Adhikarana ਅਧ੍ਯਾਯੋਪਕ੍ਰਮਃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ਼ਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਧੇਰਨਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧਿਰਾਰਭ੍ਯਤੇ| ਯਤਃ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਧ੍ਯਧ੍ਯਾਯੇ ਸ਼ਲ੍ਯਰੂਪਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਕਲਕਾਯਵ੍ਯਾਪਿਨਃ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧੋਪਾਯੇਨ ਨਿਰ੍ਹਰਣਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਇਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਲੋਹਾਦੇਃ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਦੇਸ਼ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਂ ਨਿਰ੍ਹਰਣੋਪਾਯਾਦਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ਨਧ੍ਯਾਯੇ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧੌ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ-
Adhikarana ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧਿਰਧ੍ਯਾਯਃ ਸ਼ਲ੍ਯਗਤਿਭੇਦਾਃ (੨-੧) · Śloka ੧
ਅਥਾਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨| ਵਕ੍ਰਰ੍ਜੁਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਾਧਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਧਾ ਗਤਿਃ| |੧|
अथातः शल्याहरणविधिमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| वक्रर्जुतिर्यगूर्ध्वाधः शल्यानां पञ्चधा गतिः| |१|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਕ੍ਰਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਪ੍ਰਕਾਰਾ ਗਤਿਃ-ਗਮਨਮ੍| ਕਦਾਚਿਚ੍ਛਲ੍ਯਾਨਿ ਵਕ੍ਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਵਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਾ, ਅਧੋ ਵਾ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਃ ਕਦਾਚਿਦਜੁ ਕਤ੍ਵਾ| ਏਵਮੁਭਯਥਾ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਾਧੋਭੇਦਗਮਨਾਚ੍ਛਲ੍ਯਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚਧਾ ਗਤਿਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕਥਂ ਵੇਦ੍ਯਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ਼੍ਯਾਤੁਂ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨੀਤੇ-ਅਥੇਤਿ| ਸ਼ਲ੍ਯਗਤਿਭੇਦਾਨਾਹ-ਵਕ੍ਰਰ੍ਜ੍ਵਿਤਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਤੁ (ਸੂ.ਅ.੩੭)-"ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਗਤਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਚ| ਸਾ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਮਜੁਵਕ੍ਰਭੇਦੇਨ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ|" ਇਤਿ|
Adhikarana ਅਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧-੨) · Śloka ੨
| ਧ੍ਯਾਮਂ ਸ਼ੋਫਰੁਜਾਵਨ੍ਤਂ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਮੁਹੁਃ||੧|| ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਗਤਂ ਬੁਦ੍ਬੁਧਵਤ੍ਪਿਟਿਕੋਪਚਿਤਂ ਵ੍ਰਣਮ੍| ਮਦੁਮਾਂਸਂ ਚ ਜਾਨੀਯਾਦਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸਮਾਸਤਃ||੨||
| ध्यामं शोफरुजावन्तं स्रवन्तं शोणितं मुहुः||१|| अभ्युद्गतं बुद्बुधवत्पिटिकोपचितं व्रणम्| मृदुमांसं च जानीयादन्तःशल्यं समासतः||२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਏਵਂਵਿਧਂ ਵ੍ਰਣਮਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍| ਸਮਾਸਤਃਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ| ਧ੍ਯਾਮਂ-ਸ਼੍ਯਾਮਵਰ੍ਣਮ੍| ਤਥਾ, ਸ਼ੋਫਰੁਜਾਵਨ੍ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਮੁਹੁਃ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਗਤਂ-ਆਭਿਮੁਖ੍ਯੇਨੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਮੁਨ੍ਨਤਮ੍| ਤਥਾ, ਬੁਦ੍ਬੁਦੇਨ ਤੁਲ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਬੁਦ੍ਬੁਦਵਤ੍| ਤਥਾ, ਪਿਟਕੈਰੁਪਚਿਤਂ-ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮ੍| ਤਥਾ, ਮਦੁਮਾਂਸਂ-ਕੋਮਲਮਾਂਸਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਇਤਿ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨਾਨ੍ਤਃਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਭਿਧਾਯ, ਤ੍ਵਗਾਦਿਗਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਮਾਹ-ਅਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਧ੍ਯਾਮਮਿਤਿ|
Adhikarana ਤ੍ਵਗ੍ਗਤਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੩) · Śloka ੩
ਵਿਸ਼ੇਸਾਤ੍ਤ੍ਵਗ੍ਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਵਿਵਰ੍ਣਃ ਕਠਿਨਾਯਤਃ| ਸ਼ੋਫੋ ਭਵਤਿ|੩|
विशेषात्त्वग्गते शल्ये विवर्णः कठिनायतः| शोफो भवति|३|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸ਼ੋਫੋ ਵਿਵਰ੍ਣਸ੍ਤਥਾ ਕਠਿਨੋ ਦੀਰ੍ਘਸ਼੍ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤ੍ਵਗ੍ਗਤਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਵਿਸ਼ੇਸਾਦਿਤਿ| ਵਿਸ਼ੇਸਾਦਿਤਿ ਵਚਨਾਤ੍ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਜ੍ਞੇਯਮ੍|
Adhikarana ਮਾਂਸਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੩-੪) · Śloka ੪
| ਮਾਂਸਸ੍ਥੇ ਚੋਸਃ ਸ਼ੋਫੋ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ||੩|| ਪੀਡਨਾਕ੍ਸਮਤਾ ਪਾਕਃ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਰ੍ਗੋ ਨ ਰੋਹਤਿ| |੪|
| मांसस्थे चोषः शोफो विवर्द्धते||३|| पीडनाक्षमता पाकः शल्यमार्गो न रोहति| |४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਾਂਸਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਚੋਸਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| 'ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀਣਸ੍ਤੀਵ੍ਰੋਰਤਿਮਾਨ੍ ਦਾਹਸ਼੍ਚੋਸ ਉਚ੍ਯਤੇ' ਇਤ੍ਯਾਹੁਃ| ਤਥਾ ਸ਼ੋਫੋ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ| ਤਥਾ, ਪੀਡਨਸ੍ਯਾਕ੍ਸਮਤ੍ਵਂ ਪਾਕਸ਼੍ਚ, ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਰੋਹਂ ਨ ਯਾਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਮਾਂਸਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਮਾਂਸਸ੍ਥ ਇਤਿ| ਚੋਸਃ-ਆਚੂਸਣੇਨੇਵ ਵ੍ਯਥਾ|
Adhikarana ਪੇਸ਼ੀਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੪) · Śloka ੪
| ਪੇਸ਼੍ਯਨ੍ਤਰਗਤੇ ਮਾਂਸਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਚ੍ਛ੍ਵਯਥੁਂ ਵਿਨਾ||੪||
| पेश्यन्तरगते मांसप्राप्तवच्छ्वयथुं विना||४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪੇਸ਼ੀਮਧ੍ਯਗਤੇ ਮਾਂਸਗਤੇਨ ਤੁਲ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍, ਸ਼ੋਥਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ| ਮਾਂਸਾਵਯਵਵਿਸ਼ੇਸੋ ਦੀਰ੍ਘਤਨ੍ਤ੍ਵਾਕਤਿਃ ਪੇਸ਼ੀਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਪੇਸ਼ੀਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਪੇਸ਼੍ਯਨ੍ਤਰਗਤ ਇਤਿ|
Adhikarana ਸ੍ਨਾਯੁਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੫) · Śloka ੫
ਆਕ੍ਸੇਪਃ ਸ੍ਨਾਯੁਜਾਲਸ੍ਯ ਸਂਰਮ੍ਭਸ੍ਤਮ੍ਭਵੇਦਨਾਃ| ਸ੍ਨਾਯੁਗੇ ਦੁਰ੍ਹਰਂ ਚੈਤਤ੍|੫|
आक्षेपः स्नायुजालस्य संरम्भस्तम्भवेदनाः| स्नायुगे दुर्हरं चैतत्|५|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ੍ਨਾਯੁਗੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸ੍ਤ੍ਰਾਯੁਜਾਲਸ੍ਯਾਕ੍ਸੇਪਾਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਯੁਃ| ਆਕ੍ਸੇਪਃ-ਆਕਰ੍ਸਣਮ੍| ਸਂਰਮ੍ਭਃ-ਕ੍ਸੋਭਃ| ਸ੍ਤਮ੍ਭਃ-ਸ੍ਤਬ੍ਧਤਾ| ਵੇਦਨਾਸ਼ੂਲਮ੍| ਏਤਚ੍ਚ-ਸ੍ਤ੍ਰਾਯੁਗਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਦੁਃਖੇਨ ਹਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ੍ਨਾਯੁਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਆਕ੍ਸੇਪ ਇਤਿ| ਏਤਤ੍-ਸ੍ਨਾਯੁਗਤਮਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਦੁਰ੍ਹਰਂ ਚ|
Adhikarana ਸਿਰਾਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੫) · Śloka ੫
| ਸਿਰਾਧ੍ਮਾਨਂ ਸਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤੇ||੫||
| सिराध्मानं सिराश्रिते||५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਿਰਾਸ਼੍ਰਿਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸਿਰਾਣਾਮਾਨਾਹਃ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ਼ਿਰਾਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਸ਼ਿਰਾਧ੍ਮਾਨਮਿਤਿ| ਸ਼ਿਰਾਧ੍ਮਾਨਂ-ਸ਼ਿਰਾਣਾਂ ਵਾਯੁਰ੍ਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਮ੍|
Adhikarana ਸ੍ਤ੍ਰੋਤੋਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੬) · Śloka ੬
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਗੁਣਹਾਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ੍ਥਿਤੇ| |੬|
स्वकर्मगुणहानिः स्यात्स्रोतसां स्रोतसि स्थिते| |६|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸ੍ਰੋਤਸਾਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਗੁਣਯੋਰ੍ਹਾਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍| ਯਥਾ,-ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤਃਸ੍ਥਿਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਪਾਨਾਭ੍ਯਵਹਰਣਸ੍ਯ ਨਿਰੋਧੋ ਜਾਯਤੇ ਗੁਣੋਪਿ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਦੁਸ੍ਟਤ੍ਵਾਦਿਲਕ੍ਸਣਃ ਸੋਪ੍ਯਸ੍ਯ ਹੀਯਤ ਇਤਿ| ਏਵਮਨ੍ਯੇਸਾਂ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਗੁਣਹਾਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਖ੍ਯੇਯਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ੍ਰੋਤੋਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਗੁਣਹਾਨਿਰਿਤਿ| ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ-ਪ੍ਰਾਣਾਦੀਨਾਂ ਯਥਾਵਦ੍ਵਹਨਮ੍| ਸ੍ਵਗੁਣੋ-ਮਾਰ੍ਦਵਾਦਿਃ|
Adhikarana ਧਮਨੀਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੬-੭) · Śloka ੭
| ਧਮਨੀਸ੍ਥੇਨਿਲੋ ਰਕ੍ਤਂ ਫੇਨਯੁਕ੍ਤਮੁਦੀਰਯੇਤ੍||੬|| ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਵਾਨ੍ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚ ਹਲ੍ਲਾਸਃ ਸਾਙ੍ਗਵੇਦਨਃ| |੭|
| धमनीस्थेऽनिलो रक्तं फेनयुक्तमुदीरयेत्||६|| निर्याति शब्दवान् स्याच्च हृल्लासः साङ्गवेदनः| |७|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਧਮਨੀਸ੍ਥੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਵਾਯੁਰ੍ਲੋਹਿਤਂ ਸਫੇਨਂ ਪ੍ਰੇਰਯੇਤ੍| ਤਥਾ ਸਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਰੁਨ੍ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ, ਹਲ੍ਲਾਸਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਪੀਡਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਧਮਨੀਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਧਮਨੀਸ੍ਥ ਇਤਿ|
Adhikarana ਅਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੭) · Śloka ੭
| ਸਙ੍ਘਰ੍ਸੋ ਬਲਵਾਨਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਸ੍ਥਿਪੂਰ੍ਣਤਾ||੭||
| सङ्घर्षो बलवानस्थिसन्धिप्राप्तेऽस्थिपूर्णता||७||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਬਲਵਾਨ੍ ਸਙ੍ਘਰ੍ਸਃ-ਕ੍ਸੋਭਃ, ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤਥਾ, ਅਸ੍ਥਿਪੂਰ੍ਣਤਾ ਚ ਜਾਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਸਙ੍ਗਰ੍ਸ ਇਤਿ| ਬਲਵਾਨ੍ ਸਙ੍ਘਰ੍ਸਃ-ਦੁਃਸਹਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਮ੍|
Adhikarana ਅਸ੍ਥਿਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੮) · Śloka ੮
ਨੈਕਰੂਪਾ ਰੁਜੋਸ੍ਥਿਸ੍ਥੇ ਸ਼ੋਫਃ| |੮|
नैकरूपा रुजोऽस्थिस्थे शोफः| |८|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਸ੍ਥਿਸ੍ਥੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ, ਅਨੇਕਾਕਾਰਾਃ (ਨੈਕਰੂਪਾਃ)-ਨਾਨਾਵਿਧਾਃ, ਰੁਜੋ- ਭਗ੍ਨਰੂਗ੍ਣਮਦਿਤਪੀਡਿਤਾਵਨੁਨ੍ਨਪ੍ਰਾਯਾਃ ਸ੍ਯੁਃ, ਸ਼ੋਫਸ਼੍ਚ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਸ੍ਥਿਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਨੈਕਰੂਪਾ ਇਤਿ|
Adhikarana ਸਨ੍ਧਿਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੮) · Śloka ੮
ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਸਨ੍ਧਿਗੇ| ਚੈਸ੍ਟਾਨਿਵਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍|੮|
तद्वच्च सन्धिगे| चैष्टानिवृत्तिश्च भवेत्|८|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਨ੍ਧਿਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਤਦ੍ਵਦੇਵ-ਅਸ੍ਥਿਸ੍ਥਸ਼ਲ੍ਯੇਨ ਤੁਲ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਤਥਾ, ਸਨ੍ਧਿਸ੍ਥਸ਼ਲ੍ਯਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਵਯਵਸ੍ਯ ਚੇਸ੍ਟਾਨਿਵਤ੍ਤਿਃ-ਵ੍ਯਾਪਾਰੋਪਰਮਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ| ਪੂਰ੍ਵਮਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਗਤਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮੁਕ੍ਤਮ੍| ਅਧੁਨਾ ਸ਼ਰੀਰਸਨ੍ਧਿਗਤਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਅਨ੍ਯੋ ਹਿ ਸ਼ਰੀਰਸਨ੍ਧਿਃ| ਤਥਾ ਚ ਰਾਜਯਕ੍ਸ੍ਮਨਿਦਾਨੇ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤਿ (ਹ. ਨਿ. ਅ. ੫|੫)-"ਸ਼ਰੀਰਸਨ੍ਧੀਨਾਵਿਸ਼੍ਯ" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸਨ੍ਧਿਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ|
Adhikarana ਕੋਸ੍ਠਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੮-੯) · Śloka ੯
| ਆਟੋਪਃ ਕੋਸ੍ਠਸਂਸ਼੍ਰਿਤੇ||੮|| ਆਨਾਹੋਨ੍ਨਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਵ੍ਰਣਾਨਨੇ| |੯|
| आटोपः कोष्ठसंश्रिते||८|| आनाहोऽन्नशकृन्मूत्रदर्शनं च व्रणानने| |९|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦--ਕੋਸ੍ਠਸਂਸ਼੍ਰਿਤੇ-ਉਦਰਾਸ਼੍ਰਿਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ, ਆਟੋਪਃ-ਕ੍ਸੋਭਃ ਤਥਾਨਾਹੋ-ਜਠਰਾਧ੍ਮਾਨਮ੍, ਤਥਾ ਵ੍ਰਣਮੁਖੇਨ੍ਨਸ਼ਕਨ੍ਮੂਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕੋਸ੍ਠਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਆਟੋਪ ਇਤਿ|
Adhikarana ਮਰ੍ਮਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੯) · Śloka ੯
| ਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ਮਰ੍ਮਗਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧੋਪਲਕ੍ਸਣੈਃ||੯||
| विद्यान्मर्मगतं शल्यं मर्मविद्धोपलक्षणैः||९||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਰ੍ਮਸ੍ਥਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧੋਪਲਕ੍ਸਣੈਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍-ਜਾਨੀਯਾਤ੍| ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚ ਲਕ੍ਸਣਂ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਕਥਿਤਮ੍| ਯਥਾ (ਸ਼ਾ. ਅ. ੭) "ਦੇਹਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਿਰ੍ਗੁਰੁਤਾ ਸਮ੍ਮੋਹਃ ਸ਼ੀਤਕਾਮਿਤਾ| ਸ੍ਵੇਦੋ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾ ਵਮਿਃ ਸ਼੍ਵਾਸੋ ਮਰ੍ਮਵਿਦ੍ਧਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮ੍||" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਮਰ੍ਮਗਤਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਵਿਦ੍ਯਾਦਿਤਿ| ਉਪਲਕ੍ਸਣਂ ਲਕ੍ਸਣਮ੍| ਤਚ੍ਚ "ਵਿਦ੍ਧੇਜਸ੍ਰਮਸਕ੍ਸ੍ਰਾਵੋ" ਇਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਸ਼ਾਰੀਰਕੇ (ਹ.ਸ਼ਾ. ਅ. ੪/੪੭) ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ|
Adhikarana ਤ੍ਵਗ੍ਗਤਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਾਵਤੋ ਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੦) · Śloka ੧੦
ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਚ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵੈਸ੍ਤ੍ਵਗਾਦਿਸੁ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍| |੧੦|
यथास्वं च परिस्रावैस्त्वगादिषु विभावयेत्| |१०|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣੇਨ-ਧ੍ਯਾਮਾਦਿਨਾ, ਤਥਾ ਤ੍ਵਗਾਦਿਸ੍ਥਸ਼ਲ੍ਯਵਿਸ਼ੇਸਲਕ੍ਸਣੇਨ, ਤ੍ਵਗਾਦਿਸ੍ਥਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਯਾਵਤ੍ ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵੈਸ੍ਤਥਾਨੁਰੂਪੈਰ੍ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤ੍ਵਗ੍ਗਤਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਰਾਵਤੋ ਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਯਥਾਸ੍ਵਮਿਤਿ| ਯਥਾਸ੍ਵਮਿਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਦਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਤਂ ਦ੍ਰਵਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਸ੍ਰਵਤਿ| ਯਥਾ,- ਤ੍ਵਗ੍ਗਤੇ ਲਸੀਕਾ, ਸ਼ਿਰਾਦਿਗਤੇ ਰਕ੍ਤਮ੍, ਅਸ੍ਥਿਗਤੇ ਮਜ੍ਜਾ ਇਤ੍ਯਾਦਿ|
Adhikarana ਅਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯੋਪਿਰੁਢੋ ਵ੍ਰਣਃ (੧੦) · Śloka ੧੦
| ਰੁਹ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਾਨਾਮਨੁਲੋਮਸ੍ਥਿਤਂ ਤੁ ਤਤ੍||੧੦||
| रुह्यते शुद्धदेहानामनुलोमस्थितं तु तत्||१०||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਤ੍-ਪ੍ਰਾਙ੍ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਰੁਹ੍ਯਤੇ-ਰੋਹਂ ਯਾਤਿ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਾਨਾਂ ਪੁਂਸਾਮ੍ ? ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹਾਨਾਮ੍| ਰੁਹ੍ਯਤ ਇਤਿ ਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤਰੀਤਿ ਕੇਚਿਤ੍, ਤਚ੍ਚ ਨ ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਯਤਃ ਕਰ੍ਮਸ੍ਥਭਾਵਕਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਸ੍ਥਕ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਚ ਕਰ੍ਤਾ ਕਰ੍ਮਵਦ੍ਭਵਤਿ| ਨ ਕਰ੍ਤਸ੍ਥਭਾਵਕਾਨਾਂ ਨ ਚ ਕਰ੍ਤਸ੍ਥਕ੍ਰਿਯਾਣਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍| ਰੁਹਿਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਤਸ੍ਥਕ੍ਰਿਯਃ| ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਰੋਹਤੀਤਿ ਰੁਟ੍| ਰੁਡਿਵਾਚਰਤੀਤਿ ਕ੍ਯਙਨ੍ਤੋਯਮ੍| ਰੂਢਾਭਾਸੋ ਹ੍ਯਯਮ੍, ਨ ਤੁ ਸਮ੍ਯਗ੍ਰੂਢਃ| ਤਥਾ ਚ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤਿ-"ਦੋਸਕੋਪ" ਇਤ੍ਯਾਦਿ| ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਯ ਰੂਢਾਭਾਸਤ੍ਵਾਦੇਸੈਵ ਵ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯੋਪਿ ਸ੍ਵਗੁਣੇਨੈਵ ਰੂਢੋ ਵ੍ਰਣੋ ਭਵਤੀਤ੍ਯਾਹ-ਰੁਹ੍ਯਤ ਇਤਿ| ਰੁਹ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਯਮੇਵ| ਕਰ੍ਮਕਰ੍ਤਰ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇਪਦਮ੍| ਤਤ੍-ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍| ਸ਼ਲ੍ਯੇਨ ਸ਼ਲ੍ਯਕ੍ਸਤਂ ਲਕ੍ਸ੍ਯਤੇ, ਤਸ੍ਯੈਵਰੋਪਣਾਰ੍ਹਤ੍ਵਾਤ੍|
Adhikarana ਰੂਢਮਪਿ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਬਾਧਤੇ (੧੧) · Śloka ੧੧
ਦੋਸਕੋਪਾਭਿਘਾਤਾਦਿਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਭੂਯੋਪਿ ਬਾਧਤੇ| |੧੧|
दोषकोपाभिघातादिक्षोभाद्भूयोऽपि बाधते| |११|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਯਤਸ੍ਤਚ੍ਛਲ੍ਯਮਸਮ੍ਯਗ੍ਰੂਢਤ੍ਵਾਤ੍ ਭੂਯੋਪਿ ਬਾਧਤੇ| ਪ੍ਰਾਕ੍ਕਤਬਾਧਮਪਿ ਪੁਨਰਪਿ ਪੀਡਾਂ ਜਨਯਤਿ| ਕੁਤੋ ਹੇਤੋਃ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-ਦੋਸਕੋਪਸ਼੍ਚਾਭਿਘਾਤਸ਼੍ਚ, ਤਾਵਾਦੀ ਯੇਸਾਂ ਧਾਵਨਲਙ੍ਘਨਾਦੀਨਾਂ ਤੇ ਏਵਂ, ਤੈਃ ਕ੍ਸੋਭਃ-ਸਂਰਮ੍ਭਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍| ਦੋਸਕੋਪਕ੍ਸੋਭਾਤ੍ ਅਭਿਘਾਤਾਦਿਕ੍ਸੋਭਾਤ੍ ਬਾਧਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤ੍ਵਗਾਦਿਨਸ੍ਟੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਮਿਥ੍ਯਾਰੂਢਤ੍ਵਾਦਦਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਤਿ ਸ਼ਲ੍ਯਪਰਿਜ੍ਞਾਨਾਰ੍ਥਮਿਦਮਾਹ-ਅਨ੍ਤਃਸ਼ਲ੍ਯਂ ਰੂਢਮਪਿ ਪੁਨਰ੍ਬਾਧਤ ਇਤ੍ਯਾਹ ਦੋਸਕੋਪੇਤਿ|
Adhikarana ਤ੍ਵਙ੍ਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੧੧-੧੨) · Śloka ੧੨
| ਤ੍ਵਙ੍ਨਸ੍ਟੇ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯੁਰਭ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਵੇਦਮਰ੍ਦਨੈਃ||੧੧|| ਰਾਗਰੁਗ੍ਦਾਹਸਂਰਮ੍ਭਾ ਯਤ੍ਰ ਚਾਜ੍ਯਂ ਵਿਲੀਯਤੇ| ਆਸ਼ੁ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ ਲੇਪੋ ਵਾ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਲ੍ਯਵਦ੍ਵਦੇਤ੍||੧੨||
| त्वङ्नष्टे यत्र तत्र स्युरभ्यङ्गस्वेदमर्दनैः||११|| रागरुग्दाहसंरम्भा यत्र चाज्यं विलीयते| आशु शुष्यति लेपो वा तत्स्थानं शल्यवद्वदेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਤ੍ਰ-ਤੇਸੁ ਤ੍ਵਙ੍ਨਸ੍ਟਾਦਿਸੁ ਸ਼ਲ੍ਯੇਸੁ ਮਧ੍ਯੇ, ਤ੍ਵਙ੍ਨਸ੍ਟਂ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਤ੍ਰ-ਤਸ੍ਥਾਨੇ, ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਾਦਿਭਿਰ੍ਲੌਹਿਤ੍ਯਸ਼ੂਲਦਾਹਕ੍ਸੋਭਾਃ ਸ੍ਯੁਃ| ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਸ੍ਥਾਨੇ ਘਤਂ ਸ੍ਤ੍ਯਾਨਂ ਯੋਜਿਤਂ ਵਿਲੀਯਤੇ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਲ੍ਯਵਤ੍-ਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਦੇਤ੍| ਯਦ੍ਵਾ ਲੇਪਃ-ਚਨ੍ਦਨਾਦਿਨਾ ਦਤ੍ਤੋ, ਯਤ੍ਰਾਸ਼੍ਵੇਵ ਸ਼ੁਸ੍ਯਤਿ, ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ-ਤ੍ਵਗ੍ਦੇਸ਼ਂ, ਸ਼ਲ੍ਯਵਜ੍ਜਾਨੀਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਥ ਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯਜ੍ਞਾਨੋਪਾਯਃ| ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਙ੍ਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਤ੍ਵਙ੍ਨਸ੍ਟ ਇਤਿ|
Adhikarana ਮਾਂਸਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੧੩) · Śloka ੧੩
ਮਾਂਸਪ੍ਰਣਸ੍ਟਂ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਛ੍ਲਤਤਾ ਗਤਮ੍| ਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਰਾਗਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍|੧੩|
मांसप्रणष्टं संशुद्ध्या कर्शनाच्छ्लतता गतम्| क्षोभाद्रागादिभिः शल्यं लक्षयेत्|१३|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਾਂਸਪ੍ਰਣਸ੍ਟਂ-ਮਾਂਸੇਨਾਦਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ, ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ-ਵਮਨਵਿਰੇਚਨਾਦਿਕਯਾ, ਯਤ੍ਕਰ੍ਸ਼ਨਂ-ਕਸ਼ਤ੍ਵਂ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ਼੍ਲਥਤਾਂ ਸ਼ਿਥਿਲਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ, ਕ੍ਸੋਭਾਤ੍- ਅਨੇਕਪ੍ਰਕਾਰਾਦ੍ਵੇਦਨਾਰੂਪਾਤ੍, ਤਥਾ ਰਾਗਾਦਿਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਮਾਂਸਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਗਾਦਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍|
Adhikarana ਪੇਸ਼੍ਯਾਦਿਸੁ ਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੧੩-੧੪) · Śloka ੧੪
| ਤਦ੍ਵਦੇਵ ਚ||੧੩|| ਪੇਸ਼੍ਯਸ੍ਥਿਸਨ੍ਧਿਕੋਸ੍ਠੇਸੁ ਨਸ੍ਟਮ੍| |੧੪|
| तद्वदेव च||१३|| पेश्यस्थिसन्धिकोष्ठेषु नष्टम्| |१४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਦ੍ਵਦਿਤਿ ਤੇਨ-ਮਾਂਸਪ੍ਰਣਸ੍ਟੇਨ, ਤੁਲ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ| ਯਥਾ,-ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਸ਼੍ਲਥਤਾਂ ਗਤਂ ਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਰਾਗਾਦਿਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸਯੇਦਿਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਪੇਸ਼੍ਯਾਦਿਸੁ ਤ੍ਰਿਸੁ ਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਤਦ੍ਵਦੇਵੇਤਿ|
Adhikarana ਅਸ੍ਥਿਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੧੪) · Śloka ੧੪
ਅਸ੍ਥਿਸੁ ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍| ਅਸ੍ਥ੍ਨਾਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਵੇਦਬਨ੍ਧਪੀਡਨਮਰ੍ਦਨੈਃ||੧੪||
अस्थिषु लक्षयेत्| अस्थ्नामभ्यञ्जनस्वेदबन्धपीडनमर्दनैः||१४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਸ੍ਥਿਸੁ ਨਸ੍ਟਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਸ੍ਥ੍ਨਾਮਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਭਿਰ੍ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਸ੍ਥਿਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਅਸ੍ਥਿਸ੍ਵਿਤਿ| 'ਕ੍ਸੋਭਾਦ੍ਰਾਗਾਦਿਭਿਃ' ਇਤ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਤੇ|
Adhikarana ਸ੍ਨਾਵਾਦਿਸੁ ਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੧੫-੧੬) · Śloka ੧੬
ਪ੍ਰਸਾਰਣਾਕੁਞ੍ਚਨਤਃ ਸਨ੍ਧਿਨਸ੍ਟਂ ਤਥਾਸ੍ਥਿਵਤ੍| ਨਸ੍ਟੇ ਸ੍ਨਾਯੁਸ਼ਿਰਾਸ੍ਰੋਤੋਧਮਨੀਸ੍ਵਸਮੇ ਪਥਿ||੧੫|| ਅਸ਼੍ਵਯੁਕ੍ਤਂ ਰਥਂ ਖ਼ਣ੍ਡਚਕ੍ਰਮਾਰੋਪ੍ਯ ਰੋਗਿਣਮ੍| ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਯੇਤ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਰਮ੍ਭਾਚ੍ਛਲ੍ਯਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੧੬||
प्रसारणाकुञ्चनतः सन्धिनष्टं तथाऽस्थिवत्| नष्टे स्नायुशिरास्रोतोधमनीष्वसमे पथि||१५|| अश्वयुक्तं रथं ख़ण्डचक्रमारोप्य रोगिणम्| शीघ्रं नयेत्ततस्तस्य संरम्भाच्छल्यमादिशेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਨ੍ਧਿਨਸ੍ਟਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਸ੍ਥਿਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯਵਲ੍ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍ ਸਂ-ਸ੍ਨਾਯੁਸ਼ਿਰਾਸ੍ਰੋਤੋਧਮਨੀਸੁ ਨਸ੍ਟੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ, ਅਸਮੇ ਪਥਿ-ਵਿਸਮੇ ਮਾਰ੍ਗੇ, ਰਥਮਾਰੋਪ੍ਯ ਰੋਗਿਣਂ-ਸ਼ਲ੍ਯਵਨ੍ਤਂ, ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਯੇਤ੍-ਆਸ਼੍ਵੇਵ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਂ ਰਥਮ੍ ? ਖਣ੍ਡਂ ਚਕ੍ਰਮ੍ ਯਸ੍ਯ ਸ ਖਣ੍ਡਚਕ੍ਰਃ, ਤਮ੍| ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ-ਰਥਸ੍ਯ, ਸਂਰਮ੍ਭਾਤ੍-ਕ੍ਸੋਭਾਤ੍, ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍-ਲਕ੍ਸਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸਨ੍ਧਿਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਪ੍ਰਸਾਰਣਾਕੁਞ੍ਚਨਤ ਇਤਿ| ਅਸ੍ਥਿਵਤ੍-ਅਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚ| ਆ ਰ੦-ਸ੍ਨਾਯ੍ਵਾਦਿਸੁ ਚਤੁਰ੍ਸੁਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਨਸ੍ਟ ਇਤਿ| ਅਸਮੇ ਪਥਿ-ਉਚ੍ਚਨੀਚੇ ਮਾਰ੍ਗੇ|
Adhikarana ਮਰ੍ਮਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਾਨੁਕ੍ਤੌ ਹੇਤੁਃ (੧੭) · Śloka ੧੭
ਮਰ੍ਮਨਸ੍ਟਂ ਪਥਙ੍ਨੋਕ੍ਤਂ ਤੇਸਾਂ ਮਾਂਸਾਦਿਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍| |੧੭|
मर्मनष्टं पृथङ्नोक्तं तेषां मांसादिसंश्रयात्| |१७|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਰ੍ਮਨਸ੍ਟਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪਥਕ੍ ਨਾਭਿਹਿਤਮ੍| ਕੁਤਃ ? ਤੇਸਾਂ-ਮਰ੍ਮਣਾਂ, ਮਾਂਸਾਦਿਰੇਵ ਪ੍ਰਾਙ੍ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੋ ਯਤਃ ਸਂਸ਼੍ਰਯੋ, ਨ ਤੁ ਪਥਙ੍ਮਰ੍ਮਾਣਿ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ| { ਤਥਾ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ(ਸੂ. ਅ. ੩੭)-"ਮਰ੍ਮਪ੍ਰਣਸ੍ਟੇਪ੍ਯਨਨ੍ਯਭਾਵਾਨ੍ਮਾਂਸਾਦਿਭ੍ਯੋ ਮਰ੍ਮਣਾਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰੀਕ੍ਸਣਂ ਭਵਤਿ|" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਏਵਂ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਨਸ੍ਟਸ਼ਲ੍ਯਦਿਸ਼ਂ ਲਕ੍ਸਯਿਤੁਮਾਹ-ਮਰ੍ਮਨਸ੍ਟਸ੍ਯੋਪਾਯਾਨੁਕ੍ਤੌ ਹੇਤੁਮਾਹ-ਮਰ੍ਮਨਸ੍ਟਮਿਤਿ| ਤੇਸਾਂ-ਮਰ੍ਮਣਾਂ, ਮਾਂਸਾਦਿਗਤਤ੍ਵਾਤ੍-ਮਾਂਸਾਦਿਨਸ੍ਟਕਥਨੇਨੈਵੋਕ੍ਤਤ੍ਵਾਤ੍|
Adhikarana ਨਸ੍ਟਸ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮ੍ (੧੭) · Śloka ੧੭
| ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ ਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤੁ ਕ੍ਸੋਭਿਣ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਯਾ ਸਰੁਕ੍||੧੭||
| सामान्येन सशल्यं तु क्षोभिण्य क्रियया सरुक्||१७||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਾਮਾਨ੍ਯੇਨ-ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸ੍ਣੇਨ, ਕ੍ਸ਼ੇਭਿਣ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਯਾ-ਸਂਰਮ੍ਭੋਤ੍ਪਾਦਕੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼੍ਵਸਨਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਦਿਕੇਨ, ਯਤ੍ ਸਰੁਕ੍ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਤ੍ ਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਨਸ੍ਟਸ੍ਯ ਸਾਮਾਨ੍ਯਲਕ੍ਸਣਮਾਹ-ਸਾਮਨ੍ਯੇਨੇਤਿ|
Adhikarana ਅਦਸ਼੍ਯਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯਾਕਤਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਕਤ੍ਯਾ ਜ੍ਞੇਯਾ (੧੮) · Śloka ੧੮
ਵਤ੍ਤਂ ਪਥੁ ਚਤੁਸ੍ਕੋਣਂ ਤ੍ਰਿਪੁਟਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ| ਅਦਸ਼੍ਯਸ਼ਲ੍ਯਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਵ੍ਰਣਾਕਤ੍ਯਾ ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍||੧੮||
वृत्तं पृथु चतुष्कोणं त्रिपुटं च समासतः| अदृश्यशल्यसंस्थानं व्रणाकृत्या विभावयेत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਤ੍ਤਂ-ਵਰ੍ਤੁਲਮ੍| ਪਥੁ-ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਪਰਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਪਰਿਚ੍ਛਿਦ੍ਯਤੇ| ਚਤੁਸ੍ਕੋਣਂ-ਚਤੁਰਸ੍ਰਮ੍| ਤ੍ਰਿਪੁਟਂ-ਤ੍ਰ੍ਯਸ੍ਰਮ੍| ਸਮਾਸਤਃ-ਸਙ੍ਕ੍ਸੇਪੇਣ|| ਅਦਸ਼੍ਯਸ੍ਯ-ਅਨੁਪਲਬ੍ਧਸ੍ਯ, ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ-ਆਕਤਿਂ, ਵ੍ਰਣਾਕਤ੍ਯਾ-ਵ੍ਰਣਸਂਸ੍ਥਾਨੇਨ, ਵਿਭਾਵਯੇਤ੍-ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਧੁਨੈਸਾਮਾਕਰ੍ਸਣੋਪਾਯਂ ਨਿਰੁਪਯਨ੍ਨਾਹ-ਅਦਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯਾਕਤਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਕਤ੍ਯਾ ਜ੍ਞੇਯਾਤ੍ਯਾਹ-ਵਤ੍ਤਿਮਿਤਿ| ਵਤ੍ਤਂ-ਕੋਣਰਹਿਤਮ੍| ਪਥੁ-ਦ੍ਵਿਕੋਣਮ੍| ਤ੍ਰਿਪੁਟਂ-ਤ੍ਰਿਕੋਣਮ੍| ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ-ਆਕਤਿਃ|
Adhikarana ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣੋਪਾਯਭੇਦੌ (੧੯) · Śloka ੧੯
ਤੇਸਾਮਾਹਰਣੋਪਾਯੌ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਨੁਲੋਮਕੌ| |੧੯|
तेषामाहरणोपायौ प्रतिलोमानुलोमकौ| |१९|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤੇਸਾਂ-ਅਦਸ਼੍ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਮ੍| ਆਕਰ੍ਸਣੋਪਾਯੌ ਦੌ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਨੁਲੋਮਕੌ| ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਃ-ਸ਼ਰੀਰਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਵੇਸ਼ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ| ਅਨੁਲੋਮਃ-ਸ਼ਰੀਰਾਨ੍ਤਃਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਨੁਗਤਃ| ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਨੁਲੋਮਯੋਰ੍ਨਿਰ੍ਹਰਣਵਿਸਯਮਾਹ-
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣੋਪਾਯਭੇਦਾਨਾ(ਵਾ)ਹ-ਤੇਸਾਮਿਤਿ| ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਮਾਹਰਣਂ ਸ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਃ, ਯਤ੍ਰਾਨੁਕੂਲਂ ਸੋਨੁਲੋਮਃ|
Adhikarana ਤਯੋਰ੍ਵਿਸਯਃ (੧੯) · Śloka ੧੯
| ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਪਰਾਚੀਨੇ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍ਤਾਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍||੧੯||
| अर्वाचीनपराचीने निर्हरेत्ताद्विपर्ययात्||१९||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਯੋਃ-ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਨੁਲੋਮਯੋਰ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ, ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍, ਅਨੁਲੋਮਂ ਪਰਾਚੀਨਮਾਨਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤਯੋਰ੍ਵਿਸਯਮਾਹ-ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਪਰਾਚੀਨ ਇਤਿ| ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਂ-ਅਧੋਗਤਮ੍, ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| ਪਰਾਚੀਨਂ-ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਤਮ੍, ਤਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਦਧੋ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਹਰਣਂ-ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮ੍, ਅਧਃ-ਅਨੁਲੋਮਮ੍| ਉਕ੍ਤਂ ਚ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ (ਸੂ.ਅ.੩੭)-"ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮਰ੍ਵਾਚੀਨਮਾਨਯੇਤ੍, ਅਨੁਲੋਮਂ ਪਰਾਚੀਨਮ੍|" ਇਤਿ|
Adhikarana ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਤੂਭਯੋਰ੍ਵਿਸਯਃ (੨੦) · Śloka ੨੦
ਸੁਖ਼ਾਹਾਰ੍ਯਂ ਯਤਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਹਰੇਤ੍| |੨੦|
सुख़ाहार्यं यतश्छित्त्वा ततस्तिर्यग्गतं हरेत्| |२०|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਯਤੋ-ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਹਦੇਸ਼ਾਤ੍, ਛਿਤ੍ਵਾ-ਵਿਲੁਪ੍ਯ, ਸੁਖਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ-ਸੁਖੇਨਾਹਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ, ਤਤਃ-ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਹਦੇਸ਼ਾਤ੍, ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਧਰੇਤ੍| ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਯਦ੍ਯਪਿ ਕਰ੍ਮ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟਂ, ਤਥਾਪਿ ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਂਸਾਦੀਨਾਂ ਯੋਗ੍ਯਤ੍ਵਾਤ੍ਤੇਸਾਮੇਵ ਕਰ੍ਮਤ੍ਵਂ ਬੋਧ੍ਯਮ੍| ਮਾਂਸਾਦੀਨਿ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੋਦ੍ਧਰੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਤ੍ਵਵਸ੍ਥਾਭੇਦੇਨੋਭਯੋਰ੍ਵਿਸਯ ਇਤ੍ਯਾਹ-ਸੁਖ਼ਾਹਾਰ੍ਯਮਿਤਿ| ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਯੇਨੋਪਾਯੇਨ ਸੁਖ਼ਾਹਾਰ੍ਯਂ ਤੇਨ ਹਰੇਤ੍| ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਦਨ੍ਯੇਨ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਯਦਾ ਸੁਖ਼ਾਹਾਰ੍ਯਂ ਤਦਾ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦ੍ਵਾਰਂ ਕਤ੍ਤ੍ਵਾ, ਹਰੇਤ੍|
Adhikarana ਉਰੋਗਤਾਦਿਸੁ ਸ਼ਲ੍ਯੇਸੁ ਨਿਰ੍ਘਾਤਨਨਿਸੇਧਃ (੨੦-੨੧) · Śloka ੨੧
| ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨ ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯਮੁਰਃਕਕ੍ਸਾਵਙ੍ਕ੍ਸਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਮ੍||੨੦|| ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਮਨੁਤ੍ਤੁਣ੍ਡਂ ਛੇਦ੍ਯਂ ਪਥੁਮੁਖਂ ਚ ਯਤ੍| |੨੧|
| शल्यं न निर्घात्यमुरःकक्षावङ्क्षणपार्श्वगम्||२०|| प्रतिलोममनुत्तुण्डं छेद्यं पृथुमुखं च यत्| |२१|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼ਲ੍ਯਮੁਰੋਗਤਮੁਰਃਸ੍ਥਂ ਕਕ੍ਸਾਸ੍ਥਂ ਵਙ੍ਕ੍ਸਣਸ੍ਥਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਂ ਚ ਨ ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯਂ-ਨ ਨਿਰ੍ਘਾਤਨੀਯਮ੍| ਤਥਾ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਂ-ਨਾਨੁਲੋਮਗਤਂ, ਤਥਾਨੁਤ੍ਤੁਣ੍ਡਂ ਵਾਰਿਬੁਦ੍ਬੁਦਵਨ੍ਨੋਨ੍ਨਤਂ, ਤਥਾ ਛੇਦ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਤਥਾ ਪਥੁਮੁਖਂ-ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਨਨਂ, ਚ ਨ ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਨ ਚ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹਰਣੀਯਮਿਤ੍ਯਾਹ-ਉਰੋਗਤਾਦਿਸੁ ਸ਼ਲ੍ਯੇਸੁ ਨਿਰ੍ਘਾਤਨਂ ਨਿਸੇਧਤਿ-ਸ਼ਲ੍ਯਮਿਤਿ| ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਂ-ਊਰ੍ਧ੍ਵਗਤਮ੍| ਅਨੁਤ੍ਤੁਣ੍ਡਂ-ਅਦਸ਼੍ਯਮੁਖਮ੍| ਛੇਦ੍ਯਂ-ਛੇਦਨਾਰ੍ਹਮ੍|
Adhikarana ਅਨਾਹਰਣੀਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੧) · Śloka ੨੧
| ਨੈਵਾਹਰੇਦ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਘ੍ਨਂ ਨਸ੍ਟਂ ਵਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਮ੍||੨੧||
| नैवाहरेद्विशल्यघ्नं नष्टं वा निरुपद्रवम्||२१||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਘ੍ਨਮ੍| ਤਾਵਜ੍ਜੀਵਤਿ ਯਾਵਤ੍ਸਸ਼ਲ੍ਯਃ| ਸ਼ਲ੍ਯਾਪਾਯੇ ਤੁ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਤਨ੍ਨਾਹਰੇਦੇਵ| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਹਰਣਤ੍ਵਾਤ੍| ਏਤਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਮਰ੍ਮਵਿਭਾਗੇ ਸ੍ਪਸ੍ਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਸ੍ਯਤੇ| ਨਸ੍ਟਂ ਵੇਤਿ ਵਾਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥੇ| ਨਸ੍ਟਂ-ਅਦਸ਼੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਚ, ਯਨ੍ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਂ-ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਰੋਗਰਹਿਤਂ, ਨਾਹਰੇਤ੍, ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਯਭਯਾਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਨਾਹਰਣੀਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਨੈਵਾਹਰੇਦਿਤਿ| ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਘ੍ਨਂ-"ਉਤ੍ਕ੍ਸੇਪੌ ਸ੍ਥਪਨੀ ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਘ੍ਨਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਹਿ|" (ਹ.ਸ਼ਾ.ਅ. ੪/੫੫) ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇਸੁ ਮਰ੍ਮਸੁ ਸ੍ਥਿਤਮ੍|
Adhikarana ਹਸ੍ਤਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੨) · Śloka ੨੨
ਅਥਾਹਰੇਤ੍ਕਰਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਕਰੇਣੈਵ| |੨੨|
अथाहरेत्करप्राप्यं करेणैव| |२२|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਕਰਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ-ਹਸ੍ਤਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਕਰਣੈਵਾਹਰੇਤ੍-ਨਾਪਰੇਣ ਕਙ੍ਕਮੁਖਾਦਿਨਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਹਸ੍ਤਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਅਥੇਤਿ|
Adhikarana ਸਿਂਹਮੁਖਾਦਿਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੨) · Śloka ੨੨
ਇਤਰਤ੍ਪੁਨਃ| ਦਸ਼੍ਯਂ ਸਿਂਹਾਹਿਮਕਰਵਰ੍ਮਿਕਰ੍ਕਟਕਾਨਨੈਃ||੨੨||
इतरत्पुनः| दृश्यं सिंहाहिमकरवर्मिकर्कटकाननैः||२२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਇਤਰਤ੍-ਅਕਰਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਤੁ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਦਸ਼੍ਯਂ ਸਿਂਹਮੁਖਾਦਿਭਿਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰੈਰਾਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸਿਂਹਮੁਖਾਦਿਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਇਤਰਦਿਤਿ| ਇਤਰਤ੍-ਕਰੇਣਾਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮ੍|
Adhikarana ਕਙ੍ਕਮੁਖਾਦਿਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੩) · Śloka ੨੩
ਅਦਸ਼੍ਯਂ ਵ੍ਰਣਸਂਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਯਤਃ| ਕਙ੍ਕਭਙਾਹ੍ਵਕੁਰਰਸ਼ਰਾਰੀਵਾਯਸਾਨਨੈਃ||੨੩||
अदृश्यं व्रणसंस्थानाद्ग्रहीतुं शक्यते यतः| कङ्कभृङाह्वकुररशरारीवायसाननैः||२३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਦਸ਼੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵ੍ਰਣਸਂਸ੍ਥਾਨਾਦਾਕਲਯ੍ਯ ਕਙ੍ਕਮੁਖਦਿਭਿਰ੍ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਯਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੈਰ੍ਹਰੇਤ੍| ਯਤ੍ਤਦੋਰ੍ਨਿਤ੍ਯਾਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਤ੍ਤਦੋਪਲਮ੍ਭਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕਙ੍ਕਮੁਖ਼ਾਦਿਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਅਦਸ਼੍ਯਮਿਤਿ| 'ਇਤਰਤ੍' ਇਤ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਤੇ|
Adhikarana ਸਨ੍ਦਂਸ਼ਾਹਾਰ੍ਯਮ੍ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੪) · Śloka ੨੪
ਸਨ੍ਦਂਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਗਾਦਿਸ੍ਥਮ੍| |੨੪|
सन्दंशाभ्यां त्वगादिस्थम्| |२४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤ੍ਵਗਾਦਿਸ੍ਥਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸਨ੍ਦਂਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| ਆਦਿਗ੍ਰਹਣਾਨ੍ਮਾਂਸਾਦੀਨਾਂ ਗ੍ਰਹਣਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸਨ੍ਦਂਸ਼ਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਸਨ੍ਦਂਸ਼ਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ| ਤ੍ਵਗਾਦੀਨਿ-ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਪਿਸ਼ਿਤਾਨਿ|
Adhikarana ਤਾਲਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੪) · Śloka ੨੪
ਤਾਲਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਸਿਰਂ ਹਰੇਤ੍| |੨੪|
तालाभ्यां सुषिरं हरेत्| |२४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸੁਸਿਰਂ ਯਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਤ੍ਵਗਾਦਿਸ੍ਥਂ ਤਤ੍ਤਾਲਯਨ੍ਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਹਰੇਤ੍,-ਨ ਸਂਦਸ਼ਾਭ੍ਯਾਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਤਾਲਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਤਾਲਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ| ਸੁਸਿਰਂ-ਸਰਨ੍ਧ੍ਰਮ੍|
Adhikarana ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੪) · Śloka ੨੪
| ਸੁਸਿਰਸ੍ਥਂ ਤੁ ਨਲਕੈਃ|੨੪|
| सुषिरस्थं तु नलकैः|२४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸੁਸਿਰਸ੍ਥਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨਲਕੈਃ-ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰੈਃ, ਆਕਰ੍ਸੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਸੁਸਿਰਸ੍ਥਂ ਤ੍ਵਿਤਿ|
Adhikarana ਸ਼ੇਸਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ (੨੪) · Śloka ੨੪
| ਸ਼ੇਸਂ ਸ਼ੇਸੈਰ੍ਯਥਾਯਥਮ੍||੨੪||
| शेषं शेषैर्यथायथम्||२४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼ੇਸਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸ਼ੇਸੈਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਯਥਾਯੋਗਮਾਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ਼ੇਸਯਨ੍ਤ੍ਰਾਹਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹ-ਸ਼ੇਸਂ ਸ਼ੇਸੈਰਿਤਿ|
Adhikarana ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਯਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੨੫) · Śloka ੨੫
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਵਿਸ਼ਸ੍ਯਾਦੌ ਤਤੋ ਨਿਰ੍ਲੋਹਿਤਂ ਵ੍ਰਣਮ੍| ਕਤ੍ਵਾ ਘਤੇਨ ਸਂਸ੍ਵੇਦ੍ਯ ਬਦ੍ਧਾਚਾਰਿਕਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍||੨੫||
शस्त्रेण वा विशस्यादौ ततो निर्लोहितं व्रणम्| कृत्वा घृतेन संस्वेद्य बद्धाऽऽचारिकमादिशेत्||२५||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਸ੍ਯ-ਮਾਂਸਾਦੀਨ੍ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ, ਤਤਃ- ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਪਨੀਤਰਕ੍ਤਂ ਵ੍ਰਣਂ ਵਿਧਾਯ, ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸ੍ਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ, ਵਸ੍ਤ੍ਰਪਟ੍ਟਾਦਿਨਾ ਸਰ੍ਪਿਮਧੁ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ, ਆਚਾਰਿਕਂ-ਸ੍ਨੇਹਵਿਧ੍ਯੁਕ੍ਤਂ "ਉਸ੍ਣੋਦਕੋਪਚਾਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍" ਇਤ੍ਯਾਦਿਕਂ, ਆਦਿਸ਼ੇਤ੍-ਕਥਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵੇਤਿ| ਵਿਸ਼ਸ੍ਯ-ਵਿਦਾਰ੍ਯ| ਨਿਰ੍ਲੋਹਿਤਂ-ਸ੍ਰੁਤਰਕ੍ਤਮ੍| ਆਚਾਰਿਕਂ-ਆਹਾਰਾਦਿਨਿਯਮਮ੍| ["ਭੋਜਨਂ ਤੁ ਯਥਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਂ" (ਹ.ਸੂ.ਅ. ੨੯/੩੪) ਇਤ੍ਯਾਦਿਵਕ੍ਸ੍ਯਮਾਣੋਕ੍ਤਮ੍|]
Adhikarana ਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਵੀਲਗ੍ਨਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੨੬) · Śloka ੨੬
ਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਵਿਲਗ੍ਨਂ ਤੁ ਚਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਲਾਕਯਾ| |੨੬|
सिरास्नायुविलग्नं तु चालयित्वा शलाकया| |२६|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਵਿਲਗ੍ਨਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸ਼ਲਾਕਯਾ ਚਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਥਿਲੀਕਤ੍ਯ, ਆਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ਼ਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਵਿਲਗ੍ਨਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਸ਼ਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਵਿਲਗ੍ਨਮਿਤਿ|
Adhikarana ਹਦਯਲਗ੍ਨਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੨੬-੨੭) · Śloka ੨੭
| ਹਦਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤ੍ਰਾਸਿਤਸ੍ਯ ਹਿਮਾਮ੍ਬੁਨਾ||੨੬|| ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਾਹਰੇਤ੍ਤਦ੍ਯਥਾਯਥਮ੍| ਯਥਾਮਾਰ੍ਗਂ ਦੁਰਾਕਰ੍ਸਮ੍|੨੭|
| हृदये संस्थितं शल्यं त्रासितस्य हिमाम्बुना||२६|| ततः स्थानान्तरं प्राप्तमाहरेत्तद्यथायथम्| यथामार्गं दुराकर्षम्|२७|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਹਦਯੇ ਯਦਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛੀਤਜਲੇਨ ਤ੍ਰਾਸਿਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰਗਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ, ਯਥਾਯਥਂ-ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਿਸ੍ਟਯਨ੍ਤ੍ਰੈਃ, ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਹਦਯਲਗ੍ਨਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਹਦਯ ਇਤਿ| ਯਥਾਯਥਂ-ਸ੍ਥਾਨਾਨੁਰੂਪੇਣ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ| ਯਥਾਮਾਰ੍ਗਂ-ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਰੂਪੇਣ ਸ਼ੋਧਨੇਨ| ਦੁਰਾਕਰ੍ਸਂ-ਹਦਯਾਦਾਕ੍ਰਸ੍ਟੁਮਸ਼ਕ੍ਯਮ੍|
Adhikarana ਹਦਯੋਪਾਯਮਨ੍ਯਤ੍ਰਾਦਿਸ਼ਤਿ (੨੭) · Śloka ੨੭
| ਅਨ੍ਯਤੋਪ੍ਯੇਵਮਾਹਰੇਤ੍||੨੭||
| अन्यतोऽप्येवमाहरेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਨ੍ਯਤੋਪਿ-ਅਨ੍ਯਦੇਸ਼ਸ੍ਥਮਪਿ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਦੁਰਾਕਰ੍ਸਂ-ਦੁਃਖੇਨਾਕ੍ਰਸ੍ਟੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ, ਤਤ੍ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਂ ਨਯੇਤ੍ ਤਦੇਵਮੇਵਾਹਰੇਤ੍, ਯਥਾ ਹਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍ ਸ੍ਥਾਨਾਨ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਹਾਰ੍ਯਮ੍| ਤਥਾ, ਯਥਾਮਾਰ੍ਗਂ-ਮਾਰ੍ਗਾਨਤਿਕ੍ਰਮੇਣ, ਅਨ੍ਯਦੇਸ਼ਸ੍ਥਮਪਿ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਕਰ੍ਸਣੀਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਹਦਯੋਪਾਯਮਨ੍ਯਤ੍ਰਾਤਿਦਿਸ਼ਤਿ-ਅਨ੍ਯਤੋਪੀਤਿ|
Adhikarana ਅਸ੍ਥਿਲਗ੍ਨਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੨੮) · Śloka ੨੮
ਅਸ੍ਥਿਦਸ੍ਟੇ ਨਰਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| |੨੮|
अस्थिदष्टे नरं पद्भ्यां पीडयित्वा विनिर्हरेत्| |२८|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਸ੍ਥਿਦਸ੍ਟੇ-ਅਸ੍ਥ੍ਨਿ ਵਿਦਸ੍ਟੇ ਸ੍ਪਸ੍ਟੇ ਸਤਿ ਸ਼ਲ੍ਯੇ, ਨਰਂ ਬਲਵਨ੍ਤਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਯਿਤ੍ਵਾ-ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ, ਤਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਵਿਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| 'ਅਸ੍ਥਿਨਸ੍ਟੇ' ਇਤਿ ਵਾ ਪਾਠਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਸ੍ਥਿਲਗ੍ਨਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਅਸ੍ਥਿਦਸ੍ਟ ਇਤਿ|
Adhikarana ਉਪਾਯਾਨ੍ਤਰਮ੍ (੨੮) · Śloka ੨੮
| ਇਤ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯੇ ਸੁਬਲਿਭਿਃ ਸੁਗਹੀਤਸ੍ਯ ਕਿਙ੍ਕਰੈਃ||੨੮||
| इत्यशक्ये सुबलिभिः सुगृहीतस्य किङ्करैः||२८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਇਤ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯੇ-ਅਨੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣਕ੍ਰਸ੍ਟੁਮਸ਼ਕ੍ਯੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ, ਕਿਙ੍ਕਰੈਃ-ਭਤ੍ਯੈਃ, ਮਹਾਬਲੈਃ ਸੁਗਹੀਤਸ੍ਯ-ਸੁਸ੍ਠ੍ਵਵਸ੍ਟਬ੍ਧਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ, ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕਙ੍ਕਮੁਖਾਦਿਨਾ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਪੂਰ੍ਵੋਪਾਯਾਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਾਨ੍ਤਰਮਾਹ-ਇਤ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯ ਇਤਿ| ਸੁਗਹੀਤਸ੍ਯ-ਸਸ਼ਲ੍ਯੇਙ੍ਗੇ ਸਮ੍ਯਗ੍ਘਤਸ੍ਯ|
Adhikarana ਏਵਮਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੨੯-੩੧) · Śloka ੩੧
ਤਥਾਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯੇ ਵਾਰਙ੍ਗਂ ਵਕ੍ਰੀਕਤ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਯਾ| ਸੁਬਦ੍ਧਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਕਟਕੇ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ||੨੯|| ਸੁਸਂਯਤਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗ੍ਯਾ ਵਾਜਿਨਃ ਕਸ਼ਯਾਥ ਤਮ੍| ਤਾਡਯੇਦਿਤਿ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਵੇਗੇਨੋਨ੍ਨਮਯਨ੍ ਯਥਾ||੩੦|| ਉਦ੍ਧਰੇਚ੍ਛਲ੍ਯਮ੍| |੩੧|
तथाऽप्यशक्ये वारङ्गं वक्रीकृत्य धनुर्ज्यया| सुबद्धं वक्त्रकटके बध्नीयात्सुसमाहितः||२९|| सुसंयतस्य पञ्चाङ्ग्या वाजिनः कशयाऽथ तम्| ताडयेदिति मूर्धानं वेगेनोन्नमयन् यथा||३०|| उद्धरेच्छल्यम्| |३१|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤਥਾਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯੇ-ਏਵਮਪਿ ਸ਼ਲ੍ਯ ਆਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯੇ, ਵਾਰਙ੍ਗਂ-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਮਯਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਾਕਾਰਂ, ਵਕ੍ਰੀਕਤ੍ਯ-ਕੁਟਿਲਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪਯ੍ਯ, ਤਤੋ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਯਾ-ਸ੍ਨਾਯ੍ਵਾਦਿਮਯ੍ਯਾ, ਸੁਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਵਾਜਿਨਃ-ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਯ, ਵਕ੍ਤ੍ਰਕਟਕੇ ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਵੈਦ੍ਯਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਃ ? ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ,-ਤਦ੍ਗਤਮਨਾਃ| ਕਿਮ੍ਭੂਤਸ੍ਯ ਵਾਜਿਨਃ ? ਸੁਸਂਯਤਸ੍ਯ,-ਸੁਸ੍ਠੁ-ਸ਼ੋਭਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਬਦ੍ਧਸ੍ਯ| ਕਥਂ ਸੁਸਂਯਤਸ੍ਯ ? ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗ੍ਯਾ, ਪਞ੍ਚਾਨਾਮਙ੍ਗਾਨਾਂ-ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਪਾਦਾਨਾਂ ਮੁਖਸਹਿਤਾਨਾਂ, ਸਮਾਹਾਰਃ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੀ,-ਬਨ੍ਧਵਿਸ਼ੇਸਃ, ਤਯਾ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗ੍ਯਾ, ਬਦ੍ਧਸ੍ਯ| ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਾਜਿਨਂ ਕਸ਼ਯਾ-ਚਰ੍ਮਯਸ੍ਟ੍ਯਾ, ਇਤਿ-ਏਵਂ, ਤਾਡਯੇਤ੍, ਯਥਾ ਸ ਵਾਜੀ ਮੂਰ੍ਧਾਨਮੁਨ੍ਨਮਯਨ੍-ਉਤ੍ਕ੍ਸਿਪਨ੍, ਵੇਗੇਨ-ਬਲੇਨਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤ੍ਯਾ, ਸ਼ਲ੍ਯਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਏਵਮਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਤਥਾਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਯ ਇਤਿ| ਵਾਰਙ੍ਗਂ-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰ(ਲ੍ਯ)ਮਸ੍ਤਕੇ ਸ਼ਿਖਾਕਾਰੋਵਯਵਃ| ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੀ-ਚਤੁਰ੍ਸੁ ਚਰਣੇਸੁ ਮੁਖੇ ਚ ਬਨ੍ਧਵਿਸ਼ੇਸਃ| ਤਂ-ਵਾਜਿਨਮ੍| ਇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਤਥਾਰ੍ਥੇ| ਸ਼ਿਰ ਉਤ੍ਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਯਥਾ ਸ਼ਲ੍ਯਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍ ਤਥਾ ਤਾਡਯੇਤ੍|
Adhikarana ਉਪਾਯਾਨ੍ਤਰਮ੍ (੩੧) · Śloka ੩੧
ਏਵਂ ਵਾ ਸ਼ਾਖ਼ਾਯਾਂ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍ਤਰੋਃ| |੩੧|
एवं वा शाख़ायां कल्पयेत्तरोः| |३१|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਥਵਾ ਏਵਂ-ਅਨੇਨ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ, ਵਾਰਙ੍ਗਂ ਵਕ੍ਰਤਾਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਯਾ ਸੁਬਦ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਾਦ੍ਯ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ ਭਿਸਕ੍, ਵਕ੍ਸਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਮਾਨਮਯ੍ਯ ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਯੈਵ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ ਬਧ੍ਨੀਯਾਚ੍ਛਲ੍ਯਾਕਰ੍ਸਣਾਰ੍ਥਮ੍| ਅਤ੍ਰ ਚ ਯਾ ਸ਼ਾਖਾ ਕਿਙ੍ਕਰਹਸ੍ਤਾਦਿਵਿਮੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੈਵੋਰ੍ਧ੍ਵਮੁਨ੍ਨਮ੍ਯਮਾਨਾ ਸ਼ਲ੍ਯਮੁਦ੍ਧਰਤਿ ਤਾਦਸ਼ੀ ਕਲ੍ਪਨੀਯਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਪੂਰ੍ਵੋਪਾਯਾਸਮ੍ਭਵੇ ਉਪਾਯਾਨ੍ਤਰਮਾਹ-ਏਵਂ ਵੇਤਿ|
Adhikarana ਦੁਰ੍ਬਲਵਾਰਙ੍ਗਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੧) · Śloka ੩੧
| ਬਦ੍ਧਾ ਦੁਰ੍ਬਲਵਾਰਙ੍ਗਂ ਕੁਸ਼ਾਭਿਃ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਹਰੇਤ੍||੩੧||
| बद्धा दुर्बलवारङ्गं कुशाभिः शल्यमाहरेत्||३१||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਦੁਰ੍ਬਲਂ-ਤਨੁ, ਵਾਰਙ੍ਗਂ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਤਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਕੁਸ਼ਾਭਿਃ-ਵਂਸ਼ਾਦਿਕਮ੍ਬਿਕਾਭਿਃ, ਬਦ੍ਧਾ ਸ਼ਲ੍ਯਮਾਕਰ੍ਸੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਦੁਰ੍ਬਲਵਾਰਙ੍ਗਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਬਦ੍ਧ੍ਵੇਤਿ| ਕੁਸ਼ਾਭਿਃ-ਕਮ੍ਬਿਕਾਭਿਃ|
Adhikarana ਸ਼ੋਫਗ੍ਰਸ੍ਤਵਾਰਙ੍ਗਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੨) · Śloka ੩੨
ਸ਼੍ਵਯਥੁਗ੍ਰਸ੍ਤਵਾਰਙ੍ਗਂ ਸ਼ੋਫਮੁਤ੍ਪੀਡ੍ਯ ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ| |੩੨|
श्वयथुग्रस्तवारङ्गं शोफमुत्पीड्य युक्तितः| |३२|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼੍ਵਯਥੁਨਾ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ-ਆਚ੍ਛਾਦਿਤਂ, ਵਾਰਙ੍ਗਂ ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯ ਤਚ੍ਛਲ੍ਯਮਾਹਰੇਤ੍| ਕਥਮ੍ ? ਯੁਕ੍ਤਿਤਃ,-ਯਥਾ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਤਥਾ, ਸ਼ੋਫਮੁਤ੍ਪੀਡ੍ਯ-ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪੀਡਯਿਤ੍ਵਾ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਸ਼ੋਫਗ੍ਰਸ੍ਤਵਾਰਙ੍ਗਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਸ਼੍ਵਯਥੁਗ੍ਰਸ੍ਤਵਾਰਙ੍ਗਮਿਤਿ| ਸ਼ੋਫੋਤ੍ਪੀਡਨੇਨ ਵਾਰਙ੍ਗਮੁਦ੍ਧਾਠ੍ਯ|
Adhikarana ਉਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੨) · Śloka ੩੨
| ਮੁਦ੍ਗਰਾਹਤਯਾ ਨਾਡ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਹਰੇਤ੍||੩੨||
| मुद्गराहतया नाड्या निर्घात्योत्तुण्डितं हरेत्||३२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਉਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ-ਬੁਦ੍ਬੁਦਵਦਭਿਮੁਖੀਭੂਤਂ, ਨਾਡ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯ-ਚਾਲਯਿਤ੍ਵਾ, ਹਰੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਯਾ? ਮੁਦ੍ਗਰੇਣਾਹਤਯਾ| ਮੁਦ੍ਗਰਗ੍ਰਹਣਮੁਪਲਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਮ੍, ਪਾਸਾਣਾਦਿਭਿਰਪ੍ਯਾਹਤਯੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਹਰੇਦਿਤਿ ਵੇਦ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਉਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਮੁਦ੍ਗਰਾਹਤਯੇਤਿ| ਤੇਨੈਨ ਵਾ-ਨਾਡੀਂ ਵਿਨਾ ਮੁਦ੍ਗਰੇਣੈਵ, ਨਿਰ੍ਘਾਤ੍ਯ|
Adhikarana ਅਮਾਰ੍ਗੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੩) · Śloka ੩੩
ਤੈਰੇਵ ਚਾਨਯੇਨ੍ਮਾਰ੍ਗਮਮਾਰ੍ਗੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ ਤੁ ਯਤ੍| |੩੩|
तैरेव चानयेन्मार्गममार्गोत्तुण्डितं तु यत्| |३३|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤੈਰੇਵ ਚ-ਮੁਦ੍ਗਰਾਦਿਭਿਰਾਹਤੈਃ, ਅਮਾਰ੍ਗੈਰੁਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ-ਅਮਾਰ੍ਗੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਂ, ਮਾਰ੍ਗਮਾਨਯੇਤ੍-ਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪਯੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਮਾਰ੍ਗੋਤ੍ਤੁਣ੍ਡਿਤਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਨਯੇਦਿਤਿ| ਤਤ੍ਤੁ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਨਯੇਤ੍-ਮਾਰ੍ਗਨਯਨਪੂਰ੍ਵਕਮਾਹਰੇਤ੍, ਨਿਰ੍ਘਾਤਨੇਨੈਵ|
Adhikarana ਕਰ੍ਣਯੋਕ੍ਤਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੩) · Śloka ੩੩
| ਮਦਿਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਣਿਨਾਂ ਕਰ੍ਣਂ ਨਾਡ੍ਯਾਸ੍ਯੇਨ ਨਿਗਹ੍ਯ ਵਾ||੩੩||
| मृदित्वा कर्णिनां कर्णं नाड्यास्येन निगृह्य वा||३३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਕਰ੍ਣਃ ਕਰ੍ਣੌ ਕਰ੍ਣਾ ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੇਸਾਂ ਤੇ ਕਰ੍ਣਿਨਃ,-ਭਲ੍ਲਾਦਯਃ ਤੇਸਾਂ ਕਰ੍ਣਂ ਮਦਿਤ੍ਵਾ-ਭਙ੍ਕ੍ਤ੍ਵਾ, ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਨਾਡ੍ਯਾਸ੍ਯੇਨ-ਨਾਡੀਮੁਖੇਨ, ਨਿਗਹ੍ਯ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| "ਨਾਡੀ ਪਞ੍ਚਮੁਖਚ੍ਛਿਦ੍ਰਾ" (ਹ. ਸੂ. ਅ. ੨੪|੧੩) ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਗ੍ਰਨ੍ਥਨਿਰ੍ਦਿਸ੍ਟੈਰ੍ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਰ੍ਹਰੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕਰ੍ਣਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਮਦਿਤ੍ਵੇਤਿ| ਨਿਰ੍ਗਮਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਕਃ ਸ਼ਲ੍ਯਾਵਯਵਃ ਕਰ੍ਣਾਕਾਰਤ੍ਵਾਤ੍-ਕਰ੍ਣਃ, ਤਂ ਮਦਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕ੍ਸੋਦਨੇਨ ਸ਼ਿਥਿਲੀਕਤ੍ਯ, ਅਥਵਾ ਨਾਡ੍ਯਾਸ੍ਯੇਨ-ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰਮੁਖੇਨ, ਨਿਗਹ੍ਯ-ਨਿਸ੍ਪੀਡਨੇਨੈਕੀਕਤ੍ਯ|
Adhikarana ਨਿਸ੍ਕਰ੍ਣਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੪) · Śloka ੩੪
ਅਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੇਨ ਨਿਸ੍ਕਰ੍ਣਂ ਵਿਵਤਾਸ੍ਯਮਜੁਸ੍ਥਿਤਮ੍| |੩੪|
अयस्कान्तेन निष्कर्णं विवृतास्यमृजुस्थितम्| |३४|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੇਨ-ਲੋਹਾਕਰ੍ਸਕਮਣਿਵਿਸ਼ੇਸੇਣ, ਨਿਸ੍ਕਰ੍ਣਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤਥਾ ਵਿਵਤਮੁਖਂ ਜੁ-ਸ੍ਪਸ੍ਟਂ ਕਤ੍ਵਾਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਨਿਸ੍ਕਰ੍ਣਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਅਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੇਨੇਤਿ| ਅਯਸ੍ਕਾਨ੍ਤੋ-ਲੋਹਾਕਰ੍ਸਕਃ ਪਾਸਾਣਃ| ਵਿਵਤਾਸ੍ਯਮਜੁਸ੍ਥਿਤਮਿਤਿ ਨਿਸ੍ਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਣਮ੍|
Adhikarana ਪਕ੍ਕਾਸ਼ਯਗਤਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੪) · Śloka ੩੪
| ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਰੇਕੇਣ ਵਿਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍||੩੪||
| पक्वाशयगतं शल्यं विरेकेण विनिर्हरेत्||३४||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਸ੍ਥਿਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਰੇਚਨੇਨ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਪਕ੍ਵਾਸ਼ਯਗਤਮਿਤਿ|
Adhikarana ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਾਦੀਨਾਮੁਪਾਯਃ (੩੫) · Śloka ੩੫
ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਵਿਸਸ੍ਤਨ੍ਯਰਕ੍ਤਤੋਯਾਦਿ ਚੂਸਣੈਃ| |੩੫|
दुष्टवातविषस्तन्यरक्ततोयादि चूषणैः| |३५|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਾਦੀਨਿ ਚੂਸਣੈਰ੍ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| ਚੂਸਣੈਰਿਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਾਚ੍ਛਙ੍ਗਾਦਿਭਿਰਿਤਿ ਬੋਧ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਦੁਸ੍ਟਵਾਤਾਦੀਨਾਮੁਪਾਯਮਾਹ-ਦੁਸ੍ਟਵਾਤੇਤਿ| ਚੂਸਣੈਃ-ਸ਼ਙ੍ਗਾਦਿਭਿਃ||
Adhikarana ਕਣ੍ਠਗਤਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੫-੩੬) · Śloka ੩੬
| ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸੂਤ੍ਰਂ ਕਣ੍ਠੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍||੩੫|| ਬਿਸੇਨਾਤ੍ਤੇ ਤਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਬਿਸਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸਮਂ ਹਰੇਤ੍| |੩੬|
| कण्ठस्रोतोगते शल्ये सूत्रं कण्ठे प्रवेशयेत्||३५|| बिसेनात्ते ततः शल्ये बिसं सूत्रं समं हरेत्| |३६|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤਃਸ੍ਥੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸੂਤ੍ਰਂ-ਕਾਰ੍ਪਾਸਾਦਿਜਂ, ਬਿਸੇਨ ਕਣ੍ਠੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍- ਬਿਸਸਂਲਗ੍ਨਂ ਸੂਤ੍ਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸ਼ਲ੍ਯਨਿਰ੍ਹਰਣਾਯ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਦਿਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਆਤ੍ਤੇ-ਗਹੀਤੇ, ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਬਿਸਸਂਲਗ੍ਨੇ, ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਬਿਸਸੂਤ੍ਰਂ ਸਮਂ-ਤੁਲ੍ਯਕਾਲਂ, ਆਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕਣ੍ਠਗਤਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤੋਗਤ ਇਤਿ| ਬਿਸੇਨ-ਮਣਾਲੇਨ, ਆਤ੍ਤੇ-ਗਹੀਤੇ|
Adhikarana ਜਾਤੁਸਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੬-੩੭) · Śloka ੩੭
| ਨਾਡ੍ਯਾਗ੍ਨਿਤਾਪਿਤਾਂ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਲਾਕਾਮਪ੍ਸ੍ਥਿਰੀਕਤਾਮ੍||੩੬|| ਆਨਯੇਜ੍ਜਾਤੁਸਂ ਕਣ੍ਠਾਤ੍| |੩੭|
| नाड्याऽग्नितापितां क्षिप्त्वा शलाकामप्स्थिरीकृताम्||३६|| आनयेज्जातुषं कण्ठात्| |३७|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਜਾਤੁਸੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤਃਪ੍ਰਵਿਸ੍ਟੇ ਤਤ੍ ਜਾਤੁਸਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕਣ੍ਠਾਦਾਨਯੇਤ੍| ਕਥਮ੍ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-ਸ਼ਲਾਕਾਂ ਕਣ੍ਠੇ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤ੍ਵਾ| ਕਥਮ੍ ? ਨਾਡ੍ਯਾ-ਨਾਡੀਯਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਕਣ੍ਠਦਾਹਪਰਿਹਾਰਾਰ੍ਥਮ੍| ਕੀਦਸ਼ੀਂ ਸ਼ਲਾਕਾਮ੍ ? ਅਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਥਿਰੀਕਤਾਂ, ਨਿਰ੍ਵਾਪਣਦ੍ਵਾਰੇਣ| ਤਾਂ ਤਥਾਵਿਧਾਮ੍ ਸ਼ਲਾਕਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਡ੍ਯੈਵ ਜਾਤੁਸਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕਣ੍ਠਾਦਾਨਯੇਤ੍-ਆਕਰ੍ਸਯੇਤ੍| ਜਾਤੁਸਮਿਤ੍ਯਤ੍ਰ"ਤ੍ਰਪੁਜਤੁਨੋਃਸੁਕ੍" ਇਤ੍ਯਣ੍ ਸੁਗਾਗਮਸ਼੍ਚ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਜਾਤੁਸਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਨਾਡ੍ਯਾਗ੍ਨਿਤਾਪਿਤਾਮਿਤਿ| ਅਗ੍ਨਿਤਾਪਿਤਾਂ ਸ਼ਲਾਕਾਂ ਨਾਡ੍ਯਾ ਕਣ੍ਠੇ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋਪ੍ਸ੍ਥਿਰੀਕਤਾਂ-ਅਪਾਂ ਪਾਨੇਨ ਸ੍ਥਿਰੀਕਤਾਂ, ਸ਼ਲ੍ਯਸਂਲਗ੍ਨਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਾਤੁਸਂਲਾਕ੍ਸਾਮਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਕਣ੍ਠਾਦਾਨਯੇਤ੍|
Adhikarana ਅਜਾਤੁਸਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੭) · Śloka ੩੭
ਜਤੁਦਿਗ੍ਧਾਮਜਾਤੁਸਮ੍| |੩੭|
जतुदिग्धामजातुषम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਜਾਤੁਸਂ-ਦਾਰੁਵੇਣ੍ਵਾਦਿਮਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤਃਸ੍ਥਿਤਂ ਜਤੁਦਿਗ੍ਧਾਂ-ਲਾਕ੍ਸਾਲਿਪ੍ਤਾਂ, ਸ਼ਲਾਕਾਮਗ੍ਨਿਤਾਪਿਤਾਂ ਨਾਡ੍ਯਾ ਕ੍ਸਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਛਲ੍ਯਮਾਹਰੇਤ੍| ਜਤੁਦਿਗ੍ਧਾਮਿਤ੍ਯੁਪਲਕ੍ਸਣਾਰ੍ਥਮ੍, ਸਿਕ੍ਥਾਦਿਦਿਗ੍ਧਾਮਪਿ| ਯਥਾ ਸ਼ਲਾਕਯਾ ਹਰ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵੇਤਿ ਬੋਧ੍ਯਮ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਜਾਤੁਸਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਜਤੁਦਿਗ੍ਧਾਮਿਤਿ| ਜਤੁਦਿਗ੍ਧਾਂ-ਲਾਕ੍ਸਾਲਿਪ੍ਤਾਂ ਸ਼ਲਕਾਂ, ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਛਲ੍ਯਸਂਲਗ੍ਨਾਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਾਤੁਸਾਦਨ੍ਯਚ੍ਛਲ੍ਯਮਾਹਰੇਤ੍|
Adhikarana ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਕਣ੍ਟਕਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੭-੩੮) · Śloka ੩੮
| ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕੇਨ ਪੀਤੇਨ ਦ੍ਰਵੈਃ ਕਣ੍ਟਕਮਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍||੩੭|| ਸਹਸਾ ਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧੇਨ ਵਮਤਃ| |੩੮|
| केशोन्दुकेन पीतेन द्रवैः कण्टकमाक्षिपेत्||३७|| सहसा सूत्रबद्धेन वमतः| |३८|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਕਣ੍ਟਕਂ-ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਜਂ, ਮਾਂਸਸਙ੍ਗੇਨ ਭੁਕ੍ਤਂ ਕਣ੍ਠਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ੍ਥਿਤਂ, ਦ੍ਰਵੈਃ-ਪਾਨੀਯਾਦਿਭਿਃ ਸਹ, ਪੀਤੇਨ ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕੇਨਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਕੇਸ਼ਾਨਾਂ ਸਮੂਹਃ-ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕਮ੍, ਤੇਨ| ਕਿਮ੍ਭੂਤੇਨ ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕੇਨ ? ਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧੇਨ,-ਦੀਰ੍ਘਸੂਤ੍ਰਗ੍ਰਥਿਤੇਨ| ਵਮਤਃ-ਵਮਨਮਾਚਰਤਃ, ਕਣ੍ਟਕਮੇਕਦੇਸ਼ਸਕ੍ਤਸੂਤ੍ਰਂ ਸਹਸੈਵਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਏਵਂ ਚ ਵਮਨਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਸ੍ਕਤੈਰ੍ਦ੍ਰਵੈਃ ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕਂ ਪਾਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਵਤਿਸ੍ਠਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਦਿਕਣ੍ਟਕਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕੇਨੇਤਿ| ਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧੇਨ ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕੇਨ-ਕੇਸ਼ਪੁਞ੍ਜੇਨ, ਦ੍ਰਵੈਃ ਸਹ ਪੀਤੇਨ ਵਮਤਃ ਸਹਸਾ ਕਣ੍ਟਕਮਾਹਰੇਤ੍|
Adhikarana ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੮) · Śloka ੩੮
ਤੇਨ ਚੇਤਰਤ੍| |੩੮|
तेन चेतरत्| |३८|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਤੇਨ-ਕਣ੍ਠਕੇਨ, ਇਤਰਤ੍-ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕਂ, ਪ੍ਰਮਾਦਪੀਤਮਾਹਰੇਤ੍| ਕ੍ਸਤਕਣ੍ਠਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਮਧੁਘਤਸਿਤੋਪੇਤਾਮਨੁਕਣ੍ਠਂ ਲਿਹ੍ਯਾਤ੍| ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇ ਚੋਕ੍ਤਮ੍ (ਸੂ. ਅ. ੨੭|੧੯)-"ਅਸ੍ਥਿਸ਼ਲ੍ਯਮਨ੍ਯਦ੍ਵਾਤਿਰ੍ਯਕ੍ਕਣ੍ਠਾਸਕ੍ਤਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕਂ ਦਢੈਕਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧਂ ਦ੍ਰਵਭਕ੍ਤੋਪਹਿਤਂ ਪਾਯਯੇਦਾਕਣ੍ਠਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਣਕੋਸ੍ਠਂ ਚ ਵਾਮਯੇਤ੍| ਵਮਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਲ੍ਯੈਕਦੇਸ਼ਸਕ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸੂਤ੍ਰਂ ਸਹਸਾ ਤ੍ਵਾਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਮਦੁਨਾ ਵਾ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਕੂਰ੍ਚਕੇਨਾਪਹਰੇਤ੍ ਪ੍ਰਣੁਦੇਦ੍ਵਾਨ੍ਤਃ|" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਤੇਨੇਤਿ| ਤੇਨ-ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਦ੍ਰਵੈਃ ਸਹ ਪੀਤੇਨ, ਇਤਰਤ੍-ਕੇਸ਼ੋਨ੍ਦੁਕਮ੍, ਆਹਰੇਤ੍|
Adhikarana ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਾਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੮) · Śloka ੩੮
| ਅਸ਼ਕ੍ਯਂ ਮੁਖਨਾਸਾਭ੍ਯਾਮਾਹਰ੍ਤੁਂ ਪਰਤੋ ਨੁਦੇਤ੍||੩੮||
| अशक्यं मुखनासाभ्यामाहर्तुं परतो नुदेत्||३८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮੁਖਨਾਸਾਗਤਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਮੁਖਨਾਸਾਭ੍ਯਾਮਾਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯਂ-ਆਕ੍ਰਸ੍ਟੁਂ ਯਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ, ਤਤ੍ਪਰਤੋ ਨੁਦੇਤ੍| ਪ੍ਰਕਤਤ੍ਵਾਨ੍ਮੁਖਾਤ੍ ਪਰਤੋ ਨਾਸਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪਰਤਃ| ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਦੁਪਾਯੇਨ ਕੋਸ੍ਠਂ ਨਯੇਦਿਤਿ ਗਮ੍ਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਾਹਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਅਸ਼ਕ੍ਯਮਿਤਿ| ਪਰਤੋ ਨੁਦੇਤ੍-ਕੋਸ੍ਠਂ ਨਯੇਤ੍|
Adhikarana ਗ੍ਰਾਸਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੩੯) · Śloka ੩੯
ਅਪ੍ਪਾਨਸ੍ਕਨ੍ਧਘਾਤਾਭ੍ਯਾਂ ਗ੍ਰਾਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍| |੩੯|
अप्पानस्कन्धघाताभ्यां ग्रासशल्यं प्रवेशयेत्| |३९|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਗ੍ਰਾਸਃ ਸ਼ਲ੍ਯਮਿਵ ਗ੍ਰਾਸਸ਼ਲ੍ਯਂ ਕਣ੍ਠਾਸਕ੍ਤਮਨ੍ਤਃਕੋਸ੍ਠਾਖ੍ਯਂ ਨਯੇਤ੍| ਕਥਮ੍ ? ਅਪਾਂ ਪਾਨਂ-ਅਪ੍ਪਾਨਂ, ਤੇਨ| ਤਥਾ ਸ੍ਕਨ੍ਧਘਾਤੇਨ, ਸ੍ਕਨ੍ਧਸ੍ਯ ਮੁਸ੍ਟ੍ਯਾਦਿਨਾ ਹਨਨਂ-ਸ੍ਕਨ੍ਧਘਾਤਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਗ੍ਰਾਸਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਅਪ੍ਪਾਨਸ੍ਕਨ੍ਧਘਾਤਾਭ੍ਯਾਮਿਤਿ| ਅਪ੍ਪਾਨਂ-ਉਦਕਪਾਨਮ੍|
Adhikarana ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਵ੍ਰਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨਾਮੁਪਾਯਃ (੩੯) · Śloka ੩੯
| ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਵ੍ਰਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ ਕ੍ਸੌਮਵਾਲਜਲੈਰ੍ਹਰੇਤ੍||੩੯||
| सूक्ष्माक्षिव्रणशल्यानि क्षौमवालजलैर्हरेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਕ੍ਸਣੀ ਚ ਵ੍ਰਣਸ਼੍ਚ, ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ-ਅਕ੍ਸਿਵ੍ਰਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ, ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਣਿ ਚ ਤਾਨ੍ਯਕ੍ਸਿਵ੍ਰਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ ਚ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਵ੍ਰਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਕ੍ਸੌ ਮਾਦਿਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍| ਯੋਗ੍ਯਤਾਵਸ਼ਾਤ੍ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕ੍ਸੌ ਮੇਨ-ਕੌਸ਼ੇਯੇਨ, ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਾਲੇਨ, ਕਦਾਚਿਜ੍ਜਲੇਨ ਚ, ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਨਦੀਤਡਾਗਾਦਿਪਤਿਤਸ੍ਯਾਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਯਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਜਲਮਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍| ਤਚ੍ਚ ਤੋਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਵਦਨ੍ਤਃਸ੍ਥਿਤਂ ਨਿਰ੍ਹਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਤਦੁਪਾਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਾਹ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਣਾਮਕ੍ਸਿਗਤਾਨਾਂ ਵ੍ਰਣਗਤਾਨਾਂ ਚੋਪਾਯਮਾਹ-ਸੂਕ੍ਸ੍ਮਾਕ੍ਸਿਵ੍ਰਣਸ਼ਲ੍ਯਾਨੀਤਿ|
Adhikarana ਉਦਕਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੪੦) · Śloka ੪੦
ਅਪਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਿਧੁਨੁਯਾਦਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਸਮਾਯਤਮ੍| ਵਾਮਯੇਚ੍ਚਾਮੁਖ਼ਂ ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੌ ਵਾ ਨਿਖਨੇਨ੍ਨਰਮ੍||੪੦||
अपां पूर्णं विधुनुयादवाक्शिरसमायतम्| वामयेच्चामुख़ं भस्मराशौ वा निखनेन्नरम्||४०||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਅਪਾਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਨਰਂ ਵਿਧੁਨੁਯਾਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤਮ੍ ? ਅਵਕ੍ਸ਼ਿਰਸਮ੍, ਅਵਾਕ੍-ਅਧਃ, ਸ਼ਿਰੋ-ਮੂਰ੍ਧਾ, ਯਸ੍ਯ ਤਮ੍| ਤਥਾ ਆਯਤਂ-ਦੀਰ੍ਘਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਤਂ ਨਰਂ ਵਾਮਯੇਦ੍ਵੈਦ੍ਯਃ| ਅਥਵਾ, ਆਮੁਖਂ-ਮੁਖਂ ਯਾਵਤ੍, ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੌ ਨਿਖਨੇਤ੍-ਨ੍ਯਸੇਤ੍| ਤਥੋਕ੍ਤਮ੍-"ਉਦਕਪੂਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਾਦ੍ਯਾਰੋਪਣੇਨੋਦਕਨਿਃਸਾਰਃ ਕਾਰ੍ਯਃ|" ਇਤਿ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦- ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਗਤਸ੍ਯੋਦਕਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਅਪਾਂ ਪੂਰ੍ਣਮਿਤਿ| ਵਿਧੁਨੁਯਾਤ੍-ਕਮ੍ਪਯੇਤ੍, ਵਾਮਯੇਚ੍ਚ ਵਮਨਦ੍ਰਵ੍ਯੈਃ| ਅਥਵਾ ਮੁਖਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਭਸ੍ਮਰਾਸ਼ੌ ਨਿਖਨੇਤ੍|
Adhikarana ਕਰ੍ਣਗਤੋਦਕਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੪੧) · Śloka ੪੧
ਕਰ੍ਣੇਮ੍ਬੁਪੂਰ੍ਣੇ ਹਸ੍ਤੇਨ ਮਥਿਤ੍ਵਾ ਤੈਲਵਾਰਿਣੀ| ਕ੍ਸਿਪੇਦਧੋਮੁਖ਼ਂ ਕਰ੍ਣਂ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਵਾਚੂਸਯੇਤ ਵਾ||੪੧||
कर्णेऽम्बुपूर्णे हस्तेन मथित्वा तैलवारिणी| क्षिपेदधोमुख़ं कर्णं हन्याद्वाऽऽचूषयेत वा||४१||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਕਰ੍ਣੇਮ੍ਬੁਨਾ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਤਿ ਤੈਲਵਾਰਿਣੀ ਕ੍ਸਿਪੇਤ੍| ਕਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ? ਹਸ੍ਤੇਨ ਮਥਿਤ੍ਵਾ-ਕਰੇਣ ਵਿਲੋਡ੍ਯ| ਤਥਾਧੋਮੁਖਂ ਕਰ੍ਣਂ ਹਨ੍ਯਾਤ੍| ਵਾ-ਅਥਵਾ, ਚੂਸਯੇਤ੍ ਨਾਡ੍ਯਾ ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਗਾਦਿਭਿਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕਰ੍ਣਗਤਸ੍ਯੋਦਕਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਕਰ੍ਣੇਮ੍ਬੁਪੂਰ੍ਣ ਇਤਿ| ਆਚੂਸਯੇਤ੍-ਸ਼ਙ੍ਗਾਦਿਭਿਃ|
Adhikarana ਕਰ੍ਣਗਤਕੀਟਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਃ (੪੨) · Śloka ੪੨
ਕੀਟੇ ਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ ਕਰ੍ਣਂ ਪੂਰਯੇਲ੍ਲਵਣਾਮ੍ਬੁਨਾ| ਸੁਕ੍ਤੇਨ ਵਾ ਸੁਖ਼ੋਸ੍ਣੇਨ ਮਤੇ ਕ੍ਲੇਦਹਰੋ ਵਿਧਿਃ||੪੨||
कीटे स्रोतोगते कर्णं पूरयेल्लवणाम्बुना| सुक्तेन वा सुख़ोष्णेन मृते क्लेदहरो विधिः||४२||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਕੀਟੇ-ਪਿਪੀਲਿਕਾਸ਼ਤਪਦ੍ਯਾਦੌ, ਸ੍ਰੋਤਃਸ੍ਥਿਤੇ (ਸ੍ਰੋਤੋਗਤੇ)-ਤੋਦਗੌਰਵਮੇਦਾਦਿਭਿਰਨੁਮਿਤੇ, ਕਰ੍ਣਂ ਲਵਣਾਮ੍ਬੁਨਾ ਪੂਰਯੇਤ੍| ਅਥਵਾ ਸੁਕ੍ਤੇਨ ਪੂਰਯੇਤ੍| ਕਿਮ੍ਭੂਤੇਨ? ਸੁਖੋਸ੍ਣੇਨ| ਮਤੇ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੀਟੇ ਕ੍ਲੇਦਹਰੋ ਵਿਧਿਃ ਕਾਰ੍ਯਃ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਕਰ੍ਣਗਤਸ੍ਯ ਕੀਟਸ਼ਲ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਮਾਹ-ਕੀਟੇ ਸ੍ਰੋਤੋਗਤ ਇਤਿ| ਲਵਣਾਮ੍ਬੁਨਾ-ਲਵਣਯੁਕ੍ਤੇਨਾਮ੍ਬੁਨਾ|
Adhikarana ਜਾਤੁਸਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹੋਸ੍ਮਣੈਵ ਵਿਲੀਯਤੇ (੪੩) · Śloka ੪੩
ਜਾਤੁਸਂ ਹੇਮਰੂਪ੍ਯਾਦਿਧਾਤੁਜਂ ਚ ਚਿਰਸ੍ਥਿਤਮ੍| ਊਸ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹਜੇਨ ਵਿਲੀਯਤੇ||੪੩||
जातुषं हेमरूप्यादिधातुजं च चिरस्थितम्| ऊष्मणा प्रायशः शल्यं देहजेन विलीयते||४३||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਜਾਤੁਸਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹਜੇਨੋਸ੍ਮਣਾ ਚਿਰਸ੍ਥਿਤਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਵਿਲੀਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਜਾਤੁਸਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹੋਸ੍ਮਣੈਵ ਵਿਲੀਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ-ਜਾਤੁਸਮਿਤਿ| ਵਿਲੀਯਤੇ-ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ|
Adhikarana ਮਦਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਿਰਾਦਪਿ ਨ ਚਿਲਿਯਤੇ,ਵਿਲਯਨਾਭਾਵੇ ਹੇਤੁਃ (੪੪-੪੫) · Śloka ੪੫
ਮਦ੍ਵੇਣੁਦਾਰੁਸ਼ਙ੍ਗਾਸ੍ਥਿਦਨ੍ਤਵਾਲੋਪਲਾਨਿ ਨ| ਵਿਸਾਣਵੇਣ੍ਵਯਸ੍ਤਾਲਦਾਰੁਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਿਰਾਦਪਿ||੪੪|| ਪ੍ੜਯੋ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਤਦ੍ਧਿ ਪਚਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪਲਾਸਜੀ| |੪੫|
मृद्वेणुदारुशृङ्गास्थिदन्तवालोपलानि न| विषाणवेण्वयस्तालदारुशल्यं चिरादपि||४४|| प्ऱयो निर्भुज्यते तद्धि पचत्याशु पलासृजी| |४५|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਦ੍ਵੇਣੁਦਾਰ੍ਵਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹੋਸ੍ਮਣਾ ਨ ਵਿਲੀਯਤੇ| ਉਪਲਸ਼ਬ੍ਸ੍ਯ ਨਪੁਂਸਕਤ੍ਵਂ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮ੍| ਵਿਸਾਣਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਯੋ ਦੇਹਜੇਨੋਸ੍ਮਣਾ ਚਿਰਾਦਪਿ ਨ ਵਿਲੀਯਤੇ| ਅਪਿ ਤੁ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ-ਪਥਗ੍ਭਵਤਿ| ਚਿਰਾਦਪਿ ਨ ਪਚ੍ਯਤੇ ਕੁਤਃ ? ਇਤ੍ਯਾਹ-ਤਦ੍ਧੀਤ੍ਯਾਦਿ| ਹਿ-ਯਸ੍ਮਾਤ੍, ਤਤ੍-ਵਿਸਾਣਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ, ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਪਲਾਸਜੀ ਪਚਤਿ| ਅਤੋ ਮਾਂਸਰਕ੍ਤਪਾਕਾਦ੍ਦੇਹਜੇਨ ਚੋਸ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਮਦਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਦੇਹੋਸ੍ਮਣਾ ਨ ਵਿਲੀਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ-ਮਦ੍ਵੇਣ੍ਵਿਤਿ| ਵਿਸਾਣਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਿਰਾਦਪਿ ਨ ਵਿਲੀਯਤ ਇਤ੍ਯਾਹ-ਵਿਸਾਣੇਤਿ| ਏਤੇਨ ਮਦਾਦਿਸ਼ਲ੍ਯਂ ਚਿਰਾਦ੍ਵਿਲੀਯਤ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਿ| ਵਿਸਾਣਵੇਣ੍ਵੋਰੁਭਯਤ੍ਰੋਪਾਦਾਨਂ ਵਿਲਯਨਾਵਿਲਯਨਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍| ਵਿਲਯਨਾਭਾਵੇ ਹੇਤੁਮਾਹ-ਪ੍ਰਾਯ ਇਤਿ| ਨਿਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ-ਵਕ੍ਰੀਭਵਤਿ| ਤਤ੍-ਅਵਿਲਯਨਂ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍, ਕੁਟਿਲੀਭਾਵਕਤੇਨ ਕ੍ਸੋਭੇਣ ਯੋ ਮਾਂਸਰਕ੍ਤਪਾਕਸ੍ਤੇਨ ਬਹਿਰੇਵ ਨਿਰ੍ਯਾਤਿ, ਨ ਤੁ ਵਿਲੀਯਤ ਇਤ੍ਯਰ੍ਥਃ| ਪ੍ਰਾਯੋਗ੍ਰਹਣਾਤ੍ ਸੂਚਿਤਂ ਹੇਤੁਂ ਵਿਨਾਪ੍ਯਵਿਲਯਨਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ|
Adhikarana ਵਿਦਾਹੋਪਾਯਃ (੪੫-੪੭) · Śloka ੪੭
| ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਮਾਂਸਾਵਗਾਢੇ ਚੇਤ੍ਸ ਦੇਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦਹ੍ਯਤੇ||੪੫|| ਤਤਸ੍ਤਂ ਮਰ੍ਦਨਸ੍ਵੇਦਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰ੍ਸਣਬਂਹਣੈਃ| ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਪਨਾਹਪਾਨਾਨ੍ਨਘਨਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਙ੍ਕਨੈਃ||੪੬|| ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹਰੇਚ੍ਛਲ੍ਯਂ ਪਾਟਨੈਸਣਮੇਦਨੈਃ| |੪੭|
| शल्ये मांसावगाढे चेत्स देशो न विदह्यते||४५|| ततस्तं मर्दनस्वेदशुद्धिकर्षणबृंहणैः| तीक्ष्णोपनाहपानान्नघनशस्त्रपदाङ्कनैः||४६|| पाचयित्वा हरेच्छल्यं पाटनैषणमेदनैः| |४७|
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਮਾਂਸਾਵਗਾਢੇ-ਮਾਂਸਾਨ੍ਤਰ੍ਨਿਗੂਢੇ ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਸਤਿ, ਯਦਿ ਸ ਦੇਸ਼ੋ ਨ ਵਿਦਹ੍ਯਤੇ-ਨ ਪਚ੍ਯਤੇ, ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਤਿਸ੍ਠਤਿ ਸ਼ਲ੍ਯਮ੍| ਤਤਸ੍ਤਂ ਮਰ੍ਦਨੇਨ ਸ੍ਵੇਦਨੇਨ ਵਾ, ਕਦਾਚਿਤ੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਾ-ਵਮਨਾਦਿਕਯਾ, ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਰ੍ਸਣੇਨ, ਕਦਾਚਿਦ੍ਬਂਹਣੇਨ, ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੋਪਨਾਹੇਨ, ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਾਨ੍ਨਪਾਨੇਨ, ਤੀਕ੍ਸ੍ਣਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਹਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ, ਕਦਾਚਿਦ੍ਧਨਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਙ੍ਕਨੈਃ, ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਦਾਨਿ-ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਨਿ, ਘਨਾਨਿ ਸਂਹਿਤਨਿ, ਚ ਤਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਾਨਿ ਚ, ਤੇਸਾਮਙ੍ਕਨਂ-ਲਕ੍ਸਣਂ, ਤੈਃ| ਮਰ੍ਦਨਾਦਿਭਿਰੇਕੇਨ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਰਮਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਪਾਟਨੈਸਣਭੇਦਨੈਰ੍ਹਰੇਤ੍|
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਵਿਦਾਹੋਪਾਯਮਾਹ-ਸ਼ਲ੍ਯੇ ਮਾਂਸਾਵਗਾਢ ਇਤਿ|
Adhikarana ਅਨੁਕ੍ਤਸ਼ਲ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂਮੁਪਾਯਃ (੨੮) · Śloka ੨੮
| ਸ਼ਲ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਬਹੁਰੂਪਤਾਮ੍||੪੭|| ਤੈਸ੍ਤੈਰੁਪਾਯੈਰ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾਹਰੇਤ੍| ੪੭ ੧/੨| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾ- ਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰ- ਣਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮਾਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੮||
| शल्यप्रदेशयन्त्राणामवेक्ष्य बहुरूपताम्||४७|| तैस्तैरुपायैर्मतिमान् शल्यं विद्यात्तथाऽऽहरेत्| ४७ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां सूत्रस्थाने शल्याहर- णविधिर्नामाष्टाविंशोऽध्यायः||२८||
🔊 Audio coming soon
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰੀ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਸ੦-ਸ਼ਲ੍ਯਾਨਿ-ਧਾਤੁਵਿਸਾਣਵੇਣ੍ਵਾਦਿਜਾਨਿ, ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਃ-ਤ੍ਵਙ੍ਮਾਂਸਾਦਯਃ, ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਿ-ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਾਦੀਨਿ, ਤੇਸਾਂ ਬਹੁਰੂਪਤਾਮਵੇਕ੍ਸ੍ਯ- ਨਾਨਾਕਾਰਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ, ਤੈਸ੍ਤੈਰੁਪਾਯੈਃ-ਉਕ੍ਤਾਨੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਸਾਧਨਕਾਰਣੈਃ, ਮਤਿਮਾਨ੍-ਭਿਸਕ੍, ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਜਾਨੀਯਾਤ੍ ਤਥਾਕਰ੍ਸੇਦਿਤਿ| ਸਙ੍ਗ੍ਰਹੇ ਚੋਕ੍ਤਮ੍ (ਸੂ. ਅ. ੩੭)-"ਵ੍ਰਣੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਪ੍ਰਾਨ੍ਤੇਸੁ ਨਾਤਿਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਸਹਿਸ੍ਣੁਸੁ| ਅਲ੍ਪੇ ਸ਼ੋਫੇ ਚ ਤਾਪੇ ਚ ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਮਿਤਿ ਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ੇਤ੍|" ਇਤਿ| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਗਾਙ੍ਕਦਤ੍ਤਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਰੀਮਦਰੁਣਦਤ੍ਤਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯ- ਟੀਕਾਯਾਂ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸੁਨ੍ਦਰਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਰਣ- ਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮਾਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ ਸਮਾਪ੍ਤਃ|| ੨੮||
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨਮ੍ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ( ਕਤ)
ਆ੦ ਰ੦-ਅਨੁਕ੍ਤਸ਼ਲ੍ਯਸਙ੍ਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਮੁਪਾਯਮਾਹ-ਸ਼ਲ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਿਤਿ| ਇਤਿ ਹੇਮਾਦ੍ਰਿਟੀਕਾਯਾਮਾਯੁਰ੍ਵੇਦਰਸਾਯਨੇ| ਸ਼ਲ੍ਯਾਹਤਿਪ੍ਰਕਰਣਂ ਸਾਮਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍|| ੨੮||