Skip to content

੩੦. ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਸ਼੍ਲੀਪਦਾਪਚੀਨਾਡੀਪ੍ਰਤਿਸ਼ੇਧਾਧ੍ਯਾਯਃ

Adhikarana ਅਧ੍ਯਾਯੋਪਕ੍ਰਮਃ · Śloka

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਅਧੁਨਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਬਿਭਣਿਸੁਰਾਹ-

Adhikarana ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਸ਼੍ਲੀਪਦਾਪਚੀਨਾਡੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧਾਧ੍ਯਾਯਃ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ੍ਵਾਮੇਸੁ ਸ਼ੋਫਵਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾ (੨-੧) · Śloka

ਅਥਾਤੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਸ਼੍ਲੀਪਦਾਪਚੀਨਾਡੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ) ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ੍ਵਾਮੇਸੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸ਼ੋਫਵਤ੍ ਕ੍ਰਿਯਾ| |੧|

View original

अथातो ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापचीनाडीप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) ग्रन्थिष्वामेषु कर्तव्या यथास्वं शोफवत् क्रिया| |१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਆਮੇਸੁ-ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ, ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸੁ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸ਼ੋਫੇਸ੍ਵਿਵ ਕ੍ਰਿਯਾਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਮ੍|

Adhikarana ਵਾਤਜੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਸ੍ਨੇਹਨਂ ਸ਼ੋਧਨਂ ਚ (੧-੨) · Śloka

| ਬਹਤੀਚਿਤ੍ਰਕਵ੍ਯਾਘ੍ਰੀਕਣਾਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ||੧|| ਸ੍ਨੇਹਯੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧਿਕਾਮਂ ਚ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਲੇਪਨਮ੍| |੨|

View original

| बृहतीचित्रकव्याघ्रीकणासिद्धेन सर्पिषा||१|| स्नेहयेच्छुद्धिकामं च, तीक्ष्णैः शुद्धस्य लेपनम्| |२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਬਹਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਾਮਂ ਨਰਂ ਸ੍ਨੇਹਯੇਤ੍| ਤਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ-ਕਤਵਮਨਵਿਰੇਕਸ੍ਯ ਸਤਃ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਲੇਪਨਂ ਕਾਰ੍ਯਮ੍ |

Adhikarana ਵਾਤਜੇ ਸ੍ਵੇਦੋ ਵਿਮਰ੍ਦਨਂ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ (੨) · Śloka

| ਸਂਸ੍ਵੇਦ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਂ ਵਿਮਦ੍ਨੀਯਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ||੨||

View original

| संस्वेद्य बहुशो ग्रन्थिं विमृद्नीयात् पुनः पुनः||२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦-ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਾਦਿਭਿਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਵਿਮਦ੍ਨੀਯਾਤ੍|

Adhikarana ਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਜੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਜਲੌਕਸਃ, ਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਜੇ ਪ੍ਰਲੇਪਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿਤਮ੍, ਕਫਜੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਵਾਤਿਕੋ ਵਿਧਿਃ (੩) · Śloka

ਏਸ ਵਾਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਕ੍ਰਮਃ, ਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਜੇ ਪੁਨਃ| ਜਲੌਕਸੋ ਹਿਮਂ ਸਰ੍ਵਂ, ਕਫਜੇ ਵਾਤਿਕੋ ਵਿਧਿਃ||੩||

View original

एष वाते विशेषेण क्रमः, पित्तास्रजे पुनः| जलौकसो हिमं सर्वं, कफजे वातिको विधिः||३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਏਸ ਕ੍ਰਮੋ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਵਾਤੇ ਕਾਰ੍ਯਃ| ਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਜੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਜਲੌਕਸਃ| ਸਰ੍ਵਦਾ ਸ਼ੀਤਂ ਪ੍ਰਲੇਪਾਦਿਕਂ ਹਿਤਮ੍| ਕਫਜੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਵਾਤੋਦ੍ਭਵਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਿਹਿਤਃ ਕ੍ਰਮਃ|

Adhikarana ਏਵਮਪ੍ਯਪਕ੍ਵੇ ਛੇਦੋ ਦਾਹਸ਼੍ਚ (੪) · Śloka

ਤਥਾਪ੍ਯਕ੍ਵਂ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਸ੍ਥਿਤੇ ਰਕ੍ਤੇਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍| ਸਾਧ੍ਵਸ਼ੇਸਂ, ਸਸ਼ੇਸੋ ਹਿ ਪੁਨਰਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍||੪||

View original

तथाऽप्यक्वं छित्त्वैनं स्थिते रक्तेऽग्निना दहेत्| साध्वशेषं, सशेषो हि पुनराप्यायते ध्रुवम्||४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਏਵਮਪ੍ਯਪਕ੍ਵਮੇਨਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਂ ਸਾਧੁ ਯਥਾ ਭਵਤ੍ਯਸ਼ੇਸਂ ਚ ਤਥਾ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਸਤ੍ਯਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍| ਸ਼ੇਸਃ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-ਸਸ਼ੇਸ ਇਤਿ| ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਸ਼ੇਸੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨੈਵ ਪੁਨਰਾਪ੍ਯਾਯਤੇ-ਵਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤਿ|

Adhikarana ਮਾਂਸਵ੍ਰਣੋਦ੍ਭਵਯੋਰ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯੋਰੇਵਮੇਵ (੫) · Śloka

ਮਾਂਸਵ੍ਰਣੋਦ੍ਭਵੌ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀ ਯਾਪਯੇਦੇਵਮੇਵ ਚ| |੫|

View original

मांसव्रणोद्भवौ ग्रन्थी यापयेदेवमेव च| |५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ- ਮਾਂਸਵ੍ਰਣੋਦ੍ਭਵੌ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀ ਏਵਮੇਵ ਯਾਪਯੇਤ੍|

Adhikarana ਮੇਦੋਭਵੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਤਪ੍ਤਫਾਲਾਦਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਾਟਨਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਦਾਹਸ਼੍ਚ (੫-੬) · Śloka

| ਕਾਰ੍ਯਂ ਮੇਦੋਭਵੇਪ੍ਯੇਤਤ੍ਤਪ੍ਤੈਃ ਫਾਲਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ ਤਮ੍||੫|| ਪ੍ਰਮਦ੍ਯਾਤ੍ਤਿਲਦਿਗ੍ਧੇਨ ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਵਾਸਸਾ| ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਦਹੇਨ੍ਮੇਦਸਿ ਸੂਦ੍ਧਤੇ||੬||

View original

| कार्यं मेदोभवेऽप्येतत्तप्तैः फालादिभिश्च तम्||५|| प्रमृद्यात्तिलदिग्धेन छन्नं द्विगुणवाससा| शस्त्रेण पाटयित्वा वा दहेन्मेदसि सूद्धृते||६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਮੇਦੋਜੇਪ੍ਯੇਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਮ੍| ਤਂ ਚ-ਮੇਦੋਦ੍ਭਵਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਂ, ਤਿਲਕਲ੍ਕਦਿਗ੍ਧੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਵਾਸਸਾ ਛਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਂ ਤਪ੍ਤੈਃ ਫਾਲਾਦਿਭਿਰੁਪਸ੍ਪਸ਼ੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਮੇਦਸਿ ਨਿਃਸ਼ੇਸਮੁਦ੍ਧਤੇ ਸਤ੍ਯਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍|

Adhikarana ਸਿਰਾਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਸਾਹਚਰਤੈਲਂ ਪੇਯਮ੍,ਸਿਰਾਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਵਾਤਘ੍ਨੈਰੁਪਨਾਹਾਦਿ (੭) · Śloka

ਸਿਰਾਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਨਵੇ ਪੇਯਂ ਤੈਲਂ ਸਾਹਚਰਂ, ਤਥਾ| ਉਪਨਾਹੋਨਿਲਹਰੈਰ੍ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਃ||੭||

View original

सिराग्रन्थौ नवे पेयं तैलं साहचरं, तथा| उपनाहोऽनिलहरैर्बस्तिकर्म सिराव्यधः||७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸਿਰਾਗ੍ਰਨ੍ਥੌ ਚ ਨਵੇ ਸਾਹਚਰਂ ਤੈਲਂ ਪੇਯਮ੍| ਤਥਾ ਵਾਤਘ੍ਨੈਰੁਪਨਾਹੋ ਹਿਤੋ ਬਸ੍ਤਿਕਰ੍ਮ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਸ਼੍ਚ|

Adhikarana ਅਰ੍ਬੁਦੇ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾ, ਅਰ੍ਬੁਦੇ ਅਜਾਸ਼ਕਦਾਦਿਨਾ ਸ੍ਵੇਦਾਦਿ (੮-੩) · Śloka

ਅਰ੍ਬੁਦੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਤ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਸੁਤਰਾਂ ਹਿਤਮ੍| |੮| | ਅਜਾਸ਼ਕਚ੍ਛਿਗ੍ਰੂਮੂਲਲਾਕ੍ਸਾਸੁਰਸ(ਲਵਣਕ੍ਸਾਰ)-ਕਾਞ੍ਜਿਕੈਃ| ਵਸ੍ਤ੍ਰਬਦ੍ਧੈਰੁਪਸ੍ਵੇਦ੍ਯ ਮਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਲੇਪਯੇਤ੍||੧|| ਉਪੋਦਕਾਪਤ੍ਰਪਿਣ੍ਡ੍ਯਾ ਛਦੈਰਾਚ੍ਛਾਦਿਤਂ ਘਨਮ੍| ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਪਟ੍ਟਂ ਬਧ੍ਨੀਯਾਚ੍ਛਾਮ੍ਯਤ੍ਯੇਵਂ ਨਵਾਰ੍ਬੁਦਮ੍||੨|| ਜੀਰ੍ਣੇ ਚਾਰ੍ਕਚ੍ਛਦਸੁਧਾਸਾਮੁਦ੍ਰਗੁਡਕਾਞ੍ਜਿਕੈਃ| ਪ੍ਰਚ੍ਛਾਨੇ ਪਿਣ੍ਡਿਕਾ ਬਦ੍ਧਾ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਵਿਲਾਯਨੀ]||੩||

View original

अर्बुदे ग्रन्थिवत् कुर्यात् यथास्वं सुतरां हितम्| |८| | अजाशकृच्छिग्रूमूललाक्षासुरस(लवणक्षार)-काञ्जिकैः| वस्त्रबद्धैरुपस्वेद्य मर्दयित्वा प्रलेपयेत्||१|| उपोदकापत्रपिण्ड्या छदैराच्छादितं घनम्| निवेश्य पट्टं बध्नीयाच्छाम्यत्येवं नवार्बुदम्||२|| जीर्णे चार्कच्छदसुधासामुद्रगुडकाञ्जिकैः| प्रच्छाने पिण्डिका बद्धा ग्रन्थ्यर्बुदविलायनी]||३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਅਰ੍ਬੁਦੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਵਿਵ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸੁਤਰਾਂ ਹਿਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ |

Adhikarana ਵਾਤਜੇ ਸ਼੍ਲੀਪਦੇ ਵ੍ਯਧਃ, ਵਾਤਜੇ ਏਰਣ੍ਡਤੈਲਪਾਨਮ੍, ਵਾਤਜੇ ਜੀਰ੍ਣਾਨ੍ਨਭਕ੍ਸਣਮ੍, ਵਾਤਜੇ ਤ੍ਰੈਵਤਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍, ਵਾਤਜੇ ਏਵਮਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍ (੮-੧੦) · Śloka ੧੦

| ਸ਼੍ਲੀਪਦੇਨਿਲਜੇ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨੋਪਨਾਹਿਤੇ||੮|| ਸਿਰਾਮੁਪਰਿ ਗੁਲ੍ਫਸ੍ਯ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇ, ਪਾਯਯੇਚ੍ਚ ਤਮ੍| ਮਾਸਮੇਰਣ੍ਡਜਂ ਤੈਲਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍||੯|| ਜੀਰ੍ਣੇ ਜੀਰ੍ਣਾਨ੍ਨਮਸ਼੍ਨੀਯਾਚ੍ਛੁਣ੍ਠੀਸ਼ਤਪਯੋਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਤ੍ਰੈਵਤਂ ਵਾ ਪਿਬੇਦੇਵਮਸ਼ਾਨ੍ਤਾਵਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍||੧੦||

View original

| श्लीपदेऽनिलजे विध्येत् स्निग्धस्विन्नोपनाहिते||८|| सिरामुपरि गुल्फस्य द्व्यङ्गुले, पाययेच्च तम्| मासमेरण्डजं तैलं गोमूत्रेण समन्वितम्||९|| जीर्णे जीर्णान्नमश्नीयाच्छुण्ठीशृतपयोन्वितम्| त्रैवृतं वा पिबेदेवमशान्तावग्निना दहेत्||१०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸ਼੍ਲੀਪਦੇ ਵਾਤੋਤ੍ਥੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੇ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨ ਉਪਨਾਹਿਤੇ ਚ ਗੁਲ੍ਫਸ੍ਯ ਦ੍ਵਯਙ੍ਗੁਲ ਉਪਰਿ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍| ਤਂ ਚ-ਸ਼੍ਲੀਪਦਿਨਂ, ਮਾਸਮੇਰਣ੍ਡੋਦ੍ਭਵਂ ਤੈਲਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰਯੁਤਂ ਪਾਯਯੇਤ੍| ਜੀਰ੍ਣੇ ਚੈਰਣ੍ਡਤੈਲੇ ਪੁਰਾਣਮਨ੍ਨਂ ਸ਼ਾਲ੍ਯੋਦਨਂ ਸ਼ੁਣ੍ਠੀਸ਼ਤੇਨ ਕ੍ਸੀਰੇਣ ਸਹਾਸ਼੍ਨੀਯਾਤ੍| ਤ੍ਰੈਵਤਂ ਵਾ ਪਿਬੇਤ੍| ਏਵਮਪ੍ਯਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਵਹ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍| ਤਥਾ ਗੁਲ੍ਫਸ੍ਯਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ਸਿਰਾਂ ਮੋਕ੍ਸਯੇਤ੍|

Adhikarana ਪਿਤ੍ਤਜੇ ਸ਼੍ਲੀਪਦੇ ਗੁਲ੍ਫਸ੍ਯਾਧਃ, ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸਃ, ਪਿਤ੍ਤਜਿਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਮ੍ (੧੧) · Śloka ੧੧

ਗੁਲ੍ਫਸ੍ਯਾਧਃ ਸਿਰਾਮੋਕ੍ਸਃ ਪੈਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਪਿਤ੍ਤਜਿਤ੍| |੧੧|

View original

गुल्फस्याधः सिरामोक्षः पैत्ते सर्वं च पित्तजित्| |११|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਪੈਤ੍ਤੇ ਤੁ ਸ਼੍ਲੀਪਦੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪਿਤ੍ਤਜਿਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਹਿਤਮ੍|

Adhikarana ਕਫਜੇ ਸ਼੍ਲੀਪਦੇਙ੍ਗੁਸ੍ਠਕੇ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਵਾ ਯਵਾਨ੍ਨਾਦਿ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍, ਕਫਜੇ ਸਰ੍ਸਪਾਦਿਨਾਂ ਲੇਪਃ (੧੧-੧੨) · Śloka ੧੨

| ਸਿਰਾਮਙ੍ਗੁਸ੍ਠਕੇ ਵਿਧ੍ਵਾ ਕਫਜੇ ਸ਼ੀਲਯੇਦ੍ਯਵਾਨ੍||੧੧|| ਸਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਣਿ ਕਸਾਯਾਣਿ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਾਸ੍ਤਥਾਭਯਾਃ| ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ਸਰ੍ਸਪਵਾਰ੍ਤਾਕਿਮੂਲਾਭ੍ਯਾਂ ਧਨ੍ਵਯਾਥਵਾ||੧੨||

View original

| सिरामङ्गुष्ठके विध्वा कफजे शीलयेद्यवान्||११|| सक्षौद्राणि कषायाणि वर्द्धमानास्तथाऽभयाः| लिम्पेत्सर्षपवार्ताकिमूलाभ्यां धन्वयाऽथवा||१२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਕਫਜੇ ਤੁ ਸਿਰਾਮਙ੍ਗੁਸ੍ਠਕੇ ਵਿਧ੍ਵਾ ਯਵਾਨ੍ਨਂ ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍| ਕਸਾਯਗੁਣਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਮਾਕ੍ਸਿਕਾਨ੍ਵਿਤਾਨਿ ਹਿਤਾਨਿ| ਤਥਾ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾ ਦ੍ਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾਦਿਕ੍ਰਮੇਣ ਹਰੀਤਕ੍ਯੋ ਹਿਤਾਃ| ਸਰ੍ਸਪੈਰ੍ਵਾਰ੍ਤਾਕੀਮੂਲੇਨ ਚ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍| ਧਾਨ੍ਯ(ਧਨ੍ਵ)ਯਾ-ਯਵਾਸਕਯਾ ਵਾ, ਨਿਸ਼ੁਣ੍ਠ੍ਯਾ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍|

Adhikarana ਅਪਚ੍ਯਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਾਧਃ ਸ਼ੋਧਨਂ ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਘਤਮ੍, ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਕਫਮੇਦੋਘ੍ਨਂ ਧੂਮਾਦਿਕਮ੍, ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਸਿਰਾ ਰਕ੍ਤਹਰਣਮ੍, ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣ ਪਿਬੇਤ੍, ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਕਾਞ੍ਚਨਾਰਤ੍ਵਚਃ ਪਾਨਮ੍ (੧੩-੧) · Śloka

ਊਰ੍ਧ੍ਵਾਧਃਸ਼ੋਧਨਂ ਪੇਯਮਪਚ੍ਯਾਂ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਮ੍| ਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਤ੍ਰਿਵਤਾਜਾਲਿਨੀਦੇਵਦਾਲਿਭਿਃ||੧੩|| ਸ਼ੀਲਯੇਤ੍ਕਫਮੇਦੋਘ੍ਨਂ ਧੂਮਗਣ੍ਡੂਸਨਾਵਨਮ੍| ਸਿਰਯਾਪਹਰੇਦ੍ਰਕ੍ਤਂ, ਪਿਬੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਜਮ੍||੧੪|| | ਪਲਮਰ੍ਦ੍ਧਪਲਂ ਵਾਪਿ ਕਰ੍ਸਂ ਵਾਪ੍ਯੁਸ੍ਣਵਾਰਿਣਾ| ਕਾਞ੍ਚਨਾਰਤ੍ਵਚਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਂ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ]||੧||

View original

ऊर्ध्वाधःशोधनं पेयमपच्यां साधितं घृतम्| दन्तीद्रवन्तीत्रिवृताजालिनीदेवदालिभिः||१३|| शीलयेत्कफमेदोघ्नं धूमगण्डूषनावनम्| सिरयाऽपहरेद्रक्तं, पिबेन्मूत्रेण तार्क्ष्यजम्||१४|| | पलमर्द्धपलं वाऽपि कर्षं वाऽप्युष्णवारिणा| काञ्चनारत्वचं पीत्वा गण्डमालां व्यपोहति]||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਅਪਚ੍ਯਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਾਧਃ ਸ਼ੋਧਨਂ ਦਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਾਧਿਤਂ ਘਤਂ ਪਾਤਵ੍ਯਮ੍| ਤਥਾ ਕਫਮੇਦੋਹਰਂ ਧੂਮਾਦਿਕਮਭ੍ਯਸੇਤ੍| ਸਿਰਯਾ ਰਕ੍ਤਂ ਹਰੇਤ੍| ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਗੋਮੂਤ੍ਰੇਣਾਲੋਡਿਤਂ ਪਿਬੇਤ੍|

Adhikarana ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਅਪਕ੍ਵਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸੁ ਨਾਕੁਲ੍ਯਾਦਿ ਲੇਪਃ, ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਕਠਿਣਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸੁ ਸ੍ਵੇਦੋ ਮਰ੍ਦਨਂ ਚ (੧੫) · Śloka ੧੫

ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨਪਕ੍ਵਾਨਾਲਿਮ੍ਪੇਨ੍ਨਾਕੁਲੀਪਟੁਨਾਗਰੈਃ| ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਲਵਣਪੋਟਲ੍ਯਾ ਕਠਿਨਾਨਨੁ ਮਰ੍ਦਯੇਤ੍||੧੫||

View original

ग्रन्थीनपक्वानालिम्पेन्नाकुलीपटुनागरैः| स्विन्नान् लवणपोटल्या कठिनाननु मर्दयेत्||१५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਆਮਾਨ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨ੍ਨਾਕੁਲ੍ਯਾਦਿਭਿਰਾਲਿਮ੍ਪੇਤ੍| ਕਠਿਨਾਨ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਲ੍ਲਵਣਪੋਟਲ੍ਯਾ ਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਦਙ੍ਗੁਸ੍ਠਾਦਿਨਾ ਮਰ੍ਦਯੇਤ੍ |

Adhikarana ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਸ਼ਮ੍ਯਾਦਿਲੇਪੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਾਦਿ ਵਿਲਾਯਨਃ, ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਦਿਲੇਪਃ (੧੬-੧.੫) · Śloka

ਸ਼ਮੀਮੂਲਕਸ਼ਿਗ੍ਰੂਣਾਂ ਬੀਜੈਃ ਸਯਵਸਰ੍ਸਪੈਃ| ਲੇਪਃ ਪਿਸ੍ਟੋਮ੍ਲਤਕ੍ਰੇਣ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਗਣ੍ਡਵਿਲਾਯਨਃ||੧੬|| | ਕ੍ਸੁਣ੍ਣਾਨਿ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਣਿ ਕ੍ਲ੍ੜ੍ਪ੍ਤੈਰ੍ਭਲ੍ਲਾਤਕੈਃ ਸਹ| ਸ਼ਰਾਵਸਮ੍ਪੁਟੇ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕੈਃ ਸਮੈਃ||੧|| ਏਤਚ੍ਛਾਗਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪਿਸ੍ਟਂ ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਪ੍ਰਲੇਪਨਮ੍]||੧.੫||

View original

शमीमूलकशिग्रूणां बीजैः सयवसर्षपैः| लेपः पिष्टोऽम्लतक्रेण ग्रन्थिगण्डविलायनः||१६|| | क्षुण्णानि निम्बपत्राणि क्ल्ऱ्प्तैर्भल्लातकैः सह| शरावसम्पुटे दग्ध्वा सार्धं सिद्धार्थकैः समैः||१|| एतच्छागाम्बुना पिष्टं गण्डमालाप्रलेपनम्]||१.५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸ਼ਮ੍ਯਾਦਿਭਿਰਮ੍ਲਤਕ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਲੇਪੋ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਾਦਿਵਿਮ੍ਲਾਪ(ਲਾਯ)ਨਃ|

Adhikarana ਅਪਚ੍ਯਾਂ ਪਾਕੋਨ੍ਮੁਖੇਸੁ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸੁ ਰਕ੍ਤਸ੍ਰਾਵਾਦਿ, ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸੁ ਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾਮੁਪਚਾਰਃ (੧੭) · Śloka ੧੭

ਪਾਕੋਨ੍ਮੁਖਾਨ੍ ਸ੍ਰੁਤਾਸ੍ਰਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਰੈਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਅਪਕ੍ਵਾਨੇਵ ਵੋਦ੍ਧਤ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾਮੁਪਾਚਰੇਤ੍||੧੭||

View original

पाकोन्मुखान् स्रुतास्रस्य पित्तश्लेष्महरैर्जयेत्| अपक्वानेव वोद्धृत्य क्षाराग्निभ्यामुपाचरेत्||१७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਪਾਕੋਨ੍ਮੁਖਾਨ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨ੍ ਸ੍ਰੁਤਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਘ੍ਨੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਜਯੇਤ੍| ਅਥਵਾਪਕ੍ਵਾਨੇਵ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨੁਦ੍ਧਤ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾਮੁਪਕ੍ਰਮੇਤ੍ |

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਕਾਕਾਦਨ੍ਯਾਦਿਤੈਲੇਨ ਨਸ੍ਯਾਦਿਕਮ੍ (੧੮-੨੦) · Śloka ੨੦

ਕਾਕਾਦਨੀਲਾਙ੍ਗਲਿਕਾਨਹਿਤੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਕੀਫਲੈਃ| ਜੀਮੂਤਬੀਜਕਰ੍ਕੋਟੀਵਿਸ਼ਾਲਾਕਤਵੇਧਨੈਃ||੧੮|| ਪਾਠਾਨ੍ਵਿਤੈਃ ਪਲਾਰ੍ਧਸ਼ੈਰ੍ਵਿਸਕਰ੍ਸਯੁਤੈਃ ਪਚੇਤ੍| ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਕਰਞ੍ਜਤੈਲਸ੍ਯ ਨਿਰੁਗ੍ਣ੍ਡੀਸ੍ਵਰਸਾਢਕੇ||੧੯|| ਅਨੇਨ ਮਾਲਾ ਗਣ੍ਡਾਨਾਂ ਚਿਰਜਾ ਪੂਯਵਾਹਿਨੀ| ਸਿਧ੍ਯਤ੍ਯਸਾਧ੍ਯਕਲ੍ਪਾਪਿ ਪਾਨਾਭ੍ਯਞ੍ਜਨਨਾਵਨੈਃ||੨੦||

View original

काकादनीलाङ्गलिकानहितोत्तुण्डिकीफलैः| जीमूतबीजकर्कोटीविशालाकृतवेधनैः||१८|| पाठान्वितैः पलार्धशैर्विषकर्षयुतैः पचेत्| प्रस्थं करञ्जतैलस्य निरुग्ण्डीस्वरसाढके||१९|| अनेन माला गण्डानां चिरजा पूयवाहिनी| सिध्यत्यसाध्यकल्पाऽपि पानाभ्यञ्जननावनैः||२०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸਂ-ਕਾਕਾਦਨ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਕੈਰ੍ਦ੍ਵਿਕਰ੍ਸੋਨ੍ਮਿਤੈਰ੍ਵਿਸਕਰ੍ਸਯੁਤੈਃ ਕਰਞ੍ਜਤੈਲਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਸ੍ਵਰਸਸ੍ਯਾਢਕੇ ਪਚੇਤ੍| ਤੇਨ (ਅਨੇਨ) ਤੈਲੇਨ ਗਣ੍ਡਮਾਲਾ ਚਿਰੋਤ੍ਥਾ ਪੂਯਵਾਹਿਨੀ ਚਾਸਾਧ੍ਯਪ੍ਰਾਯਾਪਿ ਪਾਨਾਦਿਭਿਃ ਸਿਧ੍ਯਤਿ|

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਲਾਙ੍ਗਲਕ੍ਯਾਦਿਤੈਲੇਨ ਨਸ੍ਯਾਦਿਕਮ੍ (੨੧) · Śloka ੨੧

ਤੈਲਂ ਲਾਙ੍ਗਲਿਕੀਕਨ੍ਦਕਲ੍ਕਪਾਦਂ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ| ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਸ੍ਵਰਸੇ ਪਕ੍ਵਂ ਨਸ੍ਯਾਦ੍ਯੈਰਪਚੀਪ੍ਰਣੁਤ੍||੨੧||

View original

तैलं लाङ्गलिकीकन्दकल्कपादं चतुर्गुणे| निर्गुण्डीस्वरसे पक्वं नस्याद्यैरपचीप्रणुत्||२१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਲਾਙ੍ਗਲਿਕੀਕਨ੍ਦਕਲ੍ਕਪਾਦਂ ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀਸ੍ਵਰਸੇ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇ ਤੈਲਂ ਪਕ੍ਵਂ ਨਸ੍ਯਾਦ੍ਯੈਰਪਚੀਜਿਤ੍| ਲਾਙ੍ਗਲਿਕੀਕਨ੍ਦਕਲ੍ਕਃ ਪਾਦੋ ਯਸ੍ਮਿਸ੍ਤੈਲੇ ਤਦੇਵਮ੍ |

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਭਦ੍ਰਾਦਿਤੈਲੇਨ ਪਾਨਾਦਿਕਮ੍ (੨੨-੨੪) · Śloka ੨੪

ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੀਦਾਰੁਮਰਿਚਦ੍ਵਿਹਰਿਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਵਦ੍ਧਨੈਃ| ਮਨਃ ਸ਼ਿਲਾਲਨਲਦਵਿਸ਼ਾਲਾਕਰਵੀਰਕੈਃ||੨੨|| ਗੋਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪਲਿਕੈਰ੍ਵਿਸਸ੍ਯਾਰ੍ਧਪਲੇਨ ਚ| ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਸਾਰ੍ਕਜਕ੍ਸੀਰਗੋਸ਼ਕਦ੍ਰਸਸਂਯੁਤਮ੍||੨੩|| ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਸਰ੍ਸਪਤੈਲਸ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਮਾਸ਼ੁ ਵ੍ਯਪੋਹਤਿ| ਪਾਨਾਦ੍ਯੈਃ ਸ਼ੀਲਿਤਂ ਕੁਸ੍ਠਦੁਸ੍ਟਨਾਡੀਵ੍ਰਣਾਪਚੀਃ||੨੪||

View original

भद्रश्रीदारुमरिचद्विहरिद्रात्रिवृद्धनैः| मनः शिलालनलदविशालाकरवीरकैः||२२|| गोमूत्रपिष्टैः पलिकैर्विषस्यार्धपलेन च| ब्राह्मीरसार्कजक्षीरगोशकृद्रससंयुतम्||२३|| प्रस्थं सर्षपतैलस्य सिद्धमाशु व्यपोहति| पानाद्यैः शीलितं कुष्ठदुष्टनाडीव्रणापचीः||२४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੀਦਾਰ੍ਵਾਦਿਭਿਃ ਪਲਿਕੈਰ੍ਗੋਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਿਸਸ੍ਯ ਚਾਰ੍ਧਪਲੇਨ ਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਰਸਾਦਿਭਿਃ ਸਂਯੁਤਂ ਸਰ੍ਸਪਤੈਲਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਕ੍ਵਂ ਪਾਨਾਦ੍ਯੈਰਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਕੁਸ੍ਠਾਦੀਨ੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਹਨ੍ਤਿ |

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਵਚਾਦਿਤੈਲਪਾਨਮ੍ (੨੫) · Śloka ੨੫

ਵਚਾਹਰੀਤਕੀਲਾਕ੍ਸਾਕਟੁਰੋਹਿਣਿਚਨ੍ਦਨੈਃ| ਤੈਲਂ ਪ੍ਰਸਾਧਿਤਂ ਪੀਤਂ ਸਮੂਲਾਮਪਚੀਂ ਜਯੇਤ੍||੨੫||

View original

वचाहरीतकीलाक्षाकटुरोहिणिचन्दनैः| तैलं प्रसाधितं पीतं समूलामपचीं जयेत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਵਚਾਹਰੀਤਕ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਕਿਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਪਕ੍ਵਂ ਪੀਤਂ ਨਿਰ੍ਮੂਲਾਮਪਚੀਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍|

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਸ਼ਰਪੁਙ੍ਖ਼ਾਦਿਨਾ ਨਸ੍ਯਂ ਲੇਪਸ਼੍ਚ (੨੬) · Śloka ੨੬

ਸ਼ਰਪੁਙ੍ਖੋਦ੍ਭਵਂ ਮੂਲਂ ਪਿਸ੍ਟਂ ਤਨ੍ਦੁਲਵਾਰਿਣਾ| ਨਸ੍ਯਾਲ੍ਲੇਪਾਚ੍ਚ ਦੁਸ੍ਟਾਰੁਰਪਚੀਵਿਸਜਨ੍ਤੁਜਿਤ੍||੨੬||

View original

शरपुङ्खोद्भवं मूलं पिष्टं तन्दुलवारिणा| नस्याल्लेपाच्च दुष्टारुरपचीविषजन्तुजित्||२६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸ਼ਰਪੁਙ੍ਖਾਮੂਲਂ ਤਨ੍ਦੁਲਜਲੇਨ ਪਿਸ੍ਟਂ ਨਸ੍ਯੇਨ ਲੇਪਨੇਨ ਚ ਦੁਸ੍ਟਾਰੁਃਪ੍ਰਭਤੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਉਤ੍ਤਮਕਾਰਣ੍ਯਾਦਿਤੈਲੇਨ ਲੇਪਃ (੨੭-੨੮) · Śloka ੨੮

ਮੂਲੈਰੁਤ੍ਤਮਕਾਰਣ੍ਯਾਃ ਪੀਲੁਪਰ੍ਣ੍ਯਾਃ ਸਹਾਚਰਾਤ੍| ਸਰੋਧ੍ਰਾਭਯਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਸ਼ਤਾਹ੍ਵਾਦ੍ਵੀਪਿਦਾਰੁਭਿਃ||੨੭|| ਤੈਲਂ ਕ੍ਸੀਰਸਮਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਨਸ੍ਯੇਭ੍ਯਙ੍ਗੇ ਚ ਪੂਜਿਤਮ੍| |੨੮|

View original

मूलैरुत्तमकारण्याः पीलुपर्ण्याः सहाचरात्| सरोध्राभययष्ट्याह्वशताह्वाद्वीपिदारुभिः||२७|| तैलं क्षीरसमं सिद्धं नस्येऽभ्यङ्गे च पूजितम्| |२८|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸਂ-ਉਤ੍ਤਮਕਾਰਣ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਮੂਲੈਸ੍ਤੈਲਂ ਕ੍ਸੀਰਤੁਲ੍ਯਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਨਸ੍ਯੇਭ੍ਯਙ੍ਗੇ ਚ ਹਿਤਮ੍| ਉਤ੍ਤਮੈਵੋਤ੍ਤਮਕੇਤਿ "ਅਨ੍ਯਤਰਸ੍ਯਾਮ੍" ਇਤਿ ਹ੍ਰਸ੍ਵਃ| ਉਤ੍ਤਮਕਾ ਚਾਸਾਵਰਣਿਸ਼੍ਚ(ਣੀ ਚ) ਉਤ੍ਤਮਕਾਰਣੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਉਤ੍ਤਮਕਾਰਣੀ-ਕਰਮ੍ਭਃ(ਮ੍ਭਾ)|

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪਾਦੀਨਾਮਿਙ੍ਗੁਦੀਤੈਲੇਨ ਲੇਪਃ (੨੮-੨੯) · Śloka ੨੯

| ਗੋਵ੍ਯਜਾਸ਼੍ਵਖੁਰਾ ਦਗ੍ਧਾਃ ਕਟੁਤੈਲੇਨ ਲੇਪਨਮ੍||੨੮|| ਐਙ੍ਗੁਦੇਨ ਤੁ ਕਸ੍ਣਾਹਿਰ੍ਵਾਯਸੋ ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਮਤਃ| |੨੯|

View original

| गोव्यजाश्वखुरा दग्धाः कटुतैलेन लेपनम्||२८|| ऐङ्गुदेन तु कृष्णाहिर्वायसो वा स्वयं मृतः| |२९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਗਵਾਦੀਨਾਂ ਖੁਰਾ ਦਗ੍ਧਾਃ ਕਟੁਤੈਲੇਨ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰਿਤੇਨ ਲੇਪੋ ਹਿਤਃ| ਕਸ੍ਣਸਰ੍ਪੋ ਦਗ੍ਧ ਇਙ੍ਗੁਦੀਤੈਲੇਨ, ਕਾਕੋ ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਮਤ ਇਙ੍ਗੁਦੀਤੈਲੇਨ, ਲੇਪਨਂ ਹਿਤਮ੍ |

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਇਤ੍ਯਸ਼ਾਨਾਵਗ੍ਨਿਨਾ ਦਾਹਃ (੨੯-੩੦) · Śloka ੩੦

| ਇਤ੍ਯਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਗਦਸ੍ਯਾਨ੍ਯਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਜਙ੍ਘਾਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍||੨੯|| ਬਸ੍ਤੇਰੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵਾ ਮੇਦੋ ਹਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍| |੩੦|

View original

| इत्यशान्तौ गदस्यान्यपार्श्वजङ्घासमाश्रितम्||२९|| बस्तेरूर्ध्वमधस्ताद्वा मेदो हृत्वाऽग्निना दहेत्| |३०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸਂ-ਏਵਮਪ੍ਯਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਸਤ੍ਯਾਂ ਰੋਗਸ੍ਯਾਪਰਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਜਙ੍ਘਾਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਬਸ੍ਤੇਰੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵਾ ਮੇਦੋ ਹਤ੍ਵਾ ਜ੍ਵਲਨੇਨ ਦਹੇਤ੍ |

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਹਰਣੇ ਨਿਮਿਮੁਨਿਮਤਮ੍ (੩੦-੩੧) · Śloka ੩੧

| ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪਦਂ ਮਿਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਾਨੇਨ ਚ ਪਾਰ੍ਸ੍ਣਿਤਃ||੩੦|| ਤਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਹਰੇਦ੍ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨਿਤ੍ਯਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ਨਿਮਿਃ| |੩੧|

View original

| स्थितस्योर्ध्वं पदं मित्वा तन्मानेन च पार्ष्णितः||३०|| तत ऊर्ध्वं हरेद् ग्रन्थीनित्याह भगवान्निमिः| |३१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪਦਂ ਮਿਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਮਾਨੇਨ ਪਾਰ੍ਸ੍ਣਿਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਤ੍ ਤਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵ ਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨ੍ ਹਰੇਤ੍, ਇਤਿ ਨਿਮਿਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਯਾਸ਼ਯੋ ਵਦਤੀਤਿ|

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਮਤਮ੍ (੩੧) · Śloka ੩੧

ਪਾਰ੍ਸ੍ਣਿਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਚਾਙ੍ਗੁਲਾਨਿ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵੇਨ੍ਦ੍ਰਬਸ੍ਤਿਂ ਚ ਗਦਾਨ੍ਯਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ| ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਣ੍ਡਨਿਭਾਨਿ ਮਧ੍ਯਾਜ੍ਜਾਲਾਨਿ ਕਰ੍ਸੇਦਿਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੋਕ੍ਤਿਃ||੩੧||

View original

पार्ष्णिं प्रति द्वादश चाङ्गुलानि मुक्त्वेन्द्रबस्तिं च गदान्यपार्श्वे| विदार्य मत्स्याण्डनिभानि मध्याज्जालानि कर्षेदिति सुश्रुतोक्तिः||३१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਪਾਰ੍ਸ੍ਣਿਂ ਲਕ੍ਸੀਕਤ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲਾਨਿ ਮਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਬਸ੍ਤਿਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਦਸ੍ਯਾਪਰਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਮਧ੍ਯਾਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਣ੍ਡਸਦਸ਼ਾਨਿ ਜਾਲਾਨਿ ਕਰ੍ਸੇਤ੍, ਏਵਂ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਵਚਨਮ੍| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana ਅਪਕ੍ਵੇਸੁ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿ ਅਪਰਮੁਨਿਮਤਮ੍ (੩੨) · Śloka ੩੨

ਆ ਗੁਲ੍ਫਕਰ੍ਣਾਤ੍ਸੁਮਿਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਟਭਾਗਂ ਖੁਡਕਾਦ੍ਵਿਭਜ੍ਯ| ਘ੍ਰਾਣਾਰ੍ਜਵੇਧਃ ਸੁਰਰਾਜਬਸ੍ਤੇਰ੍ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਪਰੇ ਵਦਨ੍ਤਿ||੩੨||

View original

आ गुल्फकर्णात्सुमितस्य जन्तोस्तस्याष्टभागं खुडकाद्विभज्य| घ्राणार्जवेऽधः सुरराजबस्तेर्भित्त्वाऽक्षमात्रं त्वपरे वदन्ति||३२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਗੁਲ੍ਫਾਨ੍ਤਂ ਯਾਵਤ੍ ਕਰ੍ਣਾਦਾਰਭ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਸੁਸ੍ਠੁ ਮਿਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਣਾਨਾਂ ਹ੍ਰਸ੍ਵਲਮ੍ਬਤ੍ਵੇਨਾਨਿਯਤਸ੍ਥਾਨਤ੍ਵਾਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਨਿਯਮਂ ਕਰੋਤਿ| ਘ੍ਰਾਣਾਰ੍ਜਵ ਇਤਿ| ਏਤਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ| ਨਾਸਾਗ੍ਰਾਤ੍ ਕਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਸ੍ਟਤ੍ਵੇ ਸਤਿ ਸੁਮਿਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਣਾਦ੍ ਗੁਲ੍ਫਂ ਯਾਵਨ੍ਨ ਤ੍ਵੇਵਮੇਵ, ਤਥਾ ਤਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਖੁਡਕਾਦ੍ ਗੁਲ੍ਫਾਦਸ੍ਟਭਾਗਂ ਬਿਭਜ੍ਯ-ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਬਸ੍ਤੇਰਧਸ੍ਤਾਦ੍ਭੀਤ੍ਤ੍ਵਾਕ੍ਸਮਾਤ੍ਰਂ ਕਰ੍ਸੇਤ੍, ਇਤ੍ਯਪਰੇ ਵਦਨ੍ਤਿ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana ਵਾਤਨਾਡ੍ਯਾਂ ਉਪਨਾਹਨਂ ਪਾਟਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪ੍ਯਾਦਿਲੇਪਸ਼੍ਚ (੩੩) · Śloka ੩੩

ਉਪਨਾਹ੍ਯਾਨਿਲਾਨ੍ਨਾਡੀਂ ਪਾਟਿਤਾਂ ਸਾਧੁ ਲੇਪਯੇਤ੍| ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀਫਲਯੁਤੈਸ੍ਤਿਲੈਃ ਪਿਸ੍ਟੈਃ ਸਸੈਨ੍ਧਵੈਃ||੩੩||

View original

उपनाह्यानिलान्नाडीं पाटितां साधु लेपयेत्| प्रत्यक्पुष्पीफलयुतैस्तिलैः पिष्टैः ससैन्धवैः||३३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਵਾਤਾਨ੍ਨਾਡੀਮੁਪਨਾਹ੍ਯ ਪਾਟਯਿਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਕਤ੍ਵਾਪਾਮਾਰ੍ਗਾਦਿਭਿਰ੍ਲੇਪਯੇਤ੍|

Adhikarana ਪਿਤ੍ਤਨਾਡ੍ਯਾਂ ਤਿਲਾਦਿਲੇਪਃ (੩੪) · Śloka ੩੪

ਪੈਤ੍ਤੀਂ ਤੁ ਤਿਲਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਨਾਗਦਨ੍ਤੀਨਿਸ਼ਾਦ੍ਵਯੈਃ| |੩੪|

View original

पैत्तीं तु तिलमञ्जिष्ठानागदन्तीनिशाद्वयैः| |३४|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਪੈਤ੍ਤਿਂ ਤੁ ਪਾਟਿਤਾਂ ਸਤੀਂ ਤਿਲਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਦੇਹਯੇਤ੍|

Adhikarana ਕਫਨਾਡ੍ਯਾਂ ਤਿਲਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰ੍ਯਾਦਿ ਲੇਪਃ (੩੪) · Śloka ੩੪

| ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕੀਂ ਤਿਲਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰੀਨਿਕੁਮ੍ਭਾਰਿਸ੍ਟਸੈਨ੍ਧਵੈਃ||੩੪||

View original

| श्लैष्मिकीं तिलसौराष्ट्रीनिकुम्भारिष्टसैन्धवैः||३४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸ਼ਲੈਸ੍ਮਿਕੀਂ ਚ ਪਾਟਿਤਾਂ ਤਿਲਸੌਰਾਸ੍ਟ੍ਰ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਦੇਹਯੇਤ੍|

Adhikarana ਸ਼ਲ੍ਯਨਾਡ੍ਯਾਂ ਛਿਨ੍ਨਸ਼ੋਧਿਤਾਯਾਂ ਤਿਲਾਦਿਲੇਪਃ (੩੫) · Śloka ੩੫

ਸ਼ਲ੍ਯਜਾਂ ਤਿਲਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯੈਰ੍ਲੇਪਯੇਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ਼ੋਧਿਤਾਮ੍| |੩੫|

View original

शल्यजां तिलमध्वाज्यैर्लेपयेच्छिन्नशोधिताम्| |३५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸ਼ਲ੍ਯਜਾਂ ਗਤਿਂ ਛਿਨ੍ਨਾਂ ਸ਼ੋਧਿਤਾਂ ਚ ਤਿਲਮਧ੍ਵਾਜ੍ਯੈਰ੍ਲੇਪਯੇਤ੍|

Adhikarana ਛੇਦਨਾਨਰ੍ਹਾਯਾਂ ਭਿਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸਾਰਸੂਤ੍ਰੇਣ ਦਾਰਣਮ੍ (੩੫-੩੬) · Śloka ੩੬

| ਅਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਤ੍ਯਾਮੇਸਿਣ੍ਯਾ ਭਿਤ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਯਗੇਸਿਤਾਮ੍||੩੫|| ਕ੍ਸਾਰਪੀਤੇਨ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਬਹੁਸ਼ੋ ਦਾਰਯੇਦ੍ ਗਤਿਮ੍| |੩੬|

View original

| अशस्त्रकृत्यामेषिण्या भित्वाऽन्ते सम्यगेषिताम्||३५|| क्षारपीतेन सूत्रेण बहुशो दारयेद् गतिम्| |३६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸਂ-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਛੇਦਨਾਨਰ੍ਹਾਂ ਗਤਿਂ ਸਮ੍ਯਗੇਸਿਤਾਮੇਸਿਣ੍ਯਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਕ੍ਸਾਰਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸੂਤ੍ਰੇਣ ਪੁਨਃਪੁਨਰ੍ਦਾਰਯੇਤ੍|

Adhikarana ਦੁਸ੍ਟਾਦਿਵ੍ਰਣੇਸੁ ਯਤ੍ਸਾਧਨਂ ਤਨ੍ਨਾਡੀਸ੍ਵਪਿ (੩੬-੩੭) · Śloka ੩੭

| ਵ੍ਰਣੇਸੁ ਦੁਸ੍ਟਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਸ੍ਯਗਮ੍ਭੀਰਾਦਿਸੁ ਸਾਧਨਮ੍||੩੬|| ਯਾ ਵਰ੍ਤ੍ਯੋ ਯਾਨਿ ਤੈਲਾਨਿ ਤਨ੍ਨਾਡੀਸ੍ਵਪਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ| |੩੭|

View original

| व्रणेषु दुष्टसूक्ष्मास्यगम्भीरादिषु साधनम्||३६|| या वर्त्यो यानि तैलानि तन्नाडीष्वपि शस्यते| |३७|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਦੁਸ੍ਟੇਸੁ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਮੁਖੇਸੁ ਗਮ੍ਭੀਰਾਦਿਸੁ ਵ੍ਰਣੇਸੁ ਯਤ੍ਸਾਧਨਂ ਕਥਿਤਂ, ਯਾ ਵਰ੍ਤਯ ਉਕ੍ਤਾਃ, ਯਾਨਿ ਤੈਲਾਨਿ, ਤਤ੍-ਏਤਚ੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ, ਨਾਡੀਸ੍ਵਪਿ ਯੁਜ੍ਯਤੇ|

Adhikarana ਨਾਡੀਵ੍ਰਣਹਰੋ ਚਞ੍ਚੁਫਲਲੇਪਃ (੩੭) · Śloka ੩੭

| ਪਿਸ੍ਟਂ ਚਞ੍ਚੁਫਲਂ ਲੇਪਾਨ੍ਨਾਡੀਵ੍ਰਣਹਰਂ ਪਰਮ੍||੩੭||

View original

| पिष्टं चञ्चुफलं लेपान्नाडीव्रणहरं परम्||३७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸਂ-ਚਞ੍ਚੋਃ ਫਲਂ ਪਿਸ੍ਟਂ ਲੇਪੇਨ ਪਰਂ ਨਾਡੀਵ੍ਰਣਹਤ੍|

Adhikarana ਨਾਡੀਗ਼ੋਣ੍ਟਾਫਲਤ੍ਵਗਾਦਿਕਲ੍ਕਃ (੩੮) · Śloka ੩੮

ਘੋਣ੍ਟਾਫਲਤ੍ਵਕ੍ ਲਵਣਂ ਸਲਾਕ੍ਸਂ ਬੂਕਸ੍ਯ ਪਤ੍ਰਂ ਵਨਿਤਾਪਯਸ਼੍ਚ| ਸ੍ਰੁਗਰ੍ਕਦੁਗ੍ਧਾਨ੍ਵਿਤ ਏਸ ਕਲ੍ਕੋ ਵਰ੍ਤੀਕਤੋ ਹਨ੍ਤ੍ਯਚਿਰੇਣ ਨਾਡੀਮ੍||੩੮||

View original

घोण्टाफलत्वक् लवणं सलाक्षं बूकस्य पत्रं वनितापयश्च| स्रुगर्कदुग्धान्वित एष कल्को वर्तीकृतो हन्त्यचिरेण नाडीम्||३८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਘੋਣ੍ਟਾਫਲਾਦਿਕਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਕ੍ਸੀਰਸ੍ਰੁਗਰ੍ਕਦੁਗ੍ਧਯੁਤ ਏਸ ਕਲ੍ਕੋ ਵਰ੍ਤੀਕਤੋ ਦ੍ਰਾਗੇਵ ਨਾਡੀਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾਵਤ੍ਤਮ੍|

Adhikarana ਨਾਡੀਸਾਮੁਦ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਕਲ੍ਕੋਭ੍ਯਙ੍ਗਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣੋ ਵਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ (੩੦) · Śloka ੩੦

ਸਾਮੁਦ੍ਰਸੌਵਰ੍ਚਲਸਿਨ੍ਧੁਜਨ੍ਮ ਸੁਪਕ੍ਵਘੋਣ੍ਟਾਫਲਵੇਸ਼੍ਮਧੂਮਾਃ| ਆਮ੍ਰਾਤਗਾਯਤ੍ਰਿਜਪਲ੍ਲਵਾਸ਼੍ਚ ਕਟਂਕਟੇਰ੍ਯਾਵਥ ਚੇਤਕੀ ਚ||੩੯|| ਕਲ੍ਕੇਭ੍ਯਙ੍ਗੇ ਚੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍ਤ੍ਯਾਂ ਚੈਤੇਸੁ ਸ਼ੀਲ੍ਯਮਾਨੇਸੁ| ਅਗਤਿਰਿਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਗਤਿਸ਼੍ਚਪਲਾ ਚਪਲੇਸੁ ਭੂਤਿਰਿਵ||੪੦|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਥਾਨੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਸ਼੍ਲੀਪਦਾਪਚੀਨਾਡੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੩੦||

View original

सामुद्रसौवर्चलसिन्धुजन्म सुपक्वघोण्टाफलवेश्मधूमाः| आम्रातगायत्रिजपल्लवाश्च कटंकटेर्यावथ चेतकी च||३९|| कल्केऽभ्यङ्गे चूर्णे वर्त्यां चैतेषु शील्यमानेषु| अगतिरिव नश्यति गतिश्चपला चपलेषु भूतिरिव||४०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठ उत्तरस्थाने ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापचीनाडीप्रतिषेधो नाम त्रिंशोऽध्यायः||३०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)

ਸ੦- ਸਮੁਦ੍ਰਲਵਣਾਦਿਕਂ ਕਲ੍ਕੇਭ੍ਯਙ੍ਗੇ ਚੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍ਤ੍ਯਾਂ ਚਾਮੀਸ੍ਵਭ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨੇਸ੍ਵਵਿਦ੍ਯਮਾਨਗਤਿਰਿਵ ਗਤਿਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਸ਼੍ਯਤਿ| ਚਪਲਾ ਚਪਲੇਸੁ ਨਰੇਸੁ ਭੂਤਿਃ-ਵਿਤ੍ਤਂ, ਯਥੇਤਿ| ਉਪਜਾਤਿਰਾਰ੍ਯਾ ਚ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦ ਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠ ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਥਾਨੇ ਗ੍ਰਨ੍ਥ੍ਯਰ੍ਬੁਦਸ਼੍ਲੀਪਦਾਪਚੀਨਾਡੀਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੩੦||