Adhikarana ಅಧ್ಯಾಯೋಪಕ್ರಮಃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ದ್ವಿವಿಧೋಪಕ್ರಮಣೀಯಾಧ್ಯಾಯಾದನನ್ತರಂ ಶೋಧನಾದಿಗಣಸಙ್ಹ್ಗ್ರಹಾಧ್ಯಾಯಾರಮ್ಭಃ| ಯತೋ ದೋಷೋಪಕ್ರಮಣೀಯೇ ದ್ವಿವಿಧೋಪಕ್ರಮಣೀಯೇ ಚ ನಾನಾವಿಧಾ ಉಪಕ್ರಮಾ ಅಭಿಹಿತಾಃ | ತೇ ಚ ಮದನಮಧುಕಾದಿಭೇಷಜಾಶ್ರಯಾಃ, ಅತಸ್ತಾನಿ ಶೋಧನಾದ್ಯುಪಯೋಗೀನಿ ಸರ್ವೋಪಕ್ರಮಾಧಿಕಾರೀಣಿ ಸಞ್ಜಿಘೃಕ್ಷುರಧ್ಯಾಯಮಿಮಮಾರೇಭೇ-
Adhikarana ಶೋಧನಾದಿಗಣಸಙ್ಗ್ರಹೋಧ್ಯಾಯಃ (೨) · Śloka ೨
ಯತೋ ದೋಷೋಪಕ್ರಮಣೀಯೇ ದ್ವಿವಿಧೋಪಕ್ರಮಣೀಯೇ ಚ ನಾನಾವಿಧಾ ಉಪಕ್ರಮಾ ಅಭಿಹಿತಾಃ, ತೇ ಚ ಮದನಮಧುಕಾದಿಭೇಷಜಾಶ್ರಯಾಃ, ಅತಸ್ತಾನಿ ಶೋಧನಾದ್ಯುಪಯೋಗೀನಿ ಸರ್ವೋಪಕ್ರಮಾಧಿಕಾರೀಣಿ ಸಞ್ಜಿಘೃಕ್ಷುರಧ್ಯಾಯಮಿಮಮಾರೇಭೇ - - - - ಅಥಾತಃಶೋಧನಾದಿಗಣಸಙ್ಗ್ರಹಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ||೨||
यतो दोषोपक्रमणीये द्विविधोपक्रमणीये च नानाविधा उपक्रमा अभिहिताः, ते च मदनमधुकादिभेषजाश्रयाः, अतस्तानि शोधनाद्युपयोगीनि सर्वोपक्रमाधिकारीणि सञ्जिघृक्षुरध्यायमिममारेभे - - - - अथातःशोधनादिगणसङ्ग्रहमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे||२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶೋಧನಂ-ಶೋಧನರೂಪೋ ದ್ರವ್ಯಗಣಃ, ಆದಿರ್ಯೇಷಾಂ ತ ಏವಮ್| ಆದಿ ಶಬ್ದೇನ ವಾತಹರಾದಿಗಣಪರಿಗ್ರಹಃ| ತೇಷಾಂ ಸಙ್ಗ್ರಹೋ ಯಸ್ಮಿನ್ನಧ್ಯಾಯೇ ಸ ಶೋಧನಾದಿಗಣಸಙ್ಗ್ರಹಃ, ತಂ ಶೋಧನಾದಿಗಣಸಙ್ಗ್ರಹಸಂಜ್ಞಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಗಣಃ-ಸಮೂಹಃ| ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾನಾಂ ಪದಾರ್ಥಾನಾಮೇಕತ್ರ ರಾಶೀಕರಣಂ-ಸಙ್ಗ್ರಹಃ| ತತ್ರ ಶೋಧನಗಣಸ್ಯ ಸರ್ವದೋಷವಿಜಯಿತ್ವೇನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯಾತ್ ಪೂರ್ವಮುಪನ್ಯಾಸಃ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಶೋಧನಾದಿಗಣೀಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯ್ಖ್ಯಾತುಂ ಪ್ರತಿಜಾನೀ-ಅಥೇತಿ|
Adhikarana ವಮನಗಣಃ (೧) · Śloka ೧
ಶೋಧನಂ ಚತುರ್ವಿಧಮ್,- ವಮನವಿರೇಚನಾಸ್ಥಾಪನಶಿರೋವಿರೇಚನದ್ರವ್ಯಭೇದೇನ| ತತ್ರಾಪಿ ವಮನಸ್ಯೌಷಧಗಣಂ ತಾವತ್ಪೂರ್ವಂ ವಕ್ತಿ - - - - ಮದನಮಧುಕಲಮ್ಬಾನಿಮ್ಬಬಿಮ್ಬೀವಿಶಾಲಾ- ತ್ರಪುಸಕುಟಜಮೂರ್ವಾದೇವದಾಲೀಕೃಮಿಘ್ನಮ್| ವಿದುಲದಹನಚಿತ್ರಾಃ ಕೋಶವತ್ಯೌ ಕರಞ್ಜಃ ಕಣಲವಣವಚೈಲಾಸರ್ಷಪಾಶ್ರ್ಛರ್ದನಾನಿ||೧||
शोधनं चतुर्विधम्,- वमनविरेचनास्थापनशिरोविरेचनद्रव्यभेदेन| तत्रापि वमनस्यौषधगणं तावत्पूर्वं वक्ति - - - - मदनमधुकलम्बानिम्बबिम्बीविशाला- त्रपुसकुटजमूर्वादेवदालीकृमिघ्नम्| विदुलदहनचित्राः कोशवत्यौ करञ्जः कणलवणवचैलासर्षपाश्र्छर्दनानि||१||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮದನಂ-ರಾಠಃ| ಮಧುಕಂ-ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ| ಲಮ್ಬಾ-ತುಮ್ಬೀ ದೀರ್ಘತಿಕ್ತಾಽಲಾಬುಸಂಜ್ಞಾ| ನಿಮ್ಬಃ-ಪಿಚಮನ್ದಃ| ಬಿಮ್ಬೀ-ಗೋಹ್ಲಾ, ಓಷ್ಠೋಪಮಫಲಸಂಜ್ಞಾ| ವಿಶಾಲಾ-ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ತ್ರಪುಸಂ-ತಿಕ್ತತ್ರಪುಸಂ ವ್ರೇದ್ಯಮ್, ತಸ್ಯ ವಮನಯೋಗ್ಯತ್ವಾತ್| ಕುಟಜಂ-ವತ್ಸಕಮ್| ಮೂರ್ವಾ-ಪೀಲುಪರ್ಣೀ| ದೇವದಾಲೀ-ಗರಾಗರೀ| ಕೃಮಿಘ್ನಂ-ವಿಡಙ್ಗಮ್| ವಿದುಲೋ-ಜಲವೇತಸಃ| ದಹನಃ-ಚಿತ್ರಕಃ| ಚಿತ್ರಾ-ಮೂಷಿಕಪರ್ಣೀ| ಕೋಶವತ್ಯೌ-ಘಣ್ಟಾಲಿಕೇ, ಏಕಾ ಧಾಮಾರ್ಗವೋ ದ್ವಿತೀಯಾ ರಾಜಕೋಶಾತಕೀ| ಕರಞ್ಜೋ-ನಕ್ತಮಾಲಃ| ಕಣಾ-ಕೃಷ್ಣಾ| ಲವಣಂ-ಸೈನ್ಧವಮ್| ವಚಾ-ಗೋಲೋಮೀ| ಏಲಾ-ತ್ರುಟೀಃ| ಸರ್ಷಪೋ-ರಕ್ಷೋಘ್ನಃ| ಏತಾನಿ ಮದನಾದೀನಿ ಛರ್ದನಾನಿ-ಛರ್ದಿಕರಾಣಿ| "ವಸುಮುನಿವಿರತಿಶ್ಚೇನ್ಮಾಲಿನೀ ನೌ ಮಯೋಃ ಯಃ|" ಅತ್ರ ಚ ಮದನವಿಶಾಲಾತ್ರಪುಸಕುಟಜವಿಡಙ್ಗೈಲಾಸರ್ಷಪಾಣಾಂ ಫಲಾನಿ ವಮನಕ್ರನ್ತಿ| ಮಧುಕವಿದುಲಚಿತ್ರಕದನ್ತೀವಚಾನಾಂ ತು ಮೂಲಾನಿ| ರೋಧ್ರಸುವರ್ಣಕ್ಷೀರೀಕಮ್ಪಿಲ್ಲಾನಾಂ ತ್ವಚಃ| ಶೇಷಾಣಾಂ ಫಲಪತ್ರಪುಷ್ಪಾಣಿ ವೇದಿತವ್ಯಾನೀತಿ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಶೋಧನಾದಿದ್ರವ್ಯಗಣಃ| ತತ್ರ ವಮನಗಣಮಾಹಮದನಮಧುಕೇತ್ಯಾದಿ| ಮದನೋ-ಗೇಲಃ| ಮಧುಕಂ-ಯಷ್ಟೀಮಧು| ಲಮ್ಬಾಕಟುತುಮ್ಬೀ| ನಿಮ್ಬಃ-ಪಿಚುಮನ್ದಃ| ಬಿಮ್ಬೀ-ಕಟುತುಣ್ಡಿಕೇರೀ|ವಿಶಾಲಾ-ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ತ್ರಪುಸಂ-ಕಟುವಾಲುಕಮ್| ಕುಟಜೋ-ವತ್ಸಕಃ| ಮೂರ್ವಾ-ಮಧುರಸಾ| ದೇವದಾಲೀ-ಜೀಮೂತಕಃ| ಕೃಮಿನ್ಧಂ-ವಿಙ್ಗಗಂ| ತಿದುಲೋ-ವೇತಸಃ| ದಹನಃ-ಚಿತ್ರಕಃ| ಚಿತ್ರಾಚಿತ್ರಾಡಿಕಾ ಕಟುಪಟೋಲಫಲಂ ಪತ್ರಕಂ ಚ| ಕೋಶವತ್ಯೌ-ಕಟುಕೋಶಾತಕೀ ರಾಜಕೋಶಾತಕೀ ಚ| ಕರಞ್ಜೋ-ನಕ್ತಮಾಲಃ| ಕಣಾಪಿಪ್ಪಲೀ| ಲವಣಂ-ಸೈನ್ಧವಮ್| ವಚಾ-ಉಗ್ರಾ| ಏಲಾ-ತ್ರುಟಿಃ| ಸರ್ಷಪೋ-ರಕ್ಷೋನ್ಧಃ| ಛರ್ದನಾನೀತಿ ವಮನಾನಿ| ಬಹುವಚನಂ ಗುಣಬಹುತ್ವಾರ್ಥಮ್| ತೇನ ವಮನಾದಿದ್ರವ್ಯಾಣಾಂ ಯಸ್ಯ ಕಸ್ಯಚಿತ್ ತ್ರಿಕಚತುಷ್ಕಪಞ್ಚಕಾದೇಃ ಪ್ರಯೋಜಕತ್ವಮ್| ಉಕ್ತಂ ಚ ಸುಶ್ರುತೇನ (ಸೂ. ಅ. ೩೭/೩೪|-"ಸಮಸ್ತಂ ವರ್ಗಮರ್ಧಂ ವಾ ಯಥಾಲಾಭಮಥಾಪಿ ವಾ| ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಭಿಷಕ್ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟೇಷು ಕರ್ಮಸು||" ಇತಿ| ಉಪಲಕ್ಷಣಂ ಚೇದಮ್| ಅತ ಏವ ಸಙ್ಗ್ರಹಕಾರೋಽಧಿಕಮಧೀತೇ (ಸೂ. ಅ. ೧೪)- "ಮದನಜೀಮೂತೇಕ್ಷ್ವಾಕುಕೋಶಾತಕೀದ್ವಯಫಲಪುಷ್ಪಪತ್ರಾಣಿ| ಕುಟಜಕರಞ್ಜತ್ರಪುಸಸರ್ಷಪಪಿಪ್ಪಲೀವಿಡಙ್ಗೈಲಾಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀಹರೇಣುಪೃಥ್ವೀಕಾಕುಸ್ತುಮ್ಬರೀಪ್ರಪುನ್ನಟಾನಾಂ ಫಲಾನಿ ಶಾರದಾನಿ ಚ ಹಸ್ತಿಪರ್ಣ್ಯಾಃ| ಕೋವಿದಾರಕರ್ಬುದಾರಾರಿಷ್ಟಾಶ್ವ್ವಗನ್ಧಾನೀಪವಿದುಲಬಿಮ್ಬೀಬನ್ಧುಜೀವಕಶ್ವೇತಾಶಣಪುಷ್ಪೀಸದ್ಪುಷ್ಪೀವಚಾಚಿತ್ರಾಚಿತ್ರಕಮೃಗೈರ್ವಾರುಕೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀಸುಷವೀಚತುರಙ್ಗುಲಸ್ವಾದುಕಣ್ಟಕಪಾಠಾಪಾಟಲೀಶಾರ್ಙ್ಗೇಷ್ಟಾಮಧುಕಮೂರ್ವಾಸತ್ಪಪರ್ಣಸೋಮವಲ್ಕದ್ವೀಪಿಶಿಗ್ರುಸುಮನಸ್ಸೌಮನಸ್ಯಾಯವಾವೀವೃಶ್ಚೀವಪುನರ್ನವಾಮಹಾಸಹಾಕ್ಷುದ್ರಸಹೇಸಕ್ಷುಕಾಣ್ಡಕತಕಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಚವಿಕಾನಲದೋಶೀರಹೀಬೇರಮೂಲಾನಿ| ಶಾಲ್ಮಲೀಶಾಲ್ಮಲುಕಾಭದ್ರಪರ್ಣ್ಯೈರಾವಣ್ಯುಪೋದಕೌದ್ದಾಲಕಧನ್ವನರಸಾಞ್ಜನರಾಜಾದನೋಪಚಿತ್ರಾಗೋಪಶೃಙ್ಗಾಟಿಕಾಪಿಚ್ಛಾಃ| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪುಷ್ಪಮ್| ತಾಲೀಸಪತ್ರಮ್| ಹರಿದ್ರಾಶೃಙ್ಗಬೇರಕನ್ದೌ| ಮಧೂಕದಾರುಹರಿದ್ರಾಸಾರೌ| ತಗರಗುಡೂಚೀಮಧುಫಾಣಿತಕ್ಷೀರಕ್ಷಾರಲವಣಾನಿ ಚೇತಿ ವಮನೋಪಯೋಗೀನಿ|" ಇತಿ|
Adhikarana ವಿರೇಚನಗಣಃ (೨) · Śloka ೨
ನಿಕುಮ್ಭಕುಮ್ಭತ್ರಿಫಲಾಗವಾಕ್ಷೀ- ಸ್ರುಕ್ಶಙ್ಖಿನೀನೀಲಿನಿತಿಲ್ವಕಾನಿ| ಶಮ್ಯಾಕಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಹೇಮದುಗ್ಧಾ ದುಗ್ಧಂ ಚ ಮೂತ್ರಂ ಚ ವಿರೇಚನಾನಿ||೨||
निकुम्भकुम्भत्रिफलागवाक्षी- स्रुक्शङ्खिनीनीलिनितिल्वकानि| शम्याककम्पिल्लकहेमदुग्धा दुग्धं च मूत्रं च विरेचनानि||२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ನಿಕುಮ್ಭೋ-ದನ್ತೀ| ಕುಮ್ಭಃ-ತ್ರಿವೃತ್| ತ್ರಿಫಲಾ-ವರಾ| ಗವಾಕ್ಷೀ-ವಿಶಾಲಾ, ದ್ವಿತೀಯೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ಸ್ರುಕ್-ಗುಡಾ| ಶಙ್ಖಿನೀ-ಯವತಿಕ್ತಾ| ನೀಲಿನೀ-ನೀಲಪುಷ್ಪಾ, ಭಾರವಾಹೀಸಂಜ್ಞಾ| ತಿಲ್ವಕೋ-ರೋಧ್ರಃ| ಶಮ್ಯಾಕಃ-ಕರ್ಣಿಕಾರಃ| ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕೋ-ರಞ್ಜನಕಃ| ಹೇಮದುಗ್ಧಾ-ಕನಕಕ್ಷೀರೀ| ದುಗ್ಧಂ-ಕ್ಷೀರಮ್| ಮೂತ್ರಂ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಮ್| ನಿಕುಮ್ಭಾದೀನ್ಯೇತಾನಿ ವಿರೇಚನಾನಿ| ಉಪಜಾತಿರ್ವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ವಿರೇಚನಗಣಮಾಹ-ನಿಕುಂಭಕುಮ್ಭೇತಿ| ನಿಕುಮ್ಭೋದನ್ತೀ| ಕುಮ್ಭಃ-ತ್ರಿವೃತ್| ತ್ರಿಫಲಾ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಗವಾಕ್ಷೀ-ಶ್ವೇತಪುಷ್ಪೇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ಸ್ನುಕ್-ಸ್ನುಹೀ| ಶಙ್ಕಿನೀಸದ್ದಶಾಶ್ವೇತಪುಷ್ಪಾ| ನೀಲಿನೀ-ಕಾಲಾಞ್ಜನಿಕಾ| ನಿಲ್ವಕೋ-ರೋಧ್ರಃ| ಶಮ್ಯಾಕಃ-ಆರಗ್ವಧಃ| ಕಮ್ಪಿಲ್ಲೋ-ರಕ್ತಾಙ್ಗಃ| ಹೇಮದುಗ್ದಾ-ಹೇಮಾವತೀ ಕಙ್ಕುಷ್ಠಪ್ರಕೃತಿಃ| ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ತ್ವಧಿಕಮುಕ್ತಮ್ (ಸೂ. ಅ. ೧೪) - "ತ್ರಿವೃಚ್ಛ್ಯಾಮಾದನ್ತೀದ್ರವನ್ತೀಶಙ್ಖಿನೀಸತ್ಪಲಾಜಗನ್ಧಾಜಶೃಙ್ಗೀವಚಾಗವಾಕ್ಷೀಛಗಲಾನ್ತ್ರೀಸುವರ್ಣಕ್ಷೀರೀಚಿತ್ರಕಕಿಣಿಹೀಹ್ವಸ್ವಪಞ್ಚಮೂಲವೃಶ್ಚೀವಪುನರ್ನವಾಪಲಙ್ಕಷಾವಾಸ್ತುಕಶಾಕಸಾಲಮೂಲಾನಿ| ತಿಲ್ವಕರಮ್ಯಕಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಪಾಟಲೀತ್ವಚಃ| ತ್ರಿಫಲಪೀಲುಪ್ರಿಯಾಲಬಕುಲಬದರಕರ್ಕನ್ಧುಕಾಸ್ಮರ್ಯಪರೂಷಕದ್ರಾಕ್ಷಾನೀಲಿನೀಕ್ಲೀತನಕಕ್ಷೀರಕೋದಕೀರ್ಯಾವಿಟುಙ್ಗಪೂಗಪಞ್ಚಃಙ್ಗುಲಫಲಾನಿ, ಚತುರಙ್ಗುಲಫಲಪತ್ರಾಣಿ| ಪೂತೀಕತ್ವಕ್ಫಲಪತ್ರಾಣಿ| ಪೂತಿಕತ್ವಕ್ಫಲಪತ್ರಾಣಿ| ಮಹಾವೃಕ್ಷಸತ್ಪಪರ್ಣಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಕ್ಷೀರಾಣಿ| ಕ್ಷೀರಮಸ್ತುಮದ್ಯಧಾನ್ಯಾಮ್ಲೂತ್ರಾಣಿ ಚೇತಿ ವಿರೇಚನೋಪಯೋಗೀನಿ| ಕೋಶಾತಕೀದೇವದಾಲೀಸಪಲಾಕಾರಪೇಲ್ಲಿಕಾಸ್ವರಸಾ ಅರ್ಕಕ್ಷೀರಮುಷ್ಣೋದಕಂ ಚೇತ್ಯುಭಯಾತ್ಮಕಾನಿ|" ಇತಿ|
Adhikarana ನಿರೂಹಗಣಃ (೩) · Śloka ೩
ಮದನಕುಟಜಕುಷ್ಠದೇವದಾಲೀ- ಮಧುಕವಚಾದಶಮೂಲದಾರುರಾಸ್ನಾಃ| ಯವಮಿಶಿಕೃತವೇಧನಂ ಕುಲತ್ಥಾ ಮಧು ಲವಣಂ ತ್ರಿವೃತಾ ನಿರೂಹಣಾನಿ||೩||
मदनकुटजकुष्ठदेवदाली- मधुकवचादशमूलदारुरास्नाः| यवमिशिकृतवेधनं कुलत्था मधु लवणं त्रिवृता निरूहणानि||३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮದನಂ-ಮದನಫಲಮ್| ಕುಟಜಂ-ವತ್ಸಕತ್ವಕ್| ಕುಷ್ಠಂ-ಗದನಾಮ| ದಾರು-ದೇವದಾರುಃ| ರಾಸ್ನಾ-ಯುಕ್ತರಸಾ| ಮಿಶಿಃ-ಶತಪುಷ್ಪಾ| ಕೃತವೇಧನಂ-ಧಾಮಾರ್ಗವಃ| ಕುಲತ್ಥಾಃ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಾಃ| ಏತಾನಿ ನಿರೂಹಣಾನಿ-ನಿರೂಹಣಸಾಧನಾನಿ| "ಭವತಿ ಜಗತಿ ನೌ ತತಃ ಪರೌ ರ್ಯೌ ನಜಸಹಿತೈರ್ಜರಗೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತಾಗ್ರಾ|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ನಿರೂಹಗಣಮಾಹ-ಮದನೇತ್ಯಾದಿ| ಕುಷ್ಠಂ-ಪಾಕಲಮ್| ದಶಮೂಲಂ-ಮಹದ್ರ್ಹಸ್ವೇ ಪಞ್ಚಮೂಲೇ| ದಾರು-ದೇವದಾರು| ರಾಸ್ತ್ರಾ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ| ಯವಃ-ತೀಕ್ಷ್ಣಶೂಕಃ| ಮಿಶಿಃ-ಶತಪುಷ್ಪಾ| ಕೃತವೇಧನಂ-ಕಟುಕೋಶಾತಕೀ| ಕುಲತ್ಥಃ-ಶಿಮ್ಬೀಧಾನ್ಯವಿಶೇಷಃ| ಮಧು-ಮಾಕ್ಷಿಕಮ್| ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ತ್ವಧಿಕಮುಕ್ತಮ್ (ಸೂ. ಅ. ೧೪) - "ಬಸ್ತಿಷು ತು ತೇಷು ತೇಷ್ವವಸ್ಥಾನ್ತರೇಷು ಯಾನ್ಯುಪಯುಜ್ಯನ್ತೇ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ, ತಾನ್ಯಸಙ್ಖಯೇಯತ್ವಾನ್ನೋಪದಿಶ್ಯನ್ತೇ| ರಸಸ್ಕನ್ಧೇಭ್ಯ ಏವ ಯಥಾದೋಷಂ ಯಥಾವಸ್ಥಂ ಚ ವಿಭಜೇತ್| ಸರ್ವೇಷು ಪ್ರಾಯೋ ಮದನಕುಟಜಜೀಮೂತಕೇಕ್ಷ್ವಾಕುಕೋತ್ರಿವೃದ್ವಚಾಯಷ್ಟ್ಯಾದ್ವಕುಷ್ಠರಾಸ್ನಾಪುನರ್ನವಾಕಟತೃಣಮೂಲಾನಿ, ಸರಲದೇವದಾರುಹಪುಷಹಿಙ್ಗುರಸಾಞ್ಜನದಯೋಷಪತ್ರೈಲಾಮೃತಾಯವಕೋಲಕುಲತ್ಯಾ ಗುಡಲವಣಮಸ್ತುಧಾನ್ಯಾಮ್ಲಮೂತ್ರಸ್ನಹಕ್ಷೀರಕ್ಷೌದ್ರಾಣಿ ಚೇತಿ||" ಇತಿ|
Adhikarana ನಾವನಗಣಃ (೪) · Śloka ೪
ವೇಲ್ಲಾಪಾಮಾರ್ಗವ್ಯೋಷದಾರ್ವೀಸುರಾಲಾ ಬೀಜಂ ಶೈರೀಷಂ ಬಾರ್ಹತಂ ಶೈಗ್ರವಂ ಚ| ಸಾರೋ ಮಾಧೂಕಃ ಸೈನ್ಧವಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಂ ತ್ರುಟ್ಯೌ ಪೃಥ್ವೀಕಾ ಶೋಧಯನ್ತ್ಯುತ್ತಮಾಙ್ಗಮ್||೪||
वेल्लापामार्गव्योषदार्वीसुराला बीजं शैरीषं बार्हतं शैग्रवं च| सारो माधूकः सैन्धवं तार्क्ष्यशैलं त्रुट्यौ पृथ्वीका शोधयन्त्युत्तमाङ्गम्||४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವೇಲ್ಲಂ-ವಿಡಙ್ಗಮ್| ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ-ಪ್ರತ್ಯುಕ್ಪುಷ್ಪೀ| ವ್ಯೋಷಂ-ತ್ರಿಕಟುಕಮ್| ದಾರ್ವೀ-ಪೀತದ್ರುಃ| ಸುರಾಲಾ-ಶ್ರೇಷ್ಠಸರ್ಜರಸಃ| ಶೈರೀಶಂ-ಶಿರೀಷಬೀಜಮ್| ಬಾರ್ಹತಂ-ಬೃಹತೀಬೀಜಮ್| ಶೈಗ್ರವಂ-ಶಿಗ್ರುಬೀಜಮ್| ಸಾರೋ ಮಾಧೂಕೋ-ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಸಾರಃ| ಸೈನ್ಧವಂ-ಸಿನ್ಧೂತ್ಥಮ್| ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಂ-ಶುಷ್ಕರಸಾಞ್ಜನಮ್| ತ್ರುಟ್ಯೌ-ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾ ಸ್ಥೂಲೈಲಾ ಚ| ಪೃಥ್ವೀಕಾ-ಹಿಙ್ಗುಪತ್ರೀ| ಏತಾನ್ಯುತ್ತಮಾಙ್ಗಂ ಶೋಧಯನ್ತಿ,- ಮೂರ್ಧವಿರೇಚನಾನೀತ್ಯರ್ಥಃ| "ಮೌ ಯೌ ಪಞ್ಚಾಶ್ವೈರ್ವೈಶ್ವದೇವೀತಿ ನಾಮ್ನಾ|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ನಾವನಗಣಮಾಹ-ವೇಲ್ಲಾಪಾಮಾರ್ಗೇತಿ| ಸುರಾಲಾಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸರ್ಜರಸಃ| ಶಿರಿಷಬೃಹತೀಶಿಗ್ರಣಾಂ ಬೀಜಮ್| ಮಧುಕಸ್ಯಸಾರಃ| ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಂ-ರಸಾಞ್ಜನಮ್| ತ್ರುಟ್ಯೌ-ಏಲಾದ್ವಯಮ್| ಪೃಷ್ವೀಕಾ-ಬಾಷ್ಪಿಕಾ| ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ತ್ವಧಿಕಮುಕ್ತಮ್ (ಸೂ. ಅ. ೧೪) - "ಅಪಾಮಾರ್ಗವಿಡಙ್ಗಮರಿಚಪಿಪ್ಪಲೀಶಿರೀಷಬಿಲ್ವಾಜಾಜ್ಯಜನೋದಾವಾರ್ತಾಕಪೂಥ್ವೀಕೈಲಾಹರೇಣುಫಲಾನಿ| ತಾಲೀಸತಮತರ್ಕಾರೀಹರೀತಕವರ್ಗಪತ್ರಾಣಿ| ಸರ್ಷಪಫಲಪತ್ರಾಣಿ| ಶಿಗ್ರುಫಲಪತ್ರತ್ವಜಃ| ಹರಿದ್ರಾಮೂಲಕಲಶುನನಾಗರಕನ್ದಪತ್ರಾಣಿ| ಅತಿವಿಷಾಕನ್ದಾ| ಕುಷ್ಠಥಚಾಭಾರ್ಙೀಶ್ವೇತಾಕಿಣಿಹೀನಾಗನ್ತೀಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಗವಾಕ್ಷೀವಯಸ್ಯಾವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀಬಿಮ್ಬೀಕರಞ್ಜಮೂಲಾನಿ| ಅರ್ಕಾಲರ್ಕಪುಷ್ಪಮೂಲಾನಿ| ರೋಧ್ರಮದನಸತ್ಪಪರ್ಣನಿಮ್ಬೀಕರಞ್ಜಮೂಲಾನಿ| ಮುರಙ್ಗೀಮಾತುಲುಙ್ಗೀಲವಙ್ಗಾಪ್ಪುಷ್ಪಣಿ| ಅಗುರುಸುರದಾರುಸರಲಶಲುಕೀಜಿಙ್ಗಿಣ್ಯಶನರಸಾಞ್ಜನಹಿಙ್ಗುಲಾಕ್ಷಾನಿರ್ಯಾಸಾಃ| ಶಾಲತಾಲಮಧೂಕದಾರ್ವೀಸಾರಾಃ| ತೇಜಸ್ವಿನೀಮೇಷಶೃಙ್ಗೀವರಾಙ್ಗೇದೀಬೃಹತೀದ್ವಯತ್ವಚಃ| ರಾಜಾದತಮಜ್ಜಾ|ಕ್ಷೌದ್ರಲವಣಮದ್ಯಾನಿ, ಗವಾದಿಶಕೃನ್ಮೂತ್ರಪಿತ್ತಾನಿ, ಏವವುಧಾನಿ ಚೇನ್ದ್ರಿಯೋಪಶಮನೀಯಾನ್ಯನ್ಯಾನ್ಯಪಿ| ತಥಾ ಸ್ನೇಹಾಃ ಕ್ಷೀರಂ ರಕ್ತಂ ಮಾಂಸರಸೋ ಧಾನ್ಯರಸಸ್ತೋಯಮಿತಿ ಶಿರೋವಿರೇಚನೋಪಯೋಗೀನಿ| ಮಧುಕಪದ್ಮಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಸಾರಿವಾಮುಸ್ತಾ ಪುನ್ನಾಗನಾಗಕೇಶರೈಲವಾಲುಕಸುವರ್ಣತ್ವಕ್ತ್ಮಾಲಪತ್ರಪೃಥ್ವೀಕಾಹರೇಣುಲಾಕ್ಷಾಶತಪುಷ್ಪಾಶಲುಕೀಶಕರಾದಮನಕ್ರಮಕ್ಬಕನ್ಪ್ಯಗ್ರೋಧೋದುಮ್ಬಂರಾಶ್ವತ್ಶ್ಚಪ್ಲಕ್ಷರೋಧ್ರತ್ವಕ್ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಾನಿ ಸರ್ವಗನ್ಧದ್ಗಮ್ಯಾಣಿ ಚ ಕುಷ್ಠತಗರವರ್ಜ್ಯಾನಿಪ್ರಾಯೋಗಿಕಧೂಮೋಪಯೋಗೀನಿ| ಅಗುರುಗುಲಿಶಲ್ಲಕೀಶೈಲೇಯಕನಲದಹ್ರೀವೇರರೇಣೂಶೀರಮುಸ್ತಧ್ಯಾಮಕವರಾಙ್ಗಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಸ್ಯೌಣೇಯಕಪರಿಪೇಲೈವೈಲವಾಲುಕಕನ್ದುರುಕಸರ್ಜರಸಯಷ್ಠ್ಯಾಙ್ಕಫಲಸಾರಸ್ನೈಹಿಧೂಮೋಪಯೋಗೀನಿ| ಶಿರೋವಿರೇಲದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಗನ್ಧದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಚ ಕುಷ್ಠತಗರವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕಧೂಮೋಪಯೋಗೀನಿ| ಅಗುರುಗುಗ್ಗುಲಿಶಲ್ಲಕೀಶೈಲೇಯಕನಲದಹ್ನೀವೇರೇಣೂಶೀರಮುಸ್ತಧ್ಯಾಮಕಾರಾಙ್ಗಶ್ಚೀವೇಷ್ಟಕಸ್ಯೌಣೇಯಕಪರಿಲೈವೈಲವಾಲುಕಕನ್ದುರುಕಸರ್ಜರಸಯಷ್ಠ್ಯಾಙ್ಕಫಲಸಾರಸ್ನೇಹಮಧೂಚ್ಛಿಷ್ಟಬಿಲ್ವಫಲಮಜ್ಜತಿಲಯವಮಾಷಕುಙ್ಕುರಾನಿ ಮೇದೋಮಜ್ಜವಸಾಸರ್ಪೀಷಿ ಚ ಸ್ನೈಹಿಕಧೂಮೋಪಯೋಗೀನಿ| ಶಿರೋವಿರೇಕದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಗನ್ಧದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಚ ತೀಕ್ಷ್ಣನಿ ಮನೋಹ್ವಾ ಹರಿತಾಲಂ ಚೇತಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಧೂಮೋಪಯೋಗೀನಿ|" ಇತಿ|
Adhikarana ವಾತಘ್ನಗಣಃ (೫) · Śloka ೫
ಭದ್ರದಾರು ನತಂ ಕುಷ್ಠಂ ದಶಮೂಲಂ ಬಲಾದ್ವಯಮ್| ವಾಯುಂ ವೀರತರಾದಿಶ್ಚ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಶ್ಚ ನಾಶಯೇತ್||೫||
भद्रदारु नतं कुष्ठं दशमूलं बलाद्वयम्| वायुं वीरतरादिश्च विदार्यादिश्च नाशयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಭದ್ರಾದಾರು-ಕಿಲಿಮಮ್| ನತಂ-ತಗರಮ್| ಕುಷ್ಠಂ-ಗದಃ| ದಶಮೂಲಂ=ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಮ್| ಬಲಾದ್ವಯಂ-ಬಲಾಽತಿಬಲಾ ಚ| ಏತಾನಿ ಭದ್ರದಾರ್ವಾದೀನಿ, ಚ-ಅಪರಂ, ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ವೀರತರಾದಿರ್ವಿದಾರ್ಯಾದಿಶ್ಚ ಗಣೋ ವಾಯುಂ ನಾಶಯತಿ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ವಾತನ್ಧಗಣಮಾಹ-ಭದ್ರದಾರು ನತಮಿಸ್ಯಾದಿ| ಭದ್ರದಾರು-ದೇವದಾರು| ನತಂ-ತಗರಮ್| ವೀರತರಾದಿವಿದಾರ್ಯಾದೀ-ವಕ್ಷ್ಯಗಾಣೌ ಗಶ್ರೌ| ತಯೋರ್ಯಾನಿ ಪುನರುಕ್ತಾನಿ ತಾನಿ ದ್ವಿಗುಣಂ ಯೋಜ್ಯಾನಿ| ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ತು (ಸೂ. ಅ. ೧೪) - "ಭದ್ರದಾರುಕುಷ್ಠತಗರವರುಣಬಲಾತಿಅಲಾರ್ತಗಲಕಚ್ಛುರಾಬಾಙ್ಕೀಕಕುಬೇರಾಕ್ಷಿವತ್ಸಾದನ್ಯರ್ಕಾಲರ್ಕಕಿಂಶುಕಕತಕಭಾರ್ಙ್ಗೀಕಾರ್ಪಾಸೀವೃಶ್ಚಿಕಾತ್ಸ್ತ್ರೀಪತ್ತೂರಪ್ರಭೃತೀನಿ ವಿದಾರ್ಯಾದಿರ್ವರ್ವಕ್ಷ್ಯಮಾಷಗಣೋ ವೀರಸರಾದಿಸ್ತೃಣಾಲ್ಯವರ್ಜ್ಯಾನಿ ಷಟ್ ಪಞ್ಚಮೂಲಾನಿ ಚೇತಿ ವಾಅಶಮನಾನಿ||" ಇತಿ|
Adhikarana ಪಿತ್ತಘ್ನಗಣಃ (೬) · Śloka ೬
ದೂರ್ವಾಽನನ್ತಾ ನಿಮ್ಬವಾಸಾಽಽತ್ಮಗುಪ್ತಾ ಗುನ್ದ್ರಾಽಭೀರುಃ ಶೀತಪಾಕೀ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ| ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಃ ಪದ್ಮಕಾದಿಃ ಸ್ಥಿರೇ ದ್ವೇ ಪದ್ಮಂ ವನ್ಯಂ ಸಾರಿವಾದಿಶ್ಚ ಪಿತ್ತಮ್||೬||
दूर्वाऽनन्ता निम्बवासाऽऽत्मगुप्ता गुन्द्राऽभीरुः शीतपाकी प्रियङ्गुः| न्यग्रोधादिः पद्मकादिः स्थिरे द्वे पद्मं वन्यं सारिवादिश्च पित्तम्||६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ದೂರ್ವಾ-ಶಾದ್ವಲಮ್| ಅನನ್ತಾ-ಯವಾಸಕಃ| ನಿಮ್ಬಃ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ವಾಸಾ-ಆಟರೂಷಕಃ| ಆತ್ಮಗುಪ್ತಾ-ಕಪಿಕಚ್ಛೂಃ| ಗುನ್ದ್ರಾ-ಪದಏರಕಃ| ಅಭೀರುಃ-ಶತಾವರೀ| ಶೀತಪಾಕೀ-ಶಿಖಣ್ಡಿಕಾ ಕಾಕಣನ್ತಿಕಾಭೇದಃ| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ-ಶ್ಯಾಮಾ| ಏಷ ದೂರ್ವಾದಿರ್ಗಣಃ, ತಥಾ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣೋ ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಃ ಪದ್ಮಕಾದಿಶ್ಚ ಗಣಃ, ತಥಾ ಶಾಲಿಪರ್ಣೀಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣ್ಯೌ, ತಥಾ ಪದ್ಮಂ-ಜಲಜಮ್, ವನ್ಯಂ-ಕುಟನ್ನಟಮ್, ತಥಾ ಸಾವಾದಿಶ್ಚ ಗಣಃ, ಏತೇ ಪಿತ್ತಂ ನಾಶಯನ್ತಿ| "ಮ್ತೌ ತೌ ಗೌ ಚೇಚ್ಛಾಲಿನೀ ವೇದಲೋಕೇಃ|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಪಿತ್ತನ್ಧಗಣಮಾಹ-ದೂರ್ವೇತ್ಯಾದಿ| ಅನನ್ತಾ-ದುರಾಲಭಾ| ಗುನ್ದ್ರಾ-ಏರಕಾ ಶೀತಪಾಕೀ-ಗುಞ್ಜಾ|ಸ್ಥಿರೇ ದ್ವೇ-ಶಾಲಿಪರ್ಣೀ ದಯೋ-ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಗಣಾಂಃ| ಅತ್ರಾಪಿ ಪುನರುಕ್ತಾನಿ ದ್ವಿಗುಣಾನಿ| ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ತು (ಸೂ. ಅ. ೧೪) - "ದೂರ್ವಾನನ್ತಾಮೋಚರಸಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಪರಿಪೇಲವಕಾಲಾಕಾಲೀಯಕಕದಲೀಕನ್ದಲೀಪಯಸ್ಯಾತ್ಮಗುತ್ಪಾನಾರುಕೇಲಖರ್ಜೂರದ್ರಾಕ್ಷಾವಿದಾರೀಬದರೀಬಲಾನಾಗಬಲಾನಾಗಬಲಾನಾಗಪುಷ್ಪಾಶತಾವರೀಶೀಯಪಾಕ್ಯೋದನಪಾಕೀಧವನ್ವನಸ್ಯನ್ದನಖದಿರಕದರಪ್ರಿಯಾಲತಾಲಶಾಅಸರ್ಜತಿನಿಶಾಶ್ವಕರ್ಣಗುನ್ದ್ರಾವಾನೀರಪದ್ಮಾಪದ್ಮಕಪದ್ಮಬೀಜಮೃಣಾಲಕುಮುದನಲಿ ನಸೌಗನ್ಧಿಕಪುಣ್ಡರೀಕಶತಪತ್ರಶೇವಾಲಕ~ಹ್ನಾರೋತ್ಪಲಕಾಕೋಲ್ಯುತ್ಪಲಿಕಾಶಾಲೂಕಶೃಙ್ಗಾಟಕಕಸೇರುಕಕ್ರೌಞ್ಚಾದನಪ್ರಭೃತೀನಿ ಶೀತವೀರ್ಯಾಣಿ| ಸಾರಿವಾದಿಃ ಪದ್ಮಕಾದಿಃ ಪಟೋಆದಿರ್ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿರ್ದಾಹಹರೋಮಹಾಕಷಾಯರತೃಣಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಚೇತಿ ಪಿತ್ತಶಮನಾನಿ||" ಇತಿ|
Adhikarana ಶ್ಲೇಷ್ಮಘ್ನಗಣಃ (೭) · Śloka ೭
ಆರಗ್ವಧಾದಿರರ್ಕಾದಿರ್ಮುಷ್ಕಕಾದ್ಯೋಽಸನಾದಿಕಃ| ಸುರಸಾದಿಃ ಸಮುಸ್ತಾದಿರ್ವತ್ಸಕಾದಿರ್ಬಲಾಸಜಿತ್||೭||
आरग्वधादिरर्कादिर्मुष्ककाद्योऽसनादिकः| सुरसादिः समुस्तादिर्वत्सकादिर्बलासजित्||७||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಆರಗ್ವಧಾದ್ಯಾದಯೋ ಗಣಾಃ ಸಪ್ತೈತೇ ಬಲಾಸಂ-ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಂ ಜಯನ್ತಿ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಶ್ಲೇಷ್ಮನ್ಧಗಣಮಾಹ-ಆರಗ್ವಧಾದಿರಿತಿ| ಏತೇ ಸತ್ಪಗಣಾ ವಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಃ| ಅತಾಪಿ ಪುನಕ್ತಾನಿ ದ್ವಿಗುಣಾನಿ| ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ತು (ಸೂ. ಅ. ೧೪) - "ಶೀತಶಿವಶತಪುಷ್ಪಾಸರಲಸುರದಾರುರಾಸ್ನೇಙ್ಗ್ರುದೀಸಾತಲಸುಮನಃಕಾಕಾದನೀಲಾಙ್ಗಲಿಕಾಹಸ್ತಿಕರ್ಣಮುಞ್ಜಾತಲಾಮಜ್ಜಕಪ್ರಭೃತೀನ್ಯಾರಗ್ವಾಧಾದಿರಸನಾದಿರರ್ಕಾದಿಃ ಸುರಸಾದಿರ್ಮುಷ್ಕಕಾದಿರ್ವತ್ಸಕಾದಿರ್ಮುಸ್ತಾದಿಃ ಶೀತನ್ಧೋ ಮಹಾಕಷಾಯೋ ವಲ್ಲೀಕಣ್ಟಕಪಞ್ಚಮೂಲೇ ಚೇತಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಶಮನಾನೀತಿ||" ಇತಿ|
Adhikarana ಜೀವನೀಯಾಖ್ಯೋ ಗಣಃ (೮) · Śloka ೮
ಜೀವನ್ತಿ ಕಾಕೋಲ್ಯೌ ಮೇದೇ ದ್ವೇ ಮುದ್ಗಮಾಷಪರ್ಣ್ಯೌ ಚ| ೠಷಭಕಜೀವಕಮಧುಕಂ ಚೇತಿ ಗಣೋ ಜೀವನೀಯಾಖ್ಯಃ||೮||
जीवन्ति काकोल्यौ मेदे द्वे मुद्गमाषपर्ण्यौ च| ॠषभकजीवकमधुकं चेति गणो जीवनीयाख्यः||८||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಜೀವನ್ತ್ಯಾದಿರ್ಗಣೋ ಜೀವನೀಯಸಂಜ್ಞಃ| ಉದಾಹರಣಮಾತ್ರಂ ಚೇದಮ್| ಧೀಮತಾ ಸ್ವಾದುಶೀತಸ್ನಿಗ್ಧಾದೀನ್ ಜೀವನ್ತ್ಯಾದಿಷು ಸಾಧಾರಣಗುಣಾನಾಲೋಚ್ಯ ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುದ್ರಾಕ್ಷಾಕ್ಷೋಡವಿದಾರಿಕನ್ದಾದಿಷು (ಷ್ವಪಿ) ತದ್ಗುಣೇಷು ಜೀವನೀಯಾದಿತ್ವಮವಧಾರಯಿತುಂ ಯುಕ್ತಮಿತಿ| ಜೀವನ್ತೀ-ಜೀವವರ್ದ್ಧನೀ| ಕಾಕೋಲ್ಯೌ ದ್ವೇ-ಏಕಾ ಕಾಕೋಲೀ ಕೇವಡೀಸಂಜ್ಞಾ, ಅನ್ಯಾ ಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀ ಪಯಸ್ವಿನೀಸಂಜ್ಞಾ| ದ್ವೇ ಮೇದೇ-ಏಕಾ ಮೇದಾ ಮಣಿಚ್ಛಿದ್ರಾಸಂಜ್ಞಾ, ಅನ್ಯಾ ಮಹಾಮೇದಾ ವೃಕ್ಷರುಹಾಸಂಜ್ಞಾ| ಮುದ್ಗಪರ್ಣ್ಯಾದೀನಾಂ ನಾಮಾನಿ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಾನೀತಿ| "ಹ್ಯನ್ತಾನ್ತರಾದಿಗುರುಭಿಃ ಸೋದಧಿಲೈಃ ಸಪ್ತಭಿರ್ಗಣೈರ್ಗುರುಣಾ| ಆರ್ಯಾರ್ಧೇ ನಾತ್ರಾಯುಜಿ ಜಃ ಷಷ್ಠೋಽಯಂ ನಲಘುಕೌ ವಾ|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಅಥ ಮಹಾಕಶಾಯಾಃ| ತತ್ರ ಜೀವನೀಯಗಣಮಾಹಜೀವನ್ತೀತ್ಯಾದಿ| ಸಙ್ಗ್ರಹೇ ತು (ಸೂ. ಅ. ೧೪) - "ಆನಮ್ತ್ಯಾದೌಷಧಾನಾಮಾಮಯಾನಾಂ ಚಾನನ್ತಾ ಏವ ಕಷಾಯಾಃ| ಯೇತು ಸುತರಾಷಧಾನಾಮಾಮಯಾನಾಂ ಚಾನನ್ತಾ ಏವ ಕಶಾಯಾಃ| ಯೇ ತು ಸುತರಾಮುಪಯೋಗವನ್ತಃ ಪ್ರಕರ್ಷವರ್ತಿನೋ ವಾ ತೇ ಜೀವನೀಯಾದಿಸಂಜ್ಞಾಃ| ಪ್ರತ್ಯೇಕಂ ದಶಕಷಾಯಸಂಯೋಗಾತ್ ಪಞ್ಚಚತ್ವಾರಿಂಶನ್ಮಹಾಕಷಾಯಾ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ| ತತ್ಪ್ರತಿಪತ್ಯರ್ಥಮ್| ಶಕ್ಯಂ ಹಿ ಬುದ್ಧಿಮದ್ಭಿಃ ಸ್ವಾದುಸ್ನಿಗ್ಧಶೀತಾದೀನ್ ಜೀವನ್ತ್ಯಾದಿಷು ಸಾಧಾರಣಾನ್ ದುನಾನಾನಾಲೋಚ್ಯ ಕ್ಷೀರೇಕ್ಷುಕ್ಷೌದ್ರದ್ರಾಕ್ಷಾಕ್ಷೋಡವಿದಾರಿಕನ್ದಾದಿಷ್ವಪಿ ತದ್ಗುಣೇಷು ಜೀವನೀಯಾದಿತ್ವಮವಧಾರಯಿತುಮ್| ಯಥೋಕ್ತಾನುಸರಣಮೇವ ಶ್ರೇಯೋ ಮನ್ದಬುದ್ಧೇರಿತಿ| ವ್ಯಾಸ್ತಾಶ್ಚ ತೇ ಚತ್ವಾರಿ ಶತಾನಿ ಪಞ್ಚಾಶದಧಿಕಾನಿ ತದಭಿಧಾನಾನ್ಯೇವ| ಯದ್ಯಪಿ ಚ ತಾನಿ ತಾನ್ಯೇವ ದ್ರವ್ಯಾಣೀತಿ ದ್ರವ್ಯಸಙ್ಕರಃ ಕಾಷಾಯೇಷು, ತಥಾಽಪಿ ನಸಂಜ್ಞಾವಿರೋಧಃ| ಏಕಸ್ಯಾಪಿ ಬಹುಕಾರ್ಯನಿರ್ವನಾತ್| ತತ್ರಲವಣವರ್ಜ್ಯಾಃ ಪಞ್ಚ ರಸಾಃ ಕಲ್ಪನಾಯಾಂ ಕಷಾಯಾ ಇತ್ಯುಚ್ಯನ್ತೇ, ತದ್ಯೋನಿತ್ವಾತ್| ಲವಣೇ ತು ನಿರ್ಯಾಸಾದಿಕಲ್ಪನಾನಾಮಸಮ್ಭವಃ, ಪೃಥದುಪಯೋಗೋಪಕಾರರಹಿತತ್ವಾಚ್ಚ ನೈರರ್ಥಕ್ಯಮಿತಿ| ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ| ಜೀವನ್ತೀ ಕಾಕೋಲ್ಯೌ ದ್ವೇ ಮೇದೇ ಮುದ್ಗಮಾಷಪರ್ಣ್ಯೌ ಚ| ಕ್ರಷಭಕಜೀವಕಮಧುಕಂ ಚೇತಿ ಗಣೋ ಜೀವನೀಯಾಆಖ್ಯಃ|| ೧|| ವಾಠ್ಯಾ ಬಲಾ ಪಯಸ್ಯಾ ಕಾಕೋಲ್ಯಾವೃಷಭವಾಜಿಗನ್ಧೇ ಚ| ಕ್ಷೀರಿಣಿರಾಜಕ್ಷವಕೇ ಭಾರದ್ವಾಜೀ ಚ ಬೃಹಣೀಯೋಽಯಮ್|| ೨|| ವಾಠ್ಯಾ-ಅತಿಬಲಾ| ಪಯಸ್ಯಾ-ಕ್ರಷ್ಯಗನ್ಧಾ, ವಿದಾರೀ ಕ್ಷೀರವಿದಾರೀ [ ವಾ ]| ಕ್ಷೀರಿಣೀ-ಶ್ರೀಪರ್ಣೀ| ರಾಜಕ್ಷವಕಂ-ದಿಗ್ಧಿಕಾ| ಭಾರದ್ವಾಜೀ-ವನಕಾರ್ಪಾಸೀ| ಹೈಮವತೀ ವಿರಿಬಿಲ್ವಂ ಮುಸ್ತಾ ಕುಷ್ಠಂ ವಚಾ ಹರಿದ್ರೇ ಚ| ಚಿತ್ರಕಕಟುಕಾತಿವಿಷಾ ವರ್ಗೋಽಯಂ ಲೇಖನೀಯಾಖ್ಯಃ|| ೩|| ಹೈಮವತೀ-ಶ್ವೇವತೀ-ಶ್ವೇತವಚಾ| ಅರ್ಕೈರಣ್ಡೌ ಚಿತ್ರಾ ಚಿತ್ರಕಚಿರಿಬಿಲ್ವಶಙ್ಖಿನೀಸರಲಾಃ| ಹೇಮಕ್ಷೀರೀ ಕಟುಕಾ ವಹ್ನಿಮುಖೀ ಭೇದನೀಯಾನಿ|| ೪|| ಚಿತ್ರಾ-ದನ್ತೀ| ಸರಲಾ-ತ್ರಿವೃತ್| ವಹ್ನಿಮುಖೀ-ಲಾಙ್ಗಲೀ| ಮಧುಮಧುಕಪೃಶ್ರ್ನಿಪರ್ಣೀಕಟ್ಫಲರೋಧ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಧಾತಕ್ಯಃ| ಅಮ್ಬಷ್ಠಕೀ ಸಮಙ್ಗಾ ಮೋಚರಸಶ್ಚೇತಿ ಸನ್ಧಾನಮ್|| ೫|| ಅಮ್ಬಶ್ಠಕೀ-ಮಾಚಿಕಾ| ಹುಙ್ಗುಮರಿಚಾಮ್ಲವೇತಸದೀಪ್ಯಕಭಲ್ಲಾತಕಾಸ್ಥಿಸಂಯೋಗಾತ್| ವರ್ಗಃ ಸಪಞ್ಚಕೋಲೋ ನಿದ್ರಿಷ್ಟೋ ದಿಪನೀಯೋಽಯಮ್|| ೬|| ಏನ್ದ್ರ್ಯತಿರಸಾ ಪಯಸ್ಯಾ ಕ್ರಷ್ಯಪ್ರೋಕ್ತಾಸ್ಥಿರಾ ಬಲಾಽತಿಬಲಾ| ಇತಿ ಬಲ್ಯೋ ದಶಕೋಽಯಂ ಹಯಗನ್ಧಾ ರೋಹಿಣೀ ಕ್ರಷಭೀ|| ೭|| ಐನ್ದ್ರೀ-ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀ| ಅತಿರಸಾ-ಮೂರ್ವಾ| ಕ್ರಷ್ಯಪ್ರೋಕ್ತ-ಶತಾವರೀ| ರೋಹಿಣೀ-ಶ್ರೀಪರ್ಣೀ| ಕ್ರಷಮೀಕಪಿಕಚ್ಛೂಃ| ಚನ್ದನತುಙ್ಗಪಯಸ್ಯಾಸಿತಾಲತಾಮಛುಕಪದ್ಮೋಕೋಷೀರಮ್| ವರ್ಣ್ಯೋ ಗಣೋಽಯಮಿದಿತೋ ಮಞ್ಚಿಷ್ಠಾಸಾರಿವಾಸಹಿತಃ|| ೮|| ತುಙ್ಗಕಿಞ್ಜಲ್ಕಮ್| ಸಿತಾ-ಶ್ವೇರದೂರ್ವಾ| ಲತಾ-ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ| ಹಂಸಪದೀಬೃಹತೀದ್ವಯಮೃದ್ವೀಕಾಸಾರಿವೇಕ್ಷುಮೂಲಾನಿ| ಕೈಡರ್ಯಮಧುಕಕೃಷ್ಣಾಃ ಸವಿದಾರ್ಯಃ ಕಣ್ಠಜನನಾನಿ|| ೯|| ಕೈಡರ್ಯಃ-ಕಟ್ಫಲಃ| ವೃಕ್ಷಾಮ್ಲಬದರದಾಡಿಸಾಮ್ಲವೇತಸಂ ವರ್ಗಮ್|| ೧೦|| ಕುವಲಂ-ಕೋಲಮ್| ನಾಗರಚವಿಕಾಚಿತ್ರಕಚಿಡಙ್ಗಮೂರ್ವಾಮೃತಾವಚಾಮಿಸ್ತಾಃ| ಸಹಪಿಪ್ಪಲೀಪಟೋಲಾಸ್ತೃತ್ಪಿನ್ಧೋಽಯಂ ಗಣಃ ಪ್ರಥಿತಃ|| ೧೧|| ಕುಟಜಫಲಬಿಲ್ವಚಿತ್ರಕಮಹೌಷಧಪ್ರತಿವಿಷಾವಚಾಚವಿಕಾಃ| ಅನ್ವಯವಾಸಂ ಪಥ್ಯಾ ದಾರುಹರಿದ್ರಾ ಗಣೋಽರ್ಶೋನ್ಧಃ|| ೧೨|| ಸ್ವದಿರಾಮಲಕಾರುಷ್ಕರನಿಶಾಭಯಾಸತ್ಪಪರ್ಣಕರವೀರಾಃ| ಕುಷ್ಠನ್ಧಾಶ್ಚತುರಙ್ಗುಲವಿಡಙ್ಗಜಾಈಪ್ರವಾಲಾಶ್ಚ|| ೧೩|| ನಲದಕೃತಮಾಲಚನ್ದನಸರ್ಷಪಧನನಿಮ್ಬಕುಟಜಮಧುಕಾನಿ| ಕಣ್ಡೂಂ ದಾರುಹರಿದ್ರಾ ಸನಕ್ತಮಾಲಾನಿ ನಿನ್ಧಾನ್ತಿ|| ೧೪|| ನಲದಂಮಾಂಸೀ| ಕೃತಮಾಲಃ-ಆರಗ್ವಧಃ| ಅಕ್ಷೀವಮರಿಚಕೇಮ್ಬುಕವಿಡಙ್ಗಕಾಣ್ಡೀರಕಿಣಿಹಿನಿರ್ಗುಣ್ಡ್ಯಃ| ನ್ಧನ್ತಿ ಕೃಮೀನ್ ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾವೃಷಾಖುಪರ್ಣ್ಯಸ್ತಥಾ ನ ಚಿರಾತ್|| ೧೫|| ಅಕ್ಷೀವಃ-ಶಿಗ್ರುಃ| ಕಾಣ್ಡೀರಃ-ಉಗ್ರ್ಕಾಣ್ಡಃ| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕರಜನೀಸುವಹಾಶಿರೀಷಪಾಲಿನ್ಯಃ| ಸೈಲಾಚನ್ದನಕತಕಾಃ ಸಸಿನ್ದುವಾರಾ ವಿಷಂ ಶ್ರನ್ತಿ|| ೧೬|| ಸುವಾಹಾ-ಗನ್ಧನಾಕುಲೀ| ಪಾಲಿನ್ದೀ-ತ್ರಿವೃತಾ| ಶಾಲಿಕೃಜ್ಞಕಾಶಷಷ್ಟಿಕವೀರಣದರ್ಭೇಕ್ಷುಬಾಲಿಕೇಕ್ಶೂಣಾಮ್| ತದ್ವದ್ಗುನ್ದ್ರೋರಕಟಯೋರ್ಮೂಲಮಲಂ ಸ್ತನ್ಯಜಮನಾಯ|| ೧೭|| ಇಕ್ಷುಬಾಲಿಕಾ-ಹ್ವಸ್ವೇಕ್ಷುಃ| ಪಾಠಾನಾಗರಸುರತರುಘನಾಮೃತಾಸಾರಿವೇನ್ದ್ರಯವಮೂರ್ವಾಃ| ಕಟುಕಾಕಿರಾತತಿಕ್ತಂ ವರ್ಗೋಽಯಂ ಸ್ತನ್ಯಶುದ್ಧಿಕರಃ|| ೧೮|| ಮೇದಾಕಾಕೋಲೀದ್ರಯವೃಕ್ಷರುಹಾಜೀವಕರ್ಹಭಕುಲಿಙ್ಗಾಃ| ಶುಕ್ರಜನನೋ ಗಣೋಽಯಂ ಸಹಜನಿಲಾಶೂರ್ಪಪರ್ಣೀಭಿಃ|| ೧೯|| ಕುಲಿಙ್ಗಾ-ಕರ್ಕಟಶೃಙ್ಗೀ| ಜಟಿಲಾ-ಉತ್ರಠಾ| ಕುಷ್ಟೈಲವಾಲುಕಕ್ಟ್ಫಲಕಾಣ್ಡೇಕ್ಷುಸಮುಮ್ರಫೇನಕೋಶೀರೈಃ| ವಸುಕೇಕ್ಷಿವಕ್ಶುರಕಈಃ ಶುಕ್ರಂ ಶುಧ್ಯೇತ್ಸಕದಮ್ಬನಿರ್ಯಾಸೈಃ||೨೦|| ಕಾಣ್ಡೇಕ್ಷುಃಕಾಶಃ| ವಸುಕಃ-ಬುಕ್ತಃ| ಇಕ್ಷುರಕಃ-ಕೋಕಿಲಾಕ್ಷಃ| ದ್ರಾಕ್ಷಾಕಾಕೋಲೀದ್ವಯಮಧುಪರ್ಣೀಮಹುಕಜೀವಕವಿದಾರ್ಯಃ| ಸ್ನೇಹೋಪಗಾಃ ಸಮೇದಾಜೀವನ್ತೀಶಾಲಿಪರ್ಣೀಕಾಃ|| ೨೧|| ಸೌಭಾಞ್ಜನಕಪುನರ್ನವವೃಶ್ಚೀವಕುಲತ್ಥಮಾಷಬದರಾಣಿ| ಸ್ವೇದೋಪಗಾನಿ ವಿದ್ಯಾತ್ಸಯವತಿಲಾರ್ಕೋರುಬೂಕಾಣಿ|| ೨೨|| ಲಾಜಾಮ್ಲಬದರದಾಡಿಮಯವಶಷ್ಟಿಕಮಾತುಲುಙ್ಗಸ್ವ್ಯಾನಿ| ಜಮ್ಬಾಮ್ರಪಲ್ಲವಾನಿ ಚ ದಮಿನಿಗ್ರಹಣಾನಿ ಮೃಸ್ತ್ರಾ ಚ|| ೨೩|| ನಾಗರಧನ್ವಯವಾಸಕವಾಲಕಪರ್ಪಟಕಚನ್ದನಗುಡೂಚ್ಯಃ| ಮೀನಿಮ್ಬಧನಪಟೋಲೀಕುಸ್ತುಮ್ಬರ್ಯಸ್ತೃಷಂ ನ್ಧನ್ತಿ|| ೨೪|| ಬೃಹತೀದ್ವಯವೃಕ್ಷರುಟಾಪ್ಲಷ್ಕರಮೂಲಾಮಯಾಕಣಾಶೃಙ್ಗ್ಯಃ| ಹಿಧ್ಮಾಂ ನಿನ್ಧನ್ತಿ ಶಠೀ ದುರಾಲಮಾ ಬದರಬೀಜಂ ಚ|| ೨೪|| ಶ್ಯಾಮಾಽವನ್ತಾ ಪದ್ಮಾ ಕಟ್ವಙ್ಗಃ ಪದ್ಮೋಕೇಶರಂ ರೋಧ್ರಮ್| ಧಾತಕಿಕುಸುಮಸಮಙ್ಗಾ ಮೋಚೇರಸಾಮ್ರಾಸ್ಥಿಬಿಙ್ಗಹಪಾಮ್|| ೨೬|| ಸ್ಯಾಮಾ-ಪ್ರಿಯಙ್ಗು| ಅನನ್ತಾ-ಧನ್ವಯಾಸಕಃ| ಪದ್ಮಾ-ಪದ್ಮಚಾರಿಣೀ| ಜಮ್ಬೂಶಲ್ಲಕಿಮಧುಕಂನೀಲೋತ್ಪಲಕಚ್ಛುರಾತಿಲತ್ರ್ಯಾಹ್ವಮ್| ಭೃಷ್ಟಾ ಚ ಮೃತ್ ಪಯಸ್ಯಾ ಸಶಾಲ್ಮಲೀ ವುಙ್ಗಿರಜನಾನಿ|| ೨೭|| ಕಚ್ಛುರಾ-ಧನ್ವಯಾಸಕಃ| ಶ್ರ್ಯಹ್ವಃ- ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಃ| ಜಗ್ಬ್ವಮ್ರೋದುಮ್ವರವಟಕಪೀತನಪ್ಲಕ್ಷಪಿಪ್ಪಲಾಶ್ಮನ್ತಮ್| ಮಲ್ಲಾತಸೋಮವಲ್ಕಂ ಮೂತ್ರಗ್ರಹಣಾಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮ್|| ೨೮|| ಕ,ಅಲಮಲಿಮಕುಮುದಮಧುಕಸೌಗನ್ಧಿಕಧಾತಕೀಲತಾಕುಸುಮಮ್| ಮೂತ್ರಂ ನಯತಿ ವಿರಾಗಂ ಸೋತ್ಪಲಶತಪತ್ರಪಿಣ್ಡರೀಕಂ ಚ|| ೨೯|| ಮಧುಕಧಾತಕೀಲತಾಕುಸುಮೇಮ್ಯೋಽನ್ಯಾನಿ ಪದ್ಮಾನಿ| ಲತಾ-ಪ್ರಿಯಙ್ಗು| ಕಮಲಂ-ಮ್ರಿವರ್ಣಮ್, ನಲಿನಂ-ರಕ್ತಮ್, ಶತಪತ್ರಂ-ನೀಲಮ್, ಪುಣ್ಡರೀಕಂ-ಶ್ವೇತಮ್, ತಾನಿ ದಿವಾ ವಿಕಸನ್ತಿ| ಕುಮುದಂ-ಶ್ವೇತಮ್, ಸತ್ಪಲಂ-ನೀಲಮ್, ತೇ ಚ ರಾತ್ರೌ| ಸೌಗನ್ಧಿಕಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಯಾಮ್| ಸೃಕ್ಷಾತಲೀಶ್ವಂದದ್ರಾದ್ರಭೌತ್ಕಟಚಸುಕವಶಿರಕುಶಕಾಶಾಃ| ಮೂತ್ರಂ ವಿರೇಚರೇಯೇಯುರ್ಗುನ್ದ್ರಾ ಪಾಶಾಣಮೇದಶ್ಚ|| ೩೦|| ವಶಿರಃ-ಕರಿಪಿಪ್ಪಲೀ| ನ್ದ್ರಾಹ್ಯಾನ್ಮಲಕಪುನರ್ನಬವೃದುರಾಲಭಾಭಯಾಕೃಷ್ಣಾಃ| ಕಾಸಂ ನ್ಧನಿ ಸಶಙ್ಗೀ ತಾಮಲಕೀ ಕಣ್ಟಕಾರೀ ಚ|| ೩೧|| ಚಣ್ಡಾಮ್ಲವೇತಸಶಠೀತಾಮಲೀಸುರಸಹಿಙ್ಗುಜೀವನ್ತ್ಯಃ| ಪುಷ್ಕರಮೂಲೈಲಾಗುರು ವರ್ಗೋಽಯಂ ಶ್ವಾಸಶಮನಾಯ|| ೩೨|| ದ್ರಾಕ್ಷಾಪೀಲುಪರೂಷಕಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಸಾರಿವಾಸುತಾಪಲಾಃ|| ತ್ರಿಫಲಾ ವೇತಿ ಗಣೋಽಯಂ ಜ್ವರಸಂಶಮನಾಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಃ|| ೩೩|| ದಾಡಿಮಫಲ್ಗುಪರೂಷಕಪ್ರಿಯಾಲಯವಷಷ್ಟಿಕೇಕ್ಷುಬದರಾಣಿ| ಅಮಕಾಶನನಿ ವಿದ್ಯಾದ್ದಾಕ್ಷಾಖರ್ಜೂರಸಹಿತಾನಿ|| ೩೪|| ಪದ್ಮಕಲಾಜೋಶೀರಂ ಮಧುತ್ಪಲಸಾರಿವಾಸಿತೋದೀಚ್ಯಮ್| ಕಾಶ್ಮರ್ಯಫಲಂ ಸ್ವನ್ದ್ರನಮೇಷ ಗಣೋ ದಾಹಹಾ ಪ್ರೋಕ್ತಃ|| ೩೫|| ನತನಾಗರಾಗುರುವನಾಧಾನ್ಯಕಸೂತೀಕಪಿಮ್ಪಲೀವ್ಯಾಧ್ಯಃ| ಶೀತಂ ಶಮಯನ್ತ್ಯಚಿರಾಚ್ಛ್ಥೋತಾಕಃ ಸಾಗ್ನಿಮನ್ಥಶ್ಚ|| ೩೬|| ಭೂತೀಕಂ-ಕಟ್ತೃಣಮ್| ತಿನ್ದುಕಪಿಯಾಲಬೀಜಕಸಪ್ತಚ್ಛದಖದರಬದರಾಣಿ| ಅಹಿಮಾರವಾಆಲಿಕಗೌ ಕಕುಭಶ್ಚೋದರ್ದಶಮನಾನಿ|| ೩೭|| ಕಾಕೋಲ್ಯೇಲಾ ಸೇವ್ಯಂ ನಿದ್ರಿಗ್ಧಿಕೇ ಶಾಳಿಪೃಶ್ರ್ನಿಪರ್ಣ್ಯೌ ಚ| ನ್ಧನ್ತ್ಯಙ್ಗಮರ್ದಮಚಿರಾಸ್ತನ್ದನಮಧುಕೋರುಬೂಕಂ ಚ|| ೩೮|| ದೀಪ್ಯಕಾಮರಿಚಾಜಾಜೀಗಣ್ಡೀರಂ ಸಾಲಗನ್ಧಮಥ ಶೂಲಮ್| ಶಮಯತಿ ಸಪಞ್ಜಕೋಲಂ, ಶೋಫಂ ದಶಮ್ ಸ್ಲಮಾದ್ಯಂ ಚ|| ೩೯|| ೪೦|| ಮಧುಮಧಿಕಲಾಜಗೈರಿಕಫಲಿನೀಮೋಚರಸಮೃತ್ಕಾಪಾಲಾನಿ| ಸಂಸ್ಥಾಪಯನ್ತಿ ರಿಧಿರಂ ರುಧಿರಂ ಚ ಶರ್ಕರಂ ರೋಧ್ರಮ್|| ೪೧|| ಮೃತ್ಕಪಾಲಂ-ಕರ್ಪರಮ್| ರುಧಿರಂ-ಕುಙ್ಕುಮಮ್| ಶೈಲೈಲಾವಾಲುಕಟ್ಫಲಮೋಚರಸಾಶೋಕಪದ್ಮಕಶಿರೀಷಮ್| ಸ್ಥಾಪಯತಿ ವೇದನಾಮಥ ಸಹತುಙ್ಗಕದಮ್ಬವಿದುಲಂ ಚ|| ೪೨|| ವಿದುಲೋ-ವೇತಸಃ| ಕೈಡರ್ಯಹಿಙ್ಗುಚೋರಕಪಙ್ಕಷಾಶೋಕರೋಹಿಣಿವಯಃಸ್ಥಾಃ| ಪೂತ್ಯರಿಮೇದೋ ಜಟಿಲಾಗೋಲೋಮಿವಚಾಶ್ಚ ಸಂಜ್ಞಾದಾಃ|| ೪೩|| ಪಲಙ್ಕಷಾ-ಗುಗ್ಗುಲುಃ| ಅಶೋಕರೋಹಿಣೀ-ಕಟುಕಾ| ವಯಃಸ್ಥಾ-ಹರೀತಕೀ| ಪೂಯರಿಮೇದೋ-ದುರ್ಗನ್ಧೋಽಹಿಮಾರಕಃ| ಜಟಿಲಾ-ಮಾಂಸೀ| ದೂರ್ವಾ| ಐನ್ದ್ರೀ ದೂರ್ವಾಽಮೋಧಾ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನಾಽವ್ಯಾಥಾ ಶಿವಾಽರಿಷ್ಟಾ| ಬ್ರಾಹ್ಯೀ ಸವಾಠ್ಯಪುಷ್ಪೀ-ಅತಿಬಲಾ| ಶತವೀರ್ಯಾ-ಶತವರೀ| ಅಮೃತಾ ಪಥ್ಯಾ ಧಾತ್ರೀ ಜೀವನ್ತೀ ಶ್ರೇಯಸೀ ಸ್ಥಿರಾ ಯುಕ್ತಾ| ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯತಿರಸಾ ಸ್ಥಾಪಯತಿ ಪುನರ್ನವಾ ಚ ವಯಃ|| ೪೫|| ಶ್ರೇಯಸೀ-ಪಾಠಾ| ಯುಕ್ತಾ-ರಾಸ್ನಾ| ಇತಿ ನಾನಾವಿಧವ್ಯಾಧಿವಿಧಾತಾರ್ಥಮುದಾಹೃತಾಃ| ಯೋಗಾ ರೋಗಾತುರವಶಾತ್ ಕಲ್ಪಯೇತಾನ್ ಯಥಾಯಥಮ್||" ಇತಿ|
Adhikarana ವಿದಾರ್ಯಾದಿಗಣಃ (೯-೧೦) · Śloka ೧೦
ವಿದಾರಿಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ- ವೃಶ್ಚೀವದೇವಾಹ್ವಯಶೂರ್ಪಪರ್ಣ್ಯಃ| ಕಣ್ಡೂಕರೀ ಜೀವನಹ್ರಸ್ವಸಂಜ್ಞೇ ದ್ವೇ ಪಞ್ಚಕೇ ಗೋಪಸುತಾ ತ್ರಿಪಾದೀ||೯|| ವಿದಾರ್ಯಾದಿರಯಂ ಹೃದ್ಯೋ ಬ್ರೂಂಹಣೋ ವಾತಪಿತ್ತಹಾ| ಶೋಷಗುಲ್ಮಾಙ್ಗಮರ್ದೋರ್ಧ್ವಶ್ವಾಸಕಾಸಹರೋ ಗಣಃ||೧೦||
विदारिपञ्चाङ्गुलवृश्चिकाली- वृश्चीवदेवाह्वयशूर्पपर्ण्यः| कण्डूकरी जीवनह्रस्वसंज्ञे द्वे पञ्चके गोपसुता त्रिपादी||९|| विदार्यादिरयं हृद्यो ब्रूंहणो वातपित्तहा| शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासहरो गणः||१०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಿದಾರೀ-ವೃಷ್ಯಕನ್ದಾ| ಪಞ್ಚಾಙ್ಗುಲಃ-ಏರಣ್ಡಃ| ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ-ಉಷ್ಟ್ರಧೂಮಕಾ ಮೇಷಶ್ರೃಙ್ಗೀ ವಾ| ವೃಶ್ಚೀವಃ-ಕ್ಷುದ್ರವರ್ಷಾಭೂಃ| ದೇವಾಹ್ವಯಃ-ಸುರದಾರು| [ದೇವಾದ್ವಯೇತಿ ಪಾಠೇ ಏಕಾ ಸಹದೇವಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಶ್ವದೇವಾ ಚೇತಿ ದೇವಾದ್ವಯಮ್| ] ಶೂರ್ಪರ್ಣ್ಯೌ-ಮುದ್ಗಪರ್ಣೀ ಮಾಷಪರ್ಣೀ ಚ| ಕಣ್ಡೂಕರೀ-ಕಪಿಕಚ್ಛೂಃ| ಜೀವನೇತ್ಯಾದಿ| "ಅಭೀರುವೀರಾಜೀವನ್ತೀಜೀವಕರ್ಷಭಕೈಃ ಸ್ಮೃತಮ್| ಜೀವನಾಖ್ಯಮ್" (ಹೃ. ಸೂ. ಅ. ೬|೧೭೦) ಇತಿ ಜೀವನಸಂಜ್ಞಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಮ್| ಬೃಹತೀ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾ ಶಾಲಿಪರ್ಣೀ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀ ಗೋಕ್ಷುರಕಮಿತಿ ಹ್ರಸ್ವಸಂಜ್ಞಂ ಪಞ್ಚಮೂಲಮ್| ಗೋಪಸುತಾ-ಸಾರಿವಾ| ತ್ರಿಪಾದಿ-ಹಂಸಪಾದೀ ಕೀಟಮಾರಿಕಾಖ್ಯಾ| ಏಷ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಗಣೋ ಬೃಂಹಣೋ ವಾತಪಿತ್ತಘ್ನಃ ಶೋಷಾದಿಹರಶ್ಚ| ಉಪಜಾತಿರ್ವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಅಥವಿದಾರ್ಯಾದಿಪ್ರಭೃತಯಃ| ತತ್ರ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಗಣಮಾಹ-ವಿದಾರೀತಿ| ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ-ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ-ವೃಶ್ಚಿಕಪತ್ರಾ| ವೃಶ್ಚಿವಃ-ಪುನರ್ನವಾ| ದೇವಾದ್ವಯಂ-ಸಹದೇವಾ ವಿಶ್ವದೇವಾ ಚ| ಶೂರ್ಪಪರ್ಣ್ಯೌ-ಮುದ್ರಪರ್ಣೀ ಮಾಷಪರ್ಣೀ ಚ| ಕಣ್ಡೂಕರೀ-ಕಪಿಕಚ್ಛೂಃ| ಜೀವನಂ ಹಸ್ವಂ ಚ ಪಞ್ಚಮೂಲಂ-ಪ್ರಾಗುಕ್ತಮ್| ದೋಪಸುತಾ-ಸಾರಿವಾ| ತ್ರೋಪಾದೀ-ಹಂಸಪಾದೀ| ಅಯಂ ವಿದಾರ್ಯಾದಿಗಣೋ ಹೃದ್ಯರ್ವಾದಿಗುಣಃ| ಶೋಷೋ-ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾ| ಊರ್ಧ್ವಃ-ಉದವರ್ತಃ|
Adhikarana ಸಾರಿವಾದಿಗಣಃ (೧೧) · Śloka ೧೧
ಸಾರಿವೋಶೀರಕಾಶ್ಮರ್ಯಮಧೂಕಶಿಶಿರದ್ವಯಮ್| ಯಷ್ಟೀ ಪರೂಷಕಂ ಹನ್ತಿ ದಾಹಪಿತ್ತಾಸ್ರತೃಡ್ಜ್ವರಾನ್||೧೧||
सारिवोशीरकाश्मर्यमधूकशिशिरद्वयम्| यष्टी परूषकं हन्ति दाहपित्तास्रतृड्ज्वरान्||११||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸಾರಿವಾ-ಕೃಷ್ಣವಲ್ಲೀ| ಉಶೀರಂ-ವೀರತರು (ರಮ್)| ಕಾಶ್ಮರ್ಯಃ-ಸರ್ವತೋಭದ್ರಾ| ಮಧೂಕೋ-ಗುಡಪುಷ್ಪಕಃ| ಶಿಶಿರದ್ವಯಂ-ಏಕಂ ಸಿತಚನ್ದನಂ ಮಲಯಜಸಂಜ್ಞಮನ್ಯದ್ರಕ್ತಚನ್ದನಸಂಜ್ಞಮ್| ಯಷ್ಟೀ-ಕ್ಲೀತಕಸಂಜ್ಞಮ್| ಪರೂಷಕಂ-ಮೃದುಫಲಮ್| ಸಾರಿವಾದಿರಯಂ ದಾಹಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಸಾರಿವಾದಿಗಣಮಾಹ-ಸಾರಿವೇತಿ| ಶಿಶಿರದ್ವಯಂ ಶ್ವೇತಪೀತಚನ್ದನೇ|
Adhikarana ಪದ್ಮಕಾದಿಗಣಃ (೧೨) · Śloka ೧೨
ಪದ್ಮಕಪುಣ್ಡ್ರೌ ವೃದ್ಧಿತುಗರ್ದ್ಯ್ಧಃ ಶೃಙ್ಗ್ಯಮೃತಾ ದಶ ಜೀವನಸಂಜ್ಞಾಃ| ಸ್ತನ್ಯಕರಾ ಘ್ನನ್ತೀರಣಪಿತ್ತಂ ಪ್ರೀಣನಜೀವನಬೃಂಹಣವೃಷ್ಯಾಃ||೧೨||
पद्मकपुण्ड्रौ वृद्धितुगर्द्य्धः शृङ्ग्यमृता दश जीवनसंज्ञाः| स्तन्यकरा घ्नन्तीरणपित्तं प्रीणनजीवनबृंहणवृष्याः||१२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪದ್ಮಕಂ-ಹೇಮಪದ್ಮಮ್| ಪುಣ್ಡ್ರಃ-ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮ್| ವೃದ್ಧಿಃ-ಮಹಾಶ್ರಾವಣೀ| ತುಗಾ-ತುಗಾಕ್ಷೀರೀ| ಋದ್ಧಿಃ-ಶ್ರಾವಣೀ| ಶ್ರೃಙ್ಗೀ-ಕುಲೀರಶ್ರೃಙ್ಗೀ| ಅಮೃತಾ-ಛಿನ್ನರುಹಾ| ದಶ ಜೀವನಸಂಜ್ಞಾಃ-ಜೀವನ್ತ್ಯಾದಿಗಣೋಕ್ತಾಃ| ಏತೇ ಪದ್ಮಕಾದಯಃ ಸ್ತನ್ಯಹೇತವಃ, ತಥಾ ವಾತಪಿತ್ತಂ ಘ್ನನ್ತಿ, ತಥಾ ಪ್ರೀಣನಾದಿಗುಣಯುಕ್ತಾಃ| "ಅಷ್ಟಾಭ್ಯೋ ಭದ್ಗೌ ಯೋಜ್ಯಾವುಪಚಿತ್ರಾ|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಪದ್ಮಕಾದಿಗಣಮಾಹ-ಪದ್ಮಕಪುಣ್ದ್ರಾವಿತಿ| ಪುಣ್ಡ್ರಃ-ಪ್ರಪೌಣ್ಡರೀಕಮ್| ತುಗಾ-ವಂಶರೋಚನಾ| ಶ್ರೃಙ್ಗೀ-ಕರ್ಕಟಶೃಙ್ಗೀ| ಅಮೃತಾ-ಗುಡೂಚೀ| ಜೀವನಸಂಜ್ಞಾ ದಶ-ಜೀವನೀಯೋ ಗಣಃ| ಈರಣೋ-ವಾಯುಃ|
Adhikarana ಪರೂಷಕಾದಿಗಣಃ (೧೩) · Śloka ೧೩
ಪರೂಷಕಂ ವರಾ ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಕಟ್ಫಲಂ ಕತಕಾತ್ ಫಲಮ್| ರಾಜಾಹ್ವಂ ದಾಡಿಮಂ ಶಾಕಂ ತೃಣ್ಮೂತ್ರಾಮಯವಾತಜಿತ್||೧೩||
परूषकं वरा द्राक्षा कट्फलं कतकात् फलम्| राजाह्वं दाडिमं शाकं तृण्मूत्रामयवातजित्||१३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪುರೂಷಕೋ-ಮೃದುಫಲೋ ಧನ್ವನಚ್ಛದಃ| ವರಾ-ಶ್ರೇಷ್ಠಾ| ದ್ರಾಕ್ಷಾ-ಮಧುಫಲಾ| ಕಟ್ಫಲಂ-ರೋಹಿಣೀ ಸೋಮವಲ್ಕಃ| ಕತಕಫಲಂ-ವಾರಿಪ್ರಸಾದನಮ್| ರಾಜಾಹ್ವಂ-ಕಱ್ಣಿಕಾರಮ್| ದಾಡಿಮಂ-ಶುಕೇಷ್ಟಮ್| ಶಾಕಂ-ಖರಚ್ಛದವೃಕ್ಷವಿಶೇಷಃ| ಪರೂಷಕಾದಿರೇಷ ತೃಡಾಮಯಾದಿಜಿತ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಪರೂಷಾದಿಗಣಮಾಹ-ಪರೂಷಕಮಿತ್ಯಾದಿ| ವಸತ್ರಿಫಲಾ| ರಾಜಾಹ್ವಂ-ರಾಜಾದನಮ್| ಶಾಕಂ-ಶಾಕವೃಕ್ಷಫಲಮ್|
Adhikarana ಅಞ್ಜನಾದಿಗಣಃ (೧೪) · Śloka ೧೪
ಅಞ್ಜನಂ ಫಲಿನೀ ಮಾಂಸೀ ಪದ್ಮೋತ್ಪಲರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಸೈಲಾಮಧುಕನಾಗಾಹ್ವಂ ವಿಷಾನ್ತರ್ದಾಹಪಿತ್ತನುತ್||೧೪||
अञ्जनं फलिनी मांसी पद्मोत्पलरसाञ्जनम्| सैलामधुकनागाह्वं विषान्तर्दाहपित्तनुत्||१४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಞ್ಜನಂ ದ್ವಿಧಾ,-ಏಕಂ ಸ್ರೋತೋಞ್ಜನಂ ಯಾಮುನಸಂಜ್ಞಮಪರಂ ಸೌವೀರಂ ನೇತ್ರಭೂಷಣಾಖ್ಯಮ್| ಫಲಿನೀ-ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ| ಮಾಂಸೀ-ಕೃಷ್ಣಜಟಾ| ಪದ್ಮಂ-ಪುಷ್ಕರಮ್| ಉತ್ಪಲಂ-ಶಶಿಪ್ರಿಯಮ್| ರಸಾಞ್ಜನಂ-ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಮ್| ಏಲಾ-ಬಹುಲಾ| ಮಧುಕಂ-ಮಧುಯಷ್ಟೀ| ನಾಗಾಹ್ವಂ-ನಾಗಕೇಸರಮ್| ಏಷೋಽಞ್ಜನಾದಿರ್ವಿಷಾದಿಜಿತ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಅಞ್ಜನಾದಿಗಣಮಾಹ-ಅಞ್ಜನಮಿತ್ಯಾದಿ| ಅಞ್ಜನಂಸ್ತ್ರೋತೋಞ್ಜನಮ್| ಸಓಲಾ-ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾ,ಸಶಬ್ದ ಈಷದ್ವಾಚೀ| ನಾಮಾಹ್ವಂನಾಗಕೇಸರಮ್|
Adhikarana ಪಟೋಲಾದಿಗಣಃ (೧೫) · Śloka ೧೫
ಪಟೋಲಕಟುರೋಹಿಣೀಚನ್ದನಂ ಮಧುಸ್ರವಗುಡೂಚಿಪಾಠಾನ್ವಿತಮ್| ನಿಹನ್ತಿ ಕಫಪಿತ್ತಕುಷ್ಠಜ್ವರಾನ್ ವಿಷಂ ವಮಿಮರೋಚಕಂ ಕಾಮಲಾಮ್||೧೫||
पटोलकटुरोहिणीचन्दनं मधुस्रवगुडूचिपाठान्वितम्| निहन्ति कफपित्तकुष्ठज्वरान् विषं वमिमरोचकं कामलाम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪಟೋಲಂ-ಪಾಣ್ಡುಫಲಮ್| ಕಟುರೋಹಿಣೀ-ಕಟುಕಾ| ಚನ್ದನಂ-ಗನ್ಧಸಾರಮ್| ಮಧುಸ್ರವೋ-ಮುರಙ್ಗೀ| ಗುಡೂಚೀ-ಛಿನ್ನರುಹಾ| ಪಾಠಾ-ಅಮ್ಬಷ್ಠಾ| ಏತೈರ್ದ್ರವ್ಯೈರ್ಯುಕ್ತಮೇತತ್ ಪಟೋಲಾದಿಕಂ ಕಫಾದೀನ್ ನಿಹನ್ತಿ| "ಮಾತ್ರಾಸಮಕಂ ನವಮೋ ಲ್ಗಾನ್ತಮ್ (ಮೋ ಲಗೋನ್ತ್ಯಃ) " (ವೃತ್ತರತ್ನಾಕರೇ ಅ. ೨|೩೨)
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಪಟೋಲಾದಿಗಣಮಾಹ-ಪಟೋಲೇತ್ಯಾದಿ| ಮಧುಸ್ತ್ರವಾಮೂರ್ವಾ|
Adhikarana ಗುಡೂಚ್ಯಾದಿಗಣಃ (೧೬) · Śloka ೧೬
ಗುಡೂಚೀಪದ್ಮಕಾರಿಷ್ಟಧಾನಕಾರಕ್ತಚನ್ದನಮ್| ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿದಾಹತೃಷ್ಣಾಘ್ನಮಗ್ನಿಕೃತ್||೧೬||
गुडूचीपद्मकारिष्टधानकारक्तचन्दनम्| पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नमग्निकृत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಗುಡೂಚೀ-ಛಿನ್ನೋದ್ಭವಾ| ಪದ್ಮಕೋ-ಮರುದ್ಭವಃ| ಅರಿಷ್ಟೋ-ನಿಮ್ಬಃ| ಧಾನಕಾ-ಧಾನ್ಯಕಮ್| ರಕ್ತಚನ್ದನಂ-ರಕ್ತಕಾಷ್ಠಮ್| ಏಷ ಗುಡೂಚ್ಯಾದಿಃ ಪಿತ್ತಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ, [ಅಗ್ನಿಕರಶ್ಚ ]|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಗುಡೂಚ್ಯಾದಿಗಣಮಾಹ-ಗುಡೂಚೀತ್ಯಾದಿ| ಅರಿಷ್ಟೋನಿಮ್ಬಃ|
Adhikarana ಆರಗ್ವಧಾದಿಗಣಃ (೧೭-೧೮) · Śloka ೧೮
ಆರಗ್ವಧೇನ್ದ್ರಯವಪಾಟಲಿಕಾಕತಿಕ್ತಾ- ನಿಮ್ಬಾಮೃತಾಮಧುರಸಾಸ್ರುವವೃಕ್ಷಪಾಠಾಃ| ಭೂನಿಮ್ಬಸೈರ್ಯಕ್ರಪತೋಲಕರಞ್ಜಯುಗ್ಮ- ಸಪ್ತಚ್ಛದಾಗ್ನಿಸುಷವೀಫಲಬಾಣಘೋಣ್ಟಾಃ||೧೭|| ಆರಗ್ವಧಾದಿರ್ಜಯತಿ ಛರ್ದಿಕುಷ್ಠವಿಷಜ್ವರಾನ್| ಕಫಂ ಕಣ್ಡೂಂ ಪ್ರಮೇಹಂ ಚ ದುಷ್ಟವ್ರಣವಿಶೋಧನಃ||೧೮||
आरग्वधेन्द्रयवपाटलिकाकतिक्ता- निम्बामृतामधुरसास्रुववृक्षपाठाः| भूनिम्बसैर्यक्रपतोलकरञ्जयुग्म- सप्तच्छदाग्निसुषवीफलबाणघोण्टाः||१७|| आरग्वधादिर्जयति छर्दिकुष्ठविषज्वरान्| कफं कण्डूं प्रमेहं च दुष्टव्रणविशोधनः||१८||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಆರಗ್ವಧಃ-ಶಮ್ಯಾಕಃ| ಇನ್ದ್ರಯವಾಃ-ಕಲಿಙ್ಗಕಾಃ| ಪಾಟಲಿಃ-ವಸನ್ತದೂತೀ| ಕಾಕಪಿಕ್ತಾ-ಶಾರ್ಙ್ಗೇಷ್ಟಾ| ನಿಮ್ಬಃ-ಪಾರಿಭದ್ರಕಃ| ಅಮೃತಾ-ಗುಡೂಚೀ| ಮಧುರಸಾ-ಮೂರ್ವಾ| ಸ್ರುವವೃಕ್ಷೋ-ವಿಕಙ್ಕತಃ, [ಕಣ್ಟಕೀವೃಕ್ಷಃ ಕಣ್ಟಕಾರಿಕೇತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ ]| ಪಾಠಾ-ಅಮ್ಬಷ್ಠಾ| ಭೂನಿಮ್ಬಃ-ಕೈರಾತಃ| ಸೈರ್ಯಕಃ-ಸಹಚರಃ| ಪಟೋಲಂ-ಕರ್ಕಶಚ್ಛದಮ್| ಕರಞ್ಜಯುಗ್ಮಂ-ಏಕಃ ಪೂತಿಕಕರಞ್ಜಶ್ಚಿರಿಬಿಲ್ವಾಖ್ಯೋಽಪರೋ ನಕ್ತಮಾಲಾಖ್ಯಃ| ಸಪ್ತಚ್ಛದಃ-ಅಯುಗ್ಮಚ್ಛದಃ| ಅಗ್ನಿಃ-ಚಿತ್ರಕಃ| ಸುಷವೀ-ಕಾರವೀ, ಪಾನೀಯವಲ್ಲೀಸಂಜ್ಞಾ| ಫಲಂ-ಮದನಫಲಮ್| ಬಾಣಃ-ಸಹಚರಃ| ಘೋಣ್ಟಾ-ಪೂಗವಿಶೇಷಃ| ಅಯಮಾರಗ್ವಧಾದಿಶ್ಚ್ಛರ್ದ್ಯಾದೀನ್ನಿಹನ್ತಿ| [ಮೇದೋದರಾನ್ ವಿಶೋಧಯತಿ-ಪರಾಕರೋತಿ| ] ವಸನ್ತತಿಲಕಾವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಆರಬಧಾದಿಗಣಮಾಹ-ಆರಮ್ಬಧೇತ್ಯಾದಿ| ಕಾಕತಿಕ್ತಾ-ಕರಞ್ಜಿಕಾ- ಸ್ತ್ರುವವೃಕ್ಷೋ-ವಿಕಙ್ಕತಃ| ಸೈರ್ಯಕಃ-ಸಹಚರಃ| [ ಸುಷವೀ-ಕಾರವೇಲ್ಲುಕಮ್| ಫಲಂ-ಮದನಫಲಮ್| ವಾಣೋ-ವೀಲಸಹಚರಃ| ] ಘೋಣ್ಟಾ-ಬದರೀ|
Adhikarana ಅಸನಾದಿಗಣಃ (೧೯-೨೦) · Śloka ೨೦
ಅಸನತಿನಿಶಭೂರ್ಜಶ್ವೇತವಾಹಪ್ರಕೀರ್ಯಾಃ ಖದಿರಕದರಭಣ್ಡೀಶಿಂಶಿಪಾಮೇಷಶೃಙ್ಗ್ಯಃ| ತ್ರಿಹಿಮತಲಪಲಾಶಾ ಜೋಙ್ಗಕಃ ಶಾಕಶಾಲೌ ಕ್ರಮುಕಧವಕಲಿಙ್ಗಚ್ಛಾಪಕರ್ಣಾಶ್ವಕರ್ಣಾಃ||೧೯|| ಅಸನಾದಿರ್ವಿಜಯತೇ ಶ್ವಿತ್ರಕುಷ್ಠಕಫಕ್ರಿಮೀನ್| ಪಾಣ್ಡುರೋಗಂ ಪ್ರಮೇಹಂ ಚ ಮೇದೋದೋಷನಿಬರ್ಹಣಃ||೨೦||
असनतिनिशभूर्जश्वेतवाहप्रकीर्याः खदिरकदरभण्डीशिंशिपामेषशृङ्ग्यः| त्रिहिमतलपलाशा जोङ्गकः शाकशालौ क्रमुकधवकलिङ्गच्छापकर्णाश्वकर्णाः||१९|| असनादिर्विजयते श्वित्रकुष्ठकफक्रिमीन्| पाण्डुरोगं प्रमेहं च मेदोदोषनिबर्हणः||२०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅಸನಃ-ಪೀತಶಾಲಾಖ್ಯಃ| ತಿನಿಶಃ-ಸ್ಯನ್ದನಸಂಜ್ಞಃ| ಭೂರ್ಜೋ-ಬಹುಪುಟಾಖ್ಯಃ| ಶ್ವೇತವಾಹಃ-ಅರ್ಜುನಃ| ಪ್ರಕೀರ್ಯಃ-ಪೂತಿಕರಞ್ಜಃ| ಖದಿರೋ-ಗಾಯತ್ರೀ| ಕದರಃ-ಖದಿರಾಕೃತಿಃ ಶ್ವೇತಸಾರಃ| ಭಣ್ಡೀ-ಶಿರೀಷಃ| ಶಿಂಶಿಪಾ-ಮಣ್ಡಲಪತ್ರಿಕಾ| ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀ-ಅಜಶೃಙ್ಗೀ| ತ್ರಿಹಿಮಂ-ಚನ್ದನತ್ರಯಮ್, ಮಲಯಜರಕ್ತಚನ್ದನದಾರುಹರಿದ್ರಾಭೇದೇನ| ತಲಃ-ತಾಲಃ| ಪಲಾಶಃ-ಕಿಂಶುಕಃ| ಜೋಙ್ಗಕಃ-ಅಗುರುಸಂಜ್ಞಃ| ಶಾಕಂ-ವರದಾರು| ಶಾಲೋ-ರಸನಿರ್ಯಾಸಾಖ್ಯಃ| ಕ್ರಮುಕಃ-ಪೂಗಮ್| ಧವಃ-ಶಕಟಾಖ್ಯಃ| ಕಲಿಙ್ಗಾಃ-ಶಕ್ರಯವಾಃ| ಛಾಗಕರ್ಣೋ-ಬಸ್ತಕರ್ಣಃ| ಅಶ್ವಕರ್ಣಃ-ಕುಶಿಕಃ| ಅಯಮಸನಾದಿಃ ಶ್ವಿತ್ರಾದೀನ್ ವಿಜಯತೇ-ಶಮಯತಿ| ವಿಜಯತ ಇತಿ "ವಿಪರಾಭ್ಯಾಂ ಜೇಃ" ಇತ್ಯಾತ್ಮನೇಪದಮ್| ತಥಾ, ಮೇದೋದೋಷಂ ನಿಬರ್ಹತಿ-ಪರಾಕರೋತಿ| ಮಾಲಿನೀವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಅಸನಾದಿಗಣಮಾಹ-ಅಸನೇತ್ಯಾದಿ| ಶ್ವೇತವಾಹಃ-ಅರ್ಜುನಃ| ಪ್ರಕೀರ್ಯಃ-ಪೂತಿಕರಞ್ಜಃ| ಕದರಃ-ಶ್ವೇತಖದಿರಃ| ಭಣ್ಡೀ-ಶಿರೀಷಃ| ತ್ರಿಹಿಮಂ-ಚನ್ದನತ್ರಯಮ್| ತಲಃ-ತಾಲವೃಕ್ಷಃ| ಜೋಙ್ಗಕಃ-ಅಗುರು| ಕ್ರಮುಕಃ-ಇನ್ದ್ರಯವಃ|
Adhikarana ವರೂಣಾದಿಗಣಃ (೪೯)) · Śloka ೨೨
ವರುಣಸೈರ್ಯಕಯುಗ್ಮಶತಾವರೀ- ದಹನಮೋರಟಬಿಲ್ವವಿಷಾಣಿಕಾಃ| ದ್ವಿಬೃಹತೀದ್ವಿಕರಞ್ಜಜಯಾದ್ವಯಂ ಬಹಲಪಲ್ಲವದರ್ಭರುಜಾಕರಾಃ||೨೧|| ವರುಣಾದಿಃ ಕಫಂ ಮೇದೋ ಮನ್ದಾಗ್ನಿತ್ವಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ| ಆಢ್ಯವಾತಂ ಶಿರಃಶೂಲಂ ಗುಲ್ಮಂ ಚಾನ್ತಃ ಸವಿದ್ರಧಿಮ್||೨೨||
वरुणसैर्यकयुग्मशतावरी- दहनमोरटबिल्वविषाणिकाः| द्विबृहतीद्विकरञ्जजयाद्वयं बहलपल्लवदर्भरुजाकराः||२१|| वरुणादिः कफं मेदो मन्दाग्नित्वं नियच्छति| आढ्यवातं शिरःशूलं गुल्मं चान्तः सविद्रधिम्||२२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವರುಣಃ-ತಮಾಲಃ| ಸೈರ್ಯಕಯುಗ್ಮಂ-ಸಹಚರದ್ವಯಮ್, ಏಕೋ ರಕ್ತಪುಷ್ಪಃ ಕುರವಕಾಖ್ಯೋಽನ್ಯಃ ಪೀತಪುಷ್ಪಃ ಕುರಣ್ಟಕಾಖ್ಯಃ| ಶತಾವರೀ-ವರೀ| ದಹನೋ-ವಹ್ನಿಃ| ಮೋರಟೋ-ಮೂರ್ವಾ| ಬಿಲ್ವಃ-ಪೂತಿವಾತಃ| ವಿಷಾಣಿಕಾ-ಅಜಶೃಙ್ಗೀ| ದ್ವಿಬೃಹತ್ಯೌ-ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾಮಹೋಟಿಕಾಖ್ಯೇ| ದ್ವಿಕರಞ್ಜಃ-ಕರಞ್ಜದ್ವಯಂ ಪ್ರಾಗುಕ್ತಮ್| ತರ್ಕಾರೀ ಹರೀತಕೀ ಚೇತಿ-ಜಯಾದ್ವಯಮ್| ಬಹಲಪಲ್ಲವಃ-ಶೋಭಾಞ್ಜನಃ| ದರ್ಭಃ-ಕುಶಃ| ರುಜಾಕರೋ-ಹಿನ್ತಾಲಃ| ವರುಣಾದಿರಯಂ ಕಫಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| "ದ್ರುತವಿಲಮ್ಬಿತಮಾಹನಭೌ ಭರೌ" (ವೃತ್ತರತ್ನಾಕರೇ ಅ. ೩|೪೯)|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ವರುಣಾದಿಗಣಮಾಹ-ವರುಣೇತ್ಯಾದಿ|ಮೋರಟಃ-ಕ್ಷೀರಮೂರ್ವಾ| ವಿಷಾಣಿಕಾ-ಮೇಷಶೂಙ್ಗೀ| ಜಯದ್ವಯಂ-ತರ್ಕಾರೀದ್ವಯಮ್| ಬಹಲಪಲ್ಲವಃ-ಶಿಗ್ರುಃ| ಆಢ್ಯವಾತಂ-ಊರುಸ್ತಮ್ಭಮ್| ಆನ್ತರಂ ಗುಲ್ಮಂ ವಿದ್ಗಧಿಂ ಚ|
Adhikarana ಊಷಕಾದಿಗಣಃ (೨೩) · Śloka ೨೩
ಊಷಕಸ್ತುತ್ಥಕಂ ಹಿಙ್ಗು ಕಾಸೀಸದ್ವಯಸೈನ್ಧವಮ್| ಸಶಿಲಾಜತು ಕೃಚ್ಛ್ರಾಶ್ಮಗುಲ್ಮಮೇದಃಕಫಾಪಹಮ್||೨೩||
ऊषकस्तुत्थकं हिङ्गु कासीसद्वयसैन्धवम्| सशिलाजतु कृच्छ्राश्मगुल्ममेदःकफापहम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಊಷಕೋ-ವೃಷಕಃ, ಕಲ್ಲರ ಇತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ತುತ್ಥಕಂ-ಖರ್ಪರಂ ಕಿಟಿಹಾಪರಸಂಜ್ಞಮ್| ಹಿಙ್ಗು-ರಾಮಠಮ್| ಕಾಸೀಸದ್ವಯಂ-ಏಕಂ ಪಾಂಶುಧಾತುಸಂಜ್ಞಮಪರಂ ಪುಷ್ಪಕಾಸೀಸಾಖ್ಯಮ್| ಸೈನ್ಧವಂ-ಮಾಣಿಮನ್ಥಮ್| ಶಿಲಾಜತು-ಶಿಲಾಜಮ್| ಊಷಕಾದಿರಯಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಊಷಕಾದಿಗಣಮಾಹ-ಊಷಕ ಇತ್ಯಾದಿ| ಊಷಕಃ-ಕ್ಷಾರಮೃತ್ತಿಕಾ| ಕೃಚ್ಛ್ರಂ-ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಮ್|
Adhikarana ವೀರತರಾದಿಗಣಃ (೨೪-೨೫) · Śloka ೨೫
ವೇಲ್ಲನ್ತರಾರಣಿಕಬೂಕವೃಷಾಶ್ಮಭೇದ- ಗೋಕಣ್ಟಕೇತ್ಕಟಸಹಾಚರಬಾಣಕಾಶಾಃ| ವೃಕ್ಷಾದನೀನಲಕುಶದ್ವಯಗುಣ್ಠಗುನ್ದ್ರಾ- ಭಲ್ಲೂಕಮೋರಟಕುರಣ್ಟಕರಮ್ಭಪಾರ್ಥಾಃ||೨೪|| ವರ್ಗೋ ವೀರತರಾದ್ಯೋಽಯಂ ಹನ್ತಿ ವಾತಕೃತಾನ್ ಗದಾನ್| ಅಶ್ಮರೀಶರ್ಕರಾಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾಘಾತರುಜಾಹರಃ||೨೫||
वेल्लन्तरारणिकबूकवृषाश्मभेद- गोकण्टकेत्कटसहाचरबाणकाशाः| वृक्षादनीनलकुशद्वयगुण्ठगुन्द्रा- भल्लूकमोरटकुरण्टकरम्भपार्थाः||२४|| वर्गो वीरतराद्योऽयं हन्ति वातकृतान् गदान्| अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजाहरः||२५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವೇಲ್ಲನ್ತರೋ-ವೀರತರ ಉಶೀರಾಖ್ಯಃ| ಅರಣಿಕಃ-ಅಗ್ನಿಮನ್ಥಃ| ಬೂಕಃ-ಈಶ್ವರಮಲ್ಲಿಕಾ| ವೃಷಃ-ಆಟರೂಷಕಃ| ಅಶ್ಮಭೇದಃ-ಪಾಷಾಣಭೇದಃ| ಗೋಕಣ್ಟಕೋ-ಗೋಕ್ಷುರಕಃ| ಇತ್ಕಟಾ-ಸೂಕ್ಷ್ಮಪತ್ರಿಕಾ ದೀರ್ಘಲೋಹಿತಯಷ್ಟಿಕಾ ಕಾಣ್ಡವಿಶೇಷಃ, 'ಇಕಡಿ' ಇತಿ ಲೋಕೇ| ಸಹಾಚರಃ-ಸಹಚರಃ| ಬಾಣೋ-ನೀಲಪುಷ್ಪಃ ಸೈರ್ಯಕಃ| ಕಾಶಃ-ಶ್ವೇತಚಾಮರಕಃ| ವೃಕ್ಷಾದನೀ-ಕಾಮವೃಕ್ಷಕಃ| ನಲೋ-ಮೃತ್ಯುಪುಷ್ಪಾಖ್ಯಃ| ಕುಶದ್ವಯಂ-ಸ್ಥೂಲಸೂಕ್ಷ್ಮಭೇದೇನ ದರ್ಭದ್ವಯಮ್| ಗುಣ್ಠೋ-ವೃತ್ತತೃಣಃ, ಕುದಗುಣ್ಠಿಕಾಪರಸಂಜ್ಞಃ| ಗುನ್ದ್ರಾ-ಪದಏರಕಃ| ಭಲ್ಲೂಕಃ-ಶ್ಯೋನಾಕಃ| ಮೋರಟಃ-ಕ್ಷೀರಮೋರಟಃ| ಕುರಣ್ಟಃ-ಸಿತಿವಾರಕಃ| ಕರಮ್ಭಃ-ಉತ್ತಮಾರಣಿಃ| ಪಾರ್ಥಾ-ಸುವರ್ಚಲಾ| ಏಷ ವೀರತರಾದಿರ್ವರ್ಗೋ-ಗಣೋ, ವಾತಜಾನ್ ರೋಗಾನ್ ಹನ್ತಿ| ತಥಾ, ಅಶ್ಮರ್ಯಾದಿಹರಃ| ವಸನ್ತತಿಲಕಾವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ವೀರತರಾದಿಗಣಮಾಹ-ವೇಲ್ಲನ್ತರೇತ್ಯಾದಿ| ಅರಣಿಕಃ-ತರ್ಕಾರೀ| ಬೂಕೋ-ಬಕಪುಷ್ಪಃ| ಉತ್ಕಟಃ-ಇಕ್ಷುಃ| ಋಕ್ಷಾದನೀ-ವನ್ದಾಕಃ| ಭಲ್ಲೂಕಃ-ಟಿಣ್ಟುಕಃ| ಕರಮ್ಭಾ-ಉತ್ತಮಾರಣೀ| ಪಾರ್ಥಾ-ಆದಿತ್ಯಭಕ್ತಾ|
Adhikarana ರೋಧ್ರಾದಿಗಣಃ (೨೬-೨೭) · Śloka ೨೭
ರೋಧ್ರಶಾಬರಕರೋಧ್ರಪಲಾಶಾ ಜಿಙ್ಗಿಣೀಸರಲಕಟ್ಫಲಯುಕ್ತಾಃ| ಕುತ್ಸಿತಾಮ್ಬಕದಲೀಗತಶೋಕಾಃ ಸೈಲವಾಲುಪರಿಪೇಲವಮೋಚಾಃ||೨೬|| ಏಷ ರೋಧ್ರಾದಿಕೋ ನಾಮ ಮೇದಃ ಕಫಹರೋ ಗಣಃ| ಯೋನಿದೋಷಹರಃ ಸ್ತಮ್ಭೀ ವರ್ಣ್ಯೋ ವಿಷವಿನಾಶನಃ||೨೭||
रोध्रशाबरकरोध्रपलाशा जिङ्गिणीसरलकट्फलयुक्ताः| कुत्सिताम्बकदलीगतशोकाः सैलवालुपरिपेलवमोचाः||२६|| एष रोध्रादिको नाम मेदः कफहरो गणः| योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः||२७||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ರೋಧ್ರಃ-ತಿಲ್ವಕಃ| ಶಾಬರಕೋ-ದ್ವಿತೀಯರೋಧ್ರಃ, ಅಕ್ಷಿಭೇಷಜಾಪರಸಂಜ್ಞಃ| ಕದಮ್ಬಪಲಾಶೌ-ಪ್ರಸಿದ್ಧೌ| ಜಿಙ್ಗಿಣೀ-ಕೃಷ್ಣಶಾಲ್ಮಲೀ| ಸರಲಂ-ದೇವದಾರು| ಕಟ್ಫಲಂ-ಕುಮುದಾ, ರೋಹಿಣೀಭೇದಃ| ಯುಕ್ತಾ-ರಾಸ್ನಾ, ಗಿರಿಕರ್ಣಿಕೇತ್ಯನ್ಯೇ| ಕುತ್ಸಿತಾಮ್ಬಃ-ಕದಮ್ಬಃ| ಕದಲೀ-ರಮ್ಭಾ| ಗತಶೋಕಃ-ಅಶೋಕಃ| ಏಲವಾಲು-ಐಲೇಯಮ್| ಪರಿಪೇಲವಂ-ಕುಟನ್ನಟಂ ಗೋಪಾಲದಮನಕಾಖ್ಯಮ್| ಮೋಚಾ-ಶಲ್ಲಕೀ| ಅಯಂ ರೋಧ್ರಾದಿಕೋ ಗಣೋ ಮೇದಃಕಫಾಪಹೋ ಯೋನಿದೋಷಘ್ನಶ್ಚ| ತಥಾ, ಸ್ತಮ್ಭೀ ದೋಷಾಣಾಂ ಶಕೃದಾದೇಶ್ಚ| ತಥಾ, ವರ್ಣಾಯ ಹಿತೋ ವಿಷಘ್ನಶ್ಚ| ಸ್ವಾಗತವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ರೋಧ್ರಾದಿಗಣಮಾಹ-ರೋಧ್ರೇತ್ಯಾದಿ| ಶಾಬರರೋಧ್ರಃ-ಶ್ವೇತರೋಧ್ರಃ| ಜಿಙ್ಗಿಣೀ-ಮೋದಕೀ| ಯುಕ್ತಾ-ರಾಸ್ನಾ| ಕುತ್ಸಿತೀಮ್ಬಃ-ಕದಮ್ಬಃ| ಗತಶೋಕಃ-ಅಶೋಕಃ| ಪರಿಪಲವಂ-ಕ್ಷುದ್ಗಮುಸ್ತಾ| ಮೋಚಾ-ಸಲ್ಲಕಿ|
Adhikarana ಅರ್ಕಾದಿಗಣಃ (೨೮-೨೯) · Śloka ೨೯
ಅರ್ಕಾಲರ್ಕೌ ನಾಗದನ್ತೀ ವಿಶಲ್ಯಾ ಭಾರ್ಙ್ಗೀ ರಾಸ್ನಾ ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ ಪ್ರಕೀರ್ಯಾ| ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀ ಪೀತತೈಲೋದಕೀರ್ಯಾ ಶ್ವೇತಾಯುಗ್ಮಂ ತಾಪಸಾನಾಂ ಚ ವೃಕ್ಷಃ||೨೮|| ಅಯಮರ್ಕಾದಿಕೋ ವರ್ಗಃ ಕಫಮೇದೋವಿಷಾಪಹಃ| ಕೃಮಿಕುಷ್ಠಪ್ರಶಮನೋ ವಿಶೇಷಾದ್ವ್ರಣಶೋಧನಃ||೨೯||
अर्कालर्कौ नागदन्ती विशल्या भार्ङ्गी रास्ना वृश्चिकाली प्रकीर्या| प्रत्यक्पुष्पी पीततैलोदकीर्या श्वेतायुग्मं तापसानां च वृक्षः||२८|| अयमर्कादिको वर्गः कफमेदोविषापहः| कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः||२९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಅರ್ಕಃ-ಸದಾಪುಷ್ಪೀ| ಅಲರ್ಕೋ-ಮನ್ದಾರಕಾಖ್ಯಃ ಶ್ವೇತಕುಸುಮಃ| ನಾಗದನ್ತೀ-ಪರ್ವಪುಷ್ಪಿಕಾ| ವಿಶಲ್ಯಾ-ಲಾಙ್ಗಲೀ| ಭಾರ್ಙ್ಗೀ-ಫಞ್ಜೀ| ರಸ್ನಾ-ರಸ್ಯಾ| ವೃಶ್ಚಿಕಾಲೀ-ಉಷ್ಟ್ರಧೂಮಕಃ| ಪ್ರಕೀರ್ಯಾ-ಕರಞ್ಜಃ| ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀ-ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ| ಪೀತತೇಲಾ-ಕಾಕಾದನೀ| ಉದಕೀರ್ಯಾ-ಕರಞ್ಜಃ| ಶ್ವೇತಾಯುಗ್ಮಂ-ಏಕಾ ಕಿಣಿಹೀಸಂಜ್ಞಾಽನ್ಯಾ ಮಹಾಶ್ವೇತಾ ಪಾಲಿನ್ದೀಸಂಜ್ಞಾ| ತಾಪಸಾನಾಂ ವೃಕ್ಷಃ-ಇಙ್ಗುದೀ| ಏಷೋಽರ್ಕಾದಿರ್ವರ್ಗಃ ಕಫಾದಿಘ್ನೋಽತಿಶಯೇನ ವ್ರಣಶೋಧನಃ| ಶಾಲಿನೀವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಅರ್ಕಾದಿಗಣಮಾಹ-ಅರ್ಕೇತ್ಯಾದಿ| ಅಲರ್ಕೋ-ಮನ್ದಾರಃ| ನಾಗದನ್ತೀ-ಪರ್ವಪುಷ್ಪೀ| ವಿಶಲ್ಯಾ-ಲಾಙ್ಗಲೀಂ| ಪ್ರತ್ಯವಪುಷ್ಪೀ-ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ| ಪಿತತೈಲಾ-ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀ| ಉದಕೀರ್ಯಾಂ-ಪೂತಿಕರಞ್ಜಃ| ಶ್ವೇತಾಯುಗ್ಮಂ-ಕಿಣಿಹೀ ಕಟಮೀ ಚ| ತಾಪಸಾನಾಂ ವೃಕ್ಷಃ- ಇಞ್ಜುದೀ|
Adhikarana ಸುರಸಾದಿಗಣಃ (೩೦-೩೧) · Śloka ೩೧
ಸುರಸಯುಗಫಣಿಜ್ಜಂ ಕಾಲಮಾಲಾ ವಿಡಙ್ಗಂ ಖರಬುಸವೃಷಕರ್ಣೀಕಟ್ಫಲಂ ಕಾಸಮರ್ದಃ| ಕ್ಷವಕಸರಸಿಭಾಙ್ಗೀಕಾರ್ಮುಕಾಃ ಕಾಕಮಾಚೀ ಕುಲಹಲವಿಷಮುಷ್ಟೀಭೂಸ್ತೃಣೋ ಭೂತಕೇಶೀ||೩೦|| ಸುರಸಾದಿರ್ಗಣಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಮೇದಃಕೃಮಿನಿಷೂದನಃ| ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಾರುಚಿಶ್ವಾಸಕಾಸಘ್ನೋ ವ್ರಣಶೋಧನಃ||೩೧||
सुरसयुगफणिज्जं कालमाला विडङ्गं खरबुसवृषकर्णीकट्फलं कासमर्दः| क्षवकसरसिभाङ्गीकार्मुकाः काकमाची कुलहलविषमुष्टीभूस्तृणो भूतकेशी||३०|| सुरसादिर्गणः श्लेष्ममेदःकृमिनिषूदनः| प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः||३१||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಸುರಸಯುಗಂ-ತುಲಸೀದ್ವಯಂ ಗೌರಕೃಷ್ಣಭೇದೇನ| ಫಣಿಜ್ಜೋ-ಮರೀಚಕಃ| ಕಾಲಮಾಲಾ-ಕೃಷ್ಣಾರ್ಜಕಃ, ಕುಠೇರಕಭೇದಃ| ವಿಡಙ್ಗಂ-ವೇಲ್ಲಮ್| ಖರಬುಸೋ-ಮರುಬಕಃ| ವೃಷಕರ್ಣೀ-ಮೂಷಿಕಕರ್ಣೀ| ಕಟ್ಫಲಂ-ಸೋಮವಲ್ಕಮ್| ಕಾಸಮರ್ದಃ-ಕಾಸಘ್ನಃ| ಕ್ಷವಕಃ-ಕ್ಷುದ್ವಿಬೋಧನಃ| ಸರಸೀ-ತುಮ್ಬರಪತ್ರಿಕಾ| ಭಾರ್ಙ್ಗೀ-ಅಙ್ಗಾರವಲ್ಲೀ| ಕಾರ್ಮುಕಾ-ರಕ್ತಮಞ್ಜರೀ, ಅತಿಮುಕ್ತಕ ಇತ್ಯನ್ಯೇ| ಕಾಕಮಾಚೀ-ಗುಡಫಲಾ| ಕುಲಹಲೋ-ಭೂಕದಮ್ಬಕೋಽಲಮ್ಬುಸಾಖ್ಯಃ| ವಿಷಮುಷ್ಟಿಃ-ಕರ್ಕೋಟೀ, ಮಹಾನಿಮ್ಬ ಇತ್ಯನ್ಯೇ| ಭೂಸ್ತೃಣಂ-ಗುಹ್ಯಬೀಜಮತಿಚ್ಛತ್ರಾಖ್ಯಮ್| ಭೂತಕೇಶೀ-ಮಾಂಸೀ ಪುತ್ರಜಾರೀ| ಸುರಸಾದಿರೇಷ ಗಣಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾದಿಘ್ನಃ ಪ್ರತಿಶ್ಯಾಯಾದಿಹರೋ ವ್ರಣಶುದ್ಧಿಕೃತ್ [ಚ]| ಮಾಲಿನೀವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಸುರಸಾದಿಗಣಮಾಹ-ಸುರಸೇತ್ಯಾದಿ| ಸುರಸಯುಗಂ-ಶ್ವೇತಕೃಷ್ಣೇ ತುಳಸ್ಯೌ| ಫಣಿಜ್ಜೋ-ಮರಿಚಕಃ| ಕಾಲಮಾಲಾ-ಅರ್ಜಕಃ| ಖರಬುಸೋ-ಮರುಚಕಃ| ವೃಷಕರ್ಣೀ-ಆಖುಕರ್ಣೀ| ಕ್ಷವಕಃ-ಕ್ಷುರಕಾರೀ| ಸರಾಸೀ-ಕಪಿತ್ಥಪರ್ಣೀ| ಕಾರ್ಮುಕಃ-ಪ್ರಾಚೀಬಲಃ| ಕುಲಹಲೋ-ಮುಣ್ಡೀ,| ಭೂಸ್ತೃಣೋ-ಭೂತಿಕತೃಣಮ್| ಭೂತಕೇಶೀ-ನಿರ್ಗುಣ್ಡೀ|
Adhikarana ಮುಷ್ಕಕಾದಿಗಣಃ (೩೨) · Śloka ೩೨
ಮುಷ್ಕಕಸ್ನುಗ್ವರಾದ್ವೀಪಿಪಲಾಶಧವಶಿಂಶಿಪಾಃ| ಗುಲ್ಮಮೇಹಾಶ್ಮರೀಪಾಣ್ಡುಮೇದೋರ್ಶಃಕಫಶುಕ್ರಜಿತ್||೩೨||
मुष्ककस्नुग्वराद्वीपिपलाशधवशिंशिपाः| गुल्ममेहाश्मरीपाण्डुमेदोर्शःकफशुक्रजित्||३२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮುಷ್ಕಕೋ-ಮೋಕ್ಷಕಃ| ಸ್ನುಕ್-ಗುಡಾ ಉಗ್ರಕಾಣ್ಡಃ| ವರಾದೀನಾಂ ಪ್ರೋಕ್ತಾನಿ ನಾಮಾನಿ| ಮುಷ್ಕಕಾದಿರೇಷ ಗುಲ್ಮಾದಿಜಿತ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಮುಷ್ಕಕಾದಿಗಣಮಾಹ-ಮುಷ್ಕಕೇತ್ಯಾದಿ| ಮುಷ್ಕಕೋಮೋಕ್ಷಕಃ| ದ್ವೀಪೀ-ಚಿತ್ರಿಕಃ|
Adhikarana ವತ್ಸಾಕಾದಿಗಣಃ (೩೩-೩೪) · Śloka ೩೪
ವತ್ಸಕಮೂರ್ವಾಭಾರ್ಙ್ಗೀ- ಕಟುಕಾ ಮರೀಚಂ ಘುಣಪ್ರಿಯಾ ಚ ಗಣ್ಡೀರಮ್| ಏಲಾ ಪಾಠಾಽಜಾಜೀ ಕಟ್ವಙ್ಗಫಲಾಜಮೋದಸಿದ್ಧಾರ್ಥವಚಾಃ||೩೩|| ಜೀರಕಹಿಙ್ಗುವಿಡಙ್ಗಂ ಪಶುಗನ್ಧಾ ಪಞ್ಚಕೋಲಕಂ ಹನ್ತಿ| ಚಲಕಫಮೇದಃಪೀನಸಗುಲ್ಮಜ್ವರಶೂಲದುರ್ನಾಮ್ನಃ||೩೪||
वत्सकमूर्वाभार्ङ्गी- कटुका मरीचं घुणप्रिया च गण्डीरम्| एला पाठाऽजाजी कट्वङ्गफलाजमोदसिद्धार्थवचाः||३३|| जीरकहिङ्गुविडङ्गं पशुगन्धा पञ्चकोलकं हन्ति| चलकफमेदःपीनसगुल्मज्वरशूलदुर्नाम्नः||३४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವತ್ಸಕೋ-ವನತಿಕ್ತಕಃ| ಮೂರ್ವಾ-ಮಧುರಸಾ| ಮರಿಚಂ-ಊಷಣಮ್| ಘುಣಪ್ರಿಯಾ-ಅತಿವಿಷಾ| ಗಣ್ಡೀರಂ-ಸ್ನುಹೀ| ಏಲಾ-ಬಾಲೈಲಾ| ಪಾಠಾ-ಪ್ರಾಚೀನಾ| ಅಜಾಜೀ-ಜೀರಕಃ| ಕಟ್ವಙ್ಗಫಲಂ-ಅರಲುಕಫಲಮ್| ಕೇಚಿತು ಕಟ್ವಙ್ಗಫಲಂ-ತಿನ್ದುಕೀಫಲಮಿತ್ಯಾಹುಃ| ಅಜಮೋದೋ-ದೀಪ್ಯಕಃ| ಸಿದ್ಧಾರ್ಥೋ-ಗೌರಸರ್ಷಪಃ| ಅನ್ಯೇಷಾಂ ನಾಮಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ| "ಗುರ್ವನ್ತಾಷ್ಟಗಣಾಭಾಗಾಽಽರ್ಯಾ ಪೂರ್ವಾರ್ದ್ಧಸದೃಶಶಕಲದ್ವಿತಯಾ| ಆರ್ಯೈರಾರ್ಯಾಗೀತಿಃ ಸಙ್ಗೀತಾ ಸಙ್ಗೀತಗೀತಸಂವಿಧ್ಯೈಃ||" ಪಶುಗನ್ಧಾ-ಅಜಗನ್ಧಾ ಮಕರನ್ತರಾಖ್ಯಾ| ಪಞ್ಚಕೋಲಕಂ-ಪ್ರಾಗುಕ್ತಮ್| ವತ್ಸಕಾದಿರಸೌ ವಾತಾದೀನ್ನಿಹನ್ತಿ| ಆರ್ಯಾ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ವತ್ಸಕಾದಿಗಣಮಾಹ-ವತ್ಸಕೇತ್ಯಾದಿ| ಘುಪ್ರಿಯಾ-ಅತಿವಿಷಾ| ಗಣ್ಡೀರಂ-ಸ್ನಿಹೀ| ಕಟ್ವಙ್ಗಃ-ಟುನ್ಟುಕಃ| ಫಲಂ-ಮದನಫಲಮ್| ಪಶುಗನ್ಧಾ| ಚಲೋ-ವಾಯುಃ|
Adhikarana ವಚಾಹರಿದ್ರಾದಿಗಣೌ (೩೫-೩೬) · Śloka ೩೬
ವಚಾಜಲದದೇವಾಹ್ವನಾಗರಾತಿವಿಷಾಭಯಾಃ| ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಕಲಶೀಕುಟಜೋದ್ಭವಾಃ||೩೫|| ವಚಾಹರಿದ್ರಾದಿಗಣಾವಾಮಾತೀಸಾರನಾಶನೌ| ಮೇದಃಕಫಾಢ್ಯಪವನಸ್ತನ್ಯದೋಷನಿಬರ್ಹಣೌ||೩೬||
वचाजलददेवाह्वनागरातिविषाभयाः| हरिद्राद्वययष्ट्याह्वकलशीकुटजोद्भवाः||३५|| वचाहरिद्रादिगणावामातीसारनाशनौ| मेदःकफाढ्यपवनस्तन्यदोषनिबर्हणौ||३६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ವಚಾ-ಗೋಲೋಮೀ| ಜಲದಃ-ಅಮ್ಬುಧರಃ| ದೇವಾಹ್ವಂ-ಕಿಲಿಮಮ್| ನಾಗರಂ-ವಿಶ್ವಮ್| ಅತಿವಿಷಾ-ಭಙ್ಗುರಾ| ಅಭಯಾ-ಅಮೃತಾ| ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯಂ-ಏಕಾ ಪಿಣ್ಡಾ, ಅಪರಾ ಪಚಮ್ಪಚಾ ದಾರುಹರಿದ್ರಾ| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಂ-ಕ್ಲೀತಿಕಾ| ಕಲಶೀ-ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀ| ಕುಟಜೋದ್ಭವಾಃ-ಇನ್ದ್ರಯವಾಃ| ಏತೌ ವಚಾದಿಹರಿದ್ರಾದಿಗಣಾವಾಮಾತೀಸಾರಘ್ನೌ ಮೇದಃಕಫಾದಿಹರೌ ಚ|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ವಚಾಹರಿದ್ರಾದಿಗಣಾವಾಹ-ವಚೇತ್ಯಾದಿ, ಹರಿದ್ರಾದ್ವಯೇತ್ಯಾದಿ| ಕಲಶೀ-ಪೃಶ್ರ್ನಿಪರ್ಣೀ| ಕಟಜೋದ್ಭವಃ-ಇನ್ದ್ರಯವಃ| ಆಢ್ಯಪವನಃ-ಊರುಸ್ತಮ್ಭಃ|
Adhikarana ಪ್ರಿಯಙ್ಗ್ವಮ್ಬಷ್ಠಾದಿಗಣೌ (೨೧)) · Śloka ೩೯
ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಪುಷ್ಪಾಞ್ಜನಯುಗ್ಮಪದ್ಮಾಃ ಪದ್ಮಾದ್ರಜೋ ಯೋಜನವಲ್ಲ್ಯನನ್ತಾ| ಮಾನದ್ರುಮೋ ಮೋಚರಸಃ ಸಮಙ್ಗಾ ಪುನ್ನಾಗಶೀತಂ ಮದನೀಯಹೇತುಃ||೩೭|| ಅಮ್ಬಷ್ಠಾ ಮಧುಕಂ ನಮಸ್ಕರೀ ನನ್ದೀವೃಕ್ಷಪಲಾಶಕಚ್ಛುರಾಃ| ರೋಧ್ರಂ ಧಾತಕಿಬಿಲ್ವಪೇಶಿಕೇ ಕಟ್ವಙ್ಗಃ ಕಮಲೋದ್ಭವಂ ರಜಃ||೩೮|| ಗಣೌ ಪ್ರಿಯಡ್ಗ್ವಮ್ಬಷ್ಠಾದೀ ಪಕ್ವಾತೀಸಾರನಾಶನೌ| ಸನ್ಧಾನೀಯೌ ಹಿತೌ ಪಿತ್ತೇ ವ್ರಣಾನಾಮಪಿ ರೋಪಣೌ||೩೯||
प्रियङ्गुपुष्पाञ्जनयुग्मपद्माः पद्माद्रजो योजनवल्ल्यनन्ता| मानद्रुमो मोचरसः समङ्गा पुन्नागशीतं मदनीयहेतुः||३७|| अम्बष्ठा मधुकं नमस्करी नन्दीवृक्षपलाशकच्छुराः| रोध्रं धातकिबिल्वपेशिके कट्वङ्गः कमलोद्भवं रजः||३८|| गणौ प्रियड्ग्वम्बष्ठादी पक्वातीसारनाशनौ| सन्धानीयौ हितौ पित्ते व्रणानामपि रोपणौ||३९||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ-ಶ್ಯಾಮಾ| ಪುಷ್ಪಾಞ್ಜನಂ-ರೀತಿಪುಷ್ಪಮ್| ಯುಗ್ಮೇತ್ಯತ್ರಾನುವೃತ್ತಿಕೃತೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧೇನಾಞ್ಜನಮಿತಿ ಸಮ್ಬಧ್ಯತೇ| ತೇನಾಞ್ಜನಯುಗ್ಮಂ-ಏಕಂ ಸ್ರೋತೋಞ್ಜನಮನ್ಯತ್ಸೌವೀರಮಿತ್ಯರ್ಥೋಽವತಿಷ್ಠತೇ| ಪದ್ಮಾ-ಪದ್ಮಚಾರಿಣೀ| ಪದ್ಮಾತ್-ಕಮಲಾತ್, ರಜಃ-ಕೇಸರಮ್| ಯೋಜನವಲ್ಲೀ-ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ| ಅನನ್ತಾ-ಯವಾಸಕಃ| ಮಾನದ್ರುಮಃ-ಶಾಲ್ಮಲೀ| ಮೋಚರಸಃ-ಶಾಲ್ಮಲೀನಿರ್ಯಾಸಃ| ಸಮಙ್ಗಾ-ನಮಸ್ಕಾರೀ ರಕ್ತಮೂಲಾಖ್ಯಾ| ಪುನ್ನಾಗಃ-ತುಙ್ಗೋ ರಕ್ತಕೇಸರಾಖ್ಯಃ| ಶೀತಂ-ಚನ್ದನಮ್| ಮದನೀಯಹೇತುಃ-ಧಾತುಕೀ| ಉಪಜಾತಿವೃತ್ತಮ್| ಅಮ್ಬಷ್ಠಾ-ಪಾಠಾ ಮಯೂರಶಿಖಾಖ್ಯಾ| ಮಧುಕಂ-ಮಧುಯಷ್ಟಿಕಾ| ನಮಸ್ಕರೀ-ಸಮಙ್ಗಾ| ನನ್ದೀವೃಕ್ಷಃ-ಪ್ರರೋಹೀ| ಪಲಾಶಃ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ಕಚ್ಛುರಾ-ಫಣಿಹಾರೀ ಧನ್ವಯವಾಸಕಾಖ್ಯಃ| ಬಿಲ್ವಪೇಶಿಕಾ-ಬಿಲ್ವಮಜ್ಜಾ| ಕಟ್ವಙ್ಗಃ-ಸ್ಯೋನಾಕಃ| ಕಮಲೋದ್ಭವಂ ರಜಃ-ಪದ್ಮರೇಣುಃ| ಏತೌ ಪ್ರಿಯಡ್ಗ್ವಂಬಷ್ಠಾದೀ ಗಣೋ ಪಕ್ವಾತೀಸಾರನಾಶನೌ ಸನ್ಧಾನೀಯೌ ಪಿತ್ತೇ ಹಿತೌ ವ್ರಣರೋಪಣೌ ಚ| "ಮ್ಸೋ ಜ್ಗೌ ಶುದ್ಧವಿರಾಡಿತಂ ಮತಮ್" (ವೃತ್ತರತ್ನಾಕರೇ ಅ. ೩|೨೧)|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಪ್ರಿಯಡೂಗ್ವಮ್ಬಷ್ಠಾಗಣಾವಾಹ-ಪ್ರಿಯಙಿಗ್ವತ್ಯಾದಿ, ಅಮ್ಬಷ್ಠೇತ್ಯಾದಿ| ಪುಷ್ಪಂ-[ಉಷ್ಪಾಞ್ಜನಮ್| ಅಞ್ಜನಯುಗ್ಮಂ-ಸ್ತ್ರೋತೋಞ್ಜನಂ ರಸಾಞ್ಜನಂ ಚ| ಪದ್ಮಾ_ಭಾರ್ಙೀ| ಪದ್ಮಾದ್ರಜಃ-ಪದ್ಮಕೇಶರಮ್| ಯೋಜನವಲ್ಲೀ-ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ| ಅನನ್ತಾ-ದುರಾಲಭಾ| ಮಾನದ್ರುಮಃ-ಶಾಲ್ಮಲೀವೃಕ್ಷಃ, ಮೋಚರಸಃ-ತನ್ನಿರ್ಯಾಸಃ| ಸಮಙ್ಗಾ-ಲಜ್ಜಿಕಾ| ಪುನ್ನಾಮ-ಪುನ್ನಾಗಮ್| ಶೀತಂ-ಚನ್ದನಮ್| ಮದನೀಯಹೇತುಃ-ಧಾತಕೀ| ಅಮ್ಬಷ್ಠಾ-ಮಯೂರಶಿಖಾ| ನಮಸ್ಕರೀ-ಲಜ್ಜಿಕಾ| ಬಿಲ್ವಪೇಶಿಕಾ-ಶುಷ್ಕಬಿಲ್ವಪೇಶಿಕಾ| ಸನ್ಧಾನೀಯೌ-ಭನ್ಗಸನ್ಧಾನಜನನೌ|
Adhikarana ಮುಸ್ತಾದಿಗಣಃ (೪೦) · Śloka ೪೦
ಮುಸ್ತಾವಚಾಗ್ನಿದ್ವಿನಿಶಾದ್ವಿತಿಕ್ತಾ- ಭಲ್ಲಾತಪಾಠಾತ್ರಿಫಲಾವಿಷಾಖ್ಯಾಃ| ಕುಷ್ಠಂ ತ್ರುಟೀ ಹೈಮವತೀ ಚ ಯೋನಿ- ಸ್ತನ್ಯಾಮಯಘ್ನಾ ಮಲಪಾಚನಾಶ್ಚ||೪೦||
मुस्तावचाग्निद्विनिशाद्वितिक्ता- भल्लातपाठात्रिफलाविषाख्याः| कुष्ठं त्रुटी हैमवती च योनि- स्तन्यामयघ्ना मलपाचनाश्च||४०||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಮುಸ್ತಾ-ಗಾಙ್ಗೇಯೀ| ತಿಕ್ತಾದ್ವಯಂ-ಏಕಾ ಕಟುಕಾಽನ್ಯಾ ಕಾಕತಿಕ್ತಾ| ವಿಷಾಖ್ಯಾ-ಶುಕ್ಲಕನ್ದಾ| ಹೈಮವತೀ-ಶ್ವೇತವಚಾ| ಏತೇ ಯೋನ್ಯಾಮಯಘ್ನಾಃ ಸ್ತನ್ಯಾಮಯಘ್ನಾ ಮಲಪಾಚನಾಶ್ಚ| "ತೌ ಜೋ ಗುರು ಚೇದ್ಭವತೀನ್ದ್ರವಜ್ರಾ|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಮುಸ್ತಾದಿಗಣಮಾಹ-ಮುಸ್ತೇತ್ಯಾದಿ| ದ್ವಿತಿಕ್ತಾ-ಕಟುಕಾ ಕರಞ್ಜಿಕಾ ಚ| ಹೈಮವತೀ-ಶ್ವೇತವಚಾ|
Adhikarana ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಗಣಃ (೪೧-೪೨) · Śloka ೪೨
ನ್ಯಗ್ರೋಧಪಿಪ್ಪಲಸದಾಫಲರೋಧ್ರಯುಗ್ಮಂ ಜಮ್ಬೂದ್ವಯಾರ್ಜುನಕಪೀತನಸೋಮವಲ್ಕಾಃ| ಪ್ಲಕ್ಷಾಮ್ರವಞ್ಜುಲಪಿಯಾಲಪಲಾಶನನ್ದೀ- ಕೋಲೀಕದಮ್ಬವಿರಲಾಮಧುಕಂ ಮಧೂಕಮ್||೪೧|| ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿರ್ಗಣೋ ವ್ರಣ್ಯಃ ಸಙ್ಗ್ರಾಹೀ ಭಗ್ನಸಾಧನಃ| ಮೇದಃಪಿತ್ತಾಸ್ರತೃಡ್ದಾಹಯೋನಿರೋಗನಿಬರ್ಹಣಃ||೪೨||
न्यग्रोधपिप्पलसदाफलरोध्रयुग्मं जम्बूद्वयार्जुनकपीतनसोमवल्काः| प्लक्षाम्रवञ्जुलपियालपलाशनन्दी- कोलीकदम्बविरलामधुकं मधूकम्||४१|| न्यग्रोधादिर्गणो व्रण्यः सङ्ग्राही भग्नसाधनः| मेदःपित्तास्रतृड्दाहयोनिरोगनिबर्हणः||४२||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ನ್ಯಗ್ರೋಧೋ-ವಟಃ| ಪಿಪ್ಪಲಃ-ಆಶ್ವತ್ಥಃ| ಸದಾಫಲಃ-ಉದುಮ್ಬರಃ| ಜಮ್ಬೂದ್ವಯಂ-ಏಕಾ ರಾಜಜಮ್ಬೂರ್ಬೃಹತ್ಫಲಾಽನ್ಯಾ ಹ್ರಸ್ವಫಲಾ ಕಾಕಜಮ್ಬೂಃ| ಅರ್ಜುನಃ-ಪಾರ್ಥಃ| ಕಪೀತನಃ-ಕಪಿಚೂಡೋ ವಾನೀರಾಖ್ಯಃ| ಸೋಮವಲ್ಕಃ-ಶ್ವೇತಸಾರಃ ಖದಿರಃ| ಪ್ಲಕ್ಷಃ-ಶೃಙ್ಗೀ ಪ್ಲವಾಖ್ಯಃ| ಆಮ್ರಃ-ಚೂತಃ| ವಞ್ಜುಲೋ-ವೇತಸಃ| ಪಿಯಾಲೋ-ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸಪ್ರಿಯಃ ಖರಸ್ಕನ್ಧಾಖ್ಯಃ| ನನ್ದೀ-ಜಯವೃಕ್ಷಃ| ಕೋಲೀ-ಬದರೀ| ವಿರಲಾ-ತಿನ್ದುಕೀ| ಮಧುಕಂ-ಯಷ್ಟೀ| ಮಧೂಕಂ-ಮಧೂಕಪುಷ್ಪಮ್| ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿರಯಂ ಸಙ್ಗ್ರಹಣಾದಿಗುಣಯುಕ್ತಃ| ವಸನ್ತತಿಲಕಾವೃತ್ತಮ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದಿಗಣಮಾಹ-ನ್ಯಗ್ರೋಧೇತ್ಯಾದಿ| ಸದಾಫಲಃ-ಉದ್ರುಮ್ಬರಃ| ಜಮ್ಬೂದ್ವಯಂ-ಜಮ್ಬೂ ರಾಜಜಮ್ಬೂಶ್ಚ| ಕಪೀತನಃ-ಆಮ್ರಾತಕಃ| ಸೋಮವಲ್ಕಃ-ಕಟ್ಫಲಃ| ಪಿಯಾಲಃ-ಚಾರಃ| ನನ್ದೀ-ನನ್ದೀವೃಕ್ಷಃ| ಕೋಲೀ-ಬದರೀ| ವಿರಲಾ-ತಿನ್ದುಕೀ| ಭಗ್ರಸಾಧನೋ-ಭನ್ಗಸಧಾನಕೃತ್|
Adhikarana ಏಲಾದಿಗಣಃ (೪೩-೪೪) · Śloka ೪೪
ಏಲಾಯುಗ್ಮತುರುಷ್ಕಕುಷ್ಠಫಲಿನೀಮಾಂಸೀಜಲಧ್ಯಾಮಕಂ ಸ್ಪೃಕ್ಕಾಚೋರಕಚೋಚಪತ್ರತಗರಸ್ಥೌಣೇಯಜಾತೀರಸಾಃ| ಶುಕ್ತಿರ್ವ್ಯಾಘ್ರನಖೋಽಮರಾಹ್ವಮಗುರುಃ ಶ್ರೀವಾಸಕಃ ಕುಙ್ಕುಮಂ ಚಣ್ಡಾಗುಗ್ಗುಲುದೇವಧೂಪಖಪುರಾಃ ಪುನ್ನಾಗನಾಗಾಹ್ವಯಮ್||೪೩|| ಏಲಾದಿಕೋ ವಾತಕಫೌ ವಿಷಂ ಚ ವಿನಿಯಚ್ಛತಿ| ವರ್ಣಪ್ರಸಾದನಃ ಕಣ್ಡೂಪಿಟಿಕಾಕೋಠನಾಶನಃ||೪೪||
एलायुग्मतुरुष्ककुष्ठफलिनीमांसीजलध्यामकं स्पृक्काचोरकचोचपत्रतगरस्थौणेयजातीरसाः| शुक्तिर्व्याघ्रनखोऽमराह्वमगुरुः श्रीवासकः कुङ्कुमं चण्डागुग्गुलुदेवधूपखपुराः पुन्नागनागाह्वयम्||४३|| एलादिको वातकफौ विषं च विनियच्छति| वर्णप्रसादनः कण्डूपिटिकाकोठनाशनः||४४||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಏಲಾಯುಗ್ಮಂ-ಸೂಕ್ಷ್ಮೈಲಾ ಸ್ಥೂಲೈಲಾ ಚ| ತುರುಷ್ಕಃ-ಕೃತ್ರಿಮೋ ನಿರ್ಯಾಸವಿಶೇಷಃ| ಕುಷ್ಠಂ-ಗದಃ| ಫಲಿನೀ-ಗನ್ಧಪ್ರಿಯಙ್ಗುಃ| ಮಾಂಸೀ-ನಲದಮ್| ಜಲಂ-ಹ್ರೀಬೇರಮ್| ಧ್ಯಾಮಕಂ-ದೇವದಗ್ಧಕಮ್| ಸ್ಪೃಕ್ಕಾ-ದೇವೀ| ಚೋರಕೋ-ಗ್ರನ್ಥಿಪರ್ಣಃ| ಚೋಚಂ-ತ್ವಕ್| ಪತ್ರಂ-ತಮಾಲಪತ್ರಮ್| ತಗರಂ-ವಕ್ರಮ್| ಸ್ಥೌಣೇಯಂ-ತೈಲಪೀತಕಮ್| ಜಾತಿರಸೋ-ಬೋಲಃ| ಶುಕ್ತಿಃ-ನಖಃ| ವ್ಯಾಘ್ರನಖಃ-ಸಮುದ್ರಜಃ| ಅಮರಾಹ್ವಂ-ದೇವದಾರು| ಅಗುರುಃ-ಪ್ರಸಿದ್ಧಃ| ಶ್ರೀವಾಸಕಃ-ಚೀಡಾ ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಾಖ್ಯಃ| ಕುಙ್ಕುಮಂ-ಬಾಹ್ಲೀಕಮ್| ಚಣ್ಡಾ-ಕೋಪನಾ| ಗುಗ್ಗುಲುಃ-ಪುರಃ| ದೇವಧೂಪಃ-ಸರ್ಜರಸಃ| ಖಪುರಃ-ಕುನ್ದುರುಕಃ| ಪುನ್ನಾಗೋ-ರಕ್ತಕೇಸರಃ| ನಾಗಾಹ್ವಯಂ-ನಾಗಕೇಸರಮ್| ಏಲಾದಿರಯಂ ವಾತಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| ತಥಾ, ವರ್ಣಪ್ರಸನ್ನತ್ವಕೃತ್ ಕಣ್ಡ್ವಾದಿಹೃಚ್ಚ| "ಮ್ಸೌ ಜ್ಸೌ ತೌ ಗುರುಕಂ ಚ ಸೂರ್ಯತುರಗೈಃ ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತಮ್|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಏಲಾದಿಗಣಮಾಹ-ಏಲಾಯುಗ್ಮೇತ್ಯಾದಿ| ತುರುಷ್ಕಃ-ಸಿಹ್ಲಕಃ| ಧ್ಯಾಮಕಂ-ರೋಹಿಷಮ್| ಚೋರಕೋ-ಗ್ರನ್ಥಿಪರ್ಣಃ| ಚೋಚಂ-ತ್ವಚಮ್| ಪತ್ರಂ-ಪತ್ರಕಮ್| ಜಾತೀರಸೋ-ಬೋಲಃ| ಶುಕ್ತಿಃ-ನಖಮ್| ವ್ಯಾಧ್ರನಖಃ-ತದ್ಭೇದಃ| ಶ್ರೀವಾಸಕಃ-ಸರಲನಿರ್ಯಾಸಃ| ದೇವಧೂಪೋ-ರಾಲಃ| ಖಪುರಃ-ಸಲ್ಲಕೀನಿರ್ಯಾಸಃ| ನಾಗಾಹ್ವಯಂ-ನಾಗಕೇಶಮ್|
Adhikarana ಶ್ಯಾಮಾದಿಗಣಃ (೪೫) · Śloka ೪೫
ಶ್ಯಾಮಾದನ್ತೀದ್ರವನ್ತೀಕ್ರಮುಕಕುಟರಣಾ- ಶಙ್ಖಿನೀಚರ್ಮಸಾಹ್ವಾ- ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀಗವಾಕ್ಷೀಶಿಖರಿರಜನಕ- ಚ್ಛಿನ್ನರೋಹಾಕರಞ್ಜಾಃ| ಬಸ್ತಾನ್ತ್ರೀ ವ್ಯಾಧಿಘಾತೋ ಬಹಲಬಹುರಸ- ಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣವೃಕ್ಷಾತ್ ಫಲಾನಿ ಶ್ಯಾಮಾದ್ಯೋ ಹನ್ತಿ ಗುಲ್ಮಂ ವಿಷಮರುಚಿಕಫೌ ಹೃದ್ರುಜಂ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಮ್||೪೫||
श्यामादन्तीद्रवन्तीक्रमुककुटरणा- शङ्खिनीचर्मसाह्वा- स्वर्णक्षीरीगवाक्षीशिखरिरजनक- च्छिन्नरोहाकरञ्जाः| बस्तान्त्री व्याधिघातो बहलबहुरस- स्तीक्ष्णवृक्षात् फलानि श्यामाद्यो हन्ति गुल्मं विषमरुचिकफौ हृद्रुजं मूत्रकृच्छ्रम्||४५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಶ್ಯಾಮಾ-ಮಾಲವಿಕಾ ತ್ರಿವೃತ್ ಮಸೂರವಿದಲಾಖ್ಯಾ| ದನ್ತೀ-ಮುಕೂಲಕಶ್ಚಿತ್ರಾಖ್ಯಃ| ದ್ರವನ್ತೀ-ಉನ್ದುರಕರ್ಣಿಕಾ| ಕ್ರಮುಕಃ-ಪಟ್ಟಿಕಾರೋಧ್ರಃ| ಕುಟರಣಾ-ಶುಕ್ಲಾ ತ್ರಿವೃತ್| ಶಙ್ಖಿನೀ-ಯವತಿಕ್ತಾ| ಚರ್ಮಸಾಹ್ವಾ-ಸಾತಲಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮೀತ್ಯನ್ಯೇ| ಸ್ವರ್ಣಕ್ಷೀರೀ-ಕಙ್ಕುಷ್ಠಮ್| ಗವಾಕ್ಷೀ-ಗವಾದನೀ ಸ್ಥಾಣುಕರ್ಣೀಸಂಜ್ಞಾ, ಇನ್ದ್ರವಾರುಣೀತ್ಯನ್ಯೇ| ಶಿಖರೀ-ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ| ರಜನಕಃ-ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಃ| ಛಿನ್ನರೋಹಾ-ಅಮೃತವಲ್ಲೀ| ಕರಞ್ಜಃ-ಕೈಡರ್ಯಃ| ಬಸ್ತಾನ್ತ್ರೀ-ವೃಷಗನ್ಧಾ| ವ್ಯಾಧಿಘಾತಃ- ಕೃತಮಾಲಃ| ಬಹುಲೋ-ಬಹುಫಲಃ| ಬಹುರಸಃ-ಇಕ್ಷುಃ| ತೀಕ್ಷ್ಣವೃಕ್ಷಾತ್-ಪೀಲೋಃ ಫಲಾನಿ| ಶ್ಯಾಮಾದಿರೇಷ ಗುಲ್ಮಾದೀನ್ ಹನ್ತಿ| [ಅತ್ರ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಾದಿಃ ಪ್ರಸಿದ್ಧತ್ವಾನ್ನೋಕ್ತಃ| ] "ಮ್ರೌ ಭ್ರೌ ಯಾಶ್ಚ ತ್ರಯಃ ಸ್ಯುಃ ಸ್ವರಮುನಿತುರಗೈಃ ಸ್ರಗ್ಧರಾಸ್ಯಾದ್ವಿರಾಮೈಃ|"
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಶ್ಯಾಮಾದಿಗಣಮಾಹ-ಶ್ಯಾಮೇತ್ಯಾದಿ| ಶ್ಯಾಮಾ-ಕೃಷ್ಣಮೂಲಾ ನ್ನಿವೃತ್| ದ್ರವನ್ತೀ-ಚೀರಿತಪತ್ರಾ ದನ್ತೀಭೇದಃ| ಕ್ರಸುಕಃ-ಪೂರಾಃ| ಕುಠರಣಾ-ಅರುಣಮೂಲಾ ತ್ರಿವ್ಱ್ತ್| ಚರ್ಮಸಾಹ್ವಾ-ಸತ್ಪಲಾ| ಶಿಖರೀ-ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ| ರಜನಕಃ-ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಃ| ಛಿನ್ನರೋಹಾ-ಗುಡೂಚೀ| ಯಸ್ತಾನ್ತ್ರೀ-ವೃದ್ಧದಾರುಕಃ| ವ್ಯಾಧಿಧಾತಃ-ಆರಗ್ವದಃ| ಬಹಲಃ-ಶಿಗ್ರುಃ| ಬಹುರಸಃ-ಇಕ್ಷುಃ| ತೀಕ್ಷ್ಣವೃಕ್ಷಃ-ಪೀಲುಃ, ಸಸ್ಯ ಫಲಾನಿ|
Adhikarana ಇತಿ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದ್ಗಣಾಃ (೪೬) · Śloka ೪೬
ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಿತಿ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ವರ್ಗಾಸ್ತೇಷು ತ್ವಲಾಭತಃ| ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ತದ್ವಿಧಮನ್ಯಚ್ಚ ದ್ರವ್ಯಂ ಜಹ್ಯಾದಯೌಗಿಕಮ್||೪೬||
त्रयस्त्रिंशदिति प्रोक्ता वर्गास्तेषु त्वलाभतः| युञ्ज्यात्तद्विधमन्यच्च द्रव्यं जह्यादयौगिकम्||४६||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಇತಿ-ಏವಂ ಪ್ರಕಾರೇಣ, ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ಸಙ್ಖ್ಯಾ ವರ್ಗಾಃ ಕಥಿತಾಃ| ಅತ್ರ ಸಙ್ಖ್ಯೋಪಾದಾನಮೇಷಾಂ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯಖ್ಯಾಪನಾರ್ಥಮ್| ಅನ್ಯೇಽಪ್ಯೇವಂಪ್ರಕಾರಾಃ ಸನ್ತಿ, ಏತೇ ತು ಪ್ರಧಾನಾ ಇತ್ಯರ್ಥಃ| ಸುಖಸ್ಮರಣಾರ್ಥಂ ಚ ಸಙ್ಖ್ಯಾವಚನಮ್| ಏಷು ಚ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶತ್ಸು ವರ್ಗೇಷ್ವಲಾಭತಃ-ಅಲಾಭೇ ಸತಿ, ತದ್ವಿಧಂ-ರಸವೀರ್ಯಪಾಕೈಸ್ತುಲ್ಯಂ, ದ್ರವ್ಯಮನ್ಯತ್-ಅನುಕ್ತಮಪಿ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| ನ ಕೇವಲಮೇತಾವದೇವ ವಿಧೇಯಮಿತ್ಯಾಹ-ಜಹ್ಯಾದಯೌಗಿಕಮ್,-ನ ಕೇವಲಮೇಷು ವರ್ಗೇಷು ತದ್ದ್ರವ್ಯಲಾಭೇ ಯಥಾಲಾಭಮನ್ಯತ್ತದ್ವಿಧಂ ದ್ರವ್ಯಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್, ಯಾವದಯೌಗಿಕಂ ಯತ್ ದ್ರವ್ಯಂ ತಚ್ಚ ತ್ಯಜೇತ್| ದೋಷರೋಗಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಪುರುಷಸ್ಯಾಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇ ವಯಸಿ ವಾ ಅಯಮೇವ ಗಣಃ ಪ್ರಶಸ್ತಃ, ತದಾ ತತ್ಸಮಸ್ತಗಣದ್ರವ್ಯಲಾಭೇ ತದ್ವಿಧಮೇಕಂ ದ್ರವ್ಯಂ ದ್ವೇ ವಾ ಬಹೂನಿ ವಾ ದ್ರವ್ಯಾಣಿ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಪ್ರಯೋಜ್ಯ ಏವ, ನ ಸಮಸ್ತದ್ರವ್ಯಾಪೇಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯೇತಿ| ತಥಾ ಚ ಸುಶ್ರುತಃ (ಸು. ಅ. ೩೮|೮೨) - "ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ದೋಷಭೇದಾಂಶ್ಚ ಗಣಾನ್ ಭಿನ್ನಾನ್ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಪೃಥಙ್ಮಿಶ್ರಾನ್ ಸಮಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಗಣಾನ್ ವಾ ವ್ಯಸ್ತಸಂಹತಾನ್||" ಇತಿ| ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಿತಿ "ತ್ರೇಸ್ತ್ರಯಶ್ಚ" ಇತಿ ತ್ರಯಸಾದೇಶಃ| ಅಯೌಗಿಕಮಿತಿ ಅಯೋಗಾಯ ಪ್ರಭವತೀತ್ಯರ್ಥಃ| ಯೋಗಾದ್ಯಚ್ಚೇತಿ ಠಞ್|
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಉಪಸಂಹರತಿ-ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಿತಿ| ಏತೇ ಗಣಾ ನ ಯಾವದುಕ್ತಾ ಗ್ರಾಹ್ಯಾಃ| ಕಿಂ ತರ್ಹಿ ? ಊಹಾಪೋಹಯೋಗ್ಯಾಃ, ಇತ್ಯಾಹ-ತೇಷು ತ್ವಲಾಭತ ಇತಿ| ದೇಶತಃ ಕಾಲತೋ ವಾ ಕಸ್ಯಚಿದ್ದ್ರವ್ಯಸ್ಯಾಲಾಭೇ ತತ್ಸದ್ದಶಗುಣಮನ್ಯತ್-ಅನುಕ್ತಮಪಿ ಯೌಗಿಕಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್| ಉಕ್ತಮಪ್ಯೌಷಧಮಯೌಗಿಕಂ ಜಹ್ಯಾತ್| ದೇಶಕಾಲಾವಸ್ಥಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಉಚಿತಂ-ಯೌಗಿಕಮ್, ಅನುಚಿತಂ-ಅಯೌಗಿಕಮ್| ಯಥಾಲಾಭಪ್ರಯೋಗೋಽಪಿ ಸುಶ್ರುತೇನೋಕ್ತಃ (ಸೂ. ಅ. ೬೭|೬೪) - "ಸಮಸ್ತಂ ವರ್ಗಮರ್ದ್ಧ ವಾ ಯಥಾಲಾಭಮಥಾಪಿ ವಾ| ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಭಿಷಕ್ ಪ್ರಾಜ್ಞೋ ಯಥೋದ್ವಿಷ್ಟೇಷು ಕರ್ಮಸು||' ಇತಿ|
Adhikarana ತೇಷು ಕಸ್ಯಚಿದ್ರವ್ಯಸ್ಯಾಲಾಭೇ ತದ್ವಿಧಮನ್ಯದ್ಯೋಜ್ಯಮ್, ಏತೇ ವರ್ಗಾಃ ಸರ್ವಕಲ್ಪಯೋಗ್ಯಾಶ್ಚ (೧೫) · Śloka ೧೫
ಏತೇ ವರ್ಗಾ ದೋಷದೂಷ್ಯಾದ್ಯಪೇಕ್ಷ್ಯ ಕಲ್ಕಕ್ಕಾಥಸ್ನೇಹಲೇಹಾದಿಯುಕ್ತಾಃ| ಪಾನೇ ನಸ್ಯೇಽನ್ವಾಸನೇಽನ್ತರ್ಬಹಿರ್ವಾ ಲೇಪಾಭ್ಯಙ್ಗೈರ್ಘ್ನನ್ತಿ ರೋಗಾನ್ ಸುಕೃಚ್ಛ್ರಾನ್||೪೭|| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಶೋಧನಾದಿಗಣಸಙ್ಗ್ರಹೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೧೫||
एते वर्गा दोषदूष्याद्यपेक्ष्य कल्कक्काथस्नेहलेहादियुक्ताः| पाने नस्येऽन्वासनेऽन्तर्बहिर्वा लेपाभ्यङ्गैर्घ्नन्ति रोगान् सुकृच्छ्रान्||४७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शोधनादिगणसङ्ग्रहो नाम पञ्चदशोऽध्यायः||१५||
🔊 Audio coming soon
ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಸ೦-ಏತೇ-ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾಃ, ವರ್ಗಾ ದೋಷದೂಷ್ಯವಯೋಬಲಾದೀನ್ಯಪೇಕ್ಷ್ಯವಿಕಲ್ಪ್ಯ, ಕಲ್ಕಾದಿಯುಕ್ತಾಃ ಸುಕೃಚ್ಛ್ರಾನ್ ರೋಗಾನ್-ಆಮಯಾನ್ ಘ್ನನ್ತಿ| ಯುಕ್ತಾ ಇತ್ಯತ್ರಾನ್ತರ್ಭಾವಿತಣ್ಯರ್ಥೋ ಯುಜಿಃ| ತತಃ ಕಲ್ಕಾದಿಷು ವೈದ್ಯೇನ ಯೋಜಿತಾ ಇತ್ಯರ್ಥೋಽವತಿಷ್ಠತೇ| ಆದಿಶಬ್ದೇನ ಫಾಣ್ಟಶೀತಕಷಾಯಾದಿಪರಿಗ್ರಹಃ| ಕಥಮೇತೇ ಘ್ನನ್ತಿ ? ಇತಿ ಪ್ರಕಾರಂ ಯುಕ್ತ್ಯಾಽಽಹ-ಪಾನ ಇತ್ಯಾದಿ| ಪಾನೇ-ಪಾನಾದ್ಯುಪಯೋಗೇ ಸತಿ| ಲೇಪಾಭ್ಯಙ್ಗೈರಿತಿ ಬಹುವಚನೇನ ಲೇಪಾಭ್ಯಙ್ಗಸ್ರಾನಾದಿಭಿಶ್ಚೇತಿ ಯೋಜ್ಯಮ್| ಶಾಲಿನೀವೃತ್ತಮ್| ಇತಿ ಶ್ರೀಮೃಗಾಙ್ಕದತ್ತಪುತ್ರಶ್ರೀಮದರುಣದತ್ತವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಟೀಕಾಯಾಂ ಸರ್ವಾಙ್ಗಸುನ್ದರಾಖ್ಯಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಶೋಧನಾದಿಗಣಸಙ್ಗ್ರಹಾಧ್ಯಾಯಃ ಪಞ್ಚದಶಃ ಸಮಾಪ್ತಃ|| ೧೫||
ಆಯುರ್ವೇದರಸಾಯನಮ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾ ( ಕೃತ)
ಆ೦ ರ೦- ಏತೇ ವರ್ಗಾಃ ಸರ್ವಕಲ್ಪಯೋಗ್ಯಾಶ್ಚೇತ್ಯಾಹ-ಏತೇ ವರ್ಗಾ ಇತಿ| ದೋಷಾದ್ಯಪೇಕ್ಷಯಾ ಕಲ್ಕಾದೀನಾಮನ್ಯತಮೇನ ಕಲ್ಪೇನ, ಪಾನಾದೀನಾಮನ್ಯತಮೇನಾನ್ತಃಪ್ರಯೋಗೇಣ, ಲೇಪಾದೀನಾಮನ್ಯತಮೇನ ಬಹಿಃಪ್ರಯೋಗೇಣ ವಾ, ದುಃಸಾಧ್ಯಾನಪಿ ರೋಗಾನ್ ನ್ಧನ್ತಿ| ಅಥಾಗ್ರ್ಯಸಙ್ಗ್ರಹಃಸಙ್ಗ್ರಹೇ (ಸೂ. ಅ. ೧೩) - " ಶ್ರೇಷ್ಠಮುದಕಮಾಶ್ವಾಸನಸ್ತಮ್ಭನಕ್ಲೇದನಾನಾಮ್| ೧| ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಣಸಂಜ್ಞಾಪ್ರದಾನಹೇತೂನಾಮ್| ೨| ಅಗ್ನಿರಾಮಸ್ತಮ್ಭಶೀರಶೂಲೋದ್ವೇಷ್ಟಕಮ್ಪಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೩| ಸ್ನಾನಂ ಸುರಾ ಚ ಶ್ರಮಹರಾಣಾಮ್| ೪| ಕ್ಷೀರಂ ಜೀವನೀಯಾನಾಮ್| ೫| ಮಾಂಸಂ ಬೃಂಹಣೀಯಾನಾಮ್| ೬| [ಇರ್ಷಶ್ಚ ] ಪ್ರೀಣನಾನಾಮ್| ೭| ಲವಣಮನ್ನದ್ರವ್ಯರುಚಿಕರಾಣಾಮ್| ೮| ತಿನ್ದುಕಮನನ್ನದ್ರವ್ಯರುಚಿಕರಾಣಾಮ್| ೯| ಅಮ್ಲಂ ಹೃದ್ಯಾನಾಮ್| ೧೦| ಕುಕ್ಕುಟೋ ಬಲ್ಯಾನಾಮ್| ೧೧| ತೈಲಂ ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೧೨| ಸರ್ಪಿರ್ವಾತಪಿರ್ರಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೧೩| ಮಧು ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೧೪| ಸ್ವೇದೋ ಮಾರ್ದವಕರಾಣಾಮ್| ೧೫| ವ್ಯಾಯಾಮಃ ಸ್ತೈರ್ಯಕರಾಣಾಮ್| ೧೬| ಕ್ಷಾರಃ ಪುಂಸ್ತ್ವೋಪಧಾತಿನಾಮ್| ೧೭| ಆಮಂ ಕಪಿತ್ಥಮಕಣ್ಠ್ಯಾನಾಮ್| ೧೮| ಆವಿಕಂ ಸರ್ಪಿರಹೃದ್ಯಾನಾಮ್| ೧೯| ಮಾಹಿಷಂ ಕ್ಷೀರಂ ಸ್ವನ್ಪಜನನಾನಾಮ್| ೨೦| ಮನ್ದಕಂ ದಧಿ ಅಭಿಷ್ಯನ್ದಕರಾಣಾಮ್| ೨೧| ಇಕ್ಷುರ್ನೂತ್ರಜನನಾನಾಮ್| ೨೨| ಯವಾಃ ಪುರೀಷಜನನಾನಾಮ್| ೨೩| ಜಾಮ್ಬವಂ ವಾತಜನನಾನಾಮ್| ೨೪| ಕುಲತ್ಥಾ ಅಮ್ಲಪಿತ್ತಜನನಾನಾಮ್| ೨೫| ಮಾಷಾಃ ಶಷ್ಕುಲ್ಯೋಽವಿಕ್ಷೀರಂ ಚ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತಜನನಾನಾಮ್| ೨೬| ದುರಾಲಭಾ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮೋಪಸಮನಾನಾಮ್| ೨೭| ಉಪವಾಸೋ ಜ್ವರಹರಾಣಾಮ್| ೨೮| ವೃಷೋ ರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೨೯| ಕಣ್ಟಕಾರಿಕಾ ಕಾಸನ್ಧಾನಾಮ್| ೩೦ ಲಾಕ್ಷಾ ಸದ್ಯಃಕ್ಷತನ್ಧಾನಾಮ್| ೩೧ ನಾಗಬಲಾಭ್ಯಾಸಃ ಕ್ಷಯಕ್ಷತನ್ಧಾನಾಮ್| ೩೨ ಪುಷ್ಕರಮೂಲಂ ಹಿಕ್ಕಾಶ್ವಾಸಕಾಸಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಾರುಚಿಹಾರಾಣಾಮ್|| ೩೩| ಅಜಾಪಯಃ ಶೋಷನ್ಧಸ್ತನ್ಯಕರರಕ್ತಸಙ್ಗ್ರಹಣಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್|| ೩೪| ಮೃದ್ಭೃಷ್ಟಲೋಷ್ಟಪ್ರಸಾದಶ್ಚಛರ್ದಿತೃಷ್ಣಾತಿಯೋಗಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೩೫| ಅರುಷ್ಕರಶ್ಚಿತ್ರಕಮೂಲಂ ಚ ಶುಷ್ಕಾರ್ಶಃ ಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೩೬| ಕುಟಜೋ ರಕ್ತಾರ್ಶಃಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೩೭| ಲಾಜಾಶ್ಚ್ಛರ್ದಿನ್ಧಾನಾಮ್| ೩೭| ಯಾವಶೂಕಃ ಸ್ತ್ರಂಸನೀಯಪಾಚನೀಯಾರ್ಶೋನ್ಧಾನಾಮ್| ೩೯| ತಕ್ರಾಭ್ಯಾಸೋಽರ್ಶಃಶ್ವಯಥುಗ್ರಹಣೀದೋಶಧೃತವ್ಯಾಪತ್ಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೪೦| ಕ್ರವ್ಯಾನ್ಮಾಂಸಾಭ್ಯಾಸೋಽರ್ಶಃ ಶೋಷಗ್ರಹನೀದೋಷನ್ಧಾನಾಮ್| ೪೧| ಮುಸ್ತಂ ಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯದೀಪನೀಯಪಾಚನೀಯಾನಾಮ್| ೪೨| ಅತಿವಿಷಾ ಪಾಚನೀಯಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯಸರ್ವದೋಷಹರಾಣಾಮ್| ೪೩ ಬಿಲ್ವಂ ಶೋಣಿತಪಿತ್ತಾತಿವೇಗಪ್ರಶಮನೀಯಾನಾಮ್| ೪೫| ಉದೀಚ್ಯಂ ನಿರ್ವಾಪಣದೀಪನೀಯಚ್ಛರ್ದ್ಯತೀಸಾರಹರಾಣಾಮ್| ೪೬| ಕಟ್ವಙ್ಗಂ ಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯದೀಪನೀಯಾನಾಮ್| ೪೭| ಕುಟಜತ್ವಕ್ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪಿತ್ತ್ರಕ್ತಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯೋಪಶೋಷಣೀಯಾನಾಮ್| ೪೮| ಉತ್ಪಲಕುಮುದಕಿಞ್ಜಲ್ಕೋಽನನ್ತಾ ಚ ಸಙ್ಗ್ರಹಣಿಯರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೪೯| ಕಾಶ್ಮರ್ಯಫಲಂ ರಕ್ತಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯರಕ್ತಪಿತ್ತಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೫೦| ಪೃಸ್ನಿಪರ್ಣೀ ರಕ್ತಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯದೀಪನೀಯಪಾಚನೀಯವಾತಹರವೃಷ್ಯಾಣಾಮ್| ೫೧| ಶಾಲಿಪರ್ಣೀ ವೃಷ್ಯಸರ್ವದೋಷಹರಾಣಾಮ್| ೫೨| ಬಲಾ ಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯಬಲ್ಯವಾತಹರಾಣಾಮ್| ೫೩| ಪಿಪ್ಪಲೀಮೂಲಂ ದೀಪನೀಯಾನಾಹಹರಾಣಾಮ್| ೫೪| ವಿತ್ರಕಮೂಲಂ ದೀಪನೀಯಗುದಶೋಫಶೂಲಹರಾಣಾಮ್|| ೫೫|| ಯೋಕ್ಷುರಕೋ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಾನಿಲಹರಾಣಾಮ್|೫೬| ಹರಿದ್ರಾ ಪ್ರಮೇಹಹರಾಣಾಮ್| ೫೭| ರಕ್ತಾವಸೇಕೋ ವಿದ್ರಧಿವೀಸರ್ಪಪಿಟಿಕಾಗಣ್ಡಮಾಲಾಮಯಹರಾಣಾಮ್| ೫೮| ಏರಣ್ಡತೈಲಾಮ್ಯಾಸೋ ವರ್ಧ್ಮಗುಲ್ಮಶೂಲಹರಾಣಾಮ್| ೫೯| ಲಶುನೋ ಗುಲ್ಮಾನಿಲಹರಾಣಾಮ್| ೬೦| ಹಿಙ್ಗುನಿರ್ಯಾಸಶ್ಚಛೇದನೀಯದೀಪನೀಯಾನುಲೋಮಿಕವರಕಫಪ್ರಶಮನೀಯಾನಾಮ್| ೬೧| ಅಮ್ಲವೇತಸೋ ಭೇದನೀಯದೀಪನೀಯಾನುಲೋಮಿಕವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಹಣಾಮ್| ೬೨| ಉದ್ರೀಕ್ಷೀರಮುದರಶ್ವಯಥುನ್ಧಾನಾಮ್| ೬೩| ಅಯೋರಜಃ ಪಾಣ್ಡುರೋಗನ್ಧಾನಾಮ್| ೬೪| ಖದಿರಃ ಕುಷ್ಠನ್ಧಾನಾಮ್| ೬೫| ವಿಡಙ್ಗ ಕೃಮಿನ್ವಾನಾಮ್| ೬೬| ರಸ್ನಾ ವಾತಹರಾಣಾಮ್| ೬೭| ಏರಣ್ಡಮೂಲಂ ವೃಷ್ಯವಾತಹರಾಣಾಮ್| ೬೮| ಗುಗ್ಗುಲಿರ್ಮೇದೋನಿಲಹರಾಣಾಮ್| ೬೯| ಅಮೃತಾ ಸಙ್ಗ್ರಹಣೀಯದೀಪನೀಯವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಶೋಣಿತವಿಬನ್ಧಪ್ರಶಮನಾನಾಮ್| ೭೦| ಮದನಫಲಂ ವಮನಾಸ್ಥಾಪನಾನುವಾಸನಿಪಯೋಗಿನಾಮ್| ೭೧| ತ್ರಿವೃತ್ಸುಖವಿರೇಚನಾನಾಮ್| ೭೨ ಚತುರಙ್ಗುಲೋ ಮೃದುವಿರೇಚನಾನಾಮ್| ೭೩| ಸ್ನುಕ್ಪಯಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣವಿರೇಚನಾನಾಮ್| ೭೪| ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀ ಶಿರೋವಿರೇಚನಾನಾಮ್| ೭೫| ತ್ರಿಫಲಾ ತಿಮಿರನ್ಧಾನಾಮ್| ೭೬| ತ್ರಿಫಲಾಮಿಗ್ಗುಲುರ್ವ್ರಣ್ಯಾನಾಮ್| ೭೭| ಶಿರೀಷೋ ವಿಷನ್ಧಾನಾಮ್| ೭೮| ಆಮಲಕಂ ವಯಃ ಸ್ಥಾಪನಾನಾಮ್| ೭೯| ಹರೀತಕೀ ಪಥ್ಥಾನಾಮ್| ೮೦| ಞೀರವೂತಾಮ್ಯಾಸೋ ರಸಾಯನಾನಾಮ್| ೮೧| ಸಮಧೃತಸಕ್ತುಪ್ರಾಶಾಮ್ಯಾಸೋ ವೃಷ್ಯೋದಾವರ್ತಹರಾಣಾಮ್| ೮೨| ಸಙ್ಕಲ್ಪೋ ನಕ್ರರೇತಶ್ಚ ವೃಷ್ಯಾಣಾಮ್| ೮೩| ದೌರ್ಮನಸ್ಯಮವೃಷ್ಯಾಣಾಮ್| ೮೪ ತೈಲಗಣ್ಡೂಷಾಮ್ಯಾಸೋ ದನ್ತಬಲರುಚಿಕರಾಣಾಮ್| ೮೫| ಚನ್ದನೋದುಮ್ಬರಂ ದಾಹನಿರ್ವಾಪಣಾಲೇಪನಾನಾಮ್| ೮೬| ರಾಸ್ನಾದುರುಣೀ ಶೀತಾಪನಯನಪ್ರಲೇಪನಾನಾಮ್| ೮೭| ಲಾಮಜ್ಜಕೋಶೀರೇ ದಾಹತ್ವಗ್ದೋಷಸ್ವಂದಾಪನಯನಪ್ರಲೇಪನಾನಾಮ್| ೮೮| ಕುಷ್ಠಂ ವಾರಹರಾಮ್ಯಙ್ಗೋಪನಾಹೋಪಯೋಗಿನಾಮ್| ೮೯| ಮಧುಕಂ ಚಕ್ಷುಷ್ಯವೃಷ್ಯಕೇಶ್ಗಕಣ್ಠ್ಯವರ್ಣ್ಯದ್ಯನ್ಯವಿರಞ್ಜನೀಯರೋಪಣೀಯಾನಾಮ್| ೯೦| ಅಜೀರ್ಣಾಶನಂ ಗ್ರಹಣೀದೂಷಣಾನಾಮ್| ೯೧| ವಿರುದ್ಧವೀರ್ಯಾಶನಂ ನಿನ್ದಿತವ್ಯಾಧಿಕರಾಣಾಮ್| ೯೨| ಗುರುಭೋಜನಂ ದುರ್ವಿಪಾಕಾನಾಮ್| ೯೩| ಅತಿಮಾತ್ರಾಶನಮಾಭದೋಷಹೇರೂನಾಮ್| ೯೪| ಯಥಾಗ್ನ್ಯಭ್ಯವಹಾರೋಽಗ್ನಿಸನ್ಧುಕ್ಷಣಾನಾಮ್| ೯೫| ಯಥಾಸಾತ್ಮ್ಯಮಾಹಾರವಿಹಾರೌ ಸೇವ್ಯಾನಾಮ್| ೯೬| ಏಕಾಸನಶಯನಮೋಜನಂ ಸುಖಪರಿಣಾಮಕರಾಣಾಮ್| ೯೭| ವಿಷಮಾಶನಮಗ್ನಿಚೈಷಮ್ಯಕರಾಣಾಮ್| ೯೮| ಕಾಲೇ ಭೋಜನಮಾರೋಗ್ಯಕರಾರ್ಮ್| ೯೯| ವಗೋದೀರಣಧಾರಣಮನಾರೋಗ್ಯಕರಾಣಾಮ್| ೧೦೦| ತೃತ್ಪಿರಹಾರಗುಣಾನಾಮ್| ೧೦೧| ಅನಶನಮಾಯುಷೋ ಹ್ವಾಸಕರಾಣಾಮ್| ೧೦೨| ಪ್ರಮಿತಾಶನಂ ಗವೇಧುಕಾನ್ನಂ ಚ ಕರ್ಷಣಿಯಾನಾಮ್| ೧೦೩| ಉದ್ದಾಲಕಾನ್ನಂ ರೂಕ್ಷಣೀಯಾನಾಮ್| ೧೦೪| ಮದ್ಯಂ ಸೌಮನಸ್ಯಜನನಾನಾಮ್| ೧೦೫| ಮದ್ಯಾಕ್ಷೇಪೋ ಧೀಧೃತಿಸ್ಮೃತಿಹರಾಣಾಮ್| ೧೦೬ ಸ್ನೀಷ್ವತಿಪ್ರಸಙ್ಗಃ ಶೋಷಕರಾಣಾಮ್| ೧೦೭ ಶುಕ್ರವೇಗನಿಗ್ರಗಘ್ ಷಾಣ್ಢ್ಯಕರಾಣಾಮ್| ೧೦೮| ಪಾದಾಮ್ಯಾಮುದ್ವರ್ತನಮನ್ನಶ್ರದ್ಧಾಜನಾನಾಮ್| ೧೦೯| ಸೂನಾದರ್ಶನಮನ್ನಾಅದ್ಧಾಜನನಾನಾಮ್| ೧೧೦| ಮಿಧ್ಯಾಯ್ಗೋ ವ್ಯಾಧಿಮುಖಾನಾಮ್| ೧೧೧| ರಜಸ್ವಲಾರಾಗನಮಲಶ್ಮೀಸುಖಾನಾಮ್| ೧೧೨| ಬ್ರಹ್ಯಚರ್ಯಮಾಯುಷ್ಯಾಣಾಮ್| ೧೧೩ ಪರದಾರಗಮನಮನಾಯುಷ್ಯಾಣಾಮ್| ೧೧೪| ಅಯಥಾಪ್ರಾಕಮಾರಮ್ಭಃ ಪ್ರಾಣೋಪರೋಧಿನಾಮ್| ೧೧೪| ವಿಷಾದೋ ರೋಗಾವರ್ದ್ಧನಾನಾಮ್| ೧೧೬| ಶಿಕಃ ಶೋಷಣಾನಾಮ್| ೧೧೭| ನಿರ್ವೃತಿಃ ಪಿಷ್ಟಿಕರಾಣಾಮ್| ೧೧೮| ಸ್ವಪ್ನಸ್ತನ್ದ್ರಾಕರಾಣಮ್| ೧೧೯| ಸರ್ವರಸಾಭ್ಯಾಸೋ ಬಲಕರಾಣಾಮ್| ೧೨೦| ಏಕರಸಾಭ್ಯಾಸೋ ದೌರ್ಬಲ್ಯಾರೋಚಕನ್ಯತಮದ್ಷಪ್ರಕೋಪಕರಾಣಾಮ್| ೧೨೧| ಗರ್ಭಶಲ್ಯಮಹಾರ್ಯಾಣಾಮ್| ೧೨೨| ಅಜೀರ್ಣಮುದ್ಧಾರ್ಯಾಣಾಮ್| ೧೨೩| ಬಾಲೋ ಮೃದುಭೇಷಜಾಹಾರ್ಯಾಣಾಮ್| ೧೨೪| ವೃದ್ಧೋ ಯಾಪ್ಯಾನಾಮ್| ೧೨೫| ಗರ್ಭಿಣೀ ರೀಕ್ಷ್ಣೌಷಧವ್ಯಾಯಾಮವರ್ಜನೀಯಾನಾಮ್| ೧೨೬| ಸೌಮನಸ್ಯಂ ಗರ್ಭಧಾರಣಾನಾಮ್| ೧೨೭| ಸನ್ನಿಪಾತೋ ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಾನಾಮ್| ೧೨೮| ಆಮವಿಷಮಚಿಕಿತ್ಸ್ಯಾನಾಮ್| ೧೨೯| ಜ್ವರೋ ರೋಗಾಣಾಮ್| ೧೩೦| ಕುಷ್ಠಂ ದೀರ್ಘರೋಗಾಣಾಮ್| ೧೩೧| ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಾ ರೋಗಸಮೂಹಾನಾಮ್| ೧೩೨| ಪ್ರಮೇಹೋಽನುಷಙ್ಗಿಣಾಮ್| ೧೩೩| ಜಲೌಕಸೋಽನುಶಸ್ತ್ರಾಣಾಮ್| ೧೩೪| ಬಸ್ತಿರ್ಯನ್ತ್ರಣಾಮ್| ಹಿಮವಾನೌಷಧಭೂಮೀನಾಮ್| ೧೩೬| ಸೋಮ ಓಷಧೀನಾಮ್| ೧೩೭| ಮರುಭೂಮಿರಾರಿಗ್ಯದೇಶಾನಾಮ್| ೧೩೮| ಆನೂಪಭೂಮಿರಹಿತದೇಶಾನಾಮ್| ೧೩೯| ನಿದೇಶಕಾರಿತ್ವಮಾತುರಗುಣನಾಮ್| ೧೪೦| ಅನಿರ್ದೇಶಕಾರಿತ್ವಂ ರಿಷ್ಟಾನಾಮ್| ೧೪೧| ಭಿಷಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಾಙ್ಗಾನಾಮ್| ೧೪೨| ಸಿದ್ಧಿರ್ವೈದ್ಯಗುಣಾನಾಮ್| ೧೪೩| ನಾಸ್ತಿಕೋ ವರ್ಜ್ಯಾನಾಮ್| ೧೪೪ ಲೌಲ್ಯಂ ಕ್ಲೇಶಕರಾಣಾಮ್| ೧೪೫| ಆತ್ಮವತ್ತೋಪಕಾರಿಣಾಮ್| ೧೪೬| ಶಾಸ್ತ್ರಸಹಿತಸ್ತರ್ಕಃ ಸಾಧಕಾನಾಮ್| ೧೪೭| ದ್ದಷ್ಟಕರ್ಮತಾ ನಿಃಸಂಶಯಕರಾಣಾಮ್| ೧೪೮| ಅಸಮರ್ಥತಾ ಭಯಕರಾಣಾಮ್| ೧೪೯| ತವಿದ್ಯಸಮ್ಭಾಷಾ ಬುದ್ಧಿಬರ್ದ್ಧನಾನಾಮ್| ೧೫೦| ಆಚಾರ್ಯಃ ಶಾಸ್ತ್ರಾಧಿಗಮಹೇತೂನಾಮ್| ೧೫೧| ಆಯುರ್ವೇದೋಽಮೃತಾನಾಮ್| ೧೫೨| ಸದ್ವೈದ್ಯದ್ವೇಷಃ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಹೇತೂನಾಮ್| ೧೫೩| ಸದ್ವಚನಮನುಷ್ಠೇಯಾನಾಮ್| ೧೫೪| ಸರ್ವಸನ್ನ್ಯಾಸಃ ಸುಖಾನಾಮಿತಿ| ೧೫೫| ತತ್ರೋದಕಗ್ನಿಮೃದ್ಭೃಷ್ಟಲೋಷ್ಠಪ್ರಸಾದತಕ್ರಾಭ್ಯಾಸರಕ್ತಾವಸೇಕೈರಣ್ಡತೈಲಾಭ್ಯಾಸೋಷ್ಟ್ರೀಕ್ಷೀರಮದನಫಲಮದ್ಯಾಕ್ಷೇಪೈಕರಸಾಭ್ಯಾಸಗರ್ಭಿಣೀನಾಮೇಕೈಕಸ್ಮಾತ್ ಸಮುದಾಯಚ್ಚ ನಿರ್ಧಾರಣಮ್| ಪುಷ್ಕರಮೂಲಾದೀನಾಂ ತು ಸಮುದಾಯಾದೇವೇತಿ| ಭವತಿ ಚಾತ್ರ| ಅಗ್ರ್ಯಾಣಾಂ ಶತಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಪಞ್ಚಪಞ್ಚಾಶದುತ್ತರಮ್| ಅಲಮೇತದ್ವಿಜಾನೀಯಾದ್ಧಿತಾಹಿತವಿನಿಶ್ಚಯೇ||" ಇತಿ| ಇತಿ ಹೇಮಾದ್ರಿಟೀಕಾಯಮಾಯುರ್ವೇದರಸಾಯನೇ| ಶುಧ್ಯಾದಿಗಣಸಙ್ಗ್ರಹಃ ಸಾಮಸ್ತ್ಯೇನ ನಿರೂಪಿತಃ|| ೧೫||