ്കുചിതം കുഥിതം ക്ലിന്നം മണേര്മേഢ്രാഗ്രഭാഗസ്യാധഃ പ്രലമ്ബം ഭവതി തസ്യ നിവൃത്തമിതി സംജ്ഞാ| തച്ച നിവൃത്തം കഫസംയോഗാത് കണ്ഡൂകാഠിന്യവച്ച ഭവതി ന തു സര്വത്ര| (വിമര്ദനാദ്ധി ദുഷ്ടേനേതി പാഠഃ| പിണ്ഡിതം ഗ്രഥിതമിതി ച| വിമര്ദനാദ്വിവിധാന്മര്ദനാത് ദുഷ്ടേന വായുനാ മേഢ്രജം ചര്മ മേഢ്രസ്യ ത്വക് നിവര്തതേ പരാവൃത്യ തിഷ്ഠതി| ഹി പ്രസിദ്ധൌ| ക്വചിത് കേഷുചിത് പുരുഷേഷു ദോഷഭേദവശാത് സരുഗ്ദാഹം രുജയാ ഊഷ്മാതിശയേന ച യുക്തം സത്പാകം ഗച്ഛതി ച| തത്തഥാഭൂതം ചര്മപിണ്ഡിതം ഗ്രഥിതം പിണ്ഡാകാരതയാ ഗ്രന്ഥിഭാവമാപന്നം മണേര്മേഢ്രാഗ്രഭാഗസ്യാധഃപ്രലമ്ബം ലമ്ബമാനം നിവൃത്തസംജ്ഞം നിവൃത്താഖ്യോ രോഗഃ| സകഫം കഫസമ്ബദ്ധം തത്തു നിവൃത്തം കണ്ഡ്വാ കാഠിന്യേന ച യുക്തം ഭവതി)|| ൨൦||
Adhikarana അവപാടികാ (൨൧) · Śloka ൨൧
ദാരൂഢം സ്ഫുടിതം ചര്മ നിര്ദിഷ്ടമവപാടികാ||൨൧||
दारूढं स्फुटितं चर्म निर्दिष्टमवपाटिका||२१||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
മേഢ്രഭവം ചര്മ ദുഷ്ടം കൃത്വോഢം മര്ദിതം സ്ഫുടിതം സദവപാടികേതി നാമ്നാ നിര്ദിഷ്ടമ്| (ദുരുഢം ദുഷ്ടം കൃത്വോഢം അയഥാവത് ഗൃഹീതമര്ദിതമിത്യര്ഥഃ| അത ഏവ സ്ഫുടിതം ഭിന്നം യച്ചര്മത്വക് തദവപാടികാ തത്സംജ്ഞോ ഗുഹ്യരോഗഃ)|| ൨൧||
Adhikarana നിരുദ്ധമണിഃ (൨൨) · Śloka ൨൨
വാതേന ദൂഷിതം ചര്മ മണൌ സക്തം രുണദ്ധി ചേത്| സ്രോതോ മൂത്രം തതോऽഭ്യേതി മന്ദധാരമവേദനമ്| മണേര്വികാസരോധശ്ച സ നിരുദ്ധമണിര്ഗദഃ||൨൨||
वातेन दूषितं चर्म मणौ सक्तं रुणद्धि चेत्| स्रोतो मूत्रं ततोऽभ्येति मन्दधारमवेदनम्| मणेर्विकासरोधश्च स निरुद्धमणिर्गदः||२२||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
വാതേന ദൂഷിതം ചര്മ മേഢ്രമണൌ സക്തം ശ്ലിഷ്ടം യദി മേഢ്രസ്രോതോരുണാദ്ധി തതോ മൂത്രം മന്ദധാരമവേദനം ചാഭ്യേതി മണേശ്ച ഹര്ഷണേ വികാസരോധോ ഭവതി സ ഗദോ നാമ്നാ നിരുദ്ധമണിഃ| (വാതേന കൃതദൂഷണം ചര്മ മണൌ ലിങ്ഗാഗ്രേ സക്തം സംശ്ലിഷ്ടം സ്രോതോ മൂത്രമാര്ഗം രുണദ്ധി യദി തതസ്തസ്മാദ്ധേതോഃ മൂത്രഃ മന്ദധാരം സ്രോതോരോധാദന്തരാന്തരാ വിച്ഛിന്നം അവേദനം വേദനാരഹിതമ്| അര്ശ്മര്യാദൌ ഹി നിരോധസ്യാഭ്യന്തരത്വാദ്വേദനാസമ്ഭവഃ ഇഹ തു ബാഹ്യത്വാത്തദഭാവഃ| അഭ്യേതി നിര്ഗച്ഛതി| മണേഃ കര്ണികായാസ്ത്വക്പരിവര്തനാശക്യതയാ വികാസയിതുമശക്യത്വഞ്ച സ്യാത്| യ ഏവം വിധഃ സ ഗദോ നിരുദ്ധമണിസംജ്ഞോ ഗുഹ്യരോഗഃ)|| ൨൨||
Adhikarana ഗ്രഥിതമ് (൨൩) · Śloka ൨൩
ലിങ്ഗം ശൂകൈരിവാകീര്ണം ഗ്രഥിതാഖ്യം കഫോദ്ഭവമ്||൨൩||
लिङ्गं शूकैरिवाकीर्णं ग्रथिताख्यं कफोद्भवम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
കഫേന ഹേതുനാ ലിങ്ഗം മേഢ്രമന്തഃ ശൂകൈഃ കിംശാരുഭിരിവാവൃതം ഭവതി തസ്യ ഗ്രഥിത ഇത്യാഖ്യാ| (ശൂകാചിതപ്രതീതിയുക്തം മേഢ്രം ഗ്രഥിതാഖ്യം തച്ച കഫോദ്ഭവം കഫേന ജായത ഇത്യര്ഥഃ| (കിംശാരുര്ധാന്യശൂകമ്)|| ൨൩||
Adhikarana സ്പര്ശഹാനിഃ (൨൪) · Śloka ൨൪
ശൂകദൂഷിതരക്തോത്ഥാ സ്പര്ശഹാനിസ്തദാഹ്വയാ||൨൪||
शूकदूषितरक्तोत्था स्पर्शहानिस्तदाह्वया||२४||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ശൂകേന ദൂഷിതം യന്മേഢ്രേ രക്തം തദുത്ഥാ മേഢ്രേ സ്പര്ശസ്യ ഹാനിരചേതനത്വം ഭവതി| തത്തദാഹ്വയം നാമ്നാ സ്പര്ശഹാനിഃ| (ലിങ്ഗവൃദ്ധ്യര്ഥം പ്രലിപ്ത ശൂകദൂഷിതാദ്രക്താദുത്പന്നാ സ്പര്ശഹാനിഃ സ്വാപപ്രയുക്തം സ്പര്ശാജ്ഞാനം തദാഹ്വയോ സ്പര്ശഹാന്യാഖ്യോ രോഗഃ|| ൨൪||
Adhikarana ശതപോനകമ് (൨൫) · Śloka ൨൫
ഛിദ്രൈരണുമുഖൈര്യത്തു മേഹനം സര്വതശ്ചിതമ്| വാതശോണിതകോപേന തേ വിദ്യാച്ഛതപോനകമ്||൨൫||
छिद्रैरणुमुखैर्यत्तु मेहनं सर्वतश्चितम्| वातशोणितकोपेन ते विद्याच्छतपोनकम्||२५||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യത്തു മേഹനം മേഢ്രം സര്വത്ര അണുമുഖൈഃ സൂക്ഷ്മാസ്യൈശ്ഛിദ്രൈശ്ചിതം വാതശോണിതകോപേന ഹേതുനാ ഭവതി തം നാമ്നാ ശതപോനകം വിദ്യാത്| (യത്തു ലിങ്ഗം വാതരക്തയോഃ കോപാദണുമുഖൈഃ സൂക്ഷ്മാസ്യൈര്മുഖസ്യാണുത്വോക്ത്യാ മൂലസ്യ സ്ഥൂലത്വമപി വ്യക്തിതമ്| അത്ര ഏവ ഹി തേഭ്യോ മൂത്രാദിപരിസ്രുതിഃ| ഛിദ്രൈഃ സൂഷിരൈഃ സര്വതശ്ചിതം വ്യാപ്തം തം ശതപോനകാഖ്യം വിദ്യാത്| ഭഗന്ദരോക്തശതപോനകവത് ബഹുച്ഛിദ്രത്വാത്)|| ൨൫||
Adhikarana ത്വക്പാകഃ (൨൬) · Śloka ൨൬
പിത്താസൃഗ്ഭ്യാം ത്വചഃ പാകസ്ത്വക്പാകോ ജ്വരദാഹവാന്||൨൬||
पित्तासृग्भ्यां त्वचः पाकस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान्||२६||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
പിത്താസൃഗ്ഭ്യാം ഹേതുഭ്യാം ജ്വരദാഹവാന് യസ്ത്വചഃ പാകഃ സ നാമ്നാ ത്വക്പാകഃ| (പിത്തേനാസൃജാ ച ഹേതുനാ ജ്വരദാഹവാന് ജ്വരേണ ദാഹേന ച യുക്തോ മേഢ്രാ ത്വചഃ പാകോ ത്വക്പാകാഖ്യോ ഗുഹ്യരോഗഃ)|| ൨൬||
Adhikarana മാംസപാകഃ (൨൭) · Śloka ൨൭
മാംസപാകഃ സര്വജഃ സര്വവേദനോ മാംസശാതനഃ||൨൭||
मांसपाकः सर्वजः सर्ववेदनो मांसशातनः||२७||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
സര്വജഃ സന്നിപാതജോ മാംസപാകഃ സര്വാഭിര്വേദനാഭിര്യുക്തോ മാംസശാതനോ ഭവതി| (സര്വജഃ സന്നിപാതജഃ സര്വവേദനഃ ഛേദഭേദതോദസ്ഫുരണവ്യാസവ്യധസ്രംസസ്വാപാദ്യഖിലവേദനാന്വിതഃ മാംസശാതനഃ മാംസം പക്ത്വാ മേഢ്രാദണുശഃ പാതയന് മാംസപാകഃ മാംസപാകാഖ്യോ രോഗഃ)||൨൭||
Adhikarana അസൃഗര്ബുദമ് (൨൮) · Śloka ൨൮
സരാഗൈരസിതൈഃ സ്ഫോടൈര്വേദനാഭിശ്ച പീഡിതമ്| മേഹനം വേദനാ ചോഗ്രാ തം വിദ്യാദസൃഗര്ബുദമ്||൨൮||
सरागैरसितैः स्फोटैर्वेदनाभिश्च पीडितम्| मेहनं वेदना चोग्रा तं विद्यादसृगर्बुदम्||२८||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
സരാഗത്വാദിയുക്തൈഃ സ്ഫോടൈസ്തദ്വിധാഭിശ്ച സൂക്ഷ്മാഭിഃ പിടകാഭിര്യത്ര മേഹനം പീഡിതം ഭവത്യുഗ്രാ ച വേദനാ തസ്യ രോഗസ്യാസൃഗര്ബുദമിതി നാമ വിദ്യാത്| (മേഢ്രം സരാഗൈരീഷദ്രക്തവര്ണൈരസിതൈഃ കൃഷ്ണവര്ണൈര്വാ സ്ഫോടൈരഥാത്താദൃശീഭിരേവ പിടകാഭിശ്ച പീഡിതം വ്യാപ്തം തഥാ ഉഗ്രാ അത്യര്ഥമസഹനീയാ വേദനാ ച സ്യാദ്യ ഏവംവിധോ രോഗസ്തമസൃഗര്ബുദം വിദ്യാത്)||൨൮||
Adhikarana മാംസാര്ബുദം വിദ്രധിശ്ച (൨൯) · Śloka ൨൯
മാംസാര്ബുദം പ്രാഗുദിതം വിദ്രധിശ്ച ത്രിദോഷജഃ||൨൯||
मांसार्बुदं प्रागुदितं विद्रधिश्च त्रिदोषजः||२९||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഗുഹ്യേ തു യന്മാംസാര്ബുദം തത് ലക്ഷണൈഃ പ്രാക് ഗ്രന്ഥ്യാദ്യധ്യായ ഉദിതമ്| ഗുഹ്യേ ച ത്രിഭിര്ദോഷൈര്വിദ്രധിര്ഭവതി| (അര്ബുദാനാം മധ്യേ മാംസാര്ബുദം വിദ്രധീനാം മധ്യേ സന്നിപാതജോ വിദ്രധിശ്ചാത്രാപി ഭവതഃ| തൌ ച സ്വസ്വ നിദാനേന ബോദ്ധവ്യാവിത്യര്ഥഃ)|| ൨൯||
Adhikarana തിലകാലകാഃ (൩൦) · Śloka ൩൦
കൃഷ്ണാനി ഭൂത്വാ മാംസാനി വിശീര്യന്തേ സമന്തതഃ| പക്വാനി സന്നിപാതേന താന് വിദ്യാത്തിലകാലകാന്||൩൦||
कृष्णानि भूत्वा मांसानि विशीर्यन्ते समन्ततः| पक्वानि सन्निपातेन तान् विद्यात्तिलकालकान्||३०||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
സന്നിപാതേന ഹേതുനാ ഗുഹ്യേ പക്വാനി മാംസാനി കൃഷ്ണാനി ഭുത്വാ സമന്താദ്വിശീര്യന്തേ താംസ്തിലകാലകാന് വിദ്യാത്| (സന്നിപാതകോപേന പക്വാനി മേഢ്രമാംസാനി കൃഷ്ണാനി കൃഷ്ണവര്ണാനി ഭൂത്വാ സമന്തതഃ ആബസ്തിപര്യന്തം വിശീര്യന്തേ ശകലീഭൂയ നിപതന്തി ബഹുവചനം ശകലാപേക്ഷയാ| യ ഏവംവിധാസ്താന് തിലകാലകസംജ്ഞാന് ജാനീയാത്)| ഇത്യപദംശാര്ശഃസര്ഷപികാऽവമന്ഥകുമ്ഭീകാലജ്യുത്തമാപുഷ്കരികാസംവ്യൂഢാമൃദിതാऽഷ്ഠീലികാ- നിവൃത്താऽവപാടികാനിരുദ്ധമണിഗ്രഥിതസ്പര്ശഹാനിശതപോനകത്വക്പാകമാംസപാകാऽസൃഗര്ബുദ- മാംസാര്ബുദവിദ്രധിതിലകാലകാഖ്യാസ്രയോവിംശതിഃ പുംഗുഹ്യരോഗാഃ ഉക്താഃ|| ൩൦||
Adhikarana സാധ്യാസാധ്യതാ (൩൧) · Śloka ൩൧
മാംസോത്ഥമര്ബുദം പാകം വിദ്രധിം തിലകാലകാന്| ചതുരോ വര്ജയേദേഷാം ശേഷാന് ശീഘ്രമുപാചരേത്||൩൧||
मांसोत्थमर्बुदं पाकं विद्रधिं तिलकालकान्| चतुरो वर्जयेदेषां शेषान् शीघ्रमुपाचरेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഏഷാം ച മധ്യാന്മാംസോത്ഥമര്ബുദം മാംസോത്ഥമേവ ച പാകം വിദ്രധിം തിലകാലകാംശ്ചേതി ചതുരോ വര്ജയേത് ന ചികിത്സേത്| ശേഷാംസ്തു ശീഘ്രമേവോപചരേത്| (അപദംശാനാം സാധ്യാസാധ്യവിഭാഗസ്യോക്തത്വാദേഷാമനന്തരോക്താനാമര്ശഃപ്രഭൃതീനാം മധ്യേ മാംസോത്ഥമര്ബുദം മാംസാര്ബുദം പാകം മാംസപാകം വിദ്രധിം തിലകാലകാനിതി ചതുരഃ വര്ജയേത്| ഉദ്ദേശത ഏവൈഷാം ചതുഷ്ട്വേ സിദ്ധേऽപി ചതുരൈതി ചതുര ഇതി പുനരുക്തിഃ സുഖനിശ്ചയാര്ഥാ ബഹുവചനോക്താനാം തിലകാലകാനാം ബഹുത്വശങ്കാനിരാസാര്ഥം ച| ശേഷാനര്ശഃ സര്ഷപികാദീന് ശീഘ്രമാശ്വേവോപാചരേത് തേഷാമപി കാലാതിപാതേ മഹാന പ്രത്യവായഃ സ്യാദിതി ഭാവഃ)|| ൩൧||
Adhikarana സ്ത്രീഗുഹ്യരോഗാണാം ഹേതുഃ (യോനിവ്യാപദഃ) (൩൨) · Śloka ൩൨
വിംശതിര്വ്യാപദോ യോനേര്ജായന്തേ ദുഷ്ടഭോജനാത്| വിഷമസ്ഥാങ്ഗശയനഭൃശമൈഥുനസേവനൈഃ| ദുഷ്ടാര്തവാദപദ്രവ്യൈര്ബീജദോഷേണ ദൈവതഃ||൩൨||
विंशतिर्व्यापदो योनेर्जायन्ते दुष्टभोजनात्| विषमस्थाङ्गशयनभृशमैथुनसेवनैः| दुष्टार्तवादपद्रव्यैर्बीजदोषेण दैवतः||३२||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഏവം പുംഗുഹ്യരോഗാനുക്ത്വാ സ്ത്രീഗുഹ്യരോഗാനാഹ-യോനേഃ സ്ത്രീഗുഹ്യസ്യ ദുഷ്ടഭോജനാദിഹേതോര്വിംശതിര്വ്യാപദോ ജായന്തേ| വിഷമസ്ഥൈരങ്ഗൈഃ ശയനം തഥോക്തമ്| ദുഷ്ടാര്തവേന സ്രവതാ| അപദ്രവ്യാണി ലോഹാദിമയാനി ദാക്ഷിണാത്യാസു പ്രസിദ്ധാനി| ബീജദോഷഃ സ്ത്രിയോ ജന്മകാലേ യോന്യാരമ്ഭകസ്യ ബീജസ്യോപഹതത്വമ്| ദൈവമന്യജന്മകൃതം കര്മ| ഇതി യോനിവ്യാപദാ മവിശേഷേണ ഹേതുരുക്തഃ| (ദുഷ്ടഭോജനാത് പര്യുഷിതാദ്യന്യഭോജനാത്| ഉക്തം ച- ഭവേത് പര്യുഷിതം പൂതിക്ലിന്നമുഷ്ണീകൃതം പുനഃ| ദുഷ്ടം കൃമ്യാദിജുഷ്ടം ച ശോഷിതം ചാന്നമാതപേ|| ഇതി| വിഷമസ്ഥാങ്ഗശയനഭൃശമൈഥുനസേവനൈഃ അയഥാവദ്വിന്യസ്തൈരങ്ഗൈഃ ശയനസ്യ ഭൃശമൈഥുനസ്യ ച ശീലനൈഃ| ദുഷ്ടാര്തവാദ്വാതാദിദൂഷിതാദൃതുജരക്താത്| ഉപദ്രവ്യൈരിതി പാഠഃ| ഉപദ്രവ്യൈര്ലോഹാദികൃതൈരുപലിങ്ഗൈഃ| ഉപലിങ്ഗസുരതം ദേശാന്തരേഷു പ്രസിദ്ധമ്| ഉക്തഞ്ച രതിരഹസ്യേ- വിമൃദ്യമാനാഃ കൃതകധ്വജേന ദ്രവന്തി ഹൃഷ്യന്തി ദൃഢപ്രഹാരൈഃ| സ്ത്രീരാജ്യജാഃ കോസലജാശ്ച നാര്യഃ പ്രചണ്ഡകണ്ഡൂതിഭഗാ ഭവന്തി|| ഇതി|| ബീജദോഷേണ യോന്യാരമ്ഭകസ്യാകാശാദികസ്യ ബീജസ്യോപഹതത്വേന ദൈവതോ ജന്മാന്തരകൃതപാപഫലപരിണാമാച്ച ഹേതോഃ യോനേര്വിംശതിര്വ്യാപദോ ഭവന്തി| ഇയതാ ഗ്രന്ഥജാലേന യോനിവ്യാപദാം സാമാന്യകാരണമുക്തമ്)||൩൨||
Adhikarana വാതികീ യോനിവ്യാപദ് (൩൩) · Śloka ൩൩
യോനൌ ക്രുദ്ധോऽനിലഃ കുര്യാദ്രുക്തോദായാമസുപ്തതാഃ| പിപീലികാസൃപ്തിമിവ സ്തമ്ഭം കര്കശതാം സ്വനമ്| ഫേനിലാരുണകൃഷ്ണാല്പതനുരൂക്ഷാര്ത്തവസ്രുതിമ്| ഭ്രംശം വങ്ക്ഷണപാര്ശ്വാദൌ വ്യഥാം ഗുല്മം ക്രമേണ ച| താംസ്താംശ്ച സ്വാന് ഗദാന് വ്യാപദ്വാതികീ നാമ സാ സ്മൃതാ||൩൩||
योनौ क्रुद्धोऽनिलः कुर्याद्रुक्तोदायामसुप्तताः| पिपीलिकासृप्तिमिव स्तम्भं कर्कशतां स्वनम्| फेनिलारुणकृष्णाल्पतनुरूक्षार्त्तवस्रुतिम्| भ्रंशं वङ्क्षणपार्श्वादौ व्यथां गुल्मं क्रमेण च| तांस्तांश्च स्वान् गदान् व्यापद्वातिकी नाम सा स्मृता||३३||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യോനാവിത്യാദിനാ ലിങ്ഗാന്യുച്യന്തേ| യോനൌ ക്രുദ്ധോ വായുഃ രുഗാദീന് കുര്യാത്| ഫേനിലേത്യാദ്യാര്ത്തവവിശേഷണം തസ്യ സ്രുത്യാ സമ്ബന്ധഃ| ഭ്രംശോ യോനിഭ്രംശഃ| വങ്ക്ഷണാദൌ വ്യഥാം ക്രമേണ ഗുല്മമപി കുര്യാത്| താംസ്താംശ്ച സ്വാന് വാതജാന് സ്തമ്ഭാദീന് ഗദാന്| ഇയം വാതികീ നാമ യോനിവ്യാപത് സ്മൃതാ| (ദുഷ്ടഭോജനാദിനാ കുപിതോ വായുര്യോനൌ രുഗാദീന് കുര്യാത്| പിപീ-ലികാസൃപ്തിമിവ താസാം സഞ്ചരണപ്രതീതിമിത്യര്ഥഃ| കര്കശതാ കാഠിന്യമ്| ഫേനിലം ഫേനയുക്തമരുണവര്ണം കൃഷ്ണം കൃഷ്ണവര്ണം വാ അല്പമബഹു തനു സ്വച്ഛം രൂക്ഷമസ്നിഗ്ധം ഏവമ്ഭൂതസ്യാര്ത്തവസ്യ സ്രുതിഃ സ്രവണമ്| സ്രംസമിതി പാഠഃ| സ്രംസോ വേദനാവിശേഷഃ (കലത്തുനോക്ക)| വങ്ക്ഷണപാര്ശ്വാദൌ വ്യഥാം വങ്ക്ഷണ്യോഃ പാറ്ശ്വയോശ്ച കടീപൃഷ്ഠപരിഗ്രഹഃ| ക്രമേണ ഉപേക്ഷയാ കാലാതിപാതാത് ഗുല്മം ഗുല്മാഖ്യം രോഗം താംസ്താനായാമാക്ഷേപകസ്തമ്ഭാദീന് സ്വാന് വാതവ്യാധിസമ്ബന്ധിനോ ഗദാംശ്ച കരോതി| യൈവംവിധാ സാ വാതികീ നാമ യോനിവ്യാപത് സ്മൃതാ)|| ൩൩||
Adhikarana അതിചരണാ (൩൪) · Śloka ൩൪
സൈവാതിചരണാ ശോഫസംയുക്താതിവ്യവായതഃ||൩൪||
सैवातिचरणा शोफसंयुक्तातिव्यवायतः||३४||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
സൈവ വാതികീ അതിവ്യവായാച്ഛോഫസംയുക്താ സത്യതിചരണേത്യുച്യതേ| (സാ വാതിക്യേവ അതിവ്യവായതഃ ഭൃഷമൈഥുനാദ്ധേതോഃ ശോഫ സംയുക്താ യോനിപ്രദേശേ ശ്വയഥുമതീ സഞ്ജാതാ ചേദതിചരണാ അതിചരണേതി സംജ്ഞാന്തരം ലഭതേ)|| ൩൪||
Adhikarana പ്രാക്ചരണാ (൩൫) · Śloka ൩൫
മൈഥുനാദതിബാലായാഃ പൃഷ്ഠജങ്ഘോരുവങ്ക്ഷണമ്| രുജന് സന്ദൂഷയേദ്യോനിം വായുഃ പ്രാക്ചരണേതി സാ||൩൫||
मैथुनादतिबालायाः पृष्ठजङ्घोरुवङ्क्षणम्| रुजन् सन्दूषयेद्योनिं वायुः प्राक्चरणेति सा||३५||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
അതിബാലായാ സ്ത്രിയാ മൈഥുനാദ്വായുഃ പൃഷ്ഠാദികം രുജന് യോനിം സന്ദൂഷയേത്| സാ വ്യാപന്നാമ്നാ പ്രാക്ചരണാ| (ബാലായാ അസമ്പൂര്ണഷോഡശവയസ്കായാ അതിമൈഥുനാദനല്പവ്യവായാത് പൃഷ്ഠജങ്ഘോരുവങ്ക്ഷണം പൃഷ്ഠം ജങ്ഘേ ഊരു വങ്ക്ഷണൌ ച രുജന് യോനിം സന്ദൂഷയേത്| രുക്തോദാദിയുക്താം കരോതി സാ പ്രാക്ചരണേതി യോനിവ്യാപത്)||൩൫||
Adhikarana ഉദാവൃത്താ (൩൬) · Śloka ൩൬
വേഗോദാര്വത്തനാദ്യോനിം പ്രപീഡയതി മാരുതഃ| സാ ഫേനിലം രജഃകൃച്ഛ്രാദുദാവൃത്തം വിമുഞ്ചതി| ഇയം വ്യാപദുദാവൃത്താ||൩൬||
वेगोदार्वत्तनाद्योनिं प्रपीडयति मारुतः| सा फेनिलं रजःकृच्छ्रादुदावृत्तं विमुञ्चति| इयं व्यापदुदावृत्ता||३६||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
വേഗോദാവര്ത്തനാദധോവാതാദിവേഗധാരണനിമിത്താദൂര്ധ്വമുദ്ഗമാദ്വായുര്യോനിം പ്രപീഡയതി സാ പീഡതാ സത്യുദാവൃത്തം ബദ്ധം ഫേനിലം ഫേനയുക്തം രജോ രക്തം കൃച്ഛ്രാദ്വിമുഞ്ചതി| ഇയം വ്യാപന്നമ്നാऽപ്യുദാവൃത്താ| (പ്രപീഡയത്യതിവ്യഥാം കരോതി| സാ അനിലപീഡിതാ യോനിഃ ഋതുകാലേ പ്രാപ്തേ രജോ രക്തം ഫേനിലം ഫേനയുക്തം കൃച്ഛ്രാദല്പാല്പമുദാവൃത്തം മധ്യേ മധ്യേ ഊര്ധ്വമാവര്തമാനം വിസൃജതി)|| ൩൬||
Adhikarana ജാതഘ്നീ (൩൭) · Śloka ൩൭
ജാതഘ്നീ തു യദാനിലഃ| ജാതം ജാതം സുതം ഹന്തി രൌക്ഷ്യാദ്ദുഷ്ടാര്ത്തവോദ്ഭവമ്||൩൭||
जातघ्नी तु यदानिलः| जातं जातं सुतं हन्ति रौक्ष्याद्दुष्टार्त्तवोद्भवम्||३७||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യദാ തു ദുഷ്ടാര്ത്തവോദ്ഭവം സുതം ജാതം തത്കാല ഏവ വായൂ രൌക്ഷ്യാദ്ധന്തി തദാ ജാതഘ്നീ നാമ വ്യാപദ്ഭവതി| (യദാ യസ്മിന് കാലേ വായൂ രൌക്ഷ്യാത് സ്നേഹക്ഷയോദ്ഭൂതരൂക്ഷഗുണാധിക്യാത് ക്രുദ്ധോ ദുഷ്ടാവര്ത്തവോദ്ഭവം ദുഷ്ടശോണിതസമ്ഭൂതം ജാതം ജാതം സഞ്ജാതാന് സര്വാനിത്യര്ഥഃ| ജാതശബ്ദശക്ത്യാ ജന്മാനന്തരത ഏവേതി ച ദ്യോത്യതേ| ഹന്തി മാരയതി തദാ തു ജാതഘ്നീ| ജാതഘ്നീ നാമ യോനിവ്യാപത്| ദുഷ്ടശോണിതസ്യാപി ഗര്ഭാധാനസാമര്ഥ്യമസ്തീത്യുക്തം ശാരീരേ)|| ൩൭||
Adhikarana അന്തര്മുഖീ (൩൮) · Śloka ൩൮
അത്യാശിതായാ വിഷമം സ്ഥിതായാഃ സുരതേ മരുത്| അന്നേനോത്പീഡിതോ യോനേഃ സ്ഥിതഃ സ്രോതസി വക്രയേത്| സസ്ഥിമാംസം മുഖം തീവ്രരുജമന്തര്മുഖീതി സാ||൩൮||
अत्याशिताया विषमं स्थितायाः सुरते मरुत्| अन्नेनोत्पीडितो योनेः स्थितः स्रोतसि वक्रयेत्| सस्थिमांसं मुखं तीव्ररुजमन्तर्मुखीति सा||३८||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യാ തു സ്ത്രീ അത്യാശിതാ സതീ സുരതേ പുംയോഗേ വിഷമം കൃത്വാ തിഷ്ഠതി തദാ തസ്യാ മരുദ്വായുരന്നേനോത്പീഡിതോ യോനേഃ സ്രോതസി സ്ഥിതഃ സന് തസ്യാ മുഖം തീവ്രരുജം സാസ്ഥിമാംസം വക്രയേത് സാ വ്യാപന്നാമ്നാऽന്തര്മുഖീ| (അത്യാശിതായാ അതിഭുക്തായാഃ സുരതേ കരണവൈചിത്ര്യാദങ്ഗം വിഷമം കൃത്വാ സ്ഥിതായാ നാര്യാഃ വായൂരന്നേന നിരവകാശം നിഷ്പീഡിതോ വിഷമസ്ഥിത്യാ സാവകാശേ യോനിസ്രോതസ്യേവ സ്ഥിതസ്തസ്യാ മുഖമസ്ഥ്നാ മാംസേന ച സഹ തീവ്രരുജമത്യര്ഥം വേദനം വക്രേയേത്| സാ അന്തര്മുഖീതി നാമ യോനിവ്യാപത്)|| ൩൮||
Adhikarana സൂചീമുഖീ (൩൯) · Śloka ൩൯
വാതലാഹാരസേവിന്യാ ജനന്യാം കുപിതോऽനിലഃ| സ്ത്രിയാ യോനിമണുദ്വാരാം കുര്യാത് സൂചീമുഖീതി സാ||൩൯||
वातलाहारसेविन्या जनन्यां कुपितोऽनिलः| स्त्रिया योनिमणुद्वारां कुर्यात् सूचीमुखीति सा||३९||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ജനന്യാം മാതരി വാതലാഹാരസേവിന്യാമനിലഃ കുപിതോ യോഷായാ യോനിം സംവൃതമുഖീം കുര്യാത് സാ വ്യാപന്നാമ്നാ സൂചീമുഖീ|| ൩൯||
Adhikarana യോനിശോഷഃ (൪൦) · Śloka ൪൦
വേഗരോധാദൃതൌ വായുര്ദുഷ്ടോ വിണ്മൂത്രസംഗ്രഹമ്| കരോതി യോനിശോഷഞ്ച ശുഷ്കാഖ്യാ സാതിവേദനാ||൪൦||
वेगरोधादृतौ वायुर्दुष्टो विण्मूत्रसंग्रहम्| करोति योनिशोषञ्च शुष्काख्या सातिवेदना||४०||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഋതുകാലേ വേഗരോധാദ്ദൃഷ്ടോ വായുര്വിണ്മൂത്രസംഗ്രഹം യോനിശോഷം ച കരോതി| സാ വ്യാപച്ഛുഷ്കാഖ്യാ| സാ ചാതിവേദനാ ഭവതി| (ഋതുകാലേ വേഗരോധാത് അധോവാതാദിവേഗധാരണാത് ദുഷ്ടഃ ക്രുദ്ധോ വായുര്വിണ്മൂത്രസംഗ്രഹം മലമൂത്രയോര്നിരോധം യോനിശോഷം യോനിദ്വാരേ ദ്രവാഭാവം ച കരോതി| അതിവേദനാ അധികവേദനായുക്താ യാ ഏവംവിധാ സാ ശുഷ്കാഖ്യാ ശുഷ്കാ സംജ്ഞാ യോനിവ്യാപത്)|| ൪൦||
Adhikarana വാമിനീ (൪൧) · Śloka ൪൧
ഷഡഹാത് സപ്തരാത്രാദ്വാ ശുക്രം ഗര്ഭാശയാന്മരുത്| വമേത്സരുങ്നീരുജോ വാ യസ്യാം സാ വാമിനീ മതാ||൪൧||
षडहात् सप्तरात्राद्वा शुक्रं गर्भाशयान्मरुत्| वमेत्सरुङ्नीरुजो वा यस्यां सा वामिनी मता||४१||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യസ്യാം വ്യാപദി നിഷിക്തം ശുക്രം ഗര്ഭാശയാന്മരുത് സരുജോ വാ നീരുജോ വാ ഷഡഹാത് സപ്തരാത്രാദ്വാ ബഹിഃ ക്ഷിപേത് സാ വ്യാപദ്വാമിനീ മതാ| (യസ്യാം വ്യാപദി വായുഃ ഷഡഹാത് ഷണ്ണാമഹ്നാം സമാഹാരാത് ഹേത്വര്ഥം പഞ്ചാമ്യാഃ കരണാര്ഥേ പരിണാമാത് ഷഡ്ഭിരഹോഭിരിത്യര്ഥഃ| സപ്താഹാത് സപ്തഭിരഹോഭിര്വാ| അത്ര സപ്താഹശബ്ദസ്യ മര്യാദാത്വേനാഭിവിധിത്വേന ചേഷ്ടത്വാദത്ര ഷദഹാത് സപ്തരാത്രാദ്വേതി പക്ഷദ്വയം പരിഗൃഹീതമ്| സരുക് രുജാ സഹിതഃ നീരുജോ രുജാ രഹിതഃ വാശബ്ദോ വികല്പേ ക്വചിത് സരുജഃ ക്വചിന്നീരുജശ്ചേത്യര്ഥഃ| ശുക്രം പുംസാ നിഷിക്തം ഗര്ഭാശയാത് ഗര്ഭകോഷ്ഠം പ്രവിഷ്ടമപീതി ഭാവഃ| വമേത ബഹിര്നിരസ്യേത്| നുദേദിതി വക്തവ്യേ വമേദിത്യുക്തിര്വാമിനീശബ്ദസ്യ നിരുക്തിദ്യോതനായ| ഏവംവിധാ സാ വ്യാപദ്വാമിനീസംജ്ഞാ)|| ൪൧||
Adhikarana ഷണ്ഡാ (൪൨) · Śloka ൪൨
യോനൌ വാതോപതപ്തായാം സ്ത്രീഗര്ഭേ ബീജദോഷതഃ| നൃദ്വേഷിണ്യസ്തനീ ച സ്യാത് ഷണ്ഡസംജ്ഞാനുപക്രമാ||൪൨||
योनौ वातोपतप्तायां स्त्रीगर्भे बीजदोषतः| नृद्वेषिण्यस्तनी च स्यात् षण्डसंज्ञानुपक्रमा||४२||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
സ്ത്ര്യാഖ്യഗര്ഭേ ബീജദോഷാദ്വാതോപതപ്തായാം യോനൌ പുരുഷദ്വേഷിണീ സ്തനരഹിതാ ച സ്ത്രീ സ്യാത് സാ വ്യാപത് ഷണ്ഡസംജ്ഞാനുപക്രമാ ത്യാജ്യാ| (യോനൌ കുതശ്ചിത് കാരണാത് ക്രുദ്ധേന വായുനാ പീഡിതായാം സത്യാം മാതുരിത്യര്ഥാത്| ഗര്ഭേ ഗര്ഭാധാനസമയേ ബീജദോഷതഃ ആര്ത്തവദുഷ്ട്യാ സ്ത്രീ ജായമാനാ പുത്രീ നൃദ്വേഷിണീ പുംസമ്ഭോഗവിരക്താ അസ്തനീ യൌവനേऽത്യല്പസ്തനീ ച സ്യാത് സാ വ്യാപത്ഷണ്ഡാഖ്യാ അനുപക്രമാ അസാധ്യത്വാച്ചികിത്സാരഹിതാ ച )|| ൪൨||
Adhikarana മഹായോനിഃ (൪൩) · Śloka ൪൩
ദുഷ്ടോ വിഷ്ടഭ്യ യോന്യാസ്യം ഗര്ഭകോഷ്ഠം ച മാരുതഃ| കുരുതേ വിവൃതാം സ്രസ്താം വാതികീമിവ ദുഃഖിതാമ്| ഉത്സന്നമാംസാം താമാഹുര്മഹായോനിം മഹാരുജമ്||൪൩||
दुष्टो विष्टभ्य योन्यास्यं गर्भकोष्ठं च मारुतः| कुरुते विवृतां स्रस्तां वातिकीमिव दुःखिताम्| उत्सन्नमांसां तामाहुर्महायोनिं महारुजम्||४३||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ദുഷ്ടോ വായുര്യോന്യാസ്യം ഗര്ഭകോഷ്ഠഞ്ചാ വിഷ്ടഭ്യ യോനിം വിവൃതാം സ്ഥാനാച്ച സ്രസ്താം വാതിക്യാഖ്യവ്യാപദമിവ ച ദുഃഖിതാം വ്യഥിതാമുത്സന്നമാംസാം മഹാരുജഞ്ച കുരുതേ താം നാമ്നാ മഹായോനിമാഹുഃ| (യഥാസ്വൈഃ ഗുഹ്യരോഗകാരണാഭൂതൈര്ദൂഷണൈര്ദുഷ്ടോ വായുര്യോനിമുഖം ഗര്ഭാശയഞ്ച വിഷ്ടഭ്യ സ്തമ്ഭയിത്വാ വിവൃതാം ന കദാചിദപി സംവരണയുക്താം സ്രസ്താം സ്ഥാനാച്ചലിതാം ബഹിര്നിസ്സൃതാമിത്യര്ഥഃ| വാതികീമിവ വാതിക്യാഖ്യാം വ്യാപദമിവ ദുഃഖിതാം രുക്തോദായാമാദിവിവിധോപദ്രവയുക്താമിത്യര്ഥഃ| ഉത്സന്നമാംസാം ഉദ്വാന്തമുഖത്വാദുത്സന്നമാംസാം മഹാരുജാം അത്യര്ഥവേദനായുക്താം കുരുതേ യോനിരിതി മഹായോനിശബ്ദസാന്നിധ്യാഹാര്യം താം വ്യാപദം മഹയോനിം മഹായോന്യാഖ്യാമാഹുഃ)|| ൪൩||
Adhikarana പൈത്തികീ യോനിവ്യാപത് (൪൪) · Śloka ൪൪
യഥാസ്വൈര്ദൂഷണൈര്ദുഷ്ടം പിത്തം യോനിസമാശ്രിതമ്| കരോതി ദാഹപാകോഷാ പൂതിഗന്ധജ്വരാന്വിതാമ്| ഭൃശോഷ്ണഭൂരികുണപനീലപീതാസിതാര്ത്തവാമ്| സാ വ്യാപത് പൈത്തികീ||൪൪||
यथास्वैर्दूषणैर्दुष्टं पित्तं योनिसमाश्रितम्| करोति दाहपाकोषा पूतिगन्धज्वरान्विताम्| भृशोष्णभूरिकुणपनीलपीतासितार्त्तवाम्| सा व्यापत् पैत्तिकी||४४||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യഥാസ്വൈര്ദൂഷണൈര്നിദാനകഥിതൈര്ദുഷ്ടം പിത്തം യോനിമാശ്രിത്യ താമേവ ദാഹാദ്യന്വിതാം ഭൃശോഷ്ണാദിഗുണാം ച കരോതി സാ വ്യാപന്നാമ്നാ പൈത്തികീ| (യഥാസ്വൈഃ സര്വരോഗനിദാനോക്തൈഃ കട്വമ്ലാദിഭിര്ദുഷ്ടം പ്രാപ്തദൂഷണം യോനിം പ്രാപ്തം പിത്തം താം യോനിം ദാഹാദ്യന്വിതാം ഭൃശോഷ്ണാദിഗുണയുക്താര്ത്തവാം ച കരോതി| ദാഹഃ സര്വാങ്ഗീണഃ ദാഹഃ| ഊഷാ പ്രാദേശികാ ദാഹഃ| പൂതിഗന്ധോ ദുര്ഗന്ധഃ| കുണപാറ്ത്തവം രക്തദോഷജം പ്രാക് പുത്രകാമീയാധ്യായ ഉക്തമ്| ഏവംവിധാ വ്യാപത്സാ പൈത്തികീ നാമ ഭവതി)|| ൪൪||
Adhikarana രക്തയോനിഃ (൪൫) · Śloka ൪൫
രക്തയോന്യാഖ്യാസൃഗതിസ്രുതേഃ||൪൫||
रक्तयोन्याख्यासृगतिस्रुतेः||४५||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഏഷൈവാതിരക്തസ്രുതേഃ രക്തയോന്യാഖ്യാ ഭവതി| (സാ പൈത്തികീ വ്യാപദേവാത്യസൃക്സ്രാവാദ്ധേതോഃ രക്തയോനിസംജ്ഞാ സ്യാത്)|| ൪൫||
Adhikarana ശ്ലൈഷ്മികീ യോനിവ്യാപത് (൪൬) · Śloka ൪൬
കഫോऽഭിഷ്യന്ദിഭിഃ ക്രുദ്ധഃ കുര്യാദ്യോനിമവേദനാമ്| ശീതലാം കണ്ഡുലാം പാണ്ഡും പിച്ഛിലാം തദ്വിധസ്രുതിമ്| സാ വ്യാപച്ഛ്ലൈഷ്മികീ||൪൬||
कफोऽभिष्यन्दिभिः क्रुद्धः कुर्याद्योनिमवेदनाम्| शीतलां कण्डुलां पाण्डुं पिच्छिलां तद्विधस्रुतिम्| सा व्यापच्छ्लैष्मिकी||४६||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
അഭിഷ്യന്ദിഭിഃ സ്രോതോമാലിന്യകരൈരാഹാരൈഃ കഫഃ ക്രുദ്ധോ വേദനാരഹിതാം ശീതലാദിഗുണാം ച യോനിം കുര്യാത്| തദ്വിധസ്രുതിം ശീതലാദി ഗുണസ്രുതിം സാ വ്യാപന്നാമ്നാ ശ്ലൈഷ്മികീ| (യോനിം അവേദനാമീഷദ്വേദനായുക്താം ശീതലാം ശീതസ്പര്ശാം കണ്ഡൂലാം കണ്ഡുയുക്താം പാണ്ഡു പിച്ഛിലാം പാണ്ഡുരവര്ണാം പൈച്ഛില്യയുക്താം ച തദ്വിധസ്രുതിം പാണ്ഡുപിച്ഛിലാമ്ബു സ്രവണയുക്താം ച കരോതി)|| ൪൬||
Adhikarana ലോഹിതക്ഷയാഖ്യാ (൪൭) · Śloka ൪൭
വാതപിത്താഭ്യാം ക്ഷീയതേ രജഃ| സദാഹകാറ്ശ്യവൈവര്ണ്യ യസ്യാം സാ ലോഹിതക്ഷയാ||൪൭||
वातपित्ताभ्यां क्षीयते रजः| सदाहकाऱ्श्यवैवर्ण्य यस्यां सा लोहितक्षया||४७||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യസ്യാം വ്യാപദി വാതപിത്താഭ്യാം രജഃ ക്ഷീയതേ ദാഹാദികൃച്ച ഭവതി സാ വ്യാപന്നാമ്നാ ലോഹിതക്ഷയാ| (യസ്യാം യോനിവ്യാപദ്യനിലപിത്താഭ്യാം കാരണാഭ്യാം രജോ രക്തം ദാഹാദ്യന്വിതം ക്ഷീയതേ ക്ഷയം യാതി സാ ലോഹിതക്ഷ്യാഖ്യാ വ്യാപത്)|| ൪൭||
Adhikarana പരിപ്ലുതാ (൪൮) · Śloka ൪൮
പിത്തലായാ നൃസംവാസേ ക്ഷവഥൂദ്ഗാരധാരണാത്| പിത്തയുക്തേന മരുതാ യോനിര്ഭവതി ദൂഷിതാ| ശൂനാ സ്പര്ശാസഹാ സാര്ത്തിര്നീലപീതാസ്രവാഹിനീ| ബസ്തികുക്ഷിഗുരുത്വാതിസാരാരോചകകാരിണീ| ശ്രോണിവങ്ക്ഷണരുക്തോദജ്വരകൃത്സാ പരിപ്ലുതാ||൪൮||
पित्तलाया नृसंवासे क्षवथूद्गारधारणात्| पित्तयुक्तेन मरुता योनिर्भवति दूषिता| शूना स्पर्शासहा सार्त्तिर्नीलपीतास्रवाहिनी| बस्तिकुक्षिगुरुत्वातिसारारोचककारिणी| श्रोणिवङ्क्षणरुक्तोदज्वरकृत्सा परिप्लुता||४८||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
പിത്തലായാഃ പിത്തപ്രകൃതേഃ സ്ത്രിയാ നൃസംവാസേ ക്ഷവഥോരുദ്ഗാരസ്യ ച ധാരണാത് പിത്തയുക്തേന വായുനാ ദൂഷിതാ യോനിഃ ശൂനാദിഗുണാ ഭവതി സാ വ്യാപന്നാമ്നാ പരിപ്ലുതാ| (പിത്തലായാഃ പ്രഭൂതപിത്തായാഃ പിത്തപ്രകൃതേരിത്യര്ഥഃ| നൃസംവാസേ പുംസങ്ഗതൌ ക്ഷവഥൂദ്ഗാരയോര്ധാരണാത് പിത്തയുക്തേന മരുതാ ദൂഷിതാ യോനിഃ ശൂനാ ശോഫയുക്താ സ്പര്ശാസഹാ സ്പര്ശം കിഞ്ചിദപ്യസഹമാനാ സാര്ത്തിഃ രുജാ യുക്താ നീലപീതാസ്രവാഹിനീ നീലവര്ണം പീതവര്ണം വാ അസ്രം രക്തം വഹമാനാ തഥാ ബസ്തൈഃ കുക്ഷേശ്ച ഗുരുത്വമതിസാരമരോചകം ച കുര്വാണാ ശ്രോണ്യാം വങ്ക്ഷണ്യോഃ രുക്തോദൌ ച ജ്വരം ച കുര്വതീ ഭവതി സാ വ്യാപത് പരിപ്ലുതാഖ്യാ)|| ൪൮||
Adhikarana ഉപപ്ലുതാ (൪൯) · Śloka ൪൯
വാതശ്ലേഷ്മാമയവ്യാപ്താ ശ്വേതപിച്ഛിലവാഹിനീ| ഉപപ്ലുതാ സ്മൃതാ യോനിഃ||൪൯||
वातश्लेष्मामयव्याप्ता श्वेतपिच्छिलवाहिनी| उपप्लुता स्मृता योनिः||४९||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
വാതശ്ലേഷ്മലൈരാമയൈര്വ്യാപ്താ യോനിഃ ശ്വേതം പിച്ഛിലം ച വഹതി സാ നാമ്നോऽപപ്ലുതാ സ്മൃതാ| (വാതനിമിത്തൈഃ ശ്ലേഷ്മനിമിത്തൈശ്ചാമയൈര്വ്യാപ്താ പരിവൃതാ ശ്വേതപിച്ഛിലവാഹിനീ ശ്വേതവര്ണം പൈച്ഛില്യയുക്തം ചാസ്രം വഹമാനാ യോനിഃ യോനിവ്യാപത് ഉപപ്ലുതാഖ്യാ സ്മൃതാ)|| ൪൯||
Adhikarana വിപ്ലുതാ (൫൦) · Śloka ൫൦
വിപ്ലുതാഖ്യാ ത്വധാവനാത്| സഞ്ജാതജന്തുഃ കണ്ഡൂലാ കണ്ഡ്വാ ചാതിരതിപ്രിയാ||൫൦||
विप्लुताख्या त्वधावनात्| सञ्जातजन्तुः कण्डूला कण्ड्वा चातिरतिप्रिया||५०||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
യാ തു യോനിരധാവനാദപ്രക്ഷാലനാദ്ധേതോഃ സഞ്ജാതജന്തുഃ കണ്ഡൂലാ ച ഭവതി കണ്ഡ്വാ ചാതിരതിപ്രിയാ അതിവ്യവായപ്രിയാ ച ഭവതി സാ നാമ്നാ വിപ്ലുതാ| (വിപ്ലുതാഖ്യാ തു യോനിഃ തുശബ്ദഃ പരിപ്ലുതാതോ വിശേഷദ്യോതകഃ| അധാവനാദന്തര്മലാപരിശോധനാത് സഞ്ജാതജന്തുഃ യോന്യന്തര്ഗതരക്തജക്രിമിയുതത്വാദാഗന്തു ക്രിമിസമ്ഭവേ ത്വതിരതി പ്രിയേത്യസ്യാനുപപത്തേശ്ചാന്തഃപ്രവൃദ്ധനൈസര്ഗികക്രിമിരിത്യര്ഥഃ| രതിരഹസ്യേ ചൈതത്സ്പഷ്ടമുക്തമ്- രക്തജാഃ ക്രിമയഃ സൂക്ഷ്മാ മൃദുമധ്യോഗ്രശക്തയഃ| സ്മരസദ്മനി കണ്ഡൂതിം ജനയന്തി യഥാബലമ്|| ധ്വജദണ്ഡാഭിഘാതേന കണ്ഡൂത്യപനയാദതഃ| രക്ഷണാച്ച സുഖമ്|| ഇതി| കണ്ഡൂലാ അമര്ഷണീകണ്ഡൂയുക്താ| കണ്ഡ്വാ കണ്ഡൂതിഹേതോഃ| ചശബ്ദഃ സഞ്ജാതജന്തുത്വാത് കണ്ഡൂഃ കണ്ഡുത്യാ രത്യഭിനിവേശശ്ചേതിഹേതുപാരമ്പര്യദ്യോതനാര്ഥഃ| അതിരതിപ്രിയാ അതീവ സുരതേച്ഛുഃ)|| ൫൦||
Adhikarana കര്ണിനീ (൫൧) · Śloka ൫൧
അകാലവാഹനാദ്വായുഃ ശ്ലേഷ്മരക്തവിമൂര്ച്ഛിതഃ| കര്ണികാം ജനയേദ്യോനൌ രജോമാര്ഗനിരോധിനീമ്| സാ കര്ണിനീ||൫൧||
अकालवाहनाद्वायुः श्लेष्मरक्तविमूर्च्छितः| कर्णिकां जनयेद्योनौ रजोमार्गनिरोधिनीम्| सा कर्णिनी||५१||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
അകാലവാഹനാദപ്രാപ്താമ്ബ്വീരണാദ്വായുഃ ശ്ലേഷ്മരക്താഭ്യാം മിശ്രിതോ യോനൌ രജോമാര്ഗനിരോധിനീം കര്ണികാം ജനയേത്| സാ വ്യാപന്നാമ്നാ കര്ണിനീ| (വായുരകാലവാഹനാദ്വേഗോദീരണാത്| കാശ്ചിദ്രതാന്തേ കാമാമ്ബു ഛലാദ്വഞ്ചയിതും പ്രിയാന്| മൂത്രം സൃജന്ത്യകാലേ യാ മദനാമ്ബവേവ തത് ദ്വയമ്| അകാലവാഹനസ്യാര്ഥ ഇതി വ്യാചഷ്ടസാരകൃത്| ദ്വേധാऽപ്യനിച്ഛാസുരതേ ദ്രുതിഭാവഃ പ്രതീയതേ| ശ്ലേഷ്മരക്തവിമൂര്ച്ഛിതഃ ശ്ലേഷ്മ രക്താഭ്യാം വിമൂര്ച്ഛിതോ വര്ദ്ധിതഃ ശ്ലേഷ്മസമ്ബന്ധാത് ഘനീഭൂയ ദുര്മാംസ പ്രായതാം പ്രാപ്തസ്യ രക്തസ്യ വായുനോദീരണേ കര്ണിന്യാഃ സമ്പ്രാപ്തിരിതി ഭാവഃ| യോനൌ ഗര്ഭാശയദ്വാരമുഖേ രജോമാര്ഗനിരോധിനീം ഗര്ഭാശയദ്വാര സംവൃതികരീം| അത ഏവ നിഷിക്തസ്യ ശുക്രസ്യാപ്രതിഗ്രഹാദ്ഗര്ഭോ ന ജായത ഇതി ഭാവഃ| കര്ണികാം പദ്മകര്ണികാതുല്യം മാംസാങ്കുരമിത്യര്ഥഃ| ജനയേദാവിഷ്കുര്യാത്| സാ കര്ണിനീസംജ്ഞാ വ്യാപത്)|| ൫൧||
Adhikarana സാന്നിപാതികീ യോനിവ്യാപത് (൫൨) · Śloka ൫൨
ത്രിഭിര്ദോഷൈര്യോനിഗര്ഭാശയാശ്രിതൈഃ| യഥാസ്വോപദ്രവകരൈര്വ്യാപത് സാ സാന്നിപാതികീ||൫൨||
त्रिभिर्दोषैर्योनिगर्भाशयाश्रितैः| यथास्वोपद्रवकरैर्व्यापत् सा सान्निपातिकी||५२||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ത്രിഭിര്ദോഷൈര്യോനൌ ഗര്ഭാശയേ വാശ്രിതൈര്യഥാസ്വോപദ്രവകരൈഃ സൂത്രോക്തവാതാദ്യുപദ്രവ്യകരൈര്യാ വ്യാപത് സാ നാമ്നാ സാന്നിപാതികീ| (യോനിം ഗര്ഭാശയം ചാശ്രിത്യ രുക്തോദദാഹപാകശൈത്യകണ്ഡ്വാദിസ്വസ്വോപദ്രവം കുര്വദ്ഭിര്വാതാദിഭിര്യാ വ്യാപത് സാ സാന്നിപാതികീ സംജ്ഞാ)|| ൫൨||
Adhikarana യോനിവ്യാപദുപദ്രവാഃ (൫൩-൩൮) · Śloka ൩൮
ഇതി യോനിഗദാ നാരീ യൈഃ ശുക്രം ന പ്രതീച്ഛതി| തതോ ഗര്ഭം ന ഗൃഹ്ണാതി രോഗാംശ്ചാപ്നോതി ദാരുണാന്| അസൃഗ്ദരാര്ശോഗുല്മാദീനാബാധാംശ്ചാനിലാദിഭിഃ||൫൩|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതാ- വഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാമുത്തരതന്ത്രേ ഗുഹ്യരോഗ- വിജ്ഞാനീയോ നാമാഷ്ടത്രിംശോऽധ്യായഃ||൩൮||
इति योनिगदा नारी यैः शुक्रं न प्रतीच्छति| ततो गर्भं न गृह्णाति रोगांश्चाप्नोति दारुणान्| असृग्दरार्शोगुल्मादीनाबाधांश्चानिलादिभिः||५३|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता- वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे गुह्यरोग- विज्ञानीयो नामाष्टत्रिंशोऽध्यायः||३८||
🔊 Audio coming soon
ശശിലേക വ്യാഖ്യാ (ഇന്ദു കൃത)
ഇതി വിംശതിര്വാതിക്യതിചരണാപ്രാക്വരണോദാവൃതാജാതഘ്ന്യന്തര്മുഖീസൂചീ -ശുഷ്കാഖ്യാ-വാമിനീ-ഷണ്ഡാ-മഹായോനി-പിത്തയോനി-രക്തയോനി-ശ്ലൈഷ്മികീ-ലോഹതക്ഷയോऽപപ്ലുതാ-പരിപ്ലുതാ-വിപ്ലുതാ-കര്ണിനീ-സാന്നിപാതിക്യാഖ്യാഃ യോനിഗദാ ഉക്താഃ യൈര്ഗദൈര്നാരീ നിഷിക്തം ശുക്രം ന പ്രതീച്ഛതി ഗര്ഭാശയേന ന ഗൃഹ്ണാതി ശുക്രസ്യാഗ്രഹണാദ്ഗര്ഭം ന ഗൃഹ്ണാതി അസൃഗ്ദരാദീംശ്ച രോഗാന് ദാരുണാനതി- കൃച്ഛ്രാനാപ്നോതിയനിലദിഭിശ്ച ദോഷൈര്ദാരുണാനാബാധാന് വ്യാധീന് സ്തമ്ഭശൂലാദീനാപ്നോതീതി| (യോനിഗദാ യോനിവ്യാപദഃ ഇത്യനേന പ്രകാരേണോക്താഃ യൈര്യോനിഗതൈര്നാരീ വ്യാപദ്യമാനാസ്ത്രീ ശുക്രം പുംസാ നിഷിക്തം ന പ്രതീച്ഛതി ന പ്രതിഗൃഹ്ണാതി| തതസ്തസമാദ്ധേതോഃ ഗര്ഭം ന ഗൃഹ്ണാതി, ഗര്ഭോ ന ജായതേ| അപത്യാര്ഥമേവ യസ്യാഃ പരിഗ്രഹോ വിധീയതേ തദഭാവേ തയാ കിം ഫലമിതി ഭാവഃ| കിഞ്ച ദാരുണാനതികൃച്ഛ്രാനസൃഗ്ദരാര്ശോഗുല്മാദീന് ആദിശബ്ദേന മൂത്രകൃച്ഛ്രാസ്ഥിസ്രാവാദയോ ഗൃഹ്യന്തേ രോഗാനാപ്നോതി| തഥാ അനിലാദിഭിര്വാതപിത്തകഫൈഃ കൃതാനാബാധാന് അസമ്ഭാവനീയാന് വ്യാപദന്തരംശ്ച പ്രാപ്നോതി)|| ൫൩|| ഇതി ശ്രീമന്മഹാമഹോപാധ്യായേന്ദുവിരചിതായാ മഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹവ്യാഖ്യായാം ശശിലേഖായാ മുത്തരതന്ത്രേ അഷ്ടത്രിംശോऽധ്യായഃ