Adhikarana ਅਧ੍ਯਾਯੋਪਕ੍ਰਮਃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯਾਧ੍ਯਾਯਾਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਹ੍ਗ੍ਰਹਾਧ੍ਯਾਯਾਰਮ੍ਭਃ| ਯਤੋ ਦੋਸੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੇ ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੇ ਚ ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਉਪਕ੍ਰਮਾ ਅਭਿਹਿਤਾਃ | ਤੇ ਚ ਮਦਨਮਧੁਕਾਦਿਭੇਸਜਾਸ਼੍ਰਯਾਃ, ਅਤਸ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ੋਧਨਾਦ੍ਯੁਪਯੋਗੀਨਿ ਸਰ੍ਵੋਪਕ੍ਰਮਾਧਿਕਾਰੀਣਿ ਸਞ੍ਜਿਘਕ੍ਸੁਰਧ੍ਯਾਯਮਿਮਮਾਰੇਭੇ-
Adhikarana ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹੋਧ੍ਯਾਯਃ (੨) · Śloka ੨
ਯਤੋ ਦੋਸੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੇ ਦ੍ਵਿਵਿਧੋਪਕ੍ਰਮਣੀਯੇ ਚ ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਉਪਕ੍ਰਮਾ ਅਭਿਹਿਤਾਃ, ਤੇ ਚ ਮਦਨਮਧੁਕਾਦਿਭੇਸਜਾਸ਼੍ਰਯਾਃ, ਅਤਸ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ੋਧਨਾਦ੍ਯੁਪਯੋਗੀਨਿ ਸਰ੍ਵੋਪਕ੍ਰਮਾਧਿਕਾਰੀਣਿ ਸਞ੍ਜਿਘਕ੍ਸੁਰਧ੍ਯਾਯਮਿਮਮਾਰੇਭੇ - - - - ਅਥਾਤਃਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ||੨||
यतो दोषोपक्रमणीये द्विविधोपक्रमणीये च नानाविधा उपक्रमा अभिहिताः, ते च मदनमधुकादिभेषजाश्रयाः, अतस्तानि शोधनाद्युपयोगीनि सर्वोपक्रमाधिकारीणि सञ्जिघृक्षुरध्यायमिममारेभे - - - - अथातःशोधनादिगणसङ्ग्रहमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे||२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼ੋਧਨਂ-ਸ਼ੋਧਨਰੂਪੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਗਣਃ, ਆਦਿਰ੍ਯੇਸਾਂ ਤ ਏਵਮ੍| ਆਦਿ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਾਤਹਰਾਦਿਗਣਪਰਿਗ੍ਰਹਃ| ਤੇਸਾਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧ੍ਯਾਯੇ ਸ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ, ਤਂ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹਸਂਜ੍ਞਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਗਣਃ-ਸਮੂਹਃ| ਵਿਕ੍ਸਿਪ੍ਤਾਨਾਂ ਪਦਾਰ੍ਥਾਨਾਮੇਕਤ੍ਰ ਰਾਸ਼ੀਕਰਣਂ-ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ| ਤਤ੍ਰ ਸ਼ੋਧਨਗਣਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੋਸਵਿਜਯਿਤ੍ਵੇਨ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਨ੍ਯਾਸਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣੀਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯ੍ਖ੍ਯਾਤੁਂ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨੀ-ਅਥੇਤਿ|
Adhikarana ਵਮਨਗਣਃ (੧) · Śloka ੧
ਸ਼ੋਧਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍,- ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਸ੍ਥਾਪਨਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਚਨਦ੍ਰਵ੍ਯਭੇਦੇਨ| ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਮਨਸ੍ਯੌਸਧਗਣਂ ਤਾਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤਿ - - - - ਮਦਨਮਧੁਕਲਮ੍ਬਾਨਿਮ੍ਬਬਿਮ੍ਬੀਵਿਸ਼ਾਲਾ- ਤ੍ਰਪੁਸਕੁਟਜਮੂਰ੍ਵਾਦੇਵਦਾਲੀਕਮਿਘ੍ਨਮ੍| ਵਿਦੁਲਦਹਨਚਿਤ੍ਰਾਃ ਕੋਸ਼ਵਤ੍ਯੌ ਕਰਞ੍ਜਃ ਕਣਲਵਣਵਚੈਲਾਸਰ੍ਸਪਾਸ਼੍ਰ੍ਛਰ੍ਦਨਾਨਿ||੧||
शोधनं चतुर्विधम्,- वमनविरेचनास्थापनशिरोविरेचनद्रव्यभेदेन| तत्रापि वमनस्यौषधगणं तावत्पूर्वं वक्ति - - - - मदनमधुकलम्बानिम्बबिम्बीविशाला- त्रपुसकुटजमूर्वादेवदालीकृमिघ्नम्| विदुलदहनचित्राः कोशवत्यौ करञ्जः कणलवणवचैलासर्षपाश्र्छर्दनानि||१||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਦਨਂ-ਰਾਠਃ| ਮਧੁਕਂ-ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾ| ਲਮ੍ਬਾ-ਤੁਮ੍ਬੀ ਦੀਰ੍ਘਤਿਕ੍ਤਾਲਾਬੁਸਂਜ੍ਞਾ| ਨਿਮ੍ਬਃ-ਪਿਚਮਨ੍ਦਃ| ਬਿਮ੍ਬੀ-ਗੋਹ੍ਲਾ, ਓਸ੍ਠੋਪਮਫਲਸਂਜ੍ਞਾ| ਵਿਸ਼ਾਲਾ-ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ| ਤ੍ਰਪੁਸਂ-ਤਿਕ੍ਤਤ੍ਰਪੁਸਂ ਵ੍ਰੇਦ੍ਯਮ੍, ਤਸ੍ਯ ਵਮਨਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍| ਕੁਟਜਂ-ਵਤ੍ਸਕਮ੍| ਮੂਰ੍ਵਾ-ਪੀਲੁਪਰ੍ਣੀ| ਦੇਵਦਾਲੀ-ਗਰਾਗਰੀ| ਕਮਿਘ੍ਨਂ-ਵਿਡਙ੍ਗਮ੍| ਵਿਦੁਲੋ-ਜਲਵੇਤਸਃ| ਦਹਨਃ-ਚਿਤ੍ਰਕਃ| ਚਿਤ੍ਰਾ-ਮੂਸਿਕਪਰ੍ਣੀ| ਕੋਸ਼ਵਤ੍ਯੌ-ਘਣ੍ਟਾਲਿਕੇ, ਏਕਾ ਧਾਮਾਰ੍ਗਵੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਰਾਜਕੋਸ਼ਾਤਕੀ| ਕਰਞ੍ਜੋ-ਨਕ੍ਤਮਾਲਃ| ਕਣਾ-ਕਸ੍ਣਾ| ਲਵਣਂ-ਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਵਚਾ-ਗੋਲੋਮੀ| ਏਲਾ-ਤ੍ਰੁਟੀਃ| ਸਰ੍ਸਪੋ-ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨਃ| ਏਤਾਨਿ ਮਦਨਾਦੀਨਿ ਛਰ੍ਦਨਾਨਿ-ਛਰ੍ਦਿਕਰਾਣਿ| "ਵਸੁਮੁਨਿਵਿਰਤਿਸ਼੍ਚੇਨ੍ਮਾਲਿਨੀ ਨੌ ਮਯੋਃ ਯਃ|" ਅਤ੍ਰ ਚ ਮਦਨਵਿਸ਼ਾਲਾਤ੍ਰਪੁਸਕੁਟਜਵਿਡਙ੍ਗੈਲਾਸਰ੍ਸਪਾਣਾਂ ਫਲਾਨਿ ਵਮਨਕ੍ਰਨ੍ਤਿ| ਮਧੁਕਵਿਦੁਲਚਿਤ੍ਰਕਦਨ੍ਤੀਵਚਾਨਾਂ ਤੁ ਮੂਲਾਨਿ| ਰੋਧ੍ਰਸੁਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਾਨਾਂ ਤ੍ਵਚਃ| ਸ਼ੇਸਾਣਾਂ ਫਲਪਤ੍ਰਪੁਸ੍ਪਾਣਿ ਵੇਦਿਤਵ੍ਯਾਨੀਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਗਣਃ| ਤਤ੍ਰ ਵਮਨਗਣਮਾਹਮਦਨਮਧੁਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਦਨੋ-ਗੇਲਃ| ਮਧੁਕਂ-ਯਸ੍ਟੀਮਧੁ| ਲਮ੍ਬਾਕਟੁਤੁਮ੍ਬੀ| ਨਿਮ੍ਬਃ-ਪਿਚੁਮਨ੍ਦਃ| ਬਿਮ੍ਬੀ-ਕਟੁਤੁਣ੍ਡਿਕੇਰੀ|ਵਿਸ਼ਾਲਾ-ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ| ਤ੍ਰਪੁਸਂ-ਕਟੁਵਾਲੁਕਮ੍| ਕੁਟਜੋ-ਵਤ੍ਸਕਃ| ਮੂਰ੍ਵਾ-ਮਧੁਰਸਾ| ਦੇਵਦਾਲੀ-ਜੀਮੂਤਕਃ| ਕਮਿਨ੍ਧਂ-ਵਿਙ੍ਗਗਂ| ਤਿਦੁਲੋ-ਵੇਤਸਃ| ਦਹਨਃ-ਚਿਤ੍ਰਕਃ| ਚਿਤ੍ਰਾਚਿਤ੍ਰਾਡਿਕਾ ਕਟੁਪਟੋਲਫਲਂ ਪਤ੍ਰਕਂ ਚ| ਕੋਸ਼ਵਤ੍ਯੌ-ਕਟੁਕੋਸ਼ਾਤਕੀ ਰਾਜਕੋਸ਼ਾਤਕੀ ਚ| ਕਰਞ੍ਜੋ-ਨਕ੍ਤਮਾਲਃ| ਕਣਾਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਲਵਣਂ-ਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਵਚਾ-ਉਗ੍ਰਾ| ਏਲਾ-ਤ੍ਰੁਟਿਃ| ਸਰ੍ਸਪੋ-ਰਕ੍ਸੋਨ੍ਧਃ| ਛਰ੍ਦਨਾਨੀਤਿ ਵਮਨਾਨਿ| ਬਹੁਵਚਨਂ ਗੁਣਬਹੁਤ੍ਵਾਰ੍ਥਮ੍| ਤੇਨ ਵਮਨਾਦਿਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਤ੍ਰਿਕਚਤੁਸ੍ਕਪਞ੍ਚਕਾਦੇਃ ਪ੍ਰਯੋਜਕਤ੍ਵਮ੍| ਉਕ੍ਤਂ ਚ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇਨ (ਸੂ. ਅ. ੩੭/੩੪|-"ਸਮਸ੍ਤਂ ਵਰ੍ਗਮਰ੍ਧਂ ਵਾ ਯਥਾਲਾਭਮਥਾਪਿ ਵਾ| ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਭਿਸਕ੍ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਯਥੋਦ੍ਦਿਸ੍ਟੇਸੁ ਕਰ੍ਮਸੁ||" ਇਤਿ| ਉਪਲਕ੍ਸਣਂ ਚੇਦਮ੍| ਅਤ ਏਵ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਕਾਰੋਧਿਕਮਧੀਤੇ (ਸੂ. ਅ. ੧੪)- "ਮਦਨਜੀਮੂਤੇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁਕੋਸ਼ਾਤਕੀਦ੍ਵਯਫਲਪੁਸ੍ਪਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਕੁਟਜਕਰਞ੍ਜਤ੍ਰਪੁਸਸਰ੍ਸਪਪਿਪ੍ਪਲੀਵਿਡਙ੍ਗੈਲਾਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀਹਰੇਣੁਪਥ੍ਵੀਕਾਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬਰੀਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਟਾਨਾਂ ਫਲਾਨਿ ਸ਼ਾਰਦਾਨਿ ਚ ਹਸ੍ਤਿਪਰ੍ਣ੍ਯਾਃ| ਕੋਵਿਦਾਰਕਰ੍ਬੁਦਾਰਾਰਿਸ੍ਟਾਸ਼੍ਵ੍ਵਗਨ੍ਧਾਨੀਪਵਿਦੁਲਬਿਮ੍ਬੀਬਨ੍ਧੁਜੀਵਕਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼ਣਪੁਸ੍ਪੀਸਦ੍ਪੁਸ੍ਪੀਵਚਾਚਿਤ੍ਰਾਚਿਤ੍ਰਕਮਗੈਰ੍ਵਾਰੁਕੇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀਸੁਸਵੀਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਸ੍ਵਾਦੁਕਣ੍ਟਕਪਾਠਾਪਾਟਲੀਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾਮਧੁਕਮੂਰ੍ਵਾਸਤ੍ਪਪਰ੍ਣਸੋਮਵਲ੍ਕਦ੍ਵੀਪਿਸ਼ਿਗ੍ਰੁਸੁਮਨਸ੍ਸੌਮਨਸ੍ਯਾਯਵਾਵੀਵਸ਼੍ਚੀਵਪੁਨਰ੍ਨਵਾਮਹਾਸਹਾਕ੍ਸੁਦ੍ਰਸਹੇਸਕ੍ਸੁਕਾਣ੍ਡਕਤਕਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਚਵਿਕਾਨਲਦੋਸ਼ੀਰਹੀਬੇਰਮੂਲਾਨਿ| ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਸ਼ਾਲ੍ਮਲੁਕਾਭਦ੍ਰਪਰ੍ਣ੍ਯੈਰਾਵਣ੍ਯੁਪੋਦਕੌਦ੍ਦਾਲਕਧਨ੍ਵਨਰਸਾਞ੍ਜਨਰਾਜਾਦਨੋਪਚਿਤ੍ਰਾਗੋਪਸ਼ਙ੍ਗਾਟਿਕਾਪਿਚ੍ਛਾਃ| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਪੁਸ੍ਪਮ੍| ਤਾਲੀਸਪਤ੍ਰਮ੍| ਹਰਿਦ੍ਰਾਸ਼ਙ੍ਗਬੇਰਕਨ੍ਦੌ| ਮਧੂਕਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਸਾਰੌ| ਤਗਰਗੁਡੂਚੀਮਧੁਫਾਣਿਤਕ੍ਸੀਰਕ੍ਸਾਰਲਵਣਾਨਿ ਚੇਤਿ ਵਮਨੋਪਯੋਗੀਨਿ|" ਇਤਿ|
Adhikarana ਵਿਰੇਚਨਗਣਃ (੨) · Śloka ੨
ਨਿਕੁਮ੍ਭਕੁਮ੍ਭਤ੍ਰਿਫਲਾਗਵਾਕ੍ਸੀ- ਸ੍ਰੁਕ੍ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਨੀਲਿਨਿਤਿਲ੍ਵਕਾਨਿ| ਸ਼ਮ੍ਯਾਕਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਹੇਮਦੁਗ੍ਧਾ ਦੁਗ੍ਧਂ ਚ ਮੂਤ੍ਰਂ ਚ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ||੨||
निकुम्भकुम्भत्रिफलागवाक्षी- स्रुक्शङ्खिनीनीलिनितिल्वकानि| शम्याककम्पिल्लकहेमदुग्धा दुग्धं च मूत्रं च विरेचनानि||२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਨਿਕੁਮ੍ਭੋ-ਦਨ੍ਤੀ| ਕੁਮ੍ਭਃ-ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾ-ਵਰਾ| ਗਵਾਕ੍ਸੀ-ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ| ਸ੍ਰੁਕ੍-ਗੁਡਾ| ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀ-ਯਵਤਿਕ੍ਤਾ| ਨੀਲਿਨੀ-ਨੀਲਪੁਸ੍ਪਾ, ਭਾਰਵਾਹੀਸਂਜ੍ਞਾ| ਤਿਲ੍ਵਕੋ-ਰੋਧ੍ਰਃ| ਸ਼ਮ੍ਯਾਕਃ-ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਃ| ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕੋ-ਰਞ੍ਜਨਕਃ| ਹੇਮਦੁਗ੍ਧਾ-ਕਨਕਕ੍ਸੀਰੀ| ਦੁਗ੍ਧਂ-ਕ੍ਸੀਰਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਂ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਮ੍| ਨਿਕੁਮ੍ਭਾਦੀਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵਿਰੇਚਨਾਨਿ| ਉਪਜਾਤਿਰ੍ਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਵਿਰੇਚਨਗਣਮਾਹ-ਨਿਕੁਂਭਕੁਮ੍ਭੇਤਿ| ਨਿਕੁਮ੍ਭੋਦਨ੍ਤੀ| ਕੁਮ੍ਭਃ-ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਤ੍ਰਿਫਲਾ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਗਵਾਕ੍ਸੀ-ਸ਼੍ਵੇਤਪੁਸ੍ਪੇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ| ਸ੍ਨੁਕ੍-ਸ੍ਨੁਹੀ| ਸ਼ਙ੍ਕਿਨੀਸਦ੍ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵੇਤਪੁਸ੍ਪਾ| ਨੀਲਿਨੀ-ਕਾਲਾਞ੍ਜਨਿਕਾ| ਨਿਲ੍ਵਕੋ-ਰੋਧ੍ਰਃ| ਸ਼ਮ੍ਯਾਕਃ-ਆਰਗ੍ਵਧਃ| ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲੋ-ਰਕ੍ਤਾਙ੍ਗਃ| ਹੇਮਦੁਗ੍ਦਾ-ਹੇਮਾਵਤੀ ਕਙ੍ਕੁਸ੍ਠਪ੍ਰਕਤਿਃ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤ੍ਵਧਿਕਮੁਕ੍ਤਮ੍ (ਸੂ. ਅ. ੧੪) - "ਤ੍ਰਿਵਚ੍ਛ੍ਯਾਮਾਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਸਤ੍ਪਲਾਜਗਨ੍ਧਾਜਸ਼ਙ੍ਗੀਵਚਾਗਵਾਕ੍ਸੀਛਗਲਾਨ੍ਤ੍ਰੀਸੁਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਚਿਤ੍ਰਕਕਿਣਿਹੀਹ੍ਵਸ੍ਵਪਞ੍ਚਮੂਲਵਸ਼੍ਚੀਵਪੁਨਰ੍ਨਵਾਪਲਙ੍ਕਸਾਵਾਸ੍ਤੁਕਸ਼ਾਕਸਾਲਮੂਲਾਨਿ| ਤਿਲ੍ਵਕਰਮ੍ਯਕਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਪਾਟਲੀਤ੍ਵਚਃ| ਤ੍ਰਿਫਲਪੀਲੁਪ੍ਰਿਯਾਲਬਕੁਲਬਦਰਕਰ੍ਕਨ੍ਧੁਕਾਸ੍ਮਰ੍ਯਪਰੂਸਕਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਨੀਲਿਨੀਕ੍ਲੀਤਨਕਕ੍ਸੀਰਕੋਦਕੀਰ੍ਯਾਵਿਟੁਙ੍ਗਪੂਗਪਞ੍ਚਃਙ੍ਗੁਲਫਲਾਨਿ, ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਫਲਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਪੂਤੀਕਤ੍ਵਕ੍ਫਲਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਪੂਤਿਕਤ੍ਵਕ੍ਫਲਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਮਹਾਵਕ੍ਸਸਤ੍ਪਪਰ੍ਣਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤੀਕ੍ਸੀਰਾਣਿ| ਕ੍ਸੀਰਮਸ੍ਤੁਮਦ੍ਯਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲੂਤ੍ਰਾਣਿ ਚੇਤਿ ਵਿਰੇਚਨੋਪਯੋਗੀਨਿ| ਕੋਸ਼ਾਤਕੀਦੇਵਦਾਲੀਸਪਲਾਕਾਰਪੇਲ੍ਲਿਕਾਸ੍ਵਰਸਾ ਅਰ੍ਕਕ੍ਸੀਰਮੁਸ੍ਣੋਦਕਂ ਚੇਤ੍ਯੁਭਯਾਤ੍ਮਕਾਨਿ|" ਇਤਿ|
Adhikarana ਨਿਰੂਹਗਣਃ (੩) · Śloka ੩
ਮਦਨਕੁਟਜਕੁਸ੍ਠਦੇਵਦਾਲੀ- ਮਧੁਕਵਚਾਦਸ਼ਮੂਲਦਾਰੁਰਾਸ੍ਨਾਃ| ਯਵਮਿਸ਼ਿਕਤਵੇਧਨਂ ਕੁਲਤ੍ਥਾ ਮਧੁ ਲਵਣਂ ਤ੍ਰਿਵਤਾ ਨਿਰੂਹਣਾਨਿ||੩||
मदनकुटजकुष्ठदेवदाली- मधुकवचादशमूलदारुरास्नाः| यवमिशिकृतवेधनं कुलत्था मधु लवणं त्रिवृता निरूहणानि||३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਦਨਂ-ਮਦਨਫਲਮ੍| ਕੁਟਜਂ-ਵਤ੍ਸਕਤ੍ਵਕ੍| ਕੁਸ੍ਠਂ-ਗਦਨਾਮ| ਦਾਰੁ-ਦੇਵਦਾਰੁਃ| ਰਾਸ੍ਨਾ-ਯੁਕ੍ਤਰਸਾ| ਮਿਸ਼ਿਃ-ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾ| ਕਤਵੇਧਨਂ-ਧਾਮਾਰ੍ਗਵਃ| ਕੁਲਤ੍ਥਾਃ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਃ| ਏਤਾਨਿ ਨਿਰੂਹਣਾਨਿ-ਨਿਰੂਹਣਸਾਧਨਾਨਿ| "ਭਵਤਿ ਜਗਤਿ ਨੌ ਤਤਃ ਪਰੌ ਰ੍ਯੌ ਨਜਸਹਿਤੈਰ੍ਜਰਗੈਸ਼੍ਚ ਪੁਸ੍ਪਿਤਾਗ੍ਰਾ|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਨਿਰੂਹਗਣਮਾਹ-ਮਦਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕੁਸ੍ਠਂ-ਪਾਕਲਮ੍| ਦਸ਼ਮੂਲਂ-ਮਹਦ੍ਰ੍ਹਸ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਮੂਲੇ| ਦਾਰੁ-ਦੇਵਦਾਰੁ| ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਾ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ| ਯਵਃ-ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ਼ੂਕਃ| ਮਿਸ਼ਿਃ-ਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾ| ਕਤਵੇਧਨਂ-ਕਟੁਕੋਸ਼ਾਤਕੀ| ਕੁਲਤ੍ਥਃ-ਸ਼ਿਮ੍ਬੀਧਾਨ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਮਧੁ-ਮਾਕ੍ਸਿਕਮ੍| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤ੍ਵਧਿਕਮੁਕ੍ਤਮ੍ (ਸੂ. ਅ. ੧੪) - "ਬਸ੍ਤਿਸੁ ਤੁ ਤੇਸੁ ਤੇਸ੍ਵਵਸ੍ਥਾਨ੍ਤਰੇਸੁ ਯਾਨ੍ਯੁਪਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ, ਤਾਨ੍ਯਸਙ੍ਖਯੇਯਤ੍ਵਾਨ੍ਨੋਪਦਿਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ| ਰਸਸ੍ਕਨ੍ਧੇਭ੍ਯ ਏਵ ਯਥਾਦੋਸਂ ਯਥਾਵਸ੍ਥਂ ਚ ਵਿਭਜੇਤ੍| ਸਰ੍ਵੇਸੁ ਪ੍ਰਾਯੋ ਮਦਨਕੁਟਜਜੀਮੂਤਕੇਕ੍ਸ੍ਵਾਕੁਕੋਤ੍ਰਿਵਦ੍ਵਚਾਯਸ੍ਟ੍ਯਾਦ੍ਵਕੁਸ੍ਠਰਾਸ੍ਨਾਪੁਨਰ੍ਨਵਾਕਟਤਣਮੂਲਾਨਿ, ਸਰਲਦੇਵਦਾਰੁਹਪੁਸਹਿਙ੍ਗੁਰਸਾਞ੍ਜਨਦਯੋਸਪਤ੍ਰੈਲਾਮਤਾਯਵਕੋਲਕੁਲਤ੍ਯਾ ਗੁਡਲਵਣਮਸ੍ਤੁਧਾਨ੍ਯਾਮ੍ਲਮੂਤ੍ਰਸ੍ਨਹਕ੍ਸੀਰਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਣਿ ਚੇਤਿ||" ਇਤਿ|
Adhikarana ਨਾਵਨਗਣਃ (੪) · Śloka ੪
ਵੇਲ੍ਲਾਪਾਮਾਰ੍ਗਵ੍ਯੋਸਦਾਰ੍ਵੀਸੁਰਾਲਾ ਬੀਜਂ ਸ਼ੈਰੀਸਂ ਬਾਰ੍ਹਤਂ ਸ਼ੈਗ੍ਰਵਂ ਚ| ਸਾਰੋ ਮਾਧੂਕਃ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਂ ਤ੍ਰੁਟ੍ਯੌ ਪਥ੍ਵੀਕਾ ਸ਼ੋਧਯਨ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਮ੍||੪||
वेल्लापामार्गव्योषदार्वीसुराला बीजं शैरीषं बार्हतं शैग्रवं च| सारो माधूकः सैन्धवं तार्क्ष्यशैलं त्रुट्यौ पृथ्वीका शोधयन्त्युत्तमाङ्गम्||४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵੇਲ੍ਲਂ-ਵਿਡਙ੍ਗਮ੍| ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਃ-ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀ| ਵ੍ਯੋਸਂ-ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਮ੍| ਦਾਰ੍ਵੀ-ਪੀਤਦ੍ਰੁਃ| ਸੁਰਾਲਾ-ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਸਰ੍ਜਰਸਃ| ਸ਼ੈਰੀਸ਼ਂ-ਸ਼ਿਰੀਸਬੀਜਮ੍| ਬਾਰ੍ਹਤਂ-ਬਹਤੀਬੀਜਮ੍| ਸ਼ੈਗ੍ਰਵਂ-ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਬੀਜਮ੍| ਸਾਰੋ ਮਾਧੂਕੋ-ਮਧੂਕਪੁਸ੍ਪਸਾਰਃ| ਸੈਨ੍ਧਵਂ-ਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਮ੍| ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਂ-ਸ਼ੁਸ੍ਕਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਤ੍ਰੁਟ੍ਯੌ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾ ਸ੍ਥੂਲੈਲਾ ਚ| ਪਥ੍ਵੀਕਾ-ਹਿਙ੍ਗੁਪਤ੍ਰੀ| ਏਤਾਨ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਂ ਸ਼ੋਧਯਨ੍ਤਿ,- ਮੂਰ੍ਧਵਿਰੇਚਨਾਨੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| "ਮੌ ਯੌ ਪਞ੍ਚਾਸ਼੍ਵੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵੀਤਿ ਨਾਮ੍ਨਾ|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਨਾਵਨਗਣਮਾਹ-ਵੇਲ੍ਲਾਪਾਮਾਰ੍ਗੇਤਿ| ਸੁਰਾਲਾਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਃ ਸਰ੍ਜਰਸਃ| ਸ਼ਿਰਿਸਬਹਤੀਸ਼ਿਗ੍ਰਣਾਂ ਬੀਜਮ੍| ਮਧੁਕਸ੍ਯਸਾਰਃ| ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਂ-ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਤ੍ਰੁਟ੍ਯੌ-ਏਲਾਦ੍ਵਯਮ੍| ਪਸ੍ਵੀਕਾ-ਬਾਸ੍ਪਿਕਾ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤ੍ਵਧਿਕਮੁਕ੍ਤਮ੍ (ਸੂ. ਅ. ੧੪) - "ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਵਿਡਙ੍ਗਮਰਿਚਪਿਪ੍ਪਲੀਸ਼ਿਰੀਸਬਿਲ੍ਵਾਜਾਜ੍ਯਜਨੋਦਾਵਾਰ੍ਤਾਕਪੂਥ੍ਵੀਕੈਲਾਹਰੇਣੁਫਲਾਨਿ| ਤਾਲੀਸਤਮਤਰ੍ਕਾਰੀਹਰੀਤਕਵਰ੍ਗਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਸਰ੍ਸਪਫਲਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਫਲਪਤ੍ਰਤ੍ਵਜਃ| ਹਰਿਦ੍ਰਾਮੂਲਕਲਸ਼ੁਨਨਾਗਰਕਨ੍ਦਪਤ੍ਰਾਣਿ| ਅਤਿਵਿਸਾਕਨ੍ਦਾ| ਕੁਸ੍ਠਥਚਾਭਾਰ੍ਙੀਸ਼੍ਵੇਤਾਕਿਣਿਹੀਨਾਗਨ੍ਤੀਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤੀਗਵਾਕ੍ਸੀਵਯਸ੍ਯਾਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀਬਿਮ੍ਬੀਕਰਞ੍ਜਮੂਲਾਨਿ| ਅਰ੍ਕਾਲਰ੍ਕਪੁਸ੍ਪਮੂਲਾਨਿ| ਰੋਧ੍ਰਮਦਨਸਤ੍ਪਪਰ੍ਣਨਿਮ੍ਬੀਕਰਞ੍ਜਮੂਲਾਨਿ| ਮੁਰਙ੍ਗੀਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗੀਲਵਙ੍ਗਾਪ੍ਪੁਸ੍ਪਣਿ| ਅਗੁਰੁਸੁਰਦਾਰੁਸਰਲਸ਼ਲੁਕੀਜਿਙ੍ਗਿਣ੍ਯਸ਼ਨਰਸਾਞ੍ਜਨਹਿਙ੍ਗੁਲਾਕ੍ਸਾਨਿਰ੍ਯਾਸਾਃ| ਸ਼ਾਲਤਾਲਮਧੂਕਦਾਰ੍ਵੀਸਾਰਾਃ| ਤੇਜਸ੍ਵਿਨੀਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਵਰਾਙ੍ਗੇਦੀਬਹਤੀਦ੍ਵਯਤ੍ਵਚਃ| ਰਾਜਾਦਤਮਜ੍ਜਾ|ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਲਵਣਮਦ੍ਯਾਨਿ, ਗਵਾਦਿਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਪਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਏਵਵੁਧਾਨਿ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਪਸ਼ਮਨੀਯਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ| ਤਥਾ ਸ੍ਨੇਹਾਃ ਕ੍ਸੀਰਂ ਰਕ੍ਤਂ ਮਾਂਸਰਸੋ ਧਾਨ੍ਯਰਸਸ੍ਤੋਯਮਿਤਿ ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਚਨੋਪਯੋਗੀਨਿ| ਮਧੁਕਪਦ੍ਮਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸਾਰਿਵਾਮੁਸ੍ਤਾ ਪੁਨ੍ਨਾਗਨਾਗਕੇਸ਼ਰੈਲਵਾਲੁਕਸੁਵਰ੍ਣਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਮਾਲਪਤ੍ਰਪਥ੍ਵੀਕਾਹਰੇਣੁਲਾਕ੍ਸਾਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਸ਼ਲੁਕੀਸ਼ਕਰਾਦਮਨਕ੍ਰਮਕ੍ਬਕਨ੍ਪ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋਦੁਮ੍ਬਂਰਾਸ਼੍ਵਤ੍ਸ਼੍ਚਪ੍ਲਕ੍ਸਰੋਧ੍ਰਤ੍ਵਕ੍ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਾਨਿ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧਦ੍ਗਮ੍ਯਾਣਿ ਚ ਕੁਸ੍ਠਤਗਰਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕਧੂਮੋਪਯੋਗੀਨਿ| ਅਗੁਰੁਗੁਲਿਸ਼ਲ੍ਲਕੀਸ਼ੈਲੇਯਕਨਲਦਹ੍ਰੀਵੇਰਰੇਣੂਸ਼ੀਰਮੁਸ੍ਤਧ੍ਯਾਮਕਵਰਾਙ੍ਗਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕਸ੍ਯੌਣੇਯਕਪਰਿਪੇਲੈਵੈਲਵਾਲੁਕਕਨ੍ਦੁਰੁਕਸਰ੍ਜਰਸਯਸ੍ਠ੍ਯਾਙ੍ਕਫਲਸਾਰਸ੍ਨੈਹਿਧੂਮੋਪਯੋਗੀਨਿ| ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਲਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਗਨ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਚ ਕੁਸ੍ਠਤਗਰਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਾਯੋਗਿਕਧੂਮੋਪਯੋਗੀਨਿ| ਅਗੁਰੁਗੁਗ੍ਗੁਲਿਸ਼ਲ੍ਲਕੀਸ਼ੈਲੇਯਕਨਲਦਹ੍ਨੀਵੇਰੇਣੂਸ਼ੀਰਮੁਸ੍ਤਧ੍ਯਾਮਕਾਰਾਙ੍ਗਸ਼੍ਚੀਵੇਸ੍ਟਕਸ੍ਯੌਣੇਯਕਪਰਿਲੈਵੈਲਵਾਲੁਕਕਨ੍ਦੁਰੁਕਸਰ੍ਜਰਸਯਸ੍ਠ੍ਯਾਙ੍ਕਫਲਸਾਰਸ੍ਨੇਹਮਧੂਚ੍ਛਿਸ੍ਟਬਿਲ੍ਵਫਲਮਜ੍ਜਤਿਲਯਵਮਾਸਕੁਙ੍ਕੁਰਾਨਿ ਮੇਦੋਮਜ੍ਜਵਸਾਸਰ੍ਪੀਸਿ ਚ ਸ੍ਨੈਹਿਕਧੂਮੋਪਯੋਗੀਨਿ| ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਕਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਗਨ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਚ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਨਿ ਮਨੋਹ੍ਵਾ ਹਰਿਤਾਲਂ ਚੇਤਿ ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਧੂਮੋਪਯੋਗੀਨਿ|" ਇਤਿ|
Adhikarana ਵਾਤਘ੍ਨਗਣਃ (੫) · Śloka ੫
ਭਦ੍ਰਦਾਰੁ ਨਤਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਦਸ਼ਮੂਲਂ ਬਲਾਦ੍ਵਯਮ੍| ਵਾਯੁਂ ਵੀਰਤਰਾਦਿਸ਼੍ਚ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਸ਼੍ਚ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍||੫||
भद्रदारु नतं कुष्ठं दशमूलं बलाद्वयम्| वायुं वीरतरादिश्च विदार्यादिश्च नाशयेत्||५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਭਦ੍ਰਾਦਾਰੁ-ਕਿਲਿਮਮ੍| ਨਤਂ-ਤਗਰਮ੍| ਕੁਸ੍ਠਂ-ਗਦਃ| ਦਸ਼ਮੂਲਂ=ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲਮ੍| ਬਲਾਦ੍ਵਯਂ-ਬਲਾਤਿਬਲਾ ਚ| ਏਤਾਨਿ ਭਦ੍ਰਦਾਰ੍ਵਾਦੀਨਿ, ਚ-ਅਪਰਂ, ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੋ ਵੀਰਤਰਾਦਿਰ੍ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਸ਼੍ਚ ਗਣੋ ਵਾਯੁਂ ਨਾਸ਼ਯਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਵਾਤਨ੍ਧਗਣਮਾਹ-ਭਦ੍ਰਦਾਰੁ ਨਤਮਿਸ੍ਯਾਦਿ| ਭਦ੍ਰਦਾਰੁ-ਦੇਵਦਾਰੁ| ਨਤਂ-ਤਗਰਮ੍| ਵੀਰਤਰਾਦਿਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦੀ-ਵਕ੍ਸ੍ਯਗਾਣੌ ਗਸ਼੍ਰੌ| ਤਯੋਰ੍ਯਾਨਿ ਪੁਨਰੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਯੋਜ੍ਯਾਨਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ. ਅ. ੧੪) - "ਭਦ੍ਰਦਾਰੁਕੁਸ੍ਠਤਗਰਵਰੁਣਬਲਾਤਿਅਲਾਰ੍ਤਗਲਕਚ੍ਛੁਰਾਬਾਙ੍ਕੀਕਕੁਬੇਰਾਕ੍ਸਿਵਤ੍ਸਾਦਨ੍ਯਰ੍ਕਾਲਰ੍ਕਕਿਂਸ਼ੁਕਕਤਕਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀਕਾਰ੍ਪਾਸੀਵਸ਼੍ਚਿਕਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਪਤ੍ਤੂਰਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਰ੍ਵਰ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਸਗਣੋ ਵੀਰਸਰਾਦਿਸ੍ਤਣਾਲ੍ਯਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਸਟ੍ ਪਞ੍ਚਮੂਲਾਨਿ ਚੇਤਿ ਵਾਅਸ਼ਮਨਾਨਿ||" ਇਤਿ|
Adhikarana ਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਗਣਃ (੬) · Śloka ੬
ਦੂਰ੍ਵਾਨਨ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਬਵਾਸਾਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾ ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾਭੀਰੁਃ ਸ਼ੀਤਪਾਕੀ ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਃ ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਃ ਸ੍ਥਿਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪਦ੍ਮਂ ਵਨ੍ਯਂ ਸਾਰਿਵਾਦਿਸ਼੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਮ੍||੬||
दूर्वाऽनन्ता निम्बवासाऽऽत्मगुप्ता गुन्द्राऽभीरुः शीतपाकी प्रियङ्गुः| न्यग्रोधादिः पद्मकादिः स्थिरे द्वे पद्मं वन्यं सारिवादिश्च पित्तम्||६||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਦੂਰ੍ਵਾ-ਸ਼ਾਦ੍ਵਲਮ੍| ਅਨਨ੍ਤਾ-ਯਵਾਸਕਃ| ਨਿਮ੍ਬਃ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਵਾਸਾ-ਆਟਰੂਸਕਃ| ਆਤ੍ਮਗੁਪ੍ਤਾ-ਕਪਿਕਚ੍ਛੂਃ| ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ-ਪਦਏਰਕਃ| ਅਭੀਰੁਃ-ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਸ਼ੀਤਪਾਕੀ-ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਕਾ ਕਾਕਣਨ੍ਤਿਕਾਭੇਦਃ| ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ-ਸ਼੍ਯਾਮਾ| ਏਸ ਦੂਰ੍ਵਾਦਿਰ੍ਗਣਃ, ਤਥਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੋ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਃ ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਸ਼੍ਚ ਗਣਃ, ਤਥਾ ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯੌ, ਤਥਾ ਪਦ੍ਮਂ-ਜਲਜਮ੍, ਵਨ੍ਯਂ-ਕੁਟਨ੍ਨਟਮ੍, ਤਥਾ ਸਾਵਾਦਿਸ਼੍ਚ ਗਣਃ, ਏਤੇ ਪਿਤ੍ਤਂ ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤਿ| "ਮ੍ਤੌ ਤੌ ਗੌ ਚੇਚ੍ਛਾਲਿਨੀ ਵੇਦਲੋਕੇਃ|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਪਿਤ੍ਤਨ੍ਧਗਣਮਾਹ-ਦੂਰ੍ਵੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਨਨ੍ਤਾ-ਦੁਰਾਲਭਾ| ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ-ਏਰਕਾ ਸ਼ੀਤਪਾਕੀ-ਗੁਞ੍ਜਾ|ਸ੍ਥਿਰੇ ਦ੍ਵੇ-ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀ ਦਯੋ-ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਾ ਗਣਾਂਃ| ਅਤ੍ਰਾਪਿ ਪੁਨਰੁਕ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਨਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ. ਅ. ੧੪) - "ਦੂਰ੍ਵਾਨਨ੍ਤਾਮੋਚਰਸਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਪਰਿਪੇਲਵਕਾਲਾਕਾਲੀਯਕਕਦਲੀਕਨ੍ਦਲੀਪਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਗੁਤ੍ਪਾਨਾਰੁਕੇਲਖਰ੍ਜੂਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਵਿਦਾਰੀਬਦਰੀਬਲਾਨਾਗਬਲਾਨਾਗਬਲਾਨਾਗਪੁਸ੍ਪਾਸ਼ਤਾਵਰੀਸ਼ੀਯਪਾਕ੍ਯੋਦਨਪਾਕੀਧਵਨ੍ਵਨਸ੍ਯਨ੍ਦਨਖਦਿਰਕਦਰਪ੍ਰਿਯਾਲਤਾਲਸ਼ਾਅਸਰ੍ਜਤਿਨਿਸ਼ਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾਵਾਨੀਰਪਦ੍ਮਾਪਦ੍ਮਕਪਦ੍ਮਬੀਜਮਣਾਲਕੁਮੁਦਨਲਿ ਨਸੌਗਨ੍ਧਿਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸ਼ਤਪਤ੍ਰਸ਼ੇਵਾਲਕ~ਹ੍ਨਾਰੋਤ੍ਪਲਕਾਕੋਲ੍ਯੁਤ੍ਪਲਿਕਾਸ਼ਾਲੂਕਸ਼ਙ੍ਗਾਟਕਕਸੇਰੁਕਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਦਨਪ੍ਰਭਤੀਨਿ ਸ਼ੀਤਵੀਰ੍ਯਾਣਿ| ਸਾਰਿਵਾਦਿਃ ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਃ ਪਟੋਆਦਿਰ੍ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਰ੍ਦਾਹਹਰੋਮਹਾਕਸਾਯਰਤਣਪਞ੍ਚਮੂਲਂ ਚੇਤਿ ਪਿਤ੍ਤਸ਼ਮਨਾਨਿ||" ਇਤਿ|
Adhikarana ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਘ੍ਨਗਣਃ (੭) · Śloka ੭
ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਰਰ੍ਕਾਦਿਰ੍ਮੁਸ੍ਕਕਾਦ੍ਯੋਸਨਾਦਿਕਃ| ਸੁਰਸਾਦਿਃ ਸਮੁਸ੍ਤਾਦਿਰ੍ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਰ੍ਬਲਾਸਜਿਤ੍||੭||
आरग्वधादिरर्कादिर्मुष्ककाद्योऽसनादिकः| सुरसादिः समुस्तादिर्वत्सकादिर्बलासजित्||७||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਆਰਗ੍ਵਧਾਦ੍ਯਾਦਯੋ ਗਣਾਃ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਬਲਾਸਂ-ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਣਂ ਜਯਨ੍ਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਨ੍ਧਗਣਮਾਹ-ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਰਿਤਿ| ਏਤੇ ਸਤ੍ਪਗਣਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣਾਃ| ਅਤਾਪਿ ਪੁਨਕ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਨਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ. ਅ. ੧੪) - "ਸ਼ੀਤਸ਼ਿਵਸ਼ਤਪੁਸ੍ਪਾਸਰਲਸੁਰਦਾਰੁਰਾਸ੍ਨੇਙ੍ਗ੍ਰੁਦੀਸਾਤਲਸੁਮਨਃਕਾਕਾਦਨੀਲਾਙ੍ਗਲਿਕਾਹਸ੍ਤਿਕਰ੍ਣਮੁਞ੍ਜਾਤਲਾਮਜ੍ਜਕਪ੍ਰਭਤੀਨ੍ਯਾਰਗ੍ਵਾਧਾਦਿਰਸਨਾਦਿਰਰ੍ਕਾਦਿਃ ਸੁਰਸਾਦਿਰ੍ਮੁਸ੍ਕਕਾਦਿਰ੍ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਰ੍ਮੁਸ੍ਤਾਦਿਃ ਸ਼ੀਤਨ੍ਧੋ ਮਹਾਕਸਾਯੋ ਵਲ੍ਲੀਕਣ੍ਟਕਪਞ੍ਚਮੂਲੇ ਚੇਤਿ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨੀਤਿ||" ਇਤਿ|
Adhikarana ਜੀਵਨੀਯਾਖ੍ਯੋ ਗਣਃ (੮) · Śloka ੮
ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਮੇਦੇ ਦ੍ਵੇ ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਚ| ਸਭਕਜੀਵਕਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ਗਣੋ ਜੀਵਨੀਯਾਖ੍ਯਃ||੮||
जीवन्ति काकोल्यौ मेदे द्वे मुद्गमाषपर्ण्यौ च| ॠषभकजीवकमधुकं चेति गणो जीवनीयाख्यः||८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਜੀਵਨੀਯਸਂਜ੍ਞਃ| ਉਦਾਹਰਣਮਾਤ੍ਰਂ ਚੇਦਮ੍| ਧੀਮਤਾ ਸ੍ਵਾਦੁਸ਼ੀਤਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਦੀਨ੍ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਸਾਧਾਰਣਗੁਣਾਨਾਲੋਚ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕ੍ਸੋਡਵਿਦਾਰਿਕਨ੍ਦਾਦਿਸੁ (ਸ੍ਵਪਿ) ਤਦ੍ਗੁਣੇਸੁ ਜੀਵਨੀਯਾਦਿਤ੍ਵਮਵਧਾਰਯਿਤੁਂ ਯੁਕ੍ਤਮਿਤਿ| ਜੀਵਨ੍ਤੀ-ਜੀਵਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ| ਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਦ੍ਵੇ-ਏਕਾ ਕਾਕੋਲੀ ਕੇਵਡੀਸਂਜ੍ਞਾ, ਅਨ੍ਯਾ ਕ੍ਸੀਰਕਾਕੋਲੀ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਸਂਜ੍ਞਾ| ਦ੍ਵੇ ਮੇਦੇ-ਏਕਾ ਮੇਦਾ ਮਣਿਚ੍ਛਿਦ੍ਰਾਸਂਜ੍ਞਾ, ਅਨ੍ਯਾ ਮਹਾਮੇਦਾ ਵਕ੍ਸਰੁਹਾਸਂਜ੍ਞਾ| ਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਾਨੀਤਿ| "ਹ੍ਯਨ੍ਤਾਨ੍ਤਰਾਦਿਗੁਰੁਭਿਃ ਸੋਦਧਿਲੈਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਗਣੈਰ੍ਗੁਰੁਣਾ| ਆਰ੍ਯਾਰ੍ਧੇ ਨਾਤ੍ਰਾਯੁਜਿ ਜਃ ਸਸ੍ਠੋਯਂ ਨਲਘੁਕੌ ਵਾ|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਅਥ ਮਹਾਕਸ਼ਾਯਾਃ| ਤਤ੍ਰ ਜੀਵਨੀਯਗਣਮਾਹਜੀਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ. ਅ. ੧੪) - "ਆਨਮ੍ਤ੍ਯਾਦੌਸਧਾਨਾਮਾਮਯਾਨਾਂ ਚਾਨਨ੍ਤਾ ਏਵ ਕਸਾਯਾਃ| ਯੇਤੁ ਸੁਤਰਾਸਧਾਨਾਮਾਮਯਾਨਾਂ ਚਾਨਨ੍ਤਾ ਏਵ ਕਸ਼ਾਯਾਃ| ਯੇ ਤੁ ਸੁਤਰਾਮੁਪਯੋਗਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਸਵਰ੍ਤਿਨੋ ਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨੀਯਾਦਿਸਂਜ੍ਞਾਃ| ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਦਸ਼ਕਸਾਯਸਂਯੋਗਾਤ੍ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮਹਾਕਸਾਯਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ| ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਯਰ੍ਥਮ੍| ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਵਾਦੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ਼ੀਤਾਦੀਨ੍ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਸੁ ਸਾਧਾਰਣਾਨ੍ ਦੁਨਾਨਾਨਾਲੋਚ੍ਯ ਕ੍ਸੀਰੇਕ੍ਸੁਕ੍ਸੌਦ੍ਰਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕ੍ਸੋਡਵਿਦਾਰਿਕਨ੍ਦਾਦਿਸ੍ਵਪਿ ਤਦ੍ਗੁਣੇਸੁ ਜੀਵਨੀਯਾਦਿਤ੍ਵਮਵਧਾਰਯਿਤੁਮ੍| ਯਥੋਕ੍ਤਾਨੁਸਰਣਮੇਵ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧੇਰਿਤਿ| ਵ੍ਯਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਧਿਕਾਨਿ ਤਦਭਿਧਾਨਾਨ੍ਯੇਵ| ਯਦ੍ਯਪਿ ਚ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣੀਤਿ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਙ੍ਕਰਃ ਕਾਸਾਯੇਸੁ, ਤਥਾਪਿ ਨਸਂਜ੍ਞਾਵਿਰੋਧਃ| ਏਕਸ੍ਯਾਪਿ ਬਹੁਕਾਰ੍ਯਨਿਰ੍ਵਨਾਤ੍| ਤਤ੍ਰਲਵਣਵਰ੍ਜ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚ ਰਸਾਃ ਕਲ੍ਪਨਾਯਾਂ ਕਸਾਯਾ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ, ਤਦ੍ਯੋਨਿਤ੍ਵਾਤ੍| ਲਵਣੇ ਤੁ ਨਿਰ੍ਯਾਸਾਦਿਕਲ੍ਪਨਾਨਾਮਸਮ੍ਭਵਃ, ਪਥਦੁਪਯੋਗੋਪਕਾਰਰਹਿਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਨੈਰਰ੍ਥਕ੍ਯਮਿਤਿ| ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ| ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਕਾਕੋਲ੍ਯੌ ਦ੍ਵੇ ਮੇਦੇ ਮੁਦ੍ਗਮਾਸਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਚ| ਕ੍ਰਸਭਕਜੀਵਕਮਧੁਕਂ ਚੇਤਿ ਗਣੋ ਜੀਵਨੀਯਾਆਖ੍ਯਃ|| ੧|| ਵਾਠ੍ਯਾ ਬਲਾ ਪਯਸ੍ਯਾ ਕਾਕੋਲ੍ਯਾਵਸਭਵਾਜਿਗਨ੍ਧੇ ਚ| ਕ੍ਸੀਰਿਣਿਰਾਜਕ੍ਸਵਕੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੀ ਚ ਬਹਣੀਯੋਯਮ੍|| ੨|| ਵਾਠ੍ਯਾ-ਅਤਿਬਲਾ| ਪਯਸ੍ਯਾ-ਕ੍ਰਸ੍ਯਗਨ੍ਧਾ, ਵਿਦਾਰੀ ਕ੍ਸੀਰਵਿਦਾਰੀ [ ਵਾ ]| ਕ੍ਸੀਰਿਣੀ-ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀ| ਰਾਜਕ੍ਸਵਕਂ-ਦਿਗ੍ਧਿਕਾ| ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੀ-ਵਨਕਾਰ੍ਪਾਸੀ| ਹੈਮਵਤੀ ਵਿਰਿਬਿਲ੍ਵਂ ਮੁਸ੍ਤਾ ਕੁਸ੍ਠਂ ਵਚਾ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਚ| ਚਿਤ੍ਰਕਕਟੁਕਾਤਿਵਿਸਾ ਵਰ੍ਗੋਯਂ ਲੇਖਨੀਯਾਖ੍ਯਃ|| ੩|| ਹੈਮਵਤੀ-ਸ਼੍ਵੇਵਤੀ-ਸ਼੍ਵੇਤਵਚਾ| ਅਰ੍ਕੈਰਣ੍ਡੌ ਚਿਤ੍ਰਾ ਚਿਤ੍ਰਕਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਸਰਲਾਃ| ਹੇਮਕ੍ਸੀਰੀ ਕਟੁਕਾ ਵਹ੍ਨਿਮੁਖੀ ਭੇਦਨੀਯਾਨਿ|| ੪|| ਚਿਤ੍ਰਾ-ਦਨ੍ਤੀ| ਸਰਲਾ-ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਵਹ੍ਨਿਮੁਖੀ-ਲਾਙ੍ਗਲੀ| ਮਧੁਮਧੁਕਪਸ਼੍ਰ੍ਨਿਪਰ੍ਣੀਕਟ੍ਫਲਰੋਧ੍ਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਧਾਤਕ੍ਯਃ| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਕੀ ਸਮਙ੍ਗਾ ਮੋਚਰਸਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸਨ੍ਧਾਨਮ੍|| ੫|| ਅਮ੍ਬਸ਼੍ਠਕੀ-ਮਾਚਿਕਾ| ਹੁਙ੍ਗੁਮਰਿਚਾਮ੍ਲਵੇਤਸਦੀਪ੍ਯਕਭਲ੍ਲਾਤਕਾਸ੍ਥਿਸਂਯੋਗਾਤ੍| ਵਰ੍ਗਃ ਸਪਞ੍ਚਕੋਲੋ ਨਿਦ੍ਰਿਸ੍ਟੋ ਦਿਪਨੀਯੋਯਮ੍|| ੬|| ਏਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯਤਿਰਸਾ ਪਯਸ੍ਯਾ ਕ੍ਰਸ੍ਯਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ੍ਥਿਰਾ ਬਲਾਤਿਬਲਾ| ਇਤਿ ਬਲ੍ਯੋ ਦਸ਼ਕੋਯਂ ਹਯਗਨ੍ਧਾ ਰੋਹਿਣੀ ਕ੍ਰਸਭੀ|| ੭|| ਐਨ੍ਦ੍ਰੀ-ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀ| ਅਤਿਰਸਾ-ਮੂਰ੍ਵਾ| ਕ੍ਰਸ੍ਯਪ੍ਰੋਕ੍ਤ-ਸ਼ਤਾਵਰੀ| ਰੋਹਿਣੀ-ਸ਼੍ਰੀਪਰ੍ਣੀ| ਕ੍ਰਸਮੀਕਪਿਕਚ੍ਛੂਃ| ਚਨ੍ਦਨਤੁਙ੍ਗਪਯਸ੍ਯਾਸਿਤਾਲਤਾਮਛੁਕਪਦ੍ਮੋਕੋਸੀਰਮ੍| ਵਰ੍ਣ੍ਯੋ ਗਣੋਯਮਿਦਿਤੋ ਮਞ੍ਚਿਸ੍ਠਾਸਾਰਿਵਾਸਹਿਤਃ|| ੮|| ਤੁਙ੍ਗਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕਮ੍| ਸਿਤਾ-ਸ਼੍ਵੇਰਦੂਰ੍ਵਾ| ਲਤਾ-ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ| ਹਂਸਪਦੀਬਹਤੀਦ੍ਵਯਮਦ੍ਵੀਕਾਸਾਰਿਵੇਕ੍ਸੁਮੂਲਾਨਿ| ਕੈਡਰ੍ਯਮਧੁਕਕਸ੍ਣਾਃ ਸਵਿਦਾਰ੍ਯਃ ਕਣ੍ਠਜਨਨਾਨਿ|| ੯|| ਕੈਡਰ੍ਯਃ-ਕਟ੍ਫਲਃ| ਵਕ੍ਸਾਮ੍ਲਬਦਰਦਾਡਿਸਾਮ੍ਲਵੇਤਸਂ ਵਰ੍ਗਮ੍|| ੧੦|| ਕੁਵਲਂ-ਕੋਲਮ੍| ਨਾਗਰਚਵਿਕਾਚਿਤ੍ਰਕਚਿਡਙ੍ਗਮੂਰ੍ਵਾਮਤਾਵਚਾਮਿਸ੍ਤਾਃ| ਸਹਪਿਪ੍ਪਲੀਪਟੋਲਾਸ੍ਤਤ੍ਪਿਨ੍ਧੋਯਂ ਗਣਃ ਪ੍ਰਥਿਤਃ|| ੧੧|| ਕੁਟਜਫਲਬਿਲ੍ਵਚਿਤ੍ਰਕਮਹੌਸਧਪ੍ਰਤਿਵਿਸਾਵਚਾਚਵਿਕਾਃ| ਅਨ੍ਵਯਵਾਸਂ ਪਥ੍ਯਾ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ ਗਣੋਰ੍ਸ਼ੋਨ੍ਧਃ|| ੧੨|| ਸ੍ਵਦਿਰਾਮਲਕਾਰੁਸ੍ਕਰਨਿਸ਼ਾਭਯਾਸਤ੍ਪਪਰ੍ਣਕਰਵੀਰਾਃ| ਕੁਸ੍ਠਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਵਿਡਙ੍ਗਜਾਈਪ੍ਰਵਾਲਾਸ਼੍ਚ|| ੧੩|| ਨਲਦਕਤਮਾਲਚਨ੍ਦਨਸਰ੍ਸਪਧਨਨਿਮ੍ਬਕੁਟਜਮਧੁਕਾਨਿ| ਕਣ੍ਡੂਂ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ ਸਨਕ੍ਤਮਾਲਾਨਿ ਨਿਨ੍ਧਾਨ੍ਤਿ|| ੧੪|| ਨਲਦਂਮਾਂਸੀ| ਕਤਮਾਲਃ-ਆਰਗ੍ਵਧਃ| ਅਕ੍ਸੀਵਮਰਿਚਕੇਮ੍ਬੁਕਵਿਡਙ੍ਗਕਾਣ੍ਡੀਰਕਿਣਿਹਿਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡ੍ਯਃ| ਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਕਮੀਨ੍ ਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਵਸਾਖੁਪਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਨ ਚਿਰਾਤ੍|| ੧੫|| ਅਕ੍ਸੀਵਃ-ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਃ| ਕਾਣ੍ਡੀਰਃ-ਉਗ੍ਰ੍ਕਾਣ੍ਡਃ| ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਤਕਰਜਨੀਸੁਵਹਾਸ਼ਿਰੀਸਪਾਲਿਨ੍ਯਃ| ਸੈਲਾਚਨ੍ਦਨਕਤਕਾਃ ਸਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰਾ ਵਿਸਂ ਸ਼੍ਰਨ੍ਤਿ|| ੧੬|| ਸੁਵਾਹਾ-ਗਨ੍ਧਨਾਕੁਲੀ| ਪਾਲਿਨ੍ਦੀ-ਤ੍ਰਿਵਤਾ| ਸ਼ਾਲਿਕਜ੍ਞਕਾਸ਼ਸਸ੍ਟਿਕਵੀਰਣਦਰ੍ਭੇਕ੍ਸੁਬਾਲਿਕੇਕ੍ਸ਼ੂਣਾਮ੍| ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੁਨ੍ਦ੍ਰੋਰਕਟਯੋਰ੍ਮੂਲਮਲਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਜਮਨਾਯ|| ੧੭|| ਇਕ੍ਸੁਬਾਲਿਕਾ-ਹ੍ਵਸ੍ਵੇਕ੍ਸੁਃ| ਪਾਠਾਨਾਗਰਸੁਰਤਰੁਘਨਾਮਤਾਸਾਰਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਮੂਰ੍ਵਾਃ| ਕਟੁਕਾਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਂ ਵਰ੍ਗੋਯਂ ਸ੍ਤਨ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਃ|| ੧੮|| ਮੇਦਾਕਾਕੋਲੀਦ੍ਰਯਵਕ੍ਸਰੁਹਾਜੀਵਕਰ੍ਹਭਕੁਲਿਙ੍ਗਾਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਰਜਨਨੋ ਗਣੋਯਂ ਸਹਜਨਿਲਾਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣੀਭਿਃ|| ੧੯|| ਕੁਲਿਙ੍ਗਾ-ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀ| ਜਟਿਲਾ-ਉਤ੍ਰਠਾ| ਕੁਸ੍ਟੈਲਵਾਲੁਕਕ੍ਟ੍ਫਲਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਸਮੁਮ੍ਰਫੇਨਕੋਸ਼ੀਰੈਃ| ਵਸੁਕੇਕ੍ਸਿਵਕ੍ਸ਼ੁਰਕਈਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ਼ੁਧ੍ਯੇਤ੍ਸਕਦਮ੍ਬਨਿਰ੍ਯਾਸੈਃ||੨੦|| ਕਾਣ੍ਡੇਕ੍ਸੁਃਕਾਸ਼ਃ| ਵਸੁਕਃ-ਬੁਕ੍ਤਃ| ਇਕ੍ਸੁਰਕਃ-ਕੋਕਿਲਾਕ੍ਸਃ| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਕਾਕੋਲੀਦ੍ਵਯਮਧੁਪਰ੍ਣੀਮਹੁਕਜੀਵਕਵਿਦਾਰ੍ਯਃ| ਸ੍ਨੇਹੋਪਗਾਃ ਸਮੇਦਾਜੀਵਨ੍ਤੀਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀਕਾਃ|| ੨੧|| ਸੌਭਾਞ੍ਜਨਕਪੁਨਰ੍ਨਵਵਸ਼੍ਚੀਵਕੁਲਤ੍ਥਮਾਸਬਦਰਾਣਿ| ਸ੍ਵੇਦੋਪਗਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਸਯਵਤਿਲਾਰ੍ਕੋਰੁਬੂਕਾਣਿ|| ੨੨|| ਲਾਜਾਮ੍ਲਬਦਰਦਾਡਿਮਯਵਸ਼ਸ੍ਟਿਕਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਸ੍ਵ੍ਯਾਨਿ| ਜਮ੍ਬਾਮ੍ਰਪਲ੍ਲਵਾਨਿ ਚ ਦਮਿਨਿਗ੍ਰਹਣਾਨਿ ਮਸ੍ਤ੍ਰਾ ਚ|| ੨੩|| ਨਾਗਰਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਵਾਲਕਪਰ੍ਪਟਕਚਨ੍ਦਨਗੁਡੂਚ੍ਯਃ| ਮੀਨਿਮ੍ਬਧਨਪਟੋਲੀਕੁਸ੍ਤੁਮ੍ਬਰ੍ਯਸ੍ਤਸਂ ਨ੍ਧਨ੍ਤਿ|| ੨੪|| ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਵਕ੍ਸਰੁਟਾਪ੍ਲਸ੍ਕਰਮੂਲਾਮਯਾਕਣਾਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਃ| ਹਿਧ੍ਮਾਂ ਨਿਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸ਼ਠੀ ਦੁਰਾਲਮਾ ਬਦਰਬੀਜਂ ਚ|| ੨੪|| ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਨ੍ਤਾ ਪਦ੍ਮਾ ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਃ ਪਦ੍ਮੋਕੇਸ਼ਰਂ ਰੋਧ੍ਰਮ੍| ਧਾਤਕਿਕੁਸੁਮਸਮਙ੍ਗਾ ਮੋਚੇਰਸਾਮ੍ਰਾਸ੍ਥਿਬਿਙ੍ਗਹਪਾਮ੍|| ੨੬|| ਸ੍ਯਾਮਾ-ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁ| ਅਨਨ੍ਤਾ-ਧਨ੍ਵਯਾਸਕਃ| ਪਦ੍ਮਾ-ਪਦ੍ਮਚਾਰਿਣੀ| ਜਮ੍ਬੂਸ਼ਲ੍ਲਕਿਮਧੁਕਂਨੀਲੋਤ੍ਪਲਕਚ੍ਛੁਰਾਤਿਲਤ੍ਰ੍ਯਾਹ੍ਵਮ੍| ਭਸ੍ਟਾ ਚ ਮਤ੍ ਪਯਸ੍ਯਾ ਸਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀ ਵੁਙ੍ਗਿਰਜਨਾਨਿ|| ੨੭|| ਕਚ੍ਛੁਰਾ-ਧਨ੍ਵਯਾਸਕਃ| ਸ਼੍ਰ੍ਯਹ੍ਵਃ- ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕਃ| ਜਗ੍ਬ੍ਵਮ੍ਰੋਦੁਮ੍ਵਰਵਟਕਪੀਤਨਪ੍ਲਕ੍ਸਪਿਪ੍ਪਲਾਸ਼੍ਮਨ੍ਤਮ੍| ਮਲ੍ਲਾਤਸੋਮਵਲ੍ਕਂ ਮੂਤ੍ਰਗ੍ਰਹਣਾਯ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਮ੍|| ੨੮|| ਕ,ਅਲਮਲਿਮਕੁਮੁਦਮਧੁਕਸੌਗਨ੍ਧਿਕਧਾਤਕੀਲਤਾਕੁਸੁਮਮ੍| ਮੂਤ੍ਰਂ ਨਯਤਿ ਵਿਰਾਗਂ ਸੋਤ੍ਪਲਸ਼ਤਪਤ੍ਰਪਿਣ੍ਡਰੀਕਂ ਚ|| ੨੯|| ਮਧੁਕਧਾਤਕੀਲਤਾਕੁਸੁਮੇਮ੍ਯੋਨ੍ਯਾਨਿ ਪਦ੍ਮਾਨਿ| ਲਤਾ-ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁ| ਕਮਲਂ-ਮ੍ਰਿਵਰ੍ਣਮ੍, ਨਲਿਨਂ-ਰਕ੍ਤਮ੍, ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਂ-ਨੀਲਮ੍, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ-ਸ਼੍ਵੇਤਮ੍, ਤਾਨਿ ਦਿਵਾ ਵਿਕਸਨ੍ਤਿ| ਕੁਮੁਦਂ-ਸ਼੍ਵੇਤਮ੍, ਸਤ੍ਪਲਂ-ਨੀਲਮ੍, ਤੇ ਚ ਰਾਤ੍ਰੌ| ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਂ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਮ੍| ਸਕ੍ਸਾਤਲੀਸ਼੍ਵਂਦਦ੍ਰਾਦ੍ਰਭੌਤ੍ਕਟਚਸੁਕਵਸ਼ਿਰਕੁਸ਼ਕਾਸ਼ਾਃ| ਮੂਤ੍ਰਂ ਵਿਰੇਚਰੇਯੇਯੁਰ੍ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ ਪਾਸ਼ਾਣਮੇਦਸ਼੍ਚ|| ੩੦|| ਵਸ਼ਿਰਃ-ਕਰਿਪਿਪ੍ਪਲੀ| ਨ੍ਦ੍ਰਾਹ੍ਯਾਨ੍ਮਲਕਪੁਨਰ੍ਨਬਵਦੁਰਾਲਭਾਭਯਾਕਸ੍ਣਾਃ| ਕਾਸਂ ਨ੍ਧਨਿ ਸਸ਼ਙ੍ਗੀ ਤਾਮਲਕੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰੀ ਚ|| ੩੧|| ਚਣ੍ਡਾਮ੍ਲਵੇਤਸਸ਼ਠੀਤਾਮਲੀਸੁਰਸਹਿਙ੍ਗੁਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਃ| ਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲੈਲਾਗੁਰੁ ਵਰ੍ਗੋਯਂ ਸ਼੍ਵਾਸਸ਼ਮਨਾਯ|| ੩੨|| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਪੀਲੁਪਰੂਸਕਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਸਾਰਿਵਾਸੁਤਾਪਲਾਃ|| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਵੇਤਿ ਗਣੋਯਂ ਜ੍ਵਰਸਂਸ਼ਮਨਾਯ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਃ|| ੩੩|| ਦਾਡਿਮਫਲ੍ਗੁਪਰੂਸਕਪ੍ਰਿਯਾਲਯਵਸਸ੍ਟਿਕੇਕ੍ਸੁਬਦਰਾਣਿ| ਅਮਕਾਸ਼ਨਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਕ੍ਸਾਖਰ੍ਜੂਰਸਹਿਤਾਨਿ|| ੩੪|| ਪਦ੍ਮਕਲਾਜੋਸ਼ੀਰਂ ਮਧੁਤ੍ਪਲਸਾਰਿਵਾਸਿਤੋਦੀਚ੍ਯਮ੍| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਂ ਸ੍ਵਨ੍ਦ੍ਰਨਮੇਸ ਗਣੋ ਦਾਹਹਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ|| ੩੫|| ਨਤਨਾਗਰਾਗੁਰੁਵਨਾਧਾਨ੍ਯਕਸੂਤੀਕਪਿਮ੍ਪਲੀਵ੍ਯਾਧ੍ਯਃ| ਸ਼ੀਤਂ ਸ਼ਮਯਨ੍ਤ੍ਯਚਿਰਾਚ੍ਛ੍ਥੋਤਾਕਃ ਸਾਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਸ਼੍ਚ|| ੩੬|| ਭੂਤੀਕਂ-ਕਟ੍ਤਣਮ੍| ਤਿਨ੍ਦੁਕਪਿਯਾਲਬੀਜਕਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਖਦਰਬਦਰਾਣਿ| ਅਹਿਮਾਰਵਾਆਲਿਕਗੌ ਕਕੁਭਸ਼੍ਚੋਦਰ੍ਦਸ਼ਮਨਾਨਿ|| ੩੭|| ਕਾਕੋਲ੍ਯੇਲਾ ਸੇਵ੍ਯਂ ਨਿਦ੍ਰਿਗ੍ਧਿਕੇ ਸ਼ਾਲ਼ਿਪਸ਼੍ਰ੍ਨਿਪਰ੍ਣ੍ਯੌ ਚ| ਨ੍ਧਨ੍ਤ੍ਯਙ੍ਗਮਰ੍ਦਮਚਿਰਾਸ੍ਤਨ੍ਦਨਮਧੁਕੋਰੁਬੂਕਂ ਚ|| ੩੮|| ਦੀਪ੍ਯਕਾਮਰਿਚਾਜਾਜੀਗਣ੍ਡੀਰਂ ਸਾਲਗਨ੍ਧਮਥ ਸ਼ੂਲਮ੍| ਸ਼ਮਯਤਿ ਸਪਞ੍ਜਕੋਲਂ, ਸ਼ੋਫਂ ਦਸ਼ਮ੍ ਸ੍ਲਮਾਦ੍ਯਂ ਚ|| ੩੯|| ੪੦|| ਮਧੁਮਧਿਕਲਾਜਗੈਰਿਕਫਲਿਨੀਮੋਚਰਸਮਤ੍ਕਾਪਾਲਾਨਿ| ਸਂਸ੍ਥਾਪਯਨ੍ਤਿ ਰਿਧਿਰਂ ਰੁਧਿਰਂ ਚ ਸ਼ਰ੍ਕਰਂ ਰੋਧ੍ਰਮ੍|| ੪੧|| ਮਤ੍ਕਪਾਲਂ-ਕਰ੍ਪਰਮ੍| ਰੁਧਿਰਂ-ਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍| ਸ਼ੈਲੈਲਾਵਾਲੁਕਟ੍ਫਲਮੋਚਰਸਾਸ਼ੋਕਪਦ੍ਮਕਸ਼ਿਰੀਸਮ੍| ਸ੍ਥਾਪਯਤਿ ਵੇਦਨਾਮਥ ਸਹਤੁਙ੍ਗਕਦਮ੍ਬਵਿਦੁਲਂ ਚ|| ੪੨|| ਵਿਦੁਲੋ-ਵੇਤਸਃ| ਕੈਡਰ੍ਯਹਿਙ੍ਗੁਚੋਰਕਪਙ੍ਕਸਾਸ਼ੋਕਰੋਹਿਣਿਵਯਃਸ੍ਥਾਃ| ਪੂਤ੍ਯਰਿਮੇਦੋ ਜਟਿਲਾਗੋਲੋਮਿਵਚਾਸ਼੍ਚ ਸਂਜ੍ਞਾਦਾਃ|| ੪੩|| ਪਲਙ੍ਕਸਾ-ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ| ਅਸ਼ੋਕਰੋਹਿਣੀ-ਕਟੁਕਾ| ਵਯਃਸ੍ਥਾ-ਹਰੀਤਕੀ| ਪੂਯਰਿਮੇਦੋ-ਦੁਰ੍ਗਨ੍ਧੋਹਿਮਾਰਕਃ| ਜਟਿਲਾ-ਮਾਂਸੀ| ਦੂਰ੍ਵਾ| ਐਨ੍ਦ੍ਰੀ ਦੂਰ੍ਵਾਮੋਧਾ ਵਿਸ੍ਵਕ੍ਸੇਨਾਵ੍ਯਾਥਾ ਸ਼ਿਵਾਰਿਸ੍ਟਾ| ਬ੍ਰਾਹ੍ਯੀ ਸਵਾਠ੍ਯਪੁਸ੍ਪੀ-ਅਤਿਬਲਾ| ਸ਼ਤਵੀਰ੍ਯਾ-ਸ਼ਤਵਰੀ| ਅਮਤਾ ਪਥ੍ਯਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਸ਼੍ਰੇਯਸੀ ਸ੍ਥਿਰਾ ਯੁਕ੍ਤਾ| ਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣ੍ਯਤਿਰਸਾ ਸ੍ਥਾਪਯਤਿ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ ਚ ਵਯਃ|| ੪੫|| ਸ਼੍ਰੇਯਸੀ-ਪਾਠਾ| ਯੁਕ੍ਤਾ-ਰਾਸ੍ਨਾ| ਇਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਵ੍ਯਾਧਿਵਿਧਾਤਾਰ੍ਥਮੁਦਾਹਤਾਃ| ਯੋਗਾ ਰੋਗਾਤੁਰਵਸ਼ਾਤ੍ ਕਲ੍ਪਯੇਤਾਨ੍ ਯਥਾਯਥਮ੍||" ਇਤਿ|
Adhikarana ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣਃ (੯-੧੦) · Śloka ੧੦
ਵਿਦਾਰਿਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ- ਵਸ਼੍ਚੀਵਦੇਵਾਹ੍ਵਯਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣ੍ਯਃ| ਕਣ੍ਡੂਕਰੀ ਜੀਵਨਹ੍ਰਸ੍ਵਸਂਜ੍ਞੇ ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਕੇ ਗੋਪਸੁਤਾ ਤ੍ਰਿਪਾਦੀ||੯|| ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਰਯਂ ਹਦ੍ਯੋ ਬ੍ਰੂਂਹਣੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਹਾ| ਸ਼ੋਸਗੁਲ੍ਮਾਙ੍ਗਮਰ੍ਦੋਰ੍ਧ੍ਵਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਹਰੋ ਗਣਃ||੧੦||
विदारिपञ्चाङ्गुलवृश्चिकाली- वृश्चीवदेवाह्वयशूर्पपर्ण्यः| कण्डूकरी जीवनह्रस्वसंज्ञे द्वे पञ्चके गोपसुता त्रिपादी||९|| विदार्यादिरयं हृद्यो ब्रूंहणो वातपित्तहा| शोषगुल्माङ्गमर्दोर्ध्वश्वासकासहरो गणः||१०||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਿਦਾਰੀ-ਵਸ੍ਯਕਨ੍ਦਾ| ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਃ-ਏਰਣ੍ਡਃ| ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ-ਉਸ੍ਟ੍ਰਧੂਮਕਾ ਮੇਸਸ਼੍ਰਙ੍ਗੀ ਵਾ| ਵਸ਼੍ਚੀਵਃ-ਕ੍ਸੁਦ੍ਰਵਰ੍ਸਾਭੂਃ| ਦੇਵਾਹ੍ਵਯਃ-ਸੁਰਦਾਰੁ| [ਦੇਵਾਦ੍ਵਯੇਤਿ ਪਾਠੇ ਏਕਾ ਸਹਦੇਵਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾ ਚੇਤਿ ਦੇਵਾਦ੍ਵਯਮ੍| ] ਸ਼ੂਰ੍ਪਰ੍ਣ੍ਯੌ-ਮੁਦ੍ਗਪਰ੍ਣੀ ਮਾਸਪਰ੍ਣੀ ਚ| ਕਣ੍ਡੂਕਰੀ-ਕਪਿਕਚ੍ਛੂਃ| ਜੀਵਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| "ਅਭੀਰੁਵੀਰਾਜੀਵਨ੍ਤੀਜੀਵਕਰ੍ਸਭਕੈਃ ਸ੍ਮਤਮ੍| ਜੀਵਨਾਖ੍ਯਮ੍" (ਹ. ਸੂ. ਅ. ੬|੧੭੦) ਇਤਿ ਜੀਵਨਸਂਜ੍ਞਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਮ੍| ਬਹਤੀ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀ ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਮਿਤਿ ਹ੍ਰਸ੍ਵਸਂਜ੍ਞਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲਮ੍| ਗੋਪਸੁਤਾ-ਸਾਰਿਵਾ| ਤ੍ਰਿਪਾਦਿ-ਹਂਸਪਾਦੀ ਕੀਟਮਾਰਿਕਾਖ੍ਯਾ| ਏਸ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣੋ ਬਂਹਣੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਘ੍ਨਃ ਸ਼ੋਸਾਦਿਹਰਸ਼੍ਚ| ਉਪਜਾਤਿਰ੍ਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਅਥਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਪ੍ਰਭਤਯਃ| ਤਤ੍ਰ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਵਿਦਾਰੀਤਿ| ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ-ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ-ਵਸ਼੍ਚਿਕਪਤ੍ਰਾ| ਵਸ਼੍ਚਿਵਃ-ਪੁਨਰ੍ਨਵਾ| ਦੇਵਾਦ੍ਵਯਂ-ਸਹਦੇਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾ ਚ| ਸ਼ੂਰ੍ਪਪਰ੍ਣ੍ਯੌ-ਮੁਦ੍ਰਪਰ੍ਣੀ ਮਾਸਪਰ੍ਣੀ ਚ| ਕਣ੍ਡੂਕਰੀ-ਕਪਿਕਚ੍ਛੂਃ| ਜੀਵਨਂ ਹਸ੍ਵਂ ਚ ਪਞ੍ਚਮੂਲਂ-ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਮ੍| ਦੋਪਸੁਤਾ-ਸਾਰਿਵਾ| ਤ੍ਰੋਪਾਦੀ-ਹਂਸਪਾਦੀ| ਅਯਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਦਿਗਣੋ ਹਦ੍ਯਰ੍ਵਾਦਿਗੁਣਃ| ਸ਼ੋਸੋ-ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਾ| ਊਰ੍ਧ੍ਵਃ-ਉਦਵਰ੍ਤਃ|
Adhikarana ਸਾਰਿਵਾਦਿਗਣਃ (੧੧) · Śloka ੧੧
ਸਾਰਿਵੋਸ਼ੀਰਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਮਧੂਕਸ਼ਿਸ਼ਿਰਦ੍ਵਯਮ੍| ਯਸ੍ਟੀ ਪਰੂਸਕਂ ਹਨ੍ਤਿ ਦਾਹਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਤਡ੍ਜ੍ਵਰਾਨ੍||੧੧||
सारिवोशीरकाश्मर्यमधूकशिशिरद्वयम्| यष्टी परूषकं हन्ति दाहपित्तास्रतृड्ज्वरान्||११||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਾਰਿਵਾ-ਕਸ੍ਣਵਲ੍ਲੀ| ਉਸ਼ੀਰਂ-ਵੀਰਤਰੁ (ਰਮ੍)| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਃ-ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰਾ| ਮਧੂਕੋ-ਗੁਡਪੁਸ੍ਪਕਃ| ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਦ੍ਵਯਂ-ਏਕਂ ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਂ ਮਲਯਜਸਂਜ੍ਞਮਨ੍ਯਦ੍ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸਂਜ੍ਞਮ੍| ਯਸ੍ਟੀ-ਕ੍ਲੀਤਕਸਂਜ੍ਞਮ੍| ਪਰੂਸਕਂ-ਮਦੁਫਲਮ੍| ਸਾਰਿਵਾਦਿਰਯਂ ਦਾਹਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਸਾਰਿਵਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਸਾਰਿਵੇਤਿ| ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਦ੍ਵਯਂ ਸ਼੍ਵੇਤਪੀਤਚਨ੍ਦਨੇ|
Adhikarana ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਗਣਃ (੧੨) · Śloka ੧੨
ਪਦ੍ਮਕਪੁਣ੍ਡ੍ਰੌ ਵਦ੍ਧਿਤੁਗਰ੍ਦ੍ਯ੍ਧਃ ਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਮਤਾ ਦਸ਼ ਜੀਵਨਸਂਜ੍ਞਾਃ| ਸ੍ਤਨ੍ਯਕਰਾ ਘ੍ਨਨ੍ਤੀਰਣਪਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰੀਣਨਜੀਵਨਬਂਹਣਵਸ੍ਯਾਃ||੧੨||
पद्मकपुण्ड्रौ वृद्धितुगर्द्य्धः शृङ्ग्यमृता दश जीवनसंज्ञाः| स्तन्यकरा घ्नन्तीरणपित्तं प्रीणनजीवनबृंहणवृष्याः||१२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪਦ੍ਮਕਂ-ਹੇਮਪਦ੍ਮਮ੍| ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਃ-ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਮ੍| ਵਦ੍ਧਿਃ-ਮਹਾਸ਼੍ਰਾਵਣੀ| ਤੁਗਾ-ਤੁਗਾਕ੍ਸੀਰੀ| ਦ੍ਧਿਃ-ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ| ਸ਼੍ਰਙ੍ਗੀ-ਕੁਲੀਰਸ਼੍ਰਙ੍ਗੀ| ਅਮਤਾ-ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾ| ਦਸ਼ ਜੀਵਨਸਂਜ੍ਞਾਃ-ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਗਣੋਕ੍ਤਾਃ| ਏਤੇ ਪਦ੍ਮਕਾਦਯਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਹੇਤਵਃ, ਤਥਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪ੍ਰੀਣਨਾਦਿਗੁਣਯੁਕ੍ਤਾਃ| "ਅਸ੍ਟਾਭ੍ਯੋ ਭਦ੍ਗੌ ਯੋਜ੍ਯਾਵੁਪਚਿਤ੍ਰਾ|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਪਦ੍ਮਕਪੁਣ੍ਦ੍ਰਾਵਿਤਿ| ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਃ-ਪ੍ਰਪੌਣ੍ਡਰੀਕਮ੍| ਤੁਗਾ-ਵਂਸ਼ਰੋਚਨਾ| ਸ਼੍ਰਙ੍ਗੀ-ਕਰ੍ਕਟਸ਼ਙ੍ਗੀ| ਅਮਤਾ-ਗੁਡੂਚੀ| ਜੀਵਨਸਂਜ੍ਞਾ ਦਸ਼-ਜੀਵਨੀਯੋ ਗਣਃ| ਈਰਣੋ-ਵਾਯੁਃ|
Adhikarana ਪਰੂਸਕਾਦਿਗਣਃ (੧੩) · Śloka ੧੩
ਪਰੂਸਕਂ ਵਰਾ ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ ਕਟ੍ਫਲਂ ਕਤਕਾਤ੍ ਫਲਮ੍| ਰਾਜਾਹ੍ਵਂ ਦਾਡਿਮਂ ਸ਼ਾਕਂ ਤਣ੍ਮੂਤ੍ਰਾਮਯਵਾਤਜਿਤ੍||੧੩||
परूषकं वरा द्राक्षा कट्फलं कतकात् फलम्| राजाह्वं दाडिमं शाकं तृण्मूत्रामयवातजित्||१३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪੁਰੂਸਕੋ-ਮਦੁਫਲੋ ਧਨ੍ਵਨਚ੍ਛਦਃ| ਵਰਾ-ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਾ| ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾ-ਮਧੁਫਲਾ| ਕਟ੍ਫਲਂ-ਰੋਹਿਣੀ ਸੋਮਵਲ੍ਕਃ| ਕਤਕਫਲਂ-ਵਾਰਿਪ੍ਰਸਾਦਨਮ੍| ਰਾਜਾਹ੍ਵਂ-ਕੜ੍ਣਿਕਾਰਮ੍| ਦਾਡਿਮਂ-ਸ਼ੁਕੇਸ੍ਟਮ੍| ਸ਼ਾਕਂ-ਖਰਚ੍ਛਦਵਕ੍ਸਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਪਰੂਸਕਾਦਿਰੇਸ ਤਡਾਮਯਾਦਿਜਿਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਪਰੂਸਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਪਰੂਸਕਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਵਸਤ੍ਰਿਫਲਾ| ਰਾਜਾਹ੍ਵਂ-ਰਾਜਾਦਨਮ੍| ਸ਼ਾਕਂ-ਸ਼ਾਕਵਕ੍ਸਫਲਮ੍|
Adhikarana ਅਞ੍ਜਨਾਦਿਗਣਃ (੧੪) · Śloka ੧੪
ਅਞ੍ਜਨਂ ਫਲਿਨੀ ਮਾਂਸੀ ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਸੈਲਾਮਧੁਕਨਾਗਾਹ੍ਵਂ ਵਿਸਾਨ੍ਤਰ੍ਦਾਹਪਿਤ੍ਤਨੁਤ੍||੧੪||
अञ्जनं फलिनी मांसी पद्मोत्पलरसाञ्जनम्| सैलामधुकनागाह्वं विषान्तर्दाहपित्तनुत्||१४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਞ੍ਜਨਂ ਦ੍ਵਿਧਾ,-ਏਕਂ ਸ੍ਰੋਤੋਞ੍ਜਨਂ ਯਾਮੁਨਸਂਜ੍ਞਮਪਰਂ ਸੌਵੀਰਂ ਨੇਤ੍ਰਭੂਸਣਾਖ੍ਯਮ੍| ਫਲਿਨੀ-ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ| ਮਾਂਸੀ-ਕਸ੍ਣਜਟਾ| ਪਦ੍ਮਂ-ਪੁਸ੍ਕਰਮ੍| ਉਤ੍ਪਲਂ-ਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਿਯਮ੍| ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ-ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਮ੍| ਏਲਾ-ਬਹੁਲਾ| ਮਧੁਕਂ-ਮਧੁਯਸ੍ਟੀ| ਨਾਗਾਹ੍ਵਂ-ਨਾਗਕੇਸਰਮ੍| ਏਸੋਞ੍ਜਨਾਦਿਰ੍ਵਿਸਾਦਿਜਿਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਅਞ੍ਜਨਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਅਞ੍ਜਨਮਿਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਞ੍ਜਨਂਸ੍ਤ੍ਰੋਤੋਞ੍ਜਨਮ੍| ਸਓਲਾ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾ,ਸਸ਼ਬ੍ਦ ਈਸਦ੍ਵਾਚੀ| ਨਾਮਾਹ੍ਵਂਨਾਗਕੇਸਰਮ੍|
Adhikarana ਪਟੋਲਾਦਿਗਣਃ (੧੫) · Śloka ੧੫
ਪਟੋਲਕਟੁਰੋਹਿਣੀਚਨ੍ਦਨਂ ਮਧੁਸ੍ਰਵਗੁਡੂਚਿਪਾਠਾਨ੍ਵਿਤਮ੍| ਨਿਹਨ੍ਤਿ ਕਫਪਿਤ੍ਤਕੁਸ੍ਠਜ੍ਵਰਾਨ੍ ਵਿਸਂ ਵਮਿਮਰੋਚਕਂ ਕਾਮਲਾਮ੍||੧੫||
पटोलकटुरोहिणीचन्दनं मधुस्रवगुडूचिपाठान्वितम्| निहन्ति कफपित्तकुष्ठज्वरान् विषं वमिमरोचकं कामलाम्||१५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪਟੋਲਂ-ਪਾਣ੍ਡੁਫਲਮ੍| ਕਟੁਰੋਹਿਣੀ-ਕਟੁਕਾ| ਚਨ੍ਦਨਂ-ਗਨ੍ਧਸਾਰਮ੍| ਮਧੁਸ੍ਰਵੋ-ਮੁਰਙ੍ਗੀ| ਗੁਡੂਚੀ-ਛਿਨ੍ਨਰੁਹਾ| ਪਾਠਾ-ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ| ਏਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮੇਤਤ੍ ਪਟੋਲਾਦਿਕਂ ਕਫਾਦੀਨ੍ ਨਿਹਨ੍ਤਿ| "ਮਾਤ੍ਰਾਸਮਕਂ ਨਵਮੋ ਲ੍ਗਾਨ੍ਤਮ੍ (ਮੋ ਲਗੋਨ੍ਤ੍ਯਃ) " (ਵਤ੍ਤਰਤ੍ਨਾਕਰੇ ਅ. ੨|੩੨)
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਪਟੋਲਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਪਟੋਲੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮਧੁਸ੍ਤ੍ਰਵਾਮੂਰ੍ਵਾ|
Adhikarana ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਦਿਗਣਃ (੧੬) · Śloka ੧੬
ਗੁਡੂਚੀਪਦ੍ਮਕਾਰਿਸ੍ਟਧਾਨਕਾਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਜ੍ਵਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਦਾਹਤਸ੍ਣਾਘ੍ਨਮਗ੍ਨਿਕਤ੍||੧੬||
गुडूचीपद्मकारिष्टधानकारक्तचन्दनम्| पित्तश्लेष्मज्वरच्छर्दिदाहतृष्णाघ्नमग्निकृत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਗੁਡੂਚੀ-ਛਿਨ੍ਨੋਦ੍ਭਵਾ| ਪਦ੍ਮਕੋ-ਮਰੁਦ੍ਭਵਃ| ਅਰਿਸ੍ਟੋ-ਨਿਮ੍ਬਃ| ਧਾਨਕਾ-ਧਾਨ੍ਯਕਮ੍| ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਂ-ਰਕ੍ਤਕਾਸ੍ਠਮ੍| ਏਸ ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਦਿਃ ਪਿਤ੍ਤਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ, [ਅਗ੍ਨਿਕਰਸ਼੍ਚ ]|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਗੁਡੂਚ੍ਯਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਗੁਡੂਚੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਰਿਸ੍ਟੋਨਿਮ੍ਬਃ|
Adhikarana ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਗਣਃ (੧੭-੧੮) · Śloka ੧੮
ਆਰਗ੍ਵਧੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਪਾਟਲਿਕਾਕਤਿਕ੍ਤਾ- ਨਿਮ੍ਬਾਮਤਾਮਧੁਰਸਾਸ੍ਰੁਵਵਕ੍ਸਪਾਠਾਃ| ਭੂਨਿਮ੍ਬਸੈਰ੍ਯਕ੍ਰਪਤੋਲਕਰਞ੍ਜਯੁਗ੍ਮ- ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਾਗ੍ਨਿਸੁਸਵੀਫਲਬਾਣਘੋਣ੍ਟਾਃ||੧੭|| ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਰ੍ਜਯਤਿ ਛਰ੍ਦਿਕੁਸ੍ਠਵਿਸਜ੍ਵਰਾਨ੍| ਕਫਂ ਕਣ੍ਡੂਂ ਪ੍ਰਮੇਹਂ ਚ ਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਵਿਸ਼ੋਧਨਃ||੧੮||
आरग्वधेन्द्रयवपाटलिकाकतिक्ता- निम्बामृतामधुरसास्रुववृक्षपाठाः| भूनिम्बसैर्यक्रपतोलकरञ्जयुग्म- सप्तच्छदाग्निसुषवीफलबाणघोण्टाः||१७|| आरग्वधादिर्जयति छर्दिकुष्ठविषज्वरान्| कफं कण्डूं प्रमेहं च दुष्टव्रणविशोधनः||१८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਆਰਗ੍ਵਧਃ-ਸ਼ਮ੍ਯਾਕਃ| ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਃ-ਕਲਿਙ੍ਗਕਾਃ| ਪਾਟਲਿਃ-ਵਸਨ੍ਤਦੂਤੀ| ਕਾਕਪਿਕ੍ਤਾ-ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾ| ਨਿਮ੍ਬਃ-ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਕਃ| ਅਮਤਾ-ਗੁਡੂਚੀ| ਮਧੁਰਸਾ-ਮੂਰ੍ਵਾ| ਸ੍ਰੁਵਵਕ੍ਸੋ-ਵਿਕਙ੍ਕਤਃ, [ਕਣ੍ਟਕੀਵਕ੍ਸਃ ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕੇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ ]| ਪਾਠਾ-ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ| ਭੂਨਿਮ੍ਬਃ-ਕੈਰਾਤਃ| ਸੈਰ੍ਯਕਃ-ਸਹਚਰਃ| ਪਟੋਲਂ-ਕਰ੍ਕਸ਼ਚ੍ਛਦਮ੍| ਕਰਞ੍ਜਯੁਗ੍ਮਂ-ਏਕਃ ਪੂਤਿਕਕਰਞ੍ਜਸ਼੍ਚਿਰਿਬਿਲ੍ਵਾਖ੍ਯੋਪਰੋ ਨਕ੍ਤਮਾਲਾਖ੍ਯਃ| ਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਃ-ਅਯੁਗ੍ਮਚ੍ਛਦਃ| ਅਗ੍ਨਿਃ-ਚਿਤ੍ਰਕਃ| ਸੁਸਵੀ-ਕਾਰਵੀ, ਪਾਨੀਯਵਲ੍ਲੀਸਂਜ੍ਞਾ| ਫਲਂ-ਮਦਨਫਲਮ੍| ਬਾਣਃ-ਸਹਚਰਃ| ਘੋਣ੍ਟਾ-ਪੂਗਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਅਯਮਾਰਗ੍ਵਧਾਦਿਸ਼੍ਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਯਾਦੀਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ| [ਮੇਦੋਦਰਾਨ੍ ਵਿਸ਼ੋਧਯਤਿ-ਪਰਾਕਰੋਤਿ| ] ਵਸਨ੍ਤਤਿਲਕਾਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਆਰਬਧਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਆਰਮ੍ਬਧੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਾਕਤਿਕ੍ਤਾ-ਕਰਞ੍ਜਿਕਾ- ਸ੍ਤ੍ਰੁਵਵਕ੍ਸੋ-ਵਿਕਙ੍ਕਤਃ| ਸੈਰ੍ਯਕਃ-ਸਹਚਰਃ| [ ਸੁਸਵੀ-ਕਾਰਵੇਲ੍ਲੁਕਮ੍| ਫਲਂ-ਮਦਨਫਲਮ੍| ਵਾਣੋ-ਵੀਲਸਹਚਰਃ| ] ਘੋਣ੍ਟਾ-ਬਦਰੀ|
Adhikarana ਅਸਨਾਦਿਗਣਃ (੧੯-੨੦) · Śloka ੨੦
ਅਸਨਤਿਨਿਸ਼ਭੂਰ੍ਜਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾਃ ਖਦਿਰਕਦਰਭਣ੍ਡੀਸ਼ਿਂਸ਼ਿਪਾਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗ੍ਯਃ| ਤ੍ਰਿਹਿਮਤਲਪਲਾਸ਼ਾ ਜੋਙ੍ਗਕਃ ਸ਼ਾਕਸ਼ਾਲੌ ਕ੍ਰਮੁਕਧਵਕਲਿਙ੍ਗਚ੍ਛਾਪਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਾਃ||੧੯|| ਅਸਨਾਦਿਰ੍ਵਿਜਯਤੇ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਕੁਸ੍ਠਕਫਕ੍ਰਿਮੀਨ੍| ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਂ ਪ੍ਰਮੇਹਂ ਚ ਮੇਦੋਦੋਸਨਿਬਰ੍ਹਣਃ||੨੦||
असनतिनिशभूर्जश्वेतवाहप्रकीर्याः खदिरकदरभण्डीशिंशिपामेषशृङ्ग्यः| त्रिहिमतलपलाशा जोङ्गकः शाकशालौ क्रमुकधवकलिङ्गच्छापकर्णाश्वकर्णाः||१९|| असनादिर्विजयते श्वित्रकुष्ठकफक्रिमीन्| पाण्डुरोगं प्रमेहं च मेदोदोषनिबर्हणः||२०||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਸਨਃ-ਪੀਤਸ਼ਾਲਾਖ੍ਯਃ| ਤਿਨਿਸ਼ਃ-ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਸਂਜ੍ਞਃ| ਭੂਰ੍ਜੋ-ਬਹੁਪੁਟਾਖ੍ਯਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਃ-ਅਰ੍ਜੁਨਃ| ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਃ-ਪੂਤਿਕਰਞ੍ਜਃ| ਖਦਿਰੋ-ਗਾਯਤ੍ਰੀ| ਕਦਰਃ-ਖਦਿਰਾਕਤਿਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸਾਰਃ| ਭਣ੍ਡੀ-ਸ਼ਿਰੀਸਃ| ਸ਼ਿਂਸ਼ਿਪਾ-ਮਣ੍ਡਲਪਤ੍ਰਿਕਾ| ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀ-ਅਜਸ਼ਙ੍ਗੀ| ਤ੍ਰਿਹਿਮਂ-ਚਨ੍ਦਨਤ੍ਰਯਮ੍, ਮਲਯਜਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾਭੇਦੇਨ| ਤਲਃ-ਤਾਲਃ| ਪਲਾਸ਼ਃ-ਕਿਂਸ਼ੁਕਃ| ਜੋਙ੍ਗਕਃ-ਅਗੁਰੁਸਂਜ੍ਞਃ| ਸ਼ਾਕਂ-ਵਰਦਾਰੁ| ਸ਼ਾਲੋ-ਰਸਨਿਰ੍ਯਾਸਾਖ੍ਯਃ| ਕ੍ਰਮੁਕਃ-ਪੂਗਮ੍| ਧਵਃ-ਸ਼ਕਟਾਖ੍ਯਃ| ਕਲਿਙ੍ਗਾਃ-ਸ਼ਕ੍ਰਯਵਾਃ| ਛਾਗਕਰ੍ਣੋ-ਬਸ੍ਤਕਰ੍ਣਃ| ਅਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਃ-ਕੁਸ਼ਿਕਃ| ਅਯਮਸਨਾਦਿਃ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਵਿਜਯਤੇ-ਸ਼ਮਯਤਿ| ਵਿਜਯਤ ਇਤਿ "ਵਿਪਰਾਭ੍ਯਾਂ ਜੇਃ" ਇਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇਪਦਮ੍| ਤਥਾ, ਮੇਦੋਦੋਸਂ ਨਿਬਰ੍ਹਤਿ-ਪਰਾਕਰੋਤਿ| ਮਾਲਿਨੀਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਅਸਨਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਅਸਨੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਃ-ਅਰ੍ਜੁਨਃ| ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਃ-ਪੂਤਿਕਰਞ੍ਜਃ| ਕਦਰਃ-ਸ਼੍ਵੇਤਖਦਿਰਃ| ਭਣ੍ਡੀ-ਸ਼ਿਰੀਸਃ| ਤ੍ਰਿਹਿਮਂ-ਚਨ੍ਦਨਤ੍ਰਯਮ੍| ਤਲਃ-ਤਾਲਵਕ੍ਸਃ| ਜੋਙ੍ਗਕਃ-ਅਗੁਰੁ| ਕ੍ਰਮੁਕਃ-ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਃ|
Adhikarana ਵਰੂਣਾਦਿਗਣਃ (੪੯)) · Śloka ੨੨
ਵਰੁਣਸੈਰ੍ਯਕਯੁਗ੍ਮਸ਼ਤਾਵਰੀ- ਦਹਨਮੋਰਟਬਿਲ੍ਵਵਿਸਾਣਿਕਾਃ| ਦ੍ਵਿਬਹਤੀਦ੍ਵਿਕਰਞ੍ਜਜਯਾਦ੍ਵਯਂ ਬਹਲਪਲ੍ਲਵਦਰ੍ਭਰੁਜਾਕਰਾਃ||੨੧|| ਵਰੁਣਾਦਿਃ ਕਫਂ ਮੇਦੋ ਮਨ੍ਦਾਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਆਢ੍ਯਵਾਤਂ ਸ਼ਿਰਃਸ਼ੂਲਂ ਗੁਲ੍ਮਂ ਚਾਨ੍ਤਃ ਸਵਿਦ੍ਰਧਿਮ੍||੨੨||
वरुणसैर्यकयुग्मशतावरी- दहनमोरटबिल्वविषाणिकाः| द्विबृहतीद्विकरञ्जजयाद्वयं बहलपल्लवदर्भरुजाकराः||२१|| वरुणादिः कफं मेदो मन्दाग्नित्वं नियच्छति| आढ्यवातं शिरःशूलं गुल्मं चान्तः सविद्रधिम्||२२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਰੁਣਃ-ਤਮਾਲਃ| ਸੈਰ੍ਯਕਯੁਗ੍ਮਂ-ਸਹਚਰਦ੍ਵਯਮ੍, ਏਕੋ ਰਕ੍ਤਪੁਸ੍ਪਃ ਕੁਰਵਕਾਖ੍ਯੋਨ੍ਯਃ ਪੀਤਪੁਸ੍ਪਃ ਕੁਰਣ੍ਟਕਾਖ੍ਯਃ| ਸ਼ਤਾਵਰੀ-ਵਰੀ| ਦਹਨੋ-ਵਹ੍ਨਿਃ| ਮੋਰਟੋ-ਮੂਰ੍ਵਾ| ਬਿਲ੍ਵਃ-ਪੂਤਿਵਾਤਃ| ਵਿਸਾਣਿਕਾ-ਅਜਸ਼ਙ੍ਗੀ| ਦ੍ਵਿਬਹਤ੍ਯੌ-ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾਮਹੋਟਿਕਾਖ੍ਯੇ| ਦ੍ਵਿਕਰਞ੍ਜਃ-ਕਰਞ੍ਜਦ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਮ੍| ਤਰ੍ਕਾਰੀ ਹਰੀਤਕੀ ਚੇਤਿ-ਜਯਾਦ੍ਵਯਮ੍| ਬਹਲਪਲ੍ਲਵਃ-ਸ਼ੋਭਾਞ੍ਜਨਃ| ਦਰ੍ਭਃ-ਕੁਸ਼ਃ| ਰੁਜਾਕਰੋ-ਹਿਨ੍ਤਾਲਃ| ਵਰੁਣਾਦਿਰਯਂ ਕਫਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| "ਦ੍ਰੁਤਵਿਲਮ੍ਬਿਤਮਾਹਨਭੌ ਭਰੌ" (ਵਤ੍ਤਰਤ੍ਨਾਕਰੇ ਅ. ੩|੪੯)|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਵਰੁਣਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਵਰੁਣੇਤ੍ਯਾਦਿ|ਮੋਰਟਃ-ਕ੍ਸੀਰਮੂਰ੍ਵਾ| ਵਿਸਾਣਿਕਾ-ਮੇਸਸ਼ੂਙ੍ਗੀ| ਜਯਦ੍ਵਯਂ-ਤਰ੍ਕਾਰੀਦ੍ਵਯਮ੍| ਬਹਲਪਲ੍ਲਵਃ-ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਃ| ਆਢ੍ਯਵਾਤਂ-ਊਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭਮ੍| ਆਨ੍ਤਰਂ ਗੁਲ੍ਮਂ ਵਿਦ੍ਗਧਿਂ ਚ|
Adhikarana ਊਸਕਾਦਿਗਣਃ (੨੩) · Śloka ੨੩
ਊਸਕਸ੍ਤੁਤ੍ਥਕਂ ਹਿਙ੍ਗੁ ਕਾਸੀਸਦ੍ਵਯਸੈਨ੍ਧਵਮ੍| ਸਸ਼ਿਲਾਜਤੁ ਕਚ੍ਛ੍ਰਾਸ਼੍ਮਗੁਲ੍ਮਮੇਦਃਕਫਾਪਹਮ੍||੨੩||
ऊषकस्तुत्थकं हिङ्गु कासीसद्वयसैन्धवम्| सशिलाजतु कृच्छ्राश्मगुल्ममेदःकफापहम्||२३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਊਸਕੋ-ਵਸਕਃ, ਕਲ੍ਲਰ ਇਤਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਤੁਤ੍ਥਕਂ-ਖਰ੍ਪਰਂ ਕਿਟਿਹਾਪਰਸਂਜ੍ਞਮ੍| ਹਿਙ੍ਗੁ-ਰਾਮਠਮ੍| ਕਾਸੀਸਦ੍ਵਯਂ-ਏਕਂ ਪਾਂਸ਼ੁਧਾਤੁਸਂਜ੍ਞਮਪਰਂ ਪੁਸ੍ਪਕਾਸੀਸਾਖ੍ਯਮ੍| ਸੈਨ੍ਧਵਂ-ਮਾਣਿਮਨ੍ਥਮ੍| ਸ਼ਿਲਾਜਤੁ-ਸ਼ਿਲਾਜਮ੍| ਊਸਕਾਦਿਰਯਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਊਸਕਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਊਸਕ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਊਸਕਃ-ਕ੍ਸਾਰਮਤ੍ਤਿਕਾ| ਕਚ੍ਛ੍ਰਂ-ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਮ੍|
Adhikarana ਵੀਰਤਰਾਦਿਗਣਃ (੨੪-੨੫) · Śloka ੨੫
ਵੇਲ੍ਲਨ੍ਤਰਾਰਣਿਕਬੂਕਵਸਾਸ਼੍ਮਭੇਦ- ਗੋਕਣ੍ਟਕੇਤ੍ਕਟਸਹਾਚਰਬਾਣਕਾਸ਼ਾਃ| ਵਕ੍ਸਾਦਨੀਨਲਕੁਸ਼ਦ੍ਵਯਗੁਣ੍ਠਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ- ਭਲ੍ਲੂਕਮੋਰਟਕੁਰਣ੍ਟਕਰਮ੍ਭਪਾਰ੍ਥਾਃ||੨੪|| ਵਰ੍ਗੋ ਵੀਰਤਰਾਦ੍ਯੋਯਂ ਹਨ੍ਤਿ ਵਾਤਕਤਾਨ੍ ਗਦਾਨ੍| ਅਸ਼੍ਮਰੀਸ਼ਰ੍ਕਰਾਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਾਘਾਤਰੁਜਾਹਰਃ||੨੫||
वेल्लन्तरारणिकबूकवृषाश्मभेद- गोकण्टकेत्कटसहाचरबाणकाशाः| वृक्षादनीनलकुशद्वयगुण्ठगुन्द्रा- भल्लूकमोरटकुरण्टकरम्भपार्थाः||२४|| वर्गो वीरतराद्योऽयं हन्ति वातकृतान् गदान्| अश्मरीशर्करामूत्रकृच्छ्राघातरुजाहरः||२५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵੇਲ੍ਲਨ੍ਤਰੋ-ਵੀਰਤਰ ਉਸ਼ੀਰਾਖ੍ਯਃ| ਅਰਣਿਕਃ-ਅਗ੍ਨਿਮਨ੍ਥਃ| ਬੂਕਃ-ਈਸ਼੍ਵਰਮਲ੍ਲਿਕਾ| ਵਸਃ-ਆਟਰੂਸਕਃ| ਅਸ਼੍ਮਭੇਦਃ-ਪਾਸਾਣਭੇਦਃ| ਗੋਕਣ੍ਟਕੋ-ਗੋਕ੍ਸੁਰਕਃ| ਇਤ੍ਕਟਾ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦੀਰ੍ਘਲੋਹਿਤਯਸ੍ਟਿਕਾ ਕਾਣ੍ਡਵਿਸ਼ੇਸਃ, 'ਇਕਡਿ' ਇਤਿ ਲੋਕੇ| ਸਹਾਚਰਃ-ਸਹਚਰਃ| ਬਾਣੋ-ਨੀਲਪੁਸ੍ਪਃ ਸੈਰ੍ਯਕਃ| ਕਾਸ਼ਃ-ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰਕਃ| ਵਕ੍ਸਾਦਨੀ-ਕਾਮਵਕ੍ਸਕਃ| ਨਲੋ-ਮਤ੍ਯੁਪੁਸ੍ਪਾਖ੍ਯਃ| ਕੁਸ਼ਦ੍ਵਯਂ-ਸ੍ਥੂਲਸੂਕ੍ਸ੍ਮਭੇਦੇਨ ਦਰ੍ਭਦ੍ਵਯਮ੍| ਗੁਣ੍ਠੋ-ਵਤ੍ਤਤਣਃ, ਕੁਦਗੁਣ੍ਠਿਕਾਪਰਸਂਜ੍ਞਃ| ਗੁਨ੍ਦ੍ਰਾ-ਪਦਏਰਕਃ| ਭਲ੍ਲੂਕਃ-ਸ਼੍ਯੋਨਾਕਃ| ਮੋਰਟਃ-ਕ੍ਸੀਰਮੋਰਟਃ| ਕੁਰਣ੍ਟਃ-ਸਿਤਿਵਾਰਕਃ| ਕਰਮ੍ਭਃ-ਉਤ੍ਤਮਾਰਣਿਃ| ਪਾਰ੍ਥਾ-ਸੁਵਰ੍ਚਲਾ| ਏਸ ਵੀਰਤਰਾਦਿਰ੍ਵਰ੍ਗੋ-ਗਣੋ, ਵਾਤਜਾਨ੍ ਰੋਗਾਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| ਤਥਾ, ਅਸ਼੍ਮਰ੍ਯਾਦਿਹਰਃ| ਵਸਨ੍ਤਤਿਲਕਾਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਵੀਰਤਰਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਵੇਲ੍ਲਨ੍ਤਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਰਣਿਕਃ-ਤਰ੍ਕਾਰੀ| ਬੂਕੋ-ਬਕਪੁਸ੍ਪਃ| ਉਤ੍ਕਟਃ-ਇਕ੍ਸੁਃ| ਕ੍ਸਾਦਨੀ-ਵਨ੍ਦਾਕਃ| ਭਲ੍ਲੂਕਃ-ਟਿਣ੍ਟੁਕਃ| ਕਰਮ੍ਭਾ-ਉਤ੍ਤਮਾਰਣੀ| ਪਾਰ੍ਥਾ-ਆਦਿਤ੍ਯਭਕ੍ਤਾ|
Adhikarana ਰੋਧ੍ਰਾਦਿਗਣਃ (੨੬-੨੭) · Śloka ੨੭
ਰੋਧ੍ਰਸ਼ਾਬਰਕਰੋਧ੍ਰਪਲਾਸ਼ਾ ਜਿਙ੍ਗਿਣੀਸਰਲਕਟ੍ਫਲਯੁਕ੍ਤਾਃ| ਕੁਤ੍ਸਿਤਾਮ੍ਬਕਦਲੀਗਤਸ਼ੋਕਾਃ ਸੈਲਵਾਲੁਪਰਿਪੇਲਵਮੋਚਾਃ||੨੬|| ਏਸ ਰੋਧ੍ਰਾਦਿਕੋ ਨਾਮ ਮੇਦਃ ਕਫਹਰੋ ਗਣਃ| ਯੋਨਿਦੋਸਹਰਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭੀ ਵਰ੍ਣ੍ਯੋ ਵਿਸਵਿਨਾਸ਼ਨਃ||੨੭||
रोध्रशाबरकरोध्रपलाशा जिङ्गिणीसरलकट्फलयुक्ताः| कुत्सिताम्बकदलीगतशोकाः सैलवालुपरिपेलवमोचाः||२६|| एष रोध्रादिको नाम मेदः कफहरो गणः| योनिदोषहरः स्तम्भी वर्ण्यो विषविनाशनः||२७||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਰੋਧ੍ਰਃ-ਤਿਲ੍ਵਕਃ| ਸ਼ਾਬਰਕੋ-ਦ੍ਵਿਤੀਯਰੋਧ੍ਰਃ, ਅਕ੍ਸਿਭੇਸਜਾਪਰਸਂਜ੍ਞਃ| ਕਦਮ੍ਬਪਲਾਸ਼ੌ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧੌ| ਜਿਙ੍ਗਿਣੀ-ਕਸ੍ਣਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀ| ਸਰਲਂ-ਦੇਵਦਾਰੁ| ਕਟ੍ਫਲਂ-ਕੁਮੁਦਾ, ਰੋਹਿਣੀਭੇਦਃ| ਯੁਕ੍ਤਾ-ਰਾਸ੍ਨਾ, ਗਿਰਿਕਰ੍ਣਿਕੇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਕੁਤ੍ਸਿਤਾਮ੍ਬਃ-ਕਦਮ੍ਬਃ| ਕਦਲੀ-ਰਮ੍ਭਾ| ਗਤਸ਼ੋਕਃ-ਅਸ਼ੋਕਃ| ਏਲਵਾਲੁ-ਐਲੇਯਮ੍| ਪਰਿਪੇਲਵਂ-ਕੁਟਨ੍ਨਟਂ ਗੋਪਾਲਦਮਨਕਾਖ੍ਯਮ੍| ਮੋਚਾ-ਸ਼ਲ੍ਲਕੀ| ਅਯਂ ਰੋਧ੍ਰਾਦਿਕੋ ਗਣੋ ਮੇਦਃਕਫਾਪਹੋ ਯੋਨਿਦੋਸਘ੍ਨਸ਼੍ਚ| ਤਥਾ, ਸ੍ਤਮ੍ਭੀ ਦੋਸਾਣਾਂ ਸ਼ਕਦਾਦੇਸ਼੍ਚ| ਤਥਾ, ਵਰ੍ਣਾਯ ਹਿਤੋ ਵਿਸਘ੍ਨਸ਼੍ਚ| ਸ੍ਵਾਗਤਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਰੋਧ੍ਰਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਰੋਧ੍ਰੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼ਾਬਰਰੋਧ੍ਰਃ-ਸ਼੍ਵੇਤਰੋਧ੍ਰਃ| ਜਿਙ੍ਗਿਣੀ-ਮੋਦਕੀ| ਯੁਕ੍ਤਾ-ਰਾਸ੍ਨਾ| ਕੁਤ੍ਸਿਤੀਮ੍ਬਃ-ਕਦਮ੍ਬਃ| ਗਤਸ਼ੋਕਃ-ਅਸ਼ੋਕਃ| ਪਰਿਪਲਵਂ-ਕ੍ਸੁਦ੍ਗਮੁਸ੍ਤਾ| ਮੋਚਾ-ਸਲ੍ਲਕਿ|
Adhikarana ਅਰ੍ਕਾਦਿਗਣਃ (੨੮-੨੯) · Śloka ੨੯
ਅਰ੍ਕਾਲਰ੍ਕੌ ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾ ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਰਾਸ੍ਨਾ ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾ| ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀ ਪੀਤਤੈਲੋਦਕੀਰ੍ਯਾ ਸ਼੍ਵੇਤਾਯੁਗ੍ਮਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਚ ਵਕ੍ਸਃ||੨੮|| ਅਯਮਰ੍ਕਾਦਿਕੋ ਵਰ੍ਗਃ ਕਫਮੇਦੋਵਿਸਾਪਹਃ| ਕਮਿਕੁਸ੍ਠਪ੍ਰਸ਼ਮਨੋ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ||੨੯||
अर्कालर्कौ नागदन्ती विशल्या भार्ङ्गी रास्ना वृश्चिकाली प्रकीर्या| प्रत्यक्पुष्पी पीततैलोदकीर्या श्वेतायुग्मं तापसानां च वृक्षः||२८|| अयमर्कादिको वर्गः कफमेदोविषापहः| कृमिकुष्ठप्रशमनो विशेषाद्व्रणशोधनः||२९||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਰ੍ਕਃ-ਸਦਾਪੁਸ੍ਪੀ| ਅਲਰ੍ਕੋ-ਮਨ੍ਦਾਰਕਾਖ੍ਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਕੁਸੁਮਃ| ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ-ਪਰ੍ਵਪੁਸ੍ਪਿਕਾ| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾ-ਲਾਙ੍ਗਲੀ| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ-ਫਞ੍ਜੀ| ਰਸ੍ਨਾ-ਰਸ੍ਯਾ| ਵਸ਼੍ਚਿਕਾਲੀ-ਉਸ੍ਟ੍ਰਧੂਮਕਃ| ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯਾ-ਕਰਞ੍ਜਃ| ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀ-ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਃ| ਪੀਤਤੇਲਾ-ਕਾਕਾਦਨੀ| ਉਦਕੀਰ੍ਯਾ-ਕਰਞ੍ਜਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਾਯੁਗ੍ਮਂ-ਏਕਾ ਕਿਣਿਹੀਸਂਜ੍ਞਾਨ੍ਯਾ ਮਹਾਸ਼੍ਵੇਤਾ ਪਾਲਿਨ੍ਦੀਸਂਜ੍ਞਾ| ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਵਕ੍ਸਃ-ਇਙ੍ਗੁਦੀ| ਏਸੋਰ੍ਕਾਦਿਰ੍ਵਰ੍ਗਃ ਕਫਾਦਿਘ੍ਨੋਤਿਸ਼ਯੇਨ ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ| ਸ਼ਾਲਿਨੀਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਅਰ੍ਕਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਅਰ੍ਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਅਲਰ੍ਕੋ-ਮਨ੍ਦਾਰਃ| ਨਾਗਦਨ੍ਤੀ-ਪਰ੍ਵਪੁਸ੍ਪੀ| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਾ-ਲਾਙ੍ਗਲੀਂ| ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਪੁਸ੍ਪੀ-ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਃ| ਪਿਤਤੈਲਾ-ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤੀ| ਉਦਕੀਰ੍ਯਾਂ-ਪੂਤਿਕਰਞ੍ਜਃ| ਸ਼੍ਵੇਤਾਯੁਗ੍ਮਂ-ਕਿਣਿਹੀ ਕਟਮੀ ਚ| ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਵਕ੍ਸਃ- ਇਞ੍ਜੁਦੀ|
Adhikarana ਸੁਰਸਾਦਿਗਣਃ (੩੦-੩੧) · Śloka ੩੧
ਸੁਰਸਯੁਗਫਣਿਜ੍ਜਂ ਕਾਲਮਾਲਾ ਵਿਡਙ੍ਗਂ ਖਰਬੁਸਵਸਕਰ੍ਣੀਕਟ੍ਫਲਂ ਕਾਸਮਰ੍ਦਃ| ਕ੍ਸਵਕਸਰਸਿਭਾਙ੍ਗੀਕਾਰ੍ਮੁਕਾਃ ਕਾਕਮਾਚੀ ਕੁਲਹਲਵਿਸਮੁਸ੍ਟੀਭੂਸ੍ਤਣੋ ਭੂਤਕੇਸ਼ੀ||੩੦|| ਸੁਰਸਾਦਿਰ੍ਗਣਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਮੇਦਃਕਮਿਨਿਸੂਦਨਃ| ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਾਰੁਚਿਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਘ੍ਨੋ ਵ੍ਰਣਸ਼ੋਧਨਃ||੩੧||
सुरसयुगफणिज्जं कालमाला विडङ्गं खरबुसवृषकर्णीकट्फलं कासमर्दः| क्षवकसरसिभाङ्गीकार्मुकाः काकमाची कुलहलविषमुष्टीभूस्तृणो भूतकेशी||३०|| सुरसादिर्गणः श्लेष्ममेदःकृमिनिषूदनः| प्रतिश्यायारुचिश्वासकासघ्नो व्रणशोधनः||३१||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸੁਰਸਯੁਗਂ-ਤੁਲਸੀਦ੍ਵਯਂ ਗੌਰਕਸ੍ਣਭੇਦੇਨ| ਫਣਿਜ੍ਜੋ-ਮਰੀਚਕਃ| ਕਾਲਮਾਲਾ-ਕਸ੍ਣਾਰ੍ਜਕਃ, ਕੁਠੇਰਕਭੇਦਃ| ਵਿਡਙ੍ਗਂ-ਵੇਲ੍ਲਮ੍| ਖਰਬੁਸੋ-ਮਰੁਬਕਃ| ਵਸਕਰ੍ਣੀ-ਮੂਸਿਕਕਰ੍ਣੀ| ਕਟ੍ਫਲਂ-ਸੋਮਵਲ੍ਕਮ੍| ਕਾਸਮਰ੍ਦਃ-ਕਾਸਘ੍ਨਃ| ਕ੍ਸਵਕਃ-ਕ੍ਸੁਦ੍ਵਿਬੋਧਨਃ| ਸਰਸੀ-ਤੁਮ੍ਬਰਪਤ੍ਰਿਕਾ| ਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ-ਅਙ੍ਗਾਰਵਲ੍ਲੀ| ਕਾਰ੍ਮੁਕਾ-ਰਕ੍ਤਮਞ੍ਜਰੀ, ਅਤਿਮੁਕ੍ਤਕ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਕਾਕਮਾਚੀ-ਗੁਡਫਲਾ| ਕੁਲਹਲੋ-ਭੂਕਦਮ੍ਬਕੋਲਮ੍ਬੁਸਾਖ੍ਯਃ| ਵਿਸਮੁਸ੍ਟਿਃ-ਕਰ੍ਕੋਟੀ, ਮਹਾਨਿਮ੍ਬ ਇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਭੂਸ੍ਤਣਂ-ਗੁਹ੍ਯਬੀਜਮਤਿਚ੍ਛਤ੍ਰਾਖ੍ਯਮ੍| ਭੂਤਕੇਸ਼ੀ-ਮਾਂਸੀ ਪੁਤ੍ਰਜਾਰੀ| ਸੁਰਸਾਦਿਰੇਸ ਗਣਃ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਾਦਿਘ੍ਨਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਯਾਯਾਦਿਹਰੋ ਵ੍ਰਣਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਤ੍ [ਚ]| ਮਾਲਿਨੀਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਸੁਰਸਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਸੁਰਸੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸੁਰਸਯੁਗਂ-ਸ਼੍ਵੇਤਕਸ੍ਣੇ ਤੁਲ਼ਸ੍ਯੌ| ਫਣਿਜ੍ਜੋ-ਮਰਿਚਕਃ| ਕਾਲਮਾਲਾ-ਅਰ੍ਜਕਃ| ਖਰਬੁਸੋ-ਮਰੁਚਕਃ| ਵਸਕਰ੍ਣੀ-ਆਖੁਕਰ੍ਣੀ| ਕ੍ਸਵਕਃ-ਕ੍ਸੁਰਕਾਰੀ| ਸਰਾਸੀ-ਕਪਿਤ੍ਥਪਰ੍ਣੀ| ਕਾਰ੍ਮੁਕਃ-ਪ੍ਰਾਚੀਬਲਃ| ਕੁਲਹਲੋ-ਮੁਣ੍ਡੀ,| ਭੂਸ੍ਤਣੋ-ਭੂਤਿਕਤਣਮ੍| ਭੂਤਕੇਸ਼ੀ-ਨਿਰ੍ਗੁਣ੍ਡੀ|
Adhikarana ਮੁਸ੍ਕਕਾਦਿਗਣਃ (੩੨) · Śloka ੩੨
ਮੁਸ੍ਕਕਸ੍ਨੁਗ੍ਵਰਾਦ੍ਵੀਪਿਪਲਾਸ਼ਧਵਸ਼ਿਂਸ਼ਿਪਾਃ| ਗੁਲ੍ਮਮੇਹਾਸ਼੍ਮਰੀਪਾਣ੍ਡੁਮੇਦੋਰ੍ਸ਼ਃਕਫਸ਼ੁਕ੍ਰਜਿਤ੍||੩੨||
मुष्ककस्नुग्वराद्वीपिपलाशधवशिंशिपाः| गुल्ममेहाश्मरीपाण्डुमेदोर्शःकफशुक्रजित्||३२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮੁਸ੍ਕਕੋ-ਮੋਕ੍ਸਕਃ| ਸ੍ਨੁਕ੍-ਗੁਡਾ ਉਗ੍ਰਕਾਣ੍ਡਃ| ਵਰਾਦੀਨਾਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ| ਮੁਸ੍ਕਕਾਦਿਰੇਸ ਗੁਲ੍ਮਾਦਿਜਿਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਮੁਸ੍ਕਕਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਮੁਸ੍ਕਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਮੁਸ੍ਕਕੋਮੋਕ੍ਸਕਃ| ਦ੍ਵੀਪੀ-ਚਿਤ੍ਰਿਕਃ|
Adhikarana ਵਤ੍ਸਾਕਾਦਿਗਣਃ (੩੩-੩੪) · Śloka ੩੪
ਵਤ੍ਸਕਮੂਰ੍ਵਾਭਾਰ੍ਙ੍ਗੀ- ਕਟੁਕਾ ਮਰੀਚਂ ਘੁਣਪ੍ਰਿਯਾ ਚ ਗਣ੍ਡੀਰਮ੍| ਏਲਾ ਪਾਠਾਜਾਜੀ ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਫਲਾਜਮੋਦਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਵਚਾਃ||੩੩|| ਜੀਰਕਹਿਙ੍ਗੁਵਿਡਙ੍ਗਂ ਪਸ਼ੁਗਨ੍ਧਾ ਪਞ੍ਚਕੋਲਕਂ ਹਨ੍ਤਿ| ਚਲਕਫਮੇਦਃਪੀਨਸਗੁਲ੍ਮਜ੍ਵਰਸ਼ੂਲਦੁਰ੍ਨਾਮ੍ਨਃ||੩੪||
वत्सकमूर्वाभार्ङ्गी- कटुका मरीचं घुणप्रिया च गण्डीरम्| एला पाठाऽजाजी कट्वङ्गफलाजमोदसिद्धार्थवचाः||३३|| जीरकहिङ्गुविडङ्गं पशुगन्धा पञ्चकोलकं हन्ति| चलकफमेदःपीनसगुल्मज्वरशूलदुर्नाम्नः||३४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਤ੍ਸਕੋ-ਵਨਤਿਕ੍ਤਕਃ| ਮੂਰ੍ਵਾ-ਮਧੁਰਸਾ| ਮਰਿਚਂ-ਊਸਣਮ੍| ਘੁਣਪ੍ਰਿਯਾ-ਅਤਿਵਿਸਾ| ਗਣ੍ਡੀਰਂ-ਸ੍ਨੁਹੀ| ਏਲਾ-ਬਾਲੈਲਾ| ਪਾਠਾ-ਪ੍ਰਾਚੀਨਾ| ਅਜਾਜੀ-ਜੀਰਕਃ| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਫਲਂ-ਅਰਲੁਕਫਲਮ੍| ਕੇਚਿਤੁ ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਫਲਂ-ਤਿਨ੍ਦੁਕੀਫਲਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ| ਅਜਮੋਦੋ-ਦੀਪ੍ਯਕਃ| ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ-ਗੌਰਸਰ੍ਸਪਃ| ਅਨ੍ਯੇਸਾਂ ਨਾਮਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ| "ਗੁਰ੍ਵਨ੍ਤਾਸ੍ਟਗਣਾਭਾਗਾਰ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਵਾਰ੍ਦ੍ਧਸਦਸ਼ਸ਼ਕਲਦ੍ਵਿਤਯਾ| ਆਰ੍ਯੈਰਾਰ੍ਯਾਗੀਤਿਃ ਸਙ੍ਗੀਤਾ ਸਙ੍ਗੀਤਗੀਤਸਂਵਿਧ੍ਯੈਃ||" ਪਸ਼ੁਗਨ੍ਧਾ-ਅਜਗਨ੍ਧਾ ਮਕਰਨ੍ਤਰਾਖ੍ਯਾ| ਪਞ੍ਚਕੋਲਕਂ-ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਮ੍| ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਰਸੌ ਵਾਤਾਦੀਨ੍ਨਿਹਨ੍ਤਿ| ਆਰ੍ਯਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਵਤ੍ਸਕਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਵਤ੍ਸਕੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਘੁਪ੍ਰਿਯਾ-ਅਤਿਵਿਸਾ| ਗਣ੍ਡੀਰਂ-ਸ੍ਨਿਹੀ| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਃ-ਟੁਨ੍ਟੁਕਃ| ਫਲਂ-ਮਦਨਫਲਮ੍| ਪਸ਼ੁਗਨ੍ਧਾ| ਚਲੋ-ਵਾਯੁਃ|
Adhikarana ਵਚਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦਿਗਣੌ (੩੫-੩੬) · Śloka ੩੬
ਵਚਾਜਲਦਦੇਵਾਹ੍ਵਨਾਗਰਾਤਿਵਿਸਾਭਯਾਃ| ਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਕਲਸ਼ੀਕੁਟਜੋਦ੍ਭਵਾਃ||੩੫|| ਵਚਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦਿਗਣਾਵਾਮਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨੌ| ਮੇਦਃਕਫਾਢ੍ਯਪਵਨਸ੍ਤਨ੍ਯਦੋਸਨਿਬਰ੍ਹਣੌ||੩੬||
वचाजलददेवाह्वनागरातिविषाभयाः| हरिद्राद्वययष्ट्याह्वकलशीकुटजोद्भवाः||३५|| वचाहरिद्रादिगणावामातीसारनाशनौ| मेदःकफाढ्यपवनस्तन्यदोषनिबर्हणौ||३६||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਚਾ-ਗੋਲੋਮੀ| ਜਲਦਃ-ਅਮ੍ਬੁਧਰਃ| ਦੇਵਾਹ੍ਵਂ-ਕਿਲਿਮਮ੍| ਨਾਗਰਂ-ਵਿਸ਼੍ਵਮ੍| ਅਤਿਵਿਸਾ-ਭਙ੍ਗੁਰਾ| ਅਭਯਾ-ਅਮਤਾ| ਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਂ-ਏਕਾ ਪਿਣ੍ਡਾ, ਅਪਰਾ ਪਚਮ੍ਪਚਾ ਦਾਰੁਹਰਿਦ੍ਰਾ| ਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਂ-ਕ੍ਲੀਤਿਕਾ| ਕਲਸ਼ੀ-ਪਸ਼੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ| ਕੁਟਜੋਦ੍ਭਵਾਃ-ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਃ| ਏਤੌ ਵਚਾਦਿਹਰਿਦ੍ਰਾਦਿਗਣਾਵਾਮਾਤੀਸਾਰਘ੍ਨੌ ਮੇਦਃਕਫਾਦਿਹਰੌ ਚ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਵਚਾਹਰਿਦ੍ਰਾਦਿਗਣਾਵਾਹ-ਵਚੇਤ੍ਯਾਦਿ, ਹਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਕਲਸ਼ੀ-ਪਸ਼੍ਰ੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ| ਕਟਜੋਦ੍ਭਵਃ-ਇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਃ| ਆਢ੍ਯਪਵਨਃ-ਊਰੁਸ੍ਤਮ੍ਭਃ|
Adhikarana ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗ੍ਵਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦਿਗਣੌ (੨੧)) · Śloka ੩੯
ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਪੁਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨਯੁਗ੍ਮਪਦ੍ਮਾਃ ਪਦ੍ਮਾਦ੍ਰਜੋ ਯੋਜਨਵਲ੍ਲ੍ਯਨਨ੍ਤਾ| ਮਾਨਦ੍ਰੁਮੋ ਮੋਚਰਸਃ ਸਮਙ੍ਗਾ ਪੁਨ੍ਨਾਗਸ਼ੀਤਂ ਮਦਨੀਯਹੇਤੁਃ||੩੭|| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ ਮਧੁਕਂ ਨਮਸ੍ਕਰੀ ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਪਲਾਸ਼ਕਚ੍ਛੁਰਾਃ| ਰੋਧ੍ਰਂ ਧਾਤਕਿਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ਿਕੇ ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਃ ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਂ ਰਜਃ||੩੮|| ਗਣੌ ਪ੍ਰਿਯਡ੍ਗ੍ਵਮ੍ਬਸ੍ਠਾਦੀ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨੌ| ਸਨ੍ਧਾਨੀਯੌ ਹਿਤੌ ਪਿਤ੍ਤੇ ਵ੍ਰਣਾਨਾਮਪਿ ਰੋਪਣੌ||੩੯||
प्रियङ्गुपुष्पाञ्जनयुग्मपद्माः पद्माद्रजो योजनवल्ल्यनन्ता| मानद्रुमो मोचरसः समङ्गा पुन्नागशीतं मदनीयहेतुः||३७|| अम्बष्ठा मधुकं नमस्करी नन्दीवृक्षपलाशकच्छुराः| रोध्रं धातकिबिल्वपेशिके कट्वङ्गः कमलोद्भवं रजः||३८|| गणौ प्रियड्ग्वम्बष्ठादी पक्वातीसारनाशनौ| सन्धानीयौ हितौ पित्ते व्रणानामपि रोपणौ||३९||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ-ਸ਼੍ਯਾਮਾ| ਪੁਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨਂ-ਰੀਤਿਪੁਸ੍ਪਮ੍| ਯੁਗ੍ਮੇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਨੁਵਤ੍ਤਿਕਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨਾਞ੍ਜਨਮਿਤਿ ਸਮ੍ਬਧ੍ਯਤੇ| ਤੇਨਾਞ੍ਜਨਯੁਗ੍ਮਂ-ਏਕਂ ਸ੍ਰੋਤੋਞ੍ਜਨਮਨ੍ਯਤ੍ਸੌਵੀਰਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥੋਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| ਪਦ੍ਮਾ-ਪਦ੍ਮਚਾਰਿਣੀ| ਪਦ੍ਮਾਤ੍-ਕਮਲਾਤ੍, ਰਜਃ-ਕੇਸਰਮ੍| ਯੋਜਨਵਲ੍ਲੀ-ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ| ਅਨਨ੍ਤਾ-ਯਵਾਸਕਃ| ਮਾਨਦ੍ਰੁਮਃ-ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀ| ਮੋਚਰਸਃ-ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਨਿਰ੍ਯਾਸਃ| ਸਮਙ੍ਗਾ-ਨਮਸ੍ਕਾਰੀ ਰਕ੍ਤਮੂਲਾਖ੍ਯਾ| ਪੁਨ੍ਨਾਗਃ-ਤੁਙ੍ਗੋ ਰਕ੍ਤਕੇਸਰਾਖ੍ਯਃ| ਸ਼ੀਤਂ-ਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਮਦਨੀਯਹੇਤੁਃ-ਧਾਤੁਕੀ| ਉਪਜਾਤਿਵਤ੍ਤਮ੍| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ-ਪਾਠਾ ਮਯੂਰਸ਼ਿਖਾਖ੍ਯਾ| ਮਧੁਕਂ-ਮਧੁਯਸ੍ਟਿਕਾ| ਨਮਸ੍ਕਰੀ-ਸਮਙ੍ਗਾ| ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਃ-ਪ੍ਰਰੋਹੀ| ਪਲਾਸ਼ਃ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਕਚ੍ਛੁਰਾ-ਫਣਿਹਾਰੀ ਧਨ੍ਵਯਵਾਸਕਾਖ੍ਯਃ| ਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ਿਕਾ-ਬਿਲ੍ਵਮਜ੍ਜਾ| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਃ-ਸ੍ਯੋਨਾਕਃ| ਕਮਲੋਦ੍ਭਵਂ ਰਜਃ-ਪਦ੍ਮਰੇਣੁਃ| ਏਤੌ ਪ੍ਰਿਯਡ੍ਗ੍ਵਂਬਸ੍ਠਾਦੀ ਗਣੋ ਪਕ੍ਵਾਤੀਸਾਰਨਾਸ਼ਨੌ ਸਨ੍ਧਾਨੀਯੌ ਪਿਤ੍ਤੇ ਹਿਤੌ ਵ੍ਰਣਰੋਪਣੌ ਚ| "ਮ੍ਸੋ ਜ੍ਗੌ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਿਰਾਡਿਤਂ ਮਤਮ੍" (ਵਤ੍ਤਰਤ੍ਨਾਕਰੇ ਅ. ੩|੨੧)|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਪ੍ਰਿਯਡੂਗ੍ਵਮ੍ਬਸ੍ਠਾਗਣਾਵਾਹ-ਪ੍ਰਿਯਙਿਗ੍ਵਤ੍ਯਾਦਿ, ਅਮ੍ਬਸ੍ਠੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪੁਸ੍ਪਂ-[ਉਸ੍ਪਾਞ੍ਜਨਮ੍| ਅਞ੍ਜਨਯੁਗ੍ਮਂ-ਸ੍ਤ੍ਰੋਤੋਞ੍ਜਨਂ ਰਸਾਞ੍ਜਨਂ ਚ| ਪਦ੍ਮਾ_ਭਾਰ੍ਙੀ| ਪਦ੍ਮਾਦ੍ਰਜਃ-ਪਦ੍ਮਕੇਸ਼ਰਮ੍| ਯੋਜਨਵਲ੍ਲੀ-ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ| ਅਨਨ੍ਤਾ-ਦੁਰਾਲਭਾ| ਮਾਨਦ੍ਰੁਮਃ-ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵਕ੍ਸਃ, ਮੋਚਰਸਃ-ਤਨ੍ਨਿਰ੍ਯਾਸਃ| ਸਮਙ੍ਗਾ-ਲਜ੍ਜਿਕਾ| ਪੁਨ੍ਨਾਮ-ਪੁਨ੍ਨਾਗਮ੍| ਸ਼ੀਤਂ-ਚਨ੍ਦਨਮ੍| ਮਦਨੀਯਹੇਤੁਃ-ਧਾਤਕੀ| ਅਮ੍ਬਸ੍ਠਾ-ਮਯੂਰਸ਼ਿਖਾ| ਨਮਸ੍ਕਰੀ-ਲਜ੍ਜਿਕਾ| ਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ਿਕਾ-ਸ਼ੁਸ੍ਕਬਿਲ੍ਵਪੇਸ਼ਿਕਾ| ਸਨ੍ਧਾਨੀਯੌ-ਭਨ੍ਗਸਨ੍ਧਾਨਜਨਨੌ|
Adhikarana ਮੁਸ੍ਤਾਦਿਗਣਃ (੪੦) · Śloka ੪੦
ਮੁਸ੍ਤਾਵਚਾਗ੍ਨਿਦ੍ਵਿਨਿਸ਼ਾਦ੍ਵਿਤਿਕ੍ਤਾ- ਭਲ੍ਲਾਤਪਾਠਾਤ੍ਰਿਫਲਾਵਿਸਾਖ੍ਯਾਃ| ਕੁਸ੍ਠਂ ਤ੍ਰੁਟੀ ਹੈਮਵਤੀ ਚ ਯੋਨਿ- ਸ੍ਤਨ੍ਯਾਮਯਘ੍ਨਾ ਮਲਪਾਚਨਾਸ਼੍ਚ||੪੦||
मुस्तावचाग्निद्विनिशाद्वितिक्ता- भल्लातपाठात्रिफलाविषाख्याः| कुष्ठं त्रुटी हैमवती च योनि- स्तन्यामयघ्ना मलपाचनाश्च||४०||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮੁਸ੍ਤਾ-ਗਾਙ੍ਗੇਯੀ| ਤਿਕ੍ਤਾਦ੍ਵਯਂ-ਏਕਾ ਕਟੁਕਾਨ੍ਯਾ ਕਾਕਤਿਕ੍ਤਾ| ਵਿਸਾਖ੍ਯਾ-ਸ਼ੁਕ੍ਲਕਨ੍ਦਾ| ਹੈਮਵਤੀ-ਸ਼੍ਵੇਤਵਚਾ| ਏਤੇ ਯੋਨ੍ਯਾਮਯਘ੍ਨਾਃ ਸ੍ਤਨ੍ਯਾਮਯਘ੍ਨਾ ਮਲਪਾਚਨਾਸ਼੍ਚ| "ਤੌ ਜੋ ਗੁਰੁ ਚੇਦ੍ਭਵਤੀਨ੍ਦ੍ਰਵਜ੍ਰਾ|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਮੁਸ੍ਤਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਮੁਸ੍ਤੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਦ੍ਵਿਤਿਕ੍ਤਾ-ਕਟੁਕਾ ਕਰਞ੍ਜਿਕਾ ਚ| ਹੈਮਵਤੀ-ਸ਼੍ਵੇਤਵਚਾ|
Adhikarana ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਗਣਃ (੪੧-੪੨) · Śloka ੪੨
ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪਿਪ੍ਪਲਸਦਾਫਲਰੋਧ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵਯਾਰ੍ਜੁਨਕਪੀਤਨਸੋਮਵਲ੍ਕਾਃ| ਪ੍ਲਕ੍ਸਾਮ੍ਰਵਞ੍ਜੁਲਪਿਯਾਲਪਲਾਸ਼ਨਨ੍ਦੀ- ਕੋਲੀਕਦਮ੍ਬਵਿਰਲਾਮਧੁਕਂ ਮਧੂਕਮ੍||੪੧|| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਰ੍ਗਣੋ ਵ੍ਰਣ੍ਯਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਹੀ ਭਗ੍ਨਸਾਧਨਃ| ਮੇਦਃਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਤਡ੍ਦਾਹਯੋਨਿਰੋਗਨਿਬਰ੍ਹਣਃ||੪੨||
न्यग्रोधपिप्पलसदाफलरोध्रयुग्मं जम्बूद्वयार्जुनकपीतनसोमवल्काः| प्लक्षाम्रवञ्जुलपियालपलाशनन्दी- कोलीकदम्बविरलामधुकं मधूकम्||४१|| न्यग्रोधादिर्गणो व्रण्यः सङ्ग्राही भग्नसाधनः| मेदःपित्तास्रतृड्दाहयोनिरोगनिबर्हणः||४२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੋ-ਵਟਃ| ਪਿਪ੍ਪਲਃ-ਆਸ਼੍ਵਤ੍ਥਃ| ਸਦਾਫਲਃ-ਉਦੁਮ੍ਬਰਃ| ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵਯਂ-ਏਕਾ ਰਾਜਜਮ੍ਬੂਰ੍ਬਹਤ੍ਫਲਾਨ੍ਯਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਫਲਾ ਕਾਕਜਮ੍ਬੂਃ| ਅਰ੍ਜੁਨਃ-ਪਾਰ੍ਥਃ| ਕਪੀਤਨਃ-ਕਪਿਚੂਡੋ ਵਾਨੀਰਾਖ੍ਯਃ| ਸੋਮਵਲ੍ਕਃ-ਸ਼੍ਵੇਤਸਾਰਃ ਖਦਿਰਃ| ਪ੍ਲਕ੍ਸਃ-ਸ਼ਙ੍ਗੀ ਪ੍ਲਵਾਖ੍ਯਃ| ਆਮ੍ਰਃ-ਚੂਤਃ| ਵਞ੍ਜੁਲੋ-ਵੇਤਸਃ| ਪਿਯਾਲੋ-ਦ੍ਰਾਕ੍ਸਾਰਸਪ੍ਰਿਯਃ ਖਰਸ੍ਕਨ੍ਧਾਖ੍ਯਃ| ਨਨ੍ਦੀ-ਜਯਵਕ੍ਸਃ| ਕੋਲੀ-ਬਦਰੀ| ਵਿਰਲਾ-ਤਿਨ੍ਦੁਕੀ| ਮਧੁਕਂ-ਯਸ੍ਟੀ| ਮਧੂਕਂ-ਮਧੂਕਪੁਸ੍ਪਮ੍| ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਰਯਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਾਦਿਗੁਣਯੁਕ੍ਤਃ| ਵਸਨ੍ਤਤਿਲਕਾਵਤ੍ਤਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸਦਾਫਲਃ-ਉਦ੍ਰੁਮ੍ਬਰਃ| ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵਯਂ-ਜਮ੍ਬੂ ਰਾਜਜਮ੍ਬੂਸ਼੍ਚ| ਕਪੀਤਨਃ-ਆਮ੍ਰਾਤਕਃ| ਸੋਮਵਲ੍ਕਃ-ਕਟ੍ਫਲਃ| ਪਿਯਾਲਃ-ਚਾਰਃ| ਨਨ੍ਦੀ-ਨਨ੍ਦੀਵਕ੍ਸਃ| ਕੋਲੀ-ਬਦਰੀ| ਵਿਰਲਾ-ਤਿਨ੍ਦੁਕੀ| ਭਗ੍ਰਸਾਧਨੋ-ਭਨ੍ਗਸਧਾਨਕਤ੍|
Adhikarana ਏਲਾਦਿਗਣਃ (੪੩-੪੪) · Śloka ੪੪
ਏਲਾਯੁਗ੍ਮਤੁਰੁਸ੍ਕਕੁਸ੍ਠਫਲਿਨੀਮਾਂਸੀਜਲਧ੍ਯਾਮਕਂ ਸ੍ਪਕ੍ਕਾਚੋਰਕਚੋਚਪਤ੍ਰਤਗਰਸ੍ਥੌਣੇਯਜਾਤੀਰਸਾਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਨਖੋਮਰਾਹ੍ਵਮਗੁਰੁਃ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਕਃ ਕੁਙ੍ਕੁਮਂ ਚਣ੍ਡਾਗੁਗ੍ਗੁਲੁਦੇਵਧੂਪਖਪੁਰਾਃ ਪੁਨ੍ਨਾਗਨਾਗਾਹ੍ਵਯਮ੍||੪੩|| ਏਲਾਦਿਕੋ ਵਾਤਕਫੌ ਵਿਸਂ ਚ ਵਿਨਿਯਚ੍ਛਤਿ| ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਸਾਦਨਃ ਕਣ੍ਡੂਪਿਟਿਕਾਕੋਠਨਾਸ਼ਨਃ||੪੪||
एलायुग्मतुरुष्ककुष्ठफलिनीमांसीजलध्यामकं स्पृक्काचोरकचोचपत्रतगरस्थौणेयजातीरसाः| शुक्तिर्व्याघ्रनखोऽमराह्वमगुरुः श्रीवासकः कुङ्कुमं चण्डागुग्गुलुदेवधूपखपुराः पुन्नागनागाह्वयम्||४३|| एलादिको वातकफौ विषं च विनियच्छति| वर्णप्रसादनः कण्डूपिटिकाकोठनाशनः||४४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਏਲਾਯੁਗ੍ਮਂ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਲਾ ਸ੍ਥੂਲੈਲਾ ਚ| ਤੁਰੁਸ੍ਕਃ-ਕਤ੍ਰਿਮੋ ਨਿਰ੍ਯਾਸਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਕੁਸ੍ਠਂ-ਗਦਃ| ਫਲਿਨੀ-ਗਨ੍ਧਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਃ| ਮਾਂਸੀ-ਨਲਦਮ੍| ਜਲਂ-ਹ੍ਰੀਬੇਰਮ੍| ਧ੍ਯਾਮਕਂ-ਦੇਵਦਗ੍ਧਕਮ੍| ਸ੍ਪਕ੍ਕਾ-ਦੇਵੀ| ਚੋਰਕੋ-ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪਰ੍ਣਃ| ਚੋਚਂ-ਤ੍ਵਕ੍| ਪਤ੍ਰਂ-ਤਮਾਲਪਤ੍ਰਮ੍| ਤਗਰਂ-ਵਕ੍ਰਮ੍| ਸ੍ਥੌਣੇਯਂ-ਤੈਲਪੀਤਕਮ੍| ਜਾਤਿਰਸੋ-ਬੋਲਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਃ-ਨਖਃ| ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਨਖਃ-ਸਮੁਦ੍ਰਜਃ| ਅਮਰਾਹ੍ਵਂ-ਦੇਵਦਾਰੁ| ਅਗੁਰੁਃ-ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਃ| ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਕਃ-ਚੀਡਾ ਸ਼੍ਰੀਵੇਸ੍ਟਕਾਖ੍ਯਃ| ਕੁਙ੍ਕੁਮਂ-ਬਾਹ੍ਲੀਕਮ੍| ਚਣ੍ਡਾ-ਕੋਪਨਾ| ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ-ਪੁਰਃ| ਦੇਵਧੂਪਃ-ਸਰ੍ਜਰਸਃ| ਖਪੁਰਃ-ਕੁਨ੍ਦੁਰੁਕਃ| ਪੁਨ੍ਨਾਗੋ-ਰਕ੍ਤਕੇਸਰਃ| ਨਾਗਾਹ੍ਵਯਂ-ਨਾਗਕੇਸਰਮ੍| ਏਲਾਦਿਰਯਂ ਵਾਤਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| ਤਥਾ, ਵਰ੍ਣਪ੍ਰਸਨ੍ਨਤ੍ਵਕਤ੍ ਕਣ੍ਡ੍ਵਾਦਿਹਚ੍ਚ| "ਮ੍ਸੌ ਜ੍ਸੌ ਤੌ ਗੁਰੁਕਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਤੁਰਗੈਃ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰੀਡਿਤਮ੍|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਏਲਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਏਲਾਯੁਗ੍ਮੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤੁਰੁਸ੍ਕਃ-ਸਿਹ੍ਲਕਃ| ਧ੍ਯਾਮਕਂ-ਰੋਹਿਸਮ੍| ਚੋਰਕੋ-ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਪਰ੍ਣਃ| ਚੋਚਂ-ਤ੍ਵਚਮ੍| ਪਤ੍ਰਂ-ਪਤ੍ਰਕਮ੍| ਜਾਤੀਰਸੋ-ਬੋਲਃ| ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਃ-ਨਖਮ੍| ਵ੍ਯਾਧ੍ਰਨਖਃ-ਤਦ੍ਭੇਦਃ| ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਕਃ-ਸਰਲਨਿਰ੍ਯਾਸਃ| ਦੇਵਧੂਪੋ-ਰਾਲਃ| ਖਪੁਰਃ-ਸਲ੍ਲਕੀਨਿਰ੍ਯਾਸਃ| ਨਾਗਾਹ੍ਵਯਂ-ਨਾਗਕੇਸ਼ਮ੍|
Adhikarana ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਗਣਃ (੪੫) · Śloka ੪੫
ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਨ੍ਤੀਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀਕ੍ਰਮੁਕਕੁਟਰਣਾ- ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀਚਰ੍ਮਸਾਹ੍ਵਾ- ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀਗਵਾਕ੍ਸੀਸ਼ਿਖਰਿਰਜਨਕ- ਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੋਹਾਕਰਞ੍ਜਾਃ| ਬਸ੍ਤਾਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵ੍ਯਾਧਿਘਾਤੋ ਬਹਲਬਹੁਰਸ- ਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਵਕ੍ਸਾਤ੍ ਫਲਾਨਿ ਸ਼੍ਯਾਮਾਦ੍ਯੋ ਹਨ੍ਤਿ ਗੁਲ੍ਮਂ ਵਿਸਮਰੁਚਿਕਫੌ ਹਦ੍ਰੁਜਂ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਮ੍||੪੫||
श्यामादन्तीद्रवन्तीक्रमुककुटरणा- शङ्खिनीचर्मसाह्वा- स्वर्णक्षीरीगवाक्षीशिखरिरजनक- च्छिन्नरोहाकरञ्जाः| बस्तान्त्री व्याधिघातो बहलबहुरस- स्तीक्ष्णवृक्षात् फलानि श्यामाद्यो हन्ति गुल्मं विषमरुचिकफौ हृद्रुजं मूत्रकृच्छ्रम्||४५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼੍ਯਾਮਾ-ਮਾਲਵਿਕਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍ ਮਸੂਰਵਿਦਲਾਖ੍ਯਾ| ਦਨ੍ਤੀ-ਮੁਕੂਲਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਖ੍ਯਃ| ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀ-ਉਨ੍ਦੁਰਕਰ੍ਣਿਕਾ| ਕ੍ਰਮੁਕਃ-ਪਟ੍ਟਿਕਾਰੋਧ੍ਰਃ| ਕੁਟਰਣਾ-ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਤ੍ਰਿਵਤ੍| ਸ਼ਙ੍ਖਿਨੀ-ਯਵਤਿਕ੍ਤਾ| ਚਰ੍ਮਸਾਹ੍ਵਾ-ਸਾਤਲਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਸ੍ਵਰ੍ਣਕ੍ਸੀਰੀ-ਕਙ੍ਕੁਸ੍ਠਮ੍| ਗਵਾਕ੍ਸੀ-ਗਵਾਦਨੀ ਸ੍ਥਾਣੁਕਰ੍ਣੀਸਂਜ੍ਞਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣੀਤ੍ਯਨ੍ਯੇ| ਸ਼ਿਖਰੀ-ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਃ| ਰਜਨਕਃ-ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਃ| ਛਿਨ੍ਨਰੋਹਾ-ਅਮਤਵਲ੍ਲੀ| ਕਰਞ੍ਜਃ-ਕੈਡਰ੍ਯਃ| ਬਸ੍ਤਾਨ੍ਤ੍ਰੀ-ਵਸਗਨ੍ਧਾ| ਵ੍ਯਾਧਿਘਾਤਃ- ਕਤਮਾਲਃ| ਬਹੁਲੋ-ਬਹੁਫਲਃ| ਬਹੁਰਸਃ-ਇਕ੍ਸੁਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਵਕ੍ਸਾਤ੍-ਪੀਲੋਃ ਫਲਾਨਿ| ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਰੇਸ ਗੁਲ੍ਮਾਦੀਨ੍ ਹਨ੍ਤਿ| [ਅਤ੍ਰ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਾਦਿਃ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਤ੍ਵਾਨ੍ਨੋਕ੍ਤਃ| ] "ਮ੍ਰੌ ਭ੍ਰੌ ਯਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸ੍ਵਰਮੁਨਿਤੁਰਗੈਃ ਸ੍ਰਗ੍ਧਰਾਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਰਾਮੈਃ|"
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਸ਼੍ਯਾਮਾਦਿਗਣਮਾਹ-ਸ਼੍ਯਾਮੇਤ੍ਯਾਦਿ| ਸ਼੍ਯਾਮਾ-ਕਸ੍ਣਮੂਲਾ ਨ੍ਨਿਵਤ੍| ਦ੍ਰਵਨ੍ਤੀ-ਚੀਰਿਤਪਤ੍ਰਾ ਦਨ੍ਤੀਭੇਦਃ| ਕ੍ਰਸੁਕਃ-ਪੂਰਾਃ| ਕੁਠਰਣਾ-ਅਰੁਣਮੂਲਾ ਤ੍ਰਿਵ੍ੜ੍ਤ੍| ਚਰ੍ਮਸਾਹ੍ਵਾ-ਸਤ੍ਪਲਾ| ਸ਼ਿਖਰੀ-ਅਪਾਮਾਰ੍ਗਃ| ਰਜਨਕਃ-ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਃ| ਛਿਨ੍ਨਰੋਹਾ-ਗੁਡੂਚੀ| ਯਸ੍ਤਾਨ੍ਤ੍ਰੀ-ਵਦ੍ਧਦਾਰੁਕਃ| ਵ੍ਯਾਧਿਧਾਤਃ-ਆਰਗ੍ਵਦਃ| ਬਹਲਃ-ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਃ| ਬਹੁਰਸਃ-ਇਕ੍ਸੁਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਵਕ੍ਸਃ-ਪੀਲੁਃ, ਸਸ੍ਯ ਫਲਾਨਿ|
Adhikarana ਇਤਿ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਗਣਾਃ (੪੬) · Śloka ੪੬
ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਰ੍ਗਾਸ੍ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਲਾਭਤਃ| ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵਿਧਮਨ੍ਯਚ੍ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਜਹ੍ਯਾਦਯੌਗਿਕਮ੍||੪੬||
त्रयस्त्रिंशदिति प्रोक्ता वर्गास्तेषु त्वलाभतः| युञ्ज्यात्तद्विधमन्यच्च द्रव्यं जह्यादयौगिकम्||४६||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਇਤਿ-ਏਵਂ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ, ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਵਰ੍ਗਾਃ ਕਥਿਤਾਃ| ਅਤ੍ਰ ਸਙ੍ਖ੍ਯੋਪਾਦਾਨਮੇਸਾਂ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਖ੍ਯਾਪਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਅਨ੍ਯੇਪ੍ਯੇਵਂਪ੍ਰਕਾਰਾਃ ਸਨ੍ਤਿ, ਏਤੇ ਤੁ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਸੁਖਸ੍ਮਰਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਚਨਮ੍| ਏਸੁ ਚ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸੁ ਵਰ੍ਗੇਸ੍ਵਲਾਭਤਃ-ਅਲਾਭੇ ਸਤਿ, ਤਦ੍ਵਿਧਂ-ਰਸਵੀਰ੍ਯਪਾਕੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਂ, ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਨ੍ਯਤ੍-ਅਨੁਕ੍ਤਮਪਿ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍| ਨ ਕੇਵਲਮੇਤਾਵਦੇਵ ਵਿਧੇਯਮਿਤ੍ਯਾਹ-ਜਹ੍ਯਾਦਯੌਗਿਕਮ੍,-ਨ ਕੇਵਲਮੇਸੁ ਵਰ੍ਗੇਸੁ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਲਾਭੇ ਯਥਾਲਾਭਮਨ੍ਯਤ੍ਤਦ੍ਵਿਧਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍, ਯਾਵਦਯੌਗਿਕਂ ਯਤ੍ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਤਚ੍ਚ ਤ੍ਯਜੇਤ੍| ਦੋਸਰੋਗਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਪੁਰੁਸਸ੍ਯਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਵਯਸਿ ਵਾ ਅਯਮੇਵ ਗਣਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਃ, ਤਦਾ ਤਤ੍ਸਮਸ੍ਤਗਣਦ੍ਰਵ੍ਯਲਾਭੇ ਤਦ੍ਵਿਧਮੇਕਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਬਹੂਨਿ ਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਪ੍ਰਯੋਜ੍ਯ ਏਵ, ਨ ਸਮਸ੍ਤਦ੍ਰਵ੍ਯਾਪੇਕ੍ਸਾ ਕਾਰ੍ਯੇਤਿ| ਤਥਾ ਚ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਃ (ਸੁ. ਅ. ੩੮|੮੨) - "ਸਮੀਕ੍ਸ੍ਯ ਦੋਸਭੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਗਣਾਨ੍ ਭਿਨ੍ਨਾਨ੍ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਤ੍| ਪਥਙ੍ਮਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਗਣਾਨ੍ ਵਾ ਵ੍ਯਸ੍ਤਸਂਹਤਾਨ੍||" ਇਤਿ| ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਿਤਿ "ਤ੍ਰੇਸ੍ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚ" ਇਤਿ ਤ੍ਰਯਸਾਦੇਸ਼ਃ| ਅਯੌਗਿਕਮਿਤਿ ਅਯੋਗਾਯ ਪ੍ਰਭਵਤੀਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਯੋਗਾਦ੍ਯਚ੍ਚੇਤਿ ਠਞ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਉਪਸਂਹਰਤਿ-ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਿਤਿ| ਏਤੇ ਗਣਾ ਨ ਯਾਵਦੁਕ੍ਤਾ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਃ| ਕਿਂ ਤਰ੍ਹਿ ? ਊਹਾਪੋਹਯੋਗ੍ਯਾਃ, ਇਤ੍ਯਾਹ-ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਲਾਭਤ ਇਤਿ| ਦੇਸ਼ਤਃ ਕਾਲਤੋ ਵਾ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯਾਲਾਭੇ ਤਤ੍ਸਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਮਨ੍ਯਤ੍-ਅਨੁਕ੍ਤਮਪਿ ਯੌਗਿਕਂ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਤ੍| ਉਕ੍ਤਮਪ੍ਯੌਸਧਮਯੌਗਿਕਂ ਜਹ੍ਯਾਤ੍| ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਵਸ੍ਥਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਉਚਿਤਂ-ਯੌਗਿਕਮ੍, ਅਨੁਚਿਤਂ-ਅਯੌਗਿਕਮ੍| ਯਥਾਲਾਭਪ੍ਰਯੋਗੋਪਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇਨੋਕ੍ਤਃ (ਸੂ. ਅ. ੬੭|੬੪) - "ਸਮਸ੍ਤਂ ਵਰ੍ਗਮਰ੍ਦ੍ਧ ਵਾ ਯਥਾਲਾਭਮਥਾਪਿ ਵਾ| ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਭਿਸਕ੍ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਯਥੋਦ੍ਵਿਸ੍ਟੇਸੁ ਕਰ੍ਮਸੁ||' ਇਤਿ|
Adhikarana ਤੇਸੁ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯਾਲਾਭੇ ਤਦ੍ਵਿਧਮਨ੍ਯਦ੍ਯੋਜ੍ਯਮ੍, ਏਤੇ ਵਰ੍ਗਾਃ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਪਯੋਗ੍ਯਾਸ਼੍ਚ (੧੫) · Śloka ੧੫
ਏਤੇ ਵਰ੍ਗਾ ਦੋਸਦੂਸ੍ਯਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸ੍ਯ ਕਲ੍ਕਕ੍ਕਾਥਸ੍ਨੇਹਲੇਹਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਃ| ਪਾਨੇ ਨਸ੍ਯੇਨ੍ਵਾਸਨੇਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰ੍ਵਾ ਲੇਪਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਰ੍ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਰੋਗਾਨ੍ ਸੁਕਚ੍ਛ੍ਰਾਨ੍||੪੭|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੧੫||
एते वर्गा दोषदूष्याद्यपेक्ष्य कल्कक्काथस्नेहलेहादियुक्ताः| पाने नस्येऽन्वासनेऽन्तर्बहिर्वा लेपाभ्यङ्गैर्घ्नन्ति रोगान् सुकृच्छ्रान्||४७|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शोधनादिगणसङ्ग्रहो नाम पञ्चदशोऽध्यायः||१५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਏਤੇ-ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਾਃ, ਵਰ੍ਗਾ ਦੋਸਦੂਸ੍ਯਵਯੋਬਲਾਦੀਨ੍ਯਪੇਕ੍ਸ੍ਯਵਿਕਲ੍ਪ੍ਯ, ਕਲ੍ਕਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸੁਕਚ੍ਛ੍ਰਾਨ੍ ਰੋਗਾਨ੍-ਆਮਯਾਨ੍ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ| ਯੁਕ੍ਤਾ ਇਤ੍ਯਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰ੍ਭਾਵਿਤਣ੍ਯਰ੍ਥੋ ਯੁਜਿਃ| ਤਤਃ ਕਲ੍ਕਾਦਿਸੁ ਵੈਦ੍ਯੇਨ ਯੋਜਿਤਾ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥੋਵਤਿਸ੍ਠਤੇ| ਆਦਿਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਫਾਣ੍ਟਸ਼ੀਤਕਸਾਯਾਦਿਪਰਿਗ੍ਰਹਃ| ਕਥਮੇਤੇ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ? ਇਤਿ ਪ੍ਰਕਾਰਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਯਾਹ-ਪਾਨ ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਪਾਨੇ-ਪਾਨਾਦ੍ਯੁਪਯੋਗੇ ਸਤਿ| ਲੇਪਾਭ੍ਯਙ੍ਗੈਰਿਤਿ ਬਹੁਵਚਨੇਨ ਲੇਪਾਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਰਾਨਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੇਤਿ ਯੋਜ੍ਯਮ੍| ਸ਼ਾਲਿਨੀਵਤ੍ਤਮ੍| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ੋਧਨਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਧ੍ਯਾਯਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੧੫||
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਏਤੇ ਵਰ੍ਗਾਃ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਪਯੋਗ੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ਯਾਹ-ਏਤੇ ਵਰ੍ਗਾ ਇਤਿ| ਦੋਸਾਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸਯਾ ਕਲ੍ਕਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਕਲ੍ਪੇਨ, ਪਾਨਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਯੋਗੇਣ, ਲੇਪਾਦੀਨਾਮਨ੍ਯਤਮੇਨ ਬਹਿਃਪ੍ਰਯੋਗੇਣ ਵਾ, ਦੁਃਸਾਧ੍ਯਾਨਪਿ ਰੋਗਾਨ੍ ਨ੍ਧਨ੍ਤਿ| ਅਥਾਗ੍ਰ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ (ਸੂ. ਅ. ੧੩) - " ਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠਮੁਦਕਮਾਸ਼੍ਵਾਸਨਸ੍ਤਮ੍ਭਨਕ੍ਲੇਦਨਾਨਾਮ੍| ੧| ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਾਣਸਂਜ੍ਞਾਪ੍ਰਦਾਨਹੇਤੂਨਾਮ੍| ੨| ਅਗ੍ਨਿਰਾਮਸ੍ਤਮ੍ਭਸ਼ੀਰਸ਼ੂਲੋਦ੍ਵੇਸ੍ਟਕਮ੍ਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੩| ਸ੍ਨਾਨਂ ਸੁਰਾ ਚ ਸ਼੍ਰਮਹਰਾਣਾਮ੍| ੪| ਕ੍ਸੀਰਂ ਜੀਵਨੀਯਾਨਾਮ੍| ੫| ਮਾਂਸਂ ਬਂਹਣੀਯਾਨਾਮ੍| ੬| [ਇਰ੍ਸਸ਼੍ਚ ] ਪ੍ਰੀਣਨਾਨਾਮ੍| ੭| ਲਵਣਮਨ੍ਨਦ੍ਰਵ੍ਯਰੁਚਿਕਰਾਣਾਮ੍| ੮| ਤਿਨ੍ਦੁਕਮਨਨ੍ਨਦ੍ਰਵ੍ਯਰੁਚਿਕਰਾਣਾਮ੍| ੯| ਅਮ੍ਲਂ ਹਦ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੦| ਕੁਕ੍ਕੁਟੋ ਬਲ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੧| ਤੈਲਂ ਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੧੨| ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਵਾਤਪਿਰ੍ਰਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੧੩| ਮਧੁ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੧੪| ਸ੍ਵੇਦੋ ਮਾਰ੍ਦਵਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੫| ਵ੍ਯਾਯਾਮਃ ਸ੍ਤੈਰ੍ਯਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੬| ਕ੍ਸਾਰਃ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵੋਪਧਾਤਿਨਾਮ੍| ੧੭| ਆਮਂ ਕਪਿਤ੍ਥਮਕਣ੍ਠ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੮| ਆਵਿਕਂ ਸਰ੍ਪਿਰਹਦ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੯| ਮਾਹਿਸਂ ਕ੍ਸੀਰਂ ਸ੍ਵਨ੍ਪਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੨੦| ਮਨ੍ਦਕਂ ਦਧਿ ਅਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦਕਰਾਣਾਮ੍| ੨੧| ਇਕ੍ਸੁਰ੍ਨੂਤ੍ਰਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੨੨| ਯਵਾਃ ਪੁਰੀਸਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੨੩| ਜਾਮ੍ਬਵਂ ਵਾਤਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੨੪| ਕੁਲਤ੍ਥਾ ਅਮ੍ਲਪਿਤ੍ਤਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੨੫| ਮਾਸਾਃ ਸ਼ਸ੍ਕੁਲ੍ਯੋਵਿਕ੍ਸੀਰਂ ਚ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੨੬| ਦੁਰਾਲਭਾ ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮੋਪਸਮਨਾਨਾਮ੍| ੨੭| ਉਪਵਾਸੋ ਜ੍ਵਰਹਰਾਣਾਮ੍| ੨੮| ਵਸੋ ਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੨੯| ਕਣ੍ਟਕਾਰਿਕਾ ਕਾਸਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੩੦ ਲਾਕ੍ਸਾ ਸਦ੍ਯਃਕ੍ਸਤਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੩੧ ਨਾਗਬਲਾਭ੍ਯਾਸਃ ਕ੍ਸਯਕ੍ਸਤਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੩੨ ਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਂ ਹਿਕ੍ਕਾਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੂਲਾਰੁਚਿਹਾਰਾਣਾਮ੍|| ੩੩| ਅਜਾਪਯਃ ਸ਼ੋਸਨ੍ਧਸ੍ਤਨ੍ਯਕਰਰਕ੍ਤਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍|| ੩੪| ਮਦ੍ਭਸ੍ਟਲੋਸ੍ਟਪ੍ਰਸਾਦਸ਼੍ਚਛਰ੍ਦਿਤਸ੍ਣਾਤਿਯੋਗਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੩੫| ਅਰੁਸ੍ਕਰਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਮੂਲਂ ਚ ਸ਼ੁਸ੍ਕਾਰ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੩੬| ਕੁਟਜੋ ਰਕ੍ਤਾਰ੍ਸ਼ਃਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੩੭| ਲਾਜਾਸ਼੍ਚ੍ਛਰ੍ਦਿਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੩੭| ਯਾਵਸ਼ੂਕਃ ਸ੍ਤ੍ਰਂਸਨੀਯਪਾਚਨੀਯਾਰ੍ਸ਼ੋਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੩੯| ਤਕ੍ਰਾਭ੍ਯਾਸੋਰ੍ਸ਼ਃਸ਼੍ਵਯਥੁਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸ਼ਧਤਵ੍ਯਾਪਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੪੦| ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਨ੍ਮਾਂਸਾਭ੍ਯਾਸੋਰ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੋਸਗ੍ਰਹਨੀਦੋਸਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੪੧| ਮੁਸ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਦੀਪਨੀਯਪਾਚਨੀਯਾਨਾਮ੍| ੪੨| ਅਤਿਵਿਸਾ ਪਾਚਨੀਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਸਰ੍ਵਦੋਸਹਰਾਣਾਮ੍| ੪੩ ਬਿਲ੍ਵਂ ਸ਼ੋਣਿਤਪਿਤ੍ਤਾਤਿਵੇਗਪ੍ਰਸ਼ਮਨੀਯਾਨਾਮ੍| ੪੫| ਉਦੀਚ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਵਾਪਣਦੀਪਨੀਯਚ੍ਛਰ੍ਦ੍ਯਤੀਸਾਰਹਰਾਣਾਮ੍| ੪੬| ਕਟ੍ਵਙ੍ਗਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਦੀਪਨੀਯਾਨਾਮ੍| ੪੭| ਕੁਟਜਤ੍ਵਕ੍ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਪਿਤ੍ਤ੍ਰਕ੍ਤਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯੋਪਸ਼ੋਸਣੀਯਾਨਾਮ੍| ੪੮| ਉਤ੍ਪਲਕੁਮੁਦਕਿਞ੍ਜਲ੍ਕੋਨਨ੍ਤਾ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣਿਯਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੪੯| ਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯਫਲਂ ਰਕ੍ਤਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੫੦| ਪਸ੍ਨਿਪਰ੍ਣੀ ਰਕ੍ਤਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਦੀਪਨੀਯਪਾਚਨੀਯਵਾਤਹਰਵਸ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੫੧| ਸ਼ਾਲਿਪਰ੍ਣੀ ਵਸ੍ਯਸਰ੍ਵਦੋਸਹਰਾਣਾਮ੍| ੫੨| ਬਲਾ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਬਲ੍ਯਵਾਤਹਰਾਣਾਮ੍| ੫੩| ਪਿਪ੍ਪਲੀਮੂਲਂ ਦੀਪਨੀਯਾਨਾਹਹਰਾਣਾਮ੍| ੫੪| ਵਿਤ੍ਰਕਮੂਲਂ ਦੀਪਨੀਯਗੁਦਸ਼ੋਫਸ਼ੂਲਹਰਾਣਾਮ੍|| ੫੫|| ਯੋਕ੍ਸੁਰਕੋ ਮੂਤ੍ਰਕਚ੍ਛ੍ਰਾਨਿਲਹਰਾਣਾਮ੍|੫੬| ਹਰਿਦ੍ਰਾ ਪ੍ਰਮੇਹਹਰਾਣਾਮ੍| ੫੭| ਰਕ੍ਤਾਵਸੇਕੋ ਵਿਦ੍ਰਧਿਵੀਸਰ੍ਪਪਿਟਿਕਾਗਣ੍ਡਮਾਲਾਮਯਹਰਾਣਾਮ੍| ੫੮| ਏਰਣ੍ਡਤੈਲਾਮ੍ਯਾਸੋ ਵਰ੍ਧ੍ਮਗੁਲ੍ਮਸ਼ੂਲਹਰਾਣਾਮ੍| ੫੯| ਲਸ਼ੁਨੋ ਗੁਲ੍ਮਾਨਿਲਹਰਾਣਾਮ੍| ੬੦| ਹਿਙ੍ਗੁਨਿਰ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਛੇਦਨੀਯਦੀਪਨੀਯਾਨੁਲੋਮਿਕਵਰਕਫਪ੍ਰਸ਼ਮਨੀਯਾਨਾਮ੍| ੬੧| ਅਮ੍ਲਵੇਤਸੋ ਭੇਦਨੀਯਦੀਪਨੀਯਾਨੁਲੋਮਿਕਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਹਣਾਮ੍| ੬੨| ਉਦ੍ਰੀਕ੍ਸੀਰਮੁਦਰਸ਼੍ਵਯਥੁਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੬੩| ਅਯੋਰਜਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੬੪| ਖਦਿਰਃ ਕੁਸ੍ਠਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੬੫| ਵਿਡਙ੍ਗ ਕਮਿਨ੍ਵਾਨਾਮ੍| ੬੬| ਰਸ੍ਨਾ ਵਾਤਹਰਾਣਾਮ੍| ੬੭| ਏਰਣ੍ਡਮੂਲਂ ਵਸ੍ਯਵਾਤਹਰਾਣਾਮ੍| ੬੮| ਗੁਗ੍ਗੁਲਿਰ੍ਮੇਦੋਨਿਲਹਰਾਣਾਮ੍| ੬੯| ਅਮਤਾ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੀਯਦੀਪਨੀਯਵਾਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਸ਼ੋਣਿਤਵਿਬਨ੍ਧਪ੍ਰਸ਼ਮਨਾਨਾਮ੍| ੭੦| ਮਦਨਫਲਂ ਵਮਨਾਸ੍ਥਾਪਨਾਨੁਵਾਸਨਿਪਯੋਗਿਨਾਮ੍| ੭੧| ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਸੁਖਵਿਰੇਚਨਾਨਾਮ੍| ੭੨ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੋ ਮਦੁਵਿਰੇਚਨਾਨਾਮ੍| ੭੩| ਸ੍ਨੁਕ੍ਪਯਸ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਵਿਰੇਚਨਾਨਾਮ੍| ੭੪| ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਪੁਸ੍ਪੀ ਸ਼ਿਰੋਵਿਰੇਚਨਾਨਾਮ੍| ੭੫| ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਤਿਮਿਰਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੭੬| ਤ੍ਰਿਫਲਾਮਿਗ੍ਗੁਲੁਰ੍ਵ੍ਰਣ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੭੭| ਸ਼ਿਰੀਸੋ ਵਿਸਨ੍ਧਾਨਾਮ੍| ੭੮| ਆਮਲਕਂ ਵਯਃ ਸ੍ਥਾਪਨਾਨਾਮ੍| ੭੯| ਹਰੀਤਕੀ ਪਥ੍ਥਾਨਾਮ੍| ੮੦| ਞੀਰਵੂਤਾਮ੍ਯਾਸੋ ਰਸਾਯਨਾਨਾਮ੍| ੮੧| ਸਮਧਤਸਕ੍ਤੁਪ੍ਰਾਸ਼ਾਮ੍ਯਾਸੋ ਵਸ੍ਯੋਦਾਵਰ੍ਤਹਰਾਣਾਮ੍| ੮੨| ਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਨਕ੍ਰਰੇਤਸ਼੍ਚ ਵਸ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੮੩| ਦੌਰ੍ਮਨਸ੍ਯਮਵਸ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੮੪ ਤੈਲਗਣ੍ਡੂਸਾਮ੍ਯਾਸੋ ਦਨ੍ਤਬਲਰੁਚਿਕਰਾਣਾਮ੍| ੮੫| ਚਨ੍ਦਨੋਦੁਮ੍ਬਰਂ ਦਾਹਨਿਰ੍ਵਾਪਣਾਲੇਪਨਾਨਾਮ੍| ੮੬| ਰਾਸ੍ਨਾਦੁਰੁਣੀ ਸ਼ੀਤਾਪਨਯਨਪ੍ਰਲੇਪਨਾਨਾਮ੍| ੮੭| ਲਾਮਜ੍ਜਕੋਸ਼ੀਰੇ ਦਾਹਤ੍ਵਗ੍ਦੋਸਸ੍ਵਂਦਾਪਨਯਨਪ੍ਰਲੇਪਨਾਨਾਮ੍| ੮੮| ਕੁਸ੍ਠਂ ਵਾਰਹਰਾਮ੍ਯਙ੍ਗੋਪਨਾਹੋਪਯੋਗਿਨਾਮ੍| ੮੯| ਮਧੁਕਂ ਚਕ੍ਸੁਸ੍ਯਵਸ੍ਯਕੇਸ਼੍ਗਕਣ੍ਠ੍ਯਵਰ੍ਣ੍ਯਦ੍ਯਨ੍ਯਵਿਰਞ੍ਜਨੀਯਰੋਪਣੀਯਾਨਾਮ੍| ੯੦| ਅਜੀਰ੍ਣਾਸ਼ਨਂ ਗ੍ਰਹਣੀਦੂਸਣਾਨਾਮ੍| ੯੧| ਵਿਰੁਦ੍ਧਵੀਰ੍ਯਾਸ਼ਨਂ ਨਿਨ੍ਦਿਤਵ੍ਯਾਧਿਕਰਾਣਾਮ੍| ੯੨| ਗੁਰੁਭੋਜਨਂ ਦੁਰ੍ਵਿਪਾਕਾਨਾਮ੍| ੯੩| ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਾਸ਼ਨਮਾਭਦੋਸਹੇਰੂਨਾਮ੍| ੯੪| ਯਥਾਗ੍ਨ੍ਯਭ੍ਯਵਹਾਰੋਗ੍ਨਿਸਨ੍ਧੁਕ੍ਸਣਾਨਾਮ੍| ੯੫| ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਮਾਹਾਰਵਿਹਾਰੌ ਸੇਵ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੯੬| ਏਕਾਸਨਸ਼ਯਨਮੋਜਨਂ ਸੁਖਪਰਿਣਾਮਕਰਾਣਾਮ੍| ੯੭| ਵਿਸਮਾਸ਼ਨਮਗ੍ਨਿਚੈਸਮ੍ਯਕਰਾਣਾਮ੍| ੯੮| ਕਾਲੇ ਭੋਜਨਮਾਰੋਗ੍ਯਕਰਾਰ੍ਮ੍| ੯੯| ਵਗੋਦੀਰਣਧਾਰਣਮਨਾਰੋਗ੍ਯਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੦੦| ਤਤ੍ਪਿਰਹਾਰਗੁਣਾਨਾਮ੍| ੧੦੧| ਅਨਸ਼ਨਮਾਯੁਸੋ ਹ੍ਵਾਸਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੦੨| ਪ੍ਰਮਿਤਾਸ਼ਨਂ ਗਵੇਧੁਕਾਨ੍ਨਂ ਚ ਕਰ੍ਸਣਿਯਾਨਾਮ੍| ੧੦੩| ਉਦ੍ਦਾਲਕਾਨ੍ਨਂ ਰੂਕ੍ਸਣੀਯਾਨਾਮ੍| ੧੦੪| ਮਦ੍ਯਂ ਸੌਮਨਸ੍ਯਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੧੦੫| ਮਦ੍ਯਾਕ੍ਸੇਪੋ ਧੀਧਤਿਸ੍ਮਤਿਹਰਾਣਾਮ੍| ੧੦੬ ਸ੍ਨੀਸ੍ਵਤਿਪ੍ਰਸਙ੍ਗਃ ਸ਼ੋਸਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੦੭ ਸ਼ੁਕ੍ਰਵੇਗਨਿਗ੍ਰਗਘ੍ ਸਾਣ੍ਢ੍ਯਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੦੮| ਪਾਦਾਮ੍ਯਾਮੁਦ੍ਵਰ੍ਤਨਮਨ੍ਨਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਜਨਾਨਾਮ੍| ੧੦੯| ਸੂਨਾਦਰ੍ਸ਼ਨਮਨ੍ਨਾਅਦ੍ਧਾਜਨਨਾਨਾਮ੍| ੧੧੦| ਮਿਧ੍ਯਾਯ੍ਗੋ ਵ੍ਯਾਧਿਮੁਖਾਨਾਮ੍| ੧੧੧| ਰਜਸ੍ਵਲਾਰਾਗਨਮਲਸ਼੍ਮੀਸੁਖਾਨਾਮ੍| ੧੧੨| ਬ੍ਰਹ੍ਯਚਰ੍ਯਮਾਯੁਸ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੧੧੩ ਪਰਦਾਰਗਮਨਮਨਾਯੁਸ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੧੧੪| ਅਯਥਾਪ੍ਰਾਕਮਾਰਮ੍ਭਃ ਪ੍ਰਾਣੋਪਰੋਧਿਨਾਮ੍| ੧੧੪| ਵਿਸਾਦੋ ਰੋਗਾਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਨਾਮ੍| ੧੧੬| ਸ਼ਿਕਃ ਸ਼ੋਸਣਾਨਾਮ੍| ੧੧੭| ਨਿਰ੍ਵਤਿਃ ਪਿਸ੍ਟਿਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੧੮| ਸ੍ਵਪ੍ਨਸ੍ਤਨ੍ਦ੍ਰਾਕਰਾਣਮ੍| ੧੧੯| ਸਰ੍ਵਰਸਾਭ੍ਯਾਸੋ ਬਲਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੨੦| ਏਕਰਸਾਭ੍ਯਾਸੋ ਦੌਰ੍ਬਲ੍ਯਾਰੋਚਕਨ੍ਯਤਮਦ੍ਸਪ੍ਰਕੋਪਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੨੧| ਗਰ੍ਭਸ਼ਲ੍ਯਮਹਾਰ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੧੨੨| ਅਜੀਰ੍ਣਮੁਦ੍ਧਾਰ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੧੨੩| ਬਾਲੋ ਮਦੁਭੇਸਜਾਹਾਰ੍ਯਾਣਾਮ੍| ੧੨੪| ਵਦ੍ਧੋ ਯਾਪ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੨੫| ਗਰ੍ਭਿਣੀ ਰੀਕ੍ਸ੍ਣੌਸਧਵ੍ਯਾਯਾਮਵਰ੍ਜਨੀਯਾਨਾਮ੍| ੧੨੬| ਸੌਮਨਸ੍ਯਂ ਗਰ੍ਭਧਾਰਣਾਨਾਮ੍| ੧੨੭| ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਦੁਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੨੮| ਆਮਵਿਸਮਚਿਕਿਤ੍ਸ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੨੯| ਜ੍ਵਰੋ ਰੋਗਾਣਾਮ੍| ੧੩੦| ਕੁਸ੍ਠਂ ਦੀਰ੍ਘਰੋਗਾਣਾਮ੍| ੧੩੧| ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਾ ਰੋਗਸਮੂਹਾਨਾਮ੍| ੧੩੨| ਪ੍ਰਮੇਹੋਨੁਸਙ੍ਗਿਣਾਮ੍| ੧੩੩| ਜਲੌਕਸੋਨੁਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮ੍| ੧੩੪| ਬਸ੍ਤਿਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾਮ੍| ਹਿਮਵਾਨੌਸਧਭੂਮੀਨਾਮ੍| ੧੩੬| ਸੋਮ ਓਸਧੀਨਾਮ੍| ੧੩੭| ਮਰੁਭੂਮਿਰਾਰਿਗ੍ਯਦੇਸ਼ਾਨਾਮ੍| ੧੩੮| ਆਨੂਪਭੂਮਿਰਹਿਤਦੇਸ਼ਾਨਾਮ੍| ੧੩੯| ਨਿਦੇਸ਼ਕਾਰਿਤ੍ਵਮਾਤੁਰਗੁਣਨਾਮ੍| ੧੪੦| ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਕਾਰਿਤ੍ਵਂ ਰਿਸ੍ਟਾਨਾਮ੍| ੧੪੧| ਭਿਸਕ੍ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਙ੍ਗਾਨਾਮ੍| ੧੪੨| ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਵੈਦ੍ਯਗੁਣਾਨਾਮ੍| ੧੪੩| ਨਾਸ੍ਤਿਕੋ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਾਮ੍| ੧੪੪ ਲੌਲ੍ਯਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੪੫| ਆਤ੍ਮਵਤ੍ਤੋਪਕਾਰਿਣਾਮ੍| ੧੪੬| ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸਹਿਤਸ੍ਤਰ੍ਕਃ ਸਾਧਕਾਨਾਮ੍| ੧੪੭| ਦ੍ਦਸ੍ਟਕਰ੍ਮਤਾ ਨਿਃਸਂਸ਼ਯਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੪੮| ਅਸਮਰ੍ਥਤਾ ਭਯਕਰਾਣਾਮ੍| ੧੪੯| ਤਵਿਦ੍ਯਸਮ੍ਭਾਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਬਰ੍ਦ੍ਧਨਾਨਾਮ੍| ੧੫੦| ਆਚਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਧਿਗਮਹੇਤੂਨਾਮ੍| ੧੫੧| ਆਯੁਰ੍ਵੇਦੋਮਤਾਨਾਮ੍| ੧੫੨| ਸਦ੍ਵੈਦ੍ਯਦ੍ਵੇਸਃ ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਯਾਗਹੇਤੂਨਾਮ੍| ੧੫੩| ਸਦ੍ਵਚਨਮਨੁਸ੍ਠੇਯਾਨਾਮ੍| ੧੫੪| ਸਰ੍ਵਸਨ੍ਨ੍ਯਾਸਃ ਸੁਖਾਨਾਮਿਤਿ| ੧੫੫| ਤਤ੍ਰੋਦਕਗ੍ਨਿਮਦ੍ਭਸ੍ਟਲੋਸ੍ਠਪ੍ਰਸਾਦਤਕ੍ਰਾਭ੍ਯਾਸਰਕ੍ਤਾਵਸੇਕੈਰਣ੍ਡਤੈਲਾਭ੍ਯਾਸੋਸ੍ਟ੍ਰੀਕ੍ਸੀਰਮਦਨਫਲਮਦ੍ਯਾਕ੍ਸੇਪੈਕਰਸਾਭ੍ਯਾਸਗਰ੍ਭਿਣੀਨਾਮੇਕੈਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮੁਦਾਯਚ੍ਚ ਨਿਰ੍ਧਾਰਣਮ੍| ਪੁਸ੍ਕਰਮੂਲਾਦੀਨਾਂ ਤੁ ਸਮੁਦਾਯਾਦੇਵੇਤਿ| ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ| ਅਗ੍ਰ੍ਯਾਣਾਂ ਸ਼ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦੁਤ੍ਤਰਮ੍| ਅਲਮੇਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਯਾਦ੍ਧਿਤਾਹਿਤਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯੇ||" ਇਤਿ| ਇਤਿ ਹੇਮਾਦ੍ਰਿਟੀਕਾਯਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨੇ| ਸ਼ੁਧ੍ਯਾਦਿਗਣਸਙ੍ਗ੍ਰਹਃ ਸਾਮਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਨਿਰੂਪਿਤਃ|| ੧੫||