Adhikarana அத விகதவ்யாதிவிஜ்ஞாநீயோ நாமைகாதஶோऽத்யாயஃ ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதோ விகதிவ்யாதிவிஜ்ஞாநீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ|௧|
अथातो विकृतिव्याधिविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः|१|
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
சேஷ்டாதீநாஂ ஸ்வரூபஂ தர்ஶயித்வா வ்யாதீநாஂ மாரணாத்மகாநாஂ லக்ஷணபரிஜ்ஞாநார்தமத்யாயாரம்பஃ|| ௧||
Adhikarana ஹேத்வாதிபிரதிமாத்ரைர்வ்யாத்யுத்பவே ரிஷ்டம் (௧) · Śloka ௧
ஸர்வைர்யதாஸ்வஂ ஹேதுப்ராக்ரூரூபைரைமாத்ரைர்யஸ்ய வ்யாதிருத்பத்யதே||௧||
सर्वैर्यथास्वं हेतुप्राग्रूरूपैरैमात्रैर्यस्य व्याधिरुत्पद्यते||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana வ்யாதிதமுககரஜரதநோதரா- ஶ்ரயாணி ரிஷ்டாநி (௨) · Śloka ௨
வ்யாதிதஸ்ய வா யஸ்யாஶு முகே பிப்லுவ்யங்கலேகாதில- காலகாஃ| கரஜரதநேஷு வா புஷ்பாண்யுதரே வா நாநாவர்ணாஃ ஸிராஃ||௨||
व्याधितस्य वा यस्याशु मुखे पिप्लुव्यङ्गलेखातिल- कालकाः| करजरदनेषु वा पुष्पाण्युदरे वा नानावर्णाः सिराः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana சக்ஷுர்நீஸிகாஶ்ரயாணி ரிஷ்டாநி (௧) · Śloka ௧
யஸ்ய ஶுஷ்யதோ நேத்ரோபதேஹோ வர்த்மநாஸிகாந்யதரஶ்வயதுர்வர்த்ம ஸ்ரஂஸோ வா|௧|
यस्य शुष्यतो नेत्रोपदेहो वर्त्मनासिकान्यतरश्वयथुर्वर्त्म स्रंसो वा|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana க்ஷுத்தஷ்ணயோர்பஹுபிரந்நபாநைர- ப்யஶாந்தயே ரிஷ்டம் (௧) · Śloka ௧
யஸ்ய க்ஷீணஸ்ய க்ஷுத்தஷ்ணா வா ஹத்யைர்பஹுபிரப்யந்நபாநைர்ந ஶா ம்யதி||௧||
यस्य क्षीणस्य क्षुत्तृष्णा वा हृद्यैर्बहुभिरप्यन्नपानैर्न शा म्यति||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana முகாத்ஸபேநரக்தஸ்ருதௌ குக்ஷ்யு- ரஸோஃ ஶூலே ச ரிஷ்டம் (௩) · Śloka ௩
யஸ்ய ஸபேநமஸக்ப்ரஸிச்யேதே| குக்ஷிஶூலஞ்ச| உரஸோ வா||௩||
यस्य सफेनमसृक्प्रसिच्येते| कुक्षिशूलञ्च| उरसो वा||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana முகாந்நீலபீதலோஹிதஶ்லேஷ்மநிர்கமே ரிஷ்டம் (௧) · Śloka ௧
யஸ்ய ஶ்லேஷ்மா நீலபீதலோஹிதோ பஹுஶஶ்ச|௧|
यस्य श्लेष्मा नीलपीतलोहितो बहुशश्च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana க்ரீவாவமர்த்தஜிஹ்வாஶோஷகண்டாஸ்ய- குதபாகரூபாணி ரிஷ்டநி (௧) · Śloka ௧
யஸ்ய பலவாந் க்ரீவாவமர்த்தோ ஜிஹ்வாஶோஷஃ கண்டாஸ்யகுத பாகஶ்ச|௧|
यस्य बलवान् ग्रीवावमर्द्दो जिह्वाशोषः कण्ठास्यगुद पाकश्च|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana பக்வாஶயோத்தபரிகர்திகாதஷ்ணாऽதி மாத்ரகுதக்ரஹாஶ்ரயாணி ரிஷ்டநி (௧) · Śloka ௧
யஸ்ய பக்வாஶயோத்தா பரிகர்திகாऽதிதஷ்ணாதிமாத்ரஶ்ச குத க்ரஹஃ|௧|
यस्य पक्वाशयोत्था परिकर्तिकाऽतितृष्णातिमात्रश्च गुद ग्रहः|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ஸஂஜ்ஞாநாஶபூர்வகஂ கண்டே குர்குரகஶப்தே ரிஷ்டம் (௧) · Śloka ௧
யஸ்யாமபக்வாஶயாந்யதரமாஶ்ரித்ய ஸஂஜ்ஞாஂ ச ஹத்வா வாயுஃ கண்டே குர்குரகஂ கரோதி||௧||
यस्यामपक्वाशयान्यतरमाश्रित्य संज्ञां च हत्वा वायुः कण्ठे घुर्घुरकं करोति||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana தஷ்ணாபிவத்திஹச்சூலயோ ரிஷ்டம் (௨) · Śloka ௨
யஸ்ய க்ஷீணஸ்ய தஷ்ணாபிவத்திர்ஹதி ஶூலஞ்ச| ததா ஹித்மா ரக்தாதிஸாரௌ வாऽऽத்மாநாதிஸாரௌ வா| பஶஂ ஸதஷ்ணௌ ஸ பராஸுரிதி||௨||
यस्य क्षीणस्य तृष्णाभिवृद्धिर्हृदि शूलञ्च| तथा हिध्मा रक्तातिसारौ वाऽऽध्मानातिसारौ वा| भृशं सतृष्णौ स परासुरिति||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஸ்ய ஸர்வைரித்யாதேஃ ஸ பராஸுரித்யநேந ஸம்பந்தஃ| யதாஸ்வஂ ஹேத்வாதிபிரதிமாத்ரைரிதி| ஜ்வரோ ஹேத்வாதிபிஃ பரிபூர்ணஸ்ததா ரக்தபித்தாதிஷ்வபி வாச்யம்| க்ஷீணஸ்ய ஸதஃ க்ஷுத் பஹுநாப்யந்நேந ந ஶாம்யதி| தட்வா பஹுநா பாநேந| ஸபேநமஸக்ஷ்டீவநவத் முகாத் ப்ரஸிச்யதே| உரஸோ வா ஶூலமித்யநுவர்த்ததே| ஶ்லேஷ்மா ப்ரஸிச்யத இத்யநேந ச ஸம்பத்யதே| க்ரீவாவமர்த்தாதிகுதபாகாந்தஂ யுகபத் வர்த்ததே| ஶகத்பேதாந்தஂ வஸ்துயுகபத்| பரிகார்திகாத்யதிமாத்ரகுதக்ரஹாந்தஂ வஸ்து பக்வாஶயஸ்ய சேதநமிவ யா வேதநா ஸ பரிகர்திகா| ஸஂஜ்ஞாஂ ஹத்வா அசேதநஂ கத்வ| குர்குரகமவ்யக்தஶப்தவிஶேஷம்|| ௨||
Adhikarana ஜ்வரரிஷ்டாநி (௫) · Śloka ௫
ஜ்வரோ நிஹந்தி பலவாந் கம்பீரோ தைர்கராத்ரிகஃ| ஸப்ரலாபப்ரமஶ்வாஸஃ க்ஷீணஂ ஶூநஂ ஹதாநலம்| அக்ஷாமஂ ஸக்தவசநாஂ ரக்தாஂக்ஷஂ ஹதி ஶூலிநம்| ஸஶுஷ்ககாஸஃ பூர்வாஹ்ணே யோऽபராஹ்ணேऽபி வா பவேத்| பலமாஂஸவிஹீநஸ்ய ஶ்லேஷ்மகாஸஸமந்விதஃ|௫|
ज्वरो निहन्ति बलवान् गम्भीरो दैर्घरात्रिकः| सप्रलापभ्रमश्वासः क्षीणं शूनं हतानलम्| अक्षामं सक्तवचनां रक्तांक्षं हृदि शूलिनम्| सशुष्ककासः पूर्वाह्णे योऽपराह्णेऽपि वा भवेत्| बलमांसविहीनस्य श्लेष्मकाससमन्वितः|५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ரக்தபித்தரிஷ்டாநி (௫) · Śloka ௫
ரக்தபித்தஂ பஶஂ ரக்தஂ கஷ்ணமிந்த்ரதநுஷ்ப்ரபம்| தாம்ரஹாரித்ரஹரிதஂ ரூபஂ ரக்தஂ ப்ரதர்ஶயேத்| ரோமகூபப்ரவிஸதஂ கண்டாஸ்யஹதயே ஸஜத்| வாஸஸோऽரஞ்ஜநஂ பூதி வேகவச்சாதிபூதி ச| வத்தஂ பாண்டுஜ்வரச்சர்தி காஸஶோபாதிஸாரிணம்||௫||
रक्तपित्तं भृशं रक्तं कृष्णमिन्द्रधनुष्प्रभम्| ताम्रहारिद्रहरितं रूपं रक्तं प्रदर्शयेत्| रोमकूपप्रविसृतं कण्ठास्यहृदये सजत्| वाससोऽरञ्जनं पूति वेगवच्चातिभूति च| वृद्धं पाण्डुज्वरच्छर्दि कासशोफातिसारिणम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana காஸஶ்வாஸரிஷ்டாநி (௧) · Śloka ௧
காஸஶ்வாஸௌ ஜ்வரச்சர்திதஷ்ணாதிஸாரஶோபிநம்||௧||
कासश्वासौ ज्वरच्छर्दितृष्णातिसारशोफिनम्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ராஜரக்ஷ்மரிஷ்டாநி (௭) · Śloka ௭
யக்ஷ்மா பார்ஶ்வருஜாऽऽநாஹரக்தச்சர்த்யஸதாபிநம்| சர்திர்வேகவதீ மூத்ரஶகத்கந்திஃ ஸசந்த்ரிகா| ஸாஸ்ரவிட்பூயருக்காஸஶ்வாஸவத்யநுஷங்கிணீ| தஷ்ணாந்யரோகக்ஷபிதஂ பஹிர்ஜிஹ்வஂ விசேதநம்| மதாத்யயோऽதிஶீதார்தஂ க்ஷீணஂ தைலப்ரபாநநம்| அர்ஶாஂஸி பாணிபந்நாபிகுதமுஷ்காஸ்யஶோபிநம்| ஹத்பார்ஶ்வாங்கருஜாச்சர்தி பாயுபாகஜ்வராதுரம்||௭||
यक्ष्मा पार्श्वरुजाऽऽनाहरक्तच्छर्द्यसतापिनम्| छर्दिर्वेगवती मूत्रशकृद्गन्धिः सचन्द्रिका| सास्रविट्पूयरुक्कासश्वासवत्यनुषङ्गिणी| तृष्णान्यरोगक्षपितं बहिर्जिह्वं विचेतनम्| मदात्ययोऽतिशीतार्तं क्षीणं तैलप्रभाननम्| अर्शांसि पाणिपन्नाभिगुदमुष्कास्यशोफिनम्| हृत्पार्श्वाङ्गरुजाच्छर्दि पायुपाकज्वरातुरम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana அதீஸாரரிஷ்டநி (௯) · Śloka ௯
அதீஸாரோ யகத்பிண்டமாஂஸதாவநமேசகைஃ| துல்யஸ்தைலகதக்ஷீரததிமஜ்ஜவஸாஸவைஃ| மஸ்துலுங்கமஷீபூயவேஶவாராம்புமாக்ஷிகைஃ| அதிரக்தாஸிதஸ்நிக்தபூத்யச்சகநவேதநஃ| கர்பூரஂ ப்ரஸ்ரவந் தாதூந் நிஷ்புரீஷோத்தவாதிவிட்| தந்துமாந் மக்ஷிகாக்ராந்தோ ராஜீமாஂஶ்சந்த்ரகைர்யுதஃ| ஶீர்ணபாயுஂ பலிஂ முக்தநாலஂ பர்வாஸ்திஶூலிநம்| ஸ்ரஸ்தபாயுஃ பலக்ஷீநமந்நமேவோபவேஶயேத்| ஸதட்காஸஜ்வரச்சர்திதாஹாऽऽநாஹப்ரவாஹிகஃ||௯||
अतीसारो यकृत्पिण्डमांसधावनमेचकैः| तुल्यस्तैलघृतक्षीरदधिमज्जवसासवैः| मस्तुलुङ्गमषीपूयवेशवाराम्बुमाक्षिकैः| अतिरक्तासितस्निग्धपूत्यच्छघनवेदनः| कर्बूरं प्रस्रवन् धातून् निष्पुरीषोत्थवातिविट्| तन्तुमान् मक्षिकाक्रान्तो राजीमांश्चन्द्रकैर्युतः| शीर्णपायुं बलिं मुक्तनालं पर्वास्थिशूलिनम्| स्रस्तपायुः बलक्षीनमन्नमेवोपवेशयेत्| सतृट्कासज्वरच्छर्दिदाहाऽऽनाहप्रवाहिकः||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana அஶ்மரீரிஷ்டாநி (௩) · Śloka ௩
அஶ்மரீ ஶூநவஷணஂ பத்தமுத்ரஂ ருஜார்திதம்||௩||
अश्मरी शूनवृषणं बद्धमुत्रं रुजार्दितम्||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஜ்வர இத்யாதி ஸுபோதம்| கம்பீரோऽந்தர்வேகஃ| தீர்கராத்ரிகோ பஹுகாலப்ரரூடஃ| அபராஹ்நே ஶ்லேஷ்மகாஸஸமந்வித இத்யநேந ஸம்பந்தஃ| ஸஜந் ஸங்கச்சந்| வாஸஸோऽரஞ்ஜநஂ தௌதஸ்யாபி வ்ருத்தஂ கதவயஸ்கஂ கர்ம| ரக்தபித்தஂ கர்த்த நிஹந்தி ததா பாண்ட்வாதியுக்தஂ கர்ம| காஸஶ்வாஸௌ ஜ்வராதியுக்தம்| ஸஹாऽஸ்ரவிட்ப்யாஂ வர்த்தத இதி ஸாऽஸ்ரவிட்| ததா பூயாதிமதீ| அநுஷங்கிணீ சிரப்ரஸக்தா| அந்யேநக் ரோகேண ஜ்வராதிநா க்ஷபிதம்| மேசகமநேகவர்ணம்| மஸ்துலுங்கஂ கபாலமஜ்ஜா| வேஶ்வாரஃ குட்டிதஂ மாஂஸம்| கர்புதோ வர்ணவிஶேஷஃ| ஶீர்ணபாயுபலித்வாதியுக்தமதீஸாரோ நிஹந்தி| ஶீர்ணாஃ பாயுர்வலயஶ்ச யஸ்ய தம்| முக்தநாலஂ ஸ்ரஸ்தகுதபந்தம்| ஸஹ தடாதிபிர்வர்த்தத இதி ஸ ததோக்தோऽதிஸாரஃ| ப்ரவாஹிகா நிஸ்தாநிகா|| ௩||
Adhikarana ப்ரமேஹரிஷ்டாநி (௧) · Śloka ௧
மேஹஸ்தட்தாஹபிடகா மாஂஸகோதாதிஸாரிணம்||௧||
मेहस्तृड्दाहपिटका मांसकोथातिसारिणम्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ப்ரமேஹபிடகாரிஷ்டாநி (௪) · Śloka ௪
பிடகா மர்மஹத்பஷ்டஸ்தநாஂஸகுதமூர்த்தகா| பர்வபாதகரஸ்தா வா மந்தோத்ஸாஹஂ ப்ரமேஹிணம்| ஸர்வஂ ச மாஂஸஸங்கோததாஹதஷ்ணாமதஜ்வரைஃ| விஸர்பமர்மஸஂரோதஹித்மாஶ்வாஸப்ரமக்லமைஃ||௪||
पिटका मर्महृत्पृष्ठस्तनांसगुदमूर्द्धगा| पर्वपादकरस्था वा मन्दोत्साहं प्रमेहिणम्| सर्वं च मांससङ्कोथदाहतृष्णामदज्वरैः| विसर्पमर्मसंरोधहिध्माश्वासभ्रमक्लमैः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana குல்மரிஷ்டாநி (௩) · Śloka ௩
குல்மஃ பதுபரிணாஹோ கநஃ கூர்ம இவோந்நதஃ| ஸிராநத்தோ ஜ்வரச்சர்திஹித்மாऽऽத்மாநருஜாந்விதஃ| காஸபீநஸஹத்ல்லாஸஶ்வாஸாதீஸாரஶோபவாந்||௩||
गुल्मः पृथुपरिणाहो घनः कूर्म इवोन्नतः| सिरानद्धो ज्वरच्छर्दिहिध्माऽऽध्मानरुजान्वितः| कासपीनसहृत्ल्लासश्वासातीसारशोफवान्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana உதரரிஷ்டாநி (௪) · Śloka ௪
விண்மூத்ரஸஂக்ரஹஶ்வாஸஶோபஹித்மாஜ்வரப்ரமைஃ| மூர்ச்சாச்சர்த்யதிஸாரைஶ்ச ஜடரஂ ஹந்தி துர்பலம்| ஶூநாக்ஷஂ குடிலோபஸ்தமுபக்லிந்நதநுத்வசம்| விரேசநஹதாநாஹமாऽऽநஹ்யந்தஂ புநஃ புநஃ||௪||
विण्मूत्रसंग्रहश्वासशोफहिध्माज्वरभ्रमैः| मूर्च्छाच्छर्द्यतिसारैश्च जठरं हन्ति दुर्बलम्| शूनाक्षं कुटिलोपस्थमुपक्लिन्नतनुत्वचम्| विरेचनहृतानाहमाऽऽनह्यन्तं पुनः पुनः||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana பாண்டுரோகரிஷ்டநி (௧) · Śloka ௧
பாண்டுரோகஃ ஶ்வயதுமாந் பீதாக்ஷிநகதர்ஶநம்||௧||
पाण्डुरोगः श्वयथुमान् पीताक्षिनखदर्शनम्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ஶோபரிஷ்டாநி (௪) · Śloka ௪
தந்த்ராதாஹாருசிச்சர்திமூர்ச்சாத்மாநாதிஸாரவாந்| அநேகோபத்ரவயுதஃ பாதாப்யாஂ ப்ரஸதோ நரம்| நாரீஂ ஶோபோமுகாத்தந்தி குக்ஷிகுஹ்யாதுபாவபி| ராஜீசிதஃ ஸ்ரவஂஶ்சர்திஜ்வரஶ்வாஸாதிஸாரணிம்| ஜ்வராதிஸாரௌ ஶோபாந்தேஶ்வயதுர்வா தயோஃ க்ஷயே| துர்பலஸ்ய விஶேஷேண ஜாயந்தேऽந்தாய தேஹிநஃ| ஶ்வயதுர்யஸ்ய பாதஸ்தஃ பரிஸ்ரஸ்தே ச பிண்டிகே| ஸீததஃ ஸக்திநீ சைவ தஂ பிஷக் பரிவர்ஜயேத்|௪|
तन्द्रादाहारुचिच्छर्दिमूर्च्छाध्मानातिसारवान्| अनेकोपद्रवयुतः पादाभ्यां प्रसृतो नरम्| नारीं शोफोमुखाद्धन्ति कुक्षिगुह्यादुभावपि| राजीचितः स्रवंश्छर्दिज्वरश्वासातिसारणिम्| ज्वरातिसारौ शोफान्तेश्वयथुर्वा तयोः क्षये| दुर्बलस्य विशेषेण जायन्तेऽन्ताय देहिनः| श्वयथुर्यस्य पादस्थः परिस्रस्ते च पिण्डिके| सीदतः सक्थिनी चैव तं भिषक् परिवर्जयेत्|४|
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தடாதிபிர்யுக்தஂ மேஹோ ஹந்தி| மாஂஸகோதோ மாஂஸக்லேதஃ| பிடகாஃ ஶராவிகாத்யா மர்மாதிகாஃ| ஹத்குதஸ்ய ப்ராதாந்யாத்பதக்க்ரஹணம்| மந்தோத்ஸாஹஂ ப்ரமேஹிணஂ ச தாஃ க்நந்தி| தாஶ்ச பிடகாஃ மாஂஸகோதாதிபிஃ காரணைஃ ஸர்வஂ விஶேஷாநபேக்ஷயா க்நந்தி| மர்மணாஂ ஹதயகண்டாதீநாஂ ஸமந்ததோ யாஸ்தாஸ்ததோக்தாஃ| ஜடரமுதரமபி மூத்ரஸங்காதிபிஃ காரணபூதைர்ஹந்தி| துர்பலத்வாதியுக்தஂ ச புருஷஂ ஹந்தி| உபஸ்தஂ மேட்ரம்| விரேசநஹதாऽநாஹஂ ஸந்தஂ புநஃ புநராநஹ்யந்தம்| பாதாப்யாஂ ப்ரதமஂ ப்ரஸதஃ ஶ்வயதுஃ புமாஂஸஂ ஹந்தி| முகாத் ப்ரஸதோ நாரீஂ ஹந்தி, ந து புருஷம்| குக்ஷிகுஹ்யாப்யாஂ ப்ரஸதேஃ உபயஂ ஹந்தி, புருஷமபி நாரீமபி| ராஜீபிஶ்சிதஃ ஶ்வயதுஸ்ததாஸ்ரவந் சார்த்யாதியுக்தஂ ஹந்தி| ஶோபஸ்யாந்தே ஶோபே நிவத்தே ஜ்வராதிஸாரௌ| ஜ்வராதிஸாரயோர்வா க்ஷயே ஶோபஃ| ஏவஂ விதா ஜ்வராதிஸாரஶோபாஃ ஸர்வஸ்யாந்தாய ஜாயந்தே| துர்பலஸ்ய புஂஸோ விஶேஷேணாந்தாய ஜாயந்தே| அந்தோ மரணம்|| ௪||
Adhikarana அதிஶயிதோதரஶோபயோஃ ரிஷ்டம் (௪) · Śloka ௪
ஆநநஂ ஹஸ்தபாதௌ ச விஶேஷாத்யஸ்ய ஶுஷ்யதஃ| ஶூயேதே வா விநா தேஹாத்ஸ மாஸாத்யாதி பஞ்சதாம்| உதரீ யஶ்ச ஶோபீ வா ஸ்வஂ ந பஶ்யதி மேஹநம்| யஸ்ய வா ஜடரோந்நாமாத் பரிதாநஂ ந திஷ்டதி||௪||
आननं हस्तपादौ च विशेषाद्यस्य शुष्यतः| शूयेते वा विना देहात्स मासाद्याति पञ्चताम्| उदरी यश्च शोफी वा स्वं न पश्यति मेहनम्| यस्य वा जठरोन्नामात् परिधानं न तिष्ठति||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana விஸர்பரிஷ்டாநி (௨) · Śloka ௨
விஸர்பஃ காஸவைவர்ண்யஜ்வரமூர்ச்சாங்கபங்கவாந்| ப்ரமாஸ்யஶோபஹல்லாஸதேஹஸாதாதிஸாபவாந்|௨|
विसर्पः कासवैवर्ण्यज्वरमूर्च्छाङ्गभङ्गवान्| भ्रमास्यशोफहृल्लासदेहसादातिसापवान्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana குஷ்டரிஷ்டாநி (௨) · Śloka ௨
குஷ்டஂ விஶீர்யமாணாங்கஂ ரக்தநேத்ரஂ ஹதஸ்வரம்| மந்தாக்நிஂ ஜந்துபிர்ஜுஷ்டஂ ஹந்தி தஷ்ணாதிஸாரிணம்||௨||
कुष्ठं विशीर्यमाणाङ्गं रक्तनेत्रं हतस्वरम्| मन्दाग्निं जन्तुभिर्जुष्टं हन्ति तृष्णातिसारिणम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana வாதரோகரிஷ்டாநி (௧) · Śloka ௧
வாயுஃ ஸுப்தத்வசஂ புக்நஂ கம்பஶோபருஜாதுரம்||௧||
वायुः सुप्तत्वचं भुग्नं कम्पशोफरुजातुरम्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana வாதரக்தரிஷ்டாநி (௨) · Śloka ௨
வாதாஸ்ரஂ மோஹமூர்ச்சாயமதாஸ்வப்நஜ்வராந்விதம்| ஶிரோக்ரஹாருசிஶ்வாஸஸங்கோசஸ்போடகோதவத்|௨|
वातास्रं मोहमूर्च्छायमदास्वप्नज्वरान्वितम्| शिरोग्रहारुचिश्वाससङ्कोचस्फोटकोथवत्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ஸத்யோஜீவிதஹரா விகாராஃ (௨) · Śloka ௨
ஶோரிரோகாருசிஶ்வாஸமோஹவிட்பேததடப்ரமைஃ| க்நந்தி ஸர்வாமயாஃ க்ஷீணஸ்வரதாதுபலாநலம்|௨|
शोरिरोगारुचिश्वासमोहविड्भेदतृडभ्रमैः| घ्नन्ति सर्वामयाः क्षीणस्वरधातुबलानलम्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana க்ஷீணஸ்ய வாதவ்யாத்யாதிஷு ரிஷ்டலக்ஷணம் (௨) · Śloka ௨
வாதவ்யாதிரபஸ்மாரீ குஷ்டீ ரக்த்யுதரீ க்ஷயீ| குல்மீ மேஹீ ச தாந்க்ஷீணாந்விகாரேऽல்பேऽபி வர்ஜயேத்|௨|
वातव्याधिरपस्मारी कुष्ठी रक्त्युदरी क्षयी| गुल्मी मेही च तान्क्षीणान्विकारेऽल्पेऽपि वर्जयेत्|२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana பக்ஷத்ரயாந்மரணஸூசகஂ ரிஷ்டம் (௨) · Śloka ௨
பலமாஂஸக்ஷயஸ்தீவ்ரோ ரோகவத்திரரோசகஃ| யஸ்யாதுரஸ்ய லக்ஷ்யந்தே த்ரீந் பக்ஷாந்ந ஸ ஜீவதி||௨||
बलमांसक्षयस्तीव्रो रोगवृद्धिररोचकः| यस्यातुरस्य लक्ष्यन्ते त्रीन् पक्षान्न स जीवति||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana வாதாஷ்டீலாரிஷ்டாநி (௫) · Śloka ௫
வாதாஷ்டீலாऽதிஸஂவத்தா திஷ்டந்தி தாருணா ஹதி| தஷ்ணயாऽநுபரீதஸ்ய ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்||௫||
वाताष्ठीलाऽतिसंवृद्धा तिष्ठन्ति दारुणा हृदि| तृष्णयाऽनुपरीतस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஸ்ய தேஹோ ந ததா ஶுஷ்யதி யதா ஹஸ்தபாதஂ ஸ பஞ்சதாஂ மரணாக்யாஂ மாஸாத்யாதி| பஞ்சபூதாநாஂ பதக்பாவஃ பஞ்சதா| உதரீத்யாதௌ மாஸாத் ஸ ந ஜீவதி இத்யநுவர்த்ததே| விஸர்ப இத்யாதௌ ஹந்தீதி ஸ்திதம்| தட்வந்தமதீஸாரிணஞ்ச குஷ்டஂ ஹந்தி| மதமூர்சாயே வக்ஷ்யேதே| ஶிரோக்ரஹாதிமத் வாதாஸ்ரஂ ஹந்தி| ஸர்வாமயாஶ்ச ஜ்வராதயஃ ஶிரோரோகாதிபிஃ காரணபுதைர்ஹந்தி| க்ஷீணஸ்வரதாதுத்வாதியுக்தஂ வாதவ்யாதிராக்ஷிபகாதிஃ| வாதவ்யாதிநா அபஸ்மாராதிபிஶ்சாऽऽர்த்தாந் ஸ்வல்பேऽபி விகாரே க்ஷீணதேஹாந் ஸதோ வர்ஜயேத்| ஸுபோதம்| தஷ்ணயா பரி ஸமந்தாதிதோ வ்யாப்தஃ பரீதஃ தஸ்ய முஷ்ணாதீதி வாதாஷ்டீலேத்யநேந ஸம்பத்யதே| அஷ்டீலேவ ப்ரஸ்தரமயீ வாயுநா வாதாஷ்டீலா|| ௫||
Adhikarana முமூர்ஷுலக்ஷணாநி (௬) · Śloka ௬
ஶைதில்யஂ பிண்டிகே வாயுர்நீத்வா நாஸாஞ்ச ஜிஹ்யதாம்| க்ஷீணஸ்யாऽऽயம்ய மந்யே வா ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| நாபீகுதாந்தரஂ கத்வா வஂக்ஷணௌ வா ஸமாஶ்ரயந்| கஹீத்வா பாயுஹதயே க்ஷீணதேஹஸ்ய வா பலீ| மலாந் வஸ்திஶிரோநாபிஂ விபத்ய ஜநயநுஜம்| குர்வந் வஂக்ஷணயோஃ ஶூலஂ தஷ்ணாஂ பிந்நபுரீஷதாம்| ஶ்வாஸஂ வா ஜநயந் வாயுர்கஹீத்வா குதவஂக்ஷணௌ| விதத்ய பர்ஶுகாக்ராணி கஹீத்வோரஶ்ச மாருதஃ| ஸ்திமிதஸ்யாததாக்ஷஸ்ய ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| ஸஹஸா ஜ்வரஸந்தாபஸ்தஷ்ணாமூர்ச்சபலக்ஷயஃ| விஶ்லேஷணஞ்ச ஸந்தீநாஂ முமூர்ஶோருபஜாயதே||௬||
शैथिल्यं पिण्डिके वायुर्नीत्वा नासाञ्च जिह्यताम्| क्षीणस्याऽऽयम्य मन्ये वा सद्यो मुष्णाति जीवितम्| नाभीगुदान्तरं गत्वा वंक्षणौ वा समाश्रयन्| गृहीत्वा पायुहृदये क्षीणदेहस्य वा बली| मलान् वस्तिशिरोनाभिं विबध्य जनयनुजम्| कुर्वन् वंक्षणयोः शूलं तृष्णां भिन्नपुरीषताम्| श्वासं वा जनयन् वायुर्गृहीत्वा गुदवंक्षणौ| वितत्य पर्शुकाग्राणि गृहीत्वोरश्च मारुतः| स्तिमितस्यातताक्षस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्| सहसा ज्वरसन्तापस्तृष्णामूर्च्छबलक्षयः| विश्लेषणञ्च सन्धीनां मुमूर्शोरुपजायते||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
நாஸா ஜிஹ்யா ஸங்குசிதேவ| நாபீத்யாதௌ வாயுரிதமிதஂ கத்வா ஸத்யோஜீவிதஂ முஷ்ணாதி| நாபீகுதஸ்யாந்தரஂ மத்யஂ கத்வா ருஜாஂ ஜநயந்| அதவா வஂக்ஷணௌ ஸமாஶ்ரயந்| அதவா பலீ க்ஷீணதேஹஸ்ய பாயுஹதயே கஹீத்வா மலாதீந் விபத்ய ருஜாஂ ஜநயந் ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| மலாதோஷாஃ ஶகதாதயஶ்ச| அதவா குதவஂக்ஷணஂ கஹீத்வா பாயுவஂக்ஷணயோஃ ஶூலஂ தஷ்ணாஂ பிந்நபுரீஷதாஂ ச குர்வந்| ஶ்வாஸஂ வா ஜநயந்| அதவா மாருதஃ பார்ஶ்வகாஸ்தீநாமக்ராணி விதத்ய வ்யாப்யோரஶ்ச கஹீத்வா ஸ்திமிதஸ்யாததாக்ஷஸ்ய புருஷஸ்ய ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| ஜ்வரஸந்தாபாதி ஸஹஸா முமூர்ஷோரேவோபஜாயதே நாऽந்யஸ்ய|| ௬||
Adhikarana லேபஜ்வரரிஷ்டம் (௭) · Śloka ௭
கோஸர்கே வதநாத்யஸ்ய ஸ்வேதஃ ப்ரச்யவதே பஶம்| லேபஜ்வரோபதப்தஸ்ய துர்லபஂ தஸ்ய ஜிவிதம்||௭||
गोसर्गे वदनाद्यस्य स्वेदः प्रच्यवते भृशम्| लेपज्वरोपतप्तस्य दुर्लभं तस्य जिवितम्||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கோஸர்கே யஸ்மிந் காலே காவோ பவநாந்நிஸ்ஸரந்தி| ராத்ர்யந்த இதி யாவத்| லேபோ முகஸ்யோபலேபஃ|| ௭||
Adhikarana மஸூரிகாரிஷ்டம் (௮) · Śloka ௮
ப்ரவாலகுலிகாபாஸா யஸ்ய காத்ரே மஸூரிகாஃ| உத்பத்யாஶு விநஶ்யந்தி ந சிராத்ஸ விநஶ்யதி||௮||
प्रवालगुलिकाभासा यस्य गात्रे मसूरिकाः| उत्पद्याशु विनश्यन्ति न चिरात्स विनश्यति||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ப்ரவாலகுலிகா வித்ருமகுலிகாஸ்தா இவ பாஸந்தே| மஸூரிகா மஸூராகதிஸங்காதாஃ|| ௮||
Adhikarana விஸ்போடகரிஷ்டம் (௯) · Śloka ௯
மஸூரவிதலப்ரக்யாஸ்ததா வித்ருமஸந்நிபாஃ| அந்தர்வக்ராஃ கிணாபாஶ்ச விஸ்போடா தேஹநாஶநாஃ||௯||
मसूरविदलप्रख्यास्तथा विद्रुमसन्निभाः| अन्तर्वक्राः किणाभाश्च विस्फोटा देहनाशनाः||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மஸூரவிதலஂ மஸூரதலம்| அந்தர்வக்ராஃ மத்யநிம்நாஂ கிணாஃ கராதௌ வ்ரணக்ரந்திஃ| விஸ்போடோ க்ரந்திஃ|| ௯||
Adhikarana காமலாரிஷ்டம் (௧௦) · Śloka ௧௦
காமிலாக்ஷ்ணோர்முகஂ புர்ணஂ ஶங்கயோர்முக்தமாஂஸதா| ஸந்த்ராஸஶ்சோஷ்ணதாங்கே ச யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத்||௧௦||
कामिलाक्ष्णोर्मुखं पुर्णं शङ्खयोर्मुक्तमांसता| सन्त्रासश्चोष्णताङ्गे च यस्य तं परिवर्जयेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அக்ஷ்ணோஃ காமிலேத்யாதிகஂ யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத்|| ௧௦||
Adhikarana வ்ரணரிஷ்டம் (௧௧) · Śloka ௧௧
அகஸ்மாதநுதாவச்ச விகஷ்டஂ த்வக்ஸமாஶ்ரயம்| சந்தநோஶீரமதிராகுணபத்வாங்க்ஷகந்தயஃ| ஶைவாலகுக்குடஶிகாகுங்குமாலமஷீப்ரபாஃ| அந்தர்தாஹாநிரூஷ்மாணஃ ப்ராணநாஶகரா வ்ரணாஃ| யோ வாதஜோ ந ஶூலாய ஸ்யாந்ந தாஹாய பித்தஜஃ| கபஜோ ந ச பூயாய மர்மஜஶ்ச ருஜே ந யஃ| அசூர்ணஶ்சுர்ணகீர்ணாபோ யத்ராகஸ்மாச்ச தஶ்யதே| ரூபஂ ஶக்தித்வஜாதீநாஂ ஸர்வாஸ்தாந் வர்ஜயேத் வ்ரணாந்||௧௧||
अकस्मादनुधावच्च विघृष्टं त्वक्समाश्रयम्| चन्दनोशीरमदिराकुणपध्वाङ्क्षगन्धयः| शैवालकुक्कुटशिखाकुङ्कुमालमषीप्रभाः| अन्तर्दाहानिरूष्माणः प्राणनाशकरा व्रणाः| यो वातजो न शूलाय स्यान्न दाहाय पित्तजः| कफजो न च पूयाय मर्मजश्च रुजे न यः| अचूर्णश्चुर्णकीर्णाभो यत्राकस्माच्च दृश्यते| रूपं शक्तिध्वजादीनां सर्वास्तान् वर्जयेद् व्रणान्||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ததா த்வக்ஸமாஶ்ரயஂ விகஷ்டஂ நாம்நா ஸத்யோவ்ரணமகஸ்மாத் ஜடிதி அநுதாவத் விஸர்ப்ரவத்யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேதிதி ஸம்பந்தஃ| சந்தநாதிகந்தாஃ ஶைவாலாதி ப்ரபா அந்தர்தாஹாதியுக்தா வ்ரணாஃ ப்ராணநாஶகராஃ| யோ வாதஜ இத்யாதிநா வ்ரணோ விஜ்ஞேயஃ| யத்ர யஸ்மிந் வ்ரணே ஶக்தித்வஜகட்கசக்ராதிஸம்பந்திரூபமகஸ்மாத் தஷ்யத இத்யேவஂ ஸர்வாந் வ்ரணாந் வர்ஜயேத்|| ௧௧||
Adhikarana பகந்தரரிஷ்டம் (௧௨) · Śloka ௧௨
விண்மூத்ரமாருதவஹஂ கமிணஂச பகந்தரம்||௧௨||
विण्मूत्रमारुतवहं कृमिणंच भगन्दरम्||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விடாதிவஹஂ கமிணஂ பகந்தரஂ ச வர்ஜயேத்|| ௧௨||
Adhikarana அபராணி முமூர்ஷுலக்ஷணாநி (௧௩) · Śloka ௧௩
கட்டயந் ஜாநுநா ஜாநு பாதாவுத்யம்ய பாதயந்| யோऽபாஸ்யதி முஹுர்வக்த்ரமாऽऽதுரோ ந ஸ ஜிவதி| தந்தைஶ்சிந்தந்நகாக்ராணி தைஶ்ச கேஶாஂஸ்தணாநி வா| பூமிஂ காஷ்டேந விலிகந் லோஷ்டஂ லோஷ்டேந தாடயந்| ஹஷ்டரோமா ஸாந்த்ரமூத்ரஃ ஶுஷ்ககாஸீ ஜ்வரீ ச யஃ| முஹுர்ஹஸந் முஹுஃ க்ஷ்வேலந் ஶய்யாஂ பாதேந ஹந்தி யஃ| முஹுஶ்சித்ராணி விமஶந்நாऽऽதுரோ ந ஸ ஜீவதி| ஊர்த்வஶ்வாஸஂ தகோஷ்மாணஂ ஶூலோபஹதவஂக்ஷணம்| ஶர்ம சாऽऽநதிகச்சந்தஂ புத்திமாந் பரிவர்ஜயேத்| விகாரா யஸ்ய வர்த்தந்தே ப்ரகதிஃ பரிஹீயதே| ஸஹஸா-ஸஹஸா தஸ்ய மத்யுர்ஹரதி ஜீவிதம்| யமுத்திஶ்யாதுரஂ வைத்யஃ ஸம்பாதயிதுமௌஷதம்| யதமாநோ ந ஶக்நோதி துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்| விஜ்ஞாதஂ பஹுஶஃ ஸித்தஂ விதிவச்சாவசாரிதம்| ந ஸித்த்யத்யௌஷதஂ யஸ்ய நாஸ்தி தஸ்ய சிகித்ஸிதம்| பவேத்யஸ்யௌஷதேऽந்நே வா கல்ப்யமாநே விபர்ய்யயஃ| அகஸ்மாத்வர்ணகந்தாதேஃ ஸ்வஸ்தோऽபி ந ஸ ஜீவதி| நிவாதே ஸேந்தநஂ யஸ்ய ஜ்யோதிஶ்சாப்யுபஶாம்யதி| ஆதுரஸ்ய கஹே யஸ்ய பித்யந்தே வா பதந்தி வா| அதிமாத்ரமமத்ராணி துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௧௩||
घट्टयन् जानुना जानु पादावुद्यम्य पातयन्| योऽपास्यति मुहुर्वक्त्रमाऽऽतुरो न स जिवति| दन्तैश्छिन्दन्नखाग्राणि तैश्च केशांस्तृणानि वा| भूमिं काष्ठेन विलिखन् लोष्ठं लोष्ठेन ताडयन्| हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शुष्ककासी ज्वरी च यः| मुहुर्हसन् मुहुः क्ष्वेलन् शय्यां पादेन हन्ति यः| मुहुश्छिद्राणि विमृशन्नाऽऽतुरो न स जीवति| ऊर्ध्वश्वासं तगोष्माणं शूलोपहतवंक्षणम्| शर्म चाऽऽनधिगच्छन्तं बुद्धिमान् परिवर्जयेत्| विकारा यस्य वर्द्धन्ते प्रकृतिः परिहीयते| सहसा-सहसा तस्य मृत्युर्हरति जीवितम्| यमुद्दिश्यातुरं वैद्यः सम्पादयितुमौषधम्| यतमानो न शक्नोति दुर्लभं तस्य जीवितम्| विज्ञातं बहुशः सिद्धं विधिवच्छावचारितम्| न सिद्ध्यत्यौषधं यस्य नास्ति तस्य चिकित्सितम्| भवेद्यस्यौषधेऽन्ने वा कल्प्यमाने विपर्य्ययः| अकस्माद्वर्णगन्धादेः स्वस्थोऽपि न स जीवति| निवाते सेन्धनं यस्य ज्योतिश्चाप्युपशाम्यति| आतुरस्य गृहे यस्य भिद्यन्ते वा पतन्ति वा| अतिमात्रममत्राणि दुर्लभं तस्य जीवितम्||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ய ஆதுரோ முஹுர்வக்த்ரமபாஸ்யத்யபக்ஷிபதி| ஜாநுஂ ஜாநுநா கட்டயந்| பாதாவுத்யம்ய ச பாதயந்| தைரிதி நகாக்ரைஃ| க்ஷ்வேலந் வ்யாஹரந்| சித்ராணி கர்ணநாஸாதீநி ஸ்ரோதாஂஸி விமஶந்| விகாராஃ ஶாரிரமாநஸா வ்யாதயஃ| ப்ரகதிஃ ஸ்வபாவஃ| ஸஹஸா யுகபத் ஜடிதி யமாதுரமுத்திஶ்ய வைத்யஃ ஔஷதஂ ஸம்பாதயிதுஂ யதமாநஃ ஸந் ந ஶக்நோதி| தஸ்யாதுரஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்| வர்ணாதிவிபர்ய்யயோऽகஸ்மாதௌஷதேऽந்நே வா| ஜ்யோதிரக்நிஃ அமத்ரஂ பாஜநம்||௧௩||
Adhikarana ஆத்ரேயமதேந ரிஷ்டலக்ஷணம் (௧௪-௧௧) · Śloka ௧௧
யந்நரஂ ஸஹஸா ரோகோ துர்பலஂ பரிமுஞ்சதி| ஸஂஶயப்ராப்தமாத்ரேயோ ஜீவிதஂ தஸ்ய மந்யதே||௧௪|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே விகத வ்யாதிவிஜ்ஞாநீயோ நாமைகாதஶோऽத்யாயஃ||௧௧||
यन्नरं सहसा रोगो दुर्बलं परिमुञ्चति| संशयप्राप्तमात्रेयो जीवितं तस्य मन्यते||१४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने विकृत व्याधिविज्ञानीयो नामैकादशोऽध्यायः||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யஂ துபலஂ நரஂ ஸஹஸா ரோகஃ பரிமுஞ்சதி| தஸ்ய நரஸ்யாத்ரேயோ தந்வந்தரிஃ ஸஂஶயப்ராப்தஂ ஜீவிதஂ மந்யதே| ஸஂஶயப்ராப்தமிதி கதாசித் ஜீவிதமபி தஸ்ய ஸம்பாவ்யத இதி ப்ரதர்ஶநார்தம்|| ௧௪|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே ஏகாதஶோऽத்யாயஃ