Adhikarana ಅಥ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ - ಅತ · Śloka
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಶಾರೀರಮಾನಸದೋಷೋಪಘಾತಕ್ರಮೇಣ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯಾಧ್ಯಾಯ ಆರಭ್ಯತೇ||
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
೭. ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯಃ
Adhikarana ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ (೧) · Śloka ೧
ಅಥಾತೋ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
View original
अथातो भूतविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಅಥಾತ ಇತ್ಯಾದಿ ಪೂರ್ವವತ್|| ೧||
Adhikarana ಭೂತಲೋಕನಿರ್ದೇಶಃ (೨) · Śloka ೨
ಅಷ್ಟಾದಶ ಭೂತಾಧಿಪತಯಃ| ತದ್ಯಥಾ-ಸುರಾಸುರಗನ್ಧರ್ವಾರಗ ಯಕ್ಷಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರಾಕ್ಷಸಪಿಶಾಚಪ್ರೇತಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಕಾಖೋರ್ದಮೌಕಿ ರಣವೇತಾಲಪಿತರಃ ಋಷಿಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ| ತೇ ಪುನಃ ಪೃಥಕ್ ಕೋಟಿಪರಿವಾರಾಃ| ತೇಷಾಮಪಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಪರಿಸಙ್ಖ್ಯೇಯಃ ಪರಿ ವಾರ ಇತ್ಯನನ್ತೋ ಭೂತಲೋಕಃ||೨||
View original
अष्टादश भूताधिपतयः| तद्यथा-सुरासुरगन्धर्वारग यक्षब्रह्मराक्षसराक्षसपिशाचप्रेतकूष्माण्डकाखोर्दमौकि रणवेतालपितरः ऋषिगुरुवृद्धसिद्धाश्च| ते पुनः पृथक् कोटिपरिवाराः| तेषामपि प्रत्येकमपरिसङ्ख्येयः परि वार इत्यनन्तो भूतलोकः||२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಯಥಾಽಷ್ಟಾದಶಭೂತಾಧಿಪತಯೋ ಭವನ್ತಿ| ತದ್ಯಥೇತ್ಯಾದಿನಾ ತಥಾ ದರ್ಶಯತಿ| ತೇ ಚ ಸುರಾದಯಃ ಪೃಥಕ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ಕೋಟಿಪರಿವಾರಾಃ ತೇಷಾಮಪಿ ಪರಿವಾರಾಣಾಂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಮಪರಿಸಙ್ಖ್ಯೇಯಃ ಪರಿವಾರ ಇತ್ಯನೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣಾನ್ತೋ ಭೂತಲೋಕಃ|| ೨||
Adhikarana ಸಾಮಾನ್ಯೇನ ಭೂತಸ್ವಭಾವಃ (೩) · Śloka ೩
ಸರ್ವೇಽಪಿ ಚ ಪ್ರಾಯೇಣಾಹಾರಕಾಮಾ ನಿಶಾಽರ್ಧವಿಚಾರಿಣೋ ಭಯಾ ನಕಾ ಮಾಂಸಾಸೃಗ್ವಸಾಶಿನಃ||೩||
View original
सर्वेऽपि च प्रायेणाहारकामा निशाऽर्धविचारिणो भया नका मांसासृग्वसाशिनः||३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಸರ್ವೇಽಪಿ ಭೂತಲೋಕಾ ಆಹಾರಕಾಮಿನಃ ಸನ್ತೋ ನಿಶಾಽರ್ಧವಿಚಾರಿಣೋ ಭವನ್ತಿ| ಭಯಾನಕಾ ಭಯಙ್ಕರಾ ಮಾಂಸಾದ್ಯಾಶಿನಶ್ಚ|| ೩||
Adhikarana ಭೂತಸಂಜ್ಞಾವಿಶೇಷೇ ಹೇತುಃ (೪) · Śloka ೪
ಅಪಿ ಚ ಸುರಾಸುರಾದಿಸಂವಾಸಸಂಸರ್ಗಾತ್ತಚ್ಛೀಲಾಚಾರಕರ್ಮತಯಾ ಚ ತತ್ಸಂಜ್ಞಾಂ ಲಭನ್ತೇ||೪||
View original
अपि च सुरासुरादिसंवाससंसर्गात्तच्छीलाचारकर्मतया च तत्संज्ञां लभन्ते||४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಅಪಿ ಚೇತಿ ಸಮುಚ್ಚಯೇ| ಯ ಏತೇಽಸ್ಮಾಭಿಃ ಸುರಾದಯಃ ಪ್ರದರ್ಶಿತಾಃ ನ ತೇ ಪುರನ್ದರಬಲಿಚಿತ್ರರಥವಾಸುಕಿಧನದಪ್ರಭೃತಯೋ ಜ್ಞೇಯಾ ಅಪಿ ತ್ವನ್ಯ ಏವ| ತೇಷಾಂ ತು ಸುರಾದೀನಾಂ ಸಂವಾಸಸಂಸರ್ಗಾತ್ತತ್ಸದೃಶಶೀಲಾದಿತಯಾ ಚ ಸುರಾದಿಸಂಜ್ಞಾಂ ಲಭನ್ತೇ|| ೪||
Adhikarana ಭೂತಾನುಪ್ರವೇಶಹೇತುಃ ಸಮ್ಪ್ರಪ್ತಿಶ್ಚ (೫) · Śloka ೫
ತೇಷಾಂ ಪುನರನುಪ್ರವೇಶೇ ಕಾರಣಂ ಸದ್ಯಃ ಪೂರ್ವಕೃತೋ ವಾ ವಿಶೇಷೇಣ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧಃ| ತೇನ ಹಿ ಕಾಮಕ್ರೋಧಲೋಭಮೋಹಾದಿಜನಿತೇನ ಪ್ರಲುಪ್ತಧರ್ಮೋ ಭಿನ್ನ ವ್ರತಾಚಾರಶೌಚೋ ಮಲೀಮಸಃ ಪೂಜ್ಯಾನತಿಕ್ರಾಮನ್ನಾತ್ಮಾನಮುಪಹನ್ತಿ| ತತಸ್ತಮಾತ್ಮಹನಮವತಾರಗವೇಷಿಣೋ ದೇವಾದಿಗ್ರಹಾ ಅಪ್ಯನುಘ್ನನ್ತಿ| ತದ್ವದುನ್ಮಾದಾಪಸ್ಮಾರೋಪಪ್ಲುತಚಿತ್ತಂ ತಥಾ ಜ್ವರಾದ್ಯಾಮಯೋಪಹತಮಪಿ| ವಿಶೇಷತಶ್ಚ ವ್ರಣಿನಃ ಪೂಯಾಸೃಕ್ಸ್ನೇಹಗನ್ಧೇನ||೫||
View original
तेषां पुनरनुप्रवेशे कारणं सद्यः पूर्वकृतो वा विशेषेण प्रज्ञापराधः| तेन हि कामक्रोधलोभमोहादिजनितेन प्रलुप्तधर्मो भिन्न व्रताचारशौचो मलीमसः पूज्यानतिक्रामन्नात्मानमुपहन्ति| ततस्तमात्महनमवतारगवेषिणो देवादिग्रहा अप्यनुघ्नन्ति| तद्वदुन्मादापस्मारोपप्लुतचित्तं तथा ज्वराद्यामयोपहतमपि| विशेषतश्च व्रणिनः पूयासृक्स्नेहगन्धेन||५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ತೇಷಾಂ ತು ದೇಹಾನುಪ್ರವೇಶೇ ಪುಂಸಾಂ ಪ್ರಜ್ಞ್ಹಾಪರಾಧೋ ವಿಶೇಷತಃ ಕಾರಣಮ್| ಕಿಂಭೂತಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧ ಆಹ| ಸದ್ಯಃ ಕೃತೋ ವಾ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಕೃತೋ ವಾ| ಸ ಚ ಸೂತ್ರ ಉಕ್ತಃ| ತೇನ ಹಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಧನಕಾಮಾದಿಜನಿತೇನ ಲುಪ್ತಧರ್ಮತ್ವಾದಿಯುಕ್ತ ಆತ್ಮಾನಮುಹನ್ತಿ| ಭಿನ್ನಶಬ್ದಸ್ಯ ನಷ್ಟಪರ್ಯಾಯಸ್ಯ ಶೌಚಾನ್ತೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ತಂ ತಥಾವಿಧಮಾತ್ಮನೈವ ಹತಾತ್ಮಾನಮವತಾರಗವೇಷಿಣಶ್ಛಿದ್ರಾನ್ವೇಷಿಣೋ ದೇವಾದಿಗ್ರಹಾ ಅಪ್ಯನು ಪಶ್ಚಾತ್ ಘ್ನನ್ತಿ| ತದ್ವದೇವೋನ್ಮಾದೇನಾಪಸ್ಮಾರೇಣ ವೋಪಪ್ಲುತಚಿತ್ತಂ ದೇವಾದಯೋಽನುಘ್ನನ್ತಿ| ವ್ರಣಿನಶ್ಚ ಪುರುಷಾಣ್ ಪೂಯಾದಿಗನ್ಧೇನ ಹೇತುನಾ ವಿಶೇಷತೋಽನುಘ್ನನ್ತಿ||೫||
Adhikarana ಭೂತಾವೇಶಕಾಲಾಃ (೬) · Śloka ೬
ಏವಂವಿಧಾಂಸ್ತು ಪುರುಷನೇಷ್ವಾಘಾತಕಾಲೇಷ್ವಭಿಗಚ್ಛನ್ತಿ| ತದ್ಯಥಾ-ಪಾಪಸ್ಯ ಕರ್ಮಣಃ ಸಮಾರಮ್ಭೇ| ಪೂರ್ವಕೃತಸ್ಯ ವಾ ಪರಿಣಾಮಕಾಲೇ| ಏಕಸ್ಯ ವಾ ಶೂನ್ಯಗೃಹನಿವಾಸೇ| ಚತುಷ್ಪಥಾಧಿಷ್ಠಾನೇ ವ| ಸನ್ಧ್ಯಾವೇಲಾಯಾಮಪ್ರಯತಭಾವೇ ವಾ ಪಕ್ಷಸನ್ಧಿಷು ಯಾ ಮಿಥುನೀಭಾವೇ| ರಜಸ್ವಲಾಭಿಗಮನೇ ವಾ| ವಿಗುಣೇ ವಾಧ್ಯಾ ಪನಹೋಮಬಲಿಮಙ್ಗಲಪ್ರಯೋಗೇ| ನಿಯಮಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವ್ರತಭಙ್ಗೇ ವಾ| ಮಹಾಹವೇ ವಾ| ದೇಶಪುರಕುಲವಿನಾಶೇ ವಾ| ಮಹಾಗ್ರಹೋಪಗಮನೇ ವಾ| ಸ್ತ್ರಿಯಾ ವಾ ಪ್ರಜನನಕಾಲೇ| ವಿವಿಧಭೂತಾಶುಚಿಸಂಸ್ಪರ್ಶೇ ವಾ| ವಮನವಿರೇಚನರುಧಿರಸ್ರಾವೇ ವಾ| ಅಶುಚೇರಪ್ರಯತಸ್ಯ ವಾ ಚೈತ್ಯದೇವಾಯತನಾಭಿಗಮನೇ ವಾ| ಮಾಂಸಮಧುಗುಡಾತಿಲಮದ್ಯೋಚ್ಛಿಷ್ಟೇ ವಾ| ದಿಗ್ವಾಸಸಿ ವಾ| ನಿಶಿ ನಗರಚತುಷ್ಪಥೋಪವನಶ್ಮಶಾ ನಾಭಿಗಮನೇ ವಾ| ದ್ವಿಜಗುರುಸುರಯತಿಪೂಜ್ಯವ್ಯತಿಕ್ರಮೇ ವಾ||೬||
View original
एवंविधांस्तु पुरुषनेष्वाघातकालेष्वभिगच्छन्ति| तद्यथा-पापस्य कर्मणः समारम्भे| पूर्वकृतस्य वा परिणामकाले| एकस्य वा शून्यगृहनिवासे| चतुष्पथाधिष्ठाने व| सन्ध्यावेलायामप्रयतभावे वा पक्षसन्धिषु या मिथुनीभावे| रजस्वलाभिगमने वा| विगुणे वाध्या पनहोमबलिमङ्गलप्रयोगे| नियमब्रह्मचर्यव्रतभङ्गे वा| महाहवे वा| देशपुरकुलविनाशे वा| महाग्रहोपगमने वा| स्त्रिया वा प्रजननकाले| विविधभूताशुचिसंस्पर्शे वा| वमनविरेचनरुधिरस्रावे वा| अशुचेरप्रयतस्य वा चैत्यदेवायतनाभिगमने वा| मांसमधुगुडातिलमद्योच्छिष्टे वा| दिग्वाससि वा| निशि नगरचतुष्पथोपवनश्मशा नाभिगमने वा| द्विजगुरुसुरयतिपूज्यव्यतिक्रमे वा||६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಏವಂವಿಧಾನ್ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಪ್ರಕಾರಾನ್ ಪುರುಷಾಂಸ್ತು ಏಷು ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣೇಷ್ವಾಘಾತಕಾಲೇಷು ಛಿದ್ರೇಷು ದೇವಾದಯೋಽಭಿಗಮನಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ| ಕೇಷ್ವಿತ್ಯಾಹ-ತದ್ಯಥೇತ್ಯಾದಿ| ಪಾಪಂ ಕರ್ಮ ಹಿಂಸಾದಿಃ| ಅಪ್ರಯತಭಾವೋಽಶುಚಿತ್ವಮ್| ಪಕ್ಷಸನ್ಧಯೋಽಷ್ಟಮೀಚತುರ್ದಶ್ಯಮಾವಾಸ್ಯಾಃ| ಮಿಥುನೀಭಾವೋ ಯೋಷಿತಾ ರತಿಃ| ಅಥವಾಧ್ಯಾಪನಾದೀನಾಂ ಪ್ರಯೋಣೇ ವಿಗುಣೇ ಶಾಸ್ತ್ರನಿಷಿದ್ಧೇ| ಅಥವಾ ನಿಯಮಾದಿಭಙ್ಗೇ| ಶಾಸ್ತ್ರತೋ ನಿಯಮಃ ಸ್ಮೃತಃ| ಮಹಾಹವೋ ಮಹಾನ್ ಸಂಗ್ರಾಮಃ| ದೇಶವಿನಾಶೇ ವಾ ಪುರವಿನಾಶೇ ವಾ ಕುಲವಿನಾಶೇ ವಾ| ಮಹಾಗ್ರಹಸ್ಯ ರಾಹೋರುಪಗಮನೇ ವಾ| ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ ಪ್ರಜನನಕಾಲಃ ಪ್ರಸೂತಿಕಾಲಃ| ಅಥವಾ ವಿವಿಧಾನಾಂ ಭೂತಾನಾಮಶುಚೀನಾಂ ಸಂಸ್ಪರ್ಶೇ ವಾ| ವಮನಾದೀನಾಂ ಪ್ರಯೋಗೇ ವಾ| ಅಶುಚೇರಪ್ರಯತಸ್ಯ ವಾ ಸತಶ್ಚೈತ್ಯಾದ್ಯಭಿಗಮನೇ ವಾ| ಮಾಂಸಾದ್ಯುಚ್ಛಿಷ್ಟೇ ವಾ| ದಿಗ್ವಾಸಸಿ ನಗ್ನೇ| ನಿಶಿ ವಾ ನಗರಾದ್ಯಭಿಗಮನೇ| ದ್ವಿಜಾದೀನಾಂ ಪೂಜ್ಯಾನಾಂ ವ್ಯತಿಕ್ರಮೇ ವಾ|| ೬||
Adhikarana ಸುರಾದೀನಾಮಾವೇಶಪ್ರಕಾರಃ (೭) · Śloka ೭
ತತ್ರಾವಲೋಕಯನ್ತೋ ಜನಯನ್ತಿ ಮನೋವಿಕಾರಂ ಸುರಾಸುರಗ್ರಹಾಃ| ಸ್ಪೃಶನ್ತೋ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ| ಸಮಾವಿಶನ್ತೋ ಭುಜಗಾಃ| ಯಕ್ಷಾಶ್ಚಾತ್ಮಗನ್ಧಮಾಘ್ರಾಪಯನ್ತಃ| ರಾಕ್ಷಸಾ ವಾಹಯನ್ತೋಽಧಿರುಹ್ಯ| ತಥೈವ ಪಿಶಾಚಾದ್ಯಾಃ| ದರ್ಶಯನ್ತಃ ಪಿತರೋಽಭಿಶಪನ್ತ ಋಷಿಗುರು ವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಃ||೭||
View original
तत्रावलोकयन्तो जनयन्ति मनोविकारं सुरासुरग्रहाः| स्पृशन्तो गन्धर्वाः| समाविशन्तो भुजगाः| यक्षाश्चात्मगन्धमाघ्रापयन्तः| राक्षसा वाहयन्तोऽधिरुह्य| तथैव पिशाचाद्याः| दर्शयन्तः पितरोऽभिशपन्त ऋषिगुरु वृद्धसिद्धाः||७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿನಾ ಯೋ ಗ್ರಹೋ ಯೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಮನೋವಿಕಾರಂ ಜನಯತೀತಿ ಪ್ರದರ್ಶ್ಯತೇ| ಸುಬೋಧಮ್| ರಾಕ್ಷಸಾ ಅಧಿರುಹ್ಯ ವಾಹಯನ್ತಸ್ತಥೈವ ಪಿಶಾಚಾದ್ಯಾ ಅಪಿ| ಪಿತರೋ ದರ್ಶಯನ್ತಃ| ಋಶ್ಯಾದಯಸ್ತ್ವಭಿಶಾಪಂ ಕುರ್ವನ್ತಃ| ಅಪಿ ಚ| ಆದೂಷಯನ್ತಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ದೇಹಂ ದೇವಾದಯಃ ಸ್ವೈಸ್ತು ಗುಣಪ್ರಭಾವೈಃ| ವಿಶನ್ತ್ಯದೃಶ್ಯಾಸ್ತರಸಾ ಯಥೈವ ಛಾಯಾತಪೌ ದರ್ಪಣಸೂರ್ಯಕಾನ್ತೌ|| ೭||
Adhikarana ಸುರಾದೀನಾಮಾವೇಶಪಾತ್ರಾಣಿ ಕಾಲಶ್ಚ (೮) · Śloka ೮
ತತ್ರ ಶೀಲವನ್ತಂ ಚೋಕ್ಷಾಚಾರಂ ಶುಕ್ಲಾಮ್ಬರಧರಂ ತಪಃಸ್ವಾ ಧ್ಯಾಯಪರಂ ಪ್ರಾಯಃ ಶುಕ್ಲಪ್ರತಿಪದಿ ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ವಾ ದೇವಾ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಕ್ರೋಧನಂ ಕದರ್ಯಮಾತ್ಮಸಮ್ಭಾವಿನಂ ಕುಲರೂಪಗರ್ವಿತಂ ಕೃಷ್ಣದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಕೃಷ್ಣತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಸನ್ಧ್ಯ ಯೋಶ್ಚಾಸುರಾಃ| ಪ್ರಿಯನೃತ್ತಗೀತವಾದಿತ್ರಗನ್ಧಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಂ ಪರದಾರ ರತಮ್ ಚೋಕ್ಷಾಚಾರಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚತುರ್ಥ್ಯಾಮಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಚ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ| ಸ್ವಪ್ನಶೀಲಂ ಚಪಲಮನಿಮಿತ್ತಕ್ರೋಧನಮರ್ಥಸಿದ್ಧಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪ್ರಾಯಃ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ ಸನ್ಧ್ಯಯೋರ್ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ಚ ನಾಗಾಃ| ಸತ್ತ್ವಬಲರೂಪಗಾನ್ಧರ್ವಧನಶೌರ್ಯಯುಕ್ತಂ ಮಾಲ್ಯಾನುಲೇಪನಹಾ ಸ್ಯಪ್ರಿಯಮತಿವ್ಯಾಕರಣಂ ಪ್ರಾಯಃ ಶುಕ್ಲಸಪ್ತಮ್ಯಾಮೇಕಾದಶ್ಯಾಞ್ಚ ಯಕ್ಷಾಃ| ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯತಪೋವ್ರತಚರ್ಯಾದೇವಯತಿಗುರುಪೂಜಾರತಂ ಭ್ರಷ್ಟಶೌಚಂ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಂ ಶೂರಂ ಮಾನಿನಂ ದೇವಾಗಾರ ಸಲಿಲಕ್ರೀಡನಪ್ರಿಯಂ ಚ ಸ್ಖಲಿತಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಪ್ರಾಯಃ ಶುಕ್ಲ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಮಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರದರ್ಶನೇ ಸನ್ಧ್ಯಾಸು ಚ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾಃ| ಹೀನಸ್ತ್ವಂ ಪಿಶುನಂ ಸ್ತೇನಂ ಲುಬ್ಧಂ ಶಠಂ ಪ್ರಾಯೋ ದ್ವಿತೀಯಾತೃತೀ ಯಾಷ್ಟಮೀಷು ರಾಕ್ಷಸಪಿಶಾಚಾದಯಃ| ಕಲಿಪಾನಪ್ರಿಯಮಸೂಯಾವನ್ತಂ ಪರುಷಭಾಷಿಣಂ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ಚ ಕೃಷ್ಣನವಮೀದ್ವಾದಶ್ಯೋರ್ನಿಶಿ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ| ಆತ್ಮಶ್ಲಾಘಿನಂ ಕೂಟಸಾಕ್ಷ್ಯಪ್ರದಂ ಪರೋಪತಾಪಿನಂ ಚ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪಿಶಾಚಾದಯಃ| ಮಾತಾಪಿತೃಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಚಾರ್ಯೋಪಸೇವಿನಂ ಪ್ರಾಯೋ ದಶಮ್ಯಾಮಮಾ ವಾಸ್ಯಾಂ ಚ ಪಿತರಃ| ತದ್ವಿಧಮೇವ ಚ ಪ್ರಾಯಃ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ನವಮ್ಯಾಂ ಚ ಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾಃ| ತಥೈವ ಚ ಸ್ನಾನಶುಚಿವಿವಿಕ್ತಸೇವಿನಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಶ್ರುತಿಕಾವ್ಯಕುಶಲಮೃಷಯಃ||೮||
View original
तत्र शीलवन्तं चोक्षाचारं शुक्लाम्बरधरं तपःस्वा ध्यायपरं प्रायः शुक्लप्रतिपदि त्रयोदश्यां चतुर्दश्यां पौर्णमास्यां वा देवा गृह्णन्ति| क्रोधनं कदर्यमात्मसम्भाविनं कुलरूपगर्वितं कृष्णद्वादश्यां कृष्णत्रयोदश्यां सन्ध्य योश्चासुराः| प्रियनृत्तगीतवादित्रगन्धमाल्याम्बरं परदार रतम् चोक्षाचारं प्रायश्चतुर्थ्यामष्टम्यां द्वादश्यां चतुर्दश्यां च गन्धर्वाः| स्वप्नशीलं चपलमनिमित्तक्रोधनमर्थसिद्धं ब्राह्मणं प्रायः पञ्चम्यां सन्ध्ययोर्मध्याह्ने च नागाः| सत्त्वबलरूपगान्धर्वधनशौर्ययुक्तं माल्यानुलेपनहा स्यप्रियमतिव्याकरणं प्रायः शुक्लसप्तम्यामेकादश्याञ्च यक्षाः| स्वाध्यायतपोव्रतचर्यादेवयतिगुरुपूजारतं भ्रष्टशौचं वा ब्राह्मणमब्राह्मणं वा ब्रह्मवादिनं शूरं मानिनं देवागार सलिलक्रीडनप्रियं च स्खलितब्रह्मचर्यं प्रायः शुक्ल पञ्चम्यामष्टम्यां पूर्णचन्द्रदर्शने सन्ध्यासु च ब्रह्मराक्षसाः| हीनस्त्वं पिशुनं स्तेनं लुब्धं शठं प्रायो द्वितीयातृती याष्टमीषु राक्षसपिशाचादयः| कलिपानप्रियमसूयावन्तं परुषभाषिणं बह्वाशिनं च कृष्णनवमीद्वादश्योर्निशि च राक्षसाः| आत्मश्लाघिनं कूटसाक्ष्यप्रदं परोपतापिनं च चतुर्दश्यां पिशाचादयः| मातापितृगुरुवृद्धसिद्धाचार्योपसेविनं प्रायो दशम्याममा वास्यां च पितरः| तद्विधमेव च प्रायः षष्ठ्यां नवम्यां च गुरुवृद्धसिद्धाः| तथैव च स्नानशुचिविविक्तसेविनं धर्मशास्त्रश्रुतिकाव्यकुशलमृषयः||८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ತತ್ರ ಶೀಲವತ್ವಾದಿಗುಣಂ ಪ್ರಾಯಃ ಶುಕ್ಲಪ್ರತಿಪದಾದಿಷು ದೇವಾ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ| ಕ್ರೋಧನಾದಿಕಂ ಕೃಷ್ಣದ್ವಾದಶ್ಯಾದಿಷ್ವಸುರಾಃ| ಪ್ರಿಯನೃತ್ತಗೀತಾದಿಕಂ ಚತುರ್ಥ್ಯಾದಿಷು ಗನ್ಧರ್ವಾಃ| ಸ್ವಪ್ನಶೀಲಾದಿಕಂ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾದಿಷು ನಾಗಾಃ| ನ್ಯಸ್ಯಾರ್ಥೇಸಿದ್ಧೋಽರ್ಥಸಿದ್ಧಃ| ಸತ್ತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ಮಾಲ್ಯಾದಿಪ್ರಿಯಂ ಚ ವಾಚಮತಿಕ್ರಮ್ಯಚರತಿ ಯಸ್ತಂ ಶುಕ್ಲಸಪ್ತಮ್ಯಾದಿಷು ಯಕ್ಷಾಃ| ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಾದಿರತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಂ ವೇದಪಾಠಶೀಲಂ ದೇವಾಗಾರಾದಿಪ್ರಿಯಂ ಸ್ಖಲಿತಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಚ ಶುಕ್ಲಪಞ್ಚಮ್ಯಾದಿಷು ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾಃ| ಹೀನಸತ್ತ್ವಾದಿಕಂ ದ್ವಿತೀಯಾದಿಷು ರಾಕ್ಷಸಪಿಶಾಚಾದಯಃ| ತತ್ರ ವಿಶೇಷಃ ಕಲಿಪ್ರಿಯಾದಿಕಂ ಕೃಷ್ಣನವಮ್ಯದಿಷು ರಾಕ್ಷಸಾಃ| ಆತ್ಮಶ್ಲಾಘಿಪ್ರವೃತ್ತಿನಂ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಪಿಶಾಚಾದಯಃ| ಕೂಟಸಾಕ್ಷ್ಯಮಸತ್ಯಸಾಕ್ಷ್ಯಮ್| ಮಾತ್ರಾದ್ಯುಪಸೇವಿನಂ ಪಿತರೋ ದಶಮ್ಯಾದಿಕೇ| ತದ್ವಿಧಮೇವ ಚ ಮಾತ್ರಾದ್ಯುಪಸೇವಿನಂ ಷಷ್ಠ್ಯಾದಿಕೇ ಗುರ್ವಾದಯಃ| ತಥೈವ ಚೇತಿ ಷಷ್ಠ್ಯಾಂ ನವಮ್ಯಾಂ ಚ ಸ್ನಾನಾದಿಸೇವಿನಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾದಿಕುಶಲಂ ಚರ್ಷಯಃ|| ೮||
Adhikarana ಗ್ರಹಗ್ರಹಣಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ (೯) · Śloka ೯
ತೇಷಾಂ ತು ಗ್ರಹೀಷ್ಯತಾಂ ಪೂರ್ವಾರೂಪಾಣಿ ಭವನ್ತಿ| ತದ್ಯಥಾ-ದೇವ ಗೋಬ್ರಾಹ್ಮಣತಪಸ್ವಿನಾಂ ಹಿಂಸಾರುಚಿತ್ವಂ ನೃಶಂಸಾಭಿಪ್ರಾಯತಾ ಕೋಪ ನತ್ವಮರತಿರೋಜೋವರ್ಣಚ್ಛಾಯಾಬಲವಪುಷಾಂ ಚೋಪತಪ್ತಿಃ ಸ್ವಪ್ನೇ ದೇವಾದಿಭಿರ್ಭರ್ತ್ಸನಂ ಪ್ರವರ್ತ್ತನಂ ಚ||೯||
View original
तेषां तु ग्रहीष्यतां पूर्वारूपाणि भवन्ति| तद्यथा-देव गोब्राह्मणतपस्विनां हिंसारुचित्वं नृशंसाभिप्रायता कोप नत्वमरतिरोजोवर्णच्छायाबलवपुषां चोपतप्तिः स्वप्ने देवादिभिर्भर्त्सनं प्रवर्त्तनं च||९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ತೇಷಾಂ ತು ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸುರಾದೀನಾಂ ಗ್ರಹೀಷ್ಯತಾಂ ಗ್ರಹಣಂ ಕರಿಷ್ಯತಾಂ ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ ಭವನ್ತಿ| ಕಾನೀತ್ಯಾಹ-ತದ್ಯಥೇತ್ಯಾದಿ| ಉಪತಪ್ತೇರೋಜೋವರ್ಣಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಸ್ವಪ್ನೇ ದೇವಾದಿಭಿರ್ಭರ್ತ್ಸನಂ ಸನ್ತರ್ಜನಮ್| ಪ್ರವರ್ತನಂ ಚ ಯಥೋಕ್ತೇಷು ವ್ಯಾಪಾರೇಷು|| ೯||
Adhikarana ದೇವಗ್ರಹಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೦) · Śloka ೧೦
ತತ್ರ ಸೌಮ್ಯದೃಷ್ಟಿಂ ಗಮ್ಭೀರಮಪ್ರಧೃಷ್ಯಮಕೋಪನಂ ಶುಚಿಮನಿದ್ರಂ ಭೋಜ ನಾನಾಭಿಲಾಷಿಣಮಲ್ಪಸ್ವೇದಮೂತ್ರಪುರೀಷವಾಚಂ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದಿನಂ ದೇವದ್ವಿಜಗುರುಭಕ್ತಂ ಶುಕ್ಲಮಾಲ್ಯಾಮ್ಬರಸರಿತ್ಪುಲಿನಶೈಲೋಚ್ಚ ಭವನದಧಿಕ್ಷೀರಸುರಭಿಪ್ರಿಯಂ ಚಿರಾದಕ್ಷಿಣೀ ನಿಮೀಲಯನ್ತಂವರ ಪ್ರದಾತಾರಂ ಶುಭಗನ್ಧಂ ವರ್ಚಸ್ವಿನಂ ಫುಲ್ಲಪದ್ಮೋಪಮಮುಖಂ ದೇವಗ್ರಹೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ತತ್ರಾಪಿ ಗೋವೃಷಮಿವ ನದನ್ತಂ ದೀಪ್ತಮುಖನಯನಮಾದೀಪ್ತೇನ ಸ್ವರೇಣ ಸರ್ವಮಾ ಭಾಷಮಾಣಮೀಶ್ವರೇಣ| ಮೇಘಸ್ತನಿತವಿದ್ಯುದೃಷ್ಟೀರ್ವಾಚಾ ವಿಸೃಜನ್ತಮಿನ್ದ್ರೇಣ| ಧನಾನಿ ವಾಚಾ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತಮಾಚ್ಛಿನ್ದನ್ತಂ ಚ ಧನದೇನ| ಸುರಾಸವಸಮಗನ್ಧಂ ಕಾಷ್ಠತೃಣರಜ್ಜ್ವಾದಿ ಸರ್ವಂ ಪಾಶಮಭಿಮನ್ಯಮಾನಂ ವರುಣೇನ||೧೦||
View original
तत्र सौम्यदृष्टिं गम्भीरमप्रधृष्यमकोपनं शुचिमनिद्रं भोज नानाभिलाषिणमल्पस्वेदमूत्रपुरीषवाचं संस्कृतवादिनं देवद्विजगुरुभक्तं शुक्लमाल्याम्बरसरित्पुलिनशैलोच्च भवनदधिक्षीरसुरभिप्रियं चिरादक्षिणी निमीलयन्तंवर प्रदातारं शुभगन्धं वर्चस्विनं फुल्लपद्मोपममुखं देवग्रहेण गृहीतं विद्यात्| तत्रापि गोवृषमिव नदन्तं दीप्तमुखनयनमादीप्तेन स्वरेण सर्वमा भाषमाणमीश्वरेण| मेघस्तनितविद्युदृष्टीर्वाचा विसृजन्तमिन्द्रेण| धनानि वाचा प्रयच्छन्तमाच्छिन्दन्तं च धनदेन| सुरासवसमगन्धं काष्ठतृणरज्ज्वादि सर्वं पाशमभिमन्यमानं वरुणेन||१०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ತತ್ರೇತ್ಯಾದಿನಾ ಸುರಾದಿನಾಮಷ್ಟಾದಶಾನಾಮವಿಷ್ಟಾನಾಂ ಕ್ರಮೇಣ ಲಕ್ಷಣಮ್| ತತ್ರ ಸೌಮ್ಯದೃಷ್ಟ್ಯಾದಿಕಂ ದೇವಗ್ರಹೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ಗಮ್ಭೀರಮ್| ಯಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವಾದಾಕಾರೇ ಕ್ರೋಧಶೋಕಭಯಾದಯಃ ಭಾವಸ್ಥಾ ನೋಪಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ತದ್ಗಾಮ್ಭೀರ್ಯಮಿತಿ ಸ್ಮೃತಮಿತಿ| ತೇನ ಯುಕ್ತಮ್| ಸ್ವೇದಾದಿವಾಗನ್ತಾನಾಮಲ್ಪಶಬ್ದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಭಕ್ತಶಬ್ದಸ್ಯ ದೇವಾದಿಭಿಃ| ಪ್ರಿಯಶಬ್ದಸ್ಯ ಮಾಲ್ಯಾದಿಭಿಃ| ವರ್ಚಸ್ವೀ ತೇಜಸ್ವೀ| ತತ್ರಾಪೀತ್ಯಾದಿನಾ ಈಶ್ವರಾಖ್ಯಸ್ಯ ದೇವವಿಶೇಷಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಮ್| ಗೋವೃಷೋ ಮದೋತ್ಕಟೋ ಗೌಃ| ಆದೀಪ್ತಃ ಸ್ವರ ಓಜಸ್ವೀ| ಮೇಧಸ್ತನಿತಾದಿ ವಾಚಾ ವಿಸೃಜನ್ತಮಿನ್ದ್ರಾಖ್ಯೇನ ದೇವೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ವಾಚೈವ ಧನಾನಿ ಪ್ರಯಚ್ಛನ್ತಂ ಧನದೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ವರುಣಾಖ್ಯೇನ ದೇವೇನ ಗೃಹೀತಃ ಸುರಾದಿಗನ್ಧೋ ಭವತಿ| ಕಾಷ್ಠಾದಿಕಞ್ಚ ಸರ್ವಮ್ ಪಾಶಂ ಮನ್ಯತೇ| ಇತಿ ದೇವಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಮ್|| ೧೦||
Adhikarana ಅಸುರಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೧) · Śloka ೧೧
ಜಿಹ್ವಾದೃಷ್ಟಿಂ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾನಂ ಕ್ರೋಧನಮತೃಪ್ತಂ ಸಸ್ವೇದಗಾತ್ರಂ ದೇವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗುರುದ್ವೇಷಿಣಂ ನಿರ್ಭಯಮಭಿಮಾನಿನಂ ಶೂರಂ ವ್ಯವಸಾಯಿನಂ ರುದ್ರೋಽಹಮಿನ್ದ್ರೋಽಹಮುಪೇನ್ದ್ರೋಽಹಂ ಸ್ಕನ್ದೋಽಹಂ ವಿಶಾಖೇಽಹಮಿ ತ್ಯಾದಿಭಾಷಮಾಣಂ ವಿಕೃತವಾಚಮಸಕೃದ್ಧಸನ್ತಂ ಸುರಾಮಿಷರುಚಿಂ ದನ್ತೈರ್ನಖೈಶ್ಚ ಪರಾನ್ ಹಿಂಸನ್ತಮಸುರೇಣ||೧೧||
View original
जिह्वादृष्टिं दुष्टात्मानं क्रोधनमतृप्तं सस्वेदगात्रं देव ब्राह्मणगुरुद्वेषिणं निर्भयमभिमानिनं शूरं व्यवसायिनं रुद्रोऽहमिन्द्रोऽहमुपेन्द्रोऽहं स्कन्दोऽहं विशाखेऽहमि त्यादिभाषमाणं विकृतवाचमसकृद्धसन्तं सुरामिषरुचिं दन्तैर्नखैश्च परान् हिंसन्तमसुरेण||११||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಜಿಹ್ವಾದೃಷ್ಟ್ಯಾದಿಕಮಸುರೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾನಂ ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಮ್||೧೧||
Adhikarana ಗನ್ಧರ್ವಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೨) · Śloka ೧೨
ಸ್ವಾಚಾರಂ ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾನಂ ಶುಭಗನ್ಧಮಲ್ಪವ್ಯವಹಾರಂ ನೃತ್ಯನ್ತಂ ಗಾಯನ್ತಂ ಮುಖವಾದ್ಯಾನಿ ಕುರ್ವನ್ತಂ ಪ್ರಿಯೋದ್ಯಾನಪುಲಿನರಕ್ತವಸ್ತ್ರಸ್ನಾನಮಾ- ಲ್ಯಾನುಲೇಪನಧೂಪಾನ್ನಪಾನಹಾಸಲೀಲಾ ಶೃಙ್ಗಾರಕಥಾಗಾನ್ಧರ್ವಂ ಗನ್ಧ ರ್ವೇಣ| ತತ್ರಾಪಿ ಶಿರೋ ಧುನಾನಂ ಕಲಹಂ ಕುರ್ವನ್ತಂ ಸಂರಮ್ಭೇಣ ಜಾ-ಗರೂಕಂ ಪಠನ್ತಂ ಹಸನ್ತಂ ಹಸನೇನ||೧೨||
View original
स्वाचारं हृष्टात्मानं शुभगन्धमल्पव्यवहारं नृत्यन्तं गायन्तं मुखवाद्यानि कुर्वन्तं प्रियोद्यानपुलिनरक्तवस्त्रस्नानमा- ल्यानुलेपनधूपान्नपानहासलीला शृङ्गारकथागान्धर्वं गन्ध र्वेण| तत्रापि शिरो धुनानं कलहं कुर्वन्तं संरम्भेण जा-गरूकं पठन्तं हसन्तं हसनेन||१२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಸ್ವಾಚಾರಾದಿಕಂ ಗನ್ಧರ್ವೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ತತ್ರಾಪಿ ಶಿರೋ ಧುನಾನಮಿತ್ಯಾದಿಕಂ ಹಸನೇನ| ಇತಿ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ|| ೧೨||
Adhikarana ಉರಗಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೩) · Śloka ೧೩
ಕ್ರೋಧನಮನಿಶಂ ನಿಃಶ್ವಸನ್ತಂ ಭ್ರಮನ್ತಮಾತಪತ್ರಾತ್ ತ್ರಸ್ಯನ್ತಂ ರಕ್ತಾಕ್ಷಂ ಸ್ತಬ್ಧದೃಷ್ಟಿಂ ಜಿಹ್ವಾಂ ಲೋಲಯನ್ತಂ ಸೃಕ್ಕಿಣ್ಯೌ ಲಿಹಾನಮಧೋಮುಖ ಶಾಯಿನಂ ಚಲಂ ವಕ್ರಗಾಮಿನಂ ಬಿಲಮವಲೋಕ್ಯ ಸರ್ಪವದೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರನ್ತಂ ಜಲೌಘಘನದುನ್ನುಭಿಸ್ವನೈರ್ಹೃಷ್ಯನ್ತಂ ಕ್ಷೀರಘೃತಗುಡಮಧು ಸ್ನಾನಮಾಲ್ಯಪ್ರಿಯಂ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಕಮ್ಪಯನ್ತಂ ದನ್ತೈಃ ಖಾದನ್ತಂ ಜಲೇಽವತೀರ್ಣಮುತ್ತರಣಮನಿಚ್ಛನ್ತಮುರಗೇಣ||೧೩||
View original
क्रोधनमनिशं निःश्वसन्तं भ्रमन्तमातपत्रात् त्रस्यन्तं रक्ताक्षं स्तब्धदृष्टिं जिह्वां लोलयन्तं सृक्किण्यौ लिहानमधोमुख शायिनं चलं वक्रगामिनं बिलमवलोक्य सर्पवदूर्ध्वं प्रसरन्तं जलौघघनदुन्नुभिस्वनैर्हृष्यन्तं क्षीरघृतगुडमधु स्नानमाल्यप्रियं गात्राणि कम्पयन्तं दन्तैः खादन्तं जलेऽवतीर्णमुत्तरणमनिच्छन्तमुरगेण||१३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಕ್ರೋಧನತ್ವಾದಿಗುಣಮುರಗೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ಅನಿಶಂ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣಂ ಜಿಹ್ವಾಂ ಲೋಲಯನ್ತಂ ಪರಿಲೋಲಯನ್ತಮ್| ಸೃಕ್ಕಿಣ್ಯಾವೋಷ್ಠಸನ್ಧೀ| ಬಿಲಂ ಛಿದ್ರಮವಲೋಕ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ಪವದೂರ್ಧ್ವಂ ಪ್ರಸರನ್ತಮ್| ಜಲೌಘಾದಿಸ್ವನೈರ್ಹೃಷ್ಯನ್ತಮ್| ಜಲೌಘಾದಿಸ್ವನೈರ್ಹೃಷ್ಯನ್ತಮ್| ಪ್ರಿಯಶಬ್ದಸ್ಯ ಕ್ಷೀರಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ|| ೧೩||
Adhikarana ಯಕ್ಷಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೪) · Śloka ೧೪
ಅಸಕೃತ್ ಸ್ವಪ್ನರೋದನಹಾಸನೃತ್ಯಗೀತಪಾಠಕಥಾನ್ನಪಾನಸ್ನಾನ ಮಾಲ್ಯಧೂಪಗನ್ಧರಕ್ತವಸ್ತ್ರರತಿಂ ರಕ್ತತ್ರಸ್ತವಿಪ್ಲುತಾಕ್ಷಂ ದ್ರುತಂ ಸಗರ್ವಂ ಮತ್ತಮಿವ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ವಸ್ತ್ರಾನ್ತಮುತ್ಕರ್ಷಯನ್ತಂ ಚಲಿತಾಗ್ರಹಸ್ತಂ ಬಹು ಭಾಷಿಣಂ ಸ್ತ್ರೀಲೋಲುಪಂ ಮದ್ಯಾಮಿಷಪ್ರಿಯಂ ಸನ್ನಹ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಂ ಮೃಗಯಮಾಣ ಮತಿಬಲಮವ್ಯಥಂ ಹೃಷ್ಟಂ ತುಷ್ಟಮಲ್ಪರೋಷಂ ಕಿಂ ಕಸ್ಮೈ ದದಾಮೀತಿ ವಾದಿನಂ ಶುಭಗನ್ಧಂ ವರ್ಚಸ್ವಿನಂ ದ್ವಿಜಾತಿವೈದ್ಯಪರಿಭಾವಿನಂ ರಹಸ್ಯ ಭಾಷಿಣಂ ಯಕ್ಷೇಣ||೧೪||
View original
असकृत् स्वप्नरोदनहासनृत्यगीतपाठकथान्नपानस्नान माल्यधूपगन्धरक्तवस्त्ररतिं रक्तत्रस्तविप्लुताक्षं द्रुतं सगर्वं मत्तमिव गच्छन्तं वस्त्रान्तमुत्कर्षयन्तं चलिताग्रहस्तं बहु भाषिणं स्त्रीलोलुपं मद्यामिषप्रियं सन्नह्य शस्त्रं मृगयमाण मतिबलमव्यथं हृष्टं तुष्टमल्परोषं किं कस्मै ददामीति वादिनं शुभगन्धं वर्चस्विनं द्विजातिवैद्यपरिभाविनं रहस्य भाषिणं यक्षेण||१४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಅಸಕೃತ್ಸ್ವಪ್ನಾದಿರತಿಂ ರಕ್ತಾಕ್ಷತ್ವಾದಿಗುಣಞ್ಚ ಯಕ್ಷೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ವಸ್ತ್ರಾನ್ತಮಞ್ಚಲಮ್| ಸನ್ನಹ್ಯ ಕಙ್ಕಟಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಯುದ್ಧಾಯ ಶಸ್ತ್ರಂ ಮಾರ್ಗಯನ್ತಮ್||೧೪||
Adhikarana ಯಕ್ಷವಿಶೇಷಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೫) · Śloka ೧೫
ತತ್ರಾಪಿ ಹೃಷಿತರೋಮಾಣಮೂರ್ಧ್ವೇಕ್ಷಣಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟನಯನಂ ಚಣ್ಡಂ ಪರುಷಂ ಮಹಾನಿನಾದಂ ಮಣಿವರೇಣ| ರಹೋಹಸಿತನೃತ್ಯಗೀತಾನ್ಯಾಚರನ್ತ ಮಾಕೀರ್ಣೇ ಮೌನಮಾಸೇವಮಾನಂ ವಿಕಟೇನ||೧೫||
View original
तत्रापि हृषितरोमाणमूर्ध्वेक्षणं प्रहृष्टनयनं चण्डं परुषं महानिनादं मणिवरेण| रहोहसितनृत्यगीतान्याचरन्त माकीर्णे मौनमासेवमानं विकटेन||१५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ತತ್ರಾಪೀತ್ಯಾದಿನಾ ಯಕ್ಷವಿಶೇಷಾಃ| ಹೃಷಿತರೋಮತ್ವಾದಿರೂಪಂ ಮಣಿವರಾಖ್ಯೇನ ಯಕ್ಷೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ರಹಃಪ್ರಭೃತ್ಯಾಚರನ್ತಮಾಕೀರ್ಣೇ ಜನಸಂಕುಲೇ ಮೌನಮಾಚರನ್ತಂ ವಿಕಟಾಖ್ಯೇನ ಯಕ್ಷೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್||೧೫||
Adhikarana ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೬) · Śloka ೧೬
ಹಾಸನೃತ್ತಪ್ರಿಯಮಾಕ್ರೋಶಿನಂ ಪ್ರಧಾವಿನಂ ದೇವದ್ವಿಜಭಿಷಗ್ದ್ವೇಷಿಣಂ ಮನ್ತ್ರ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾಭಿಧಾಯಿನಂ ಕಾಷ್ಠಶಸ್ತ್ರಾದಿಭಿಶ್ಚಾತ್ಮಾನಮಾಘ್ನನ್ತಂ ಛಿದ್ರಪ್ರಹಾರಿಣಂ ವೈದ್ಯರನ್ಧ್ರಾನ್ವೇಷಿಣಂ ಭೋಃಶಬ್ದವಾದಿನಂ ಪರುಷಂ ರೌದ್ರ ಚೇಷ್ಟಂ ಶೀಘ್ರಗಾಮಿನಂ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸೇನ| ತತ್ರಾಪಿ ವಿಕೃತಸ್ವರಂ ಭಾಷಯನ್ತಮುತ್ರಾಸಯನ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಂ ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷಿಣಂ ಬಹುಶ ಸ್ತೋಯಂ ಯಾಚನ್ತಂ ಯಜ್ಞಸೇನೇನ||೧೬||
View original
हासनृत्तप्रियमाक्रोशिनं प्रधाविनं देवद्विजभिषग्द्वेषिणं मन्त्र वेदशास्त्राभिधायिनं काष्ठशस्त्रादिभिश्चात्मानमाघ्नन्तं छिद्रप्रहारिणं वैद्यरन्ध्रान्वेषिणं भोःशब्दवादिनं परुषं रौद्र चेष्टं शीघ्रगामिनं ब्रह्मराक्षसेन| तत्रापि विकृतस्वरं भाषयन्तमुत्रासयन्तं ब्रह्मवादिनं संस्कृतभाषिणं बहुश स्तोयं याचन्तं यज्ञसेनेन||१६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಹಾಸನೃತ್ತಪ್ರಿಯಾದಿಗುಣಂ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ವೈದ್ಯಸ್ಯ ರನ್ಧ್ರಾನ್ವೇಷಿಣಂ ರನ್ಧ್ರಂ ಪ್ರಹರಣಾವಸರಮ್| ತತ್ರಾಪಿ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸೇಷು ಮಧ್ಯೇ ವಿಕೃತಸ್ವರಾದಿಗುಣಂ ಯಜ್ಞಸೇನಾಖ್ಯೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ಇತಿ ಯಕ್ಷಾಃ||೧೬||
Adhikarana ರಾಕ್ಷಸಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೭) · Śloka ೧೭
ಸಕ್ಱ್ರೋಧದೃಷ್ಟಿಂ ಭ್ರೂಕುಟಿಮುದ್ವಹನ್ತಂ ಭೈರವಾಸ್ಯಂ ತ್ವರಿತಮಭಿಧಾವನ್ತಂ ರುವನ್ತಂ ಸಸಮ್ಭ್ರಮಂ ಪ್ರಹರನ್ತಂ ನಷ್ಟನಿದ್ರಂ ನಿಶಾವಿಚಾರಿಣಮನ್ನ ದ್ವೇಷಿಣಮನಾಹಾರಮಪ್ಯತಿಬಲಿನಮನ್ನಕಾಲೇ ಹಸನ್ತಂ ನಿರ್ಲಜ್ಜಂ ಶೂರಂ ರೋಷಣಮಪ್ರಿಯವಾದಿನಮಶುಚಿಂ ಸ್ತ್ರೀಮದ್ಯಮಾಂಸರಕ್ತಮಾಲ್ಯಪ್ರಿಯಂ ರಕ್ತಮಾಮಿವಂ ವಾ ದೃಷ್ಟ್ವೋಷ್ಠೌ ಪರಿಲಿಹನ್ತಂ ದೀನಂ ಶಙ್ಕಿತಂ ಧಾವ ನ್ತಮಕಸ್ಮಾದ್ರುದನ್ತಂ ಹಸನ್ತಂ ಗಾಯನ್ತಂ ನೃತ್ಯನ್ತಂ ನಿರರ್ಥಕಂ ಪರಿ ಭಾಷಮಾಣಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ| ತತ್ರಾಪಿ ಪರುಷಚ್ಛವಿಂ ಭೂಮಿಂ ತಾಡಯನ್ತ ಮಕಸ್ಮಾದ್ರುದನ್ತಂ ವಿಶಾಖೇನ| ಭಿನ್ನಗದ್ಗದಕಣ್ಠಮಙ್ಗಾನಿ ಭಞ್ಜ ಯನ್ತಂ ಜಿಹ್ವಾಂ ಪರಿಲಿಹಾನಮಕ್ಷಮಾಲಯಾ ಜಪಮಾನಂ ಶೌಚಮಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಕುರ್ವಾಣಂ ಸಙಮೇನ| ಮೇಘವಿದ್ಯುದುದಯಾಯಾಸತೇ ಕ್ರುಧ್ಯನ್ತಂ ಜಲವೃಷ್ಟಿಂ ಸಮನ್ತಾನ್ಮನ್ಯಮಾನಂ ಶಕಟನಿಷ್ಪೀಡಿನಂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿನಾ| ಆಮ ಮಾಂಸಪಲಮೂಲಕಾಪೂಪಪರಮಾನ್ನಯಾಚಿನಂ ರೂಕ್ಷಚ್ಛವಿಂ ವಿರೂ ಪಾಕ್ಷೇಣ||೧೭||
View original
सक्ऱ्रोधदृष्टिं भ्रूकुटिमुद्वहन्तं भैरवास्यं त्वरितमभिधावन्तं रुवन्तं ससम्भ्रमं प्रहरन्तं नष्टनिद्रं निशाविचारिणमन्न द्वेषिणमनाहारमप्यतिबलिनमन्नकाले हसन्तं निर्लज्जं शूरं रोषणमप्रियवादिनमशुचिं स्त्रीमद्यमांसरक्तमाल्यप्रियं रक्तमामिवं वा दृष्ट्वोष्ठौ परिलिहन्तं दीनं शङ्कितं धाव न्तमकस्माद्रुदन्तं हसन्तं गायन्तं नृत्यन्तं निरर्थकं परि भाषमाणं राक्षसेन| तत्रापि परुषच्छविं भूमिं ताडयन्त मकस्माद्रुदन्तं विशाखेन| भिन्नगद्गदकण्ठमङ्गानि भञ्ज यन्तं जिह्वां परिलिहानमक्षमालया जपमानं शौचमभीक्ष्णं कुर्वाणं सङमेन| मेघविद्युदुदयायासते क्रुध्यन्तं जलवृष्टिं समन्तान्मन्यमानं शकटनिष्पीडिनं विद्युन्मालिना| आम मांसपलमूलकापूपपरमान्नयाचिनं रूक्षच्छविं विरू पाक्षेण||१७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಸಕ್ರೋಧದೃಷ್ಟಿತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ಭೈರವಂ ಭೀಷಣಮ್| ರುವನ್ತಂ ಶಬ್ದಂ ಕುರ್ವನ್ತಮ್| ಪ್ರಿಯಶಬ್ದಸ್ಯ ಸ್ತ್ರ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಅಕಸ್ಮಾದಿತಿ ಶಙ್ಕಿತಾದಿನಾಪಿ ಸಮ್ಬದ್ಧ್ಯತೇ| ತತ್ರಾಪಿ ರಾಕ್ಷಸೇಷು ಮಧ್ಯೇ ಪರುಷಚ್ಛವಿತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ವಿಶಾಖಾಖ್ಯೇನ ರಾಕ್ಷಸೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ಭಿನ್ನಗದ್ಗದಕಣ್ಠತ್ವಾದಿಯುಕ್ತಂ ಸಙ್ಗಮಾಖ್ಯೇನ ಗೃಹೀತಮ್| ಅಸತೇ ಅಭವತೇ ಮೇಘಾದ್ಯುದಯಾಯ ಕ್ರುಧ್ಯನ್ತಮೇವಮಾದಿಗುಣಂ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿನಾ ಗೃಹೀತಮ್| ಆಮಮಾಂಸಾದಿಯಾಚಿನಂ ರೂಕ್ಷಚ್ಛವಿಂ ಚ ವಿರೂಪಾಕ್ಷೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ಇತಿ ರಾಕ್ಷಸವಿಶೇಷಾಃ|| ೧೭||
Adhikarana ಪಿಶಾಚಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೮) · Śloka ೧೮
ಅಸ್ವಸ್ಥಚಿತ್ತಂ ನೈಕತ್ರ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ಪರಿಧಾವಿನಂ ದಯಿತನೃತ್ಯಗೀತ ಹಾಸೋಚ್ಛಿಷ್ಟಮದ್ಯಮಾಂಸಶೂನ್ಯನಿವಾಸರತಿಂ ಪುರಸ್ತಾದಭಿಘ್ನನ್ತಂ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸನಾದ್ದೀನಶಙ್ಕಿತವದನಂ ನಖೈರಾತ್ಮವಪುಷಿ ಲಿಖನ್ತಂ ನಷ್ಟ ಸ್ಮೃತಿಂ ಬದ್ಧಾಬದ್ಧಭಾಷಿಣಮಕಸ್ಮಾದ್ರುದನ್ತಂ ದುಃಖಾನ್ಯಾವೇದಯಮಾನ ಮುಧ್ವಸ್ತರೂಕ್ಷದೇಹಸ್ವರಂ ದುರ್ಗನ್ಧಮಶುಚಿಂ ನಗ್ನಂ ಮಲಿನಂ ರಥ್ಯಾಚೈಲ ತೃಣಾಭರಣಾಂ ಸಙ್ಕರಕೂಟಕಾಷ್ಠಾಶ್ವಾರೋಹಿಣಂ ಲೋಲಂ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ಪಿಶಾಚೇನ||೧೮||
View original
अस्वस्थचित्तं नैकत्र तिष्ठन्तं परिधाविनं दयितनृत्यगीत हासोच्छिष्टमद्यमांसशून्यनिवासरतिं पुरस्तादभिघ्नन्तं निर्भर्त्सनाद्दीनशङ्कितवदनं नखैरात्मवपुषि लिखन्तं नष्ट स्मृतिं बद्धाबद्धभाषिणमकस्माद्रुदन्तं दुःखान्यावेदयमान मुध्वस्तरूक्षदेहस्वरं दुर्गन्धमशुचिं नग्नं मलिनं रथ्याचैल तृणाभरणां सङ्करकूटकाष्ठाश्वारोहिणं लोलं बह्वाशिनं पिशाचेन||१८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಅಸ್ವಸ್ಥಚಿತ್ತತ್ವಾದಿಗುಣಂ ಪಿಶಾಚೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸನಂ ಸನ್ತರ್ಜನಮ್| ಆವೇದಯಮಾನಂ ಕಥಯನ್ತಮ್| ರಥ್ಯಾಚೈಲಂ ಮಾರ್ಗವಸ್ತ್ರ ಖಣ್ಡಿಕಾ| ಸಙ್ಕರಕೂಟಮವಕರನಿಕರಮ್| ಕಾಷ್ಠಮಯ್ಯಶ್ವಪ್ರತಿಕೃತಿಃ ಕಾಷ್ಠಾಶ್ವಃ|| ೧೮||
Adhikarana ಪ್ರೇತಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೧೯) · Śloka ೧೯
ತತ್ರಾಪಿ ಭೋಜನಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹಸನ್ತಂ ವಿಸ್ವರಂ ಕ್ರೋಶನ್ತಂ ನಿತ್ಯಭೀತಂ ಕಶ್ಮಲೇನ| ಸರ್ವಗಾತ್ರಾಣಿ ಸ್ಪನ್ದಯನ್ತಂ ಮುಹುರ್ಮುಹುರ್ಧಾವನ್ತಂ ಭೀಷ ಯಮಾಣಂ ಕುಶೇನ| ವೈದ್ಯ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕುಪ್ಯನ್ತಂ ಭ್ರಮದ್ಭೋಜಿನ ಬಹ್ವಾಶಿನಂ ಭಸ್ಮಗಣ್ಠನಶಯನಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋಮಾರ್ಗೇ ರುನ್ಧಾನಂ ಮೂತ್ರಪುರೀಷವಿಮರ್ದಿನಂ ನಿಸ್ತೇಜಸಾ| ಪ್ರೇತಾಕೃತಿಚೇಷ್ಟಾಗನ್ಧಂ ತೃಣಚ್ಛೇದಿನಂ ಭೀತಮಾಹಾರ ದ್ವೇಷಿಣಂ ಪ್ರೇತೇನ||೧೯||
View original
तत्रापि भोजनं दृष्ट्वा हसन्तं विस्वरं क्रोशन्तं नित्यभीतं कश्मलेन| सर्वगात्राणि स्पन्दयन्तं मुहुर्मुहुर्धावन्तं भीष यमाणं कुशेन| वैद्य दृष्ट्वा कुप्यन्तं भ्रमद्भोजिन बह्वाशिनं भस्मगण्ठनशयनं स्त्रियोमार्गे रुन्धानं मूत्रपुरीषविमर्दिनं निस्तेजसा| प्रेताकृतिचेष्टागन्धं तृणच्छेदिनं भीतमाहार द्वेषिणं प्रेतेन||१९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ತತ್ರಾಪಿ ಪಿಶಾಚಗ್ರಹೇಷ್ವಪಿ ಪ್ರೇತಾಕೃತೀತ್ಯಾದ್ಯನ್ತೇನ ಗ್ರನ್ಥೇನ ಕಶ್ಮಲಾದಿಭಿಃ ಪ್ರೇತಾನ್ತೈರ್ಗೃಹೀತಾನಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಸುಬೋಧಮ್| ಇತಿ ಪಿಶಾಚಾಃ||೧೯||
Adhikarana ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೨೦) · Śloka ೨೦
ಬಹುಪ್ರಲಾಪಮುಗ್ರವಾಕ್ಯಂ ವಿಲಮ್ಬಿತಗತಿಂ ಕೃಷ್ಣವದನಂ ಶೂನಪ್ರಲ ಮ್ಬವೃಷಣಂ ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡೇನ||೨೦||
View original
बहुप्रलापमुग्रवाक्यं विलम्बितगतिं कृष्णवदनं शूनप्रल म्बवृषणं कूष्माण्डेन||२०||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಬಹುಪ್ರಲಾಪಾದಿಗುಣಂ ಕುಷ್ಮಾಣ್ಡೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್||೨೦||
Adhikarana ಕಾಖೋರ್ದಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೨೧) · Śloka ೨೧
ನಗ್ನಂ ಧಾವನ್ತಮಕಸ್ಮಾದಶ್ಮಕಾಷ್ಠಾದಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಭ್ರಮನ್ತಂ ತೃಣ ಚೀರಮಾಲ್ಯನಿವಸನಮುತ್ರಸ್ತದೃಷ್ಟಿಂ ಪರುಷಾಭಿಧಯಿನಂ ಶ್ಮಶಾನ ಶೂನ್ಯೈಕವೃಕ್ಷರಥ್ಯಾನಿಷೇವಿಣಂ ತಿಲಾನ್ನಮದ್ಯಾಮಿಷಸಕ್ತದೃಷ್ಟಿಂ ಕಾಖೋರ್ದೇನ||೨೧||
View original
नग्नं धावन्तमकस्मादश्मकाष्ठादि गृहीत्वा भ्रमन्तं तृण चीरमाल्यनिवसनमुत्रस्तदृष्टिं परुषाभिधयिनं श्मशान शून्यैकवृक्षरथ्यानिषेविणं तिलान्नमद्यामिषसक्तदृष्टिं काखोर्देन||२१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ನಗ್ನತ್ವಾದಿಗುಣಂ ಕಾಖೋರ್ದಾಖ್ಯೇನ ಗ್ರಹೇಣಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ನಿವಸನಶಬ್ದಸ್ಯ ತೃಣಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬನ್ಧಃ| ಸಕ್ತಶಬ್ದಸ್ಯ ತಿಲಾನ್ನಾದಿಭಿಃ||೨೧||
Adhikarana ಮೌಕಿರಣಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೨೨) · Śloka ೨೨
ಉಗ್ರವಾದಿನಂ ರಕ್ತತ್ರಸ್ತನೇನ್ನಮನ್ನಾಭಿಲಾಷಿಣಮುದಕಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯಮಾನಂ ಮೌಕಿರಣೇನ||೨೨||
View original
उग्रवादिनं रक्तत्रस्तनेन्नमन्नाभिलाषिणमुदकं प्रार्थयमानं मौकिरणेन||२२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಉಗ್ರವಾಗಾದಿಯುತಂ ಮೌಕಿರಣೇನ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್|| ೨೨||
Adhikarana ವೇತಾಲಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೨೩) · Śloka ೨೩
ಸತ್ಯವಾದಿನಂ ಪರಿವೇಪಿನಂ ಧೂಪಗನ್ಧಮಾಲ್ಯರತಿಮತಿನಿದ್ರಾಲುಂ ವೇತಾ ಲೇನ||೨೩||
View original
सत्यवादिनं परिवेपिनं धूपगन्धमाल्यरतिमतिनिद्रालुं वेता लेन||२३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಸತ್ಯವಾಗಾದಿಗುಣಂ ವೇತಾಲೇನ ಗೃಹೀತಮಿತಿ ಜಾನೀಯಾತ್| ಪರಿವೇಪನಂ ಕಮ್ಪನಮ್||೨೩||
Adhikarana ಪಿತೃಗ್ರಹಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಾನಿ (೨೪) · Śloka ೨೪
ಅಪ್ರಸನ್ನದೃಷ್ಟಿಂ ಚಲನ್ನೇತ್ರಪಕ್ಷ್ಮಾಣಂ ಶಙ್ಕಿತೇಕ್ಷಣಂ ದೀನವದನಂ ಸಂ ಶುಷ್ಕತಾಲುಂ ನಿದ್ರಾಲುಂ ಪ್ರತಿಹತವಾಚಮಪಸವ್ಯವಸ್ತ್ರಮಲ್ಪಾಗ್ನಿ ಮರೋಚಕಿನಂ ತಿಲಗುಡಪಾಯಸಮಾಂಸರುಚಿಂ ಚ ಪಿತೃಗ್ರಹೇಣ||೨೪||
View original
अप्रसन्नदृष्टिं चलन्नेत्रपक्ष्माणं शङ्कितेक्षणं दीनवदनं सं शुष्कतालुं निद्रालुं प्रतिहतवाचमपसव्यवस्त्रमल्पाग्नि मरोचकिनं तिलगुडपायसमांसरुचिं च पितृग्रहेण||२४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಅಪ್ರಸನ್ನದೃಷ್ಟಿತ್ವಾದಿಗುಣಂ ಪಿತೃಗ್ರಹೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾತ್| ಅಪಸವ್ಯಮವಾಮಮ್| ರುಚಿಶಬ್ದಸ್ತಿಲಾದಿಭಿಃ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ತೇನ ತಿಲರುಚಿಂ ವಾ ಗುಡರುಚಿಂ ವಾ ಪಾಯಸರುಚಿಂ ವಾ ಮಾಂಸರುಚಿಂ ವಾ ಇತಿ|| ೨೪||
Adhikarana ಋಷ್ಯಾದ್ಯಾವಿಷ್ಟೇ ಲಕ್ಷಣಮ್ (೨೫) · Śloka ೨೫
ಋಷಿಗುರುವೃದ್ಧಸಿದ್ಧಾನಾಮಭಿಶಾಪಾನುಧ್ಯಾನಾನುರೂಪವಿಹಾರ ವ್ಯಾಹಾರಂ ತದ್ ಗ್ರಹೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾದಿತಿ||೨೫||
View original
ऋषिगुरुवृद्धसिद्धानामभिशापानुध्यानानुरूपविहार व्याहारं तद् ग्रहेण गृहीतं विद्यादिति||२५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಋಷ್ಯಾದೀನಾಮನ್ಯತಮಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ವಾಽಭಿಶಾಪಾನುಧ್ಯಾನಸ್ಯಾನುರೂಪೈಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಾನುಮಿತೈರ್ವಿಹಾರಾದಿಭಿರ್ಯುಕ್ತಸ್ತಂ ತದ್ಗೃಹೀತಮೇವ ವಿದ್ಯಾತ್| (ಯೋ ನರೋ ಗುರ್ವಾದೀನಾಂ ಶಾಪಸ್ಯಾನುಧ್ಯಾನೇನ 'ತೇ ಮಾಮೇವಂ ಶಪ್ತವನ್ತ' ಇತ್ಯಾದಿ ಸರ್ವದಾ ವ್ಯವಹರತಿ ತದ್ವಿಧಾಹಾರಚೇಷ್ಟೋ ವಾ ಭವತಿ ತಂ ಗುರ್ವಾದ್ಯನ್ಯತಮಗ್ರಹೇಣ ಗೃಹೀತಂ ವಿದ್ಯಾದಿತಿ ಕೈರಲೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ)||೨೫||
Adhikarana ಸಂಗ್ರಹಶ್ಲೋಕಃ (೨೬) · Śloka ೨೬
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನವಾಕ್ಚೇಷ್ಟಾಬಲಪೌರುಷಮ್| ಪುರುಷೇಽಪೌರುಷಂ ಯತ್ರ ತತ್ರ ಭೂತಗ್ರಹಂ ವದೇತ್||೨೬||
View original
भवति चात्र लक्षयेत् ज्ञानविज्ञानवाक्चेष्टाबलपौरुषम्| पुरुषेऽपौरुषं यत्र तत्र भूतग्रहं वदेत्||२६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಯತ್ರ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪುರುಷೇಽಪೌರುಷಮಪುರುಷೋಚಿತಂ ಜ್ಞಾನಾದಿಕಂ ವೈದ್ಯೋ ಲಕ್ಷಯೇತ್ ತತ್ರ ಭೂತಗ್ರಹಮಸ್ತೀತಿ ವದೇದಿತಿ ಸಾಧಾರಣಂ ಲಿಙ್ಗಮ್||೨೬||
Adhikarana ಅಸಾಧ್ಯಗ್ರಹಲಕ್ಷಣಮ್ (೨೭-೨೮) · Śloka ೨೮
ಕುಮಾರವೃನ್ದಾನುಗತಂ ನಗ್ನಮುದ್ಧತಮೂರ್ಧಜಮ್| ಅಸ್ವಸ್ಥಮನಸಂ ದೈರ್ಘ್ಯಕಾಲಿಕಂ ಸಗ್ರಹಂ ತ್ಯಜೇತ್||೨೭|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಭೂತವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೨೮||
View original
कुमारवृन्दानुगतं नग्नमुद्धतमूर्धजम्| अस्वस्थमनसं दैर्घ्यकालिकं सग्रहं त्यजेत्||२७|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे भूतविज्ञानीयो नाम सप्तमोऽध्यायः||२८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ಶಶಿಲೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ (ಇನ್ದು ಕೃತ)
ಕುಮಾರವೃನ್ದಾನುಗತಮಿತ್ಯಾದ್ಯಸಾಧ್ಯಗ್ರಹಲಕ್ಷಣಮ್ ||೨೭|| ಇತಿ ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾಮಹೋಪಾಧ್ಯಾಯೇನ್ದುವಿರಚಿತಾಯಾ- ಮಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹವ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಶಶಿಲೇಖಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಸಪ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ