Adhikarana அதாந்நஸ்வருபவிஜ்ஞாநீயோ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதோऽந்ந்ஸ்வருபவிஜ்ஞாநீயஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாऽஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातोऽन्न्स्वरुपविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माऽहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ரவஸ்ய பாநாந்நஸஂஸ்காராத்யுபயோக்யத்வாதந்நமுச்யதே-அதேதி|
Adhikarana (௧) ஶூகதாந்யவர்கஃ,ஶாலிபேதாஃ தேஷாஂ ஸாமாந்யகுணாஶ்ச (௨) · Śloka ௨
ரக்தோ மஹாநூ ஸகலமஸ்தூர்ணகஃ ஶகுநாஹதஃ| ஶாராமுகோ தீர்கஶூகோ லோக்ரஶூகஃ ஸுகந்திகஃ| புண்ட்ரஃ பாண்டுஃ புண்டரீகஃ ப்ரமோதோ கௌரஶாரிவௌ| கஞ்சநோ மஹிஷஃ ஶூகோ தூஷகஃ குஸுமாண்டகஃ| லாங்கலா லோஹவாலாக்யாஃ கர்தமாஃ ஶீதபீருகாஃ| பதங்காஸ்தபநீயாஶ்ச யே சாந்யே ஶாலயஃ ஶுபாஃ| ஸ்வாதுபாகரஸாஃ ஸ்நிக்தா வஷ்யா பத்தால்பவர்சஸஃ| கஷாயாநுரஸாஃ பத்யா லகவோ மூத்ரலா ஹிமாஃ||௨||
रक्तो महानू सकलमस्तूर्णकः शकुनाहृतः| शारामुख़ो दीर्घशूको लोघ्रशूकः सुगन्धिकः| पुण्ड्रः पाण्डुः पुण्डरीकः प्रमोदो गौरशारिवौ| कञ्चनो महिषः शूको दूषकः कुसुमाण्डकः| लाङ्गला लोहवालाख़्याः कर्दमाः शीतभीरुकाः| पतङ्गास्तपनीयाश्च ये चान्ये शालयः शुभाः| स्वादुपाकरसाः स्निग्धा वृष्या बद्धाल्पवर्चसः| कषायानुरसाः पथ्या लग़वो मूत्रला हिमाः||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶூகதாந்யாநாஞ்ச ப்ராதாந்யாதக்ரே பாடஃ| ரக்தாத்யாஸ்தபநீயாந்தா அந்யே ச தேஶகாலரஸாதிநா ரக்தாதிஸதஶாஃ ஶாலயஸ்தே ஸர்வே மதுரவிபாகரஸத்வாதியுக்தாஃ| ஏதே ச ஸர்வே நாநாதேஶப்ரஸித்தநாமாநஃ| பத்தஂ க்ரதிதஂ அல்பஂ ச வர்சஃ புரீஷஂ குர்வந்தீதி பத்தால்பவர்சஸஃ| ஸ்வபாவேநைவ ஶரீரே ஹிதாஃ|| ௨||
Adhikarana ஶூகஜேஶு ரக்தஶால்யாதீநாஂ யதோத்தரமவரத்வம் (௩) · Śloka ௩
ஶூகஜேஷு வரஸ்தத்ர ரக்தஸ்தஷ்ணாத்ரிதோஷஹா| மஹாஂஸ்தஂ சாநு கலமஸ்தஂ சாப்யநு ததஃ பரே||௩||
शूकजेषु वरस्तत्र रक्तस्तृष्णात्रिदोषहा| महांस्तं चानु कलमस्तं चाप्यनु ततः परे||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்ர ஶூகஜேஷு மத்யே ரக்தஶாலிஃ ஶ்ரேஷ்டஃ| தஷ்ணாநாஶநஸ்த்ரிதோஷநாஶநஶ்ச| ததோ ரக்தாதூநோ மஹாந்| ததோऽப்யூநஃ கலமஃ| அநேநைவ க்ரமேண பரே தூர்ணகாதயஃ பூர்வஸ்மாதுத்தரோ குணைரூந இத்யர்தஃ|| ௩||
Adhikarana யவகாதீநாஂ யதாபூர்வமவரத்வம் (௪) · Śloka ௪
யவகா ஹாயநஃ பாஂஸுவாப்யநைஷதகாதயஃ| ஸ்வாதூஷ்ணா குரவஃ ஸ்நிக்தாஃ பாகேऽம்லாஃ ஶ்லேஷ்மபித்தலாஃ| ஸஷ்டமூத்ரபுரிஷாஶ்ச பூர்வஂ பூர்வஂ ச நிந்திதாஃ||௪||
यवका हायनः पांसुवाप्यनैषधकादयः| स्वादूष्णा गुरवः स्निग्धाः पाकेऽम्लाः श्लेष्मपित्तलाः| सृष्टमूत्रपुरिषाश्च पूर्वं पूर्वं च निन्दिताः||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யவகாதயோ மதுரத்வாதியுக்தா யஶ்ச யஸ்மாத் பூர்வஃ ஸ தஸ்மாந்நிந்த்யஃ (ச௦ஸூ௦-௨௮-௧௨,ஸு௦ஸூ௦-௨௧-௨௩)|| ௪||
Adhikarana வ்ரீஹிஷு ஷஷ்டிகஸ்ய ஶ்ரைஷ்ட்யம் (௫) · Śloka ௫
ஸ்நிக்தோ க்ராஹி லகுஃ ஸ்வாதுஸ்த்ரிதோஷக்நஃ ஸ்திரோ ஹிமஃ| ஷஷ்டிகோ வ்ரீஹிஷு ஶ்ரேஷ்டோ கௌரஶ்சாஸிதகௌரதஃ||௫||
स्निग्धो ग्राहि लघुः स्वादुस्त्रिदोषघ्नः स्थिरो हिमः| षष्टिको व्रीहिषु श्रेष्ठो गौरश्चासितगौरतः||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஷஷ்டிகோ நாம வ்ரீஹிஃ ஸ்நிக்தத்வாதியுக்தாஃ| ஸ்திரஃ ஶரீரே அவ்யாபநஶீலஃ| ஸ ச ஸர்வவ்ரீஹிஷு ஶ்ரேஷ்டஃ| தஸ்ய ஷஷ்டிகஸ்ய த்வைவித்யஂகௌரஃ கஷ்ணகௌரஶ்ச, அஸிதகௌரதஃ கஷ்ணகௌராத் கௌரஃ ஶ்ரேஷ்டஃ|| ௫||
Adhikarana மஹாவ்ரீஹ்யாதீநாஂ ஷஷ்டிகாத் ஹீநகுணத்வம் (௬) · Śloka ௬
ததஃ க்ரமாந்மஹாவ்ரீஹிகஷ்ணவ்ரீஹிஜதூமுகாஃ| குக்கடாண்டகலாபாக்ஷபாராவதகஸூகராஃ| வரகோத்தாலகோஜ்ஜாலசீநஶாரததர்துராஃ| கந்தநாஃ குருவிந்தாஶ்ச குணைரல்பாந்தராஃ ஸ்மதாஃ||௬||
ततः क्रमान्महाव्रीहिकृष्णव्रीहिजतूमुखाः| कुक्कटाण्डकलाबाक्षपारावतकसूकराः| वरकोद्दालकोज्जालचीनशारददर्दुराः| गन्धनाः कुरुविन्दाश्च गुणैरल्पान्तराः स्मृताः||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ததஃ ஷஷ்டிகாத் குணைர்மஹாவ்ரீஹ்யாதயஃ க்ரமேணோநாஃ|| ௬||
Adhikarana இதரவ்ரீஹிகுணாஃ (௭) · Śloka ௭
ஸ்வாதுரம்லவிபாகோऽந்யோ வ்ரீஹிஃ பித்தகரோ குருஃ||௭||
स्वादुरम्लविपाकोऽन्यो व्रीहिः पित्तकरो गुरुः||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதேப்யஃ ஷஷ்டிகயவாதிப்யோऽந்யோநுக்தோ வ்ரீஹிர்மதுரஃ அம்லவிபாக பித்தகரோ குருஶ்ச|| ௭||
Adhikarana பாடலவ்ரீஹிகுணாஃ (௮) · Śloka ௮
பஹுமூத்ரபுரீஷோஷ்மா த்ரிதோஷஸ்த்வேவ பாடலஃ||௮||
बहुमूत्रपुरीषोष्मा त्रिदोषस्त्वेव पाटलः||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாடலோ நாம வ்ரீஹிஃ த்ரிதோஷகர ஏவ|| ௮||
Adhikarana கங்க்வாதிதணதாந்யாநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ கங்க்வாதீநாஂ விஶேஷகுணாஃ (௯) · Śloka ௯
கங்குகோத்ரவஜூர்ணாஹ்வகதீவருணபாதிகாஃ| ஶ்யாமாகதோயஶ்யாமாகஹஸ்திஶ்யாமாகஶில்பிகாஃ| ஶிஶிரோத்தாலநீவாரவரூகபரகோத்கடாஃ| மதூலிகாந்தநிர்கண்டீவேணுபர்ணீப்ரஶாந்திகாஃ| கவேதுகாண்டலௌஹித்யதோயபர்ணீமுகுந்தராஃ| கபபித்தஹரா ரூக்ஷஃ கஷாயமதுரா ஹிமாஃ| வாதலா பத்தவிண்மூத்ரா லகவோ லேகநாத்மகாஃ| பக்நஸந்தாநகத்தத்ர ப்ரியங்குர்பஂஹணீ குருஃ| கோரதூஷஃ பரஂ க்ராஹி ஸ்பர்ஶே ஶீதோ விஷாபஹஃ| உத்தாலகஸ்து வீர்யோஷ்ணோ நீவாரஃ ஶ்லேஷ்மவர்தநஃ| ஶீதவீர்யா விஶேஷேண ஸ்நிக்தா வஷ்யா மதூலிகா||௯||
कङ्गुकोद्रवजूर्णाह्वगदीवरुणपादिकाः| श्यामाकतोयश्यामाकहस्तिश्यामाकशिल्बिकाः| शिशिरोद्दालनीवारवरूकबरकोत्कटाः| मधूलिकान्तनिर्गण्डीवेणुपर्णीप्रशान्तिकाः| गवेधुकाण्डलौहित्यतोयपर्णीमुकुन्दराः| कफपित्तहरा रूक्षः कषायमधुरा हिमाः| वातला बद्धविण्मूत्रा लघवो लेखनात्मकाः| भग्नसन्धानकृत्तत्र प्रियङ्गुर्बृंहणी गुरुः| कोरदूषः परं ग्राहि स्पर्शे शीतो विषापहः| उद्दालकस्तु वीर्योष्णो नीवारः श्लेष्मवर्धनः| शीतवीर्या विशेषेण स्निग्धा वृष्या मधूलिका||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கங்க்வாதயஃ கபபித்தஹரத்வாதியுக்தாஃ| அதஏவ நிர்தாயதே| வ்ரீஹயோ விஶிஷ்டாஃ ஶூகதாந்யாஃ| ப்ரியங்குஃ, பக்நஸ்யாங்கஸ்ய ஸந்தாநஂ கரோதி| பஂஹணீ குர்வீ ச| கோரதூஷஃ கோத்ரவஃ அத்யர்தஸஂக்ரஹணஃ, ஸ்பர்ஶே ஶீதோ விஷஹரஶ்ச| உத்தாலகஸ்து உஷ்ணவீர்யஃ| நீவாரஃ ஶ்லேஷ்மவர்தநஃ| மதூலிகா அத்யர்தஂ ஶீதவீர்யா ஸ்நிக்தா வஷ்யா ச| ஸர்வத்ர சோத்ஸர்காபவாதோபபஂஹகவசநகல்பநா ச ஸ்வயஂ கல்பநீயா|| ௯||
Adhikarana யவாதீநாஂ குணாஃ (௧௦) · Śloka ௧௦
ரூக்ஷஃ ஶீதோ குருஃஸ்வாதுஃ ஸரோ விட்வாதகத்யவஃ| வஷ்யஃ ஸ்தைர்யகரோ மூத்ரமேதஃபித்தகபாஞ்ஜயேத்| பீநஸஶ்வாஸகாஸோருஸ்தம்பகண்டத்வகாமயாந்| குணைர்ந்யூநதரா ஜ்ஞேயா யவாதநு யவாஹ்வயாஃ| உஷ்ணாஃ ஸரா வேணுயவாஃ கஷாயா வாதபித்தலாஃ||௧௦||
रूक्षः शीतो गुरुःस्वादुः सरो विड्वातकृद्यवः| वृष्यः स्थैर्यकरो मूत्रमेदःपित्तकफाञ्जयेत्| पीनसश्वासकासोरुस्तम्भकण्ठत्वगामयान्| गुणैर्न्यूनतरा ज्ञेया यवादनु यवाह्वयाः| उष्णाः सरा वेणुयवाः कषाया वातपित्तलाः||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யவோ ரூக்ஷத்வாதிகுணயுக்தஃ|ஏதைஶ்ச த்வகாமயநாஶநாந்தைர்குணைஃ ஸ்வல்பைர்யுக்தா, அநுயவாஃ அநுயவாஃ அநுயவநாமாநோ யவாஃ| தே ச யவாகதயோ லோகே ப்ரஸித்தாஃ| வேணுப்ராந்தபவா யவா உஷ்நவீர்யாஃ ஸராஃ கஷாயரஸாஃ வாதபித்தலாஶ்ச||௧௦||
Adhikarana கோதூமகுணாஃ (௧௧) · Śloka ௧௧
வஷ்யஃ ஶீதோ குரூஃ ஸ்நிக்தோ ஜீவநோ வாதபித்தஹா| ஸந்தாநகாரி மதுரோ கோதூமஃ ஸ்தைர்யகத்ஸரஃ| பத்யா நந்தீஸுகீ ஶீதா கஷாயா மதுரா லகுஃ||௧௧||
वृष्यः शीतो गुरूः स्निग्धो जीवनो वातपित्तहा| सन्धानकारि मधुरो गोधूमः स्थैर्यकृत्सरः| पथ्या नन्दीसुखी शीता कषाया मधुरा लघुः||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோதூமோ வஷ்யத்வாதியுக்தஃ| ஜீவநஃ ஸௌப்யதாதுவத்வீகரஃ ஸந்தாநகாரி பக்நஸ்யோரூப்ரபதேஃ ஸந்தாநஂ கரோதி| நந்திமுகீ ஶரீரஹிதா ரஸே கஷாயமதுரா லக்வீ ச| இதி ஶூகதாந்யவர்கஃ|| ௧௧||
Adhikarana (௨) ஶிம்பிதாந்யவர்கஃ ஶிம்பீபரிசயஸ்தேஷாஂ ஸாமாந்யகுணாஶ்ச (௧௨) · Śloka ௧௨
ஶிம்பிஜா முத்கமங்கல்யவநமுத்கமகுஷ்டகாஃ| மஸூரகபலாடக்யஶ்சணகாஶ்ச பதக்விதாஃ| கஷாயஸ்வாதுலகவோ விபந்தாத்மாநகாரிணஃ| ரூக்ஷா பத்தமலாஃ ஶீதா விபாகே கடுகா ஹிதாஃ| பித்தாஸக்கபமேதஸ்ஸு ஸூபாலேபாதியோஜநாத்||௧௨||
शिम्बिजा मुद्गमङ्गल्यवनमुद्गमकुष्ठकाः| मसूरकफलाढक्यश्चणकाश्च पृथग्विधाः| कषायस्वादुलघवो विबन्धाध्मानकारिणः| रूक्षा बद्धमलाः शीता विपाके कटुका हिताः| पित्तासृक्कफमेदस्सु सूपालेपादियोजनात्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶிம்பிதாந்யமுச்யதே-முத்காத்யாஃ பதக்விதாஃ நாநாவிதாஃ| ரஸேந கஷாயமதுராஃ லகவஃ| தோஷவிபந்தமாத்மாநஂ ச குர்வந்தி| பத்தபுரீஷா| ஶீதவீர்யா விபாகே கடுகாஃ| போஜநாலேபபரிஷேகாதியோஜநா ச ரக்தபித்தஶ்லேஷ்மமேதஃஸு ஹிதாஃ பத்யாஃ|| ௧௨||
Adhikarana முத்ககுணாஃ (௧௩) · Śloka ௧௩
ஸூப்யாநாமுத்தமா முத்கா லகீயாஂஸோऽல்பமாருதாஃ| ஹரிதாஸ்தேஷ்வபிவரா||௧௩||
सूप्यानामुत्तमा मुद्गा लघीयांसोऽल्पमारुताः| हरितास्तेष्वपिवरा||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸூபே ஸாதுஃ ஸூப்யஃ| தேஷாஂ ஸூப்யாநாஂ முத்கா உத்தமாஃ ப்ரவராஃ| அதிலகவஃ ஸ்வல்பவாதலாஶ்ச| தேஷு முத்கேஷு மத்யே ஹரிதாஃ ஶாதவலவர்ணாஃ வராஃ ஶ்ரேஷ்டாஃ கஷ்ணாஸ்த்வவராஃ|| ௧௩||
Adhikarana மகுஷ்டமஸுரகுணாஃ (௧௪) · Śloka ௧௪
ஂஅகுஷ்டாஃ க்ரிமிகாரிணஃ| வர்ண்யாஃ பரஂ ப்ரலேபாத்யைர்மஸூரா க்ராஹிணோ பஶம்||௧௪||
ंअकुष्ठाः क्रिमिकारिणः| वर्ण्याः परं प्रलेपाद्यैर्मसूरा ग्राहिणो भृशम्||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மகுஷ்டாஸ்து கமிகராஃ| மஸூராஃ ப்ரலேபாதிபிர்யுக்தாஃ பரமத்யர்தேந வர்ணகராஃ| ஸஂக்ரஹணாஶ்ச|| ௧௪||
Adhikarana ராஜமாஷகுணாஃ (௧௫) · Śloka ௧௫
ராஜமாஷோ குருர்பூரிஶகத்ரூக்ஷோऽதிவாதஃ||௧௫||
राजमाषो गुरुर्भूरिशकृद्रूक्षोऽतिवातः||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ராஜமாஷோ குருஃ ப்ரபூதபுரீஷஃ ரூக்ஷோऽதிவாதலஶ்ச|| ௧௫||
Adhikarana குலத்தகுணாஃ (௧௬) · Śloka ௧௬
கஷாயஸ்வாதுரூக்ஷோஷ்ணா குலத்தா ரக்தபித்தலாஃ| பீநஸாஶ்வாஸகாஸார்ஶோஹித்மாநாஹகபாநிலாந்| க்நந்தி ஶுக்ராஶ்மரீஂ ஶுக்ரஂ தஷ்டிஂ ஶோபஂ ததோதரம்| க்ராஹிணோ லகவஸ்தீக்ஷ்ணா விபாகேऽம்லா விதாஹிநஃ||௧௬||
कषायस्वादुरूक्षोष्णा कुलत्था रक्तपित्तलाः| पीनसाश्वासकासार्शोहिध्मानाहकफानिलान्| घ्नन्ति शुक्राश्मरीं शुक्रं दृष्टिं शोफं तथोदरम्| ग्राहिणो लघवस्तीक्ष्णा विपाकेऽम्ला विदाहिनः||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குலத்தாஃ கஷாயமதுரா ரூக்ஷா உஷ்ணவீர்யாஃ ரக்தபித்தகரா பீநஸாதிநாஶநாஶ்ச| ஶுக்ராஶ்மரீஂ க்நந்தி| ஶுக்ரஂ ரேதஃ தேநாஶ்மரீ வக்ஷ்யமாணா (நி௦அ௦-௯)| தஷ்டிஂ தர்ஶநஶக்திஂ ச நாஶயந்தி| ஸஂக்ரஹணா லகவஸ்தீக்ஷ்ணா அம்லவிபாகா விதாஹிநஃ|| ௧௬||
Adhikarana நிஷ்பாவகுணாஃ (௧௭) · Śloka ௧௭
நிஷ்பாவஸ்து ஸரோ ரூக்ஷஃ கஷாயமதுரோ குருஃ| பாகேऽம்லோ வாதவிஷ்டம்பீ ஸ்தந்யமூத்ராஸ்ரபித்தகத்| உஷ்ணோ விதாஹீ தக்ஶுக்ரகபஶோபவிஷாபஹஃ||௧௭||
निष्पावस्तु सरो रूक्षः कषायमधुरो गुरुः| पाकेऽम्लो वातविष्टम्भी स्तन्यमूत्रास्रपित्तकृत्| उष्णो विदाही दृक्शुक्रकफशोफविषापहः||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நிஷ்பாவஸ்து ஸரத்வாதியுக்தஃ, வாதகரஃ, உஷ்ணவீர்யஃ, விதாஹீ தஶஂ-ரேதஃ-கபஃ-ஶோபஂ-விஷஞ்ச நாஶயதி| நிஷ்பாவோ ராஜஶிம்பிஃ|
Adhikarana மாஷகுணாஃ (௧௮) · Śloka ௧௮
மாஷஃ ஸ்நிக்தோ பலஶ்லேஷ்மமலபித்தகரஃ ஸரஃ| குருஷ்ணோऽநிலஹா ஸ்வாதுஃ ஶுக்ரவத்திர்விரேககத்||௧௮||
माषः स्निग्धो बलश्लेष्ममलपित्तकरः सरः| गुरुष्णोऽनिलहा स्वादुः शुक्रवृद्धिर्विरेककृत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மாஷஃ ஸ்நிக்தத்வாதியுக்தஃ| மலஂ புரீஷம்| ஶுக்ரஸ்ய ரேதஸோ வத்திஂ பஹுத்வஂ விரேகஂ பஹிஃப்ரேரணஂ ச கரோதி|| ௧௮||
Adhikarana காகாண்டோலாத்மகுப்தயோர்குணாஃ (௧௯) · Śloka ௧௯
பலாநி குணவத்வித்யாத் காகாண்டோலாத்மகுப்தயோஃ||௧௯||
फलानि गुणवद्विद्यात् काकाण्डोलात्मगुप्तयोः||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காகாண்டோலாத்மகுப்தயோஶ்ச பலாநி மாஷவத் குணைர்வித்யாத்| காகாண்டோலா கடபிஃ|| ௧௯||
Adhikarana குஶாம்ரஶிம்பிகுணாஃ (௨௦) · Śloka ௨௦
குஶாம்ரஶிம்பீ மதுரா வாதாபித்தஹரா ஹிமா||௨௦||
कुशाम्रशिम्बी मधुरा वातापित्तहरा हिमा||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குஶாம்ரஶிம்பீ நாம ஶிம்பிதாந்யம்| ஸா மதுரா வாதபித்தஹரா ஶீதவீர்யா ச|| ௨௦||
Adhikarana அநுக்தஶிம்பிதாந்யாநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ (௨௧) · Śloka ௨௧
மதுராஃ ஶீதலா குர்வ்யோ பலக்ந்யோ ரூக்ஷணாத்மிகாஃ| ஸ்நேஹாட்யா பலிபிர்போஜ்யா விவிதாஃ ஶிம்பிஜாதயஃ||௨௧||
मधुराः शीतला गुर्व्यो बलघ्न्यो रूक्षणात्मिकाः| स्नेहाढ्या बलिभिर्भोज्या विविधाः शिम्बिजातयः||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அநுக்தாநாஂ ஸாமாந்யகுணமுச்யதே| விவிதாஃ ஶிம்பிஜாதயோ மதுராஃ ஶீதவீர்யா குர்வ்யோ பலக்ந்யோ ரௌக்ஷ்யாபாதநஸ்வபாவாஃ| தாஶ்ச ஸ்நேஹாட்யா கதாதிபஹலாஃ ஸத்யோ பலவத்பிஃ புருஷைர்போஜ்யாஃ|| ௨௧||
Adhikarana திலகுணாஃ (௨௨) · Śloka ௨௨
ஸ்நிக்தோஷ்ணதிக்தகடுகஃ கஷாயமதுரஸ்திலஃ| மேத்யஃ கேஶ்யோ குருர்வர்ண்யஃ ஸ்பர்ஶஶீதோऽநிலாபஹஃ| அல்பமூத்ரஃ கடுஃ பாகே மேதாக்நிகபபித்தகத்| கஷ்ணஃ ப்ரஶஸ்தஸ்தமநு ஶுக்லஸ்தமநு சாருணஃ||௨௨||
स्निग्धोष्णतिक्तकटुकः कषायमधुरस्तिलः| मेध्यः केश्यो गुरुर्वर्ण्यः स्पर्शशीतोऽनिलापहः| अल्पमूत्रः कटुः पाके मेधाग्निकफपित्तकृत्| कृष्णः प्रशस्तस्तमनु शुक्लस्तमनु चारुणः||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
திலஃ ஸ்நிக்தத்வாதியுக்தஃ| ரஸே திக்தாதியுக்தஃ| விபாகே கடுகஃ| மூத்ரஸ்யால்பத்வகரோऽல்பமூத்ரஃ| மேதாக்நிகபபித்தகரஶ்ச| மேதா ப்ரஜ்ஞா| தேஷு ச திலேஷு மத்யே கஷ்ணதிலஃ ஶ்ரேஷ்டஃ| ததஃ ஶுக்லஃ ஊநஃ| ஶுக்லாதப்யருண ஊநதரஃ|| ௨௨||
Adhikarana அதஸீகுணாஃ (௨௩) · Śloka ௨௩
ஸ்நிக்தோமா ஸ்வாதுதிக்தோஷ்ணா கபபித்தகரீ குருஃ| தக்சுக்ரஹத்கடுஃ பாகே||௨௩||
स्निग्धोमा स्वादुतिक्तोष्णा कफपित्तकरी गुरुः| दृक्छुक्रहृत्कटुः पाके||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
உமா அதஸீ ஸ்நிக்தா ரஸேந மதுரதிக்தா, உஷ்ணவீர்யா கபபித்தகரீ குர்வீ ச தஶஂ ஶுக்ரஂ ச நாஶயதி, கடுவிபாகா ச|| ௨௩||
Adhikarana குஸும்பபீஜகுணாஃ (௨௪) · Śloka ௨௪
தத்வத்பீஜஂ குஸும்பஜம்||௨௪||
तद्वद्बीजं कुसुम्भजम्||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்வதுமாவத்குஸும்பபீஜம்|| ௨௪||
Adhikarana மாஷயவகயோரவரத்வஂ ஶிம்பிஶூக- தாந்யோர்வராவரத்வம் (௨௫) · Śloka ௨௫
மாஷோऽத்ர ஸர்வேஷ்வவரோ யவகஃ ஶூகஜேஷு ச||௨௫||
माषोऽत्र सर्वेष्ववरो यवकः शूकजेषु च||२५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத்ர ஶிம்பிதாந்யவர்கே மாஷஃ அஶ்ரேஷ்டஃ| ஶூகதாந்யமத்யே யவகஃ அஶ்ரேஷ்டஃ|| ௨௫||
Adhikarana நவபுராணாதிதாந்யகுணாஃஸூப்யஸ்ய லகுத்வாவ (௨௬) · Śloka ௨௬
நவஂ தாந்யமபிஷ்யந்தி ஸேக்யஂ கேதாரஜஂ ச யத்| லகு வர்ஷோஷிதஂ தக்தபூமிஜஂ ஸ்தலஸம்பம்| ஶீக்ரஜந்ம ததா ஸூப்யஂ நிஸ்துஷஂ யுக்திபர்ஜிதம்||௨௬||
नवं धान्यमभिष्यन्दि सेक्यं केदारजं च यत्| लघु वर्षोषितं दग्धभूमिजं स्थलसम्भम्| शीघ्रजन्म तथा सूप्यं निस्तुषं युक्तिभर्जितम्||२६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நவமகதஸஂவத்ஸரஂ தாந்யமபிஷ்யந்தி மாலிந்யேந ஸ்ரோதஸாஂ ஸ்ராவகம்| ததா ஸேக்யே பஹூதகே கேதாரே ஜாதமபிஷ்யந்தி| லகு வர்ஷோஷிதம்| ததா தக்தபூமிஜம்| ததா ஸ்தலஸம்பவஂ நிருதககேதாரஜம்| ஶீக்ர- ஜந்ம| அசிரகாலபாகம்| ததா ஸூப்யஂ முத்காதி துஷரஹிதஂ யுக்த்யா ச பர்ஜிதஂ ஸத் நிஸ்துஷம்| இதி ஶிம்பிதாந்யவர்கஃ|| ௨௬||
Adhikarana (௩) கதாந்நவர்கஃ மண்டபேயாதீநாஂ யதாபூர்வ லாகவம்| (௨௭) · Śloka ௨௭
மண்டபேயாவிலேபீநாமோதநஸ்ய ச லாகவம்| யதாபூர்வ||௨௭||
मण्डपेयाविलेपीनामोदनस्य च लाघवम्| यथापूर्व||२७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தாந்யாநாஂ ஸ்வரூபமுக்தம்| அநந்தரோக்தாநி ரக்தாதீநி ஸத்ஸ்வபி ஸ்வரூபகுணேஷு ஸஂயோகஸஂஸ்காரப்ரமாணாதிவிஶேஷேண குணாந்தரயோகமபி யாந்தி, தத்விஜ்ஞ்ஹாநார்தஂ கதாந்நவர்காரம்பஃ| மண்டாதீநாஂ யதாபூர்வஂ லகுத்வம்| தேநைததுக்தஂ பவதி-ஓதவமபேக்ஷ்ய லக்வீ விலேபிகா| ததோऽபி பேயா த்ரவா லகுதரா| ததோऽபி மண்டோऽத்யர்தத்ரவோ லகுஃ| ஓதநஸ்ய பூர்வகத்வாபாவாந்ந லகுத்வஂ ந குருத்வமுக்தம்|| ௨௭||
Adhikarana மண்டகுணாஃ (௨௮) · Śloka ௨௮
ஶிவஸ்தத்ர மண்டோ வாதாநுலோமநஃ| தங்காநிதோஷஶேஷக்நஃ பாசநோ தாதுஸாம்யகத்| ஸ்ரோதோமார்தவகத்ஸ்வேதீ ஸந்துக்ஷயதி சாநலம்||௨௮||
शिवस्तत्र मण्डो वातानुलोमनः| तृङ्गानिदोषशेषघ्नः पाचनो धातुसाम्यकृत्| स्रोतोमार्दवकृत्स्वेदी सन्धुक्षयति चानलम्||२८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏததேவ நிர்தாரயதி| மண்டோ வாதாஸ்யாநுலோமநஃ| தடாதிக்நஶ்ச| தோஷஸ்ய வமநவிரேசநாதிநா நிர்ஹதஸ்ய ஶேஷோ தோஷஶேஷஃ| பாசநோ தாதுஸாம்யகரஶ்ச| ஸ்ரோதோமார்தவஂ கரோதி| ஸ்வேதயத்யாக்நிஂ சோத்தீபயதி|| ௨௮||
Adhikarana பேயாகுணாஃ (௨௯) · Śloka ௨௯
க்ஷுத்தஷ்ணாக்லாநிதௌர்பல்யகுக்ஷிரோகஜ்வராபஹா| மலாநுலோமிநீ பத்யா பேயா தீபநபாசநீ||௨௯||
क्षुत्तृष्णाग्लानिदौर्बल्यकुक्षिरोगज्वरापहा| मलानुलोमिनी पथ्या पेया दीपनपाचनी||२९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பேயா க்ஷுதாதிஹரா|| ௨௯||
Adhikarana விலேபீகுணாஃ (௩௦) · Śloka ௩௦
விலேபீ க்ராஹிணீ ஹத்யா தஷ்ணாக்நீ தீபநீ ஹிதா| வ்ரணாக்ஷிரோகஸஂஶுத்ததுர்பலஸ்நேஹபாயிநாம்||௩௦||
विलेपी ग्राहिणी हृद्या तृष्णाघ्नी दीपनी हिता| व्रणाक्षिरोगसंशुद्धदुर्बलस्नेहपायिनाम्||३०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விலேபிகா ஸஂக்ராஹிணீ, ஹத்யா, தஷ்ணாக்நீ, தீபநீ ச வ்ரணாதீநாஂ ச ஹிதா| ஸஂஶுத்தஃ கதவமநவிரேசநஃ|| ௩௦||
Adhikarana ஓதநஸ்ய குருலாகவம் (௩௧) · Śloka ௩௧
ஸுதௌதஃ ப்ரஸ்ருதஃ ஸ்விந்நஸ்த்யக்தோஷ்மா சௌதநோ லகுஃ| யஶ்சாக்நேயௌஷதக்வாதஸாதிதோ பஷ்டதண்டுலஃ| விபரீதோ குருஃ க்ஷீரமாஂஸாத்யைர்யஶ்ச ஸாதிதஃ||௩௧||
सुधौतः प्रस्रुतः स्विन्नस्त्यक्तोष्मा चौदनो लघुः| यश्चाग्नेयौषधक्वाथसाधितो भृष्टतण्डुलः| विपरीतो गुरुः क्षीरमांसाद्यैर्यश्च साधितः||३१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்யக்தபாஷ்பஶ்ச லகுஃ| ஊஷ்மா பாஷ்போ ஜலபாகோ குருத்வஹேதுஃ| அத்யுஷ்ணாதிஶீதயோஃ ப்ரமாணாந்தராந்நிஷேதஃ| கேசித்ஸித்த்யுஷ்ணஸ்ய லகவமப்யுபகச்சந்தஃ ஸ்விந்நஃ| ஓதநஃ ஸுஷ்டு தௌதஃ ப்ரஸ்ரதுஃ| ஸ்விந்நஃ அத்யக்தோஷ்மா சேதி படந்தி| யத்ர சைஷாஂ புநருஷ்ணப்ரதிஷேதஃ, ஸ ஸித்திஶப்தாஶயஃ| யஶ்சோதந ஆக்நேயாநாஂ மரிசாதீநாஂ க்வாதேந ஸஂஸித்தஃ, ஸோऽபி லகுஃ| ததா பஷ்டைஸ்தண்டுலைஃ ஸித்த ஓதநோ லகுஃ| யதோக்தலக்ஷணாதோதநாத்விபரீதோ குருஃ| க்ஷீரமாஂஸாதிபிர்மதுரைர்யஶ்ச ஸாதிதஃ, ஸோऽபி குருஃ|| ௩௧||
Adhikarana த்ரவ்யக்ரியாதிபிஃ கதாந்நஸ்ய குருலாகவஂ பேயாதீநாஂ குணாஃ (௩௨) · Śloka ௩௨
இதி த்ரவ்யக்ரியாயோகமாநாத்யைஃ ஸர்வமாதிஶேத்||௩௨||
इति द्रव्यक्रियायोगमानाद्यैः सर्वमादिशेत्||३२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
இத்யநயா திஶா ஸர்வஂ கதாந்நஂ த்ரவஸ்ய ஸ்வரூபேண க்ரியயா ஸஂயோகேந ப்ரமாணேந ச போத்தவ்யம்| கிஂ ஸ்வரூபேண குணாநாஂ ஸ்வநிபந்தகேந உபபஂஹகேந ஸஂயோகிநா த்ரவ்யேண ஸஂயுக்தமிதி நாநாவிதவிகல்பநேந கதாந்நஸ்வரூபஂ ஜாநீயாத்|| ௩௨||
Adhikarana மாஂஸரகுணாஃ (௩௩) · Śloka ௩௩
ஶுஷ்யதாஂ வ்யாதிமுக்தாநாஂ ஶுத்தாநாஂ ஶுத்திகாஂக்ஷிணாம்| கஶக்ஷாமதோரஸ்கக்ஷீணதாத்விந்த்ரியௌஜஸாம்| தஷ்டிஶ்ரவணவஹந்யாயுர்பலவர்ணஸ்வரார்திநாம்| பக்நவிஶ்லிஷ்டஸஂதீநா வ்ரணிநாஂ வாதரோகிணாம்| ஹத்யஃ பத்யஂஃ பரஂ வஷ்யோ பஂஹணஃ ப்ரீணநோ ரஸஃ||௩௩||
शुष्यतां व्याधिमुक्तानां शुद्धानां शुद्धिकांक्षिणाम्| कृशक्षामतोरस्कक्षीणधात्विन्द्रियौजसाम्| दृष्टिश्रवणवहन्यायुर्बलवर्णस्वरार्थिनाम्| भग्नविश्लिष्टसंधीना व्रणिनां वातरोगिणाम्| हृद्यः पथ्यंः परं वृष्यो बृंहणः प्रीणनो रसः||३३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ரஸோ மாஂஸரஸஃ ஶுஷ்யதாதீநாஂ பத்யஃ| வ்யாதிமுக்தாநாஂ பலாதாநார்தம்| ஶுத்தாநாஂ கதவமநவிரேசநாநாஂ பேயாத்யந்தே| ஶுத்திகாங்க்ஷிணாஂ சாऽऽசரணீயஃ ஸஂஶோதநாநாஂ தேஹதோஷமார்தவாய|| ௩௩||
Adhikarana மௌத்கரஸகுணாஃ (௩௪) · Śloka ௩௪
மௌத்கஸ்து பத்யஃ ஸஂஶுத்தவ்ரணகண்டாக்ஷிரோகிணாம்||௩௪||
मौद्गस्तु पथ्यः संशुद्धव्रणकण्ठाक्षिरोगिणाम्||३४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மௌத்கஸ்து ரஸோ நிர்மாஂஸயூஷஃ ஸஂஶுத்தாதீநாஂ பத்யஃ|| ௩௪||
Adhikarana கௌலத்தரஸகுணாஃ (௩௫) · Śloka ௩௫
வாதாநுலோமீ கௌலத்தோ குல்மதூநிப்ரதூநிஜித்||௩௫||
वातानुलोमी कौलत्थो गुल्मतूनिप्रतूनिजित्||३५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கௌலத்தோ ரஸோ வாதமநுலோமயதி குல்மாதிநாஶநஂ ச| தூநிப்ரதூநீ ரோகௌ குல்மநிதாநே வக்ஷ்யமாணலக்ஷணௌ (நி௦அ௦-௧௧)|| ௩௫||
Adhikarana மாஷஸூபகுணாஃ (௩௬) · Śloka ௩௬
ப்ரபூதாப்யந்தரமலோ மாஷஸூபஃ பரஂ ஸ்மதஃ||௩௬||
प्रभूताभ्यन्तरमलो माषसूपः परं स्मृतः||३६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மாஷஸூபஃ பரமத்யர்தமாந்தரஂ மலஂ புரீஷஂ ப்ரபூதஂ கரோதி| மாஷாணாஂ பஹுமலத்வே உக்தோऽபி அந்யேப்யஸ்தத்விகதிப்யஃ ஸூபஸ்யாதிஶயக்யாபநார்தஂ வசநம்|| ௩௬||
Adhikarana கலகாம்பலிககுணாஃ (௩௭) · Śloka ௩௭
கலகாம்பலிகௌ ஹத்யௌ ச்சேதிநௌ ஸ்வௌஷதாநுகௌ||௩௭||
खलकाम्बलिकौ हृद्यौ च्छेदिनौ स्वौषधानुगौ||३७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கலகாம்பலிகௌ ஹத்யௌ ச்சேதிநௌ ஸ்வஸஂஸ்காரகௌஷதகுணயுக்தௌ ச|| ௩௭||
Adhikarana ரஸயூஷகலாநாஂ லக்ஷணாநி (௩௮) · Śloka ௩௮
பிஶிதேந ரஸஸ்தத்ர யூஷோ தாந்யைஃ கலஃ பலைஃ||௩௮||
पिशितेन रसस्तत्र यूषो धान्यैः खलः फलैः||३८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ரஸாதீநாஂ வ்யவஹாரார்தஂ லக்ஷணமுச்யதே| பிஶிதேந மாஂஸேந யஃ க்ரியதே ஸ ரஸஃ| தாந்யைர்முத்காதிபிஃ க்ரியதே ஸ யூஷஃ| பலைர்பதராதிபிர்யஃ க்ரியதே ஸ கலஃ|| ௩௮||
Adhikarana காம்பலிகலக்ஷணம் (௩௯) · Śloka ௩௯
மூலைஶ்ச திலகல்காம்லப்ராயஃ காம்பலிகஃ ஸ்மதஃ||௩௯||
मूलैश्च तिलकल्काम्लप्रायः काम्बलिकः स्मृतः||३९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மூலைஸ்திலைஸ்திலகல்காத்யைஶ்ச கதோ தாடிமாத்யம்லப்ராயஃ காம்பலிகஃ|| ௩௯||
Adhikarana மாஂஸரஸாதீநாஂ கதாகதலக்ஷணம் (௪௦) · Śloka ௪௦
ஜ்ஞேயாஃ கதாகதாஸ்தே து ஸ்நேஹாதியுதவர்ஜிதாஃ||௪௦||
ज्ञेयाः कृताकृतास्ते तु स्नेहादियुतवर्जिताः||४०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தே து ரஸாதயோ யதாஸங்க்யேந ஸ்நேஹாதியுதவர்ஜிதாஃ கதாகதா ஜ்ஞேயாஃ| தேநைததுக்தஂ பவதி- ஸ்நேஹாதிபிர்பர்ஜநேந ஶுண்ட்யாதிநா ச ஸஂஸ்கதாஃ கதஶப்தவாச்யாஃ| விபரீதாஃ அகதாஃ|| ௪௦||
Adhikarana தகலாவணிகலக்ஷணம் (௪௧) · Śloka ௪௧
அல்பமாஂஸாதயஃ ஸ்வச்சா தகலாவணிகாஃ ஸ்மதாஃ||௪௧||
अल्पमांसादयः स्वच्छा दकलावणिकाः स्मृताः||४१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யே ஸ்வல்பேந மாஂஸேந ஸ்வல்பைஶ்ச ஶுண்ட்யாதிபிஃ க்ரியந்தே ஸ்வச்சாஶ்ச தே ரஸாதயோ தகலாவணிகாஃ|| ௪௧||
Adhikarana யூஷாதீநாமுத்தரோத்தரஂ குருத்வம் (௪௨) · Śloka ௪௨
வித்யாத்யூஷே ரஸே ஸூபே ஶாகே சைவோத்தரோத்தரம்| கௌரவஂ தநுஸாந்த்ராம்லஸ்வாதுஷ்வேஷு பதக் ததா||௪௨||
विद्याद्यूषे रसे सूपे शाके चैवोत्तरोत्तरम्| गौरवं तनुसान्द्राम्लस्वादुष्वेषु पृथक् तथा||४२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யூஷரஸஸூபஶாகாநாஂ யதோத்தரமேவ கௌரவஂ விஜ்ஞேயஂ த்ரவ்யகுணஸாம்யேऽபி| ததா தநுஸாந்த்ராம்லஸ்வாதுஷு ச பதக் யதோத்தரமேவ கௌரவஂ விஜ்ஞேயமிதி| தேநைததுக்தஂ பவதி- தநுப்யோ ரஸாதிப்யஃ ஸாந்த்ரா கநா குரவஃ| அம்லேப்யஶ்ச மதுரா இதி|| ௪௨||
Adhikarana திலபிண்யாகவிகத்யாதீநாஂ குணாஃ (௪௩) · Śloka ௪௩
திலபிண்யாகவிகதிஃ ஶுஷ்கஶாகஂ விரூடகம்| சாண்டாகீவடகஂ தக்க்நஂ தோஷலஂ க்லபநஂ குரு||௪௩||
तिलपिण्याकविकृतिः शुष्कशाकं विरूढकम्| चाण्डाकीवटकं दृग्घ्नं दोषलं ग्लपनं गुरु||४३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
திலபிண்யாகஸ்ய விகதிஃ ஶுஷ்கஶாகஂ விரூடகஂ சாண்டாகீவடகஂ ச தஷ்டிநாஶநஂ தோஷலஂ த்ரிதோஷகோபநஂ க்லாநிகரஂ குரு ச| விரூடகஂ அங்குரிதாநி பஷ்டாநி ஸஸ்யாநி| சாண்டாக்யா ஸஹஸாஸுதஂ முத்காதிவிடகஂ சாண்டாகீவடகம்|| ௪௩||
Adhikarana பர்படக்ஷாரபர்படயோர்குணாஃ (௪௪) · Śloka ௪௪
பர்படா லகவோ ரூச்யா லகீயாந் க்ஷாரபர்படஃ||௪௪||
पर्पटा लघवो रूच्या लघीयान् क्षारपर्पटः||४४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பர்படாபிதாநா பக்ஷ்யா லகவோ ருசிகராஶ்ச| தேப்யஶ்ச க்ஷாரபர்படோऽதிலகுஃ| யஃ ஸ்வர்சிகாதிஜலேந ஸஂஸ்க்ரியதே|| ௪௪||
Adhikarana ராகஷாடவயோகுணாஃ (௪௫) · Śloka ௪௫
ஹத்யா வஷ்யா ருசிகரா குரவோ ராகஷாடவாஃ| ப்ரீணநா ப்ரமதட்ச்சர்திமதமூர்ச்சாஶ்ரமச்சிதஃ||௪௫||
हृद्या वृष्या रुचिकरा गुरवो रागषाडवाः| प्रीणना भ्रमतृट्च्छर्दिमदमूर्च्छाश्रमच्छिदः||४५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ராகாஃ ஸிதாமத்வாதிகதாஃ| ஷாடவாஃ அம்லஸித்தஶாக்ஶர்கராதிகதாஃ| ஹத்யா வஷ்யா ருசிகரா குரவஶ்ச| ததா ப்ரீணநா மநஃப்ரீதிகராஃ, ப்ரமாதிநாஶநாஶ்ச|| ௪௫||
Adhikarana மந்தகுணாஃ ரஸாலாகுணாஃ (௪௭) · Śloka ௪௭
தட்ச்சர்திஶ்ரமநுந்மந்தஃ ஶீதஃ ஸத்யோபலப்ரதஃ| ப்ரமேஹக்ஷயகுஷ்டாநி ந ச ஸ்யுர்மந்தபாயிநஃ||௪௬|| ரஸாலா பஂஹணீ வஷ்யா ஸ்நிக்தா பல்யா ருசிப்ரதா||௪௭||
तृट्च्छर्दिश्रमनुन्मन्थः शीतः सद्योबलप्रदः| प्रमेहक्षयकुष्ठानि न च स्युर्मन्थपायिनः||४६|| रसाला बृंहणी वृष्या स्निग्धा बल्या रुचिप्रदा||४७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ரஸாலா காரமதிதேந மரிசஶர்கராதிஸஂயுக்தேந ச தத்நா கதாஃ பஹணீ தேஹஸ்ய பஹத்வகரீ வஷ்யத்வாதிகுணயுக்தா ச|| ௪௭||
Adhikarana பாநககுணாஃ (௪௮) · Śloka ௪௮
ஶ்ரமக்ஷுத்தட்க்லமஹரஂ பாநகஂ ப்ரீணநஂ குரு| விஷ்டம்பி மூத்ரலஂ ஹத்யஂ யதாத்ரவ்யகுணஂ ச தத்||௪௮||
श्रमक्षुत्तृट्क्लमहरं पानकं प्रीणनं गुरु| विष्टम्भि मूत्रलं हृद्यं यथाद्रव्यगुणं च तत्||४८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஞ்ச பாநகஂ ஶ்ரமாதிஹரஂ குரு விஷ்டம்பி முத்ரலஂ ஹத்யஞ்ச| தச்ச பாநகஂ யதாத்ரவ்யகுணஂ ஸ்வஸஂஸ்காரத்ரவ்யகுணஸஂயுக்தஞ்ச||௪௮||
Adhikarana லாஜாகுணாஃ (௪௯) · Śloka ௪௯
லாஜாஸ்தடூச்சர்த்யதீஸாரமேஹமேதஃகபச்சிதஃ| காஸபித்தோபஶமநா தீபநா லகவோ ஹிமாஃ||௪௯||
लाजास्तृटूच्छर्द्यतीसारमेहमेदःकफच्छिदः| कासपित्तोपशमना दीपना लघवो हिमाः||४९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லாஜாஸ்தடாதீந் ச்சிந்தந்தி நாஶயந்தி| காஸஂ பித்தஂ சோபஶமயந்தி| ஆக்நிதீப்திகராஃ லகவஃ ஶீதவீர்யாஶ்ச||௪௯||
Adhikarana பதுககுணாஃ (௫௦) · Śloka ௫௦
பதுகா குரவோ பல்யாஃ கபவிஷ்டம்பகாரிணஃ||௫௦||
पृथुका गुरवो बल्याः कफविष्टम्भकारिणः||५०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பதுகா குரூத்வாதியுக்தாஃ| ஹரிததாந்யாநி ஸதுஷபஷ்டமுஸலாஹிதாநி பதுகஶப்தவாச்யாநி|| ௫௦||
Adhikarana தாநாகுணாஃ (௫௧) · Śloka ௫௧
தாநாவிஷ்டம்பிநீ ருக்ஷா தர்பணீ லேகநீ குருஃ||௫௧||
धानाविष्टम्भिनी रुक्षा तर्पणी लेखनी गुरुः||५१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தாநா பஷ்டதாந்யாநி விஷ்டம்பிநீ ரூக்ஷாதிகுணயுக்தா ச|| ௫௧||
Adhikarana ஸக்துப்ரபதீநாஂ குணாஃ (௫௨) · Śloka ௫௨
கண்டநேத்ராமயக்ஷுத்தட்ஶ்ரமசர்திவ்ரணாபஹாஃ| ஸக்தவோ லகவஃ பாநாத் ஸத்ய ஏவ பலப்ரதாஃ| நிசயாத் கடிநா குர்வீ ப்ரோக்தா பிண்டீ மதுர்லகுஃ| ஸக்தூநாம் த்ரவதாயோகால்லகீயஸ்யவலேஹிகா| ஶஷ்குலீமோதகாதீநாஂ வ்யாக்யாதைவஂ ச கல்பநா||௫௨||
कण्ठनेत्रामयक्षुत्तृट्श्रमछर्दिव्रणापहाः| सक्तवो लघवः पानात् सद्य एव बलप्रदाः| निचयात् कठिना गुर्वी प्रोक्ता पिण्डी मृदुर्लघुः| सक्तूनाम् द्रवतायोगाल्लघीयस्यवलेहिका| शष्कुलीमोदकादीनां व्याख्यातैवं च कल्पना||५२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸக்தவஃ கண்டாமயநேத்ராமயாதிநாஶநா லகவஃ| உதகேந பீதாஶ்ச ஸத்ய ஏவ பலஂ குர்வந்தி| தேஷாம் ஸக்தூநாஂ பிண்டீ நிசயாத் ஸஂஹதத்வாத் யா கடிநா ஸா குர்வீ| யா து மதுஃ ஸா து லகுஃ| யே து ஸக்தவஃ உதகமிஶ்ராஃ அவலிஹ்ய புஜ்யந்தே ஸா அவலேஹிகா த்ரவத்வயோகாத் லகீயஸீ| ஶுஷ்கலீமோதகாதீநாஂ பக்ஷ்யாணாஂ சைவாநயைவ ஸஂயோகஸஂஸ்காரகாடிந்யாதிவிஶேஷதிஶா குணகல்பநா வ்யாக்யாதா|| ௫௨||
Adhikarana ஸக்துபக்ஷணே நியமாஃ (௫௩) · Śloka ௫௩
நோதகாந்தரிதாந்ந த்விர்ந நிஶாயாஂ ந கேவலாந்| ந புக்த்வா ந த்விஜைஶ்சித்வா ஸக்தூநத்யந்ந வா பஹுந்||௫௩||
नोदकान्तरितान्न द्विर्न निशायां न केवलान्| न भुक्त्वा न द्विजैश्छित्वा सक्तूनध्यन्न वा बहुन्||५३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸக்தூஂஶ்சைவஂவிதாந்நாத்யாத் உதகாந்தரிதாநுதகேந ஜலேநாந்தரிதாந் வ்யவஹிதாந்| ஆதௌ பிண்டீ மத்யே ஜலமந்தே ச பிண்டீத்யுதகாந்தரிதாந்| த்வௌ வாரௌத்விஃ|நிஶாயாஂ ரத்த்ர்யாம்| கேவலநுதகாதிரஹிதாந்| புக்த்வாசாந்யதோதநாதி| த்விஜைஶிசத்வா தந்தைஃ கரஸ்தாஂ பிண்டீஂ சித்வேத்யர்தஃ| பஹூஂஶ்ச ஸக்தூந்நாத்யாத்|| ௫௩||
Adhikarana கர்கந்துபதராதி ஸக்துகுணாஃ (௫௪) · Śloka ௫௪
கர்கந்துபதராதீநாஂ ஶ்ரமதஷ்ணாக்லமச்சிதஃ| ஸக்தபோऽம்லரஸா ஹகா யதாத்ரவ்யகுணாஶ்ச தே||௫௪||
कर्कन्धुबदरादीनां श्रमतृष्णाक्लमच्छिदः| सक्तबोऽम्लरसा हृघा यथाद्रव्यगुणाश्च ते||५४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கர்கந்துபதராதீநாஂ ச பலாதீநாஂ ஸக்தவஃ க்லமாதிச்சிதஃ அம்லரஸா ஹகாஶ்ச| தே ஸர்வே ஸக்தவஃ ப்ரகதித்ரவ்யகுணயுக்தாஃ|| ௫௪||
Adhikarana பிண்யாககுணாஃ (௫௫) · Śloka ௫௫
பிண்யாகோ க்லபநோ ரூக்ஷோ விஷ்டம்பீ தஷ்டிதூஷணஃ||௫௫||
पिण्याको ग्लपनो रूक्षो विष्टम्भी दृष्टिदूषणः||५५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பிண்யாகோऽக்ஷோடதிலாதீநாஂ நிஷ்பீடிததைலகல்கஃ க்லாநிகரோ விஷ்டம்பீ தஷ்டிவிகாரகரஶ்ச|| ௫௫||
Adhikarana வேஶவாரகுணாஃ (௫௬) · Śloka ௫௬
வேஶவாரோ குருஃ ஸ்நிக்தோ பலோபசயவர்தநஃ||௫௬||
वेशवारो गुरुः स्निग्धो बलोपचयवर्धनः||५६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வேஶவாரஃ நாகரதநிகாஜாஜ்யாதிஸஂஸ்கதஂ ஸூக்ஷ்மச்சிந்நஂ மாஂஸம்| ஸ குருஃ ஸ்நிக்தஃ பலவர்தநோऽங்கோபசயவர்தநஶ்ச|| ௫௬||
Adhikarana முத்காதிஜாநாஂ வேஶவாராணாஂ குணாஃ (௫௭) · Śloka ௫௭
முத்காஜிஜாஸ்து குரவோ யதாத்ரவ்யகுணாநுகாஃ||௫௭||
मुद्गाजिजास्तु गुरवो यथाद्रव्यगुणानुगाः||५७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
முத்காதிஜாஸ்து வேஶவாராஃ யே ஸூக்ஷ்மச்சிந்நைர்முத்கயவதாந்யாதிபிஃ க்ரியந்தே| லோகே ச பூரணமிதி ப்ரஸித்தாஃ, தே குருவஃ ப்ரகதித்ரவ்யகுணாஶ்ச| ஆதிக்ரஹணேந ஶிம்பிதாந்யாநாஞ்ச வரகஸூகராணாமுலுகாதீநாஞ்ச க்ரஹணம்|| ௫௭||
Adhikarana குகூலாதிபக்வாநாமபூபாநாஂ யதோத்தரஂ லகுத்வம்கார்யாதீநாஂ யதோத்தரஂ குருத்வம் (௫௮) · Śloka ௫௮
குகூலகர்பரப்ராஷ்டகந்த்வங்காரவிபாசிதாந்| ஏகயோநீந் ஸகூந்வித்யாதபூபாநுத்தரோத்தரம்| காரீ கேடரிகாத்யாஶ்ச குரவஶ்ச யதோத்தரம்||௫௮||
कुकूलकर्परभ्राष्टकन्द्वङ्गारविपाचितान्| एकयोनीन् सघून्विद्यादपूपानुत्तरोत्तरम्| घारी केडरिकाद्याश्च गुरवश्च यथोत्तरम्||५८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குகூலாதிஸித்தாநபூபாந் ஏகயோநீநேகஶாலிகாரணாந் ஸதோ யதோத்தரஂ லகூநிதி ஜாநீயாத்| தேநைததுக்தஂ பவதி-ஸஜாதீயாத் குகூலபக்வாத் கர்பரபக்வோ லகுரக்நிஸஂயோகநைகட்யாத்| கர்பரபக்வாச்ச ப்ராஷ்ட்ரபக்வஃ| ப்ராஷ்ட்ரபக்வாச்ச கந்துபக்வஃ| கந்துபக்வாச்ச அங்காரபக்வஃ| ஏகயோநிக்ரஹணஂ பிந்நயோநேஃ ஸமலாகவஶங்காநிராஸார்தம்| ஏகோ ஹ்யபூபோ குருஶாலியோநிஃ குகூலபக்வோऽந்யேந லகுஶாலியோநிநா குகூலபக்வேநைவ ந லாகவே ஸமஃ| ததா ஏகோ லகுஶாலியோநிஃ குகூலபக்வோऽந்யோ குருஶாலியோநிஃ கர்பரபக்வஶ்ச ஸமாவித்யர்தஃ| அநயா ச கல்பநயா ஸர்வமூஹ்யம்| குகூலோ பாஷ்பஸ்வேதஃ| க்ஷாரபாக இத்யந்யே| கர்பரோ ஜ்வாலாஸந்தப்தஃ கபாலஃ| ப்ராஷ்டஂ ப்ரஸித்தம்| கந்துஃ அங்காரதப்தா பித்திஃ| அங்காரஃ ஸ்வரூபேணைவ| இதி கதாந்நவர்கஃ|| ௫௮||
Adhikarana (௪) மாஂஸவர்கஃ மகவர்கஃ (௫௯) · Śloka ௫௯
ஹரிணைணகுரங்கர்ஶ்யகோகர்ணமகமாதகாஃ| காலபுச்சகசாருஷ்கவரபோதஶஶோரணாஃ| ஶ்வதஂஷ்ட்ராமஶரபகோஹகாரகஶம்பராஃ| கராலகதமாலௌ ச பஷதஶ்ச மகாஃ ஸ்மதாஃ||௫௯||
हरिणैणकुरङ्गर्श्यगोकर्णमृगमातृकाः| कालपुच्छकचारुष्कवरपोतशशोरणाः| श्वदंष्ट्रामशरभकोहकारकशम्भराः| करालकृतमालौ च पृषतश्च मृगाः स्मृताः||५९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அநந்தரஂ மாஂஸமுச்யதே-ஹரிணாதயஃ பஷதாந்தாஃ ஏகோநவிஂஶதிர்மகவிஜ்ஞேயாஃ|| ௫௯||
Adhikarana விஷ்கிரவர்கஃ (௬௦) · Śloka ௬௦
லாவவாதீகவர்தீரரக்தவர்த்மககக்குபாஃ| கபிஞ்ஜலோபசக்ராக்யாசகோரருருபாஹவஃ| வர்தகோ வர்திகா சேதி தித்திரிஃ க்ரகரஃ ஶிகீ| தாம்ரசூடாக்யவரககோநர்தகிரிவர்திகாஃ| ததா ஶாரபதேந்த்ராஹ்வவாரடாஶ்சேதி விஷ்கிராஃ||௬௦||
लाववातीकवर्तीररक्तवर्त्मककक्कुभाः| कपिञ्जलोपचक्राख्याचकोररुरुबाहवः| वर्तको वर्तिका चेति तित्तिरिः क्रकरः शिखी| ताम्रचूडाख्यवरकगोनर्दगिरिवर्तिकाः| तथा शारपदेन्द्राह्ववारटाश्चेति विष्किराः||६०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லாவாதயோ வாரடாந்தா ஏகவிஂஶதிராஹாரஸ்ய விகீர்ய விக்ஷிப்ய பக்ஷணாத் விஷ்கிராஃ| வர்திகா வர்தக்ஷாஞ்ஜாத்யந்தரே ந து நாம தஸ்ய ஸ்த்ரீ|| ௬௦||
Adhikarana ப்ரதுதவர்கஃ (௬௧) · Śloka ௬௧
ஶதபத்ரோ பங்கராஜஃ கோயஷ்டீ ஜீவஜீவகஃ| கஞ்ஜரீடகஹாரீததுர்நாமாரிகஶாக்ரஹாஃ| லட்வா லடூஷோ வடஹா கோக்ஷ்வேலோ டிண்டிமாணவஃ| ஜடீ துந்துபிபார்காரலோஹபஷ்டகுலிங்ககாஃ| ஶாரிகாஶுகஶார்ங்காசிரீடீககுயஷ்டிகாஃ| மஞ்ஜரீயகதாத்யூஹகோதாபுத்ரப்ரியாத்மஜாஃ| கலவிங்கஃ பரபதஃ கபோதோऽங்காரசூடகஃ| பாராவதஃ பாணவிக இத்யுக்தாஃ ப்ரதுதா த்விஜாஃ||௬௧||
शतपत्रो भृङ्गराजः कोयष्टी जीवजीवकः| खञ्जरीटकहारीतदुर्नामारिकृशाग्रहाः| लट्वा लडूषो वटहा गोक्ष्वेलो डिण्डिमाणवः| जटी दुन्दुभिपार्कारलोहपृष्ठकुलिङ्गकाः| शारिकाशुकशार्ङ्गाचिरीटीककुयष्टिकाः| मञ्जरीयकदात्यूहगोधापुत्रप्रियात्मजाः| कलविङ्कः परभृतः कपोतोऽङ्गारचूडकः| पारावतः पाणविक इत्युक्ताः प्रतुदा द्विजाः||६१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶதபத்ராதயஃ பாணவிகாந்தாஶ்சதுஸ்த்ரிஂஶதாஹாரஶ்ச ஶால்யாதேஃ ப்ரதுத்ய துண்டைராஹத்ய பக்ஷணாத் த்விஜாஃ ப்ரதுதாஃ ஸ்மதாஃ|| ௬௧||
Adhikarana பிலேஶயவர்கஃ (௬௨) · Śloka ௬௨
ஶ்வேதஃ ஶ்யாமஶ்சித்ரபஷ்டஃ காலகஃ காகுலீ மகஃ| பேகசில்லடகூசீகா கோதாஶல்யகஶாண்டகாஃ| வஷாஹிகதலீஶ்வாவிந்நகுலாத்யா பிலேஶயாஃ||௬௨||
श्वेतः श्यामश्चित्रपृष्ठः कालकः काकुली मृगः| भेकचिल्लटकूचीका गोधाशल्यकशाण्डकाः| वृषाहिकदलीश्वाविन्नकुलाद्या बिलेशयाः||६२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶ்வேதாத்யா நகுலாத்யாந்தா பிலே பூகர்பே நிஷதநாத் பிலேஶயாஃ|| ௬௨||
Adhikarana ப்ரஸஹவர்கஃ (௬௩) · Śloka ௬௩
கோகராஶ்வதரோஷ்ட்ராஶ்வத்வீபிஸிஂஹர்க்ஷவாநராஃ| மார்ஜாரமூஷிகவ்யாக்ரவகபப்ருதரக்ஷவஃ| லோபாகஜம்புகஶ்யேநசாஷோலூகஶ்வவாயஸாஃ| ஶஶக்நீபாஸகுரரகத்ரவேஶ்யகுலிங்ககாஃ| தூமிகா மதுஹா சேதி ப்ரஸஹாமகபக்ஷிணஃ||௬௩||
गोखराश्वतरोष्ट्राश्वद्वीपिसिंहर्क्षवानराः| मार्जारमूषिकव्याघ्रवृकबभ्रुतरक्षवः| लोपाकजम्बुकश्येनचाषोलूकश्ववायसाः| शशघ्नीभासकुररगृध्रवेश्यकुलिङ्गकाः| धूमिका मधुहा चेति प्रसहामृगपक्षिणः||६३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கவாதயாஃ மதுஹாந்தாஃ கேசித்பக்ஷிணஃ கேசிந்மகாஃ| ஜாத்யா ப்ரஸஹ்யாஹத்ய பக்ஷணாச்ச ப்ரஸஹாஃ ஸ்மதாஃ|| ௬௩||
Adhikarana மஹாமகாஃ (௬௪) · Śloka ௬௪
மஹிஷந்யங்குரோஹீதவராஹருருவாரணாஃ| ஸுமரஶ்சமரஃ கட்கோ கவயஶ்ச மஹாமகாஃ||௬௪||
महिषन्यङ्कुरोहीतवराहरुरुवारणाः| सुमरश्चमरः खड्गो गवयश्च महामृगाः||६४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மஹிஷாதயோ கவயாந்தா தஶ மஹாமகஶப்தவாச்யாஃ|| ௬௪||
Adhikarana ஜலசாரிவர்கஃ (௬௫) · Śloka ௬௫
ஹஂஸஸாரஸகாதம்பபககாரண்டவப்லவாஃ| மணாலகண்டசக்ராஹ்வபலாகா ரக்தஶீர்ஷகாஃ| உத்க்ரோஶபுண்டரீகாக்ஷஶராரீமணிதுண்டகாஃ| காகதுண்டகநாராவமத்குக்ரௌஞ்சாம்புகுக்குடாஃ| நஂத்யாஸ்யமல்லிகாத்யாஶ்ச பக்ஷிணோ ஜலசாரிணஃ||௬௫||
हंससारसकादम्बबककारण्डवप्लवाः| मृणालकण्ठचक्राह्वबलाका रक्तशीर्षकाः| उत्क्रोशपुण्डरीकाक्षशरारीमणितुण्डकाः| काकतुण्डघनारावमद्गुक्रौञ्चाम्बुकुक्कुटाः| नंद्यास्यमल्लिकाद्याश्च पक्षिणो जलचारिणः||६५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹஂஸாதயோ மல்லிகாத்யந்தாஶ்ச ஜல ஏவ சரணாத் ஜலசாரிணஃ|| ௬௫||
Adhikarana மத்ஸ்யவர்கஃ (௬௬) · Śloka ௬௬
மத்ஸ்யாரோஹிதபாடீநகூர்மகும்பீரகர்கடாஃ| ஶுக்திஶங்ஹ்கோத்ருஶம்பூகஶபரீவர்த்மிசந்த்ரிகாஃ| போலூகீநக்ரமகரஶிஶுமாரதிமிங்கலாஃ| ராஜீ சிலிசிமாத்யாஶ்ச மாஂஸமித்யாஹுரஷ்டதா||௬௬||
मत्स्यारोहितपाठीनकूर्मकुम्भीरकर्कटाः| शुक्तिशङ्ह्खोद्रुशम्बूकशफरीवर्त्मिचन्द्रिकाः| बोलूकीनक्रमकरशिशुमारतिमिङ्गलाः| राजी चिलिचिमाद्याश्च मांसमित्याहुरष्टधा||६६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ரோஹிதாதயஶ்சிலிசிமாத்யாந்தாஃ ஜலோத்பவா மத்ஸ்யாஃ| இத்யஷ்டிபிஃ ப்ரகாரைராசார்யா மாஂஸமாஹுஃ|| ௬௬||
Adhikarana அஜாவ்யோஃ யோஜ்யநிஶ்சயஃ (௬௭) · Śloka ௬௭
யோநிஷ்வஜாவீ வ்யாமிஶ்ரகோசரத்வாதநிஶ்சிதே||௬௭||
योनिष्वजावी व्यामिश्रगोचरत्वादनिश्चिते||६७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதாஸு சாஷ்டாஸு மாஂஸயோநிஷு மத்யே மிஶ்ரயோநித்வாந்மிஶ்ரவிஷயத்வாதஜாவீ அநிஶ்சிதே| தே ஹி ஜாங்கலேऽபி தேஶே ஸம்யக்வர்தேதே ஆநூபேऽபி| யத்யபி தித்திரிருபயசரஸ்ததாபி ஸதைவ தத்ஸ்வபாவத்வாத்வர்கேப்யஃ பதங்நோக்தஃ| அஜா அவயஶ்ச கேசித்தந்வநி கேசதாநூப இதி பதகுக்தே| யேஷாஂ ச நாமபர்யாயாஃ நாநாதேஶப்ரஸித்தாஃ கிராதகைவர்தாதிப்யஃ அபப்ரஂஶஸஂஸ்காரணாச்ச ஜ்ஞாதவ்யாஃ| வர்திகா வர்தகாஜ்ஜாத்யந்தரஂ, ந து தஸ்ய ஸ்த்ரீ|| ௬௭||
Adhikarana மாஂஸஸ்ய த்ரைவித்யாதி (௬௮) · Śloka ௬௮
அத்யாந்த்யா ஜாங்ஹ்கலாநூபா மத்யௌ ஸாதாரணௌ ஸ்மதௌ| விகீர்யாதிக்ரியாயோகைர்பக்ஷணாத்விஷ்கிராதயஃ||௬௮||
अद्यान्त्या जाङ्ह्गलानूपा मध्यौ साधारणौ स्मृतौ| विकीर्यादिक्रियायोगैर्भक्षणाद्विष्किरादयः||६८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏஷாஂ ச வர்காணாஂ மத்யே ஆத்யாஸ்த்ரயோ மகவிஷ்கிரப்ரதுதாஃ ஜாங்கலாஃ ஜாங்கலஶப்தவாச்யாஃ| அந்த்யாஸ்த்ரயஃ மஹாமகஜலசரமத்ஸ்யா ஆநூபாஃ| மத்யௌ த்வௌ பிலேஶயப்ரஸஹௌ ஸதாரணௌ| விகீர்ய பக்ஷணக்ரியாயோகாத்விஷ்கிராதீநி நாமாநீத்யுக்தம்|| ௬௮||
Adhikarana ஜாங்கலமாஂஸகுணாஃ (௬௯) · Śloka ௬௯
தத்ர பத்தமலா ருச்யா மாஂஸாநாமுத்தமா ஹிமாஃ| கஷாயஸ்வாதுவிஶதா லகவோ ஜாங்கலா ஹிதாஃ| பித்தோத்தரே வாதமத்யே ஸந்நிபாதே கபாநுகே||௬௯||
तत्र बद्धमला रुच्या मांसानामुत्तमा हिमाः| कषायस्वादुविशदा लघवो जाङ्गला हिताः| पित्तोत्तरे वातमध्ये सन्निपाते कफानुगे||६९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்ர ஜாங்கலா மலஂ புரீஷஂ பத்தஂ குர்வந்தி| ருசிகராஃ மாஂஸாநாஂ சோத்தமாஃ| ஶீதவீர்யா ரஸே கஷாயமதுராஃ விஷதா லகவஃ| ஸந்நிபாதே ச ஹிதாஃ கிம்பூத இத்யாஹ-பித்தோத்தர இத்யாதி| யஸ்மிந் ஸந்நிபாதே பித்தமுத்தரமதிகஂ வாதோ மத்யஃ கபஶ்ச ஸ்வல்பஃ|| ௬௯||
Adhikarana ஹரிணைணயோர்வர்ணாஃ குணாஶ்ச (௭௦) · Śloka ௭௦
தாம்ரோऽத்ர ஹரிணஃ கஷ்ணஸ்த்வேணோ ஹத்யஸ்த்ரிதோஷஜித்| லகீயாந் ஷட்ரஸஶ்சாஸௌ||௭௦||
ताम्रोऽत्र हरिणः कृष्णस्त्वेणो हृद्यस्त्रिदोषजित्| लघीयान् षड्रसश्चासौ||७०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத்ர சைணஹரிணாவாகத்யா ஸதஶௌ| கேவலஂ தாம்ரவர்ணோ ஹரிணஃ| கஷ்ணவர்ணஸ்த்வேணஃ| அஸாவேணோ ஹத்யஸ்த்ரிதோஷஹரஃ, அதிலகுஃ, ஷட்ரஸஶ்ச|| ௭௦||
Adhikarana ஶஶகுணாஃ (௭௧) · Śloka ௭௧
க்ராஹி ரூக்ஷோ ஹிமஃ ஶஶஃ| கடுபாகோऽக்நிகத் பத்யஃ ஸந்நிபாதேऽநிலாவரே||௭௧||
ग्राहि रूक्षो हिमः शशः| कटुपाकोऽग्निकृत् पथ्यः सन्निपातेऽनिलावरे||७१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶஶஸ்து ஸஂக்ரஹணோ ரூக்ஷஃ ஶீதவீர்யஃ கடுவிபாகோऽக்நிவத்திகத், ஊநவாயௌ ஸந்நிபாதே ச பத்யஃ|| ௭௧||
Adhikarana லாவகபிஞ்ஜலயோர்குணாஃ (௭௨) · Śloka ௭௨
தத்வல்லவோऽப்யரூக்ஷஸ்து கிஞ்சித்ரூக்ஷஃ கபிஞ்ஜலஃ||௭௨||
तद्वल्लवोऽप्यरूक्षस्तु किञ्चिद्रूक्षः कपिञ्जलः||७२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லாவோऽபி தத்வத் ஶஶவத்| கேவலமஸாவரூக்ஷஃ| கபிஞ்ஜலஃ கிஞ்சித்ரூக்ஷஃ|| ௭௨||
Adhikarana வந்யபாராவதகபோதயோர்குணாஃ (௭௩) · Śloka ௭௩
பாராவதாஃ கபோதாஶ்ச தத்வத்வந்யாஃ ஸுபூஜிதாஃ||௭௩||
पारावताः कपोताश्च तद्वद्वन्याः सुपूजिताः||७३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாராவதகபோதௌ வநஜாதௌ பத்யௌ| கஹபதாவபத்யௌ|| ௭௩||
Adhikarana வர்தகாதீநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ (௭௪) · Śloka ௭௪
ஈஷதுஷ்ணகுருஸ்நிக்தா பஂஹணா வர்தகாதயஃ||௭௪||
ईषदुष्णगुरुस्निग्धा बृंहणा वर्तकादयः||७४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வர்தகாத்ப்ரபதி யாவஜ்ஜாங்கலபரிஸமாப்தி தாவத்ஸர்வே ஔஷ்ண்யேந குருத்வேந ஸ்நிக்தத்வேந ச ஈஷத் ஸ்வல்பஂ யுக்தாஃ|| ௭௪||
Adhikarana தித்திரிகுணாஃ (௭௫) · Śloka ௭௫
தித்திரிஸ்தேஷ்வபி வரோ மேதாக்நிபலஶுக்ரக க்ராஹீ வர்ண்யோऽநிலோக்தஸந்நிபாதஹரஃ பரம்| தந்வாநூபவிசாரித்வாத் ஸ்நிக்தோஷ்ணாகுரூபஂஹணஃ||௭௫||
तित्तिरिस्तेष्वपि वरो मेधाग्निबलशुक्रकृ ग्राही वर्ण्योऽनिलोक्तसन्निपातहरः परम्| धन्वानूपविचारित्वात् स्निग्धोष्णागुरूबृंहणः||७५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷ்வபி மத்யே தித்திரிஃ ஶ்ரேஷ்டஃ மேதாதிகரஃ| ஸஂக்ரஹணோ வர்ண்யோ வாதாதிகஸந்நிபாதஹரஶ்ச| ஸ து தித்திரிர்தந்வநி தேஶே விசரத்யாநூபே ச| அதஃ ஸ்நிக்த உஷ்ணோ குருர்பஂஹணஶ்ச|| ௭௫||
Adhikarana மயூரகுணாஃ (௭௬) · Śloka ௭௬
நாதிபத்யஃ ஶிகீ பத்யஃ ஶ்ரோத்ரஸ்வரவயோதஶாம்||௭௬||
नातिपथ्यः शिखी पथ्यः श्रोत्रस्वरवयोदृशाम्||७६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶிகீ மயூரோ நாதிபத்யஃ| ஶ்ரோத்ராதீநாஂ பத்யஃ| வயஸஶ்ச பத்யஃ| ஶீக்ரபரிணாமரக்ஷணஃ|| ௭௬||
Adhikarana குக்குடகுணாஃ (௭௭) · Śloka ௭௭
தத்வச்ச குக்குடோ வஷ்யோ க்ராம்யஸ்து ஶ்லேஷ்மலோ குருஃ||௭௭||
तद्वच्च कुक्कुटो वृष्यो ग्राम्यस्तु श्लेष्मलो गुरुः||७७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குக்குடஸ்தத்வந்மயரவத்| அயஂ து வஷ்யஃ| க்ராம்யஸ்து ஜநபதபரிவேஶசரஃ ஶ்லேஷ்மலோ குருஶ்ச|| ௭௭||
Adhikarana க்ரகரோபசக்ரககுணாஃ (௭௮) · Śloka ௭௮
மேதாநலகரா ஹத்யாஃ க்ரகராஃ ஸோபசக்ரகாஃ||௭௮||
मेधानलकरा हृद्याः क्रकराः सोपचक्रकाः||७८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ரகராஃ மேதாமாக்நிஞ்ச குர்வந்தி ஹத்யாஶ்ச| தத்வதுபசக்ரகாஃ|
Adhikarana காணகபோதகுணாஃ (௭௯) · Śloka ௭௯
குருஃ ஸலவணஃ காணகபோதஃ ஸர்வதோஷகத்||௭௯||
गुरुः सलवणः काणकपोतः सर्वदोषकृत्||७९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காணகபோதோ குருஃ கிஞ்சில்லவர்ணாஸ்த்ரிதோஷகரஶ்ச|| ௭௯||
Adhikarana பிலேஶயாதிவர்காணாஂ யதோத்தரஂ குருத்வாதிஸாமாந்யகுணாஶ்ச (௮௦) · Śloka ௮௦
குரூஷ்ணஸ்நிக்தமதுரா வர்காஶ்சாதோ யதோத்தரம்| மூத்ரஶுக்ரகதோ பல்யா வாதக்நாஃ கபபித்தலாஃ||௮௦||
गुरूष्णस्निग्धमधुरा वर्गाश्चातो यथोत्तरम्| मूत्रशुक्रकृतो बल्या वातघ्नाः कफपित्तलाः||८०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அதோऽநந்தரா பிலேஶயாத்யா வர்கா யதோத்தரஂ குருத்வேநோஷ்ணத்வேந சாதிகாஃ ஸ்நிக்தத்வேந மதுராத்வேந சாதிகாஃ| யோ யஸ்தமாத்வர்காதுத்தரோ வர்கஃ ஸ தஸ்மாத்குருத்வாதிபிரதிக இத்யர்தஃ| ததா ஸர்வே மூத்ரஂ ஶுக்ரஂ ச குர்வந்தி| பல்யாஃ வாதக்நாஃ பித்தஶ்லேஷ்மலாஶ்ச|| ௮௦||
Adhikarana மஹாமககுணாஃ (௮௧) · Śloka ௮௧
ஶீதாமஹாமகாஸ்தேஷு||௮௧||
शीतामहामृगास्तेषु||८१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷு வர்கேஷு மத்யே மஹாமகாஃ ஶீதவீர்யாஃ|| ௮௧||
Adhikarana ப்ரஸஹகுணாஃ (௮௨) · Śloka ௮௨
க்ரவ்யாதாஃ ப்ரஸஹாஃ புநஃ| சக்ஷுஷ்யாஃ ஸஷ்டவிண்மூத்ரமாஂஸலாஃ கடுபாகிநஃ| ஜீர்ணார்ஶோக்ரஹணீதோஷஶோஷார்தாநாஂ பரஂ ஹிதாஃ||௮௨||
क्रव्यादाः प्रसहाः पुनः| चक्षुष्याः सृष्टविण्मूत्रमांसलाः कटुपाकिनः| जीर्णार्शोग्रहणीदोषशोषार्तानां परं हिताः||८२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரஸஹாஃ க்ரவ்யாதாஃ க்ரவ்யஂ மாஂஸஂ புஞ்ஜதே யே ப்ரஸஹாஸ்தே சக்ஷுஷ்யாஃ மூத்ரஂ விஶஂ ச குர்வந்தி| மாஂஸவத்விகராஃ, கடுவிபாகாஃ, ஜீர்ணோர்ஶோப்ரபத்யார்தாநாஂ ச பத்யாஃ|| ௮௨||
Adhikarana கோதாமூஷககுணாஃ (௮௩) · Śloka ௮௩
கோதா நியச்சதி விஷஂ மூஷிகஃ ஶுக்ரகரஃ||௮௩||
गोधा नियच्छति विषं मूषिकः शुक्रकरः||८३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோதா விஷக்நீ| மூஷிகஃ ஶுக்ரவர்தநஃ ஶுக்ரகரஃ|| ௮௩||
Adhikarana கோமாஂஸகுணாஃ (௮௪) · Śloka ௮௪
ஶுஷ்ககாஸஶ்ரமாத்யாக்நிவிஷமஜ்வரபீநஸாந்| கார்ஶ்யகேவலவாதஂஶ்ச கோமாஂஸஂ ஸந்நியஶ்சதி||௮௪||
शुष्ककासश्रमात्याग्निविषमज्वरपीनसान्| कार्श्यकेवलवातंश्च गोमांसं सन्नियश्चति||८४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோமாஂஸஂ ஶுஷ்ககாஸாதீந்நாஶயதி| விஷமஜ்வரஃ ஸததகாதிஃ| கேவலவாதா நாந்யதோஷஸஂயுக்தாஃ|| ௮௪||
Adhikarana சடககுணாஃ (௮௫) · Śloka ௮௫
சடகாஃ ஶ்லேஷ்மலாஃ ஸ்நிக்தா வாதக்நாஃ ஶுக்ரலாஃ பரம்||௮௫||
चटकाः श्लेष्मलाः स्निग्धा वातघ्नाः शुक्रलाः परम्||८५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சடகாஃ கபஹராஃ ஸ்நிக்தாஃ வாதக்நாஶ்ச பரமத்யர்தஂ ஶுக்ரகராஃ|
Adhikarana மஹிஷகுணாஃ (௮௬) · Śloka ௮௬
குருஷ்ணோ மஹிஷஃ ஸ்நிக்தஃ ஸ்வப்நதார்ட்யபஹத்வகத்||௮௬||
गुरुष्णो महिषः स्निग्धः स्वप्नदार्ढ्यबृहत्वकृत्||८६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மஹிஷோ குருருஷ்ணவீர்யஃ ஸ்நிக்தோ நித்ராதிஂஶ்ச கரோதி|| ௮௬||
Adhikarana வராஹகுணாஃ (௮௭) · Śloka ௮௭
தத்வத்வராஹஃ ஶ்ரமாஹ ருசிஶுக்ரபலப்ரதஃ||௮௭||
तद्वद्वराहः श्रमाह रुचिशुक्रबलप्रदः||८७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வராஹஃ ஸூகரஃ தத்வந்மாஹிஷவத்குணைர்ஜ்ஞேய இத்யர்தஃ| அஸௌ து ஶ்ரமக்நஃ, ருச்யாதிப்ரதஶ்ச|| ௮௭||
Adhikarana ஹஂஸகுணாஃ (௮௮) · Śloka ௮௮
ஹஂஸஃ ஸ்வரகரஃ பித்தரக்தஜிந்மேதுரோ ஹிமஃ||௮௮||
हंसः स्वरकरः पित्तरक्तजिन्मेदुरो हिमः||८८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஹஂஸஃ ஸ்வரகரஃ, ரக்தபித்தவிநாஶநஶ்ச| யஸ்து மேதுரோऽதிமேதாஃ ஸ ஹிமஃ ஶீதஃ| கேசித்து சரகாநுரோதாந்மதுரஃ, மஹிமாஶ்சேதி படந்தி|| ௮௮||
Adhikarana மத்ஸ்யஸாமாந்யகுணாஃ (௮௯) · Śloka ௮௯
கபபித்தகரா மத்ஸ்யாஃ பரஂ பவநநாஶநாஃ||௮௯||
कफपित्तकरा मत्स्याः परं पवननाशनाः||८९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மத்ஸ்யாஃ பித்தஶ்லேஷ்மகரா வாதநாஶநாஶ்ச பரமத்யர்தம்|| ௮௯||
Adhikarana ரோஹிதமத்ஸ்யசிலிசிமயோர்குணாஃ (௯௦) · Śloka ௯௦
ப்ரதிஸ்ரோதோவிசாரித்வாதாகாஶப்லவநேந ச| நித்யஂ ஶைவாலபக்ஷத்வாத்திவாஸ்வப்நவிவர்ஜநாத்| ரோஹிதஃ ப்ரவரஸ்தேஷாஂ பரஂ சிலிசிமோऽவரஃ| அகோசரவிசாரித்வாத் ஸர்வதோஷகரோ ஹி ஸஃ||௯௦||
प्रतिस्रोतोविचारित्वादाकाशप्लवनेन च| नित्यं शैवालभक्षत्वाद्दिवास्वप्नविवर्जनात्| रोहितः प्रवरस्तेषां परं चिलिचिमोऽवरः| अगोचरविचारित्वात् सर्वदोषकरो हि सः||९०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷாஂ மத்ஸ்யாநாஂ மத்யே ரோஹிதஃ ப்ரவரஃ ப்ரதிஸ்ரோதோவிசாரத்வாத்| தஸ்ய ஹ்யேவஂ ஸ்வபாவஃ, யத் ப்ரதிஸ்ரோதஃ ஸ்ரோதஸ அபிமுக்யேந விசாரதி| யயா திஶா ஜலமேதி தாஂ திஶாஂ யாதீத்யர்தஃ| ததா பாநீயமத்யாத் ஸ்வபாவேநைவாகாஶஂ ப்லவதே| அத உபயதாபி க்ரியாயோகாத் பரமத்யர்தஂ ரோஹிதஃ ப்ரவரஃ| சிலிசிமஃ பரமத்யர்தமவரஃ அஶ்ரேஷ்டஃ| ஸ சாகோசரே துர்விஷயே கர்த்தமஶைவலாதௌ யதோ விசரத்யதஸ்த்ரிதோஷகரஃ|| ௯௦||
Adhikarana குலீரகுணாஃ (௯௧) · Śloka ௯௧
குலீரஃ பரமஂ வஷ்யோ பஂஹணஃ ப்ரீணநோ குருஃ||௯௧||
कुलीरः परमं वृष्यो बृंहणः प्रीणनो गुरुः||९१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குலீரஃ பரமஂ வஷ்யஃ பஂஹணஃ ப்ரீதிகரஃ குருஶ்ச| குலீரஃ கர்கடகஃ|| ௯௧||
Adhikarana ஆஜமாஂஸகுணாஃ (௯௨) · Śloka ௯௨
நாதிஶீதகுருஸ்நிக்தஂ மாஸஂமாஜமதோஷலம்| ஶரீரதாதுஸாமாந்யாதநபிஷ்யந்தி பஹணம்||௯௨||
नातिशीतगुरुस्निग्धं मासंमाजमदोषलम्| शरीरधातुसामान्यादनभिष्यन्दि बृहणम्||९२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஆஜஂ மாஂஸஂ நாதிஶீதவீர்யஂ நாதிஸிநக்தம் அதோஷலஂ தோஷாணாஂ ஸாம்யஂ ந நாஶயதி, பத்யாமித்யர்தஃ| ஸாமர்த்யால்லப்தபுருஶரீரஸகலஶரீரதாதுஸாதஶயாதநபிஷ்யந்தி மாலிந்யேநஸ்ரோதஸாமஸ்ராவகம்| ஏததுக்தஂ தோஷகுணவிபரீதகுணத்வேநாதோஷலத்வாச்ச ஶரீரதாதுகுணத்வேந ஸ்ரோதஸாமப்ரதூஷகத்வாச்சாநபிஷ்யந்தி| ஸ்ரோதஃப்ரதூஷகரூபஂ ஶாரீரே வக்ஷ்யதி (அ௦-௬); யதா- ஆஹாரஶ்ச விஹாரஶ்ச யஃ ஸ்யாத்தோஷகுணைஃ ஸமஃ| தாதுபிர்விகுணோ யஶ்ச ஸ்ரோதஸாஂ ஸ ப்ரதூஷகஃ|| இதி|| ௯௨||
Adhikarana ஆவிகமாஂஸகுணாஃ (௯௩) · Śloka ௯௩
விபரீதமதோ ஜ்ஞேயமாவிகஂ பஂஹணஂ து தத்||௯௩||
विपरीतमतो ज्ञेयमाविकं बृंहणं तु तत्||९३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத ஆஜமாஂஸாத்விபரீதமாவிகஂ மாஂஸம்| வைபரீத்யேந பஂஹணத்வஂ தத்து பஹணமிதி விஶேஷஃ|| ௯௩||
Adhikarana த்யாஜ்யஂ மாஂஸம் (௯௪) · Śloka ௯௪
அதிமேத்யஂ த்யஜேந்மாஂஸஂ ஹதஂ வ்யாதிவிஷோதகைஃ| ஸ்வயஂ மதஂ தூமபூர்ணமகோசரபதஂ கஶம்||௯௪||
अतिमेद्यं त्यजेन्मांसं हतं व्याधिविषोधकैः| स्वयं मृतं धूमपूर्णमगोचरभृतं कृशम्||९४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஞ்ச மாஂஸமதிமேத்யஂ மேதுரஂ த்யஜேத்| வ்யாத்யாதிபிஶ்ச நஷ்டஸ்ய மாஂஸஂ த்யஜேத்| ததா ஸ்வயமாத்மநைவ மதஂ தூமபூர்ணஂ தூமேந மதம்| ததா அகோசரமதஂ, அகோசரே அந்யஸ்மிந்விஷயே மதம்| யதா ஜாங்கலமாநூபே மதமநூபஂ ச ஜாங்கலே| கஶஂ ச த்யஜேத்|| ௯௪||
Adhikarana ப்ரஶஸ்தஂ மாஂஸம் (௯௫) · Śloka ௯௫
ஸத்யோஹதஂ வயஸ்தஂ ச ஶுத்தஂ ஸுரபி ஶஸ்யதே||௯௫||
सद्योहतं वयस्थं च शुद्धं सुरभि शस्यते||९५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸத்யோஹதஂ வயஸ்தஂ ச ஶுத்தஂ தணாதிபிரநுபஹதஂ அதுர்கந்தி ச ஶஸ்யதே|| ௯௫||
Adhikarana ஸ்வஸ்வவர்கேஷ்வேணாதீநாஂ வரத்வம் (௯௬) · Śloka ௯௬
ஏணஃ குரங்கோ ஹரிணஃ ஶஶோ லாவஃ கபிஞ்ஜலஃ| தித்திரிஃ க்ரகரோ கோதா ஶ்வாவிட்கத்ரோ மகாதிபஃ| ததைவ ஶாரிகா ந்யங்குர்ஹஂஸௌ ரோஹிதகச்சபௌ| வர்த்மீ சாக்ர்யாஃ ஸ்வவர்கேஷு||௯௬||
एणः कुरङ्गो हरिणः शशो लावः कपिञ्जलः| तित्तिरिः क्रकरो गोधा श्वाविड्गृध्रो मृगाधिपः| तथैव शारिका न्यङ्कुर्हंसौ रोहितकच्छपौ| वर्त्मी चाग्र्याः स्ववर्गेषु||९६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏணாதயஶ்ச ஸ்வவர்கேஷு ப்ரதாநாஃ ஏணகுரங்கஹரிணஶஶாஃ மகேஷு மத்யே அக்ர்யாஃ வராஃ| லாவகபிஞ்ஜலதித்திரிக்ரகரா விஷ்கிரேஷு| ஶ்வாவிட்கோதே பிலேஶயேஷு| கத்ரமகாதிபௌ ப்ரஸஹேஷு| ஶாரிகா ப்ரதுதேஷு| ந்யங்குர்மஹாமகேஷு| ஹஂஸோ ஜநசாரிஷு| ரோஹிதகச்சபௌ வர்த்மீ ச ஜலஜேஷு|| ௯௬||
Adhikarana வரேஷு ப்ரவராஃ (௯௭) · Śloka ௯௭
ப்ரவராஸ்தேஷ்வபி ஸ்மதாஃ| லாவைணகோதாஃ ஸிஂஹஶ்ச||௯௭||
प्रवरास्तेष्वपि स्मृताः| लावैणगोधाः सिंहश्च||९७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷ்வபி ப்ரதாநேஷு மத்யே ப்ரவராஃ| ஏணாதிஷ்வேணஃ| லவாதிஷு லவாஃ| ஶ்வாவித்கோதயோர்கோதா| கத்ரமகாதிபயோஃ ஸிஂஹ இதி|| ௯௭||
Adhikarana ஸ்வஸ்வவர்கேஷு நிந்திதாஃ (௯௮) · Śloka ௯௮
நிந்திதௌ கௌஃ ஸதர்துரஃ| ஶ்யஃ காணகபோதஶ்ச ஶோஷமுக்தஂ யதாயதம்||௯௮||
निन्दितौ गौः सदर्दुरः| ऋश्यः काणकपोतश्च शोषमुक्तं यथायथम्||९८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கௌஃ, துர்தரஃ, ஶ்யஃ, காணகபோதஶ்ச சத்வாரஃ ஸ்வவர்கேஷு நிந்த்யாகர்ஹணீயாஃ| ஶோஷஞ்ச யதாயதஂ குணைர்யுக்தம்|| ௯௮||
Adhikarana அண்டாநாஂ குருத்வஂ, பாலவத்தயோர்மாஂஸகுணாஃமாஂஸாநாஂ குருலாகவம் (௯௯) · Śloka ௯௯
குருண்யண்டாநி பாலாநாஂ கஷாயமதுரஂ பலம்| வத்தாநாம் ஸ்நாயுபூயிஷ்டமபல்யஂ குருதோஷலம்| புஂஸ்த்ரியோஃ பூர்வபஶ்சார்தே குருணீ கர்பிணீ குருஹ்| லகுர்யோஷிச்சதுஷ்பாஸ்து விஹங்கேஷு புநஃ புமாந்| ஶிரஃஸ்கந்தாதீநாஂ யதாபூர்வஂ கௌரவம் ஶிரஸ்கந்தோருபஷ்டஸ்ய கட்யாஃ ஸக்த்நோஶ்ச கௌரவம்| ததாऽऽமபக்வாஶயயோர்யதாபூர்வஂ விநிர்தேஶேத்| ஶோணிதாதீநாஂ யதோத்தரஂ கௌரவம் ஶோணிதப்ரபதீநாஞ்ச தாதூநாமுத்தரோத்தரம்| மாஂஸாத் கரீயோ வஷணமேட்ரவக்கயகத்குதம்||௯௯||
गुरुण्यण्डानि बालानां कषायमधुरं पलम्| वृद्धानाम् स्नायुभूयिष्ठमबल्यं गुरुदोषलम्| पुंस्त्रियोः पूर्वपश्चार्धे गुरुणी गर्भिणी गुरुह्| लघुर्योषिच्चतुष्पास्तु विहङ्गेषु पुनः पुमान्| शिरःस्कन्धादीनां यथापूर्वं गौरवम् शिरस्कन्धोरुपृष्ठस्य कट्याः सक्थ्नोश्च गौरवम्| तथाऽऽमपक्वाशययोर्यथापूर्वं विनिर्देशेत्| शोणितादीनां यथोत्तरं गौरवम् शोणितप्रभृतीनाञ्च धातूनामुत्तरोत्तरम्| मांसाद् गरीयो वृषणमेढ्रवृक्कयकृद्गुदम्||९९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அண்டாநி பக்ஷிணாஂ குரூணி| பாலாநாஂ பக்ஷிணாஂ பலஂ மாஂஸஂ ரஸே கஷாயமதுரம்| வத்தாநாஂ மாஂஸஂ பஹுஸ்நாயு அபல்யஂ குரு த்ரிதோஷகரஂ ச| புஂஸஃ ஸ்த்ரியாஶ்ச யதாஸஂக்யேந ஶரீரஸ்ய பூர்வார்தஂ நாபேரூர்த்வஂ பஶ்சார்தமதோநாபேர்குரு| கர்பிணீ ச ஸ்த்ரீ குர்வீ| சதுஶ்சரணேஷு மத்யே யோஷித் ஸ்த்ரீ லகுஃ| விஹங்கேஷு பக்ஷிஷு மத்யே புமாந் லகுஃ| ஶிரஃப்ரபதீநாமங்காநாஂ யதாபூர்வஂ குருத்வஂ ஜ்ஞேயம்| ஸக்திமாஂஸாத் கடீமாஂஸஂ குரு| ஏவமாமாஶயபக்வாஶயயோஶ்ச யதாபூர்வஂ குருத்வம்| பக்வாஶயாதாமாஶயோ குருரித்யர்தஃ| ரக்தாதீநாஂ ச தாதூநாஂ யதோத்தரஂ குருத்வம்| ஸப்தபிர்தாத்வக்நிபிர்யதோத்தரமேவ ஸ்நேஹஸ்ய பாகத் யதோத்தரமேவ ஸ்நேஹஸ்ய குருத்வஂ ஸ்யாத்| தாதூநாஂ ததாபூதேந ஸ்நேஹேந ஸஂஶ்லேஷாத் யதோத்தரமேவ குருத்வஂ பவதி| தாதுஸ்நேஹக்ரமபரிணத்யா ச| உக்தஂச ஹதயே - பரஸ்பரோபஸஂஸ்தம்பாத்தாதுஸ்நேஹபரஂபரா| அநேந கிமுக்தம்? ரஸாதீநாஂ ஶுக்ராந்தாநாஂ பரஸ்பரோபஸஂஸ்தம்பாதந்யோந்யஸஂஶ்லேஷாத்தாதூநாஂ ஸ்நேஹோத்கர்ஷக்ரமபரிணதிர்யதோத்தரமேவ ஜாயதே| அத்ர ச மாஂஸாநாஂ ஸ்த்ரீபுஂஸகதஂ விஶேஷமேகயோநீநாஂ பிந்நயோநீநாஂ சோத்ஸர்காபவாதஸ்திதார்தோபபஂஹகவசநகல்பநஂ ச யதாயோகஂ ஸ்வபுத்த்யா பரிகல்பநீயம்| இதி மாஂஸவர்கஃ|| ௯௯||
Adhikarana (௫)ஶாகவர்கஃ பாடாதிஶாகஸாமாந்யகுணாஃ (௧௦௦) · Śloka ௧௦௦
ஶாகஂ பாடா ஶடீ ஶ்ரூஷா ஸுநிஷண்ட ஸதீநஜஂ| த்ரிதோஷக்நஂ லகு க்ராஹி ஸராஜக்ஷவவாஸ்துகம்||௧௦௦||
शाकं पाठा शटी श्रूषा सुनिषण्ड सतीनजं| त्रिदोषघ्नं लघु ग्राहि सराजक्षववास्तुकम्||१००||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶாகமுச்யதே - பாடாதிகஂ ஶாகஂ த்ரிதோஷநாஶநஂ லகு ஸஂக்ரஹணஂ ச| தத்வத் ராஜக்ஷவகவாஸ்துகே|| ௧௦௦||
Adhikarana ஸுநிஷண்ணககுணாஃ (௧௦௧) · Śloka ௧௦௧
ஸுநிஷண்ணோऽக்நிகத்வஷ்யஸ்தேஷு||௧௦௧||
सुनिषण्णोऽग्निकृद्वृष्यस्तेषु||१०१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தேஷு மத்யே ஸுநிஷண்ணோऽக்நிகரோ வஷ்யஶ்ச| ஸுநிஷண்ணோ ஜலமத்யே பவதி| பத்ரைஶ்சாங்கேரீஸதஶைர்யஃ காஶ்மீரேஷு ஶூல்யேஷு சாதிப்ரஸித்தஃ|| ௧௦௧||
Adhikarana ராஜக்ஷவவாஸ்துககுணாஃ (௧௦௨) · Śloka ௧௦௨
ராஜக்ஷவஃ பரம்| க்ரஹண்யர்ஶோவிகாரக்நஃ வர்ச்சோபேதீ து வாஸ்துகஃ||௧௦௨||
राजक्षवः परम्| ग्रहण्यर्शोविकारघ्नः वर्च्चोभेदी तु वास्तुकः||१०२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ராஜக்ஷவோऽத்யர்தஂ க்ரஹண்யர்ஶோவிகாரக்ந்நஃ| வாஸ்தகஸ்து வர்சஸஃ புரீஷஸ்ய பேதநஃ|| ௧௦௨||
Adhikarana காகமாசீகுணாஃ (௧௦௩) · Śloka ௧௦௩
ஹந்தி தோஷத்ரயஂ குஷ்டஂ வஷ்யா ஸோஷ்ணா ரஸாயநீ| காகமாசீ ஸரா ஸவர்யா||௧௦௩||
हन्ति दोषत्रयं कुष्ठं वृष्या सोष्णा रसायनी| काकमाची सरा सवर्या||१०३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காகமாசீ த்ரிதோஷக்நீ குஷ்டநாஶநீ ஈஷதுஷ்ணவீர்யா ஸரா ஸ்வாஸ்த்யஸஂவாஹகத்வேந ச ரஸாயநஸாதஶ்யாத்ரஸாயநீ|| ௧௦௩||
Adhikarana சாங்கேரீகுணாஃ (௧௦௪) · Śloka ௧௦௪
சாங்கேர்யம்லாऽக்நிதீபநீ| க்ரஹண்யர்ஶோऽநிலஶ்லேஷ்மஹிதோஷ்ணா க்ராஹிணீ லகுஃ||௧௦௪||
चाङ्गेर्यम्लाऽग्निदीपनी| ग्रहण्यर्शोऽनिलश्लेष्महितोष्णा ग्राहिणी लघुः||१०४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சாங்கேரீ அம்லா அக்நிதீபநீ க்ரஹண்யாதிஷு பத்யா ஸஂக்ரஹணீ லக்வீ ச| சாங்கேரீ க்ஷுத்ராம்லிகா|| ௧௦௪||
Adhikarana படோலாதீநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ (௧௦௫) · Śloka ௧௦௫
படோலஸப்தலாரிஷ்டஶார்ங்கேஷ்டாவல்குஜாமதாஃ| வேத்ராக்ரபஹதீவாஸாகுந்தலீதிலபர்ணிகாஃ| மண்டூகபர்ணீகர்க்கோடகாரவேல்லகபர்படாஃ| நாடீகலாயகோஜிஹ்வா வார்த்தாகஂ வநதிக்தகம்| கரீரஂ கூலகஂ நந்தீ குவேலா ஶகுலாதநீ| கடில்லஂ கேம்புகஂ ஶீதஂ ஸகோஶாதககர்க்கஶம்| திக்தஂ பாகே கடு க்ராஹி வாதலஂ கபபித்தஜித்||௧௦௫||
पटोलसप्तलारिष्टशार्ङ्गेष्टावल्गुजामृताः| वेत्राग्रबृहतीवासाकुन्तलीतिलपर्णिकाः| मण्डूकपर्णीकर्क्कोटकारवेल्लकपर्पटाः| नाडीकलायगोजिह्वा वार्त्ताकं वनतिक्तकम्| करीरं कूलकं नन्दी कुवेला शकुलादनी| कठिल्लं केम्बुकं शीतं सकोशातककर्क्कशम्| तिक्तं पाके कटु ग्राहि वातलं कफपित्तजित्||१०५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
படோலாதீநி கர்கஶாந்தாநி அஷ்டாவிஂஶதிஃ ஶீதவீர்யாணி ரஸே திக்தாநி| விபாகே கடுகாநி| ஸஂக்ரஹணாநி வாதகந்தி பித்தஶ்லேஷ்மநாஶநாநி ச| ஸப்தலா ஸாதலா| அரிஷ்டோ நிம்பஃ| ஶார்ங்கேஷ்டா அங்காரவல்லிகா| அவல்குஜஃ ஸோமராஜீ| அமதா குடூசீ| வேத்ரோ வஂஶஸதஶஃ| மண்டூகபர்ணீ மண்டூகீ| ஸைவாதித்யவல்லீ| நாடீகலாயஃ பாஹ்லீ| ஸைவஶகுலாக்ஷகஃ| ஏதே ஸுவர்சலாவிஶேஷாஃ| `கோதூமிகா து கோஜிஹ்வா கோஜீ க்ரோஷ்டகமூலகஃ|' வநதிக்தகோ நலகண்டகஃ| கூலகஃ காகதிந்துகஃ| குவேலா பாடா| ஶகுலாதநீ கடுகா| கடில்லஃ வர்ஷாபூபேதஃ| கோஶாதகஂ ததித்தம்|| ௧௦௫||
Adhikarana படோலகுணாஃ (௧௦௬) · Śloka ௧௦௬
ஹத்யஂ படோலஂ க்ரிமிநுத்ஸ்வாதுபாகஂ ருசிப்ரதம்||௧௦௬||
हृद्यं पटोलं क्रिमिनुत्स्वादुपाकं रुचिप्रदम्||१०६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அதோ நிர்த்தாரணம்-படோலஂ ஹத்யஂ க்ரிமிநாஶநஂ மதுரவிபாகஂ ருசிகரஂ ச|| ௧௦௬||
Adhikarana பஹதீத்வயகுணாஃ (௧௦௭) · Śloka ௧௦௭
பித்தலஂ தீபநஂ பேதி வாதக்நஂ பஹதீத்வயம்||௧௦௭||
पित्तलं दीपनं भेदि वातघ्नं बृहतीद्वयम्||१०७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பஹதீ க்ஷுத்ரபஹதீ ச பித்தகரமக்நிதீபநஂ ஶகதாதீநாஂ ச பேதநஂ வாதநாஶநஂ ச|| ௧௦௭||
Adhikarana வஷகுணாஃ (௧௦௮) · Śloka ௧௦௮
வஷஂ து வமிகாஸக்நஂ ரக்தபித்தஹரஂ பரம்||௧௦௮||
वृषं तु वमिकासघ्नं रक्तपित्तहरं परम्||१०८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வஷஂ சர்திகாஸௌ நாஶயத்யத்யர்தஂ ச ரக்தபித்தஂ நாஶயதி|
Adhikarana காரவேல்லகுணாஃ (௧௦௯) · Śloka ௧௦௯
காரவேல்லஂ ஸகடுகஂ தீபநஂ கபபித்தஜித்||௧௦௯||
कारवेल्लं सकटुकं दीपनं कफपित्तजित्||१०९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காரவேல்லஂ ரஸே கிஞ்சித் கடுகத்வேந யுக்தம்| அக்நிதீப்திகரஂ பித்தஶ்லேஷ்மநாஶநஂ ச|| ௧௦௯||
Adhikarana வார்தாககுணாஃ (௧௧௦) · Śloka ௧௧௦
வார்தாகஂ கடுதிக்தோஷ்ணஂ மதுரஂ கபவாதஜித்| ஸக்ஷாரமக்நிஜநநஂ ஹத்யஂ ருச்யமபித்தலம்||௧௧௦||
वार्ताकं कटुतिक्तोष्णं मधुरं कफवातजित्| सक्षारमग्निजननं हृद्यं रुच्यमपित्तलम्||११०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வார்தாகஂ ரஸே கடுதிக்தஂ மதுரமுஷ்ணவீர்யஂ ச வாதஶ்லேஷ்மஹரஂ கிஞ்சிக்ஷாரத்வயுக்தஂ அக்நிதீப்திகரஂ ஹத்யஂ ருசிகரஂ ந ச பித்தஂ கரோதி| யதா வாதஶ்லேஷ்மக்நஂ ந ததா பித்தகரமித்யர்தஃ|| ௧௧௦||
Adhikarana கரீரகுணாஃ (௧௧௧) · Śloka ௧௧௧
கரீரமாத்மாநகரஂ கஷாயஂ ஸ்வாதுதிக்தகஂ||௧௧௧||
करीरमाध्मानकरं कषायं स्वादुतिक्तकं||१११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கரீரமத்மாநகரஂ ரஸே கஷாயமதுரஂ திக்தஂ ச|| ௧௧௧||
Adhikarana கோஶாதகாவல்குஜகுணாஃ (௧௧௨) · Śloka ௧௧௨
கோஶாதகாவல்குஜகௌ பேதிநாவக்நிதீபநௌ||௧௧௨||
कोशातकावल्गुजकौ भेदिनावग्निदीपनौ||११२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோஶாதகாவல்குஜகௌ பேதிநௌ வாஹ்நிதீபநௌ ச|| ௧௧௨||
Adhikarana ஶ்யாமாதீநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ (௧௧௩) · Śloka ௧௧௩
ஶ்யாமாஶால்மதிகாஶ்மர்யபஞ்ஜீகர்ணகயூதிகாஃ| வக்ஷாதிநீக்ஷீரவக்ஷபிம்பீதநிகவக்ஷகாஃ| லோத்ரஃ ஶணஃ கச்சுதாரஃ ஸஶேலுர்வஷமுஷ்டிகா| பல்லாதகஃ கோவிதாரஃ கமலோத்பலகிஂஶகும்| படோலாதிகுணஂ ஸ்வாது கஷாயஂ பித்தஜித் பரம்||௧௧௩||
श्यामाशाल्मतिकाश्मर्यभञ्जीकर्णकयूथिकाः| वृक्षादिनीक्षीरवृक्षबिम्बीतनिकवृक्षकाः| लोध्रः शणः कच्छुदारः सशेलुर्वृषमुष्टिका| भल्लातकः कोविदारः कमलोत्पलकिंशकुम्| पटोलादिगुणं स्वादु कषायं पित्तजित् परम्||११३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶ்யாமாதிகிஂஶுகாந்தபடோலாதிகுணயுக்தஂ ரஸே மதுரகஷாயஂ பரமத்யர்தேந பித்தஜித்| ஶ்யாமா த்ரிவத்| பஞ்ஜீ பார்ங்கீ| வக்ஷாதநீ வந்தாகஃ| க்ஷீரவக்ஷஃ பீதகஃ| ஸ ஏவ கஶேருகஃ| பிம்பீ ரக்தபலா| ஶேலுஃ ஶ்லேஷ்மாதகஃ| விஶமூஷிகாகிஂஶுகஃ பலாஶஃ| தஸ்ய குஸும ஏவ ஶாகத்வம்|| ௧௧௩||
Adhikarana பஞ்ஜீகுணாஃ (௧௧௪) · Śloka ௧௧௪
பத்தமூத்ரா ஸரா பஞ்ஜீ||௧௧௪||
बद्धमूत्रा सरा भञ्जी||११४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பஞ்ஜீ பத்தமூத்ரா ஸரா ச|| ௧௧௪||
Adhikarana ஶதாவர்யங்குரகுணாஃ (௧௧௫) · Śloka ௧௧௫
கரீரஂ ஸ்யாதபீருஜம்| ஸதிக்தஂ லகு சக்ஷுஷ்யஂ வஷ்யஂ தோஷத்ரயப்ரணுத்||௧௧௫||
करीरं स्यादभीरुजम्| सतिक्तं लघु चक्षुष्यं वृष्यं दोषत्रयप्रणुत्||११५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அபீருஜஂ கரீரஂ ஶதாவர்யங்குரஂ தத் திக்தஂ லகு சக்ஷுஷ்யஂ வஷ்யஂ த்ரிதோஷநாஶநஞ்ச| இதமந்யத்கரீரம்|| ௧௧௫||
Adhikarana தண்டுலீயகுணாஃ (௧௧௬) · Śloka ௧௧௬
தண்டுலீயோ ஹிமோ ரூக்ஷஃ ஸ்வாதுபாகரஸோ லகுஃ| மதபித்தவிஷாஸ்ரக்நோ ||௧௧௬||
तण्डुलीयो हिमो रूक्षः स्वादुपाकरसो लघुः| मदपित्तविषास्रघ्नो ||११६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
துண்டலீயஃ ஶீதவீர்யோ ரூக்ஷோ மதுரவிபாகரஸோ லகுஃ மதாதிநாஶநஶ்ச|| ௧௧௬||
Adhikarana முஞ்ஜாதகுணாஃ (௧௧௭) · Śloka ௧௧௭
ஂஉஞ்ஜாதஂ வாதபித்தஜித்| ஸ்நிக்தஂ ஶீதஂ குரு ஸ்வாது பஂஹணஂ ஶுக்ரகத் பரம்||௧௧௭||
ंउञ्जातं वातपित्तजित्| स्निग्धं शीतं गुरु स्वादु बृंहणं शुक्रकृत् परम्||११७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
முஞ்ஜாதஂ வாதபித்தநாஶநஂ ஸ்நிக்தத்வாதிகுணயுக்தஂ அத்யர்தஶுக்ரகரஂ ச| முஞ்ஜாதஃ காஶ்மீரேஷு மஹோயகஃ|| ௧௧௭||
Adhikarana பாலக்யாகுணாஃ (௧௧௮) · Śloka ௧௧௮
பாலக்யா பிச்சிலா குர்வீ ஶ்லேஷ்மலா பேதிநீ ஹிமாஃ||௧௧௮||
पालक्या पिच्छिला गुर्वी श्लेष्मला भेदिनी हिमाः||११८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாலக்யா பிச்சிலத்வாதிகுணாபஞ்சகயுக்தா|| ௧௧௮||
Adhikarana உபோதிகாசுஞ்சுகுணாஃ (௧௧௯) · Śloka ௧௧௯
மதக்ந்யுபோதகா சுஞ்சுர்க்ராஹீ தௌ பூர்வவத்ததா||௧௧௯||
मदघ्न्युपोदका चुञ्चुर्ग्राही तौ पूर्ववत्तथा||११९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
உபோதகா மதநாஶிநீ| `உபோதகா மயாலீ ச ஸுருங்கா போதகீ ஸ்மதா'| தௌ தூபோதகாசுஞ்சூ பூர்வவத் பாலக்யாகுணாவித்யர்தஃ| ததேதி ஸமுச்சயே|| ௧௧௯||
Adhikarana விதாரீகுணாஃ (௧௨௦) · Śloka ௧௨௦
விதாரீ வாதபித்தக்நீ மூத்ரலா ஸ்வாது ஶீதலா| ஜீவநீ பஂஹணீ கண்ட்யா குர்வீ வஷ்யா ரஸாயநீ||௧௨௦||
विदारी वातपित्तघ्नी मूत्रला स्वादु शीतला| जीवनी बृंहणी कण्ठ्या गुर्वी वृष्या रसायनी||१२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விதாரீ வாதபித்தநாஶநீ மூத்ரலா மதுரா ஶீதவீர்யா ச| விதாரீ ஶகாலிகா|| ௧௨௦||
Adhikarana ஜீவந்தீகுணாஃ (௧௨௧) · Śloka ௧௨௧
சக்ஷுஷ்யா ஸர்வதோஷக்நீ ஜீவந்தீ மதுரா ஹிமா| ஶாகாநாஂ ப்ரவரா ந்யூநா த்விதீயா கிஞ்சிதேவ து||௧௨௧||
चक्षुष्या सर्वदोषघ्नी जीवन्ती मधुरा हिमा| शाकानां प्रवरा न्यूना द्वितीया किञ्चिदेव तु||१२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஜீவந்தீஶாகஂ ஜீவநத்வாதிகுணயுக்தம்| யா ஜீவந்தீ மதுரா ஸா ஶீதவீர்யா ஏவஂகுணா ஶாகாநாஂ ச ஶ்ரேஷ்டா| த்விதீயா அமதுரா ஸா ஏபிரேவ குணைஃ கிஞ்சிந்யூநா பவதி|| ௧௨௧||
Adhikarana பண்ட்யாதித்ரயகுணாஃ (௧௨௨) · Śloka ௧௨௨
வாதபித்தஹரா பண்டீ பர்வணீ பர்வபுஷ்பிகா||௧௨௨||
वातपित्तहरा भण्डी पर्वणी पर्वपुष्पिका||१२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பண்ட்யாதித்ரயஂ வாதபித்தஹரம்| பண்டீ மஞ்ஜிஷ்டா| பர்வபுஷ்பீ நாகதந்தீ|| ௧௨௨||
Adhikarana கூஷ்மாண்டாதீநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ (௧௨௩) · Śloka ௧௨௩
கூஷ்மாண்டதும்பகாலிங்ககர்காரூர்வாருதிண்டிஶம்| ததா த்ரபுஸசீநாகசிர்பிடஂ கபவாதகத்| பேதீ விஷ்டம்ப்யபிஷ்யந்தி ஸ்வாதுபாகரஸஂ குரு||௧௨௩||
कूष्माण्डतुम्बकालिङ्गकर्कारूर्वारुतिण्डिशम्| तथा त्रपुसचीनाकचिर्भिटं कफवातकृत्| भेदी विष्टम्भ्यभिष्यन्दि स्वादुपाकरसं गुरु||१२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கூஷ்மாண்டாதிகஂ வாதஸ்லேஷ்மகரஂ, பேதநஂ, விஷ்டம்பகரமபிஷ்யந்தி, ஸ்ரோதஃஸ்ராவகஂ, மதுரரஸவிபாகஂ, குரு ச| உர்வாருஃ கர்கடிகா|| ௧௨௩||
Adhikarana கூஷ்மாண்டகுணாஃ (௧௨௪) · Śloka ௧௨௪
வல்லீபலாநாஂ ப்ரவரஂ கூஷ்மாண்டஂ வாதபிதாஜித்| பஸ்திஶுத்திகரஂ வஷ்யஂ||௧௨௪||
वल्लीफलानां प्रवरं कूष्माण्डं वातपिताजित्| बस्तिशुद्धिकरं वृष्यं||१२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏதேஷாஂ நிர்தாரயதி- ஸர்வேஷாஂ வல்லீபலாநாஂ கூஷ்மாண்டஂ ப்ரஶஸ்தம்| வாதபித்தநாஶநஂ பஸ்திஶோதநஂ வஷ்யஞ்ச|| ௧௨௪||
Adhikarana த்ரபுஸகுணாஃ (௧௨௫) · Śloka ௧௨௫
த்ரபுஸஂ த்வதிமூத்ரலம்||௧௨௫||
त्रपुसं त्वतिमूत्रलम्||१२५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ரபுஸஂ புநரதிமூத்ரலம்|| ௧௨௫||
Adhikarana தும்பகுணாஃ (௧௨௬) · Śloka ௧௨௬
தும்பஂ ரூக்ஷதரஂ க்ராஹி||௧௨௬||
तुम्बं रूक्षतरं ग्राहि||१२६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தும்பமலாவு அத்யர்த ரூக்ஷஂ ஸஂக்ரஹணஂ ச|| ௧௨௬||
Adhikarana அவஸ்தாபேதேந காலிங்காதிகுணாஃ (௧௨௭) · Śloka ௧௨௭
காலிங்கோர்வாருசிர்பிடம்| பாலஂ பித்தஹரஂ ஶீதஂ வித்யாத் பக்வமதோऽந்யதா| ஶீர்ணவந்தஂ து ஸக்ஷாரஂ பித்தலஂ கபவாதஜித்| ரோசநஂ தீபநஂ ஹத்யமஷ்டீலாநாஹநுல்லகு||௧௨௭||
कालिङ्गोर्वारुचिर्भिटम्| बालं पित्तहरं शीतं विद्यात् पक्वमथोऽन्यथा| शीर्णवृन्तं तु सक्षारं पित्तलं कफवातजित्| रोचनं दीपनं हृद्यमष्ठीलानाहनुल्लघु||१२७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காலிங்கோர்வாருசிர்பிடஂ ச பாலமபூர்ணரஸாதி பித்தஹரஂ ஶீதவீர்யஂ ச| பக்வமதோ பாலாத்விபரீதம்| ஶீர்ணவந்தஂ ஶீர்ணஂ வந்தஂ வல்லீபந்தநஸ்தாநஂ ஶுஷ்கஂ யஸ்ய, யத்பாகமதிக்ரம்ய வர்ததே ததீஷத்க்ஷாரஂ, பித்தகரஂ, வாதஶ்லேஷ்மநாஶநஂ, ருசிகரஂ, ஹத்யஂ, அஷ்டீலாஂ ஆநாஹஂ ச நாஶயதி, லகு ச| அஷ்டீலா வக்ஷ்யமாணலக்ஷணா (நி௦-௧௧)|| ௧௨௭||
Adhikarana மணாலாதிகுணாஃ (௧௨௮) · Śloka ௧௨௮
மணாலபிஸஶாலூகஶ்ரங்காடககஶேருகாஃ| நந்தீமாஷககேலூடக்ரௌஞ்சாதநகலோட்யகம்| ஸதரூடஂ கதம்பஂ ச ரூக்ஷஂ க்ராஹி ஹிமஂ குரு||௧௨௮||
मृणालबिसशालूकश्रृङ्गाटककशेरुकाः| नन्दीमाषककेलूटक्रौञ्चादनकलोड्यकम्| सतरूढं कदम्बं च रूक्षं ग्राहि हिमं गुरु||१२८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மணாலாதிகஂ ரூக்ஷஂ ஸஂக்ரஹணஂ, ஶீதவீர்யஂ, குரு ச| மணாலஂ பிஸாங்குரம்| ஶாலூகஂ பத்மகந்தம்| கஶேருகஂ ப்ரஸித்தஂ மத்யதேஶே| க்ரௌஞ்சாதநஂ காஶ்மீரேஷு கேபுகமந்யத்ர கநாவிகம்| அநகலோட்யஂ ஹ்ரஸ்வமுத்பலஂ பத்மபீஜமந்யே| கதம்பஃ கந்தவிஶேஷஃ|| ௧௨௮||
Adhikarana கலம்பாதிகுணாஃ (௧௨௯) · Śloka ௧௨௯
கலம்புநாலிகாமாஷகடிஞ்ஜரகுதும்பகம்| சில்லீலட்வாகநிஷ்பாவகுரூடககவேதுகாஃ| யாதுகா ஸாலகல்யாணீ ஶ்ரீபர்ணீ பீலுபர்ணிகா| குமாரீ ஜீவலோணீகா யவஶாகஸுவர்சலாஃ| குஷ்மாண்டநீலிநீ ஸ்வர்சா வகதூமகலக்ஷ்மணா| ஆலூபாநி ச ஸர்வாணி ததா ஸூப்யாநி ராலகஃ| ஜீவந்திகஞ்சுஞ்சுபர்ணீப்ரபுந்நாடகுபேரகம்| ஸ்வாது ரூக்ஷஂ ஸலவணஂ வாதஶ்லேஷ்மகரஂ குரு| ஶீதலஂ ஸஷ்டவிண்மூத்ரஂ ப்ராயோ விஷ்டப்ய ஜீர்யதி| ஸ்விந்நஂ நிஷ்பீடிதரஸஂ ஸ்நேஹாட்யஂ நாதிதோஷலம்||௧௨௯||
कलम्बुनालिकामाषकठिञ्जरकुतुम्बकम्| चिल्लीलट्वाकनिष्पावकुरूटकगवेधुकाः| यातुका सालकल्याणी श्रीपर्णी पीलुपर्णिका| कुमारी जीवलोणीका यवशाकसुवर्चलाः| कुष्माण्डनीलिनी स्वर्चा वृकधूमकलक्ष्मणा| आलूपानि च सर्वाणि तथा सूप्यानि रालकः| जीवन्तिकञ्चुञ्चुपर्णीप्रपुन्नाटकुबेरकम्| स्वादु रूक्षं सलवणं वातश्लेष्मकरं गुरु| शीतलं सृष्टविण्मूत्रं प्रायो विष्टभ्य जीर्यति| स्विन्नं निष्पीडितरसं स्नेहाढ्यं नातिदोषलम्||१२९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கலம்ப்வாதிகஂ மதுரஂ, ஈஷல்லவணஂ, ரூக்ஷஂ, வாதஶ்லேஷ்மகரஂ, குரு, ஶீதவீர்யஂ, மூத்ரஂ புரீஷஂ ச ஸஜதி பஹிஃக்ஷிபதி| விஷ்டப்யைகஸ்மிந் ஜடரப்ரதேஶே பிண்டீபூய ஜராஂ யாதீதி| ப்ராயோக்ரஹணமேதேஷாஂ மத்யே கேசிந்நைவஂஸ்வரூபா இதி ஜ்ஞாபநார்தம்| தேஷாஂ ச பர்யாயா நிகண்டுஜ்ஞாநாத் தேஶபாபாஸஂஸ்கரணாச்ச கிஞ்சித் ஜ்ஞாயந்தே| கிஞ்சித் உச்யந்தே-கலம்புஃ காலிகா| நாலிகா கபோதசரணா| மாஷஂ காந்தாரீ, காஶ்மீரேஷு ஶிலஃ| சில்லீ தண்டுலீயகவிஶேஷஃ| லட்வாகோ குக்குலுஃ| நிஷ்பாவோ ராஜஶிம்பீ| பிலுபர்ணிகா மூர்வா| லோணிகா காஶ்மீரேஷு லோநாரா| யவஶாகஃ க்ஷாரபத்ரகம், காஶ்மீரேஷு கோணீகஃ| ஆலூபாநி பஹுவிதாநி தேஶேஷூக்தாநி| தாநி ஸர்வாணீஹ கஹ்யந்தே| ஸூப்யாநி முத்காதிஸஸ்யபர்ணாநி| லக்ஷ்மணா மதுயஷ்டீ| ஜீவந்திகோ ரக்தநாலோ வாஸ்துகஃ| ப்ரபுந்நாடஃ சக்ரமர்தகஃ| குபேரகஃ கடிஞ்ஜரபேதஃ, கோமீரேதி கேசித்| ஏதச்ச ஸர்வஂ நிஷ்பீடிதரஸஂ, அதிஶயேந பஹுஸ்நேஹஂ ச நாத்யபத்யம்|| ௧௨௯||
Adhikarana சில்லீகுணாஃ (௧௩௦) · Śloka ௧௩௦
லகுபத்ரா து யா சில்லீ ஸா வாஸ்துகஸமா மதா||௧௩௦||
लघुपत्रा तु या चिल्ली सा वास्तुकसमा मता||१३०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸூக்ஷ்மபத்ரா ஜாத்யைவ யா சில்லீ ஸா வாஸ்துகஸமாநகுணா|
Adhikarana தக்காரீவரணயோர்குணாஃ (௧௩௧) · Śloka ௧௩௧
தக்காரீவரணஂ ஸ்வாது ஸதிக்தஂ கபவாதஜித்||௧௩௧||
तक्कारीवरणं स्वादु सतिक्तं कफवातजित्||१३१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தக்காரீவரணஂ ச மதுரதிக்தஂ, வாதஶ்லேஷ்மநாஶநஞ்ச| தக்காரீ அக்நிமந்தஃ|| ௧௩௧||
Adhikarana வர்ஷாபூகாலஶாகாநாஂ குணாஃ (௧௩௨) · Śloka ௧௩௨
வர்ஷாப்வௌ காலஶாகஂ ச ஸக்ஷாரஂ கடு திக்தகம்| தீபநஂ பேதநஂ ஹந்தி கரஶோபகபாநிலாந்||௧௩௨||
वर्षाभ्वौ कालशाकं च सक्षारं कटु तिक्तकम्| दीपनं भेदनं हन्ति गरशोफकफानिलान्||१३२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வர்ஷாப்வௌ புநர்நவே காலஶாகஂ ச ஈஷத்க்ஷாரஂ, ரஸே ச கடுகதிக்தஂ, அக்நிதீபநஂ, பேதநஂ கராதீஂஶ்ச நாஶயதி|| ௧௩௨||
Adhikarana சிரிபில்வாங்குரகுணாஃ (௧௩௩) · Śloka ௧௩௩
தீபநாஃ கபவாதக்நாஶ்சிரிபில்வாங்குராஃ ஸராஃ||௧௩௩||
दीपनाः कफवातघ्नाश्चिरिबिल्वाङ्कुराः सराः||१३३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சிரிபில்வாங்குராஃ அக்நிதீபநாஃ வாதஶ்லேஷ்மநாஶநாஃ ஸராஶ்ச|
Adhikarana உரூபூகலாங்கல்யோர்குணாஃ (௧௩௪) · Śloka ௧௩௪
லகுருஷ்ணா ஸரா திக்தா ஸோருபூகா ச லாங்கலீ||௧௩௪||
लघुरुष्णा सरा तिक्ता सोरुबूका च लाङ्गली||१३४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
உருபூகஂ லாங்கலீ ச லகுநீ, உஷ்ணவீர்யே, ஸரே திக்தே ச| ஊரூபூகஂ ரக்தைரண்டஃ| லாங்கலீ இந்த்ரபுஷ்பிகா||௧௩௪||
Adhikarana திலவேதஸயோர்குணாஃ (௧௩௫) · Śloka ௧௩௫
வாதலௌ கடுதிக்தாம்லௌ பேதிநௌ திலவேதஸௌ||௧௩௫||
वातलौ कटुतिक्ताम्लौ भेदिनौ तिलवेतसौ||१३५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
திலவேதஸபத்ரே வாதலே, ரஸே கடுகதிக்தாம்லே பேதநே ச||௧௩௫||
Adhikarana பஞ்சாங்குலகுணாஃ (௧௩௬) · Śloka ௧௩௬
தத்வத்பஞ்சாங்குலோ||௧௩௬||
तद्वत्पञ्चाङ्गुलो||१३६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்வத்திலவேத்ஸகுணஃ பஞ்சாஙுலஃ ஶுக்லைரண்டஃ| தஸ்ய பத்ரே ஶாகத்வம்||௧௩௬||
Adhikarana வஂஶகரீரகுணாஃ (௧௩௭) · Śloka ௧௩௭
வஂஶகரீராஸ்து விதாஹிநஃ| வாதபித்தகரா ரூக்ஷாஃ கடுபாகாஃ கபாபஹாஃ||௧௩௭||
वंशकरीरास्तु विदाहिनः| वातपित्तकरा रूक्षाः कटुपाकाः कफापहाः||१३७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வஂஶகரீராஃ வஂஶாங்குராஃ, விதாஹிநஃ, வாதபித்தகராஃ, ரூக்ஷா, விபாகே கடுகாஃ, கபநாஶநாஶ்ச||௧௩௭||
Adhikarana பில்வாதி ஶாகத்ரயகுணாஃ (௧௩௮) · Śloka ௧௩௮
பில்வராஸ்நாபலாஶாகஂ வாதக்நமதிஸாரஜித்||௧௩௮||
बिल्वरास्नाबलाशाकं वातघ्नमतिसारजित्||१३८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பில்வாதிஶாகத்ரயஂ வாதநாஶநமதீஸாரநாஶநஂ ச||௧௩௮||
Adhikarana வத்ஸாதந்யாதிகுணாஃ (௧௩௯) · Śloka ௧௩௯
வாயுஂ வத்ஸாதநீ ஹந்யாத் கபஂ கண்டீரசித்ரகௌ||௧௩௯||
वायुं वत्सादनी हन्यात् कफं गण्डीरचित्रकौ||१३९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வத்ஸாதநீ வாயுஂ நாஶயாதி| வத்ஸாதநீ கசேயகஃ| கண்டீரசித்ரகஶாகௌ கபஂ நாஶயதஃ|| ௧௩௯||
Adhikarana பத்தூரகுணாஃ (௧௪௦) · Śloka ௧௪௦
பத்தூரோ தீபநஸ்திக்தஃ ப்லீஹார்ஶஃகபவாதஜித்||௧௪௦||
पत्तूरो दीपनस्तिक्तः प्लीहार्शःकफवातजित्||१४०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பத்தூரோ தீபநாதீகுணயுக்தஃ 'மத்ஸ்யாகக்ஷகஸ்து பத்தூரஃ பத்ரஜஃ ப்ரிய இத்யபி'|| ௧௪௦||
Adhikarana காஸமர்தகுணாஃ (௧௪௧) · Śloka ௧௪௧
க்ரிமிகாஸகபோத்க்லேதாந்காஸமர்தோ ஜயேத்ஸரஃ||௧௪௧||
क्रिमिकासकफोत्क्लेदान्कासमर्दो जयेत्सरः||१४१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காஸமர்தகஃ ஸரஃ, க்ரிம்யாதீஂஶ்ச நாஶயதி| உத்க்லேதஃ ஸ்ரோதஸாஂ மாலிந்யேநார்த்ரத்வம்|| ௧௪௧||
Adhikarana கௌஸும்பஶாககுணாஃ (௧௪௨) · Śloka ௧௪௨
ரூக்ஷோஷ்ணமம்லஂ கௌஸும்பஂ குரு பித்தகரஂ ஸரம்||௧௪௨||
रूक्षोष्णमम्लं कौसुम्भं गुरु पित्तकरं सरम्||१४२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குஸும்பஶாகஂ ரூக்ஷஂ, உஷ்ணவீர்யஂ, குரு, பித்தகரஂ, ஸரஞ்ச|
Adhikarana ஸார்ஷபஶாககுணாஃ (௧௪௩) · Śloka ௧௪௩
ஸக்ஷாரஂ மதுரஂ ஸ்நிக்தமுஷ்ணஂ குரு ச ஸார்ஷபம்| ஶாகாநாமவரஂ பத்தவிண்மூத்ரஂ ஸர்வதோஷகத்||௧௪௩||
सक्षारं मधुरं स्निग्धमुष्णं गुरु च सार्षपम्| शाकानामवरं बद्धविण्मूत्रं सर्वदोषकृत्||१४३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸார்ஷபஂ ஶாகஂ, ஈஷத்க்ஷாரகுணயுக்தஂ, மதுரத்வாதியுக்தஂ, ஶாகாநாஂ சாவரமஶ்ரேஷ்டஂ, மூத்ரஂ விஶஂ ச பத்நாதி, த்ரிதோஷகரஞ்ச|| ௧௪௩||
Adhikarana அவஸ்தாதிபேதேந மூலககுணாஃ (௧௪௪) · Śloka ௧௪௪
யத்பாலமவ்யக்தரஸஂ கிஞ்சித்க்ஷாரஂ ஸதிக்தகம்| தந்மூலகஂ தோஷஹரஂ லகு ஸோஷ்ணஂ நியச்சதி| குல்மகாஸக்ஷயஶ்வாஸவ்ரணநேத்ரகலாமயாந்| ஸ்வராக்நிஸாதோதாவர்தபீநஸாஂஶ்ச மஹத்புநஃ| குரூஷ்ணகடுகஂ ஸ்வாது விபாகஂ ஸர்வதோஷகத்| குர்வபிஷ்யந்தி ச ஸ்நிக்தஸித்தஂ ததபி வாதஜித்| வாதஶ்லேஷ்மஹரஂ ஶுஷ்கஂ ஸர்வமாமஂ து தோஷலம்||௧௪௪||
यद्बालमव्यक्तरसं किञ्चित्क्षारं सतिक्तकम्| तन्मूलकं दोषहरं लघु सोष्णं नियच्छति| गुल्मकासक्षयश्वासव्रणनेत्रगलामयान्| स्वराग्निसादोदावर्तपीनसांश्च महत्पुनः| गुरूष्णकटुकं स्वादु विपाकं सर्वदोषकृत्| गुर्वभिष्यन्दि च स्निग्धसिद्धं तदपि वातजित्| वातश्लेष्महरं शुष्कं सर्वमामं तु दोषलम्||१४४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாலஂ ஸூக்ஷ்மஂ த்ரிதோஷநாஶநஂ, லகு, கிஞ்சிதுஷ்ணவீர்யஂ, குல்மாதீஶ்ச நாஶயதி| கீதக்பாலமித்யுக்தமத ஆஹ- யத்பாலமவ்யக்தரஸமஸ்புடமாதுர்யாதி, ஈஷத்க்ஷாரஂ க்ஷாரஂ ஜிஹ்வாதிவைஷத்யகத், கிஞ்சித்வ்யக்ததிக்தத்வஞ்ச| ஏவஂவிதஂ ஸூக்ஷ்மஂ மூலகமேவஂகுணயுக்தம்| அதஂ ஜாதிவிஶேஷஃ| ததா ச பாலமூலகஸ்ய கந்தமூலகபீஜதேஶகாலஸஂஸ்தாநபரிணதிவிஶேஷாத்பிந்நஜாதீயத்வஂ ப்ரஸித்தமேவ காஶ்மீரேஷு| மஹத்புநஃ ஸ்தூலஂ, மூலகஂ, குரூஷ்ணவீர்யஂ, ரஸே கடுகஂ, விபாகே மதுரஂ, த்ரிதோஷகரஞ்ச| ததேவங்குணயுக்தமபி கதமாஸாதிநா ஸித்தஂ குர்வாபிஷ்யந்தி வாதஜிச்ச| ஶுஷ்கஂ ச மஹதபி மூலகஂ வாதஶ்லேஷ்மஹரம்| ஸர்வஂ ச மூலகஂ பாலஞ்ச மஹச்ச ஶுஷ்கம் ஆர்த்ரஂ சாமமநக்நிபக்வஂ ஸதோஷகத்தேஹஸ்யாபத்யத்வாத்| தோஷதாத்வாதீநாமுத்க்லேஶப்ராயபரிணாமகரஂ ச| அக்நிஸித்தஂ து யதாஸ்வரூபமுக்தம்|| ௧௪௪||
Adhikarana பிண்டாலுககுணாஃ (௧௪௫) · Śloka ௧௪௫
கடூஷ்ணோ வாதகபஹா பிண்டாலுஃ பித்தவர்தநஃ||௧௪௫||
कटूष्णो वातकफहा पिण्डालुः पित्तवर्धनः||१४५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பிண்டாலுஃ ரஸே கடுகஃ, வீர்யே உஷ்ணஃ, வாதஶ்லேஷ்மநாஶநஃ பித்தவர்தநஶ்ச|| ௧௪௫||
Adhikarana குடேராதிகுணாஃ (ஹரிதவர்கஃ) (௧௪௬) · Śloka ௧௪௬
குடேரஶிக்ருஸுரஸஸுமுகாஸுரிபூஸ்தணாஃ| தாந்யதும்புருஶைலேயயவாநீ ஶங்கிவேரகாஃ| பர்ணாஸோ கஞ்ஜநோऽஜாஜீ ஜீரகஂ கஜபிப்பலீ| பணிர்ஜார்ஜகஜம்பீரகராஹ்வாகாலமாலிகாஃ| தீப்யகஃ க்ஷவகத்வீபிபஸ்தகந்தாதி பத்தவிட்| ரஸே பாகே ச கடுகஂ தோஷோத்க்லேஶகரஂ லகு| விதாஹி ரூக்ஷதீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ தக்ஶுக்ரக்ரிமிநாஶநம்| வர்கோ ஹரிதகாக்யோऽயமுபதஂஶேஷு யுஜ்யதே| வாஸநோ வ்யஞ்ஜநாநாஂ ச ஹத்யோ தீபநரோசநஃ||௧௪௬||
कुठेरशिग्रुसुरससुमुखासुरिभूस्तृणाः| धान्यतुम्बुरुशैलेययवानी शृङ्गिवेरकाः| पर्णासो गृञ्जनोऽजाजी जीरकं गजपिप्पली| फणिर्जार्जकजम्बीरखराह्वाकालमालिकाः| दीप्यकः क्षवकद्वीपिबस्तगन्धादि बद्धविट्| रसे पाके च कटुकं दोषोत्क्लेशकरं लघु| विदाहि रूक्षतीक्ष्णोष्णं दृक्शुक्रक्रिमिनाशनम्| वर्गो हरितकाख्योऽयमुपदंशेषु युज्यते| वासनो व्यञ्जनानां च हृद्यो दीपनरोचनः||१४६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குடேராதிகஂ பஸ்தகந்தாந்தஂ ஹரித ஏவோபயோகாத்தரிதவர்க ஏவோச்யதே| ஆதிக்ரஹணாதந்யேஷாமேவஂ ரஸாதியுக்தாநாமேவஂயோகவதாஂ க்ரஹணம்| அஸ்ய சாநக்நிபக்வஸ்யோபயோகே குணவிஶேஷப்ராதுர்பாவஃ| குடேராதிகஂ ஹரிதகஂ விஶஂ புரீஷஂ பத்நாதி க்ரதயதி| ரஸே விபாகே ச கடுகம்| தோஷாந் வாதாதீநுத்க்லேஶயதி, யத்கிஞ்சித்கோபயந் ஸ்தாநாச்சாலயதி ததுத்க்லேஶகரம்| லகு, விதாஹி, ரூக்ஷஂ, உஷ்ணவீர்யஂ, தீக்ஷ்ணஂ, தகாதிநாஶநஂ ச| அயஂ ச குடேராதிர்யோ ஹரிதகாக்யோ வர்க உபதஂஶேஷு யுஜ்யதே| உபதஂஶோ யேந ஸஹாந்நஂ போக்துஂ யுஜ்யதே| வ்யஞ்ஜநாநாஂ ச நாநாவிதாநாஂ போஜநோபயோகிநாஂ வாஸநஃ ஸௌகந்த்யாதிகரஃ, ஹத்யோऽக்நிதீபநோ ரோசநஶ்ச| குடேரகஃ வைகுண்டகஃ| ஶிக்ருஃ ஸௌபாஞ்ஜநம்| ஸுமுகஃ கடுபத்ரகஃ| ஆஸுரீ ராஜிகா| பணிர்ஜகஃ பணீ| அர்ஜகஃ ஜாத்யா ஸூக்ஷ்மபத்ரஃ| ஜம்பீரஃ கரபத்ரஃ, காஶ்மீரேஷு தும்புருஃ| கராஹ்வா ஹஸ்திமயூரகஃ| காலமாலஃ கஷ்ணகுடேரகம்| தீப்யகஃ அஜமோதஃ|| ௧௪௬||
Adhikarana ஸுரஸஸுமுகதாநகாநாஂ குணாஃ (௧௪௭) · Śloka ௧௪௭
ஹித்மாகாஸவிஷஶ்வாஸபார்ஶ்வருக்பூதிகந்தஹா| ஸுரஸஃ ஸுமுகஃ ஶோபகந்தஹா தாநகா புநஃ| கஷாயதிக்தமதுரா மூத்ரலா ந ச பித்தகத்||௧௪௭||
हिध्माकासविषश्वासपार्श्वरुक्पूतिगन्धहा| सुरसः सुमुखः शोफगन्धहा धानका पुनः| कषायतिक्तमधुरा मूत्रला न च पित्तकृत्||१४७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸுரஸஸ்து ஹித்மாதீந்நாஶயதி| ஸுமுகஃ ஶ்வயதுதுர்கந்தௌ நாஶயதி| தாநகா ரஸே கஷாயதிக்தமதுரா, மூத்ரகரீ பித்தஞ்ச ந கரோதி|
Adhikarana கராஹ்வசித்ரகயோர்குணாஃ (௧௪௮) · Śloka ௧௪௮
கராஹ்வா பஸ்திஶூலக்நீ சித்ரகோ தீபநஃ பரம்||௧௪௮||
खराह्वा बस्तिशूलघ्नी चित्रको दीपनः परम्||१४८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கராஹ்வா பஸ்திஶூலஂ நாஶயதி| சித்ரகோऽத்யர்தமக்நிதீபநஃ|
Adhikarana லஶுநகுணாஃ (௧௪௯) · Śloka ௧௪௯
பத்ரே ஸக்ஷாரமதுரோ மத்யே மதுரபிச்சிலஃ| தீக்ஷ்ணோஷ்ணோ லஶுநஃ கந்தே கடுபாகரஸஃ ஸரஃ| ஹத்யஃ கேஶ்யஃ குருர்பஷ்யஃ ஸ்நிக்தோ ரோசநதீபநஃ| பக்நஸந்தாநகத் பல்யோ ரக்தபித்தப்ரதூஷணஃ| கிலாஸகுஷ்டகுல்மார்ஶீமேஹக்ரிமிகபாநிலாந்| ஸஹித்மாபீநஸஶ்வாஸகாஸாந் ஹந்தி ரஸாயநம்||௧௪௯||
पत्रे सक्षारमधुरो मध्ये मधुरपिच्छिलः| तीक्ष्णोष्णो लशुनः कन्दे कटुपाकरसः सरः| हृद्यः केश्यः गुरुर्बृष्यः स्निग्धो रोचनदीपनः| भग्नसन्धानकृद् बल्यो रक्तपित्तप्रदूषणः| किलासकुष्ठगुल्मार्शीमेहक्रिमिकफानिलान्| सहिध्मापीनसश्वासकासान् हन्ति रसायनम्||१४९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லஶுநஃ பத்ரே ஈஷத்க்ஷாரோ, மதுரரஸஶ்ச| மத்யே பத்ராத்கடிநே பாகே மதுரரஸஃ பிச்சிலஶ்ச| கந்தே மூலே தீக்ஷ்ணோஷ்ணவீர்யோ, ரஸே விபாகே ச கடுகஃ, ஸரோ ஹத்யஃ கேஶ்யத்வாதிகுணயுக்தஃ, கிலாஸாதீஂஶ்ச நாஶயதி| கிலாஸஃ ஶ்வித்ரஃ| ரஸாயநமிவ ரஸாயநஂ தேஹஹிதம்|
Adhikarana பலாண்டுகுணாஃ (௧௫௦) · Śloka ௧௫௦
பலாண்டுஸ்தத்குணைர்ந்யூநோ விபாகே மதுரஸ்து ஸஃ| கபஂ கரோதி நோ பித்தஂ கேவலாநிலநாஶநஃ||௧௫௦||
पलाण्डुस्तद्गुणैर्न्यूनो विपाके मधुरस्तु सः| कफं करोति नो पित्तं केवलानिलनाशनः||१५०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பலாண்டுஸ்தத்குணைர்லஶுநகுணைர்ந்யூநஃ ஹீநஃ விபாகே து மதுரஂ கரோதி பித்தஂ ந கரோதீதி ஸம்பந்தஃ| ந கரோதீதி பித்தஂ ந விநாஶயதீதி தாத்பர்யார்தஃ| வாதஂ ச கேவலமந்யதோஷாஸஂஸஷ்டஂ நாஶயதி|| ௧௫௦||
Adhikarana ஸூரணபூகந்தயோர்குணாஃ (௧௫௧) · Śloka ௧௫௧
தீபநஃ ஸூரணோ ரூச்யஃ கபக்நோ விஶதோ லகுஃ| விஶேஷாதர்ஶஸாஂ பத்யோ பூகந்தஸ்த்வதிதோஷலஃ||௧௫௧||
दीपनः सूरणो रूच्यः कफघ्नो विशदो लघुः| विशेषादर्शसां पथ्यो भूकन्दस्त्वतिदोषलः||१५१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸூரணோऽக்நிதீப்திருசிகரஃ, ஶ்லேஷ்மநாஶநோ விஶதோ லகுஃ, அர்ஶஸாமதிபத்யஶ்ச| பூகந்தோऽத்யர்தஂ த்ரிதோஷகரஃ| ஸ ச ப்ரஸித்தஃ|| ௧௫௧||
Adhikarana ஶாகாநாஂ பத்ரபுஷ்பாதிக்ரமேண யதோத்தரஂ குருத்வம் (௧௫௨) · Śloka ௧௫௨
பத்ரே புஷ்பே பலே நாலே கந்தே ச குருதா க்ரமாத்||௧௫௨||
पत्रे पुष्पे फले नाले कन्दे च गुरुता क्रमात्||१५२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பத்ராதீநாஞ்ச ஶாகஹரிதகயோக்யக்ரமாத்யதோத்தரஂ குருத்வம்| பத்ரஶாகஂ தாவத்ப்ரதமமநபேக்ஷ்ய குரு, ததஃ புஷ்பஶாகஂ, ததஃ பலஶாகஂ, ததோ நாலஶாகஂ, ததஶ்ச கந்தஶாகம் இத்யேவஂ ஹரிதகேஷு குருத்வஂ விஜ்ஞேயம்| அத்ராப்யுத்ஸர்காபவாதோபபஂஹகவசநாதிகஂ சிந்த்யம்| அத்ர ஶாகாநாஂ ஹரிதகாநாஂ ச யேஷாஂ நாமாநி நோக்தாநி தேஷாஂ தேஶபாஷாதிவித்ப்யோऽதிகம்யாபப்ரஂஶஸஂஸ்காராதுபயோகவிஶேஷாச்ச ஜ்ஞாதவ்யாநி|| ௧௫௨||
Adhikarana வராவரஶாகம் (௧௫௩) · Śloka ௧௫௩
வரா ஶாகேஷு ஜீவந்தீ ஸார்ஷபாஸ்த்வவராஃ பரம்||௧௫௩||
वरा शाकेषु जीवन्ती सार्षपास्त्ववराः परम्||१५३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸுபோதம்| இதி ஶாகவர்கஃ|| ௧௫௩||
Adhikarana (௬) பலவர்கஃ த்ராக்ஷாகுணாஃ (௧௫௪) · Śloka ௧௫௪
த்ராக்ஷா பலோத்தமா வஷ்யா சக்ஷுஷ்யா ஸஷ்டமூத்ரவிட்| ஸ்வாது பாகரஸா ஸ்நிக்தா ஸகஷாயா ஹிமா குருஃ| நிஹந்த்யநிலபித்தாஸ்ரதிக்தாஸ்யத்வமதாத்யயாந்| தஷ்ணாகாஸஜ்வரஶ்வாஸஸ்வரபேதக்ஷதக்ஷயாந்||௧௫௪||
द्राक्षा फलोत्तमा वृष्या चक्षुष्या सृष्टमूत्रविट्| स्वादु पाकरसा स्निग्धा सकषाया हिमा गुरुः| निहन्त्यनिलपित्तास्रतिक्तास्यत्वमदात्ययान्| तृष्णाकासज्वरश्वासस्वरभेदक्षतक्षयान्||१५४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பலாந்யுச்யந்தே| தேஷாஂ ச த்ராக்ஷா ஶ்ரேஷ்டா| அதஃ ஸைவாதௌ கஹ்யதே| த்ராக்ஷா ஸர்வபலாநாமுத்தமா, வஷ்யத்வாதிகுணயுக்தா, லகுஃ, அநிலபித்தாதீஂஶ்ச நாஶயதி| ஸகஷாயா மாதுர்யாத்ஸ்வல்பஂ கஷாயத்வஂ தத்ராஸ்தீத்யர்தஃ|| ௧௫௪||
Adhikarana தாடிமகுணாஃ (௧௫௫) · Śloka ௧௫௫
உத்ரிக்தபித்தாஞ்ஜயதி த்ரிதோஷாந் ஸ்வாது தாடிமம்| பித்தாவிரோதி நாத்யுஷ்ணமம்லஂ வாதகபாபஹம்| ஸர்வஂ ஹத்யஂ லகுஃ ஸ்நிக்தஂ க்ராஹி ரோசநதீபநம்||௧௫௫||
उद्रिक्तपित्ताञ्जयति त्रिदोषान् स्वादु दाडिमम्| पित्ताविरोधि नात्युष्णमम्लं वातकफापहम्| सर्वं हृद्यं लघुः स्निग्धं ग्राहि रोचनदीपनम्||१५५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்வாது மதுரஂ தாடிமமதிகபித்தஂ ஸந்நிபாதஂ நாஶயதி| அம்லஂ தாடிமஂ ந பித்தே விருத்தஂ, நாதி சோஷ்ணவீர்யஂ, வாதஶ்லேஷ்மநாஶநஂ ச| ஸர்வஂ தாடிமஂ மதுரமம்லம் மதுராம்லஂ ச ஹத்யத்வாதிகுணயுக்தம்|
Adhikarana கதல்யாதிபலாநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ (௧௫௬) · Śloka ௧௫௬
மோசகர்ஜூரபநஸநாலிகேரபருஷகம்| ஆம்ராததாலகாஶ்மர்யராஜாதநமதூகஜம்| ஸௌவீரபதராங்கோலபல்குஶ்லேஷ்மாதகோத்பவம்| வாதாமாபிஷுகாக்ஷோடமுகூலகநிகோசகம்| உருமாணஂ ப்ரியாலஂ ச பஂஹணஂ குருஶீதலம்| தாஹக்ஷதக்ஷயஹரஂ ரக்தபித்தப்ரஸாதநம்| ஸ்வாது பாகரஸஂ ஸ்நிக்தஂ விஷ்டம்பி கபஶுக்ரகத்||௧௫௬||
मोचखर्जूरपनसनालिकेरपरुषकम्| आम्राततालकाश्मर्यराजादनमधूकजम्| सौवीरबदराङ्कोलफल्गुश्लेष्मातकोद्भवम्| वातामाभिषुकाक्षोडमुकूलकनिकोचकम्| उरुमाणं प्रियालं च बृंहणं गुरुशीतलम्| दाहक्षतक्षयहरं रक्तपित्तप्रसादनम्| स्वादु पाकरसं स्निग्धं विष्टम्भि कफशुक्रकृत्||१५६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மோசாதி ப்ரியாலாந்தஂ பஂஹணத்வாதிகுணயுக்தம்| மோசஂ கதலீபலம்| ஆம்ராதகஂ பீதநகம்| ராஜாதநஂ வாநரப்ரியம்| ஸௌவீரஂ கர்ணீகபதரம்| க்ஷதஃ உரஃக்ஷதஃ| க்ஷயோ தாதுக்ஷயஃ|| ௧௫௬||
Adhikarana நாலிகேரகுணாஃ,கதலீபலகுணாஃ,ராஜாதநபலகுணாஃ (௧௫௭) · Śloka ௧௫௭
நாலிகேரஂ குரு ஸ்நிக்தஂ பித்தக்நஂ ஸ்வாது ஶீதலம்| பலமாஂஸகரஂ ஹத்யஂ பஂஹணஂ பஸ்திஶோதநம்| மோசஂ ஸ்வாதுரஸஂ ப்ரோக்தஂ கஷாயஂ நாதிஶீதலம்| ரக்தபித்தஹரஂ வஷ்யஂ ருச்யஂ ஶ்லேஷ்மகரஂ குரு| ஸ்நிக்தஂ ஸ்வாது கஷாயஂ ச ராஜாதநபலஂ குரு||௧௫௭||
नालिकेरं गुरु स्निग्धं पित्तघ्नं स्वादु शीतलम्| बलमांसकरं हृद्यं बृंहणं बस्तिशोधनम्| मोचं स्वादुरसं प्रोक्तं कषायं नातिशीतलम्| रक्तपित्तहरं वृष्यं रुच्यं श्लेष्मकरं गुरु| स्निग्धं स्वादु कषायं च राजादनफलं गुरु||१५७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸுபோதம்|| ௧௫௭||
Adhikarana தாலபலகாஶ்மரீபலகுணாஃ (௧௫௮) · Śloka ௧௫௮
பலஂ து பித்தலஂ தாலஂ ஸரஂ காஶ்மர்யஜஂ ஹிமம்| ஶகந்மூத்ரவிபந்தக்நஂ கேஶ்யஂ மேத்யஂ ரஸாயநம்||௧௫௮||
फलं तु पित्तलं तालं सरं काश्मर्यजं हिमम्| शकृन्मूत्रविबन्धघ्नं केश्यं मेध्यं रसायनम्||१५८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தாலஂ பலஂ பித்தலஂ ஸரஂ ச| காஶ்மர்யஜஂ ஹிமாதிகுணம்|
Adhikarana மதூரகபதரபலயோர்குணாஃ (௧௫௯) · Śloka ௧௫௯
மதூகஜமஹத்யஂ து பதரஂ ஸரணாத்மகம்||௧௫௯||
मधूकजमहृद्यं तु बदरं सरणात्मकम्||१५९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மதூகபலமஹத்யம்| பதரஂ ஸரணஶீலம்|| ௧௫௯||
Adhikarana வாதாமாதிகுணாஃ (௧௬௦) · Śloka ௧௬௦
வாதாமாத்யுஷ்ணவீர்யஂ து கபபித்தகரஂ ஸரம்||௧௬௦||
वातामाद्युष्णवीर्यं तु कफपित्तकरं सरम्||१६०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதாமாதீநாஂ குணவிஶேஷப்ரதர்ஶநபரஂ நிர்த்தாரணம்| வாதாமாதிகஂ பித்தஶ்லேஷ்மகரமத்யர்தமுஷ்ணஂ ச வாதஹரஂ ஸ்நிக்தஂ ச|| ௧௬௦||
Adhikarana ப்ரியாலகுணாஃ (௧௬௧) · Śloka ௧௬௧
பரஂ வாதஹரஂ ஸ்நிக்தமநுஷ்ணஂ து ப்ரியாலஜம்||௧௬௧||
परं वातहरं स्निग्धमनुष्णं तु प्रियालजम्||१६१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரியாலபலஸ்ய ஶீதவீர்யத்வாபவாதோஷ்ணத்வஶங்காயாமிதமுச்யதே- அநுஷ்ணமிதி|| ௧௬௧||
Adhikarana ப்ரியாலமஜ்ஜகோலமஜ்ஜயோர்குணாஃ (௧௬௨) · Śloka ௧௬௨
ப்ரியாலமஜ்ஜா மதுரோ வஷ்யஃ பித்தாநிலாபஹஃ| கோலமஜ்ஜா குணைஸ்தத்வத்தட்சர்திஃ காஸஜிச்ச ஸஃ||௧௬௨||
प्रियालमज्जा मधुरो वृष्यः पित्तानिलापहः| कोलमज्जा गुणैस्तद्वत्तृट्छर्दिः कासजिच्च सः||१६२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரியாலமஜ்ஜா ப்ரியாலபீஜம்| தச்ச மதுரத்வாதிகுணயுக்தம்| பதரமஜ்ஜா குணைஸ்தத்வத் ப்ரியாலமஜ்ஜவத்| பதரஸ்ய து விஶேஷஃ தடாதிநாஶகத்வம்|| ௧௬௨||
Adhikarana திந்துகாதீநாஂ ஸாமாந்யகுணாஃ (௧௬௩) · Śloka ௧௬௩
திந்துகாஶ்மந்தகாஸீநபலிநீ பிம்பிதோதநம்| டங்காஶ்வகர்ணபகுலகாங்கேருதவதந்வநம்| ஶ்வேதபாககபித்தாநி ஸிஞ்சதீ பவ்யஜாம்பவம்| க்ஷீரிவக்ஷபவஂ பீஜஂ பௌஷ்கரஂ கபபித்தஜித்| கஷாயமதுரஂ ரூக்ஷஂ ஶீதலஂ குரு லேகநம்| விபந்தாத்மாநஜநநஂ ஸ்தம்பநஂ வாதகோபநம்||௧௬௩||
तिन्दुकाश्मन्तकासीनफलिनी बिम्बितोदनम्| टङ्काश्वकर्णबकुलगाङ्गेरुधवधन्वनम्| श्वेतपाककपित्थानि सिञ्चती भव्यजाम्बवम्| क्षीरिवृक्षभवं बीजं पौष्करं कफपित्तजित्| कषायमधुरं रूक्षं शीतलं गुरु लेखनम्| विबन्धाध्मानजननं स्तम्भनं वातकोपनम्||१६३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
திந்துகாதி புஷ்கரபீஜாந்தஂ கபபித்தஜித்வாதிகுணயுக்தம்| ஸிஞ்சதீ காஶ்மீரேஷு வக்ஷபதரீ| ஸா ச மதுரா| புஷ்கரபீஜஸ்யாநக்நிபக்வஸ்யோபயோகே பலகுணத்வம்| க்ஷீரிவக்ஷா யே ஶஸ்த்ராதிக்ஷதாஃ க்ஷீரஂ ஸ்ரவந்தி| விபந்தஃ ஸ்ரோதோபிர்தோஷாதீநாமவஹநம்|| ௧௬௩||
Adhikarana கபித்தகுணாஃ (௧௬௪) · Śloka ௧௬௪
கபித்தமாமஂ கண்டக்நஂ கஷாயாம்லஂ த்ரிதோஷகத்| பக்வஂ ருச்யஂ கஷாயாம்லஂ ஸ்வாது ஹித்மாவமிப்ரணுத்| தோஷக்நஂ ஷாடவாரிஷ்டராகயுக்திஷு பூஜிதம்| விஷக்நமுபயஂ க்ராஹி கபித்தாந்யேவமாதிஶேத்||௧௬௪||
कपित्थमामं कण्ठघ्नं कषायाम्लं त्रिदोषकृत्| पक्वं रुच्यं कषायाम्लं स्वादु हिध्मावमिप्रणुत्| दोषघ्नं षाडवारिष्टरागयुक्तिषु पूजितम्| विषघ्नमुभयं ग्राहि कपित्थान्येवमादिशेत्||१६४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கபித்தமாமமபக்வஂ ஸ்வரநாஶநஂ, ரஸே கஷாயாம்லஂ, த்ரிதோஷகரஂ ச| பக்வஂ ருசிகரஂ, ரஸே ச கஷாயாம்லஂ, மதுரஂ ஹித்மாச்சர்திநாஶநஂ, த்ரிதோஷக்நஂ, ஷாடவாதியோஜநாஸு ச பூஜிதம்| உபயமாமஂ பக்வஂ ச விஷநாஶநஂ ஸஂக்ரஹணஂ ச| ஏவஂ கபித்தாந்யாதிஶேத்| ரஸவிஶேஷேண நாநாவிதாநி கபித்தாநி ஸம்பவந்தி| தாந்யநயா திஶா கல்பயேதித்யர்தஃ| தேந கஷாயாம்லஂ ஸதைவாமகபித்தகுணஂ, மாதுர்யாநுவித்தஂ ததைவ பக்வகுணமிதி|| ௧௬௪||
Adhikarana ஸிஞ்சிதிகாபலகுணாஃ (௧௬௫) · Śloka ௧௬௫
பஂஹணஂ வாதபித்தக்நஂ ஸ்நிக்தஂ ஸிஞ்சிதிகாபலம்||௧௬௫||
बृंहणं वातपित्तघ्नं स्निग्धं सिञ्चितिकाफलम्||१६५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸிஞ்சிதிகாபலஂ பஂஹணத்வாதிகுணயுக்தம்|| ௧௬௫||
Adhikarana பவ்யஜாம்பவக்ஷீரிவக்ஷபலகுணாஃ (௧௬௬) · Śloka ௧௬௬
பவ்யஂ விஶதமம்லஞ்ச ஜாம்பவஂ த்வதிவாதலம்| விஷ்டம்பகதகண்ட்யஂ ச ஸாம்லந்து க்ஷீரிவக்ஷஜம்||௧௬௬||
भव्यं विशदमम्लञ्च जाम्बवं त्वतिवातलम्| विष्टम्भकृदकण्ठ्यं च साम्लन्तु क्षीरिवृक्षजम्||१६६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பவ்யமம்லஂ ஸவிஶதஂ ச| ஜாம்பவமதிவாதகரஂ, விஷ்டம்பகரஂ ஸ்வரக்நஂ ச, க்ஷீரிவக்ஷபலஂ ஸாம்லமீஷதம்லம்|| ௧௬௬||
Adhikarana அக்ஷகீபலகுணாஃ (௧௬௭) · Śloka ௧௬௭
பித்தஶ்லேஷ்மக்நமம்லஂ ச வாதலஂ சாக்ஷகீபலம்||௧௬௭||
पित्तश्लेष्मघ्नमम्लं च वातलं चाक्षकीफलम्||१६७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அக்ஷகீபலஂ பித்தஶ்லேஷ்மநாஶநஂ அம்லரஸஂ, வாதலஂ ச|
Adhikarana ஆம்ரகுணாஃஸஹகாரரஸகுணாஃ (௧௬௮) · Śloka ௧௬௮
பாலஂ கஷாயகட்வம்லஂ ரூக்ஷஂ வாதாஸ்ரபித்தகத்| ஸம்பூர்ணமாம்ரமம்லஂ து ரக்தபித்தகபப்ரதம்| ஸ்வாது ஸாம்லஂ குரு ஸ்நிக்தஂ மாருதக்நமபித்தலம்| ஹத்யஂ பர்யாகதஂ ஶ்லேஷ்மமாஂஸஶுக்ரபலப்ரதம்| ஸஹகாரரஸோ ஹத்யஃ ஸுரபிஃ ஸ்நிக்தரோசநஃ| தீபநஃ பித்தவாதக்நஃ ஶுக்ரஶோணிதஶுத்திகத்||௧௬௮||
बालं कषायकट्वम्लं रूक्षं वातास्रपित्तकृत्| सम्पूर्णमाम्रमम्लं तु रक्तपित्तकफप्रदम्| स्वादु साम्लं गुरु स्निग्धं मारुतघ्नमपित्तलम्| हृद्यं पर्यागतं श्लेष्ममांसशुक्रबलप्रदम्| सहकाररसो हृद्यः सुरभिः स्निग्धरोचनः| दीपनः पित्तवातघ्नः शुक्रशोणितशुद्धिकृत्||१६८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஆம்ரஂ சூதஂ பாலமஸம்பூர்ணஸ்வரூபஂ ரஸே கஷாயகடுகாம்லஂ, ரூக்ஷஂ, வாதாஸ்ரபித்தகரஂ ச| பர்யாகதமதிக்ராந்தபாகஂ ஸ்வாது ஸாம்லஂ மதுராம்லரஸஂ, குரு, ஸ்நிக்தஂ, வாதஂ நாஶயதி, பித்தஂ ச ந கரோதி, ஹத்யஂ, ஶ்லேஷ்மாதிகரஂ ச| ஸஹகாராக்யாத்ரஸ ஆம்ராதேவ நிஷ்காஸ்யதே| அதோऽத்ரோச்யதே| ஸஹகாரரஸோ ஹத்யத்வாதிகுணயுக்தஃ|| ௧௬௮||
Adhikarana லவலீபலகுணாஃ (௧௬௯) · Śloka ௧௬௯
கஷாயஂ ரோசநஂ ஹத்யஂ வாதலஂ லவலீபலம்||௧௬௯||
कषायं रोचनं हृद्यं वातलं लवलीफलम्||१६९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லவலீபலஂ கஷாயரஸஂ ரோசநத்வாதிகுணயுக்தம்|| ௧௬௯||
Adhikarana பில்வகுணாஃ (௧௭௦) · Śloka ௧௭௦
குர்வக்நிஸாதகத்பில்வஂ தோஷலஂ பூதிமாருதம்| பக்வஂ பாலஂ புநஸ்தீக்ஷ்ணஂ பித்தலஂ லகுதீபநம்| வாதஶ்லேஷ்மக்நமுஷ்ணஂ ச ஸ்நிக்தஂ க்ராஹ்யுபயஂ பரம்||௧௭௦||
गुर्वग्निसादकृद्बिल्वं दोषलं पूतिमारुतम्| पक्वं बालं पुनस्तीक्ष्णं पित्तलं लघुदीपनम्| वातश्लेष्मघ्नमुष्णं च स्निग्धं ग्राह्युभयं परम्||१७०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பில்வஂ குரு, அக்நிஸாதகரஂ, த்ரிதோஷகரஂ, பூதிமாருதஂ ச| பூதிகுணஂ துர்கந்தகரஂ ச மாருதமுத்காராதௌ கரோதீத்யேவஂகுணஂ பக்வஂ பில்வம்| பாலஂ புநரபக்வஂ தீக்ஷ்ணத்வாதிகுணயுக்தம்| உபயஂ பாலஂ பக்வஂ ச ஸ்நிக்தஂ பரமத்யர்தஂ ச ஸஂக்ரஹணம்|| ௧௭௦||
Adhikarana வக்ஷாம்லகோஶாம்ரயோர்குணாஃ (௧௭௧) · Śloka ௧௭௧
வக்ஷாம்லஂ க்ராஹி ரூக்ஷோஷ்ணஂ லகு தீபநரோசநம்| வாதஶ்லேஷ்மஹரஂ கிஞ்சிதூநஂ கோஶாம்லஜஂ ததஃ||௧௭௧||
वृक्षाम्लं ग्राहि रूक्षोष्णं लघु दीपनरोचनम्| वातश्लेष्महरं किञ्चिदूनं कोशाम्लजं ततः||१७१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வக்ஷாம்லஂ திந்திணீகஂ ஸஂக்ரஹணத்வாதிகுணயுக்தம்|கோஶாம்ரஜஂ பலஂ ததாவக்ஷாம்லகுணைஃகிஞ்சிதூநம்||௧௭௧||
Adhikarana கரஞ்ஜபலகுணாஃ (௧௭௨) · Śloka ௧௭௨
பலஂ கரஞ்ஜஂ விஷ்டம்பி பித்தஶ்லேஷ்மாவிரோதி ச||௧௭௨||
फलं करञ्जं विष्टम्भि पित्तश्लेष्माविरोधि च||१७२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கரஞ்ஜபலஂ விஷ்டம்பி, பித்தஶ்லேஷ்மணி ச ந விருத்தம்|| ௧௭௨||
Adhikarana ஶமீபலகுணாஃ (௧௭௩) · Śloka ௧௭௩
குரூஷ்ணமதுரஂ ரூக்ஷஂ கேஶக்நஂ ச ஶமீபலம்||௧௭௩||
गुरूष्णमधुरं रूक्षं केशघ्नं च शमीफलम्||१७३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶமீபலஂ மதுரஂ, ரூக்ஷஂ, கேஶக்நஂ, குரூஷ்ணவீர்யஂ ச|| ௧௭௩||
Adhikarana பீலுபலகுணாஃ (௧௭௪) · Śloka ௧௭௪
கடுபாகரஸஂ பீலு தீக்ஷ்ணோஷ்ணஂ பேதி பித்தலம்| க்ரிமி குல்மோதரகரப்லீஹார்ஶஃ கபவாதஜித்| ஸதிக்தஂ ஸ்வாது யத்பீலு நாத்யுஷ்ணஂ தத்த்ரிதோஷஜித்||௧௭௪||
कटुपाकरसं पीलु तीक्ष्णोष्णं भेदि पित्तलम्| क्रिमि गुल्मोदरगरप्लीहार्शः कफवातजित्| सतिक्तं स्वादु यत्पीलु नात्युष्णं तत्त्रिदोषजित्||१७४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பீலுபலஂ பாகே ரஸே ச கடுகஂ, தீக்ஷ்ணத்வாதிகுணயுக்தம், க்ரிம்யாதீந்நாஶயதி| மதுரமீஷத்திக்தஂ ச ஜாத்யா யத் பீலு தத் நாத்யுஷ்ணவீர்யஂ, த்ரிதோஷக்நஂ ச|| ௧௭௪||
Adhikarana நீபாதிபலாநாஂ குணாஃ (௧௭௫) · Śloka ௧௭௫
நீபஂ ஶதாக்ஷிகஂ ப்ராசீநாகரஂ தணஶூல்யஜம்| அஸ்மாதல்பாந்தரகுணமேங்குதஂ ஸவிகங்கதம்||௧௭௫||
नीपं शताक्षिकं प्राचीनागरं तृणशूल्यजम्| अस्मादल्पान्तरगुणमेङ्गुदं सविकङ्कतम्||१७५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நீபாதிவிகங்கதாந்தஂ பலமஸ்மாத் ஸதிக்தஸ்வாதுபீலுதோऽல்பாந்தரகுணஂ ஸ்தோககுணமித்யர்தஃ| நீபோ தூலிகதம்பஃ ப்ராசீநாகரகமாமலகஸதஶஂ கஷ்ணலோஹிதம்|| ௧௭௫||
Adhikarana மாதுலுங்ககுணாஃ (௧௭௬) · Śloka ௧௭௬
த்வக்திக்தகடுகா ஸ்நிக்தா மாதுலுங்கஸ்ய வாதஜித்| பஂஹணஂ மதுரஂ மாஂஸஂ வாதபித்தஹரஂ குரு| லகு தத்கேஸரஂ காஸஶ்வாஸஹித்மாமதாத்யயாந்| அஸ்யஶோஷாநிலஶ்லேஷ்மவிபந்தச்சர்த்யரோசகாந்| குல்மோதரார்ஶஃஶூலாநி மந்தாக்நித்வஂ ச நாஶயேத்||௧௭௬||
त्वक्तिक्तकटुका स्निग्धा मातुलुङ्गस्य वातजित्| बृंहणं मधुरं मांसं वातपित्तहरं गुरु| लघु तत्केसरं कासश्वासहिध्मामदात्ययान्| अस्यशोषानिलश्लेष्मविबन्धच्छर्द्यरोचकान्| गुल्मोदरार्शःशूलानि मन्दाग्नित्वं च नाशयेत्||१७६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மாதுல்த்ங்கபலஸ்ய த்வக் ரஸே திக்தகடுகா, ஸ்நிக்தா வாதநாஶிநீ ச| மாஂஸஂ த்வசோऽந்தஃ பஂஹணஂ, மதுரஂ, வாதபித்தஹரஂ குரு ச| தஸ்ய மாதுலுங்கஸ்ய கேஸரமந்தர்மாஂஸபவஂ லகு காஸாதீஂஶ்ச நாஶயதி (ஸு௦ஸூ௦-௪௬/௧௪௯-௧௫௨)|| ௧௭௬||
Adhikarana பல்லாதககுணாஃ (௧௭௭) · Śloka ௧௭௭
பல்லாதகஸ்ய த்வங்மாஂஸ பஂஹணஂ ஸ்வாது ஶீதலம்| ததஸ்த்யக்நிஸமஂ மேத்யஂ கபவாதஹரஂ பரம்||௧௭௭||
भल्लातकस्य त्वङ्मांस बृंहणं स्वादु शीतलम्| तदस्थ्यग्निसमं मेध्यं कफवातहरं परम्||१७७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பல்லாதகஸ்ய த்வக், மாஂஸஂ ச பஂஹணத்வாதிகுணயுக்தம்| தஸ்ய சாஸ்தி தைக்ஷ்ண்யேநாக்நிஸமஂ, மேதாயை ஹிதமத்யர்தஂ வாதஶ்லேஷ்மஹரம்|| ௧௭௭||
Adhikarana பாராவதாருகயோர்குணாஃ (௧௭௮) · Śloka ௧௭௮
ஸ்வாத்வம்லஂ ஶீதமுஷ்ணஞ்ச த்விதா பாராவதஂ குரு| ருச்யமத்யக்நிஶமநஂ ருச்யஂ மதுரமாருகம்| பக்வமாஶு ஜராஂ யாதி நாத்யுஷ்ணஂ குரு தோஷலம்||௧௭௮||
स्वाद्वम्लं शीतमुष्णञ्च द्विधा पारावतं गुरु| रुच्यमत्यग्निशमनं रुच्यं मधुरमारुकम्| पक्वमाशु जरां याति नात्युष्णं गुरु दोषलम्||१७८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாராவதஂ த்விதா த்விப்ரகாரஂ மதுரமம்லஂ ச| யதாஸஂக்யேந மதுரஂ ஶீதவீர்யமம்லமுஷ்ணவீர்யம்| உபயமபி குரு, ருசிகரமத்யக்நிஶமநஞ்ச மதுரமாருகஂ ருசிகரம்| பக்வஂ ச ஸத் ஸுஜரஂ, கிஞ்சிதுஷ்ணவீர்யஂ, கிஞ்சித் குரு கிஞ்சித்தோஷலஂ ச| தோஷலமபத்யம்| ஆருகஂ வீரஸேநஞ்ச வீரா சீநாருகஂ ததா| வித்யாஜ்ஜாதிவிஶேஷேண தச்சதுர்விதமாருகம்|| ௧௭௮||
Adhikarana ஆர்த்ரத்ராக்ஷாதிகுணாஃ (௧௭௯) · Śloka ௧௭௯
த்ராக்ஷாபரூஷகஂ சார்த்ரமம்லஂ பித்தகபப்ரதம்| குரூஷ்ணவீர்யஂ வாதக்நஂ ஸரஂ ஸகரமர்தகம்||௧௭௯||
द्राक्षापरूषकं चार्द्रमम्लं पित्तकफप्रदम्| गुरूष्णवीर्यं वातघ्नं सरं सकरमर्दकम्||१७९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ராக்ஷாபரூஷகஂ சார்த்ரபரூஷகஂ கரமர்தகஂ சாம்லஂ ஸத் பித்தஶ்லேஷ்மகரஂ குருத்வாதிகுணயுக்தஂ ச| கரமர்தகஂ ஸுஷேணம்|| ௧௭௯||
Adhikarana கோலாதிகுணாஃ (௧௮௦) · Śloka ௧௮௦
ததாம்லஂ கோலகர்கந்துலிகுசாம்ராதகாருகம்| ஐராவதஂ தந்தஶடஂ ஸத்ருதஂ மகதிண்டகம்| நாதிபித்தகரஂ பக்வஂ ஶுஷ்கஂ ச கரமர்தகம்||௧௮௦||
तथाम्लं कोलकर्कन्धुलिकुचाम्रातकारुकम्| ऐरावतं दन्तशठं सत्रुदं मृगतिण्डकम्| नातिपित्तकरं पक्वं शुष्कं च करमर्दकम्||१८०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோலாதிகஂ மகதிண்டாந்தமம்லஂ ஸத்ததேத்யம்லக்ஷாதிவதித்யர்தஃ| ஐராவதஂ நாகரங்கஂ, தந்தஶடஂ ஜம்பீரம், கர்கந்துர்ஹ்ரஸ்வபதரீ| கரமர்தகஂ பக்வஂ ஶுஷ்கஂ ச நாத்யர்தஂ பித்தகரம்| ஶுஷ்கஸ்ய கரமர்தஸ்ய குணமாஹ ஶுஷ்கமிதி| சகாரேண நாதிபித்தகரமித்யாகஷ்யதே|| ௧௮௦||
Adhikarana அம்லிகாங்கோலயோர்குணாஃ (௧௮௧) · Śloka ௧௮௧
தீபநஂ பேதநஂ ஶுஷ்கமம்லிகாங்கோலயோஃ பலம்| தஷ்ணாஶ்ரமக்லமச்சேதி லக்விஷ்டஂ கபவாதயோஃ||௧௮௧||
दीपनं भेदनं शुष्कमम्लिकाङ्कोलयोः फलम्| तृष्णाश्रमक्लमच्छेदि लघ्विष्टं कफवातयोः||१८१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அம்லிகாபலமங்கோலபலஂ ச ஶுஷ்கஂ ஸத்தீபநஂ, பேதநஂ, தஷ்ணாதிநாஶநஂ, கபவாதயோஶ்ச பத்யம்|| ௧௮௧||
Adhikarana லிகுசகுணாஃ (௧௮௨) · Śloka ௧௮௨
பலாநாமவரஂ தத்ர லிகுசஂ ஸர்வதோஷகத்||௧௮௨||
फलानामवरं तत्र लिकुचं सर्वदोषकृत्||१८२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வேஷாஂ ச பலாநாமவரமப்ரதாநஂ லிகுசஂ த்ரிதோஷகரஞ்ச|| ௧௮௨||
Adhikarana ஸாபவாதஃ த்யாஜ்யதாந்யஶாகபலநிர்தேஶஃ (௧௮௩) · Śloka ௧௮௩
ஹிமாநிலோஷ்ணதுர்வாதவ்யலலாலாதிதூஷிதம்| ஜந்துஜுஷ்டஂ ஜலே மக்நமபூமிஜமநார்தவம்| அந்யதாந்யயுதஂ ஹீநவீர்யஂ ஜீர்ணதயாऽதி ச| தாந்யஂ த்யஜேத்ததா ஶாகஂ ரூக்ஷஸித்தமகோமலம்| அஸஞ்ஜாதரஸஂ தத்வச்சுஷ்கஂ சாந்யத்ர மூலகாத்| ப்ராயேண பலமப்யேவஂ ததாமஂ பில்வவர்ஜிதம்||௧௮௩||
हिमानिलोष्णदुर्वातव्यललालादिदूषितम्| जन्तुजुष्टं जले मग्नमभूमिजमनार्तवम्| अन्यधान्ययुतं हीनवीर्यं जीर्णतयाऽति च| धान्यं त्यजेत्तथा शाकं रूक्षसिद्धमकोमलम्| असञ्जातरसं तद्वच्छुष्कं चान्यत्र मूलकात्| प्रायेण फलमप्येवं तथामं बिल्ववर्जितम्||१८३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
இத்யந்நஸ்வரூபவிஜ்ஞாநநிஷ்பத்தௌ தாந்யாதிகமந்நஂ ஸமாஹத்ய ஹிமாநிலேத்யாதிநோச்யதே| ஏவஂவிதஂ தாந்யஂ த்யஜேத்| ஹிமாதிதூஷிதமநிலேநாதிவத்தேந கேதாரஸ்தஂ தூஷிமுஷ்ணேந சாதபாதிநா துர்வாதேந ச புரோவாதாதிநா| ததா வ்யாலாநாஂ ஸர்பாதீநாஂ லாலயா தூஷிதம்| ஆதிக்ரஹணேந ஶவகோதாதீநாஂ க்ரஹணம்| ததா ஜந்துபிஃ க்ரிம்யாதிபிர்ஜுஷ்டஂ ஸேவிதம்| ஜலே மக்நமாஶிகம்| அபூமௌ விபரீதபூமௌ ஜாதமபூமிஜம்| யா யஸ்ய தாந்யஸ்யோசிதா பூமிஸ்ததோऽந்யா விபரீதா| ததா அநார்தவமப்ராப்தஸமயம்| யஸ்மிந்நதௌ யஸ்ய தாந்யஸ்யோத்பத்திஃ ப்ரஸித்தா ததோऽந்யஸ்மிந்நுத்பாதிதமித்யர்தஃ| தல்லக்ஷணஂ ச ரஸாதீநாமபரிபூர்ணத்வேந விஜ்ஞேயம்| அந்யேந ச விஜாதீயேந தாந்யேந ஸஂயுக்தஂ கேதாரே ஜாதம்| அதிஜீர்ணதயா அதிபுராணத்வேந ச ஹீநவீர்யஂ நஷ்டஶக்தி| ஏவஂவிதஂ தாந்யஂ த்யஜேத்| ததா ஶாகமபி த்யஜேத்| கீதஶஂ ரூக்ஷஸித்தஂ ரூக்ஷமேவ ஸித்தஂ ரூக்ஷஸித்தஂ நிஃஸ்நேஹஸித்தமித்யர்தஃ| அதவா ரூக்ஷேண காஞ்சிகாதிநா ஸித்தஂ ரூக்ஷஸித்தம்| அகோமலம் கடிநம்| ஸ்வபாவதஃ ஸஂஸ்காரதோ வா| அஸஞ்ஜாதஸமபரிபூர்ணஸ்வரூபமித்யர்தஃ| ததா ஸர்வஂ ஶாகஂ ஶுஷ்கஂ த்யஜேத்| மூலகஂ வர்ஜயித்வா| ப்ராயேண பாஹுல்யேந பலமப்யேவஂவிதஂ த்யஜேத்| த்ராக்ஷாதேஶ்ச ஶுஷ்கஸ்யாபி ப்ரயோகோ தஶ்யத இதி ஜ்ஞாபநார்தஂ ப்ராயோக்ரஹணம்| ததா பலஂ ஸர்வமாமமப்ராப்தபாகஂ த்யஜேத்| பில்வஂ து வர்ஜயித்வா| தஸ்யாமஸ்யாபி ப்ரயோகஃ| அத்ர யதாயோகஂ பூர்வவத்யோஜ்யம்| அத்ராபி பலாநாமப்ரஸித்தாநாஂ ச யேஷாஂ நாமாநி நோக்தாநி தாநி நாநாதேஶகுலேப்யோऽபப்ரஂஶஸஂஸ்காராதிநாதிகந்தவ்யாநி| இதி பலவர்கஃ|| ௧௮௩||
Adhikarana (௭) மாத்ராதிவர்கஃ ப்ரகரணோபஸஂஹாரஃ (௧௮௪) · Śloka ௧௮௪
ஶகஶிம்பிலபக்வாந்நமாஂஸஶாகபலாஶ்ரயைஃ| வர்கைரந்நைகதேஶோऽயஂ பூயிஷ்டமுபயோகவாந்| நிர்திஷ்டோ ரஸவீர்யாத்யைர்யதாஸ்வஂ கர்மஸாதநே||௧௮௪||
शकशिम्बिलपक्वान्नमांसशाकफलाश्रयैः| वर्गैरन्नैकदेशोऽयं भूयिष्ठमुपयोगवान्| निर्दिष्टो रसवीर्याद्यैर्यथास्वं कर्मसाधने||१८४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶூகாதாந்யாதிநாமாஶ்ரயைஃ ஷட்பிர்வர்கைரயமந்நஸ்யாஹாரஸ்யைகதேஶஃ ஸ்தோகமாத்ரஂ நிர்திஷ்ட இதி ஸந்தேயஃ| கிம்பூதோऽந்நைகதேஶஃ? பூயிஷ்டஂ ப்ராசுர்யேணோபயோகோ யஸ்யாஸ்தி| கதஂ நிர்திஷ்டஃ? ரஸவீர்யவிபாகப்ரபாவஸஂஸ்காராதிபிஃ| யதாஸ்வஂ கர்மஸாதநே யதாத்மீயகார்யகர்தத்வே|| ௧௮௪||
Adhikarana மாத்ராதிவஶாத் ஹிதாஹிதஸ்யாபிமதவஸ்துநஃ நிரவஶேஷேண குணகதநஂ துஶ்ஶகம் (௧௮௫) · Śloka ௧௮௫
ந ஶக்யஂ விஸ்தரேணாபி வக்துஂ ஸர்வஂ து ஸர்வதா| ஹிதாஹிதத்வேऽப்யேகாந்தநியமோऽஸ்மாதநிஶ்சிதஃ| மாத்ராயோகக்ரியாதேஶகாலாவஸ்தாதிபேததஃ| ததஸ்ததோ யதோ தஷ்டாஸ்தே தே பாவாஸ்ததா ததா||௧௮௫||
न शक्यं विस्तरेणापि वक्तुं सर्वं तु सर्वथा| हिताहितत्वेऽप्येकान्तनियमोऽस्मादनिश्चितः| मात्रायोगक्रियादेशकालावस्थादिभेदतः| ततस्ततो यतो दृष्टास्ते ते भावास्तथा तथा||१८५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏகதேஶஃ கிமர்தமுக்த இத்யத ஆஹ- ந ஶக்யமித்யாதி| ஸர்வஂ வஸ்துஜாதஂ ஸர்வதா ஸர்வேண ப்ரகாரேணாபி வக்துஂ ந ஶக்யம்| மஹதாऽபி க்ரந்தஸம்பாரேண ந ஶக்யஂ, கிமுத ஸஂக்ரஹேணேத்யபிஶப்தார்தஃ| ஸர்வபாவாநாஂ ச ஶரீர இதஂ ஹிதமிதமஹிதமிதி நியமோऽநிஶ்சிதஃ| கஸ்மாதநிஶ்சிதஃ? யதோ யஸ்மாத்தே நாநாவிதா பாவாஸ்ததோ மாத்ராஸஂயோகக்ரியாதேஶகாலஸ்வபாவவிஷயாவஸ்தாக்ரமாதீநாஂ பேதாஸ்ததா ததா தேந தேந ப்ரகாரேண நாநாவிதைர்விஶேஷைர்தஷ்டாஃ| அதோऽநிஶ்சிதஃ| தேநைததுக்தஂ பவதி- பத்யமபி மாத்ராதிவிஶேஷாதபத்யதாஂ யாதி அபத்யஞ்ச பத்யதாமிதி||௧௮௫||
Adhikarana மாத்ராவிஶேஷோதாஹரணாநி (௧௮௬) · Śloka ௧௮௬
மாத்ரயா ஸேவிதஂ மத்யஂ ஹந்தி ரோகாஂஸ்ததுத்பவாந்| நிஷேவ்யமாணஂ திலஶோ விஷமப்யமதாயதே| ஹீநாதிமாத்ரமஶநஂ மருந்நிசயகோபநம்| பஜேதே விஷருபத்வஂ துல்யாஂஶே மதுஸர்பிஷீ||௧௮௬||
मात्रया सेवितं मद्यं हन्ति रोगांस्तदुद्भवान्| निषेव्यमाणं तिलशो विषमप्यमृतायते| हीनातिमात्रमशनं मरुन्निचयकोपनम्| भजेते विषरुपत्वं तुल्यांशे मधुसर्पिषी||१८६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மாத்ரயா ஸேவிதமித்யாதிநா சைததேவ ஸவிஸ்தரமுச்யதே-மத்யோத்பவாந் ரோகாஂஸ்ததேவ மத்யஂ விஶிஷ்டயா மாத்ரயா பீதஂ நாஶயதி| ததா ச வக்ஷ்யதி- `ஹீநமித்யாதிபீதேந'(ச௦-௮) இத்யாதி| இதி மாத்ராகதோ விஶேஷஃ| விஷஂ மாரணாத்மகமபி திலமாத்ராப்யாஸேந ஸேவிதமமதத்வஂ யாதீதி மாத்ராகதோ விஶேஷஃ| ஹீநமாத்ரஂ ஸ்வல்பஂ போஜநஂ மருதோ வாயோஃ கோபநம்| அதிமாத்ரஂ நிசயஸ்ய ஸந்நிபாதஸ்ய கோபநம்| ஸ்வாஸ்த்யகரஸ்யாப்யாஹாரஸ்ய மாத்ரயா விஶேஷஃ| மதுஸர்பிஷீ ஸ்வரூபேணாவிருத்தே ஸமமாத்ரே விஷரூபத்வஂ பஜேதே இதி மாத்ராகதோ விஶேஷஃ|| ௧௮௬||
Adhikarana ஸஂயோகவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௮௭) · Śloka ௧௮௭
க்ஷாரோऽம்லரஸஸஂயோகோ மதுரீபவதி க்ஷணாத்| உத்துண்டகஸ்யாஸ்திந்துகேந திக்ததா மதுராயதே| ஹிங்குர்கைரிகஸிந்தூத்தஂ கந்தவர்ணரஸாதிகம்| பூகதாம்பூலஶங்கேப்யோ கந்தவர்ணரஸோத்பவஃ| கோத்ரவோ ஹந்த்யஸக்பித்தஂ கரோத்யேவ விதாஹிபிஃ| குஷ்டஂ தத்கார்யபி திலோ ஹந்தி பல்லாதகைஃ ஸஹ| குடஃ கர்தாக்நிஸாதஸ்ய ஸ ஹிநஸ்த்யபயாதிபிஃ| தஷ்யத்யக்நேஃ ஸமதநஂ ஸர்பிரப்யுபதிஶ்யதே| ஜீவநீயமபி க்ஷீரஂ விஷலேஶேந மத்யவே| துல்யே அபி ஹதோऽந்யோந்யஂ விஷே ஸ்தாவரஜங்கமே| ஸக்தவோ வாதலா ரூக்ஷாஃ பீதாஸ்தே தர்பயந்தி து||௧௮௭||
क्षारोऽम्लरससंयोगो मधुरीभवति क्षणात्| उत्तुण्डकस्यास्तिन्दुकेन तिक्तता मधुरायते| हिङ्गुर्गैरिकसिन्धूत्थं गन्धवर्णरसाधिकम्| पूगताम्बूलशङ्खेभ्यो गन्धवर्णरसोद्भवः| कोद्रवो हन्त्यसृक्पित्तं करोत्येव विदाहिभिः| कुष्ठं तत्कार्यपि तिलो हन्ति भल्लातकैः सह| गुडः कर्ताग्निसादस्य स हिनस्त्यभयादिभिः| तृष्यत्यग्नेः समदनं सर्पिरप्युपदिश्यते| जीवनीयमपि क्षीरं विषलेशेन मृत्यवे| तुल्ये अपि हतोऽन्योन्यं विषे स्थावरजङ्गमे| सक्तवो वातला रूक्षाः पीतास्ते तर्पयन्ति तु||१८७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ஷாரோऽம்லஸஂயோகேந மதுரத்வஂ யாதீதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| திந்துகேந ஸஂயுக்தாயா உத்துண்டக்யாஸ்திக்தத்வஂ மதுரத்வமிவ யாதீதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| ஹிங்குகைரிகஸிஂதூத்தஂ ச மிஶ்ரீபூதஂ கந்தேந, வர்ணேந, ரஸேந சாதிகஂ பவதி| ஹிங்குஸஂயோகே ரஸவர்ணவிஶேஷேணாவிஜ்ஞாதமபி கந்தேந கைரிகஸைந்தவே அபிபவதி| கைரிகமபி வர்ணேந ஹிங்குஸைந்தவே| ஸைந்தவமபி ரஸேந ஹிங்குகைரிகே இதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| பூகபலதாம்பூலகிஸலயஶங்கஸஂயோகே ப்ரத்யேகாஸம்பவவிலக்ஷணவர்ணாத்யுத்பவ இதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| கோத்ரவோ ரக்தபித்தக்நோ விதாஹிபிஃ ஸஂயுக்தோ யோகவாஹித்வாத்ரக்தபித்தஂ கரோதீதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| லீநதோஷோத்க்லேஶேந குஷ்டகார்யபி திலஃ பல்லாதகைஃ ஸஂயுக்தோ லீநதோஷோத்க்லேஶநாத் குஷ்டஂ ஹந்தீதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| அக்நிஸாதகரோऽபி குடஃ ஹரீதகீஶுண்டீப்ரபதிபிஃ ஸஂயுக்தஸ்தஂ ந கரோதீதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| தஷி தஷ்ணாயாமத்யக்நேஃ தீபநமபி கதஂ ஸமதூச்சிஷ்டஂ பத்யமிதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| தீபநஸ்யோபஶோஷகத்வாத்தஷ்யபத்யத்வம்| க்ஷீரஂ ஜீவநீயஂ ப்ராணதாரகமபி விஷலேஶே தேஹஸ்திதேऽபி தஂ மாரயதி| விஷலேஶோ விஷபுக்தஸ்ய ஶோதநாதிநாவஶேஷஃ| ஸ்தாவரஜங்கமே விஷே துல்யே ஸதஶே அபி மாரணாத்மகத்வேந ஶரீரஸ்திதே அபி பரஸ்பரஂ நாஶகாரணே| ஸ்தாவரஂ விஷஂ ஜங்கமேந தஂஷ்ட்ராதிஸம்பவேந விஷேண ஸஂயோகே நஶ்யதி, ஜங்கமஂ ஸ்தாவரவிஷேணேதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ| ஸக்தவோ ரூக்ஷா வாதலாஶ்ச ஸந்தோ ஜலமிஶ்ரிதாஃ பீதாஸ்தர்பணா இதி ஸஂயோகவிஶேஷஃ|| ௧௮௭||
Adhikarana ஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௮௮) · Śloka ௧௮௮
விநாபி சோபயோகேந மணிமந்த்ராதிகார்யகத்||௧௮௮||
विनापि चोपयोगेन मणिमन्त्रादिकार्यकृत्||१८८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மணிமந்த்ராதிகஂ குடூச்யாதிவதநுபயுக்தமபி ஜ்வராதீஞ்சமயதீதி ஸ்வபாவவிஶேஷஃ|| ௧௮௮||
Adhikarana ஸஂஸ்காரவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௮௯) · Śloka ௧௮௯
ஆர்த்ரகாஜ்ஜாயதே ஶுண்டீ ஸஂஸ்காரேண லகீயஸீ| லகுப்யோऽபி ஹி ஸக்துப்யோ குரவஃ ஸித்தபிண்டிகாஃ||௧௮௯||
आर्द्रकाज्जायते शुण्ठी संस्कारेण लघीयसी| लघुभ्योऽपि हि सक्तुभ्यो गुरवः सिद्धपिण्डिकाः||१८९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஆர்த்ரகாச்சுண்ட்யா ஸம்பவஃ| தஸ்யாஸ்து லகுத்வஂ ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ| ஸ்வபாவலகுபிஃ ஸக்துபிஃ, கதாஃ ஸித்தபிண்டிகா குரவ இதி ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ|| ௧௮௯||
Adhikarana க்ரியாஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௦) · Śloka ௧௯௦
பஷ்டஃ க்ஷுண்ணோऽபி பதுகோ ரக்தஶாலேர்லகோர்குருஃ||௧௯௦||
भृष्टः क्षुण्णोऽपि पृथुको रक्तशालेर्लघोर्गुरुः||१९०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்வபாவலகுநோऽபி ரக்தஶாலேஃ ஸம்பூதோ பஷ்டஃ முஸலச்சிந்நஶ்ச பதுகஃ குருத்வஂ யாதீதி க்ரியாஸ்வபாவகதோ விஶேஷஃ|| ௧௯௦||
Adhikarana க்ரியாவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௧) · Śloka ௧௯௧
ஶாலிஃ பிஷ்டோ கரீயஸ்த்வஂ கோதூமாதபி கச்சதி||௧௯௧||
शालिः पिष्टो गरीयस्त्वं गोधूमादपि गच्छति||१९१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லகுஃ ஶாலிரபி பிஷ்டோऽபிஷ்டாத் ஸ்வபாவகுருதோ கோதூமாதப்யதிகஂ குருத்வஂ யாதீதி க்ரியாவிஶேஷஃ|| ௧௯௧||
Adhikarana ஸஂஸ்காரவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௨) · Śloka ௧௯௨
லகு பித்தஹரா லாஜா வ்ரீஹிதோ குருபித்தலாத்| ஸஂக்ராஹிணோ லகுர்முத்காத்குல்மாஷோ பேதநோ குருஃ| ஆமஂ க்ராஹிதரஂ தக்ரஂ நாகரீகதமார்த்ரகம்||௧௯௨||
लघु पित्तहरा लाजा व्रीहितो गुरुपित्तलात्| संग्राहिणो लघुर्मुद्गात्कुल्माषो भेदनो गुरुः| आमं ग्राहितरं तक्रं नागरीकृतमार्द्रकम्||१९२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வ்ரீஹிதஃ பித்தகராத் குரோஶ்ச ஸம்பூதா லாஜா லகவஃ, பித்தஹராஶ்சேதி ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ| ஸஂக்ரஹணஃ ஸ்வபாவால்லகுநஶ்ச முத்காஜ்ஜாதஃ குல்மாஷோ பேதித்வஂ குருத்வஂ ச யாதீதி ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ| குல்மாஷோऽல்பஸ்விந்நாநி ஸஸ்யாநி| ஆமஂ தக்ரமதிஸஂக்ரஹணஂ பக்வஂ க்வதிதஂ கிஞ்சித்ஸஂக்ரஹணமிதி ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ| நாகரீகதஂ ஶுண்டிதஂ ப்ராபிதமார்த்ரகமதிஸஂக்ரஹணஂ ததாஸ்வரூபமிதி ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ|| ௧௯௨||
Adhikarana ஸஂயோகஸஂஸ்காரவிஶேஷோதாஹரணாநி (௧௯௩) · Śloka ௧௯௩
குடாத்தோயாச்ச ஸுதராஂ மூத்ரலஂ குரு பாநகம்||௧௯௩||
गुडात्तोयाच्च सुतरां मूत्रलं गुरु पानकम्||१९३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குடேந மூத்ரலேந தோயேந ச மூத்ரலேந கதஂ பாநகமதிமூத்ரலமதிகுரு ச காரணாபேக்ஷயேதி ஸஂயோகஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ|| ௧௯௩||
Adhikarana க்ரியாஸஂயோகவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௪) · Śloka ௧௯௪
கரீயோ குடதத்யுத்தா ரஸாலா சாதிஶுக்ரலா||௧௯௪||
गरीयो गुडदध्युत्था रसाला चातिशुक्रला||१९४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குடோ ததி சாதிகுரு, தத்கதா ரஸாலா சாதிகுருதரா, ஸா த்வதிஶுக்ரலேதி க்ரியாஸஂயோகவிஶேஷஃ|| ௧௯௪||
Adhikarana க்ரியாவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௫) · Śloka ௧௯௫
தண்டாபிமதநாத்தத்நோ குருணஶ்சாதிஶோபதாத்| அநுத்ததஸ்நேஹமபி தக்ரஂ ஶோபஹரஂ லகு||௧௯௫||
दण्डाभिमथनाद्दध्नो गुरुणश्चातिशोफदात्| अनुद्धृतस्नेहमपि तक्रं शोफहरं लघु||१९५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
குருணஃ ஶோபகராச்ச தத்நோ தண்டமந்தநேநைவ ஸஸ்நேஹமபி தக்ரஂ லகு ஶோபஹரஂ சேதி க்ரியாவிஶேஷஃ|| ௧௯௫||
Adhikarana ஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௬) · Śloka ௧௯௬
ஸர்பிஃ ஸ்நிக்ததரஂ ஹந்தி நார்திதஂ நவநீதவத்||௧௯௬||
सर्पिः स्निग्धतरं हन्ति नार्दितं नवनीतवत्||१९६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அர்திதஂ வாதஂ ச தஸ்ய சாதிஸ்நிக்தத்வேநாதிவிபரீதஂ கதஂ ந ததா விநாஶஸமர்தஂ யதா ததூநஂ நவநீதமிதி ஸ்வபாவவிஶேஷஃ|| ௧௯௬||
Adhikarana ஸஂஸ்காரவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௭) · Śloka ௧௯௭
சக்ஷுஷ்யோऽபி ஹி கோதூமஸ்தைலபக்வஸ்து தஷ்டிஹா| மூலகஂ தோஷஜநநஂ ஸித்தஂ து தததோஷலம்| உஷ்ணஂ விஷீபவத்யேவ விஷக்நமபி மாக்ஷிகம்||௧௯௭||
चक्षुष्योऽपि हि गोधूमस्तैलपक्वस्तु दृष्टिहा| मूलकं दोषजननं सिद्धं तु तददोषलम्| उष्णं विषीभवत्येव विषघ्नमपि माक्षिकम्||१९७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோதூமஶ்சக்ஷுஷ்யோऽபி தைலபக்வோ தஷ்டிநாஶந இதி ஸஂயோகஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ| ஆமமூலகஂ த்ரிதோஷகரஂ ந ததாக்நிஸித்தமிதி ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ| விஷநாஶநமபி மாக்ஷிகமுஷ்ணஂ ஸத் விஷீபவதீதி ஸஂஸ்காரவிஶேஷஃ|| ௧௯௭||
Adhikarana பாத்ரவிஶேஷோதாஹரணாநி (௧௯௮) · Śloka ௧௯௮
துர்பாஜநஸ்தா த்ராக்ஷாம்லா தோஷலா ச ப்ரஜாயதே||௧௯௮||
दुर्भाजनस्था द्राक्षाम्ला दोषला च प्रजायते||१९८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
த்ராக்ஷா துர்பாஜநே லோஹாதிகதே ஸ்திதாம்லத்வஂ த்ரிதோஷகரத்வஂ ச யாதீதி பாத்ரவிஶேஷஃ|| ௧௯௮||
Adhikarana விருத்தக்ரியாப்ரயோகவிஶேஷோதாஹரணம் (௧௯௯) · Śloka ௧௯௯
ஶ்லக்ஶ்ணஶுஷ்ககநோ லேபஶ்சந்தநஸ்யாபி தாஹகத்| த்வக்கதஸ்யோஷ்மணோ ரோதாச்சீதகத்த்வந்யதாऽகுரோஃ||௧௯௯||
श्लख्श्णशुष्कघनो लेपश्चन्दनस्यापि दाहकृत्| त्वग्गतस्योष्मणो रोधाच्छीतकृत्त्वन्यथाऽगुरोः||१९९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சந்தநஸ்யாதிதாஹநாஶநஸ்ய லேபஃ ஶ்லக்ஷ்ணஃ ஶுஷ்கோ கநஶ்ச த்வகூஷ்மணோ ரோதாத்தாஹநாஶநே ந ஸமர்தஃ| அகுரோஶ்சோஷ்ணஸ்பர்ஶவீர்யஸ்யாபி| அதஶ்சந்தநலேபஸ்வருபாதந்யதா வைபரீத்யேந லேபஃ புருஷஃ ஆர்த்ரஃ தநுஶ்ச ஶீதகதிதி க்ரியாப்ரயோகவிஶேஷஃ (ச௦ சி௦-௩௦/௩௨௪, ச௦ சி௦-௩/௧௭௪, ௧௭௪-சக்ரதத்தடீகா)|| ௧௯௯||
Adhikarana க்ரியாஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௦௦) · Śloka ௨௦௦
மேத்யஸ்திலஃ ஸ்பர்ஶஶீதோ மேத்யஂ தைலஂ கலோ ஹிமஃ| தஸ்யைவ ஶ்லேஷ்மகாரித்வஂ ந தைலஸ்ய கலஸ்ய வா||௨௦௦||
मेध्यस्तिलः स्पर्शशीतो मेध्यं तैलं खलो हिमः| तस्यैव श्लेष्मकारित्वं न तैलस्य खलस्य वा||२००||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
திலோ மேத்யஃ புஷ்டிகரஃ ஸ்பர்ஶஶீதலஶ்ச| தைலஂ மேத்யம்| கலஸ்தைலகலஃ ஶீதவீர்யயுக்தஃ| த்ரீண்யபி ஶ்லேஷ்மஸதஶாநி| தில ஏவ ஶ்லேஷ்மகரோ ந கலதைலே இதி க்ரியாஸ்வபாவவிஶேஷஃ|
Adhikarana ஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௦௧) · Śloka ௨௦௧
தத்நி ஶ்வயதுகாரித்வஂ ந தக்ரநவநீதயோஃ||௨௦௧||
दध्नि श्वयथुकारित्वं न तक्रनवनीतयोः||२०१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்நி ஸ்நிக்தே ஶ்வயதுகாரித்வஂ தஷ்டம்| தக்ரநவநீதயோஸ்தத்விகாரயோஃ ஸ்நிக்தயோரபி ந தஷ்டமிதி ஸ்வபாவவிஶேஷஃ|| ௨௦௧||
Adhikarana தேஶவிஶேஷேஷு ஸாத்ம்யவிஶேஷோதாஹரணாநி (௨௦௨) · Śloka ௨௦௨
தேஶவிஶேஷேஷு ஸாத்ம்யவிஶேஷோதாஹரணாநி பூமிஸாத்ம்யஂ ததிக்ஷீரகரீரஂ மருவாஸிஷு| க்ஷாரஃ ப்ராச்யேஷு மத்ஸ்யாஸ்து ஸைந்தவேஷ்வஶ்மகேஷு து| தைலாம்லஃ கந்தமூலாநி மலயே கோங்கணே புநஃ| பேயா மந்த உதீச்யேஷு கோதூமோऽவந்திபூமிஷு| பாஹ்லிகா பாஹ்லவாஶ்சீநாஃ ஶூலிகா யவநாஃ ஶகாஃ| மாஂஸகோதூமமார்த்வீகஶஸ்த்ரவைஶ்வாநரோசிதாஃ||௨௦௨||
देशविशेषेषु सात्म्यविशेषोदाहरणानि भूमिसात्म्यं दधिक्षीरकरीरं मरुवासिषु| क्षारः प्राच्येषु मत्स्यास्तु सैन्धवेष्वश्मकेषु तु| तैलाम्लः कन्दमूलानि मलये कोङ्कणे पुनः| पेया मन्थ उदीच्येषु गोधूमोऽवन्तिभूमिषु| बाह्लिका बाह्लवाश्चीनाः शूलिका यवनाः शकाः| मांसगोधूममार्द्वीकशस्त्रवैश्वानरोचिताः||२०२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பூமிஸாத்ம்யஂ தேஶவிஶேஷாஶ்ரயஂ ப்ராணிநாஂ பத்யம்| யதா மருவாஸிஷு தத்யாதிகஂ, ப்ராச்யேஷு யத்கிஞ்சித்க்ஷாரஂ லவணாதி, ஸிந்துதேஶஜேஷு மத்ஸ்யாஃ, அஶ்மகேஷு தைலஂ, அம்லஶ்ச ரஸஃ ஸாத்ம்யஂ, மலயபர்வதே கந்தாநி மூலாநி ச, கோங்கணே ஸாத்ம்யஂ பேயா, உதீச்யேஷு ஸாத்ம்யஂ மந்தோ, அவந்திபூமிஷு ஸாத்ம்யஂ கோதூமஃ, பாஹ்லிகாதீநாஂ மாஂஸாதிகஂ பத்யமிதி தேஶவிஶேஷஃ|| ௨௦௨||
Adhikarana தேஹஸாத்ம்யாஸாத்ம்யோதாஹரணாநி (௨௦௩) · Śloka ௨௦௩
தேஹஸாத்ம்யஂ கதஂ க்ஷீரஂ மத்யஂ மாஂஸஂ ச கஸ்யசித்| பேயா யூஷோ ரஸோऽந்யஸ்ய கோதூமோऽந்யஸ்ய ஶாலயஃ| அஹிதைரபி தேஷாஂ ச தைரேவோபஹிதஂ ஹிதம்||௨௦௩||
देहसात्म्यं घृतं क्षीरं मद्यं मांसं च कस्यचित्| पेया यूषो रसोऽन्यस्य गोधूमोऽन्यस्य शालयः| अहितैरपि तेषां च तैरेवोपहितं हितम्||२०३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸாத்ம்யமாஜந்ம தேஹ உசிதமப்யஸ்தத்வாத் ஸ்வாஸ்த்யஹேதுஃ| தேஹஸாத்ம்யஂ யதா-கஸ்யசித் கதஂ, கஸ்யசிந்மாஂஸஂ, கஸ்யசிந்மத்யஂ, கஸ்யசித்பேயா, அந்யஸ்ய ஸூபஃ, அந்யஸ்ய ஶாலிஃ, அந்யஸ்யாந்யஃ| யஸ்ய ச யத் ஸாத்ம்யஂ தஸ்ய ரோகிணோऽந்நபாநௌஷதாதிகஂ தேநைவ ஸாத்ம்யேநாபத்யேநாப்யுபஹிதஂ மிஶ்ரிதஂ ஹிதம்|| ௨௦௩||
Adhikarana ஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௦௪) · Śloka ௨௦௪
அந்நபாநௌஷதஂ தோஷமாத்ராகாலாத்யபேக்ஷயா| ஸாத்ம்யஂ ஹ்யாஶு பலஂ தத்தே நாதிதோஷஞ்ச பஹ்வபி||௨௦௪||
अन्नपानौषधं दोषमात्राकालाद्यपेक्षया| सात्म्यं ह्याशु बलं धत्ते नातिदोषञ्च बह्वपि||२०४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தோஷாதீநபேக்ஷ்ய கஸ்மிஂஶ்சித்தோஷாத்யவஸ்தாவிஶேஷே ஸாத்ம்யோபஹிதமப்யஹிதஂ ஹிதமிதி ஜ்ஞாபயதீதி ஸ்வபாவவிஶேஷஃ| ஸாத்ம்யமிஶ்ரிதமௌஷதாதிகஂ கிமர்தஂ க்ரியத இத்யாஹ- ஸாத்ம்யஂ ஹ்யாஶு ஶீக்ரமேவ பலஂ கரோதி| பஹு சோபயுக்தஂ நாதிதோஷகரம்| கதமாநுஷங்கிகம்|
Adhikarana தேஹவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௦௫) · Śloka ௨௦௫
ஸ்ரஂஸநஂ ஸத் பயோ கவ்யஂ பவதி க்ராஹி கஸ்யசித்||௨௦௫||
स्रंसनं सत् पयो गव्यं भवति ग्राहि कस्यचित्||२०५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்வரூபேண ஸ்ரஂஸநஂ ஸத் கவ்யஂ க்ஷீரஂ கஸ்யசித் ஸங்க்ராஹகதாஂ யாதீதி தேஹவிஶேஷஃ| தத்ர கபப்ரதாநஸ்ய ஸங்க்ரஹணஂ பவதி| பித்தப்ரதாநஸ்ய பேதநம் (அ௦ஸஂ௦ஸூ௦-௨௭)|| ௨௦௫||
Adhikarana ப்ரகதிவிஶேஷஃ (௨௦௬) · Śloka ௨௦௬
மந்தோऽக்நிர்பவதி ப்ராயஃ கபவாயோத்தரே ஹிமே||௨௦௬||
मन्दोऽग्निर्भवति प्रायः कफवायोत्तरे हिमे||२०६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ததா ப்ராயேண ஸர்வோ வாதஶ்லேஷ்மாதிகோ ஹிமே காலே ஶீதேந வாதஶ்லேஷ்மாதிக்யாந்மந்தாக்நிர்பவதீதி ப்ரகதிவிஶேஷஃ|| ௨௦௬||
Adhikarana தேஹவிஶேஷோதாஹரணம்,அவஸ்தாவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௦௭) · Śloka ௨௦௭
விஷக்நேநாபி பயஸா தேஹேऽஹேர்வததே விஷம்| ஸ்தூலஸ்தவிரபாலாதௌ வமநாதி நிஷித்யதே||௨௦௭||
विषघ्नेनापि पयसा देहेऽहेर्वधते विषम्| स्थूलस्थविरबालादौ वमनादि निषिध्यते||२०७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸ்தூலாதீநாஂ வமநாதிகஂ ப்ரதிஷித்தமித்யவஸ்தாவிஶேஷஃ|| ௨௦௭||
Adhikarana ஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௦௮) · Śloka ௨௦௮
தக்ரமாமஂ கபஂ கோஷ்டே ஹந்தி கண்டே கரோதி து| வாதஹத்வேऽபி மத்வீககர்ஜூரஂ கோஷ்டவாதகத்||௨௦௮||
तक्रमामं कफं कोष्ठे हन्ति कण्ठे करोति तु| वातहृत्वेऽपि मृद्वीकखर्जूरं कोष्ठवातकृत्||२०८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஆமபக்வஂ தக்ரஂ கோஷ்டே கபஂ நாஶயதி, கண்டே து கரோதீதி ஸ்வபாவவிஶேஷஃ| த்ராக்ஷாகர்ஜூரஂ வாதஹரமபி கோஷ்டே வாதஂ கரோதீதி ஸ்வபாவவிஶேஷஃ|| ௨௦௮||
Adhikarana விஷயவிஶேஷோதாஹரணாநி (௨௦௯) · Śloka ௨௦௯
நாதிபத்யஃ ஶிகீ பத்யஃ ஶ்ரோத்ரஸ்வரவயோதஶாம்||௨௦௯||
नातिपथ्यः शिखी पथ्यः श्रोत्रस्वरवयोदृशाम्||२०९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மயூரஃ ஸ்வாஸ்த்யேऽபத்யஃ, ஶ்ரோத்ராதீநாஞ்ச பத்ய இதி விஷயவிஶேஷஃ|| ௨௦௯||
Adhikarana தஷ்டிஶ்ரோத்ரயோஃ ஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௦) · Śloka ௨௧௦
தஷ்டேஃ ஸ்பர்ஶஹிமஂ த்ரவ்யஂ ஶ்ரோத்ரஸ்யோஷ்ணஂ து பூஜிதம்||௨௧௦||
दृष्टेः स्पर्शहिमं द्रव्यं श्रोत्रस्योष्णं तु पूजितम्||२१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தஷ்டேஸ்தேஜோபவத்வேந விபரீதமபி ஶீதஂ த்ரவ்யஂ ஸ்பர்ஶ இஷ்யதே| ததா ஶ்ரோத்ரஸ்ய வாயவ்யஸ்யாப்யுஷ்ணமிதி ஸ்வபாவஃ|| ௨௧௦||
Adhikarana அவஸ்தாவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௧) · Śloka ௨௧௧
பயஃ ஸ்வாது ஸரஂ ஶீதஂ விபரீதஂ ததோ ததி| காலேந ஜாயதே தஸ்மாத் க்ஷீரவச்ச புநர்கதம்| பயோ ததி ச வாதக்நமஜாதஂ வாதலஂ து தத்| தக்ரஂ க்ராஹி கஷாயாம்லமம்லமேவ து பேதநம்||௨௧௧||
पयः स्वादु सरं शीतं विपरीतं ततो दधि| कालेन जायते तस्मात् क्षीरवच्च पुनर्घृतम्| पयो दधि च वातघ्नमजातं वातलं तु तत्| तक्रं ग्राहि कषायाम्लमम्लमेव तु भेदनम्||२११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ஷீரஂ மதுரஂ ஸரஂ ஶீதஂ ச தஸ்யைவாவஸ்தாந்தரஂ தத்யம்லஂ க்ராஹ்யுஷ்ணஂ ச| ததோऽப்யவஸ்தாந்தரமுபயவிலக்ஷணமபி க்ஷீராத் காலேந பஹ்வீஷ்வவஸ்தாஸு கதாஸு கதஂ ஜாயதே| தச்ச குணைஃ க்ஷீரஸதஶம்| க்ஷீரஂ வாதக்நஂ ததி ச வாதக்நம்| தயோஶ்சாந்தரே அஜாதஂ ததி வாதகரமித்யவஸ்தாவிஶேஷஃ| தக்ரஂ ரஸே கஷாயாம்லஂ ஸங்க்ரஹணஂ, கேவலாம்லஂ பேதநமித்யவஸ்தாவிஶேஷஃ|| ௨௧௧||
Adhikarana ஸஂஸ்காரகாலவிஶேஷோதாஹரணாநி (௨௧௨) · Śloka ௨௧௨
தாதகீகுடதோயாநி காரணஂ மத்யஶுக்தயோஃ| ஶீதே ந து ததாத்யந்தே ஸ்நிக்தாம்லலவணா ஹிதாஃ| உதமந்ததிவாஸ்வப்நௌ க்ரீஷ்மாதந்யத்ர கர்ஹிதௌ||௨௧௨||
धातकीगुडतोयानि कारणं मद्यशुक्तयोः| शीते न तु तदाद्यन्ते स्निग्धाम्ललवणा हिताः| उदमन्थदिवास्वप्नौ ग्रीष्मादन्यत्र गर्हितौ||२१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தாதகீ குடஸ்தோயஂ ச மத்யஸ்ய காரணதாஂ யாதி| ஶுக்தஸ்ய ச தாந்யேவேதி ஸஂஸ்காரகாலவிஶேஷஃ| ந ஶுக்தஂ மத்யஸ்யாவஸ்தா| அபி து தஜ்ஜாத்யந்தரமேவ| ஶீதே காலே ஸ்நிக்தாதயோ ஹிதாஃ| ந து தத்ப்ராரம்பபரிஸமாப்த்யோரிதி காலவிஶேஷஃ| உதமந்தோ பஹுத்ரவாஃ ஸக்தவஃ, திவாஸ்வப்நஶ்ச க்ரீஷ்மாதந்யஸ்மிந்நதௌ கர்ஹிதாவிதி காலவிஶேஷஃ|| ௨௧௨||
Adhikarana காலஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௩) · Śloka ௨௧௩
ஸமயோகேऽபி கர்மாத்யா வாதாதிசயஹேதவஃ| துஷ்வந்யோ ரஸேஷ்வந்யோ ரௌக்ஷ்யே ஸ்நேஹே பலே க்ரமஃ||௨௧௩||
समयोगेऽपि घर्माद्या वातादिचयहेतवः| ऋतुष्वन्यो रसेष्वन्यो रौक्ष्ये स्नेहे बले क्रमः||२१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கர்மாத்யாஃ க்ரீஷ்மாத்யா தவஃ ஸமயோகேऽபி வாதாதிஸஞ்சயஹேதுதாஂ யாந்தீதி காலஸ்வபாவவிஶேஷஃ| துஷு ஹேமந்தாதிஷு ரௌக்ஷ்யே, ஸ்நேஹே, பலே சாந்யஃ க்ரமஃ| ரஸேஷு ச துஸ்வபாவவிலக்ஷண ஏவ ரௌக்ஷ்யாதிக்ரமஃ| ததா ச ஶிஶிரே கிஞ்சித்ரௌக்ஷ்யஂ, ததோऽதிகஂ வஸந்தே, ததோऽப்யதிகஂ க்ரீஷ்மே, தத ஊநஂ வர்ஷாஸு, தத ஊநஂ ஶரதி, ததோऽப்யூநஂ ஹேமந்த இதி ரௌக்ஷ்யக்ரமஃ| துஷு ஸ்நேஹக்ரமஸ்து- வர்ஷாஃ கிஞ்சித் ஸ்நிக்தாஃ, ததோऽப்யதிகா ஶரத், ததோऽப்யதிகோ ஹேமந்தஃ, தத ஊநஃ ஶிஶிரஃ, தத ஊநோ வஸந்தஃ, ததோऽப்யூநோ க்ரீஷ்ம இதி ஸ்நேஹக்ரமஃ| பலக்ரமஸ்து- ஶிஶிரேऽதிகஂ பலஂ, வஸந்தே மத்யஂ, க்ரீஷ்மே ஊநஂ, வர்ஷாஸு சோநமேவ, ஶரதி மத்யஂ, ஹேமந்தே த்வதிகமிதி| ரஸேஷு ரௌக்ஷ்யக்ரமோ யதா- திக்தகடுகஷாயா யதோத்தரஂ ரூக்ஷாஃ| ஸ்நேஹக்ரமோ- மதுராம்லலவணா யதாபூர்வஂ ஸ்நிக்தாஃ| பலக்ரமோ- மதுரோऽதிபல்யஃ, தத ஊநோऽம்லஃ, தத ஊநோ லவணஃ, தத ஊநஸ்திக்தஃ, தத ஊநஃ கடுஃ, தத ஊநஃ கஷாய இதி ஸ்வபாவஃ| துவிஶேஷாஶ்ரயேண து ரஸாநாமேதத்யதோக்தேந ப்ரகாரேண ஸ்வாபாவிகரௌக்ஷ்யாதி வ்யபிசரதீதி காலஸ்வபாவவிஶேஷஃ| ததாச மதுரஃ ஸ்நிக்தோऽபி ந ததாந்யர்தௌ ஹேமந்தே யதா| அம்லஃ ஸ்நிக்தோऽபி வர்ஷாஸ்வதிஸ்நிக்தஃ| லவணஃ ஸ்நிக்தோऽப்யதிஸ்நிக்தஃ ஶரதி| திக்தோ ரூக்ஷோऽப்யதிரூக்ஷஃ ஶிஶிரே| கடுகோ ரூக்ஷோऽப்யதிரூக்ஷோ க்ரீஷ்மே| கஷாயோ வஸந்தே| பலதஶ்ச வ்யபிசாரஃ| யதா மதுரோऽம்லாதிப்யோ பலவாநப்யதிபலோ ஹேமந்தே| அம்லோ மதுராதூநபலோऽபி வர்ஷாஸ்வதிகபலஃ| லவணஃ ஸ்வாத்வம்லாப்யாமூநபலோऽபி ஶரத்யதிகபலஃ| திக்தோ மதுராம்லலவணேப்ய ஊநபலோऽபி ஶிஶிரேऽதிகபலஃ| கடுகோ மதுராதிப்ய ஊநபலோऽபி க்ரீஷ்மேऽதிகபலஃ| கஷாயோ மதுராதிப்ய ஊநபலோऽபி வஸந்தேऽதிகபல இதி|| ௨௧௩||
Adhikarana அவஸ்தாவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௪) · Śloka ௨௧௪
ரஸாயநஂ காகமாசீ ஸத்யஃ பர்யுஷிதா விஷம்||௨௧௪||
रसायनं काकमाची सद्यः पर्युषिता विषम्||२१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
காகமாசீ ஸத்யஃ ஸித்தா ரஸாயநம்| பர்யுஷிதா திவஸமத்யுஷிதா விஷமித்யவஸ்தாவிஶேஷஃ|| ௨௧௪||
Adhikarana ஜாதிவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௫) · Śloka ௨௧௫
மூலகஂ தோஷஜித்பாலஂ விபரீதஂ து கந்தவத்||௨௧௫||
मूलकं दोषजिद्बालं विपरीतं तु कन्दवत्||२१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பாலஂ மூலகஂ த்ரிதோஷஹரம்| யத்து கந்தவத் மூலகஂ தத்விபரீதஂ த்ரிதோஷகரமிதி ஜாதிவிஶேஷஃ|| ௨௧௫||
Adhikarana வ்யாத்யவஸ்தாவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௬) · Śloka ௨௧௬
ஜ்வரே பேயா கஷாயாஶ்ச ஸர்பிஃ க்ஷீரஂ விரேசநம்| ஷடஹஂ ஷடஹஂ யுஞ்ஜ்யாத்வீக்ஷ்ய தோஷபலாபலம்||௨௧௬||
ज्वरे पेया कषायाश्च सर्पिः क्षीरं विरेचनम्| षडहं षडहं युञ्ज्याद्वीक्ष्य दोषबलाबलम्||२१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஜ்வரே தோஷாணாஂ பலாபலஂ விகல்ப்ய பேயாதயஃ ஷடஹஂ ஷடஹஂ யோஜநீயா இதி வ்யாத்யவஸ்தாவிஶேஷஃ| தேநைததுக்தஂ பவதி- கேநசிததிகோநபலேந ஷடஹாதிகமூநஂ வாபி யோஜநீயமிதி ஷடஹமித்யுபயோகோ பாஹுல்யேந| அதவாऽநேந க்ரமேண பேயாதீநாஂ ஷடஹாந்தப்ரயோகப்ரதிஷேதபரமேதத்||௨௧௬||
Adhikarana ரோகாவஸ்தோதாஹரணம் (௨௧௭) · Śloka ௨௧௭
சர்திஹத்ரோககுல்மார்தே வமநஂ ச சிகித்ஸிதே| நிஷித்தமபி நிர்திஷ்டஂ பஸ்திரர்ஶஸகுஷ்டிநோஃ||௨௧௭||
छर्दिहृद्रोगगुल्मार्ते वमनं च चिकित्सिते| निषिद्धमपि निर्दिष्टं बस्तिरर्शसकुष्ठिनोः||२१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சர்த்யாதிபிரார்தே ப்ரதிஷித்தமபி வமநஂ சிகித்ஸாயாஂ நிர்திஷ்டம்| ஊர்த்வகே ஹி தோஷே ந வமநஂ பத்யஂ, சர்த்யாஂ து பஹுதோஷஸ்ய ஸததவமதோஶ்ச வமநமேவ பத்யமிதி| ஹத்ரோககுல்மயோஸ்து யத்யபி வாதாதிக்ய பயாத்வமநஂ நிஷித்தஂ, தத்ராபி ஶ்லேஷ்மணா வாதஸ்ய மார்கரோதே பத்யமேவ| அர்ஶஸஃ குஷ்டிநஶ்ச ப்ரதிஷித்தோऽபி பஸ்திநிர்திஷ்ட ஏவ| யத்யப்யர்ஶஸஃ வாதவர்ஜித மலஸந்தர்பகோ பஸ்திஃ| தத்ராப்யதிதோஷௌஷதக்ஷபிதத்வாத்வாதாதிக்யே யோஜ்ய ஏவ| ஏவஂ குஷ்டிநோ தோஷஸ்ய க்லேதஸ்வபாவத்வாதபத்யமப்யதிரூக்ஷதாயாஂ பத்யமிதி ரோகாவஸ்தாவிஶேஷஃ|| ௨௧௭||
Adhikarana ஸம்ப்ராப்திவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௮) · Śloka ௨௧௮
ஜ்வரே துல்யர்துதோஷத்வஂ ப்ரமேஹே துல்யதூஷ்யதா| ரக்தகுல்மே புராணத்வஂ ஸுகஸாத்யத்வஹேதவஃ||௨௧௮||
ज्वरे तुल्यर्तुदोषत्वं प्रमेहे तुल्यदूष्यता| रक्तगुल्मे पुराणत्वं सुखसाध्यत्वहेतवः||२१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வரோகேஷு ஸதஶர்துத்வஂ ஸதஶதோஷத்வஂ சாஸாத்யத்வஹேதுஃ| ததேவ ஜ்வரே அதிஸுகஸாத்யத்வஹேதுஃ| ஜ்வரஸ்யச ஸதஶர்துதோஷத்வே த்வேகமார்கக்ரியாரம்பேண ஶீக்ரமுபஶமஃ| அந்யரோகாணாஂ து ஸதஶர்துதோஷத்வஂ வ்யாதேர்மஹாரம்பகத்வாதஸாத்யமிதி ஸம்ப்ராப்திவிஶேஷஃ| ஏவஂ ப்ரமேஹே ஸதஶதூஷ்யத்வஂ ரக்தகுல்மே ச புராணத்வஂ விஜ்ஞேயம்| ஏதச்ச வக்ஷ்யாமஃ|| ௨௧௮||
Adhikarana ரோகாவஸ்தாவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௧௯) · Śloka ௨௧௯
ஆஶ்சோதநமபிஷ்யந்தே யுஞ்ஜீதோர்த்வஂ திநத்ரயாத்| அஞ்ஜநஂ பக்வதோஶஸ்ய ப்ரதிஶ்யாயே ச நாவநம்| நாதிப்ரவத்தே திமிரே ஸிராமோக்ஷோ விதீயதே||௨௧௯||
आश्चोतनमभिष्यन्दे युञ्जीतोर्ध्वं दिनत्रयात्| अञ्जनं पक्वदोशस्य प्रतिश्याये च नावनम्| नातिप्रवृद्धे तिमिरे सिरामोक्षो विधीयते||२१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அபிஷ்யந்தே பத்யமப்யாஶ்ச்யோதநஂ ப்ரதமதிநத்ரயமபத்யமித்யவஸ்தாவிஶேஷஃ| ஏவமேவ பக்வதோஷஸ்யாஞ்ஜநஂ ப்ரதிஶ்யாயே ச நஸ்யமவஸ்தாவிஶேஷேண பத்யம்| ப்ரதமோத்பூதே திமிரே ஸிராமோக்ஷஃ, அவஸ்தாவிஶேஷாத்|| ௨௧௯||
Adhikarana ரோகஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௦) · Śloka ௨௨௦
துஷ்டாஸ்ரஸம்பவேऽபீஷ்டோ நாஸ்ரபித்தே ஸிராவ்யதஃ||௨௨௦||
दुष्टास्रसम्भवेऽपीष्टो नास्रपित्ते सिराव्यधः||२२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
துஷ்டரக்தஸம்பவேऽபி ரக்தபித்தே ந ஸிராவ்யதஃ பத்யஃ ரோகஸ்வபாவாத்|| ௨௨௦||
Adhikarana ப்ரதேஶரோகவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௧) · Śloka ௨௨௧
அபத்யஂ பத்யமப்யந்நஂ நிஶாயாஂ நேத்ரரோகிணாம்||௨௨௧||
अपथ्यं पथ्यमप्यन्नं निशायां नेत्ररोगिणाम्||२२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நேத்ரரோகிணாஂ பத்யஂ நேத்ரரோகநாஶநஸமர்தமப்யந்நஂ நிஶாயாஂ அபத்யம், ப்ரதேஶரோகஸ்வபாவவிஶேஷாத்|| ௨௨௧||
Adhikarana காரணவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௨) · Śloka ௨௨௨
அஹிதாஃ ஸக்தவஃ ஶுஷ்கா ஹிதாஸ்தே து ப்ரமேஹிணஃ||௨௨௨||
अहिताः सक्तवः शुष्का हितास्ते तु प्रमेहिणः||२२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஸ்ய ஶுஷ்காஃ ஸக்தவோऽஹிதாஃ, ப்ரமேஹிணஸ்து ஹிதாஃ காரணவிஶேஷாத்|| ௨௨௨||
Adhikarana த்ரவ்யஶக்திவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௩) · Śloka ௨௨௩
குல்மிநஃ க்ஷீரதத்யாதி ஹபுஷாத்யைர்யுதஂ ஹிதம்| வாதலஂ வாதகோபேऽபி வர்ஷாஸு மது ஶஸ்யதே||௨௨௩||
गुल्मिनः क्षीरदध्यादि हपुषाद्यैर्युतं हितम्| वातलं वातकोपेऽपि वर्षासु मधु शस्यते||२२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ஷீராதிகமஹிதமபி குல்மிநாஂ ஹபுஷாதிநா ஸஂயுக்தஂ ஹிதமேவேதி த்ரவ்யஶக்திவிஶேஷஃ| வர்ஷாஸு வாதகோபகாலே லாகவஂ மது ஶஸ்யதே இதி காலஸ்வபாவத்ரவ்யஶக்திவிஶேஷஃ|| ௨௨௩||
Adhikarana உபயோகவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௪) · Śloka ௨௨௪
ததேவ மத்யஂ மத்யஸ்ய||௨௨௪||
तदेव मद्यं मद्यस्य||२२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யேநைவ மத்யேந ரோக உத்பந்நஸ்ததேவ மத்யஂ கேநசித்விஶேஷேண ஹிதமித்யுபயோகவிஶேஷஃ|| ௨௨௪||
Adhikarana வஸ்துவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௫) · Śloka ௨௨௫
விஷயஸ்ய து விஷாந்தரம்||௨௨௫||
विषयस्य तु विषान्तरम्||२२५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விஷஸ்ய து விஜாதீயஂ விஷமேவ நாஶநஸமர்தமிதி வஸ்துவிஶேஷஃ|| ௨௨௫||
Adhikarana தேஶகாலவிஶேஷோதாஹரணம்,வ்யாதிஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம்வஸ்துஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௬) · Śloka ௨௨௬
கதமாநூபதேஶோத்தஂ ஹேமந்தே ச பலாதிகம்| ஆலஸ்யகௌரவே ரூபஂ வாதஜேऽபி ஜ்வரே புரஃ| ஸ்வேதைர்யாதி ஶமஂ தாஹஃ ப்ராயோ லஶுநபாநஜஃ||௨௨௬||
घृतमानूपदेशोत्थं हेमन्ते च बलाधिकम्| आलस्यगौरवे रूपं वातजेऽपि ज्वरे पुरः| स्वेदैर्याति शमं दाहः प्रायो लशुनपानजः||२२६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
லஶுநோபயோகஜோ தாஹஃ ப்ராயஃ ஸதஶேநைவாக்ந்யாதிஸ்வேதேந நஶ்யதீதி வஸ்துஸ்வபாவஃ|| ௨௨௬||
Adhikarana காலவஸ்துஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௭) · Śloka ௨௨௭
திவாஸ்வப்நாஜ்ஜராஂ யாதி புக்தமந்யேத்யுரத்ய ந|௨௨௭|
दिवास्वप्नाज्जरां याति भुक्तमन्येद्युरद्य न|२२७|
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அந்யேத்யுர்புக்தமந்நஂ ஜராஂ யாதி திவாஸ்வப்நேநாத்யைவ புக்தஂ திவாஸ்வப்நேந ந ஜராஂ யாதீதி காலவஸ்துஸ்வபாவஃ|| ௨௨௭||
Adhikarana காரணவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௭) · Śloka ௨௨௭
கோஷ்டே ருத்தோऽக்நிகத்வாயுர்மேதஸார்ஶோபிரக்நிஹத்||௨௨௭||
कोष्ठे रुद्धोऽग्निकृद्वायुर्मेदसार्शोभिरग्निहृत्||२२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ப்ரபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௮) · Śloka ௨௨௮
துஷ்பாநஂ துர்ஜரஂ ஸர்பிர்தீபநஂ ச பயோऽந்யதா|௨௨௮|
दुष्पानं दुर्जरं सर्पिर्दीपनं च पयोऽन्यथा|२२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana வஸ்துஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௮) · Śloka ௨௨௮
ஸர்பாதிஶவகோதேப்யோ வஶ்சிகாநாஂ ஸமுத்பவஃ| தே தைரேவ புநர்தஷ்டாஃ ஸத்யோ ஜஹதி ஜீவிதம்|௨௨௮|
सर्पादिशवकोथेभ्यो वृश्चिकानां समुद्भवः| ते तैरेव पुनर्दष्टाः सद्यो जहति जीवितम्|२२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana த்ரவ்யஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௮) · Śloka ௨௨௮
ஸ்வயமேவ விஷஂ தீவ்ரஂ தாந்புநர்நாதிபாததே|௨௨௮|
स्वयमेव विषं तीव्रं तान्पुनर्नातिबाधते|२२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana அவஸ்தாவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௨௮) · Śloka ௨௨௮
ஸர்வாங்கவ்யாபி தேஷாஞ்ச ஶுக்ரவத்ஸஂஸதஂ விஷம்| தந்மாஂஸமுபயோகாய மாஂஸவர்கே ச பட்யதே||௨௨௮||
सर्वाङ्गव्यापि तेषाञ्च शुक्रवत्संसृतं विषम्| तन्मांसमुपयोगाय मांसवर्गे च पठ्यते||२२८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்பாதீநாஂ மதஶரீரக்லேதாத் வஶ்சிகோத்பத்திஃ| தே ச ஸர்பாதயஸ்தைரேவ வஶ்சிகைர்தஷ்டாஃ ஸத்ய ஏவ ஜீவிதஂ த்யஜந்தீதி வஸ்துஸ்வபாவஃ| விஷஂ ச ஸ்வயஂ தீவ்ரமப்யந்யப்ராணிவத் ஸர்பாதீநாஂ ந ததா பாததே, கிஞ்சித்பாதத இதி த்ரவ்யஸ்வபாவஃ| தேஷாஂ ச ஸர்பாதீநாஂ ஶுக்ரவத் ஸர்வாங்கவ்யாபி விஷபுக்தம்| அதோऽபி தந்மாஂஸஂ தேஹோபயோகாய மாஂஸவர்கே நிர்திஷ்டமித்யவஸ்தாவிஶேஷஃ| அந்யதா ஹேயத்வாதநிர்தேஶஃ ப்ராப்தஃ|| ௨௨௮||
Adhikarana ஸ்வபாவவிஶேஷோ விருத்தகார்யகாரணோதாஹரணம் (௨௨௯) · Śloka ௨௨௯
சர்திக்நீ மக்ஷிகாவிட் ச மக்ஷிகைவ து வாமயேத்||௨௨௯||
छर्दिघ्नी मक्षिकाविट् च मक्षिकैव तु वामयेत्||२२९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சர்திகாராணாந்மக்ஷிகாதோऽபி ஜாதா விட் சர்திக்நீதி ஸ்வபாவஃ|| ௨௨௯||
Adhikarana ஸம்ப்ராப்திவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௩௦) · Śloka ௨௩௦
கபே லங்கநஸாத்யேऽபி கர்தரி ஜ்வரகுல்மயோஃ| துல்யேऽபி தேஶகாலாதௌ லங்கநஂ ந ஸமஂ மதம்||௨௩௦||
कफे लङ्घनसाध्येऽपि कर्तरि ज्वरगुल्मयोः| तुल्येऽपि देशकालादौ लङ्घनं न समं मतम्||२३०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யத்யபி ஸர்வஃ கபோ லங்கநஸாத்யஸ்தத்ராபி ஜ்வரகாரணே கபே குல்மகாரணே ச லங்கநஂ பத்யத்வேந ந ஸதஶஂ, ஸம்ப்ராப்திவிஶேஷாத்| தேநைததுக்தஂ பவதி- யதைவ தேஶகாலாதிஸம்பதா கபஜ்வர உத்பந்நஃ, ததைவோத்பந்நே கபகுல்மே பத்யத்வேந லங்கநஂ ந ஸதஶம்| ஜ்வரே த்வதிகஂ பத்யமிதி| ஶீக்ரஂ வ்யாத்யுபஶமாத்| அதவா யதேகத்ர லங்கநஂ ததந்யத்ரேத்யஸமஂ ஸர்வேண ப்ரகாரேணாமத்வேந பக்வத்வேந ச தீபநஸங்க்ரஹணத்வாத்|| ௨௩௦||
Adhikarana ரோகஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் (௨௩௧) · Śloka ௨௩௧
ஸர்வதா தோஷஜித்தக்ரஂ க்ரஹண்யாஂ தோஷகத் வ்ரணே| ஸஂஸ்காரஸ்வபாவவிஶேஷோதாஹரணம் பீநஸஶ்வாஸகாஸாதௌ ஸித்தமேவ ப்ரஶஸ்யதே||௨௩௧||
सर्वथा दोषजित्तक्रं ग्रहण्यां दोषकृद् व्रणे| संस्कारस्वभावविशेषोदाहरणम् पीनसश्वासकासादौ सिद्धमेव प्रशस्यते||२३१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
க்ரஹண்யாஂ தோஷத்ரயநாஶநஂ தக்ரஂ வ்ரணே து பூயஹேதுத்வாத்தோஷத்ரயகரமிதி ரோகஸ்வபாவஃ| பீநஸாதௌ ஸித்தமேவ தக்ரஂ ஶஸ்யதே நாஸித்தமிதி ஸஂஸ்காரஸ்வபாவஃ|| ௨௩௧||
Adhikarana மாத்ராதிப்ரகரணோபஸஂஹாரஃ (௭) · Śloka ௭
இத்யேதேऽந்யே ச பஹவஃ ஸூக்ஷ்மா துர்லபஹேதுகாஃ| தர்மா விசித்ரா பாவேஷு கிஞ்சித்தேஷாஂ நிதர்ஶிதம்| திஶாऽநயா ஶேஷமபி ஸ்வயமூஹ்யேத புத்திமாந்| ந ஶாஸ்த்ரமாத்ரஶரணோ ந சாநாலோசிதாகமஃ||௨௩௨|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸங்க்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே அந்நஸ்வரூபவிஜ்ஞாநீயோ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ||௭||
इत्येतेऽन्ये च बहवः सूक्ष्मा दुर्लभहेतुकाः| धर्मा विचित्रा भावेषु किञ्चित्तेषां निदर्शितम्| दिशाऽनया शेषमपि स्वयमूह्येत बुद्धिमान्| न शास्त्रमात्रशरणो न चानालोचितागमः||२३२|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसङ्ग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने अन्नस्वरूपविज्ञानीयो नाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
இத்யேதே பாவேஷு வஸ்துஷு தர்மா விசித்ரா விலக்ஷணா தஷ்டாஃ ஸூக்ஷ்மா துர்லக்ஷ்யாஃ| துர்லபோ ஹேதுர்யேஷாஂ தே துர்லபஹேதுகாஃ| அந்யே ச விஸ்தரபயாந்நோக்தாஃ| தஷ்டாச்ச ஸ்தோகமாத்ரமத்ர நிதர்ஶிதம்| அநயா ச திஶா அஶேஷஂ ஸர்வமபி வஸ்துஜாதஂ நாநாவிஶேஷைர்வாக்யார்தாவபோதேந ச ஸ்பஷ்டபுத்திஃ ஸ்வயமூஹேத| கிம்பூதஃ? ந ஶாஸ்த்ரமாத்ரஶரணஃ ஶாஸ்த்ரவாக்யபடிதமாத்ரவஸ்துஶரணோ ந பவேத், ந சாநாலோசிதாகமோ பவேதிதி ஸம்பந்தஃ| தேந ச ஶாஸ்த்ரேண தத்பஷ்டபாவிநா ச ஸாதுகுரூபதேஶேந ஸர்வஂ வஸ்துஜாதஂ ஸ்வரூபேணாந்யவிஶேஷேண ச புத்த்யா ஸ்வயமூஹேதேத்யர்தஃ| மாத்ராதிகப்ரகரணஂ ஸமாப்தம்|| ௨௩௨|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸங்க்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஸப்தமோத்யாயஃ ||௭||