Adhikarana அத மூத்ராகாதநிதாநஂ நாம நவமோऽத்யாயஃ | ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka ௧
அதாதோ மூத்ராகாதநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுரத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||
अथातो मूत्राघातनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरत्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அதோகதோஷஹேதுத்வஸாமாந்யாந்மூத்ரகச்ச்ரப்ரமேஹ-நிர்ணயாயாऽத்யாயாரம்பஃ|| ௧||
Adhikarana மூத்ராகாதப்ரபேதாஃ (௨) · Śloka ௨
விஂஶதிர்மூத்ராகாதா பவந்தி| தத்யதா வாதாபித்தகபஸந்நி- பாதகச்ச்ராணி| வாதபித்தஶ்லேஷ்மஶுக்ராஶ்மர்ய்யஃ| வாத- பஸ்த்யஷ்டீலாகுண்டலிகாமூத்ராதீதஜடரோத்ஸங்கக்ரந்திஶுக்ர- விட்விகாதோஷ்ணவாதமூத்ரக்ஷயாவஸாதாஶ்சேதி||௨||
विंशतिर्मूत्राघाता भवन्ति| तद्यथा वातापित्तकफ़सन्नि- पातकृच्छ्राणि| वातपित्तश्लेष्मशुक्राश्मर्य्यः| वात- बस्त्यष्ठीलाकुण्डलिकामूत्रातीतजठरोत्सङ्गग्रन्थिशुक्र- विड्विघातोष्णवातमूत्रक्षयावसादाश्चेति||२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விஂஶத்யாஂ ரோகேஷு மூத்ரமாஹந்யதே| அதஸ்தே மூத்ராகாதாஃ| தே ச க்ரமேணாத்ரோச்யந்தே| தத்ர சத்வாரி கச்ச்ரணி பதக்தோஷஸந்நிபாதோத்பவாநி| சதஸ்த்ரோऽஶ்மர்ய்யஃ பதக்தோஷா ஶுக்ரஜாஃ|| ௨||
Adhikarana வாதோத்தரா மூத்ராகாதாஃ (௩) · Śloka ௩
தத்ர வாதபஸ்த்யாதயோ நவ வாதோல்பணாஃ||௩||
तत्र वातबस्त्यादयो नव वातोल्बणाः||३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதபஸ்த்யாதயோ விட்விகாதாந்தா நவ வாதோல்பணாஃ|| ௩||
Adhikarana வாதபித்தோல்பணாவுஷ்ணவாதமூத்ரக்ஷயௌ (௪) · Śloka ௪
ததோ த்வௌ வாதபித்தோல்பணௌ||௪||
ततो द्वौ वातपित्तोल्बणौ||४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ததோऽநந்தரஂ த்வாவுஷ்ணவாதமூத்ரக்ஷயௌ வாதபித்தோல்பணௌ|| ௪||
Adhikarana கபபித்தோல்பணோ மூத்ராவஸாதஃ (௫) · Śloka ௫
அந்த்யஃ கபபித்தோல்பணஃ||௫||
अन्त्यः कफपित्तोल्बणः||५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அந்த்யோ மூத்ராவஸாதஃ கபபித்தோல்பணஃ| ஸர்வத்ரோல்பணஶப்தோ தோஷாந்தரஸத்பாவப்ரதிபத்த்யர்தஃ|| ௫||
Adhikarana மூத்ரரோகாऽதிஷ்டாநஸ்ய பஸ்தேஃ ரோகஜநநப்ரக்ரியா (௬) · Śloka ௬
ஸர்வேஷாஂ புநர்மூத்ரரோகாணாமதிஷ்டிநஂ பஸ்திஃ| ஸ மர்மஸ்வபிஹிதஃ ப்ராக்| ஸ சாऽதோமுகோऽபி மூத்ரவஹாஸு நாடீஷு ஸூக்ஷ்மமுகஸஹஸ்ரநிஷ்யந்தேந மூத்ராக்யேநாவிரதஂ நவோ கட இவாப்ஸு நிமக்நமுகோऽபி பார்ஶ்வேப்யோऽம்பஸா பூர்ய்யதே| தைரேவ ச ஸ்த்ரோதோபிர்வாதாதயோऽபி துஷ்டாஃ ப்ரவிஶ்ய பஸ்திஂ யதா- ஸ்வமாகாதாந் ப்ரமேஹா~ஂஶ்ச ஜநயந்தி||௬||
सर्वेषां पुनर्मूत्ररोगाणामधिष्ठिनं बस्तिः| स मर्मस्वभिहितः प्राक्| स चाऽधोमुखोऽपि मूत्रवहासु नाडीषु सूक्ष्ममुख़सहस्रनिष्यन्देन मूत्राख़्येनाविरतं नवो ग़ट इवाप्सु निमग्नमुखोऽपि पार्श्वेभ्योऽम्भसा पूर्य्यते| तैरेव च स्त्रोतोभिर्वातादयोऽपि दुष्टाः प्रविश्य बस्तिं यथा- स्वमाघातान् प्रमेहा~ंश्च जनयन्ति||६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வேஷாமித்யாதிநா மூத்ராகாதாநாஂ ப்ரஸங்கேந ப்ரமேஹாணாஂ சாஶ்ரயஃ ஸம்ப்ராப்திஶ்சோச்யதே| பஸ்திர்மர்மஸு 'மூத்ராஶயோ தநுர்வக்ர " இத்யாதிநாபிஹிதஃ ப்ராக் ஶாரீரே ( அ௦ ஸஂ௦ ஶா௦- ௩௮௧ ) அதோமுகேऽபி நவகடே பார்ஶ்வேப்யோ ஜலப்ரவேஶோ தஷ்டஃ| தைரேவ ஸ்த்ரோதோபிர்யைர்மூத்ரஂ ப்ரவிஶதி பஸ்தௌ|| ௬||
Adhikarana மூத்ரகச்ச்ரநிதாநம், வாதஜமூத்ரகச்ச்ரலக்ஷணம் (௭) · Śloka ௭
தத்ரால்பஶோ முஹுர்முஹுர்பஸ்திமேட்ரவஂக்ஷணேஷு தீவ்ரஶூலஃ கச்ச்ரா- ந்மூத்ரயதி வாதகச்ச்ரே||௭||
तत्राल्पशो मुहुर्मुहुर्बस्तिमेढ्रवंक्षणेषु तीव्रशूलः कृच्छ्रा- न्मूत्रयति वातकृच्छ्रे||७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்ரால்பஶ இத்யாதி வாதகச்ச்ரலக்ஷணம்|| ௭||
Adhikarana பித்தஜமூத்ரகச்ச்ரலக்ஷணம் (௮) · Śloka ௮
ஸதாஹஂ ஸருஜஂ ரக்தஂ பீதஂ கஷ்ணஂ வா பித்தகச்ச்ரே||௮||
सदाहं सरुजं रक्तं पीतं कृष्णं वा पित्तकृच्छ्रे||८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸதாஹமித்யாதி பித்தே|| ௮||
Adhikarana கபமூத்ரகச்ச்ரலக்ஷணம் (௯) · Śloka ௯
பஸ்திமேட்ரயோர்கௌரவஂ ஶோபோ மூத்ரஂ ச ஸபிச்சஂ மேஹதி கபகச்ச்ரே||௯||
बस्तिमेढ्रयोर्गौरवं शोफो मूत्रं च सपिच्छं मेहति कफकृच्छ्रे||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பஸ்தீத்யாதி கபே|| ௯||
Adhikarana ஸந்நிபாதஜமூத்ரகச்ச்ரலக்ஷணம், தஸ்ய கச்ச்ரதமத்வஞ்ச (௧௦) · Śloka ௧௦
ஸர்வலக்ஷணஂ ஸந்நிபாதேந ஸந்நிபாதகச்ச்ரே| ஸ ச கச்ச்ரதமஃ||௧௦||
सर्वलक्षणं सन्निपातेन सन्निपातकृच्छ्रे| स च कृच्छ्रतमः||१०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வேத்யாதி ஸந்நிபாதே| ஸ ச ஸந்நிபாதஃ கச்ச்ரேப்யஃ கச்ச்ரதமஃ|
Adhikarana அஶ்மரீநிதாநம், அஶ்மர்ய்யாஃ நிதாநஸம்ப்ராப்த்யாதி (௧௧) · Śloka ௧௧
யதா து வாயுர்பஸ்திமுகமாவத்ய ஸபித்தஂ ஸகபஂ ஸஶக்ரஂ வா மூத்ரஂ பரிஶோஷயதி ததா க்ரமேண கோரிவ பித்தாத்ரோசநா மணீகஸ்யேவ ஸ்வசாதபி ஜலாத் பங்கஸ்தத்வதஶ்மர்ய்யபிநிர்வர்த்ததே| ஸர்வா ச ஸா ஶ்லேஷ்மாஶ்ரயா||௧௧||
यदा तु वायुर्बस्तिमुखमावृत्य सपित्तं सकफ़ं सशक्रं वा मूत्रं परिशोषयति तदा क्रमेण गोरिव पित्ताद्रोचना मणीकस्येव स्वछादपि जलात् पङ्कस्तद्वदश्मर्य्यभिनिर्वर्त्तते| सर्वा च सा श्लेष्माश्रया||११||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
யதா த்வித்யாதிநா ஸர்வாऽஶ்மரீஶு ஸம்ப்ராப்திருச்யதே| மணிகோ லிஜ்ஜராக்யோ ஜலாதாரஃ| ஸர்வா அஶமர்ய்யஶ்ச ஶ்லேஷ்மாணமாஶ்ரித்ய ஜாயந்தே|| ௧௧||
Adhikarana அஶ்மரீபூர்வரூபம் (௧௨) · Śloka ௧௨
அதாऽஸ்யாஃ பூர்வரூபாணி ஜ்வரோ பஸ்த்யாऽத்மாநமருசிர்மூத்ர- கச்ச்ரஂ பஸ்திஶிரோமுஷ்கஶேபஸாஂ வேதநா பஸ்தகந்தித்வஂ மூத்ரஸ்யேதி||௧௨||
अथाऽस्याः पूर्वरूपाणि ज्वरो बस्त्याऽध्मानमरुचिर्मूत्र- कृच्छ्रं बस्तिशिरोमुष्कशेफ़सां वेदना बस्तगन्धित्वं मूत्रस्येति||१२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸர்வஸ்யா அஸ்மர்ய்யா ஜ்வராதீநி பூர்வரூபாநி||௧௨||
Adhikarana அஶ்மரீஸாமாந்யலக்ஷணம் (௧௩) · Śloka ௧௩
ஸாமாந்யலிங்காநி து நாபிபஸ்திஸேவநீஷுமேஹதஸ்தயா மார்க- நிரோதநே வேதநா மூத்ராதாராஸங்கஸ்தத்வயாபாயே ச கோமேதக- ப்ரகாஶமநாவிலமஸிக்தஂ ஸுஸுகஂ மூத்ரஂ விஸஜதி| தத்ஸஂக்ஷோ- பணாச்ச ஸருதிரம்| தாவநலங்கநாதிபிஶ்சாஸ்ய விவிதா வேதநா பவந்தி| யதைவ ச பக்வாஶயாத்ஸ்த்ரஸ்தேந ஶகதா- திஷ்டிதேபஸ்தௌ மூத்ரஂ ந ப்ரவர்தேதே ததாऽஶ்மர்ய்யாऽபி||௧௩||
सामान्यलिङ्गानि तु नाभिबस्तिसेवनीषुमेहतस्तया मार्ग- निरोधने वेदना मूत्राधारासङ्गस्तद्वयापाये च गोमेदक- प्रकाशमनाविलमसिक्तं सुसुखं मूत्रं विसृजति| तत्संक्षो- भणाच्च सरुधिरम्| धावनलङ्घनादिभिश्चास्य विविधा वेदना भवन्ति| यथैव च पक्वाशयात्स्त्रस्तेन शकृता- धिष्ठितेबस्तौ मूत्रं न प्रवर्तेते तथाऽश्मर्य्याऽपि||१३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஸாமாந்யஂ ச லக்ஷணஂ நாபிவேதநாதீநி| மேஹதோ மூத்ரஂ குர்வதஃ புருஷஸ்ய| தத்வ்யப்ராயேऽஶ்மரீவிகமே அநாவிலம்| கோமேதகமங்கோலகம்| தஸ்யா இத்யஶ்மர்ய்யாஃ| ஸஂக்ஷோபணாத்க்ஷதே ஸருதிரஂ மூத்ரஂ மேஹதி| அஸ்யேத்யஶ்மரீமதஃ| ஶகதுபகாதாந்மூத்ராऽப்ரவத்திர்தஷ்டைவ|| ௧௩||
Adhikarana வாதஜாऽஶ்மரீலக்ஷணம் (௧௪) · Śloka ௧௪
தத்ர வாயுநா பஸ்திஸேவநீமேஹநேஷு தீவ்ரவேதநார்திதோதந்தாந் காததி| நாபிஂ ப்ரபீடயதி| மேட்ரஂ மத்நாதி| முஹுர்முஹுவேபது- மாந்கச்ச்ராத் ஸவாதஂ ஶகத் விமுஞ்சதி| விஶீர்ணதாரஂ ச மூத்ரயத்யஶ்மரீ சாஸ்ய ஶ்யாவா பருஷா விஷமா கதம்பபுஷ்பவத் கண்டகாசிதா பவதி||௧௪||
तत्र वायुना बस्तिसेवनीमेहनेषु तीव्रवेदनार्दितोदन्तान् खादति| नाभिं प्रपीडयति| मेढ्रं मृद्नाति| मुहुर्मुहुवेपथु- मान्कृच्छ्रात् सवातं शकृद् विमुञ्चति| विशीर्णधारं च मूत्रयत्यश्मरी चास्य श्यावा परुषा विषमा कदम्बपुष्पवत् कण्टकाचिता भवति||१४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
தத்ர வாயுநேத்யாதிவாதாஶ்மரீலக்ஷணம்|| ௧௪||
Adhikarana பித்தஜாஶ்மரீலக்ஷணம் (௧௫) · Śloka ௧௫
பித்தேந பச்யமாந இவ தஹ்யதே பஸ்திஃ| அஶ்மரீ ச ரக்தா பீதாவபாஸா கஷ்ணா பல்லாதகாஸ்திஸஂஸ்தாநா||௧௫||
पित्तेन पच्यमान इव दह्यते बस्तिः| अश्मरी च रक्ता पीतावभासा कृष्णा भल्लातकास्थिसंस्थाना||१५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பித்தேநேந்யாதிபித்தாஶ்மர்ய்யாஃ|| ௧௫||
Adhikarana கபஜாஶ்மரீலக்ஷணம் (௧௬) · Śloka ௧௬
ஶ்லேஷ்மணா பித்யதே நிஸ்துத்யத இவ குருஃ ஶீதஶ்ச பஸ்திரஶ்மரீ ச ஶ்வேதா மஹதீ குக்குடாண்டப்ரதிமா மதுவர்ணா வா பவதி||௧௬||
श्लेष्मणा भिद्यते निस्तुद्यत इव गुरुः शीतश्च बस्तिरश्मरी च श्वेता महती कुक्कुटाण्डप्रतिमा मधुवर्णा वा भवति||१६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஶ்லேஷ்மணேத்யாதித்யாதிஶ்லேஷ்மாऽஶ்மர்ய்யா லக்ஷணம்|| ௧௬||
Adhikarana அஶ்மரீணாஂ பாலஸுலபத்வஂ, ஸுகஸாத்யத்வஞ்ச (௧௭) · Śloka ௧௭
ப்ராயேணைதாஸ்திஸ்த்ரோऽஶ்மர்ய்யோ பாலாநாஂ ஜாயந்தே| தேஷாமேவ சாऽல்பபஸ்தித்வாதல்பமாஂஸோபசயத்வாச்ச ஸுகக்ரஹணாஹரணா பவந்தி||௧௭||
प्रायेणैतास्तिस्त्रोऽश्मर्य्यो बालानां जायन्ते| तेषामेव चाऽल्पबस्तित्वादल्पमांसोपचयत्वाच्च सुखग्रहणाहरणा भवन्ति||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
௦௦
Adhikarana ஶுக்ராஶ்மரீநிதாநாதி (௧௮) · Śloka ௧௮
மஹதாஂ து ஶுக்ராஶ்மரீக்ரநிமித்தா பவதி| மைதுநவிகா- தாச்சுக்ரமுபஸ்திதமநிரஸ்யமாநஂ விமார்ககமநிலோ விகஹ்ய வஷணதோரந்தரே ஸஂஹரதி| ஸஂஹத்யோபஶோஷயதி| ததஃ ஶுஷ்க- மஶ்மரீ பவதி| ஸா ஶுக்ரமார்கமாவணோதி| முத்ரகச்ச்ரஂ பஸ்திவேதநாஂ வஷணயோஶ்ச ஶ்வயதுமாபாதயதி| உத்பந்நமா- த்ராய ச ஶுக்ரஂ நிரோதி| ப்ரபீடிதமாத்ரே ச தஸ்மிந்நேவாவகாஶே விலீயத இதி||௧௮||
महतां तु शुक्राश्मरीक्रनिमित्ता भवति| मैथुनविघा- ताच्छुक्रमुपस्थितमनिरस्यमानं विमार्गगमनिलो विगृह्य वृषणतोरन्तरे संहरति| संहृत्योपशोषयति| ततः शुष्क- मश्मरी भवति| सा शुक्रमार्गमावृणोति| मुत्रकृच्छ्रं बस्तिवेदनां वृषणयोश्च श्वयथुमापादयति| उत्पन्नमा- त्राय च शुक्रं निरोति| प्रपीडितमात्रे च तस्मिन्नेवावकाशे विलीयत इति||१८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மைதுநாவிகாதேநாऽலப்தரத்யவஸாநஸ்ய தத்க்ரியாநிவத்யாம் உபஸ்திதஂ ஸ்த்ரோதோமுகே| ஸேதி ஶுஷ்கஶுஷ்கமஶ்மரீ|| ௧௮||
Adhikarana ஶர்கராநிதாநம், ஶர்கராலக்ஷணம் (௧௯) · Śloka ௧௯
அஶ்மர்ய்யேவ து வாயுநாऽணுஶோ விபிந்நா ஶர்கரேத்யுச்யதே| அநுலோமேச மாருதே ஸா ஸிகதேவ மூத்ரேண ஸஹ ச்யவதே||௧௯||
अश्मर्य्येव तु वायुनाऽणुशो विभिन्ना शर्करेत्युच्यते| अनुलोमेच मारुते सा सिकतेव मूत्रेण सह च्यवते||१९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாயுநா அணுஶோ பித்ரா அஶ்மர்ய்யேவ ஶர்கரேதி ஸம்பந்தஃ| ஏவகாரேண அஶ்மர்ய்யா அநந்யத்வஂ ஶர்கராயாஃ ப்ரதர்ஶயதி|| ௧௯||
Adhikarana வாதபஸ்திலக்ஷணம் (௨௦) · Śloka ௨௦
வாயுஸ்து நூத்ரவேகரோதாத்பஸ்திமுகமாவணோதி| ததோ மூத்ரஸங்கஂ வேதநாஂ கண்டூஂ ச கரோதி||௨௦||
वायुस्तु नूत्रवेगरोधाद्बस्तिमुखमावृणोति| ततो मूत्रसङ्गं वेदनां कण्डूं च करोति||२०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாயுஸ்த்வித்யாதிநா வாதபஸ்திலக்ஷணம்|| ௨௦||
Adhikarana அதிகவாயுகோபஜந்யவாதபஸ்திலக்ஷணம் (௨௧) · Śloka ௨௧
கதாசிச்ச பஸ்திஂ ஸ்வஸ்தாநாத் ப்ரச்யாவ்ய கர்பமிவோத்வந்தஂ ஸ்தலஂ பரிப்லுதஂ ச குருதே| தத்ர ஶூலஸ்பந்தநதாஹோத்வேஷ்டநாநி பிந்துஶஶ்ச மூத்ரஸ்த்ராவணம்| பீடிதே ச பஸ்தௌ தாராயா ப்ரவத்திஃ||௨௧||
कदाचिच्च बस्तिं स्वस्थानात् प्रच्याव्य गर्भमिवोद्वृन्तं स्थलं परिप्लुतं च कुरुते| तत्र शूलस्पन्दनदाहोद्वेष्टनानि बिन्दुशश्च मूत्रस्त्रावणम्| पीडिते च बस्तौ धाराया प्रवृत्तिः||२१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
கதாசிதித்யாதிநா தஸ்யைவ பேதோऽதிகவாயுகோபாத்|| ௨௧||
Adhikarana வாதபஸ்திலக்ஷணம், வாதபஸ்தேஃ கச்ச்ரஸாத்யத்வம் (௨௨) · Śloka ௨௨
அயஂ த்விவிதோऽபி வாதபஸ்திஃ கச்ச்ரஸாத்யஃ| தயோரபி த்விதீயோऽநிலப்ரபலஃ கச்ச்ரஸாத்யதரஃ||௨௨||
अयं द्विविधोऽपि वातबस्तिः कृच्छ्रसाध्यः| तयोरपि द्वितीयोऽनिलप्रबलः कृच्छ्रसाध्यतरः||२२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
ஏவஂ த்விவிதோऽப்யயஂ வாதபஸ்திஃ கச்ச்ரஸாத்யஃ| தயோரப்யுத்தரஃ|
Adhikarana வாதாஷ்டீலாநிதாநாதி, வாதாஷ்டீலாநிதாநாதிஸம்ப்ராப்திர்லக்ஷணஞ்ச (௨௩) · Śloka ௨௩
பஸ்திவிண்மார்காந்தரே வாயுர்கநோந்நதஂ தீவ்ரருஜமசலமஷ்டீ- லாபஂ க்ரந்திஂ கரோதி| தேநாऽநிலவிண்மூத்ரஸங்கோ பவத்யா- ऽऽத்மாநஞ்ச| ஸா வாதாஷ்டீலா||௨௩||
बस्तिविण्मार्गान्तरे वायुर्घनोन्नतं तीव्ररुजमचलमष्ठी- लाभं ग्रन्थिं करोति| तेनाऽनिलविण्मूत्रसङ्गो भवत्या- ऽऽध्मानञ्च| सा वाताष्ठीला||२३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பஸ்திவிண்மார்க இத்யாதிநாऽஷ்டீலாலக்ஷணம்| அஷ்டீலா பாஷாணமயீ| தீக்ஷ்ணமாஹநநோபகரணம் ததாகாரோ க்ரந்திரஷ்டீலா|| ௨௩||
Adhikarana வாதகுண்டலிகாநிதாநம், வாதகுண்டலிகாநிதாநாதி (௨௪) · Śloka ௨௪
விகுணோ வாயுர்பஸ்தௌ குண்டலீபூதஸ்தீவ்ரஶூலஸ்தம்பகௌரவா- ந்விதோ மூத்ரமாவித்யாऽல்பஶோ வா ப்ரவர்த்தயந் ப்ரமதி| ஸா வாதகுண்டலிகா||௨௪||
विगुणो वायुर्बस्तौ कुण्डलीभूतस्तीव्रशूलस्तम्भगौरवा- न्वितो मूत्रमाविध्याऽल्पशो वा प्रवर्त्तयन् भ्रमति| सा वातकुण्डलिका||२४||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
விகுண இத்யாதிவாதகுண்டலிகாலக்ஷணம்|| ௨௪||
Adhikarana மூத்ராதீதநிதாநாதி (௨௫) · Śloka ௨௫
மூத்ரமதிவேலஂ விதார்ய்யவிமுச்யமாநஂ ந ப்ரவர்த்ததே| வாஹமாநஸ்ய து கச்ச்ராதல்பஂ ப்ரவர்த்ததே| தந்மூத்ராதீதம்||௨௫||
मूत्रमतिवेलं विधार्य्यविमुच्यमानं न प्रवर्त्तते| वाहमानस्य तु कृच्छ्रादल्पं प्रवर्त्तते| तन्मूत्रातीतम्||२५||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மூத்ரமதிவேலமித்யாதிமூத்ராதீதலக்ஷணம்| வேலாமதிக்ராந்தமதிவேலம்| வாஹமாநஸ்ய ப்ரயந்தஂ குர்வதஃ|| ௨௫||
Adhikarana மூத்ரஜடரநிதாநம், மூத்ரஜடரநிதாநாதி (௨௬) · Śloka ௨௬
மூத்ரரோதபாநோ வாயுர்நாபேரதஸ்தாத் தீவ்ரருஜாமாத்மாநஂ மல- ஸங்கஞ்ச குர்வந்நுதரமபிபூரயேத்| தந்மூத்ரஜடரம்||௨௬||
मूत्ररोधपानो वायुर्नाभेरधस्तात् तीव्ररुजामाध्मानं मल- सङ्गञ्च कुर्वन्नुदरमभिपूरयेत्| तन्मूत्रजठरम्||२६||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மூத்ரரோதாதித்யாதி மூத்ரஜடரலிங்கம்|| ௨௬||
Adhikarana மூத்ரோத்ஸங்கநிதாநாதி (௨௭) · Śloka ௧௭
மாருதேநாக்ஷிப்தஂ சித்ரவைகுண்யேந வா மூத்ரயதோ மூத்ரமல்பஂ பஸ்தௌ நாலே மணௌ வா ஸ்தித்வா தச்சேஷகுருமேட்ரஸ்ய ஸருஜமருஜஂ வா ஶநைஃ ஸ்த்ரவேத்| ஸ மூத்ரோத்ஸங்கஃ||௧௭||
मारुतेनाक्षिप्तं छिद्रवैगुण्येन वा मूत्रयतो मूत्रमल्पं बस्तौ नाले मणौ वा स्थित्वा तच्छेषगुरुमेढ्रस्य सरुजमरुजं वा शनैः स्त्रवेत्| स मूत्रोत्सङ्गः||१७||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மாருதேநேத்யாதி மூத்ரோத்ஸங்கலக்ஷணம்| நாலஂ பஹிர்மேட்ரஸ்ய பஸ்தேஶ்ச மத்யம்| மணிர்மேட்ராக்ரம்|| ௨௭||
Adhikarana முத்ரக்ரந்திஃ (௨௮) · Śloka ௨௮
பஸ்தித்வாரேऽல்போ வத்தஃ ஶீக்ரஸம்பவோऽஶ்மரீதுல்யலிங்கோ மூத்ர- க்ரந்திஃ||௨௮||
बस्तिद्वारेऽल्पो वृत्तः शीघ्रसम्भवोऽश्मरीतुल्यलिङ्गो मूत्र- ग्रन्थिः||२८||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பஸ்தித்வார இத்யாதிநா மூத்ரக்ரந்திருச்யதே|| ௨௮||
Adhikarana மூத்ரஶுக்ரநிதாநாதி (௨௯) · Śloka ௨௯
மூத்ரிதஸ்ய வ்யவாயகமநாத்வாதோத்பதஂ ஸ்வஸ்தாநாச்ச்யுதஂ ஶுக்ரஂ மேஹதோ மூத்ரஸ்ய ப்ராக்பஶ்சாத்வா பஸ்மோதகஸங்காஶஂ ப்ரவர்த்ததே| தந்மூத்ரஶுக்ரம்||௨௯||
मूत्रितस्य व्यवायगमनाद्वातोद्भतं स्वस्थानाच्च्युतं शुक्रं मेहतो मूत्रस्य प्राक्पश्चाद्वा भस्मोदकसङ्काशं प्रवृर्त्तते| तन्मूत्रशुक्रम्||२९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
மூத்ரிதஸ்யேத்யாதிமூத்ரஶுக்ரலிங்கம்|| ௨௯||
Adhikarana விட்விகாதநிதாநாதி (௩௦) · Śloka ௩௦
வாயுநா பீடிதஂ ஶகந்மூத்ரஸ்த்ரோதஃ ப்ரபத்யதே| ததோ விட்கந்தி- விட்ஸஂஸஷ்டஞ்ச கச்ச்ராந்மூத்ரயதி| ஸ விட்விதாதஃ||௩௦||
वायुना पीडितं शकृन्मूत्रस्त्रोतः प्रपद्यते| ततो विड्गन्धि- विट्संसृष्टञ्च कृच्छ्रान्मूत्रयति| स विड्विधातः||३०||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாயுநேத்யாதிநா விட்விகாதஃ|| ௩௦||
Adhikarana உஷ்ணவாதநிதாநாதி (௩௧) · Śloka ௩௧
அத்யத்வா ऽऽ தபோஷ்ணபோஜநாதிபிஃ பித்தஂ ப்ரவத்தமநிலேரிதஂ பஸ்திமேட்ரகுததாஹஂ குர்வத்தரிதஹாரித்ரரக்தஂ ஸரஸ்தஂ வா மூத்ரஂ கச்ச்ராத்ப்ரவர்த்தயேத்ஸ தூஷ்ணவாதஃ||௩௧||
अत्यध्वा ऽऽ तपोष्णभोजनादिभिः पित्तं प्रवृद्धमनिलेरितं बस्तिमेढ्रगुददाहं कुर्वद्धरितहारिद्ररक्तं सरस्तं वा मूत्रं कृच्छ्रात्प्रवर्त्तयेत्स तूष्णवातः||३१||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
அத்யத்வேத்யாதிநோஷ்ணவாதஃ|| ௩௧||
Adhikarana மூத்ரக்ஷயநிதாநாதி ஸம்ப்ராப்திர்லக்ஷணஞ்ச (௩௨) · Śloka ௩௨
வாதபித்தஂ பஸ்திமாஶ்ரித்ய மூத்ரஂ ஸஶூலதாஹஂ க்ஷபயதி| ஸ மூத்ரக்ஷயஃ||௩௨||
वातपित्तं बस्तिमाश्रित्य मूत्रं सशूलदाहं क्षपयति| स मूत्रक्षयः||३२||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
வாதபித்தமித்யாதிநா முத்ரக்ஷயலக்ஷணம்|| ௩௨||
Adhikarana மூத்ராவஸாதநிதாநாதி (௩௩) · Śloka ௩௩
பித்தஂ ஶ்லேஷ்மோபயமபி வா வாதேந பஸ்தௌ ஸஂஹந்யதே| ததோ மூத்ரஂ ஸதாஹஂ ஸரக்தஂ பீதஂ ஶ்வேதஂ ஸாந்த்ரஂ கச்ச்ரப்ரவத்திஃ ஶுஷ்கஂ ச ஶங்கரோசநநாந்யதரசூர்ணஂ வா ஸர்வவர்ணயுக்தஂ வா பவதி||௩௩||
पित्तं श्लेष्मोभयमपि वा वातेन बस्तौ संहन्यते| ततो मूत्रं सदाहं सरक्तं पीतं श्वेतं सान्द्रं कृच्छ्रप्रवृत्तिः शुष्कं च शङ्करोचननान्यतरचूर्णं वा सर्ववर्णयुक्तं वा भवति||३३||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
பித்தமித்யாதிநா மூத்ராவஸாதஃ| ஏவமேஷாஂ நிதாநஂ ஸம்ப்ராப்திர்லக்ஷணஂ சோக்தம்|| ௩௩||
Adhikarana ப்ரகரணோபஸஂஹாரஃ ப்ரகரணாந்தரப்ரஸ்தாவஶ்ச (௩௪-௯) · Śloka ௯
இதி விஸ்தரதஃ ப்ரோக்தா ரோகா மூத்ராப்ரவத்திஜாஃ| நிதாநலக்ஷணைரூர்த்வஂ வக்ஷ்யந்தேऽதிப்ரவத்திஜாஃ||௩௪|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ நிதாநஸ்தாநே நவமோத்யாயஃ||௯||
इति विस्तरतः प्रोक्ता रोगा मूत्राप्रवृत्तिजाः| निदानलक्षणैरूर्ध्वं वक्ष्यन्तेऽतिप्रवृत्तिजाः||३४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां निदानस्थाने नवमोध्यायः||९||
🔊 Audio coming soon
ஶஶிலேக வ்யாக்யா (இந்து கத)
இதி விஸ்தரத இத்யாதிநாऽத்யாயமுபஸஂஹரதி| த்விதீயஂ ச ப்ரஸ்தாவயதி|| ௩௪|| இதி ஶ்ரீமந்மாஹாமஹோபத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ நிதாநஸ்தாநே நவமோऽத்யாயஃ