Skip to content

. விகதிவிஜ்ஞாநீயோऽத்யாயஃ

Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மர்மவிபாகாதநந்தரஂ விகதிவிஜ்ஞாநீயஂ ஶாரீரமாரப்யதே| யதோ மர்மவிபாகே மர்மஶப்த உபாத்தஃ, மரணகாரித்வாந்மர்மேத்யுச்யதே, விகதேரநந்தரஂ ச மரணஂ தஶ்யதே, இத்யயமுச்யதே-

Adhikarana விகதி விஜ்ஞாநீயோऽத்யாயஃ (௨) · Śloka

அதாதோ விகதிவிஜ்ஞாநீயஂ ஶாரீரஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| கத்யஸூத்ரே|௨|

View original

अथातो विकृतिविज्ञानीयं शारीरं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| गद्यसूत्रे|२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ப்ரகதிஃ-ஸ்வபாவஃ, ப்ரகதேஃ-ஸ்வபாவாத், ப்ரச்யுதிஃ-விகதிஃ, தஸ்யா விஜ்ஞாநஂ-அவபோதஃ, ஸ வித்யதே யஸ்மிந்நிதி "மதோஉ சஃ ஸூக்தஸாம்நோஃ" இதி சஃ, "அத்யாயாநுவாகயோர்லுக்" இதி தஸ்ய பாக்ஷிகத்வாந்ந லுக், விகதிவிஜ்ஞாநீயஃ, தஂ ஶாரீரஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| ஶேஷஂ பூர்வவத்| விகதிஃ புநரத்ர ரிஷ்டமேவ விஜ்ஞேயம்|

Adhikarana ரிஷ்டஂ மத்யோர்லிங்கம் (௧-௩) · Śloka

அத ஏவாஹ புஷ்பஂ பலஸ்ய தூமோऽக்நேர்வர்ஷஸ்ய ஜலதோதயஃ| யதா பவிஷ்யதோ லிங்கஂ ரிஷ்டஂ மத்யோஸ்ததா த்ருவம்||௧|| (ஆயுஷ்மதி க்ரியாஃ ஸர்வாஃ ஸபலாஃ ஸம்ப்ரயோஜிதாஃ| பவந்தி பிஷஜாஂ பூத்யை கதஜ்ஞ இவ பூபுஜி||௧|| க்ஷீணாயுஷி கதஂ கர்ம வ்யர்தஂ கதமிவாதமே| அயஶோ தேஹஸந்தேஹஂ ஸ்வார்தஹாநிஂ ச யச்சதி|௨| தர்ஹீதாநீஂ கதாஸூநாஂ லக்ஷணஂ ஸம்ப்ரசக்ஷதே| விகதிஃ ப்ரகதேஃ ப்ராஜ்ஞைஃ ப்ரதிஷ்டா ரிஷ்டஸஂஜ்ஞயா)||௩||

View original

अत एवाह पुष्पं फलस्य धूमोऽग्नेर्वर्षस्य जलदोदयः| यथा भविष्यतो लिङ्गं रिष्टं मृत्योस्तथा ध्रुवम्||१|| (आयुष्मति क्रियाः सर्वाः सफलाः सम्प्रयोजिताः| भवन्ति भिषजां भूत्यै कृतज्ञ इव भूभुजि||१|| क्षीणायुषि कृतं कर्म व्यर्थं कृतमिवाधमे| अयशो देहसन्देहं स्वार्थहानिं च यच्छति|२| तर्हीदानीं गतासूनां लक्षणं सम्प्रचक्षते| विकृतिः प्रकृतेः प्राज्ञैः प्रदिष्टा रिष्टसंज्ञया)||३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யதா பலஸ்ய பாவிநோ-பவிஷ்யதஃ புஷ்பம், அக்நேர்பாவிநோ தூமஃ, வர்ஷஸ்ய பாவிநோ ஜலதோதயஃ, ததா-தேநைவ தஷ்டாந்தேந, மத்யோர்பவிஷ்யதோ ரிஷ்டஂ லிங்கஂ-கமகஂ, த்ருவஂ-நிஶ்சிதம்| த்ருவஶப்தநிர்தேஶாதிதஂ த்யோதயதி,-ரிஷ்டச்சாயாநுகாரி ததாபாஸரூபஂ மத்யோர்ந லிங்கமிதி|

Adhikarana ரிஷ்டாபாவே மரணாபாவஃ , தஷ்டரிஷ்டே ஜீவிதாபாவஃ (௨) · Śloka

அத ஏவாஹ அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ தஷ்டரிஷ்டஂ ச ஜீவிதம்| |௨|

View original

अत एवाह अरिष्टं नास्ति मरणं दृष्टरिष्टं च जीवितम्| |२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ந வித்யதே பூர்வஂ ரிஷ்டஂ யஸ்ய மரணஸ்ய ததரிஷ்டஂ ததாவிதஂ மரணஂ நாஸ்தி| ததா, தஷ்டஂ ரிஷ்டஂ யஸ்ய ஜீவிதஸ்ய ததேவஂபூதஂ ஜீவிதமபி நாஸ்தி| யத்து புஷ்பாதர்ஶநேऽபி வடவக்ஷாதௌ பலஸத்பாவோ தஶ்யதே, தத்து க்வசிதேவ ந ஸர்வத்ர, இதி நாயஂ தோஷோऽத்ர சிந்த்யஃ|

Adhikarana ஆபாஸே மரணஂ ந (௨) · Śloka

நநு, "தஷ்டரிஷ்டஂ ஜீவிதஂ நாஸ்தி" இத்யயுக்தமேதத், வ்யபிசாராத்| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ. ௧௨௮)- "யஂ நரஂ ஸஹஸா ரோகோ துர்பலஂ பரிமுஞ்சதி| ஸஂஶயப்ராப்தமாத்ரேயோ ஜீவிதஂ தஸ்ய மந்யதே| " இத்யாஹ | அரிஷ்டே ரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ ந ச ரிஷ்டேऽப்யநைபுணாத்||௨||

View original

ननु, "दृष्टरिष्टं जीवितं नास्ति" इत्ययुक्तमेतत्, व्यभिचारात्| तथा च वक्ष्यति (श्लो. १२८)- "यं नरं सहसा रोगो दुर्बलं परिमुञ्चति| संशयप्राप्तमात्रेयो जीवितं तस्य मन्यते| " इत्याह | अरिष्टे रिष्टविज्ञानं न च रिष्टेऽप्यनैपुणात्||२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பரமார்தேந யத்ரிஷ்டத்வேந ந ச நிஶ்சயீகதஂ, தஸ்மிந்நரிஷ்டே ரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ-ரிஷ்டத்வாவகமஃ| ந ச ரிஷ்டேऽபி ரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ கேஷாஞ்சித்பவதி| குதோ ஹேதோஃ ? இத்யாஹ-அநைபுணாத்| நிபுணஸ்ய பாவோ நைபுணம்| "ஹாயநாந்தயுவாதிப்யோऽண்" இத்யண்| ந நைபுணமநைபுணஂ தஸ்மாத்-மித்யாஜ்ஞாநாதித்யர்தஃ| ததேவஂ யதப்ராந்தரிஷ்டஂ ததவ்யபிசாரித்வாந்மரணஂ நிஶ்சிதஂ ஸூசயதி| யதந்யத்ரிஷ்டச்சாயாநுகாரி "யஂ நரஂ ஸஹஸா ரோகோ" இத்யாதிலக்ஷணஂ தத்ப்ராந்தமேவ| யதா-அதூமே பாஷ்பாதௌ தூம இதி ஜ்ஞாநம்| ந ச தஸ்மாந்மித்யாஜ்ஞாநாதக்ந்யுபலப்திர்நிஶ்சிதா பவதி| தஸ்மாத்யுக்தமுக்தஂ "அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ" இத்யாதி| முநிரப்யாஹ (?) (ஸங்க்ரஹேऽப்யுக்தம், ஶா. அ.௧௦)_"அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ தஷ்டரிஷ்டஂ ச ஜீவிதம்| அரிஷ்டேரிஷ்டவிஜ்ஞாநஂ ந ச ரிஷ்டேऽப்யநைபுணாத்|| இதி| ஸுஶ்ருதஸ்து படதி (ஸூ. அ. ௨௮/௫)-"த்ருவஂ ஹி ரிஷ்டே மரணஂ ப்ராஹ்மணைஸ்தத்கிலாமலைஃ| ரஸாயநதபோதாநதத்பரைர்வா நிவார்யதே|| இதி|

Adhikarana கஷ்ணாத்ரேயமதே ரிஷ்டபேதநிர்தேஶஃ (௩) · Śloka

கஷ்ணாத்ரேயஸ்து த்விதா ரிஷ்டமிச்சதீதி தந்மதமாவிஷ்குர்வந்நாஹ கேசித்து தத்த்விதேத்யாஹுஃ ஸ்தாய்யஸ்தாயிவிபேததஃ| |௩|

View original

कृष्णात्रेयस्तु द्विधा रिष्टमिच्छतीति तन्मतमाविष्कुर्वन्नाह केचित्तु तद्द्विधेत्याहुः स्थाय्यस्थायिविभेदतः| |३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கேசிதாசார்யாஸ்தத்-ரிஷ்டஂ, த்விதா வதந்தி| கதம் ? இத்யாஹ-ஸ்தாயீத்யாதி| ததீயார்தே தஸிஃ| ஸ்தாய்யஸ்தாயிபேதேந த்விப்ரகாரம்|

Adhikarana அஸ்தாயிரிஷ்டபேதநிர்தேஶஃ (௩-௪) · Śloka

தத்ராஸ்தாயிரிஷ்டபேதஂ தர்ஶயந்நாஹ | தோஷாணாமபி பாஹுல்யாத்கிஷ்டாபாஸஃ ஸமுத்பவேத்||௩|| ஸ தோஷாணாஂ ஶமே ஶாம்யேத்ஸ்தாய்யவஶ்யஂ து மத்யவே| |௪|

View original

तत्रास्थायिरिष्टभेदं दर्शयन्नाह | दोषाणामपि बाहुल्याद्गिष्टाभासः समुद्भवेत्||३|| स दोषाणां शमे शाम्येत्स्थाय्यवश्यं तु मृत्यवे| |४|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அபிஶப்தஃ ஸமுச்சயே பிந்நக்ரமஃ| ரிஷ்டாபாஸஶ்ச தோஷாணாஂ பாஹுல்யாத்ஸமுத்பவேத்| தோஷாணாஂ ஶமே-தோஷாணாஂ ஶாந்தௌ ஸத்யாஂ, ஸஃ-ரிஷ்டாபாஸஃ, ஶாம்யேத்-ந து மரணாய ஸம்பத்யதே| ஸ்தாயி து ரிஷ்டமவஶ்யஂ மத்யவே-மரணாய, ஜாயதே| நநு, "அரிஷ்டஂ நாஸ்தி மரணஂ' இத்யயுக்தமிவாபாதி| ரிஷ்டமந்தரேணாப்யகாலமத்யோ ராஜசௌராக்ந்யுதகாதிபிர்தர்ஶநாத்| அத்ர ஸஞ்சக்ஷ்மஹே| காலமத்யோரேவ ரிஷ்டபூர்வகத்வாத்| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௧௪)-ஸர்வே தே காலசோதிதாஃ|" ததா ச (ஶ்லோ.௬௧)-வஶகாஃ ஸமவர்திநஃ|" இதி| ஸமவர்தீ ஹி காலமத்யுரேவ|

Adhikarana ரிஷ்ட லக்ஷணம் (௪-௫) · Śloka

கிஂ தத்ரிஷ்டம் ? இத்யாஹ | ரூபேந்த்ரியஸ்வரச்சாயாப்ரதிச்சாயாக்ரியாதிஷு||௪|| அந்யேஷ்வபி ச பாவேஷு ப்ராகதேஷ்வநிமித்ததஃ| விகதிர்யா ஸமாஸேந ரிஷ்டஂ ததிதி லக்ஷயேத்||௫||

View original

किं तद्रिष्टम् ? इत्याह | रूपेन्द्रियस्वरच्छायाप्रतिच्छायाक्रियादिषु||४|| अन्येष्वपि च भावेषु प्राकृतेष्वनिमित्ततः| विकृतिर्या समासेन रिष्टं तदिति लक्षयेत्||५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ரூபஂ-கௌராதிவர்ணவிஶேஷஃ, கௌரஃ ஶ்யாமஃ கஷ்ணோ கௌரஶ்யாமஃ கஷ்ணஶ்யாம இதி தேஹப்ரகதிவர்ணாஃ| தத்பேதாஸ்து பத்மகௌராதயஃ| "நீலஶ்யாமதாம்ரஹாரித்ரஶுக்லாதயஸ்து விகதயஃ" (ஸஂ.ஶா. அ.௯)- ததா, சக்ஷுஷா யத்க்ராஹ்யஂ வஸ்துஜாதஂ ஸஂஸ்தாநாதி ததபி ரூபம்| இந்த்ரியாணி-சக்ஷுராதீநி| ஸ்வரஃ-ஶப்தஃ, ப்ரதிபுருஷஂ விஶிஷ்டோ ரவஃ| சாயா-வர்ணப்ரபாஶ்ரயா வக்ஷ்யமாணலக்ஷணா| ப்ரதிச்சாயா ப்ரதிபிம்பம்| க்ரியா-தேஹவாங்மாநோவ்யாபாரஃ| தத்ர தாவநப்லவநாத்யநேகரூபோ வ்யாயாமோ நத்யஸ்தாநகாதிஃ-காயிகோ வ்யாபாரஃ| கீதாத்யயநாதிஃ-வாசிகோ வ்யாபாரஃ| ராகத்வேஷபயேர்ஷ்யாதிஃ-மாநஸஃ| ஆதிஶப்தோऽந்யேஷாமபி ஶரீரகதாநாஂ பாவாநாஂ க்ரஹணார்தம்| ரூபஂ சேந்த்ரியாணி ச ஸ்வரஶ்ச ச்சாயா ச ப்ரதிச்சாயா ச க்ரியாதயஶ்ச, தேஷு ருபாதிஷு பாவேஷு, ததாऽந்யேஷ்வபி ப்ராகதேஷு பாவேஷு, அநிமித்ததஃ-அகஸ்மாந்நிமித்தமந்தரேணைவ, யா விகதிஃ ஸா (தத்) ஸமாஸேந ரிஷ்டமிதி லக்ஷ்யேத்-ஜாநீயாத்| ப்ரகதௌ பவாஃ_-ப்ராகதாஃ| யதா வாதப்ரகதௌ சலததிஸ்மத்யாதயஃ| ததேவஂ ரூபாதிஷு பாவேஷு க்ரியாதிபர்யந்தேஷ்வந்யேஷு ச ப்ராகதேஷு பாவேஷு யா விகதிஃ-ஸ்வபாவப்ரச்யுதிஃ, ஸா (தத்) ஸங்க்ஷேபேண ரிஷ்டம்| விஸ்தரதஸ்த்வநேகதா வக்ஷ்யமாணம்|

Adhikarana கேஶரோம்ணாஂ ரிஷ்டம் (௬) · Śloka

கேஶரோம நிரப்யங்கஂ யஸ்யாப்யக்தமிவேக்ஷ்யதே| |௬|

View original

केशरोम निरभ्यङ्गं यस्याभ्यक्तमिवेक्ष्यते| |६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கேஶாஶ்ச ரோமாணி ச தத் கேஶரோம, யஸ்ய நிரப்யங்கஂ-அப்யங்கரஹிதஂ, அப்யக்தமிவேக்ஷ்யதே-தஶ்யதே, ஸ காலசோதித இதி வசநவிபரிணாமேந ஸம்பந்தஃ| ஏவமுத்தரத்ராபி| ஏதத்ரூபவிகதேருதாஹரணம்|

Adhikarana நேத்ரயோஃ ரிஷ்டம் (௬-௮) · Śloka

இந்த்ரியாணாமதிஷ்டாநஸ்ய விகதிஃ-இந்த்ரியவிகதிஃ, இத்யாஹ | யஸ்யாத்யர்தஂ சலே நேத்ரே ஸ்தப்தாந்தர்கதநிர்கதே||௬|| ஜிஹ்மே விஸ்ததஸங்க்ஷிப்தே ஸங்க்ஷிப்தவிநதப்ருணீ| உத்ப்ராந்ததர்ஶநே ஹீநதர்ஶநே நகுலோபமே||௭|| கபோதாபே அலாதாபே ஸ்ருதே லுலிதபக்ஷ்மணீ| |௮|

View original

इन्द्रियाणामधिष्ठानस्य विकृतिः-इन्द्रियविकृतिः, इत्याह | यस्यात्यर्थं चले नेत्रे स्तब्धान्तर्गतनिर्गते||६|| जिह्मे विस्तृतसङ्क्षिप्ते सङ्क्षिप्तविनतभ्रुणी| उद्भ्रान्तदर्शने हीनदर्शने नकुलोपमे||७|| कपोताभे अलाताभे स्रुते लुलितपक्ष्मणी| |८|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

நேத்ரஶப்தேந நேத்ராதிஷ்டாநமிஷ்டம், நேந்த்ரியம்| யஸ்ய சலே லோசநேऽத்யர்தஂ-அதிஶயேநேதஶ்சேதஶ்ச பரிப்ரமதஃ| ததா, யஸ்ய நேத்ரே ஸ்தப்தே-நிஶ்ச்லே| ததா, யஸ்யாந்தர்கதே-அந்தஃப்ரவிஷ்டே| ததா, யஸ்ய நிர்கதே-பஹிர்யாதே| ததா, யஸ்ய ஜிஹ்மே-குடிலே| ததா, யஸ்ய விஸ்ததே-விஸ்தாரஂ கதே| ததா, யஸ்ய நேத்ரே ஸங்க்ஷிப்தே-ஸங்குசிதே| ததா, ஸங்க்ஷிப்தே விஶேஷேண நதே ப்ருவௌ யயோஸ்தே ஸங்க்ஷிப்தவிநதப்ருணீ| ததா, உத்ப்ராந்ததர்ஶநே-விப்ராந்ததஷ்டிநீ| ததா, ஹீநதர்ஶநே-அல்பதர்ஶநே நஷ்டதஷ்டிநீ வா| ததா, நகுலோபமே-நகுலலோசநாபே| ஸமுதாயேஷு ஹி ப்ரவத்தாஃ ஶப்தா அவயவேஷ்வபி வர்தந்த இதி நகுலஶப்தோऽத்ர நகுலலோசநவிஷயோ வேத்யஃ| யதா ச நாகாநந்தநாடகே (அஂ.௧/௧௭)-"சக்ஷுஸ்தாமரஸாநுகாரி ஹரிணா வக்ஷஃஸ்தலஂ ஸ்பர்ததே" இதி| அத்ர ஹி ஹரிவக்ஷஸா வக்ஷஃ ஸ்பர்ததே இத்யயமர்தோ வேத்யஃ| அதவா நகுலலோசநே உபமா யயோஸ்தே நகுலோபமே, இத்யத்ர உத்தரபதலோபீ ஸமாஸஃ| ஏவஂ கபோதாபே| ததா, அலாதாபே-உல்முகஸதஶே| ததா,ஸ்ருதே-நிர்நிமித்தமஶ்ரு பரிஸ்ரவதஃ| ததா, லுலிதே-வாதோத்தத இவ பக்ஷ்மணீ யயோஸ்தே லுலிதபக்ஷ்மணீ|

Adhikarana நாஸிகாயாஃ ரிஷ்டம் (௮-௯) · Śloka

| நாஸிகாऽத்யர்தவிவதா ஸஂவதா பிடிகாசிதா||௮|| உச்சூநா ஸ்புடிதா ம்லாநா| |௯|

View original

| नासिकाऽत्यर्थविवृता संवृता पिटिकाचिता||८|| उच्छूना स्फुटिता म्लाना| |९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, யஸ்ய நாஸிகா நிர்நிமித்தமத்யர்தஂ-அதிஶயேந, விவதா| அதவா, ஸஂவதா-ஸங்குசிதா| ததா, பிடிகாசிதா-பிடிகாபிர்வ்யாப்தா| ததா, உச்சூநா-ஊர்த்வஂ ஶ்வயதுநாऽऽக்ராந்தா| ததா, ஸ்புடிதா ம்லாநா ச|

Adhikarana ஓஷ்டயோஃ ரிஷ்டம் (௯) · Śloka

யஸ்யௌஷ்டோ யாத்யதோऽதரஃ| ஊர்த்வஂ த்விதீயஃ ஸ்யாதாஂ வா பக்வஜம்பூநிபாவுபௌ||௯||

View original

यस्यौष्ठो यात्यधोऽधरः| ऊर्ध्वं द्वितीयः स्यातां वा पक्वजम्बूनिभावुभौ||९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்யௌஷ்டோ-தந்தச்சதஃ, அதரஃ-அநுத்தரஃ, அதோ யாதி| த்விதீயஃ-உபரிஷ்டாத்பவோ யோ தந்தச்சதஃ, ஸ ஊர்த்வஂ யாதி| ததா, யஸ்ய ச பக்வஜம்பூபலநீலௌ த்வாவோஷ்டௌ பவதஃ|

Adhikarana தந்தாநாஂ ரிஷ்டம் (௧௦) · Śloka ௧௦

தந்தாஃ ஸஶர்கராஃ ஶ்யாவாஸ்தாம்ராஃ புஷ்பிதபங்கிதாஃ| ஸஹஸைவ பதேயுர்வா|௧௦|

View original

दन्ताः सशर्कराः श्यावास्ताम्राः पुष्पितपङ्किताः| सहसैव पतेयुर्वा|१०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, யஸ்ய தந்தாஃ ஸஶர்கராஃ-ஶர்கராபிராசிதாஃ, ததா ஶ்யாவாஸ்ததா தாம்ராஶ்ச வர்ணதஃ, ததா புஷ்பிதாஃ-ஸஞ்ஜாதபுஷ்பாஃ, ததா பங்கிதாஃ-ஸஞ்ஜாதபங்காஃ கர்தமோபலிப்தா இவ, ததா ஸஹஸைவஜகித்யேவ, யஸ்ய வா த்விஜாஃ பதேயுஃ-ப்ரஂஶேயுஃ|

Adhikarana ஜிஹ்வாயாஃ ரிஷ்டம் (௧௦-௧௧) · Śloka ௧௧

| ஜிஹ்வா ஜிஹ்யா விஸர்பிணீ||௧௦|| ஶூநா ஶுஷ்கா குருஃ ஶ்யாவா லிப்தா ஸுப்தா ஸகண்டகா| |௧௧|

View original

| जिह्वा जिह्या विसर्पिणी||१०|| शूना शुष्का गुरुः श्यावा लिप्ता सुप्ता सकण्टका| |११|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, யஸ்ய ஜிஹ்வா-ஜிஹ்வேந்த்ரியாதிஷ்டாநஂ, ஜிஹ்மா-குடிலா, ததா விஸர்பிணீ-காரணஂ விநா விஶேஷேண ஸர்பதி தச்சிலா, ததா ஶூநா-நிமித்தஂ விநாऽபி [ஶ்வயதுயுக்தா], ததா ஶுஷ்கா குருஶ்ச, ததா ஶ்யாவா, ததாலிப்தா, ததா ஸுப்தா-ஸுப்தவத்ஸுப்தா ரஸாஜ்ஞாநாத்விசேதநேத்யர்தஃ, ததா ஸகண்டகா-கண்டகாசிதேவ|

Adhikarana ஶிரோதராயாஃ ரிஷ்டம், பஷ்டஸ்ய ரிஷ்டம், ஹந்வோஃ ரிஷ்டம் (௧௧-௧௨) · Śloka ௧௨

| ஶிரஃ ஶிரோதரா வோடுஂ பஷ்டஂ வா பாரமாத்மநஃ||௧௧|| ஹநூ வா பிண்டாமாஸ்யஸ்தஂ ஶக்நுவந்தி ந யஸ்ய ச| |௧௨|

View original

| शिरः शिरोधरा वोढुं पृष्ठं वा भारमात्मनः||११|| हनू वा पिण्डामास्यस्थं शक्नुवन्ति न यस्य च| |१२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய புஂஸஃ ஶிரோதரா-க்ரீவா, ஶிரோ வோடுஂ ந ஶக்நோதி| ததா, யஸ்ய பஷ்டஂ வா ஆத்மநோ பாரஂ-பஷ்டஸ்ய வோடத்வேநோபர்யாரூடஂ க்ரீவாதிகஂ தாரயிதுஂ, ந ஶக்நோதி| யஸ்ய வா புஂஸோ ஹநூ பக்தபிண்டஂ-கவலஂ, ஆஸ்யஸ்தஂ வோடுஂ ந ஶக்நுதஃ| ஏவஂ ஶிரோதராதீநி த்ரீண்யங்காநி ஸ்வமாத்மீயஂ காயஂ யஸ்ய வோடுஂ ந ஶக்நுவந்தி, ஸ காலசோதித இதி யோஜ்யம்|

Adhikarana அங்காநாஂ ரிஷ்டம் (௧௨) · Śloka ௧௨

| யஸ்யாநிமித்தமங்காநி குரூண்யதி லகூநி வா||௧௨||

View original

| यस्यानिमित्तमङ्गानि गुरूण्यति लघूनि वा||१२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்யாநிமித்தஂ-காரணஂ விநா, அங்காந்யதிகுரூணி கதாசிததிலகூநி வா பவந்தி|

Adhikarana ரந்த்ராணாஂ ரிஷ்டம் (௧௩) · Śloka ௧௩

விஷதோஷாத்விநா யஸ்ய கேப்யோ ரக்தஂ ப்ரவர்ததே| |௧௩|

View original

विषदोषाद्विना यस्य खेभ्यो रक्तं प्रवर्तते| |१३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, யஸ்ய விஷதோஷமந்தரேண கேப்யஃ-சித்ரேப்யோ, ரக்தஂ ப்ரவர்ததே-ஆயாதி|

Adhikarana மேஹநஸ்ய ரிஷ்டம், வஷணயோஃ ரிஷ்டம் (௧௩-௧௪) · Śloka ௧௪

| உத்ஸிக்தஂ மேஹநஂ யஸ்ய வஷணாவதிநிஃஸதௌ||௧௩|| அதோऽந்யதா வா யஸ்ய ஸ்யாத் ஸர்வே தே காலசோதிதாஃ| |௧௪|

View original

| उत्सिक्तं मेहनं यस्य वृषणावतिनिःसृतौ||१३|| अतोऽन्यथा वा यस्य स्यात् सर्वे ते कालचोदिताः| |१४|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய மேஹநஂ-லிங்கஂ, உத்ஸிக்தஂ-ஊர்த்வஂ கதம்| ததா, வஷணாவதிநிஃஸதௌ-ப்ரலம்பௌ| அதோऽந்யதா வா-உக்தப்ரகாராத்விபரீதஃ ப்ரகாரோ யஃ ஸோऽந்யதா, யதா-வஷணாவுத்ஸிக்தாவதிநிஃஸதஂ மேஹநமிதி| "கேஶரோம நிரப்யங்கஂ" (ஶ்லோ.௬) இத்யாரப்ய யாவத் "அதோऽந்யதா வா" இத்யேதத்பர்யந்தக்ரந்தோக்தஂ லக்ஷணஂ யேஷாஂ ஜாதஂ தே புருஷாஃ ஸர்வே காலேந-மத்யுநா, சோதிதாஃ-அந்தகேநாத்மஸாகதா இத்யர்தஃ| நநு, அத்ர காலநியமோ ந கதஃ கியதா காலேந மத்யுர்பவதி மாஸேநார்தமாஸேந வா ? இதி ஸந்தேஹாந்ந யுக்தமேதத்| அத்ர ப்ரூமஃ| அநிர்திஷ்டகாலாநாஂ ஸஂவத்ஸரோऽவதிரிதி வ்யவஸ்தா வேத்யா| ததா சாஹ (ஶ்லோ.௨௪)-"வர்ஷாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்" ததா (ஶ்லோ.௨௫)-"ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதி" இத்யாதிவசநாந்நாஸ்தி வர்ஷாதூர்த்வஂ ஜாதரிஷ்டஸ்ய ஜீவிதமிதி நிஶ்சயஃ|

Adhikarana லலாடஸ்ய ரிஷ்டம், பஸ்திஶீர்ஷஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௪-௧௫) · Śloka ௧௫

| யஸ்யாபூர்வாஃ ஸிராலேகா பாலேந்த்வாகதயோऽபி வா||௧௪|| லலாடே பஸ்திஶீர்ஷே வா ஷண்மாஸாந்ந ஸ ஜீவதி| |௧௫|

View original

| यस्यापूर्वाः सिरालेखा बालेन्द्वाकृतयोऽपि वा||१४|| ललाटे बस्तिशीर्षे वा षण्मासान्न स जीवति| |१५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய-புஂஸஃ ஸ்வஸ்தஸ்ய நிர்நிமித்தமேவ, லலாடே பஸ்தேர்வா ஶிரஸி, அபூர்வாஃ-அபிநவா ந து ப்ராகவஸ்திதாஃ, ஸிராலேகாஃ-ஸிராராஜயோ, தஶ்யந்தே| அதவா பாலேந்த்வாகதயோ-வக்ராஃ, ஸ புமாந் ஷண்மாஸாந்ந ஜீவதி|

Adhikarana ப்லவமாநஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௫-௧௬) · Śloka ௧௬

| பத்மிநீபத்ரவத்தோயஂ ஶரீரே யஸ்ய தேஹிநஃ||௧௫|| ப்லவதே ப்லவமாநஸ்ய ஷண்மாஸாஸ்தஸ்ய ஜீவிதம்| |௧௬|

View original

| पद्मिनीपत्रवत्तोयं शरीरे यस्य देहिनः||१५|| प्लवते प्लवमानस्य षण्मासास्तस्य जीवितम्| |१६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, யஸ்ய புஂஸஃ ப்லவமாநஸ்ய-ஜலே ஸ்நாநஂ குர்வதஃ, ஶரீரே பத்மிநீபத்ரவத்-பத்மிநீபத்ரஸ்திததோயவத், தோயஂ ப்லவதே-அநவஸ்திதஸ்திதி பவதி, தஸ்யாபி ஷண்மாஸா ந ஜீவிதம்| பத்மிநீபத்ரவதிதி ஸப்தம்யர்தே வதிர்ந ஷஷ்ட்யர்தே, ஶரீர இதி ஸப்தம்யா நிர்திஷ்டத்வாத்| ததா சோக்தஂ பாஷ்யகதா-"உபமாநே யஃ ஸஂஶயஃ ஸ உபமேயாத்வ்யாவர்ததே|" இதி|

Adhikarana ஸிராணாஂ ரிஷ்டம், ரோமகூபாநாஂ ரிஷ்டம் (௧௬-௧௭) · Śloka ௧௭

| ஹரிதாபாஃ ஸிரா யஸ்ய ரோமகூபாஶ்ச ஸஂவதாஃ||௧௬|| ஸோऽம்லாபிலாஷீ புருஷஃ பித்தாந்மரணமஶ்நுதே| |௧௭|

View original

| हरिताभाः सिरा यस्य रोमकूपाश्च संवृताः||१६|| सोऽम्लाभिलाषी पुरुषः पित्तान्मरणमश्नुते| |१७|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய ஸிரா ஹரிதாபா ரோமகூபாஶ்ச ஸஂவதாஃ ஸ்யுஃ, ஸ நரோऽம்லாபிலாஷீ ஸந் பித்தேந மத்யுஂ ப்ராப்நோதி|

Adhikarana மூர்த்நஃ ரிஷ்டம், முகஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௭-௧௮) · Śloka ௧௮

| யஸ்ய கோமயசூர்ணாபஂ சூர்ணஂ மூர்த்நி முகேऽபி வா||௧௭|| ஸஸ்நேஹஂ, மூர்த்நி தூமோ வா, மாஸாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்| |௧௮|

View original

| यस्य गोमयचूर्णाभं चूर्णं मूर्ध्नि मुख़ेऽपि वा||१७|| सस्नेहं, मूर्ध्नि धूमो वा, मासान्तं तस्य जीवितम्| |१८|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய புருஷஸ்ய கோமயசூர்ணஸதஶஂ சூர்ணஂ ஸஸ்நேஹஂ மூர்த்நி முகே வா பவேத், ததா மூர்த்நி தூமோ யஸ்ய வா பவதி, தஸ்ய மாஸாந்தஂ ஜீவிதஂ ஸ்யாத்|

Adhikarana மூர்த்நஃ ப்ருவோஶ்ச ரிஷ்டம் (௧௮-௧௯) · Śloka ௧௯

| மூர்த்நி ப்ருவோர்வா குர்வந்தி ஸீமந்தாவர்தகா நவாஃ||௧௮|| மத்யுஂ ஸ்வஸ்தஸ்ய ஷட்ராத்ராத்த்ரிராத்ராதாதுரஸ்ய து| |௧௯|

View original

| मूर्ध्नि भ्रुवोर्वा कुर्वन्ति सीमन्तावर्तका नवाः||१८|| मृत्युं स्वस्थस्य षड्रात्रात्त्रिरात्रादातुरस्य तु| |१९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸீமந்தாநாமாவர்தகாஃ-மண்டலாநி,-ஸீமந்தாவர்தகாஃ, ஶிரஸி ப்ருவோர்வா நவாஃ-அபூர்வாஃ, ஸ்வஸ்தஸ்ய ஷட்ராத்ராந்மத்யுஂ குர்வந்தி| ஆதுரஸ்ய புநஸ்த்ரிராத்ராத் குர்வந்தி| அநேகார்தத்வாத்தாதூநாஂ ஸூசயந்தீத்யர்தஃ, ந து விஷவந்மாரணே தேஷாஂ கர்தத்வம்| தர்ஹி ஸூசயந்தீத்யேததேவ கஸ்மாந்ந கதம் ? ப்ரூமஃ| யதோத்பத்யந்தே ஸீமந்தாவர்தகாஸ்ததா நிஶ்சிதஂ ஸ்தாயி ரிஷ்டஂ ஸமுத்பந்நமித்யவகந்தவ்யமிதி ப்ரதிபாதநார்தஂ குர்வந்தீத்யுக்தம்|

Adhikarana ஜிஹ்வாமுகாக்ஷிமூர்த்நாஂ ரிஷ்டம் (௧௯-௨௦) · Śloka ௨௦

| ஜிஹ்வா ஶ்யாவா முகஂ பூதி ஸவ்யமக்ஷி நிமஜ்ஜதி||௧௯|| ககா வா மூர்த்நி லீயந்தே யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத்| |௨௦|

View original

| जिह्वा श्यावा मुख़ं पूति सव्यमक्षि निमज्जति||१९|| ख़गा वा मूर्ध्नि लीयन्ते यस्य तं परिवर्जयेत्| |२०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, யஸ்ய ஜிஹ்வா ஶ்யாவா பவதி, ததா முகஂ பூதி-துர்கந்தி, ததா ஸவ்யஂ-வாமமக்ஷி, நிமஜ்ஜதி-அந்தஃப்ரவிஶதி, ததா யஸ்ய ககாஃ-பக்ஷிணஶ்ச, மூர்த்நி லீயந்தே-ஶ்லிஷ்யந்தி, தஂ பரிவர்ஜயேத்| வைத்ய இதி ஶேஷஃ|

Adhikarana ஸ்நாதாநுலிப்தஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௦-௨௧) · Śloka ௨௧

| யஸ்ய ஸ்நாதாநுலிப்தஸ்ய பூர்வஂ ஶுஷ்யத்யுரோ பஶம்||௨௦|| ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு ஸோऽர்தமாஸஂ ந ஜீவதி| |௨௧|

View original

| यस्य स्नातानुलिप्तस्य पूर्वं शुष्यत्युरो भृशम्||२०|| आर्द्रेषु सर्वगात्रेषु सोऽर्धमासं न जीवति| |२१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய ஸ்நாதாநுலிப்தஸ்ய-பூர்வஂ ஸ்நாதஃ பஶ்சாதநுலிப்தஸ்தஸ்ய, ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு பூர்வஂ-ஆதௌ, பஶமுரஃ ஶுஷ்யதி-அதிஶயேந வக்ஷஃஶோஷமாயாதி, ஸோऽர்தமாஸஂ-பக்ஷஂ, ந ஜீவதி| நநு,, "ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு" இதி ந வக்தவ்யம், புநருக்தத்வாத்| ததா ஹி-"பூர்வஂஶுஷ்யத்யுரோ பஶம்" இத்யுக்தே "ஆர்த்ரேஷு ஸர்வகாத்ரேஷு" இத்யர்தாத்கம்யத ஏவ| அந்யதா பூர்வக்ரஹணமநர்தகஂ ஸ்யாத்| மைவம்| அத்ர ஹி பஶக்ரஹணாத் பூர்வமுரோ பஶஂ ஶுஷ்யதி, ந புநரந்யாந்யபி காத்ராணி ந ஶுஷ்யந்தீத்யாயாதி| ந சைததிஷ்டஂ ஶாஸ்த்ரகதஃ| அத ஏவ "ஆர்த்ரேஷு" இத்யாஹ| ததயமர்தோऽத்ராபிப்ரேதஃ-யதைவோரஸோ பஶஂஶோஷஃ, ததைவ ஶேஷாணாமங்காநாஂ பஶார்த்ரதா ஸ்யாதிதி, ஏதச்ச ப்ரதிபாதயிதுஂ "ஆர்த்ரேஷு" இத்யுக்தம்| ஸர்வகாத்ரேஷ்வாத்ரேஷு ஸத்ஸு பூர்வமுரோ பஶஂ ஶுஷ்யதீத்யைததாஶ்சர்யம்| ஆஶ்சர்யத்வாத்ரிஷ்டம்|

Adhikarana ஶரீரவர்ணஸ்ய ரிஷ்டம், உபசயாதீநாஂ ரிஷ்டம் (௨௧-௨௨) · Śloka ௨௨

| அகஸ்மாத்யுகபத்காத்ரே வர்ணௌ ப்ராகதவைகதௌ||௨௧|| ததைவோபசயக்லாநிரௌக்ஷ்யஸ்நேஹாதி மத்யவே| |௨௨|

View original

| अकस्माद्युगपद्गात्रे वर्णौ प्राकृतवैकृतौ||२१|| तथैवोपचयग्लानिरौक्ष्यस्नेहादि मृत्यवे| |२२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ர ப்ராகதோ வர்ணோ-கௌராதிஃ, ப்ராகுக்தஃ, வைகுதஸ்து வர்ணோ-நீலாதிஃ, தௌ ப்ராகதவைகதௌ வர்ணௌ யஸ்ய நிமித்தமந்தரேணாபி துல்யகாலஂ தேஹே பவதஃ, தௌ மத்யவே| ததைவோபசயக்லாந்யாதயஃ பரஸ்பரஂ ப்ரதிபக்ஷபூதா யுகபத்யஸ்யோத்பத்யந்தே தஸ்ய மத்யவே| ஆதிஶப்தேந ஶைத்யௌஷ்ண்யாதீநி கஹ்யந்தே|

Adhikarana அங்குலீநாஂ ரிஷ்டம், க்ஷவகாஸாதித்வநேஃ ரிஷ்டம் ,உச்ச்வாஸஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௨-௨௩) · Śloka ௨௩

| யஸ்ய ஸ்புடேயுரங்குல்யோ நாகஷ்டா ந ஸ ஜீவதி||௨௨|| க்ஷவகாஸாதிஷு ததா யஸ்யாபூர்வோ த்வநிர்பவேத்| ஹ்ரஸ்வோ தீர்கோऽதி வோச்ச்வாஸஃ பூதிஃ ஸுரபிரேவ வா||௨௩||

View original

| यस्य स्फुटेयुरङ्गुल्यो नाकृष्टा न स जीवति||२२|| क्षवकासादिषु तथा यस्यापूर्वो ध्वनिर्भवेत्| ह्रस्वो दीर्घोऽति वोच्छ्वासः पूतिः सुरभिरेव वा||२३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய ஆகஷ்டா அங்குல்யோ ந ஸ்புடேயுஃ-ந த்ருடேயுஃ, ஸ ந ஜீவதி| யஸ்ய க்ஷவாதிஷ்வபூர்வோ த்வநிஃ-அலௌகிகஃ ஶப்தஃ, ஸ்யாத் ஸ ந ஜீவதி| யஸ்யோச்ச்வாஸோऽதிஹ்ரஸ்வோऽதிதீர்கோ வா பவேத், அதவோச்ச்வாஸஃ பூதிகந்திஃ ஸுரபிர்வா யஸ்ய, ஸ ந ஜீவதி|

Adhikarana ஶரீரகந்தஸ்ய ரிஷ்டம், மலவஸ்த்ரவ்ரணாதிகந்தஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௪) · Śloka ௨௪

ஆப்லுதாநாப்லுதே காயே யஸ்ய கந்தோऽதிமாநுஷஃ| மலவஸ்த்ரவ்ரணாதௌ வா வர்ஷாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௨௪||

View original

आप्लुतानाप्लुते काये यस्य गन्धोऽतिमानुषः| मलवस्त्रव्रणादौ वा वर्षान्तं तस्य जीवितम्||२४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, ஆப்லுதாநாப்லதே-ஸ்நாதாஸ்நாதே, காயே யஸ்ய மாநுஷமதிக்ராந்தஃ-அதிமாநுஷஃ, கந்தஃ-ஸுரபிரஸுரபிர்வா, பவதி| யஸ்ய மலவஸ்த்ரவ்ரணாதௌ வாऽதிமாநுஷோ கந்தஃ ஸ்யாத், வர்ஷாந்தஂ தஸ்ய ஜீவிதஂ-தத்க்ஷணாதாரப்ய தாவதஸாவவஸ்திதஜீவிதோ யாவத்வர்ஷம்| ததந்தே-வத்ஸராந்தே, மத்யுபாக் ஜாயத இத்யர்தஃ|

Adhikarana அங்காதிஸௌரஸ்யஸ்ய ரிஷ்டம், அங்காதிவைரஸ்யஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௫) · Śloka ௨௫

பஜந்தேऽயங்கஸௌரஸ்யாத்யஂ யூகாமக்ஷிகாதயஃ| த்யஜந்தி வாऽதிவைரஸ்யாத்ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதி||௨௫||

View original

भजन्तेऽयङ्गसौरस्याद्यं यूकामक्षिकादयः| त्यजन्ति वाऽतिवैरस्यात्सोऽपि वर्षं न जीवति||२५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஶோபநஸ்ய ரஸஸ்ய பாவஃ ஸௌரஸ்யம், அங்கஸ்ய ஸௌரஸ்யமங்கஸௌரஸ்யம், அதிஶயேநாங்கஸௌரஸ்யாத்தேதோர்யூகாமக்ஷிகாதயோ யஂ பஜந்தே, அதவா யமதிரைரஸ்யத்த்யஜந்தி, ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதி|

Adhikarana ஊஷ்மகாத்ரஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௬) · Śloka ௨௬

ஸததோஷ்மஸு காத்ரேஷு ஶைத்யஂ யஸ்யோபலக்ஷ்யதே| ஶீதேஷு பஶமௌஷ்ண்யஂ வா ஸ்வேதஃ ஸ்தம்போऽப்யஹேதுகஃ||௨௬||

View original

सततोष्मसु गात्रेषु शैत्यं यस्योपलक्ष्यते| शीतेषु भृशमौष्ण्यं वा स्वेदः स्तम्भोऽप्यहेतुकः||२६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா, யஸ்ய ஸததோஷ்மஸு-ஸதோஷ்ணேஷு, காத்ரேஷு-அவயவேஷு, பஶஂ ஶைத்யமுபலக்ஷயதே-உபலப்யதே, ஶீதேஷு வா காத்ரேஷு பஶமௌஷ்ண்யஂ யஸ்யோபலப்யதே, பஶஶப்தஸ்யாத்ர ஹி விஷயத்வயேऽபி ஸம்பந்தஃ| யஸ்யாஹேதுகஃ-நிர்நிமித்தஃ, அங்கேஷ்வதிஸ்வேதஃ, ததா ஸ்வேதவிஷயோ யஃ ஸ்தம்பஃ, ஸோऽபி யஸ்ய ஸ்யாத், ஸோऽபி வர்ஷஂ ந ஜீவதீதி யோஜ்யம்|

Adhikarana ஶீதகாத்ரஸ்ய ரிஷ்டம், ஶீதபிடிகஸ்ய ஶீதாங்கஸ்ய ச ரிஷ்டம், ஶீதார்தஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௭) · Śloka ௨௭

யோ ஜாதஶீதபிடிகஃ ஶீதாங்கோ வா விதஹ்யதே| உஷ்ணத்வேஷீ ச ஶீதார்தஃ ஸ ப்ரேதாதிபகோசரஃ||௨௭||

View original

यो जातशीतपिटिकः शीताङ्गो वा विदह्यते| उष्णद्वेषी च शीतार्तः स प्रेताधिपगोचरः||२७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஜாதாஃ ஶீதாஃ பிடிகா யஸ்ய ஸ ஜாதஶீதபிடிகஃ,-கபோத்பூதபிடிகாக்ராந்ததேஹோ, யோ விதஹ்யதே-விதாஹமநுபவதி, ஶீதாங்கஃ ஸந் யோ வா விதஹ்யதே, ததோஷ்ணஂ த்வேஷ்டி யஃ புருஷஃ ஶீதார்தஃ ஸந், ஸ ப்ரேதாதிபகோசரஃ-ஸ மத்யுநாऽऽத்மஸாத்க்ரியத இத்யர்தஃ|

Adhikarana உரஸ்யூஷ்மாதி ரிஷ்டம் (௨௮) · Śloka ௨௮

உரஸ்யூஷ்மா பவேத்யஸ்ய ஜடரே சாதிஶீததா| பிந்நஂ புரீஷஂ தஷ்ணா ச யதா ப்ரேதஸ்ததைவ ஸஃ||௨௮||

View original

उरस्यूष्मा भवेद्यस्य जठरे चातिशीतता| भिन्नं पुरीषं तृष्णा च यथा प्रेतस्तथैव सः||२८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

உரஸி-யஸ்யோஷ்மா-ஔஷ்ண்யஂ, பவேத், ஜடரே--உதரே சாதிஶைத்யம், புரீஷஂ பிந்நஂ தஷ்ணா ச பவதி, ஸ ப்ரேததுல்யஃ, ப்ராப்தமரணத்வாதிதி பாவஃ|

Adhikarana மூத்ரபுரீஷாதிகஸ்ய ரிஷ்டம் (௨௯) · Śloka ௨௯

மூத்ரஂ புரீஷஂ நிஷ்ட்யூதஂ ஶுக்ரஂ வாऽப்ஸு நிமஜ்ஜதி| நிஷ்ட்யூதஂ பஹுவர்ணஂ வா யஸ்ய மாஸாத்ஸ நஶ்யதி||௨௯||

View original

मूत्रं पुरीषं निष्ठ्यूतं शुक्रं वाऽप्सु निमज्जति| निष्ठ्यूतं बहुवर्णं वा यस्य मासात्स नश्यति||२९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய மூத்ரஂ புரீஷஂ நிஷ்ட்யூதஂ ஶுக்ரஂ வா அப்ஸு நிமஜ்ஜதி-ப்ருடதி, யஸ்ய வா நிஷ்ட்யூதஂ-நிஷ்டீவநஂ, அநேகவர்ணஂ பவதி, அஸௌ மாஸேந நஶ்யதி|

Adhikarana ரூபஸ்ய ரிஷ்டம் (௩௦-௩௩) · Śloka ௩௩

கநீபூதமிவாகாஶமாகாஶமிவ யோ கநம்| அமூர்தமிவ மூர்தஂ ச மூர்தஂ சாமூர்தவத்ஸ்திதம்||௩௦|| தேஜஸ்வ்யதேஜஸ்தத்வச்ச ஶுக்லஂ கஷ்ணமஸச்ச ஸத்| அநேத்ரரோகஶ்சந்த்ரஂ ச பஹுரூபமலாஞ்சநம்||௩௧|| ஜாக்ரத்ரக்ஷாஂஸி கந்தர்வாந் ப்ரேதநந்யாஂஶ்ச தத்விதாந்| ரூபஂ வ்யாகதி தத்தச்ச யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி||௩௨|| ஸப்தர்ஷீணாஂ ஸமீபஸ்தாஂ யோ ந பஶ்யத்யரூந்ததீம்| த்ருவமாகாஶகங்காஂ வா ஸ ந பஶ்யதி தாஂ ஸமாம்||௩௩||

View original

ग़नीभूतमिवाकाशमाकाशमिव यो ग़नम्| अमूर्तमिव मूर्तं च मूर्तं चामूर्तवत्स्थितम्||३०|| तेजस्व्यतेजस्तद्वच्च शुक्लं कृष्णमसच्च सत्| अनेत्ररोगश्चन्द्रं च बहुरूपमलाञ्छनम्||३१|| जाग्रद्रक्षांसि गन्धर्वान् प्रेतनन्यांश्च तद्विधान्| रूपं व्याकृति तत्तच्च यः पश्यति स नश्यति||३२|| सप्तर्षीणां समीपस्थां यो न पश्यत्यरून्धतीम्| ध्रुवमाकाशगङ्गां वा स न पश्यति तां समाम्||३३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மரணாபிமுகஃ புருஷோ விபர்யாஸகாரிபிர்தோஷைரகநாதி கநாதிரூபஂ மந்யதே, கநாதி வாऽகநாதி மந்யதே, தத்விபர்யயேண| அத ஏவோபமார்தமிவஶப்தஂ ப்ராயுங்க்த| அகநோ கநஃ ஸம்பந்நோ கநீபூதஃ| ச்விப்ரத்யயாந்தஸ்யாஸ்ய "ச்வௌ" இதீத்வம்| கநீபூதமிவாந்தரிக்ஷமந்தரிக்ஷமிவ கநஂ மேதிநீதர்மமந்தரிக்ஷமூர்த்வஸ்தஂ யத்தததஃஸ்தஂ பாதாலஸ்தமிவ பஶ்யதி, ஸ நஶ்யதீதி வக்ஷ்யமாணேந ஸம்பந்தஃ| சஶப்தோ பிந்நக்ரம இவஶப்தஶ்ச| அமூர்தஂ ச வாதாதிகஂ மூர்தமிவ-ரூபவந்தமிவ, பஶ்யதி| மூர்தஂ ச வஹ்ந்யாதிகமமூர்தமிவ ஸ்திதஂ யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| பேடோऽப்யதீதே (இஂ.அ.௭)- "யஸ்ய தர்ஶநமாயாதி வாயுரம்பரகோசரஃ| வஹ்நிர்நாயாதி தீப்தோऽபி தஸ்யா யுஃக்ஷயமாதிஶேத்||" இதி| ததா, தேஜஸ்வி-யத்வஸ்த்வக்ந்யாதிகஂ பாஸ்வரஂ, தததேஜோ-நிஸ்தேஜோ, யஃ பஶ்யதி| தேஜஸ்வீதி "அஸ்மாயாமேதா" இத்யாதிநாவிநிஃ| தத்வச்சேதி தேஜஸ்வ்யதேஜோதர்ஶநேந துல்யஂ-தத்வத், ஶுக்லஂ கஷ்ணஂ யஃ பஶ்யதி, அஸச்ச யத்வஸ்து தத்ஸத் யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| நேத்ரேஷு ரோகோ நேத்ரரோகஃ ஸ வித்யதே யஸ்ய நைவ ஸோऽநேத்ரரோகீ, திமிராதிகமந்தரேண பஹுரூபஂ சந்த்ரஂ பஶ்யதி-பஹூந் ஶஶாங்காநா- லோகயத இத்யர்தஃ| யோ வா அலாஞ்சநஂ-அகலங்கஂ, சந்த்ரஂ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| ஏஷு ச கநீபூதமித்யாதிஷு விஶிஷ்டேஷு வஸ்துவிபர்யாஸதர்ஶநமாத்ரலக்ஷணஸ்யைகஸ்மிந்நேவோதாஹரணத்வேந ரிஷ்டே தர்ஶயிதுஂ யுக்தே யதநேகரிஷ்டப்ரதர்ஶநஂ தத்ப்ரபஞ்சார்தஂ வேத்யம்| ஆஸந்நமரணோ நரோ ஜாக்ரதேவ யதாஸ்வரூபாணி ரக்ஷஃபிஶாசாதீநி யஃ பஶ்யதி, ந விபர்யயவஸ்துரூபாணி| யதஸ்ததாநீஂ தைரேவ ஸ உபாஸ்யதே| ததா ச வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௧௩௦)-"யமதூதபிஶாசாத்யைர்யத்பராஸுருபாஸ்யதே|" இதி| ரக்ஷாஂஸீதி பஹுவசநநிர்தேஶோ பஹுராக்ஷஸதர்ஶநே ஸுதராமஸ்ய ரிஷ்டஸ்ய பரிபூர்ணத்வமிதி த்யோதயிதும்| ஏகஸ்மிந்நபி ஹி ராக்ஷஸே தஷ்டே ரிஷ்டஂ பவத்யேவ| ஜாதௌ வா பஹுவசநம்| அந்யாஂஶ்ச தத்விதாந்-ராக்ஷஸாதிப்ரகாராந், யஃ பஶ்யதி| ததா, விகதா-த்ரஷ்டுஂ துஃஶக்யா, ஆகதிர்யஸ்ய-ரூபஸ்ய, தத்ரூபஂ வ்யாகதி, ரக்ஷஃபிஶாசாதிவ்யதிரிக்தஂ தத்தத்-அநேகஂ, யஃ பஶ்யதி ஸ நஶ்யதி| யோ நரோऽருந்ததீஂ ஸப்தர்ஷீணாஂ ஸமீபஸ்தாஂ ந பஶ்யதி, ஸ தாஂ ஸமாஂ ந பஶ்யதி-ஸ தஸ்ய ஸஂவத்ஸரஸ்யாந்தரே ம்ரியத இத்யர்தஃ| ஸப்தர்ஷீணாஂ ஸமீபஸ்தாமித்யருந்தத்யா விஶேஷணஂ ஸப்தர்ஷிஸமீபேऽருந்தத்யாஃ ஸ்திதிர்பவதீதி வேதயதி| ததா சாந்யைஃ ஸாமாந்யேநைவோக்தம்| யதா "அருந்ததீஂ த்ருவஂ சைவ ஸோமச்சாயாஂ மஹாபதம்| யோ ந பஶ்யேந்ந பஶ்யேத்ஸ நரஃ ஸஂவத்ஸராத்பரம்||" இதி| ததா, யோ த்ருவஂ ந பஶ்யதி, ததா ஆகாஶகங்காஂ யோ ந பஶ்யதி, ஸ தாஂ ஸமாஂ ந பஶ்யதி|

Adhikarana ஶப்தஸ்ய ரிஷ்டம், கந்தஸ்ய ரிஷ்டம், ரஸஸ்ய ரிஷ்டம், ஸ்பர்ஶஸ்ய ரிஷ்டம், மநஸஃ ரிஷ்டம் (௩௪-௩௮) · Śloka ௩௮

இதநீம் ஶ்ரோத்ரேந்த்ரியஸ்ய விக்ருதிமாசிக்யாஸுராஹ மேகதோயௌகநிர்கோஷவீணாபணவவேணுஜாந்| ஶணோத்யந்யாஂஶ்ச யஃ ஶப்தாநஸதோ ந ஸதோऽபி வா||௩௪|| நிஷ்பீட்ய கர்ணௌ ஶணுயாந்ந யோ துகதுகாஸ்வநம்| தத்வத்கந்தரஸஸ்பர்ஶாந் மந்யதே யோ விபர்யயாத்||௩௫|| ஸர்வஶோ வா ந யோ, யஶ்ச தீபகந்தஂ ந ஜிக்ரதி| விதிநா யஸ்ய தோஷாய ஸ்வாஸ்த்யாயாவிதிநா ரஸாஃ||௩௬|| யஃ பாஂஸுநேவ கீர்ணாங்கோ யோऽங்கே காதஂ ந வேத்தி வா| அந்தரேண தபஸ்தீவ்ரஂ யோகஂ வா விதிபூர்வகம்||௩௭|| ஜாநாத்யதீந்த்ரியஂ யஶ்ச தேஷாஂ மரணமாதிஶேத்| |௩௮|

View original

इदनीम् श्रोत्रेन्द्रियस्य विक्रुतिमाचिख्यासुराह मेघतोयौघनिर्घोषवीणापणववेणुजान्| शृणोत्यन्यांश्च यः शब्दानसतो न सतोऽपि वा||३४|| निष्पीड्य कर्णौ शृणुयान्न यो धुकधुकास्वनम्| तद्वद्गन्धरसस्पर्शान् मन्यते यो विपर्ययात्||३५|| सर्वशो वा न यो, यश्च दीपगन्धं न जिघ्रति| विधिना यस्य दोषाय स्वास्थ्यायाविधिना रसाः||३६|| यः पांसुनेव कीर्णाङ्गो योऽङ्गे घातं न वेत्ति वा| अन्तरेण तपस्तीव्रं योगं वा विधिपूर्वकम्||३७|| जानात्यतीन्द्रियं यश्च तेषां मरणमादिशेत्| |३८|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மேகாதிஜாந் வேணுபர்யந்தாந் ஶப்தாஂஸ்ததாऽந்யாஂஶ்ச ஶப்தாஂஸ்ததா ரூபாந்மஹதோ யஃ புருஷோऽஸதஃ-பரைரநுபலப்யமாநாந், ஶணோதி, ததா மேகாதிஜாஂஸ்ததாऽந்யாஂஶ்ச யஃ ஶப்தாந் ஸதோ-வித்யமாநாந், ந ஶணோதி, தேஷாஂ மரணமாதிஶேதிதி வக்ஷ்யமாணஸ்ய வசநவிபரிணாமேநாத்ர ஸம்பந்தஃ கார்யஃ| யோ துகதுகாஶப்தஂ கர்ணாவங்குலீபிர்நிஷ்பீட்ய ந ஶணுயாத்| தைர்மேகாதிஜைஃ ஶப்தைஸ்துல்யஂ-தத்வத்| யதா-மேகாதிஜாந் ஶப்தாந்யோऽஸதஃ ஶணோதி ஸதஶ்ச ந ஶணோதி, தத்வத்யோ கந்தரஸஸ்பர்ஶாந் விபர்யயாத்-வைபரீத்யேந மந்யதே, ந யதாவஸ்து- பலி| தத்ர கந்தவிபர்யயோ யதா-ஸுகந்தி துர்கந்தஂ மந்யதே| ரஸவிபர்யயோ யதா-மதுரமம்லமம்லஂ மதுரமித்யாதி| ஸ்பர்ஶவிபர்யயோ யதா மதுஸ்பர்ஶஂ கரஸ்பர்ஶஂ மந்யதே| ஸர்வஸர்விகயா கந்தாதீந் வா யோऽபி ந மந்யதே, ஸோऽபி நஶ்யதி| தத்காலநிர்வாணஸ்ய தீபஸ்ய யோ கந்தஂ ந ஜிக்ரதி-க்ராணேந்த்ரியேண நாநுபவதி| விதிநா-ஶாஸ்த்ரப்ரயுக்தேந, ப்ரயுக்தா ரஸா யஸ்ய தோஷாய-ரோகாய, அவிதிநா-ஶாஸ்த்ரவிஶிவ்யதிக்ரமேண, ப்ரயுக்தாஃ ஸ்வாஸ்த்யாய ஸ்யுஃ| ததா, யஃ பாஂஸுநா-ரஜஸேவ, கீர்ணாங்கோ-தூலிதூஸரிதஶரீரஃ| யஶ்சாங்கே காதஂ-ஹதிஂ, ந வேத்தி| தபஸ்தீவ்ரமந்தரேண-உக்ரஂ தபோ விநா, யஃ புருஷோऽதீந்த்ரியஂ-இந்த்ரியேப்யோऽதிக்ராந்தஂ வேத்தி, இந்த்ரியாணாமகோசரஂ ஸ்வர்காதி வேத்தி, ததா யோகஂ வா விதிபூர்வகமந்தரேண யோऽதீந்த்ரியஂ ஜாநாதி| தேஷாஂ-பூர்வோக்தாநாஂ ஸர்வேஷாஂ, மரணமாதிஶேத்| யோகஃ-சித்தவத்திநிரோதஃ, விதிபூர்வகோ யதாஶாஸ்த்ரஂ ஸம்யகுபதேஶஃ| ததா, அந்யோऽபி யோகோ-ரஸாயநாதிஃ| யுஜ்யத இதி யோகோ-விதிவிஶேஷஃ| ஶாஸ்த்ரோத்திஷ்டரஸாயநாஞ்ஜநாதிநாऽபி ஹ்யதீந்த்ரியஂ தஷ்யதே தூரவ்யவஹிதாதி|

Adhikarana ஸ்வரஸ்ய ரிஷ்டம் (௩௮-௩௯) · Śloka ௩௯

அதுநா கரவிகதிமாஹ | ஹீநோ தீநஃ ஸ்வரோऽவ்யக்தோ யஸ்ய ஸ்யாத்கத்கதோऽபி வா||௩௮|| ஸஹஸா யோ விமுஹ்யோத்வா விவக்ஷுர்ந ஸ ஜீவதி| |௩௯|

View original

अधुना खरविकृतिमाह | हीनो दीनः स्वरोऽव्यक्तो यस्य स्याद्गद्गदोऽपि वा||३८|| सहसा यो विमुह्योद्वा विवक्षुर्न स जीवति| |३९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய புருஷஸ்ய ஸ்வரஃ-ஶப்தோ, நிமித்தமந்தரேண ஹிநோऽதவா தீநோ-தைந்யயுக்தோ, பவதி| அவ்யக்தஃ-அஸ்புடோ, யஸ்ய ஸ்யாத்| கத்கதோ-கர்கரோ, வா யஸ்ய பவதி| யோ வா விவக்ஷுஃ-வக்துமிச்சந், காரணமந்தரேண விமுஹ்யேத்-வக்துஂ ந ஶக்நோதி, ஸ ந ஜீவதி|

Adhikarana ஸ்வரபலவர்ணரோகவத்தீநாஂ ரிஷ்டம் (௩௯-௪௦) · Śloka ௪௦

| ஸ்வரஸ்ய துர்பலீபாவஂ ஹாநிஂ ச பலவர்ணயோஃ||௩௯|| ரோகவத்திமயுக்த்யா ச தஷ்ட்வா மரணமாதிஶேத்| |௪௦|

View original

| स्वरस्य दुर्बलीभावं हानिं च बलवर्णयोः||३९|| रोगवृद्धिमयुक्त्या च दृष्ट्वा मरणमादिशेत्| |४०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ்வரஸ்ய-ஶப்தஸ்ய, தௌர்பல்யஂ தஷ்ட்வா பலவர்ணயோஶ்ச ஹாநிமயுக்த்யா தஷ்ட்வா மரணமாதிஶேத்| சஶப்தஃ ஸமுச்சயே| ரோகவத்திமயுக்த்யா ச தஷ்ட்வா நரஸ்ய மரணமாதிஶேத்| அயுக்த்யா-நிர்நிமித்தமேவேத்யர்தஃ|

Adhikarana பாஷமாணஸ்ய ரிஷ்டம், ஶ்ரோதுஃ ரிஷ்டம் (௪௦-௪௧) · Śloka ௪௧

| அபஸ்வரஂ பாஷமாணஂ ப்ராப்தஂ மரணமாத்மநஃ||௪௦|| ஶ்ரோதாரஂ சாஸ்ய ஶப்தஸ்ய தூரதஃ பரிவர்ஜயேத்| |௪௧|

View original

| अपस्वरं भाषमाणं प्राप्तं मरणमात्मनः||४०|| श्रोतारं चास्य शब्दस्य दूरतः परिवर्जयेत्| |४१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ்வபாவஸ்வராதபகதஂ ப்ரஷ்டஂ-அபஸ்வரஂ,-ஹீநஸ்வரஂ கத்வா, யோ நரோऽஹஂ மரிஷ்யாமி மரிஷ்யாமீத்யேவமாத்மநோ மரணஂ பாஷதே பரஸ்ய, தஂ ததாபூதஂ தூராதேவ வர்ஜயேத்-வைத்யோ ந சிகித்ஸேத்| ததா, அஸ்ய ஶப்தஸ்ய-அஹஂ மரிஷ்யாமீத்யேவஂபூதஸ்ய யோநரஃ ஶ்ரோதா, தமபி வைத்யோ தூரதோ வர்ஜயேத்|

Adhikarana சாயாயாஃ ரிஷ்டம் (௪௧-௪௨) · Śloka ௪௨

ஸ்வராஶ்ரய ரிஷ்டமுக்த்வா சாயாஶ்ரயஂ ரிஷ்டமபீதித்ஸுராஹ | ஸஂஸ்தாநேந ப்ரமாணேந வர்ணேந ப்ரபயாऽபி வா||௪௧|| சாயா விவர்ததே யஸ்ய ஸ்வப்நேऽபி ப்ரேத ஏவ ஸஃ| |௪௨|

View original

स्वराश्रय रिष्टमुक्त्वा छायाश्रयं रिष्टमभीधित्सुराह | संस्थानेन प्रमाणेन वर्णेन प्रभयाऽपि वा||४१|| छाया विवर्तते यस्य स्वप्नेऽपि प्रेत एव सः| |४२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸஂஸ்தாநஂ-ப்ரதிபுருஷஂ விலக்ஷணஂ ஸமவிஷமஂ ரூபம், ஆகதிரித்யர்தஃ| தத்ர யதி ஶரீரஸ்ய ஸமஂ ஸஂஸ்தாநஂ பவதி, சாயா த்வஸ்ய விஷமா தஶ்யதே, ததா ரிஷ்டம்| ததா, யதி ஶரீரஸ்ய விஷமஂ ஸஂஸ்தாநஂ சாயா து ஸமா பவதி, ததா ரிஷ்டம்| ததா, யதி தீர்கப்ரமாணஸ்ய ஸதோ ஹ்ரஸ்வா சாயா பவதி ஹ்ரஸ்வப்ரமாணஸ்ய வா தீர்கா பவதி, ததபி ரிஷ்டம்| ஏவஂ ஸஂஸ்தாநேந ப்ரமாணேந ச சாயாவிவத்திர்வேத்யா| ததா, யஸ்ய நாபஸீ சாயா ஆக்நேய்யா சாயா யா வர்ணதோ தஶ்யதே ஸா வர்ணவிவத்திஃ| ஏவஂ பதிவ்யாதிமயீஷு சாயாஸு வர்ணவிவத்திர்யோஜ்யா| ததா, யஸ்ய யதாபூதா ப்ரபா ஸாऽந்யதாபூதா பவதி ஸா ப்ரபாவிவத்திஃ| ஏவஂ ஸஂஸ்தாநாத்யந்யதமேந யஸ்ய சாயா விவர்ததே-அந்யதாபூதாऽந்யதா| ஸம்பத்யதே, ஸ்வப்நேऽபி ஸ புமாந் ப்ரேத ஏவ, கிஂ புநர்ஜாக்ரதவஸ்தாயாஂ ந ப்ரேதஃ ? இதி ஏவகாரேண ரிஷ்டஸ்யாஸ்யாவ்யபிசாரித்வஂ ஸூசயதி| உத்பந்நஶ்சேந்நரஸ்ய சாயாயா அந்யதாபாவஃ, ததாநீஂ புருஷோ யமஸாத்ஸம்பந்நோ மந்தவ்ய இத்யர்தஃ|

Adhikarana சாயாயா த்வைரூப்யம் (௪௨-௪௩) · Śloka ௪௩

அஸ்யாஶ்ச சாயாயா த்வைரூப்யஂ தர்ஶயிதுமாஹ | ஆதபாதர்ஶதோயாதௌ யா ஸஂஸ்தாநப்ரமாணதஃ||௪௨|| சாயாऽங்காத்ஸம்பவத்யுக்தா ப்ரதிச்சாயேதி ஸா புநஃ| வர்ணப்ரபாஶ்ரயா யா து ஸா சாயைவ ஶரீரகா||௪௩||

View original

अस्याश्च छायाया द्वैरूप्यं दर्शयितुमाह | आतपादर्शतोयादौ या संस्थानप्रमाणतः||४२|| छायाऽङ्गात्सम्भवत्युक्ता प्रतिच्छायेति सा पुनः| वर्णप्रभाश्रया या तु सा छायैव शरीरगा||४३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யா ஶரீராதாதபாதர்ஶதோயகதாதௌ ஶரீரஸஂஸ்தாநப்ரமாணாநுரூபா ஸம்பவதி ப்ரதிபிம்பகரூபா, ஸா ப்ரதிச்சாயேத்யுச்யதே| தஸ்யா ஹி ந வர்ணப்ரபே ஆஶ்ரயஃ| யஸ்யாஃ புநர்வர்ணப்ரபே ஆஶ்ரயஶ்ச்சாயாயாஃ, ஸா ஶரீரகைவ-ஶரீரஸ்தைவ, சாயா| ந ப்ரதிச்சாயாவச்சரீராதந்யத்ராதபாதர்ஶதோயாதௌ குத்ரசிதபயாதி ப்ரதிபிம்பகரூபதயா|

Adhikarana ப்ரதிச்சாயாயா ரிஷ்டம் (௪௪-௪௫) · Śloka ௪௫

பவேத்யஸ்ய ப்ரதிச்சாயா சிந்நா பிந்நாऽதிகாऽऽகுலா| விஶிரா த்விஶிரா ஜிஹ்மா விகதா யதி வாऽந்யதா||௪௪|| தஂ ஸமாப்தாயுஷஂ வித்யாந்ந சேல்லக்ஷ்யநிமித்தஜா| ப்ரதிச்சாயாமயீ யஸ்ய ந சாக்ஷ்ணீக்ஷ்யேத கந்யகா||௪௫||

View original

भवेद्यस्य प्रतिच्छाया छिन्ना भिन्नाऽधिकाऽऽकुला| विशिरा द्विशिरा जिह्मा विकृता यदि वाऽन्यथा||४४|| तं समाप्तायुषं विद्यान्न चेल्लक्ष्यनिमित्तजा| प्रतिच्छायामयी यस्य न चाक्ष्णीक्ष्येत कन्यका||४५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய புஂஸஃ ப்ரதிச்சாயா சிந்நா-த்விதா, தஶ்யதே| அதவா பிந்நாகிஞ்சித்ஸச்சித்ரேவ யஸ்ய தஶ்யதே| ததா, யஸ்யாதிகா தஶ்யதே-ந யதா ப்ரமாணா| யஸ்ய வா ஆகுலா-சலஸ்வரூபா அநிஶ்சிதப்ரதிபிம்பா, பவதி| ததா, யஸ்ய விஶிரா-ஶிரோரஹிதா| ததா, யஸ்ய த்விஶிரா| ததா, யஸ்ய ஜிஹ்மா-குடிலா| விகதேதி உக்தப்ரகாராதந்யதா அந்யேந ப்ரகாரேண, யஸ்ய விகதா தஶ்யதே ஆதாபாதர்ஶதோயாதௌ, தஂ பூர்வோக்தஂ ச ஸர்வமேவ, ஸமாப்தாயுஷஂ-க்ஷீணஜீவிதஂ, வித்யாத்| ந சேதித்யாதி| லக்ஷயிதுஂ ப்ரத்யக்ஷாதிபிஃ ப்ரமாணைஃ ஶக்யஂ-லக்ஷ்யம்| ஶக்யார்தே கத்யஃ| லக்ஷ்யஂ ச தந்நிமித்தஂ ச, தஸ்மாத்ததாவிதாந்நிமித்தாத்விகதாஜ்ஜாதா [ப்ரதி] ச்சாயா யதி ந பவதி ததா ரிஷ்டம், நாந்யதா| ப்ரதிச்சாயாமயீ கந்யகா-ப்ரதிபிம்பகுமாரிகேதி யா லோகே ப்ரஸித்தா, ஸாऽக்ஷ்ணி-நேத்ரே, யஸ்ய நேக்ஷ்யேத-நோபலப்யேத, தஂ ஸமாப்தாயுஷஂ வித்யாத்|

Adhikarana காதீநாஂ மஹாபூதாநாஂ பஞ்ச சாயாஃ ,நாபஸீ சாயா ,வாயவீ சாயா ,ஆக்நேயீ சாயா ,ஆம்பஸீ சாயா, பார்திவீ சாயா (௪௬-௪௮) · Śloka ௪௮

இதாநீஂ யஸ்ய மஹாபூதஸ்ய யாதஶீ சாயா ஸ்யாத், தாஂ கதயிதுமாஹ காதீநாஂ பஞ்ச பஞ்சாநாஂ சாயா விவிதலக்ஷணாஃ| நாபஸீ நிர்மலாऽऽநீலா ஸஸ்நேஹா ஸப்ரபேவ ச||௪௬|| வாதாத்ரஜோऽருணா ஶ்யாவா பஸ்மரூக்ஷா ஹதப்ரபா| விஶுத்தரக்தா த்வாக்நேயீ தீப்தாபா தர்ஶநப்ரியா||௪௭|| ஶுத்தவைதூர்யவிமலா ஸுஸ்நிக்தா தோயஜா ஸுகா| ஸ்திராஸ்நிக்தா கநா ஶுத்தா ஶ்யாமா ஶ்வேதா ச பார்திவீ||௪௮||

View original

इदानीं यस्य महाभूतस्य यादृशी छाया स्यात्, तां कथयितुमाह खादीनां पञ्च पञ्चानां छाया विविधलक्षणाः| नाभसी निर्मलाऽऽनीला सस्नेहा सप्रभेव च||४६|| वाताद्रजोऽरुणा श्यावा भस्मरूक्षा हतप्रभा| विशुद्धरक्ता त्वाग्नेयी दीप्ताभा दर्शनप्रिया||४७|| शुद्धवैदूर्यविमला सुस्निग्धा तोयजा सुखा| स्थिरास्निग्धा घना शुद्धा श्यामा श्वेता च पार्थिवी||४८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

காதீநாஂ மஹாபூதாநாஂ பஞ்சாநாஂ பஞ்ச சாயா பவந்தி| நநு, காதீநாஂ பஞ்சத்வாச்சாயாநாஂ பஞ்சத்வமர்தால்லப்தமேவ| தத்கிஂ பஞ்சக்ரஹணேந ? அஸ்த்வேவைதத்| கிந்து யதா காதிப்யஃ பஞ்சப்யோ த்ரவ்யமேகஂ பூதோத்கர்ஷாபகர்ஷபேதாச்சாஸங்க்யேயஂ த்ரவ்யம், ததா சாயாநாமப்யேகத்வஂ பூதோத்கர்ஷாபகர்ஷபேதாச்சாஸங்க்யேயத்வமாஶங்க்யேத, ததாஶங்காநிவத்த்யர்தஂ பஞ்சக்ரஹணம்| பஞ்சைவ சாயா பவந்தி, நோநாதிகா இதி| கிம்பூதாஶ்ச்சாயாஃ ? விவிதலக்ஷணாஃ,-விவிதஂ லக்ஷணஂ வக்ஷ்யமாணஂ யாஸாஂ தா ஏவம்| ஆகாஶஜா சாயா நிர்மலா-ஶுத்தா| ததா, ஆநீலா-ஈஷந்நீலா, இத்யாகாரப்ரஶ்லேஷோऽத்ர வேத்யஃ| "ஶுத்தவைதூர்யவிமலா" ஹி "தோயஜா" (ஶ்லோ.௪௮) இதி வக்ஷ்யதி| ததா, கிஞ்சித்ஸ்நிக்தா| ஸப்ரபேத்யநேந ஶோபநத்வமுக்தம்| ஏததேவ ஸ்புடயிதுமிவஶப்தஂ தந்த்ரகத்ப்ராயுங்க்த| அந்யதா சாயாப்ரபயோர்பிந்நவிஷயத்வாதநுபபந்நமேதத்வாக்யஂ ஸ்யாத்| பேதஶ்சாநயோரதுநைவ வக்ஷ்யதி (ஶ்லோ.௫௧)|வாதாத்ரஜோருணாதியுக்தா சாயா பவதி| ஆக்நேயீ விஶுத்தரக்தவர்ணா, தீப்தாபா, ததா தர்ஶநஂ ப்ரியஂ யஸ்யாஃ ஸைவஂவிதா, பவதி| தோயஜா சாயா நிர்மலவைதூர்யவிமலா, ஸுஷ்டு ஸ்நிக்தா, ஸுகா-ஸுகாவஹா| பார்திவீ சாயா ஸ்திராதிகுணயுக்தா| நநு, ச, அக்நிஜலபுவாஂ ஸ்வயஂ வர்ணாதியோகாதாக்நேய்யாதிகாநாஂ தத்வர்ணகத்வமுபபந்நம்| நபோமாருதயோஸ்து ஸ்வயஂ வர்ணாத்யயோகாத்கதஂ தச்சாயாநாஂ வர்ணாதியோகோ யுஜ்யேத ? இதி கேசித்| தாந் ப்ரூமஹே| அசிந்த்யத்வாத்தேதுபலஸ்யாதோஷஃ| ததா ஹி,-மதுராதயோ ரஸாஃ காலாதமூர்தாத்பவந்தோ தஶ்யந்தே யதா, ததா தச்சாயே அப்யேதே பவிஷ்யதஃ| தத்ர யஸ்ய நரஸ்ய கர்மாதிஸஹாயஂ நபஶ்ச்சாயாமுத்பாதயதி தஸ்ய நாபஸீதி யுஜ்யத ஏவ| ஏவஂ வாயவ்யாமபி வாச்யம்|

Adhikarana வாயவீநாமந்யாஸாஂசகுணாஃ (௪௯) · Śloka ௪௯

இதாநீமாஸாஂ சாயாநாஂ குணநிர்தேஶமாஹ வாயவீ ரோகமரணக்லேஶாயாந்யாஃ ஸுகோதயாஃ| |௪௯|

View original

इदानीमासां छायानां गुणनिर्देशमाह वायवी रोगमरणक्लेशायान्याः सुखोदयाः| |४९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாயவீ சாயா ரோகாத்யர்தஂ ஜாயதே| அந்யாஃ-ஶேஷாஶ்சதஸ்ரஃ, சாயாஃ ஸுகோதயாஃ-ஸுகாவஹாஃ|

Adhikarana ப்ரபாயாஃ ஸப்தவிதத்வம் (௪௯-௫௦) · Śloka ௫௦

| ப்ரபோக்தா தைஜஸீ ஸர்வா, ஸா து ஸப்தவிதா ஸ்மதா||௪௯|| ரக்தா பீதா ஸிதா ஶ்யாவா ஹரிதா பாண்டுராऽஸிதா| |௫௦|

View original

| प्रभोक्ता तैजसी सर्वा, सा तु सप्तविधा स्मृता||४९|| रक्ता पीता सिता श्यावा हरिता पाण्डुराऽसिता| |५०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ப்ரபா ஸர்வா-ஸப்தப்ரகாராऽபி, தைஜஸீ-ஆக்நேயீ, உக்தா-தந்த்ரகத்பிஃ ஸ்மதா| ததேவ ஸப்தவிதத்வமாஹ-ரக்தேத்யாதி|

Adhikarana ப்ரபாணாஂ ஶுபாஶுபத்வம் (௫௦-௫௧) · Śloka ௫௧

| தாஸாஂ யாஃ ஸ்யுர்விகாஸிந்யஃ ஸ்நிக்தாஶ்ச விமலாஶ்ச யாஃ||௫௦|| தாஃ ஶுபா, மலிநா ரூக்ஷாஃ ஸங்க்ஷிப்தாஶ்சாஶுபோதயாஃ| |௫௧|

View original

| तासां याः स्युर्विकासिन्यः स्निग्धाश्च विमलाश्च याः||५०|| ताः शुभा, मलिना रूक्षाः सङ्क्षिप्ताश्चाशुभोदयाः| |५१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாஸாஂ-பூர்வோக்தாநாஂ ப்ரபாணாஂ மத்யாத், யாஃ ப்ரபா விகாஸிந்யஃ-ப்ரஸதா இவ, ததா ஸ்நிக்தா விமலாஶ்ச ஸ்யுஃ, தாஃ ஶுபாஃ-கல்யாணகாரிண்யஃ| யாஶ்ச மலிநாதிகுணயுக்தாஸ்தா அஶுபோதயாஃ-அமாங்கல்யகாரிண்யஃ|

Adhikarana சாயாப்ரபயோர்லக்ஷணம் (௫௧) · Śloka ௫௧

சாயாப்ரபயோரந்யத்வஂ ப்ரதர்ஶயிதுஂ லக்ஷணமாஹ | வர்ணமாக்ராமதி சாயா ப்ரபா வர்ணப்ரகாஶிநீ||௫௧||

View original

छायाप्रभयोरन्यत्वं प्रदर्शयितुं लक्षणमाह | वर्णमाक्रामति छाया प्रभा वर्णप्रकाशिनी||५१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

சாயா ரக்தாதிவர்ணமாக்ராமதி-பரிபூயாவதிஷ்டதே| ப்ரபா து வர்ணப்ரகாஶிநீ-வர்ணஂ ப்ரகாஶயிதுஂ ஶீலமஸ்யாஃ ஸா வர்ணப்ரகாஶிநீ|

Adhikarana சாயாப்ரபயோர்வ்யாப்திஃ (௫௨-௫௩) · Śloka ௫௩

ததேதமபி சாயாப்ரபயோரந்யத்வே லக்ஷணமாஹ ஆஸந்நே லக்ஷ்யதே சாயா விகஷ்டே பா ப்ரகாஶதே| நாச்சாயோ நாப்ரபஃ கஶ்சித்விஶேஷாஶ்சிஹ்நயந்தி து||௫௨|| நணாஂ ஶுபாஶுபோத்பத்திஂ காலே சாயாஸமாஶ்ரயாஃ| |௫௩|

View original

तथेदमपि छायाप्रभयोरन्यत्वे लक्षणमाह आसन्ने लक्ष्यते छाया विकृष्टे भा प्रकाशते| नाच्छायो नाप्रभः कश्चिद्विशेषाश्चिह्नयन्ति तु||५२|| नृणां शुभाशुभोत्पत्तिं काले छायासमाश्रयाः| |५३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

நிகடே சாயா லக்ஷ்யதே| ப்ரபா புநர்விகஷ்டே-தூரப்ரதேஶே, ப்ரகாஶதே-தூராதவபாஸத இத்யர்தஃ| யதா-பாஷாணாதிபரிபூர்ணாநாமபி பர்வதாதிப்ரதேஶாநாஂ தூராத்விலக்ஷணைவ காந்திஃ ப்ரகாஶதே| ஏவஂ சாயாப்ரபயோரந்யத்வஂ ப்ரதர்ஶ்ய தயோரேவ வ்யாப்தி ப்ரதர்ஶயதி- கஶ்சிதபி புருஷஶ்ச்சாயாரஹிதஃ ப்ரபாஹீநஶ்ச நாஸ்தி| விஶேஷாஸ்து நணாஂ ஶுபாஶுபோத்பத்திஂ காலே விஶிஷ்டே சிஹ்நயந்தி-வ்யஞ்ஜயந்தீத்யர்தஃ| கிம்பூதா விஶேஷாஃ ? சாயாஸமாஶ்ரயாஃ-சாயாஶ்ரிதாஃ|

Adhikarana சங்க்ரமதோ ரிஷ்டம், ஹிதமஶ்நதஃ ரிஷ்டம், அல்பாஶிநஃ ரிஷ்டம், பஹ்வாஶிநஃ ரிஷ்டம், கபார்தஸ்ய ரிஷ்டம், ஶ்வாஸோச்ச்வாஸவதஃ ரிஷ்டம், ஶிரோவிக்ஷேபவதஃ ரிஷ்டம், ஸ்ருதஸ்வேதஸ்ய ரிஷ்டம், உத்தாப்யமாநஸ்ய ரிஷ்டம், உத்தாநஶயாநஸ்ய ரிஷ்டம், ஜிகக்ஷாவதஃ ரிஷ்டம், அஹாஸ்யஹாஸிநஃ ரிஷ்டம், உத்தரௌஷ்டலிஹதஃ ரிஷ்டம், சாயாபித்ரவவதஃ ரிஷ்டம், பிஷகாதித்வேஷவதஃ ரிஷ்டம் (௫௩-௬௧) · Śloka ௬௧

| நிகஷந்நிவ யஃ பாதௌ ச்யுதாஂஸஃ பரிஸர்பதி||௫௩|| ஹீயதே பலதஃ ஶஶ்வத்யோऽந்நமஶ்நந் ஹிதஂ பஹு| யோऽல்பாஶீ பஹுவிண்மூத்ரோ பஹ்வாஶீ சால்பமூத்ரவிட்||௫௪|| யோ வாऽல்பாஶீ கபேநார்தோ தீர்கஂ ஶ்வஸிதி சேஷ்டதே| தீர்கமுச்ச்வஸ்ய யோ ஹ்ரஸ்வஂ நிஃஶ்வஸ்ய பரிதாம்யதி||௫௫|| ஹ்ரஸ்வஂ ச யஃ ப்ரஶ்வஸிதி வ்யாவித்தஂ ஸ்பந்ததே பஶம்| ஶிரோ விக்ஷிபதே கச்ச்ராத்யோऽஞ்சயித்வா ப்ரபாணிகௌ||௫௬|| யோ லலாடாத்ஸ்ருதஸ்வேதஃ ஶ்லதஸந்தாநபந்தநஃ| உத்தாப்யமாநஃ ஸம்முஹ்யேத்யோ பலீ துர்பலோऽபி வா||௫௭|| உத்தாந ஏவ ஸ்வபிதி யஃ பாதௌ விகரோதி ச| ஶயநாஸநகுட்யாதேர்யோऽஸதேவ ஜிகக்ஷதி||௫௮|| ஆஹாஸ்யஹாஸீ ஸம்முஹ்யந் யோ லேடி தஶநச்சதௌ| உத்தரௌஷ்டஂ பரிலிஹந் பூத்காராஂஶ்ச கரோதி யஃ||௫௯|| யமபித்ரவதி ச்சாயா கஷ்ணா பீதாऽருணாऽபி வா| பிஷக்பேஷஜபாநாந்நகுருமித்ரத்விஷஶ்ச யே||௬௦|| வஶகாஃ ஸர்வ ஏவைதே விஜ்ஞேயாஃ ஸமவர்திநஃ| |௬௧|

View original

| निकषन्निव यः पादौ च्युतांसः परिसर्पति||५३|| हीयते बलतः शश्वद्योऽन्नमश्नन् हितं बहु| योऽल्पाशी बहुविण्मूत्रो बह्वाशी चाल्पमूत्रविट्||५४|| यो वाऽल्पाशी कफेनार्तो दीर्ग़ं श्वसिति चेष्टते| दीर्ग़मुच्छ्वस्य यो ह्रस्वं निःश्वस्य परिताम्यति||५५|| ह्रस्वं च यः प्रश्वसिति व्याविद्धं स्पन्दते भृशम्| शिरो विक्षिपते कृच्छ्राद्योऽञ्चयित्वा प्रपाणिकौ||५६|| यो ललाटात्स्रुतस्वेदः श्लथसन्धानबन्धनः| उत्थाप्यमानः सम्मुह्येद्यो बली दुर्बलोऽपि वा||५७|| उत्तान एव स्वपिति यः पादौ विकरोति च| शयनासनकुड्यादेर्योऽसदेव जिग़ृक्षति||५८|| आहास्यहासी सम्मुह्यन् यो लेढि दशनच्छदौ| उत्तरौष्ठं परिलिहन् फूत्कारांश्च करोति यः||५९|| यमभिद्रवति च्छाया कृष्णा पीताऽरुणाऽपि वा| भिषग्भेषजपानान्नगुरुमित्रद्विषश्च ये||६०|| वशगाः सर्व एवैते विज्ञेयाः समवर्तिनः| |६१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

நிகஷந்-கர்ஷயந்நிவ, யஃ பாதௌ ச்யுதாஂஸஃ-ஸ்ரஸ்தாஂஸஃ ஸந், பூமௌ பரிஸர்பதி| ததா, யே வக்ஷ்யமாணாஶ்ச தே ஸர்வே ஸமவர்திநோ வஶகா இதி யோஜ்யம்; அந்ததீபகாலங்காரத்வாதஸ்ய| ததா, யோऽந்நமஶ்நந்-பக்தஂ பக்ஷயந், பலாந்நித்யஂ ஹீயதே| கிம்பூதமந்நம் ? ஹிதஂ-பத்யம்| பஹு-பூரி| யோऽல்பாஶீ பஹுவிண்மூத்ரோ யஶ்ச பஹ்வாஶீ-பஹ்வஶ்நாதி, நித்யமல்பவிண்மூத்ரஶ்ச| யஶ்சா(யோ வாऽ)ல்பாஶீ கபேநார்தஃ-பீடிதோ, தீர்கஂ ஶ்வஸிதி-பஹுஶ்வாஸஂ முஞ்சதி| ததா, சேஷ்டதே-பரிலுடதி| ததா, யோ தீர்கமுச்ச்வஸ்ய-பஹூர்த்வஂ ஶ்வாஸஂ முக்த்வா, அநந்தரஂ ஹ்ரஸ்வஂ நிஃஶ்வஸ்ய-அல்பஂ ஶ்வாஸஂ ப்ரத்யாவத்யாந்தஃகத்வா, பரிதாம்யதி-துஃகாயதே| யஶ்ச ஹ்ரஸ்வஂ ப்ரஶ்வஸிதி| வ்யாவித்தஂ-விஷமஂ கத்வா, நாடீபிஃ ஸ்பந்ததே பஶஂ-அதிஶயேந ஸ்புரதி| யஃ ப்ரபாணிகௌ-பாண்யோஃ பஶ்சாத்பாகஸ்திதாவவ யவவிஶேஷௌ, அஞ்சயித்வா-ஸங்கோச்ய, கச்ச்ரேண ஶிரோ-மூர்தாநஂ விக்ஷிபதே| யோ லலாடாத்-அலிகாத், ஸ்ருதஸ்வேதஃ ஸந் ஶிதிலஸந்திபந்தோ பவதி| ய உத்தாப்யமாநோ பலீ துர்பலோ வா ஸம்முஹ்யேத்-மோஹமுபைதி| ய உத்தாந ஏவ-ஜாதுசித்பார்ஶ்வே ந, ஸ்வபிதி| யஶ்ச பாதௌ விகரோதி-விகதி நயதி| யஃ ஶயநாதேரஸத்-அவித்யமாநமேவ வஸ்து, க்ரஹீதுமிச்சதி| யஃ அஹாஸ்யே-ஹாஸ்யவிஷயாபாவேऽபி, அபீக்ஷ்ணஂ ஹஸந் ஸம்முஹ்யந் தஶநச்சதௌ லேடிஜிஹ்வயா பரிமஶதி| யஶ்சோத்தரௌஷ்டஂ பரிலிஹந் பூத்காராந்-நாநாவிதாந் ஶப்தாந், கரோதி| யஂ-நரஂ, சாயாऽபித்ரவதி-அபிபவதி| கீதஶீ ? கஷ்ணா பீதாऽருணாऽபி வா| யே ச பிஷகாதித்விஷஃ| ஏதே ஸர்வே ஸமவர்திநோ வஶகா விஜ்ஞேயாஃ| ஸமஂவர்ததே ராகத்வேஷௌ ஹித்வா ஸமவர்தீ,-யமஃ| ஸர்வ ஏவேத்யேதத் "நிகஷந்நிவ யஃ பாதௌ" இத்யத ஆரப்ய யாவத் "பிஷக்பேஷஜபாநாந்நகுருமித்ரத்விஷஶ்ச யே|" இத்யேதத்பர்யந்தஸ்ய க்ரந்தஸ்ய ஸம்பந்தார்தம்|

Adhikarana க்ரீவாதிஸ்வேதவதஃ ரிஷ்டம் (௬௧-௧) · Śloka

(க்ரீவாலலாடஹதயஂ யஸ்ய ஸ்வித்யதி ஶீதலம்||௬௧|| உஷ்ணோऽபரஃ ப்ரதேஶஶ்ச ஶரணஂ தஸ்ய தேவதாஃ| ) |பூர்வரூபாணி ஸர்வாணி ஜ்வராதிஷ்வதிமாத்ரயா| யஂ விஶஂதி விஶத்யேநஂ மத்யுர்ஜ்வரபுரஃஸரஃ]||௧||

View original

(ग्रीवाललाटहृदयं यस्य स्विद्यति शीतलम्||६१|| उष्णोऽपरः प्रदेशश्च शरणं तस्य देवताः| ) |पूर्वरूपाणि सर्वाणि ज्वरादिष्वतिमात्रया| यं विशंति विशत्येनं मृत्युर्ज्वरपुरःसरः]||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

(யஸ்ய க்ரீவாதிகஂ ஶீதலஂ ஸத் ஸ்வித்யதி-ஸ்வேதயுக்தஂ பவதி, அபரஃ ப்ரதேஶஶ்சோஷ்ணஃ, தஸ்ய ஶரணஂ-ரக்ஷணஂ, தேவதா நாந்யத்|)

Adhikarana அணுஜ்யோத்யாதேஃ ரிஷ்டம், மேதாதிப்ராப்தவதஃ ரிஷ்டம் (௬௨-௬௪) · Śloka ௬௪

| யோऽணுஜ்யோதிரநேகாக்ரோ துஃச்சாயோ துர்மநாஃஸதா||௬௨|| பலி பலிபதோ யஸ்ய ப்ரணீதஂ நோபபுஞ்ஜதே| நிர்நிமித்தஂ ச யோ மேதாஂ ஶோபாமுபசயஂ ஶ்ரியம்||௬௩|| ப்ராப்நோத்யதோ வா விப்ரஂஶஂ ஸ ப்ராப்நோதி யமக்ஷயம்| |௬௪|

View original

| योऽणुज्योतिरनेकाग्रो दुःच्छायो दुर्मनाःसदा||६२|| बलि बलिभृतो यस्य प्रणीतं नोपभुञ्जते| निर्निमित्तं च यो मेधां शोभामुपचयं श्रियम्||६३|| प्राप्नोत्यतो वा विभ्रंशं स प्राप्नोति यमक्षयम्| |६४|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஃ புமாநணுஜ்யோதிஃ-ஸ்தோகதக், கேசித்த்வல்பதேஜா இத்யாஹுஃ| ததா, அநேகாக்ரோ-வ்யாகுலசேதாஃ| துஃச்சாயோ-விவர்ணச்சாயோ நிந்திதகாந்திர்வா| துர்மநாஃ ஸதா-ஸததமேவ ஶோகாக்ராந்தமாநஸஃ| ததா, யஸ்ய புஂஸோ பலிஂ ப்ரணீதஂ-தந்நாமோத்திஶ்ய ப்ரதத்தஂ, பலிபதோ-பலிபுஜோ வாயஸாதயோ, நோபபுஞ்ஜதே-ந காதந்தி, ஸ யமக்ஷயஂ ப்ராப்நோதீதி ஸம்பந்தஃ| பலிபத இத்யதிஶயார்தம்| கிலகாகா அபி நாதந்தி கிஂ புநரந்யே ? இத்யர்தஃ| ததா, யோ நரோ நிர்நிமித்தஂ மேதாதிஜநநரஸாயநாதிகாரணமந்தரேண மேதாதீந் ப்ராப்நோதி| அதோ வா-மேதாதிப்யோ, ப்ரஶஂ ப்ராப்நோதி| ஸோऽந்தககஹஂ ப்ராப்நோதி| ஶ்ரீரத்ர கநஂ ராஜ்யஂ வா| உபசயஃ-ஶரீரபுஷ்டிஃ|

Adhikarana குணதோஷமயப்ரகதேஃ ரிஷ்டம் (௬௪-௬௫) · Śloka ௬௫

| குணதோஷமயீ யஸ்ய ஸ்வஸ்தஸ்ய வ்யாதிதஸ்ய வா||௬௪|| யாத்யந்யதாத்வஂ ப்ரகதிஃ பண்மாஸாந்ந ஸ ஜீவதி| |௬௫|

View original

| गुणदोषमयी यस्य स्वस्थस्य व्याधितस्य वा||६४|| यात्यन्यथात्वं प्रकृतिः पण्मासान्न स जीवति| |६५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய நரஸ்ய குணமயீ-ஸத்வாதிமயீ, ப்ரகதிர்தோஷமயீ-வாதாதிமயீ, ஸ்வஸ்தஸ்யாதுரஸ்ய வாऽந்யதாத்வஂ யாதி-ஸ்வபாவஂ ஹித்வா, ஸஷண்மாஸாந்ந ஜீவதி|

Adhikarana பக்த்யாதிநிவர்தநவதஃ ரிஷ்டம் (௬௫-௬௬) · Śloka ௬௬

| பக்திஃ ஶீலஂ ஸ்மதிஸ்த்யாகோ புத்திர்பலமஹேதுகம்||௬௫|| ஷடேதாநி நிவர்தந்தே ஷட்பிர்மாஸைர்மரிஷ்யதஃ| |௬௬|

View original

| भक्तिः शीलं स्मृतिस्त्यागो बुद्धिर्बलमहेतुकम्||६५|| षडेतानि निवर्तन्ते षड्भिर्मासैर्मरिष्यतः| |६६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஷட்பிர்மாஸைர்மரிஷ்யதோ நரஸ்ய பக்த்யாதீநி ஷட் அஹேதுகஂ-காரணமந்தரேண, நிர்வர்தந்தே| அஹேதுகமிதி நிவர்தநக்ரியாவிஶேஷணம்| ஷடிதி நியமார்தம்| யதா ஷடபி நிவர்தந்தே நைகைகஂ, ததா ரிஷ்டமித்யர்தஃ|

Adhikarana மத்தவத்கத்த்யாதேஃ ரிஷ்டம் (௬௬) · Śloka ௬௬

| மத்தவத்கதிவாக்கம்பமோஹா மாஸாந்மரிஷ்யதஃ||௬௬||

View original

| मत्तवद्गतिवाक्कम्पमोहा मासान्मरिष्यतः||६६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மாஸேந மரிஷ்யதோ மத்தவத்-மத்தஸ்யேவ, கதிவாக்கம்பமோஹா பவந்தி|

Adhikarana கேஶோத்பாடநபீடாஜ்ஞாநவதஃ ரிஷ்டம், கண்டஸ்ய ரிஷ்டம் (௬௭) · Śloka ௬௭

நஶ்யத்யஜாநந் ஷடஹாத்கேஶலுஞ்சநவேதநாம்| ந யாதி யஸ்ய சாஹாரஃ கண்டஂ கண்டாமயாததே||௬௭||

View original

नश्यत्यजानन् षडहात्केशलुञ्चनवेदनाम्| न याति यस्य चाहारः कण्ठं कण्ठामयादृते||६७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கசோத்பாடநபீடாமவிந்தந் ஷடஹாந்நஶ்யதி| யஸ்யாஹாரஃ கண்டாமயஂ விநா கண்டஂ ந யாதி, ஸ ச ஷடஹாந்தரே ம்ரியதே|

Adhikarana ப்ரேஷ்யாணாஂ ரிஷ்டம் ,ப்ரேதாகதேஃ ரிஷ்டம் நித்ராயாஃ ரிஷ்டம் (௬௮) · Śloka ௬௮

ப்ரேஷ்யாஃ ப்ரதீபதாஂ யாந்தி ப்ரேதாகதிருதீர்யதே| யஸ்ய நித்ரா பவேந்நித்யா நைவ வா ந ஸ ஜீவதி||௬௮||

View original

प्रेष्याः प्रतीपतां यान्ति प्रेताकृतिरुदीर्यते| यस्य निद्रा भवेन्नित्या नैव वा न स जीवति||६८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ப்ரேஷ்யாஃ-பத்யாஃ, யஸ்ய ப்ரதீபதாஂ-வைபரீத்யஂ, யாந்தி, ஸ நஶ்யதி| யஶ்ச ப்ரேதாகார உபலக்ஷ்யதே ஸோऽபி ந ஜீவதி| யஸ்ய நரஸ்ய நித்யஂ-ஸததஂ, நித்ரா பவதி, யஸ்ய நைவ வா-ந கதாசிந்நித்ரா பவதி, ஸோऽபி ந ஜீவதி|

Adhikarana வக்த்ரசரணசக்ஷுஷாஂ ரிஷ்டம் (௬௯) · Śloka ௬௯

வக்த்ரமாபூர்யதேऽஶ்ரூணாஂ ஸ்வித்யதஶ்வரணௌ பஶம்| சக்ஷுஶ்சாகுலதாஂ யாதி யமராஜ்யஂ கமிஷ்யதஃ||௬௯||

View original

वक्त्रमापूर्यतेऽश्रूणां स्विद्यतश्वरणौ भृशम्| चक्षुश्चाकुलतां याति यमराज्यं गमिष्यतः||६९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய நரஸ்யாஶ்ரூணாஂ-அஶ்ருஸ்ரோதஸாஂ, முகஂ (வக்ரஂ)- த்வாரஂ, ஆபூர்யதே ஸ ந ஜீவதி| யஸ்ய சரணௌ-பஶஂ-அத்யர்தஂ, நிர்ந்நிமித்தஂ ஸ்வித்யதஃ ஸ ந ஜீவதி| சக்ஷுரித்யாதி| யமராஜ்யஂ யாஸ்யதோ நயநமாகுலத்வஂ யாதி|

Adhikarana பாவாநாஂ ரிஷ்டம் (௭௦) · Śloka ௭௦

யைஃ புரா ரமதே பாவைரரதிஸ்தைர்ந ஜீவதி| |௭௦|

View original

यैः पुरा रमते भावैररतिस्तैर्न जीवति| |७०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யைர்பாவைஃ-பதார்தைஃ, புரா-பூர்வஂ, ரமதே-ஸுகாயதே, தைஃ பதார்தைர்ந ரதிர்பவதி யஸ்ய, ஸ ந ஜீவதி|

Adhikarana ஸஹஸா விகாரஸ்ய ரிஷ்டம் (௭௦-௭௧) · Śloka ௭௧

| ஸஹஸா ஜாயதி யஸ்ய விகாரஃ ஸர்வலக்ஷணஃ||௭௦|| நிவர்ததே வா ஸஹஸா, ஸஹஸா ஸ விநஶ்யதி| |௭௧|

View original

| सहसा जायति यस्य विकारः सर्वलक्षणः||७०|| निवर्तते वा सहसा, सहसा स विनश्यति| |७१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய புஂஸோ விகாரோ-ஜ்வராதிஃ, ஸஹஸா-காரணஂ விநா, ஸர்வலக்ஷணஃ-ஸகலலிங்கோபேதோ, ஜாயதே| அதவா தாதஶோ விகாரஃ ஸஹஸா-ஶீக்ரமேவ, நிவர்ததே-நஶ்யதி| ஸஃ-புருஷஃ, ஸஹஸா அசிராதேவ, விநஶ்யதி|

Adhikarana ஜ்வரஸ்ய ரிஷ்டம் (௭௧-௭௩) · Śloka ௭௩

அதுநா ப்ரதிரோகஂ ரிஷ்டஂ வக்துஂ ஸர்வவ்யாதிப்ரதாநஸ்ய ஜ்வரஸ்யைவ தாவத்விகதிஂ லிலக்ஷயிஷுராஹ | ஜ்வரோ நிஹந்தி பலவாந் கம்பீரோ தைர்கராத்ரிகஃ||௭௧|| ஸப்ரலாபப்ரமஶ்வாஸஃ க்ஷீணஂ ஶூநஂ ஹதாநலம்| அக்ஷாமஂ ஸக்தவசநஂ ரக்தாக்ஷஂ ஹதி ஶூலிநம்||௭௨|| ஸஶுஷ்ககாஸஃ பூர்வாஹ்ணே யோऽபராஹ்ணேऽபி வா பவேத்| பலமாஂஸவிஹீநஸ்ய ஶ்லேஷ்மகாஸஸமந்விதஃ||௭௩||

View original

अधुना प्रतिरोगं रिष्टं वक्तुं सर्वव्याधिप्रधानस्य ज्वरस्यैव तावद्विकृतिं लिलक्षयिषुराह | ज्वरो निहन्ति बलवान् गम्भीरो दैर्घरात्रिकः||७१|| सप्रलापभ्रमश्वासः क्षीणं शूनं हतानलम्| अक्षामं सक्तवचनं रक्ताक्षं हृदि शूलिनम्||७२|| सशुष्ककासः पूर्वाह्णे योऽपराह्णेऽपि वा भवेत्| बलमांसविहीनस्य श्लेष्मकाससमन्वितः||७३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஜ்வரோ பலவாநித்யாதிலக்ஷணஃ க்ஷீணாதிலக்ஷணஂ புருஷஂ ஹந்தி| பலவாந்-ஹேத்வாதிபிர்பலவத்பிர்யுதஃ| கம்பீரஃ-அஶேஷதாத்வந்தர்கதஃ| தைர்கராத்ரிகோ-தீர்ககாலாநுபந்தீ, அந்யே து ராத்ரிஜாகரகாரீத்யாஹுஃ| தீர்கா ஹி ஜாக்ரதோ ராத்ரிஃ| ததா சோக்தம்-"தீர்கஶ்ராந்தஸ்ய யோஜநம்|" இதி| ததா, ப்ரலாபாதியுக்தஃ| கீதஶமாதுரம் ? க்ஷீணஂ-தாதுக்ஷயயுக்தம்| ததா, அக்ஷாமஂ-ஸபலம், க்லாநோ ந பவத்யத ச ஸக்தவசநஃ, தமக்ஷாமஂ ஸக்தவசநம்| ததா, ரக்தநேத்ரஂ ஹதயஶூலாந்விதம் ஹந்தீதி யோஜ்யம்| யஶ்ச ஜ்வரஃ ஸஶூஷ்ககாஸஃ பூர்வாஹ்ணேऽதவாऽபராஹ்ணே பவேத்ஸ த்விவிதோऽபி ஹந்தி| ததா யஃ ஶ்லேஷ்மகாஸஸமந்விதோ ஜ்வரோ பலமாஂஸவிஹீநஸ்ய புஂஸஃ ஸ்யாத், ஸ தஂ நிஹந்தி| இதி ரிஷ்டத்ரயமேதத்| நநு ச, "ஹேதுபிர்பலிபிர்யுக்தோ பஹுபிர்பஹுலக்ஷணஃ| ஜ்வரஃ ப்ராணாந்தகத்யஶ்ச ஶீக்ரமிந்த்ரியநாஶநஃ||" (ச. சி. அ. ௩/௪௯) இத்யேஷ ஜ்வரஸ்ய ரிஷ்டப்ரகாரஃ கஸ்மாந்நோக்தஃ ? உச்யதே| உக்தப்ராய ஏவாயஂ பலவாநிதி வசநாத்|

Adhikarana ரக்தபித்தஸ்ய ரிஷ்டம் (௭௪-௭௬) · Śloka ௭௬

ரக்தபித்தவிகதிலக்ஷணஂ ரிஷ்டமதிகத்யாஹ ரக்தபித்தஂ பஶஂ ரக்தஂ கஷ்ணமிந்த்ரதநுஷ்ப்ரபம்| தாம்ரஹாரித்ரஹரிதஂ ரூபஂ ரக்தஂ ப்ரதர்ஶயேத்||௭௪|| ரோமகூபப்ரவிஸதஂ கண்டாஸ்யஹதயே ஸஜத்| வாஸஸோऽரஞ்ஜநஂ பூதி வேகவச்சாதி பூரி ச||௭௫|| வத்தஂ பாண்டுஜ்வரச்சர்திகாஸஶோபாதிஸாரிணம்| |௭௬|

View original

रक्तपित्तविकृतिलक्षणं रिष्टमधिकृत्याह रक्तपित्तं भृशं रक्तं कृष्णमिन्द्रधनुष्प्रभम्| ताम्रहारिद्रहरितं रूपं रक्तं प्रदर्शयेत्||७४|| रोमकूपप्रविसृतं कण्ठास्यहृदये सजत्| वाससोऽरञ्जनं पूति वेगवच्चाति भूरि च||७५|| वृद्धं पाण्डुज्वरच्चर्दिकासशोफातिसारिणम्| |७६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ரக்தபித்தமீதக்ரூபஂ கர்தபூதஂ நரஂ ஹந்தி| கீதக் ? பஶஂ-அத்யர்தஂ, ரக்தஂ-லோஹிதம்| ததா, அதிகஷ்ணம்| பஶஶப்தோ ஹி த்வயோரபி யுஜ்யதே| ததா, இந்த்ரதநுஷப்ரபஂ-நாநாவர்ணமித்யர்தஃ| கிலேதஶே ரக்தபித்தே ரஸமேதோமஜ்ஜாதிமிஶ்ரஸ்ய ரக்தஸ்ய ஸ்ரவணாந்நாநாவர்ணத்வஂ ஸம்பத்யதே| யச்ச ரக்தபித்தஂ கர்தபூதஂ தாம்ரஹாரித்ரஹரிதஂ ரக்தஂ ச ரூபஂ தஶ்யமாகாஶஂ வா ப்ரதர்ஶயேத், தந்நிஹந்தி| யச்ச ரக்தபித்தஂ விநாऽபி வர்ணை ரோமகூபேப்யஃ ஸமஸ்தேப்யஃ ப்ரகர்ஷேண விஸதஂ-யாதஂ ப்ரவத்தம், தச்ச நிஹந்தி| ததா, கண்டே முகே ஹதயே ச துல்யகாலஂ ஸஜத்-ஸஂஶ்லிஷ்யத் ஸாநுஷங்கம், தச்ச ஹந்தி| வாஸஸோऽரஞ்ஜநமிதி வாஸஸஃ அரஞ்ஜநமித்யகாரப்ரஶ்லேஷோऽத்ர போத்யஃ| வஸ்த்ரஸ்ய ஹி ஜீவஶோணிதஂ ஶுத்தஶோணிதரூபத்வாந்ந ரஞ்ஜகம்| அதஸ்தேந ரக்தஂ வஸ்த்ரஂ ஸமநந்தரஂ ப்ரக்ஷாலிதஂ ஶுத்தஂ ஸம்பத்யதே, ந ராகயுக்தம்| ததா ஹ்யஸ்மிந் வ்யாதௌ ரக்தபிதாப்யாஂ பரஸ்பரமவிபாகாபந்நத்வாத்வஸ்த்ரஸ்ய ரஞ்ஜநஂ ப்ராப்தம்| ரக்தேந ஹி பித்தஸஹிதேந வஸ்த்ரஂ ரஜ்யதே, ந ச தத்தௌதஂ ஶுத்தஂ ஸம்பத்யதே| ததா சோக்தம் (ஹ. க. அ. ௩/௩௪)- "ஶுக்லஂவா பாவிதஂ வஸ்த்ரமாவாநஂ கோஷ்ணவாரிணா| ப்ரக்ஷாலிதஂ விவர்ண ஸ்யாத்பித்தே, ஶுத்தஂ து ஶோணிதே||" இதி| ததா, பூதி-துர்கந்தி, தத்தி தாதூநுபக்லேதயதி, உபக்லிந்நாநாஂ தாதூநாமத்யர்தஂ துஷ்டதா, இதி நிஹந்த்யேவ| ததா, [அதி] வேகவத்-வேகேந நிர்கத்ய ருத்தஂ புநர்வேகேந ப்ரவர்தத இதி| ததா, பூரி-ப்ரபூதம்| ஏவஂவிதஂ ச ரக்தபித்தஂ நிஹந்தி| வத்தஂ-உத்ரிக்தஂ ரக்தபித்தஂ ஸத், பாண்ட்வாதியுதஂ நரஂ ஹந்தி|

Adhikarana காஸஶ்வாஸயோஃ ரிஷ்டம் (௭௬) · Śloka ௭௬

| காஸஶ்வாஸௌ ஜ்வரச்சர்திதஷ்ணாதீஸாரஶோபிநம்||௭௬||

View original

| कासश्वासौ ज्वरच्छर्दितृष्णातीसारशोफिनम्||७६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

காஸஶ்வாஸௌ ஜ்வராதிபஞ்சவிதோபத்ரவோபேதஂ நிஹத இதி வசநவிபரிணாமேந ஸம்பந்தஃ|

Adhikarana ராஜயக்ஷ்மணஃ ரிஷ்டம் (௭௭) · Śloka ௭௭

யக்ஷ்மா பார்ஶ்வருஜாநாஹரக்தச்சர்த்யஂஸதாபிநம்| |௭௭|

View original

यक्ष्मा पार्श्वरुजानाहरक्तच्छर्द्यंसतापिनम्| |७७|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யக்ஷ்மா-ராஜயக்ஷ்மா, பார்ஶ்வருஜாதியுதஂ நரஂ ஹந்தி|

Adhikarana சர்தேஃ ரிஷ்டம் (௭௭-௭௮) · Śloka ௭௮

| சர்திர்வேகவதீ மூத்ரஶகத்கந்திஃ ஸசந்த்ரிகா||௭௭|| ஸாஸ்ரவிட்பூயருக்காஸஶ்வாஸவத்யநுஷங்கிணீ| |௭௮|

View original

| छर्दिर्वेगवती मूत्रशकृद्गन्धिः सचन्द्रिका||७७|| सास्रविट्पूयरुक्कासश्वासवत्यनुषङ्गिणी| |७८|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

சர்திர்ஹந்தி,| கீதக் ? வேகவதீ,-மஹதா வேகேந ப்ரவர்தமாநா| ததா, மூத்ரஶகதோரிவ கந்தோ யஸ்யாஃ ஸா, "உபமாநாச்ச" இதி கந்தஸ்யேதாதேஶஃ| ததா, ஸசந்த்ரிகா-ஜலதைலபிந்துஸஂஸ்தாநா சந்த்ரிகோச்யதே| ததா, ஸஹாஸ்ரேண வர்ததே விட் ஸாஸ்ரவிட்| ஸாஸ்ரவிட் ச பூயஶ்ச ருக் ச காஸஶ்ச ஶ்வாஸஶ்ச, தே வித்யந்தே யஸ்யாஂ ஸைவம்| ததா, ஆநுஷங்கிணீ-தீர்ககாலாநுவர்திநீ|

Adhikarana தஷ்ணாயாஃ ரிஷ்டம் (௭௮) · Śloka ௭௮

| தஷ்ணாऽந்யாரோகக்ஷபிதஂ பஹிர்ஜிஹ்வஂ விசேதநம்||௭௮||

View original

| तृष्णाऽन्यारोगक्षपितं बहिर्जिह्वं विचेतनम्||७८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தஷ்ணேதஶஂ நரஂ ஹந்தி| கீதஶம் ? அபரரோகேண க்ஷபிதஂ-கர்ஷிதம்| பஹிர்ஜிஹ்வஂ-பாஹ்யதோ ஜிஹ்வாஂ நிஃஸாரயந்தம்| ததா, விசேதநம்| ஏதத்ஸமுதிதஂ ரிஷ்டலக்ஷணம்|

Adhikarana மதாத்யயஸ்ய ரிஷ்டம் (௭௯) · Śloka ௭௯

மதாத்யயோऽதிஶீதார்தஂ க்ஷீணஂ தைலப்ரபாநநம்| |௭௯|

View original

मदात्ययोऽतिशीतार्तं क्षीणं तैलप्रभाननम्| |७९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மதாத்யயோऽதிஶயேந ஶீதபீடிதஂ க்ஷீணஂ தைலப்ரபமுகஂ ச நரஂ ஹந்தி|

Adhikarana அர்ஶஸாஂ ரிஷ்டம் (௭௯-௮௦) · Śloka ௮௦

| அர்ஶாஂஸி பாணிபந்நாபிகுதமுஷ்காஸ்யஶோபிநம்||௭௯|| ஹத்பார்ஶ்வாங்கருஜாசர்திபாயுபாகஜ்வராதுரம்| |௮௦|

View original

| अर्शांसि पाणिपन्नाभिगुदमुष्कास्यशोफिनम्||७९|| हृत्पार्श्वाङ्गरुजाछर्दिपायुपाकज्वरातुरम्| |८०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அர்ஶாஂஸி பாண்யாதிஶோபயுதஂ ஹத்ருஜாத்யாதுரஂ நரஂ க்நந்தி, இதி வசநவிபிரிணாமேவ ஸம்பந்தஃ| ஹதாதீநாஂ ருஜா ஸம்பந்தஃ| ஹத்பார்ஶ்வாங்கருஜா ச சர்திஶ்ச பாயுபாகஶ்ச ஜ்வரஶ்ச தைராதுரஂ-பீடிதம்|

Adhikarana அதீஸாரஸ்ய ரிஷ்டம் (௮௦-௮௪) · Śloka ௮௪

அதீஸாரவிகதிமாஹ | அதீஸாரோ யகத்பிண்டமாஂஸதாவநமேசகைஃ||௮௦|| துல்யஸ்தைலகதக்ஷீரததிமஜ்ஜவஸாஸவைஃ| மஸ்துலுங்கமஷீபூயவேஸவாராம்புமாக்ஷிகைஃ||௮௧|| அதிரக்தாஸிதஸ்நிக்தபூத்யச்சகநவேதநஃ| கர்புரஃ ப்ரஸ்ரவந் தாதூந் நிஷ்புரீஷோऽதவாऽதிவிட்||௮௨|| தந்துமாந் மக்ஷிகாக்ராந்தோ ராஜீமாஂஶ்சந்த்ரகைர்யுதஃ| ஶீர்ணபாயுவலிஂ முக்தநாலஂ பர்வாஸ்திஶூலிநம்||௮௩|| ஸ்ரஸ்தபாயுஂ பலக்ஷீணமந்நமேவோபவேஶயந்| ஸதட்ஶ்வாஸஜ்வரச்சர்திதாஹாநாஹப்ரவாஹிகஃ||௮௪||

View original

अतीसारविकृतिमाह | अतीसारो यकृत्पिण्डमांसधावनमेचकैः||८०|| तुल्यस्तैलघृतक्षीरदधिमज्जवसासवैः| मस्तुलुङ्गमषीपूयवेसवाराम्बुमाक्षिकैः||८१|| अतिरक्तासितस्निग्धपूत्यच्छघनवेदनः| कर्बुरः प्रस्रवन् धातून् निष्पुरीषोऽथवाऽतिविट्||८२|| तन्तुमान् मक्षिकाक्रान्तो राजीमांश्चन्द्रकैर्युतः| शीर्णपायुवलिं मुक्तनालं पर्वास्थिशूलिनम्||८३|| स्रस्तपायुं बलक्षीणमन्नमेवोपवेशयन्| सतृट्श्वासज्वरच्चर्दिदाहानाहप्रवाहिकः||८४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அதீஸாரோ யகத்பிண்டாதிபிர்மாக்ஷிகாந்தைஸ்துல்யோ ஹந்தி| மேசகோ-நீலவர்ணஃ| அதிரக்தாஸிதஸ்நிக்தபூத்யச்சஶ்சாஸௌ கநவேதநஶ்ச, இதி கர்மதாரயஃ| கர்புரோ-நாநாவர்ணஃ| கஸ்மாத்புநரநேகவர்ணஃ ? யஸ்மாத்தாதூந்-ரக்தமாஂஸாதீந் ஸ்ரவதி, அத ஏவாஹ-தாதுந் ப்ரஸ்ரவந்| லக்ஷணேऽத்ர ஶதப்ரத்யயஃ, தாதுப்ரஸ்ரவணேந ஹி ஹேதுநா நாநாவர்ணத்வஂ லக்ஷ்யதே| ததா, நிஷ்புரீஷஃ-புரீஷரஹிதஃ| அதவா, அதிவிட்-பஹுபுரீஷஃ| ததா, தந்துமாந் மக்ஷிகாக்ராந்தோ ராஜீமாஂஶ்சந்த்ரகைர்யுதஶ்ச| ஈதஶோऽதீஸாரோ வக்ஷ்யமாணஂ நரஂ ஹந்தி| ஶீர்ணா குதவலயோ யஸ்ய தம்| [ததா,] முக்தோ நாலோ-நாலக இவ, யஸ்ய தஂ முக்தநாலஂ,-முக்தபந்தநமித்யர்தஃ| ததா, பர்வாஸ்திஶூலோ வித்யதே யஸ்ய தம்| ததா, ஸ்ரஸ்தபாயுஂ-ஸ்தாநாச்ச்யுதகுதம்| ததா, பலேந க்ஷீணம்| புநஃ ப்ரகதத்வாததீஸாரோ விஶிஷ்யதே| அந்நமேவாபக்வமுபவேஶ்யந் ஸஹ தடாதிபிஃ ஸப்தபிருபத்ரவைர்யுக்தஃ பூர்வோக்தவிஶேஷணமாதுரஂ ஹந்தி|

Adhikarana அஶ்மர்யாஃ ரிஷ்டம் (௮௫) · Śloka ௮௫

அஶ்மரீ ஶூநவஷணஂ பத்தமூத்ரஂ ரூஜார்திதம்| |௮௫|

View original

अश्मरी शूनवृषणं बद्धमूत्रं रूजार्दितम्| |८५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அஶ்மரீ ஶூநவஷணாதியுக்தஂ நரஂ ஹந்தி|

Adhikarana ப்ரமேஹஸ்ய ரிஷ்டம் (௮௫) · Śloka ௮௫

| மேஹஸ்தட்தாஹபிடிகாமாஂஸகோதாதிஸாரிணம்||௮௫||

View original

| मेहस्तृड्दाहपिटिकामांसकोथातिसारिणम्||८५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மேஹஃ-ப்ரமேஹஃ, தடாத்யுபத்ரவயுக்தஂ நரஂ ஹந்தி|

Adhikarana பிடிகாயாஃ ரிஷ்டம் (௮௬-௮௭) · Śloka ௮௭

பிடிகா மர்மஹத்பஷ்டஸ்தநாஂஸகுதமூர்த்தகாஃ| பர்வபாதகரஸ்தா வா மந்தோத்ஸாஹஂ ப்ரமேஹிணம்||௮௬|| ஸர்வஂ ச மாஂஸஸங்கோததாஹதஷ்ணாமதஜ்வரைஃ| விஸர்பமர்மஸஂரோதஹித்மாஶ்வாஸப்ரமக்லமைஃ||௮௭||

View original

पिटिका मर्महृत्पृष्ठस्तनांसगुदमूर्द्धगाः| पर्वपादकरस्था वा मन्दोत्साहं प्रमेहिणम्||८६|| सर्वं च मांससङ्कोथदाहतृष्णामदज्वरैः| विसर्पमर्मसंरोधहिध्माश्वासभ्रमक्लमैः||८७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பிடிகா மர்மாதிகா அதவா பர்வாதிஸ்தா மந்தோத்ஸாஹஂ ப்ரமேஹாதுரஂ க்நந்தி| ஸர்வஂ ச நரஂ மாஂஸஸங்கோதாதிபிஃ க்லமாந்தைர்யுக்தஂ பிடிகா க்நந்தி|

Adhikarana குல்மஸ்ய ரிஷ்டம் (௮௮-௮௯) · Śloka ௮௯

குல்மஃ பதுபரீணாஹோ கநஃ கூர்ம இவோந்நதஃ| ஸிராநத்தோ ஜ்வரச்சர்திஹித்மாத்மாநருஜாந்விதஃ||௮௮|| காஸபீநஸஹல்லாஸஶ்வாஸாதீஸாரஶோபவாந்| |௮௯|

View original

गुल्मः पृथुपरीणाहो घनः कूर्म इवोन्नतः| सिरानद्धो ज्वरच्छर्दिहिध्माध्मानरुजान्वितः||८८|| कासपीनसहृल्लासश्वासातीसारशोफवान्| |८९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

குல்மஃ பதுபரீணாஹோ யாவச்சோபவாந் ஹந்தி நரம்|

Adhikarana உதரஸ்ய ரிஷ்டம் (௮௯-௯௧) · Śloka ௯௧

இதாநீமுதரவ்யாதிநிமித்தஂ ரிஷ்டமாஹ | விண்மூத்ரஸங்க்ரஹஶ்வாஸஶோபஹித்மாஜ்வரப்ரமைஃ||௮௯|| மூர்ச்சாச்சர்த்யதிஸாரைஶ்ச ஜடரஂ ஹந்தி துர்பலம்| ஶூநாக்ஷஂ குடிலோபஸ்தமுபக்லிந்நதநுத்வசம்||௯௦|| விரேசநஹதாநாஹமாநஹ்யந்தஂ புநஃ புநஃ| |௯௧|

View original

इदानीमुदरव्याधिनिमित्तं रिष्टमाह | विण्मूत्रसङ्ग्रहश्वासशोफहिध्माज्वरभ्रमैः||८९|| मूर्च्चाच्चर्द्यतिसारैश्च जठरं हन्ति दुर्बलम्| शूनाक्षं कुटिलोपस्थमुपक्लिन्नतनुत्वचम्||९०|| विरेचनहृतानाहमानह्यन्तं पुनः पुनः| |९१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

விண்மூத்ராதிபிரதீஸாராந்தைருபத்ரவைர்ஹேதுபூதைர்ஜடரஂ ச கர்தபூதமாதுரஂ ஹந்தி| கீதஶம் ? துர்பலஂ-ஹீநபலம்| ததா, ஶூநே அக்ஷிணீ யஸ்ய தம்| "பஹுவ்ரீஹௌ ஸக்த்யக்ஷ்ணோஃ" இதி ஷச்| [ ததா ] குடில உபஸ்தோ-பஸ்திமேட்ரவஷணாதிரூபோ, யஸ்ய தம்| ததா, உபக்லிந்நே தேஹத்வசௌ யஸ்ய தம்| [ ததா, ] விரேசநேந ஹத ஆநாஹோ யஸ்ய தமபி முஹுர்முஹுராநஹ்யந்தம்|

Adhikarana பாண்டுரோகஸ்ய ரிஷ்டம் (௯௧) · Śloka ௯௧

பாண்டுரோகரிஷ்டமாஹ | பாண்டுரோகஃ ஶ்வயதுமாந் பீதாக்ஷிநகதர்ஶநம்||௯௧||

View original

पाण्डुरोगरिष्टमाह | पाण्डुरोगः श्वयथुमान् पीताक्षिनखदर्शनम्||९१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பாண்டுரோகஃ ஶ்வயதுயுதஃ பீதாக்ஷிநகதர்ஶநமாதுரஂ ஹந்தி|

Adhikarana ஶோபஸ்ய ரிஷ்டம் (௯௨-௯௩) · Śloka ௯௩

ஶோபரிஷ்டஂ ப்ரூதே தந்த்ராதாஹாருசிச்சர்திமூர்ச்சாத்மாநாதி ஸாரவாந்| அநேகோபத்ரவயுதஃ பாதாப்யாஂ ப்ரஸதோ நரம்||௯௨|| நாரீஂ ஶோபோ முகாத்தந்தி குக்ஷிகுஹ்யாதுபாவபி| ராஜீசிதஃ ஸ்ரவஂஶ்சர்தி ஜ்வரஶ்வாஸாதி ஸாரிணம்||௯௩||

View original

शोफरिष्टं ब्रूते तन्द्रादाहारुचिच्छर्दिमूर्च्छाध्मानाति सारवान्| अनेकोपद्रवयुतः पादाभ्यां प्रसृतो नरम्||९२|| नारीं शोफो मुखाद्धन्ति कुक्षिगुह्यादुभावपि| राजीचितः स्रवंश्छर्दि ज्वरश्वासाति सारिणम्||९३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தந்த்ராதியுக்தஃ ஶோபோऽநேகைருபத்ரவைஃ- ஜ்வரஶ்வாஸாதிபிஃ யுதஃ பாததஃ ப்ரஸதோ நரஂ ஹந்தி| முகாத்பஸதஃ ஶோபஃ பூர்வோக்தவிஶேஷணயுக்தோ நாரீஂ ஹந்தி| குக்ஷிகுஹ்யாத்ப்ரஸத உபவபி ஸ்த்ரீபுஂஸௌ, ஹந்தி| ததா ராஜீசிதோ-யதாஸ்வஂ தோஷவர்ணாபீ ரேகாபிர்வ்யாப்தஃ, ததா ஸ்ரவந்- யதாதோஷஂ ஸ்ருதிஂ குர்வந் , சர்த்யாதியுதஂ புருஷஂ ஹந்தி|

Adhikarana ஜ்வராதீஸாரயோஃ ரிஷ்டம் (௯௪-௯௬) · Śloka ௯௬

ஜ்வராதிஸாரௌ ஶோபாந்தே ஶ்வயதுர்வா தயோஃ க்ஷயே| துர்பலஸ்ய விஶேஷேண ஜாயந்தேऽந்தாய தேஹிநஃ||௯௪|| ஶ்வயதுர்யஸ்ய பாதஸ்தஃ பரிஸ்ரஸ்தே ச பிண்டிகே| ஸீததஃ ஸக்திநீ சைவ தஂ பிஷக் பரிவர்ஜயேத்||௯௫|| ஆநநஂ ஹஸ்தபாதஂ ச விஶேஷாத்யஸ்ய ஶுஷ்யதஃ| ஶூயேதே வா விநா தேஹாத்ஸ மாஸாத்யாதி பஞ்சதாம்||௯௬||

View original

ज्वरातिसारौ शोफान्ते श्वयथुर्वा तयोः क्षये| दुर्बलस्य विशेषेण जायन्तेऽन्ताय देहिनः||९४|| श्वयथुर्यस्य पादस्थः परिस्रस्ते च पिण्डिके| सीदतः सक्थिनी चैव तं भिषक् परिवर्जयेत्||९५|| आननं हस्तपादं च विशेषाद्यस्य शुष्यतः| शूयेते वा विना देहात्स मासाद्याति पञ्चताम्||९६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஜ்வராதிஸாரௌ ஸ்வதந்த்ரஸ்ய ஶோபஸ்யாந்தே- அவஸாநே, ஜாயேதே| அதவா ஶ்வயதுஸ்தயோஃ- ஜ்வராதிஸாரயோஃ , க்ஷயே ஜாயதே| ஏவஂ ஜ்வராதிஸாரஶோபா யஸ்ய ஶரீரிணோ ஜாயந்தே தஸ்ய தேऽந்தாய- மத்யவே, ஜாயந்தே| துர்பலஸ்ய விஶேஷேணந்தாய, ஶீக்ரகாரித்வாத்| ஶ்வயதுஃ பாதஸ்தோ யஸ்ய பிண்டிகே ச பரிஸ்ரஸ்தே- ஸ்தாநாச்ச்யுதே ,ஸக்திநீ ச ஸீததஃ- ஸாதஂ கச்சதஃ , தஂ- தாதஶஂ நரஂ , வைத்யோ வர்ஜயேத்| முகஂ ஹஸ்தசரணஂ ச யஸ்யைதே விஶேஷேண ஶுஷ்யதஃ , தேஹஂ விநா வா யஸ்ய ஶூயேதே, ஸ ஆதுரோ மாஸேந பஞ்சதாஂ- பஞ்சமஹாபூதஸமத்வஂ , யாதி|

Adhikarana விஸர்பஸ்ய ரிஷ்டம் (௯௭) · Śloka ௯௭

விஸர்பஃ காஸவைவர்ண்யஜ்வரமூர்சாங்கபங்கவாந்| ப்ரமாஸ்யஶோபஹல்லாஸதேஹஸாதாதிஸாரவாந்||௯௭||

View original

विसर्पः कासवैवर्ण्यज्वरमूर्छाङ्गभङ्गवान्| भ्रमास्यशोफहृल्लासदेहसादातिसारवान्||९७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

விஸர்பஃ காஸாதிமாந் ஹந்தி|

Adhikarana குஷ்டஸ்ய ரிஷ்டம் (௯௮) · Śloka ௯௮

குஷ்டஂ விஶீர்யமாணாங்கஂ ரக்தநேத்ரஂ ஹதஸ்வரம்| மந்தாக்நிஂ ஜந்துபிர்ஜுஷ்டஂ ஹந்தி தஷ்ணாதிஸாரிணம்||௯௮||

View original

कुष्टं विशीर्यमाणाङ्गं रक्तनेत्रं हतस्वरम्| मन्दाग्निं जन्तुभिर्जुष्टं हन्ति तृष्णातिसारिणम्||९८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

குஷ்டஂ ச கர்த விஶீர்யமாணாங்காதியுக்தஂ நரஂ ஹந்தி| விஶீர்யமாணாங்கஂ- கோதவச்சரீரம்|

Adhikarana வாதவ்யாதேஃ ரிஷ்டம் (௯௯) · Śloka ௯௯

வாயுஃ ஸுப்தத்வசஂ புக்நஂ கம்பஶோபருஜாதுரம்| |௯௯|

View original

वायुः सुप्तत्वचं भुग्नं कम्पशोफरुजातुरम्| |९९|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாயுஃ ஸுப்தத்வகாதியுக்தஂ நரஂ ஹந்தி|

Adhikarana வாதரக்தஸ்ய ரிஷ்டம் (௯௯-௧௦௦) · Śloka ௧௦௦

| வாதாஸ்ரஂ மோஹமூர்ச்சாயமதாஸ்வப்நஜ்வராந்விதம்||௯௯|| ஶிரோக்ரஹாருசிஶ்வாஸஸங்கோசஸ்போடகோதவத்| |௧௦௦|

View original

| वातास्रं मोहमूर्च्छायमदास्वप्नज्वरान्वितम्||९९|| शिरोग्रहारुचिश्वाससङ्कोचस्फोटकोथवत्| |१००|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாதாஸ்ரஂ- வாதரக்தஂ மோஹாதியுதஂ ஹந்தி|

Adhikarana ஸர்வாமயாநாஂ ரிஷ்டம் (௧௦௦-௧௦௧) · Śloka ௧௦௧

| ஶிரோரோகாருசிஶ்வாஸமோஹவிட்பேததட்ப்ரமைஃ||௧௦௦|| க்நந்தி ஸர்வாமயாஃ க்ஷீணஸ்வரதாதுபலாநலம்| |௧௦௧|

View original

| शिरोरोगारुचिश्वासमोहविड्भेदतृड्भ्रमैः||१००|| घ्नन्ति सर्वामयाः क्षीणस्वरधातुबलानलम्| |१०१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஶிரோரோகேதி| ஸர்வே ச தே ஆமயாஶ்ச தே (ஶீரோரோகதிபிஃ) க்ஷீணஸ்வராதிகஂ நரஂ க்நந்தி|

Adhikarana அல்பஸ்யாபிரோகஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௦௧-௧௦௨) · Śloka ௧௦௨

| வாதவ்யாதிரபஸ்மாரீ குஷ்டீ ரக்த்யுதரீ க்ஷயீ||௧௦௧|| குல்மீ மேஹீ ச தாந் க்ஷீணாந் விகாரேऽல்பேऽபி வர்ஜயேத்| |௧௦௨|

View original

| वातव्याधिरपस्मारी कुष्ठी रक्त्युदरी क्षयी||१०१|| गुल्मी मेही च तान् क्षीणान् विकारेऽल्पेऽपि वर्जयेत्| |१०२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாதாக்யோ வ்யாதிர்யஸ்ய ஸ நரஃ ததாऽபஸ்மாரவாந் குஷ்டவாந் ரக்தபித்தீ ஜடரீ க்ஷயவாந் குல்மவாந் ப்ரமேஹீ ச, தாந்- ஏதாந் புருஷாந் , க்ஷீணாந் ஸதோऽல்பேऽபி விகாரே ஸதி வர்ஜயேத்||

Adhikarana ஆதுரஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௦௨-௧௦௩) · Śloka ௧௦௩

| பலமாஂஸக்ஷயஸ்தீவ்ரோ ரோகவத்திரரோசகஃ||௧௦௨|| யஸ்யதுரஸ்ய லக்ஷ்யந்தே த்ரீந் பக்ஷந்ந ஸ ஜீவதி| |௧௦௩|

View original

| बलमांसक्षयस्तीव्रो रोगवृद्धिररोचकः||१०२|| यस्यतुरस्य लक्ष्यन्ते त्रीन् पक्षन्न स जीवति| |१०३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பலமாஂஸயோரத்யந்தஂ க்ஷயஃ ரோகஸ்ய வத்திஃ ததாऽரோசகஃ ஏதே யஸ்யாதுரஸ்ய லக்ஷ்யந்தே- உபலப்யந்தே, ஸ த்ரீந் பக்ஷாந்- ஸார்தஂ மாஸஂ , ந ஜீவதி|

Adhikarana வாதாஷ்டீலாயாஃ ரிஷ்டம் (௧௦௩-௧௦௪) · Śloka ௧௦௪

| வாதாஷ்டீலாऽதிஸஂவத்தா திஷ்டந்தீ தாருணா ஹதி||௧௦௩|| தஷ்ணயா நு பரீதஸ்ய ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| |௧௦௪|

View original

| वाताष्ठीलाऽतिसंवृद्धा तिष्टन्ती दारुणा हृदि||१०३|| तॄष्णया नु परीतस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्| |१०४|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாதாஷ்டீலாऽத்யந்தஂ ப்ரவத்தா ஹதி திஷ்டந்தீ தாருணா- அதிருக்வரீ , தஷாயுக்தஸ்ய புஂஸஃ ஶீக்ரமேவ ஜீவிதஹாரிணீ பவதி|

Adhikarana வாயோஃ ரிஷ்டம் (௧௦௪-௧௦௮) · Śloka ௧௦௮

| ஶைதில்யஂ பிண்டிகே வாயுர்நீத்வா நாஸாஂ ச ஜிஹ்மதாம்||௧௦௪|| க்ஷீணாத்யாயம்ய மந்யே வா ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| நாபீகுதாந்தரஂ கத்வா வங்க்ஷ்ணௌ வா ஸமாஶ்ரயந்||௧௦௫|| கஹீத்வா பாயுஹதயே க்ஷீணதேஹஸ்ய வா பலீ| மலாந் பஸ்திஶிரோ நாபிஂ விபத்த்ய ஜநயந் ருஜம்||௧௦௬|| குர்வந் வங்க்ஷ்ணயோஃ ஶூலஂ தணாஂ பிந்நபுரீஷதாம்| ஶ்வாஸஂ வா ஜநயந் வாயுர்கஹீத்வா குதவங்க்ஷ்ணம்||௧௦௭|| விதத்ய பர்ஶுகாக்ராணி கஹீத்வோரஶ்ச மாருதஃ| ஸ்திமிதஸ்யாததாக்ஷஸ்ய ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்||௧௦௮||

View original

| शैथिल्यं पिण्डिके वायुर्नीत्वा नासां च जिह्मताम्||१०४|| क्षीणात्यायम्य मन्ये वा सद्यो मुष्णाति जीवितम्| नाभीगुदान्तरं गत्वा वङ्क्ष्णौ वा समाश्रयन्||१०५|| गृहीत्वा पायुहृदये क्षीणदेहस्य वा बली| मलान् बस्तिशिरो नाभिं विबद्ध्य जनयन् रुजम्||१०६|| कुर्वन् वङ्क्ष्णयोः शूलं तृणां भिन्नपुरीषताम्| श्वासं वा जनयन् वायुर्गृहीत्वा गुदवङ्क्ष्णम्||१०७|| वितत्य पर्शुकाग्राणि गृहीत्वोरश्च मारुतः| स्तिमितस्यातताक्षस्य सद्यो मुष्णाति जीवितम्||१०८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாயுஹ் பிண்டிகே ஶைதில்யஂ நீத்வா ததா நாஸாஂ ஜிஹ்மதாஂ- குடிலதாஂ நீத்வா ததா க்ஷீணஸ்ய நரஸ்ய மந்யே வா ஆயம்ய ஆயாமயித்வா த்ராக் ஜீவிதஂ முஷ்ணாதி||வாயுர்நாபீகுதயோரநந்தரஂ- மத்யஂ கத்வா வங்க்ஷ்ணௌ வா ஸமாஶ்ரயந் ஜீவிதஂ முஷ்ணாதி| பலீ வா பவநஃ பாயுஂ ஹதயஂ ச கஹீத்வா அவஷ்டப்யஃ , க்ஷீணதேஹஸ்ய புஂஸஃ ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| வாயுர்மலாந் விபத்த்ய- ஸந்நிருத்த்ய , பஸ்திஶிரோநாபிஂ ச விபத்த்ய ருஜஂ ஜநயந் ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| வாயுர்வங்க்ஷணயோஃ ஶூலஂ ததா தஷ்ணாஂ குர்வந் பிந்நபுற்ரீஷதாஂ ச விதததவா ஶ்வாஸஂ ஜநயந் குதஂ வங்க்ஷணௌ ச கஹீத்வா ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்| மாருதஃ பர்ஶுகாநாஂ- பார்ஶ்வஸ்த்நாஂ , அக்ராணி- ப்ராந்தாநி , விதத்யப்ரஸ்தார்ய , ததோரஃ- வக்ஷோ , கஹீத்வா ஸ்திமிதஸ்ய- ஆர்த்ரதாஂ கதஸ்ய ஸகேதஸ்ய நிஶ்சலஸ்ய வா , ததா ஆததாக்ஷஸ்ய- ப்ரஸாரிதநேத்ரஸ்ய , ஸத்யோ முஷ்ணாதி ஜீவிதம்|

Adhikarana முமூர்ஷோஃ ரிஷ்டம் (௧௦௯) · Śloka ௧௦௯

ஸஹஸா ஜ்வரஸந்தாபஸ்தஷ்ணா மூர்ச்சா பலக்ஷயஃ| விஶ்லேஷணஂ சஸந்தீநாஂ முமூர்ஷோருபஜாயதே||௧௦௯||

View original

सहसा ज्वरसन्तापस्तृष्णा मूर्च्छा बलक्षयः| विश्लेषणं चसन्धीनां मुमूर्षोरुपजायते||१०९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸஹஸா- ஜடித்யேவ , ஜ்வரஸந்தாபஃ , ததா தஷ்ணா மூர்ச்சா பலக்ஷயஃ ஸந்திவிஶ்லேஷஶ்ச , இத்யேதந்முமூர்ஷோஃ- ஸத்யோ மரிஷ்யதோ ஜாயதே|

Adhikarana ஶ்லேஷ்மஜ்வரோபதப்தஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௧௦) · Śloka ௧௧௦

கோஸர்கே வதநாத்யஸ்ய ஸ்வேதஃ ப்ரச்யவதே பஶம்| லேபஜ்வரோபதப்தஸ்ய துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௧௧௦||

View original

गोसर्गे वदनाद्यस्य स्वेदः प्रच्यवते भृशम्| लेपज्वरोपतप्तस्य दुर्लभं तस्य जीवितम्||११०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கோஸர்கே- கவாஂ மோக்ஷகாலே ப்ரத்யூஷஸி , லேபஜ்வரேண- ஶ்லேஷ்மஜ்வரேணோபதப்தஸ்ய யஸ்யவதநாத் ஸ்வேதஃ ப்ரச்யவதே , தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்| துர்லபமிதி '' ஈஷத்துஃஸுஷு" இத்யாதிநா கல்| " ந ஸுந்துர்ப்யாஂ '' இதி நும்நிஷேதஃ| நநு ,ரிஷ்டாநாஂ நிஶ்சிதாநாமிஹாபிதாநப்ரஸ்தாவாத் கிமிதமநிஶ்சிதமுக்தஂ துர்லபமிதி? மைவம்| ஏகாந்திக ஏவார்தோऽயஂ ஹி துர்லபஶப்தஃ| ததா ச வால்மீகிநா ஜகதே- " புத்ர வீக்ஷஸ்வ பிதரஂ ஸுஹஷ்டஂ ச குரு ப்ரியஂ| திர்லபஂ ஜீவிதஂ ஹ்யஸ்ய புநஃ புத்ரோ பவிஷ்யதி||" இதி| தஸ்மாத்துர்லபஶப்தஸ்ய நாஸ்தி ஜீவிதமித்யேஷ நிஶ்சித ஏவார்தஃ ப்ரஸித்தஃ|

Adhikarana மஸூரிகாயாஃ ரிஷ்டம் (௧௧௧) · Śloka ௧௧௧

ப்ரவாலகுலிகாபாஸா யஸ்ய காத்ரே மஸூரிகாஃ| உத்பத்யாஶு விநஶ்யந்தி ந சிராத்ஸ விநஶ்யதி||௧௧௧||

View original

प्रवालगुलिकाभासा यस्य गात्रे मसूरिकाः| उत्पद्याशु विनश्यन्ति न चिरात्स विनश्यति||१११||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மஸூரிகாஃ- மஸூரஸஂஸ்தாநாஃ பிடிகாஃ ப்ரவாலகுடிகாஸதஶா யஸ்ய ஶரீர உத்பத்ய ஶீக்ரஂ விநஶ்யந்தி , ஸ நரோ த்ராகேவ விநஶ்யதி|

Adhikarana விஸ்போடாநாஂ ரிஷ்டம் (௧௧௨) · Śloka ௧௧௨

மஸூரவிதலப்ரக்யாஸ்ததா விதமஸந்நிபாஃ| அந்தர்வக்ராஃ கிணாபாஶ்ச விஸ்போடா தேஹநாஶநாஃ||௧௧௨||

View original

मसूरविदलप्रख्यास्तथा विदृमसन्निभाः| अन्तर्वक्राः किणाभाश्च विस्फोटा देहनाशनाः||११२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மஸூரவிதலாகாராஃ , ததா ப்ரவாலஸத்றஶாஃ , ததாऽந்தஃ- மத்யே , வக்ரஂ- முகஂ , யேஷாஂ தே , ததா கிணாபாஃ , ஏதே சதுஷ்ப்ரகாரா அபி விஸ்போடா தேஹஸ்ய நாஶநாஃ|

Adhikarana காமலாயாஃ ரிஷ்டம் (௧௧௩) · Śloka ௧௧௩

காமலாऽக்ஷ்ணோர்முகஂ பூர்ணஂ ஶங்கயோர்முக்தமாஂஸதா| ஸந்த்ராஸஶ்சோஷ்ணதாऽங்கே ச யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத்||௧௧௩||

View original

कामलाऽक्ष्णोर्मुखं पूर्णं शङ्खयोर्मुक्तमांसता| सन्त्रासश्चोष्णताऽङ्गे च यस्य तं परिवर्जयेत्||११३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்யாக்ஷ்ணோஃ காமலா- பீதாபாஸத்வஂ பவதி , முகஂ பூர்ணஂ- ஸ்வாபாவிகம், ஶங்கயோர்முக்தமாஂஸத்வம் , ஸந்த்ராஸஃ , உஷ்ணதா சாங்கே பவதி , தமாதுரஂ வர்ஜயேத்- அயஶஃ பரிஹதயே ந சிகித்ஸேத்|

Adhikarana விகஷ்டஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௧௪) · Śloka ௧௧௪

அகஸ்மாதநுதாவச்ச விகஷ்டஂ த்வக்ஸமாஶ்ரயம்| ||௧௧௪||

View original

अकस्मादनुधावच्च विघृष्टं त्वक्समाश्रयम्| ||११४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அகஸ்மாத்- காரணஂ விநா , த்வக்ஸமாஶ்ரயஂ விகஷ்டஂ யஸ்யாநுதாவச்ச லக்ஷ்யதேந் தமபி வைத்யோ வர்ஜயேத்|

Adhikarana வ்ரணாநாஂ ரிஷ்டம் (௧-௧௧௬) · Śloka ௧௧௬

(சந்தநோஶீரமதிராகுணபத்வாங்க்ஷகந்தயஃ| ஶைவாலகுக்குடஶிகாகுங்குமாலமஷீப்ரபாஃ||௧|| அந்தர்தாஹா நிரூஷ்மாணஃ ப்ராணநாஶகரா வ்ரணாஃ| ) யோ வாதஜோ ந ஶூலாய மர்மஜஶ்ச ருஜே ந யஃ| அசூர்ணஶ்சூர்ணகீர்ணாபோ யத்ராகஸ்மாச்ச தஶ்யதே||௧௧௫|| ரூபஂ ஶக்தித்வஜாதீநாஂ ஸர்வாஂஸ்தாந்வர்ஜயேத்வ்ரணாந்| |௧௧௬|

View original

(चन्दनोशीरमदिराकुणपध्वाङ्क्षगन्धयः| शैवालकुक्कुटशिखाकुङ्कुमालमषीप्रभाः||१|| अन्तर्दाहा निरूष्माणः प्राणनाशकरा व्रणाः| ) यो वातजो न शूलाय मर्मजश्च रुजे न यः| अचूर्णश्चूर्णकीर्णाभो यत्राकस्माच्च दृश्यते||११५|| रूपं शक्तिध्वजादीनां सर्वांस्तान्वर्जयेद्व्रणान्| |११६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யோ வ்ரணோ வாதஜோ லிங்காநுமிதஃ ஶூலாய ந பவதி , பித்தஜோ ந தாஹாய , கபஜஶ்ச ந பூயாய , மர்மஜஶ்ச ந பீடாயை| ததா , யஸ்மிந் வ்ரணேऽசூர்ணஶ்சூர்ணேநாகீர்ணாபஃ- சூர்ணவ்யாப்த இவ தஶ்யதே| ததா யஸ்மிந் வ்ரணே காரணஂ விநா- அகஸ்மாத் , ரூபஂ ஶக்தித்வஜாதீநாஂ தஶ்யதே| ஆதிஶப்தேந ஶல்யதோமராதிபரிக்ரஃ| தாந் ஸர்வாந் வ்ரணாந் வர்ஜயேத்|

Adhikarana பகந்தரஸ்ய ரிஷ்டம் (௧௧௬) · Śloka ௧௧௬

| விண்மூத்ரமாருதவஹஂ கமிணஂ ச பகந்தரம்||௧௧௬||

View original

| विण्मूत्रमारुतवहं कृमिणं च भगन्दरम्||११६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

விண்மூத்ரமாருதா யேந நிஃஸரந்தி கமிஜுஷ்டஶ்ச யஃ தஂ ச பகந்தரஂ வர்ஜயேத்| கமிணமிதி "பமதித்வாத்"(`லோமாதிபாமாதிபிச்சாதிப்யஃ ஶநேலசஃ|') நப்ரத்யயஃ|

Adhikarana ஜாநுகட்டநாதி ரிஷ்டம் (௧௧௭) · Śloka ௧௧௭

கட்டயந் ஜாநுநா ஜாநு பாதாவுத்யம்ய பாதயந்| யோऽபாஸ்யதி முஹுர்வக்ரமாதுரோ ந ஸ ஜீவதி||௧௧௭||

View original

घट्टयन् जानुना जानु पादावुद्यम्य पातयन्| योऽपास्यति मुहुर्वक्रमातुरो न स जीवति||११७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஶ்சாதுரோ ஜாநுநா ஜாநு கட்டயந் ததா பாதாவுத்யம்ய-உத்க்ஷிப்ய, பாதயந்- ஸங்க்ஷிபந் , முஹுர்முஹுராத்மீயஂ வக்ரஂ- முகஂ, அபாஸ்யதி-காரணஂ விநாऽந்யத்ர நயதி, ஸ ந ஜீவதி|

Adhikarana ஆதுரஸ்ய லக்ஷணவிஶேஷாதி (௧௧௮-௧௨௦) · Śloka ௧௨௦

தந்தைஶ்சிந்தந்நகாக்ராணி தைஶ்ச கேஶாஂஸ்தணாநி ச| பூமிஂ காஷ்டேந விலிகந் லோஷ்டஂ லோஷ்டேந தாடயந்||௧௧௮|| ஹஷ்டரோமா ஸாந்த்ரமூத்ரஃ ஶுஷ்ககாஸீ ஜ்வரீ ச யஃ| முஹுர்ஹஸந் முஹுஃக்ஷ்வேடந் ஶய்யாஂ பாதேந ஹந்தி யஃ||௧௧௯|| முஹுஶ்சித்ராணி விஸஶந்நாதுரோ ந ஸ ஜீவதி| |௧௨௦|

View original

दन्तैश्छिन्दन्नखाग्राणि तैश्च केशांस्तृणानि च| भूमिं काष्ठेन विलिखन् लोष्टं लोष्टेन ताडयन्||११८|| हृष्टरोमा सान्द्रमूत्रः शुष्ककासी ज्वरी च यः| मुहुर्हसन् मुहुःक्ष्वेडन् शय्यां पादेन हन्ति यः||११९|| मुहुश्छिद्राणि विसृशन्नातुरो न स जीवति| |१२०|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஶ்சாதுரோ ஹஷ்டரோமா ஸாந்த்ரமூத்ரஃ ததா ஶுஷ்ககாஸீ ததா ஜ்வரீ , ஸ இதமிதஂ குர்வந்ந ஜீவதி| கிஂ தத் ? இத்யாஹ- தந்தைஶ்சிந்தநகாக்ராணி, ததா தைரேவ- தந்தைஃ , கேஶாஂஶ்சிந்தந், ததா- தணாநி சிந்தந் , ததா புவஂ காஷ்டேந விலிகந் , லோஷ்டமபரலோஷ்டேந தடயந், முஹுஃ புநஃபுநர்ஹஸந் ,ததா முஹுஃ க்ஷ்வேடந்- ஶப்தஂ குர்வந் , முஹுஃ ஶய்யாஂ பாதேந யோ ஹந்தி , ததா சித்ராணி- அபராதாந் விமஶந்- கோஷயந்| கேசித்வ்யாசக்ஷதே,- சித்ராணி-நாஸிகாதீநி, விமஶந்- ஸஂஸ்பஶந், இதி|

Adhikarana முகே திலகாதி லக்ஷணவிஶேஷாதி (௧௨௦-௧௨௧) · Śloka ௧௨௧

| மத்யவே ஸஹஸாऽऽர்தஸ்ய திலகவ்யங்கவிப்லவஃ||௧௨௦|| முகே, தந்தநகே புஷ்பஂ, ஜடரே விவிதாஃ ஸிராஃ| |௧௨௧|

View original

| मृत्यवे सहसाऽऽर्तस्य तिलकव्यङ्गविप्लवः||१२०|| मुखे, दन्तनखे पुष्पं, जठरे विविधाः सिराः| |१२१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அர்தஸ்ய-ஆதுரஸ்ய, ஸஹஸா ஜாதோ முகே-வதநே, திலகவ்யங்கவிப்லவோ மத்யவே-மரணாய| ததா, தந்தாஶ்ச நகாஶ்ச தந்தநகஂ, தஸ்மிந் தந்தநகே, ஸஹஸா புஷ்பஂ ஜாதமாதுரஸ்ய மத்யவே| ததா, ஜடரே ஸஹஸா விவிதாஃ-நாநாவிதா வர்ணேந ஸஂஸ்தாநேந ச, ஸிரா ஜாதா ஆர்தஸ்ய மத்யவே-மரணஂ ஸூசயந்தீத்யர்தஃ|

Adhikarana உர்த்வஶ்வாஸாதி லக்ஷணவிஶேஷாதி (௧௨௧-௧௨௨) · Śloka ௧௨௨

| ஊர்த்வஶ்வாஸஂ கதோஷ்மாணஂ ஶூலோபஹதவங்க்ஷணம்||௧௨௧|| ஶர்ம சாநதிகச்சந்தஂ புத்திமாந் பரிவர்ஜயேத்| |௧௨௨|

View original

| ऊर्ध्वश्वासं गतोष्माणं शूलोपहतवङ्क्षणम्||१२१|| शर्म चानधिगच्छन्तं बुद्धिमान् परिवर्जयेत्| |१२२|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஊர்த்வஶ்வாஸாதிமந்தமாதுரஂ ஸுமதிவர்ஜயேத்-ந சிகித்ஸேத்|

Adhikarana விகாரவர்தநாதி லக்ஷணவிஶேஷாதி (௧௨௨-௧௨௩) · Śloka ௧௨௩

| விகாரா யஸ்ய வர்தந்தே ப்ரகதிஃ பரிஹீயதே||௧௨௨|| ஸஹஸா ஸஹஸா தஸ்ய மத்யுர்ஹரதி ஜீவிதம்| |௧௨௩|

View original

| विकारा यस्य वर्धन्ते प्रकृतिः परिहीयते||१२२|| सहसा सहसा तस्य मृत्युर्हरति जीवितम्| |१२३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

விகாராஃ-ஜ்வராதயஃ, யஸ்யாதுரஸ்யாகஸ்மாத்வர்தந்தே| ப்ரகதிஃ-ஸ்வபாவஃ, பரிஹீயதே| யதா, ஶூரஃ காதரஃ ஸ்யாத், தாதா வா தஷ்ணாவாந், இத்யாதி| அதவா, ப்ரகதிஃ-வாதாதிஃ, தேந வாதப்ரகதிஃ பித்தப்ரகதிர்பவேத், இத்யாதி| தஸ்ய ஸஹஸா-ஶீக்ரமேவ, ஜீவிதஂ மத்யுர்ஹரதி|

Adhikarana ஔஷதஸஂபாதநாஶக்யத்வஂ (௧௨௩-௧௨௪) · Śloka ௧௨௪

| யமுத்திஶ்யாதுரஂ வைத்யஃ ஸம்பாதயிதுமௌஷதம்||௧௨௩|| யதமாநோ ந ஶக்நோதி துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்| |௧௨௪|

View original

| यमुद्दिश्यातुरं वैद्यः सम्पादयितुमौषधम्||१२३|| यतमानो न शक्नोति दुर्लभं तस्य जीवितम्| |१२४|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யமாதுரமுத்திஶ்ய பிஷக்யதமாந ஔஷதஂ ஸம்பாதயிதுஂ ந ஶக்நோதி, தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்|

Adhikarana யோக்யௌஷதஸித்யபாவே அஶக்யத்வஂ (௧௨௪-௧௨௫) · Śloka ௧௨௫

| விஜ்ஞாதஂ பஹுஶஃ ஸித்தஂ விதிவச்சாவசாரிதம்||௧௨௪|| ந ஸித்யத்யௌஷதஂ யஸ்ய நாஸ்தி தஸ்ய சிகித்ஸிதம்| |௧௨௫|

View original

| विज्ञातं बहुशः सिद्धं विधिवच्चावचारितम्||१२४|| न सिध्यत्यौषधं यस्य नास्ति तस्य चिकित्सितम्| |१२५|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்யாதுரஸ்யௌஷதஂ விஜ்ஞாதஂ பஹுஶஃ ஸித்தஂ விதாநேந சோபயுக்தஂ ந ஸித்யதி, தஸ்ய சிகித்ஸிதஂ நாஸ்தி|

Adhikarana ஔஷதாதிவர்ணாதேர்விபர்யயே அஶக்யத்வஂ (௧௨௫-௧௨௬) · Śloka ௧௨௬

| பவேத்யஸ்யௌஷதேऽந்நே வா கல்ப்யமாநே விபர்யயஃ||௧௨௫|| அகஸ்மாத்வர்ணகந்தாதேஃ ஸ்வஸ்தோऽபி ந ஸ ஜீவதி| |௧௨௬|

View original

| भवेद्यस्यौषधेऽन्ने वा कल्प्यमाने विपर्ययः||१२५|| अकस्माद्वर्णगन्धादेः स्वस्थोऽपि न स जीवति| |१२६|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்யௌஷதே-கஷாயகதலேஹாதௌ, ததாऽந்நே-பக்தஸூபாதிகே, வா கல்ப்யமாநே விபர்யயஃ-அந்யதாஸம்பத்திர்வர்ணகந்தரூபாதேஃ, அகஸ்மாத்-நிமித்தஂ விநாऽபி பவேத், ஸ ஸ்வஸ்தோऽபி ந ஜீவதி|

Adhikarana நிவாதே ஸேந்தநஜ்யோத்யுபஶமநே அஶக்யத்வஂ ,அதிமாத்ரபாஜநபதநே அஶக்யத்வஂ (௧௨௬-௧௨௭) · Śloka ௧௨௭

| நிவாதே ஸேந்தநஂ யஸ்ய ஜ்யோதிஶ்சாப்யுபஶாம்யதி||௧௨௬|| ஆதுரஸ்ய கஹே யஸ்ய பித்யந்தே வா பதந்தி வா| அதிமாத்ரமமத்ராணி துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம்||௧௨௭||

View original

| निवाते सेन्धनं यस्य ज्योतिश्चाप्युपशाम्यति||१२६|| आतुरस्य गृहे यस्य भिद्यन्ते वा पतन्ति वा| अतिमात्रममत्राणि दुर्लभं तस्य जीवितम्||१२७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஸ்ய சாதுரஸ்ய கஹே நிவாத இந்தநஸஹிதஂ ஜ்யோதிஃ-அக்ந்யாதிரூபஂ ஶாம்யதி, தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்| யஸ்ய சாதுரஸ்ய கஹேऽமத்ராணி-பாஜநாநி, அதிமாத்ரஂ-அத்யந்தஂ பித்யந்தே, அதவா பதந்தி, தஸ்ய துர்லபஂ ஜீவிதம்|

Adhikarana ஸஹஸா ரோகமுக்தௌ அஶக்யத்வஂ (௧௨௮) · Śloka ௧௨௮

யஂ நரஂ ஸஹஸா ரோகோ துர்பலஂ பரிமுஞ்சதி| ஸஂஶயப்ராப்தமாத்ரேயோ ஜீவிதஂ தஸ்ய மந்யதே||௧௨௮||

View original

यं नरं सहसा रोगो दुर्बलं परिमुञ्चति| संशयप्राप्तमात्रेयो जीवितं तस्य मन्यते||१२८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யஂ நரஂ துர்பலஂ ஸஂஶயப்ராப்தஂ ஸந்தஂ ஸஹஸா-ஜடித்யேவ, ரோகோ முஞ்சதி தஸ்ய நரஸ்யாத்ரேயோ ஜீவிதஂ ஸஂஶயப்ராப்தஂ மந்யதே-ப்ரதிபத்யதே|

Adhikarana பஷ்டேऽபி மரணகதநநிஷேதஃ (௧௨௯) · Śloka ௧௨௯

கதயேந்ந ச பஷ்டோऽபி துஃஶ்ரவஂ மரணஂ பிஷக்| கதாஸோர்பந்துமித்ராணாஂ ந சேச்சேத்தஂ சிகித்ஸிதும்||௧௨௯||

View original

कथयेन्न च पृष्टोऽपि दुःश्रवं मरणं भिषक्| गतासोर्बन्धुमित्राणां न चेच्चेत्तं चिकित्सितुम्||१२९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கதாஸோர்பந்துமித்ராணி தேஷாம், ப்ரகதத்வாத்கதாஸுஸம்பந்தி மரணஂ துஃஶ்ரவஂ பஷ்டோऽபி வைத்யோ ந கதயேத், கிமுதாபஷ்டஃ ? ததா ஹி வைத்யோக்தாத்துஃஶ்ரவமரணஶப்தஶ்ரவணாத் ஸந்தாப உத்பத்யதே தத்ஸுஹதாம்| ஏவஂ ச பிஷஜஃ பரோபதாபகரணாத் பாபேந யோகஃ ஸ்யாத்| ந ச தஂ-கதாஸுஂ, சிகித்ஸிதுஂ வைத்ய இச்சேத்| ததாவிதாதுரசிகித்ஸநாத்தி வைத்யஸ்யாயஶஃஸஂயோகஃ ஸ்யாத்| கதாஸோரிதி பாவிநிபூதவதுபசாராத்பவிஷ்யதி க்தோ வைத்யஃ| யதா-"வஷ்டோ தேவஃ ஸம்பந்நாஃ ஶாலயஃ" இதி|

Adhikarana யமதூதாதிபிரௌஷதவீர்யநாஶஃ (௧௩௦) · Śloka ௧௩௦

சிகித்ஸாநைஷ்பல்யாச்ச தஂ நோபக்ரமேதிதி ப்ரதிபாதயந்நாஹ யமதூதபிஶாசாத்யையத்பராஸுருபாஸ்யதே| க்நத்பிரௌஷதவீர்யாணி தஸ்மாத்தஂ பரிவர்ஜயேத்||௧௩௦||

View original

चिकित्सानैष्फल्याच्च तं नोपक्रमेदिति प्रतिपादयन्नाह यमदूतपिशाचाद्यैयत्परासुरुपास्यते| घ्नद्भिरौषधवीर्याणि तस्मात्तं परिवर्जयेत्||१३०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யமதூதபிஶாசரக்ஷஃப்ரபதிபிஃ, யத்-யஸ்மாத், பராஸுஃ கதாஸுஃ, உபாஸ்யதே-ஸேவ்யதே| கிம்பூதைஃ ? ஔஷதாநாஂ-ரஸாயநாதீநாஂ, வீர்யாணி-ஶக்திஃ, க்நத்பிஃ-யதாயதஂ வ்யாதிப்ரஶமநஸாமர்த்யமந்யதா குர்வத்பிஃ| தஸ்மாத்தஂ பரிவர்ஜயேத்|

Adhikarana ரிஷ்டஜ்ஞாநாவஶ்யகதா (௧௩௧) · Śloka ௧௩௧

ஆயுர்வேதபலஂ கத்ஸ்நஂ யதாயுர்ஜ்ஞே ப்ரதிஷ்டிதம்| ரிஷ்டஜ்ஞாநாததஸ்தஸ்மாத்ஸர்வதைவ பவேத்பிஷக்||௧௩௧||

View original

आयुर्वेदफलं कृत्स्नं यदायुर्ज्ञे प्रतिष्ठितम्| रिष्टज्ञानादृतस्तस्मात्सर्वदैव भवेद्भिषक्||१३१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யத்-யஸ்மாத், ஆயுர்ஜ்ஞே-ஆயுர்வேதவிதி வைத்யே, ஆயுர்வேதபலஂ ஸகலஂ ப்ரதிஷ்டிதம்| தஸ்மாத்ரிஷ்டாஜ்ஞாநாததோ பிஷக்பவேத்| ஆயுர்வேதஸ்ய ஹ்யேதத்பலம்,-யதாயுஷஃ பரிஜ்ஞாநஂ பரிபாலநஂ ச| தச்சோபயஂ ரிஷ்டஜ்ஞாநாஜ்ஜாயதே, தஸ்மாதத்ராதரஃ கார்யஃ|

Adhikarana விஷமபரிஹாரிணாஂ மரணம் (௫) · Śloka

மரணஂ ப்ராணிநாஂ தஷ்டமாயுஃபுண்யோபக்ஷயாத்| தயோரப்யக்ஷயாத்தஷ்டஂ விஷமாபரிஹாரிணாம்||௧௩௨|| இதி ஶ்ரீ வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்பாக்பாடவிரசிதா- யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ த்விதீயே ஶாரீரஸ்தாநே விகதிவிஜ்ஞாநீயோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ||௫||

View original

मरणं प्राणिनां दृष्टमायुःपुण्योभक्षयात्| तयोरप्यक्षयाद्दृष्टं विषमापरिहारिणाम्||१३२|| इति श्री वैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्बाग्भाटविरचिता- यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां द्वितीये शारीरस्थाने विकृतिविज्ञानीयो नाम पञ्चमोऽध्यायः||५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஆயுஶ்ச புண்யஂ சோபயஂ ச, ப்ரகதத்வாதாயுஃபுண்யயோருபயோஸ்தேஷாமாயுஃபுண்யோபயாநாஂ க்ஷய ஆயுஃபுண்யோபயக்ஷயஃ, தஸ்மாதாயுஃபுண்யோபக்ஷயாத் மரணஂ ப்ராணிநாஂ-ஶரீரிணாஂ, தஷ்டஂ-உபலப்தஂ, முநீந்த்ரைஃ| தத்ர ஸர்வோபகரணஸம்பந்நாமபி ஸம்யக்வாஹ்யமாநரதவதுபபோகவஶேந யதோசிதப்ரமாணாயுஃக்ஷயாத்யந்மரணஂ ஜாயதே, ததாயுஃகக்ஷயாதிதி போத்யம்| ஜ்யோதிஃஶாஸ்த்ரவித்பிர்ஜாதகபரிகல்பிதநியதாயுஷாமந்யேஷாஂ ச யதாஹாராத்யபாவேந மரணஂ, தத்புண்யக்ஷயாத்போத்யம்| யத்ராயுஃக்ஷயோ யதாவல்லக்ஷிதோ தஶ்யதே, ததைவ ச புண்யக்ஷயஃ, ததுபயக்ஷயாந்மரணஂ போத்யம்| ந சைததேவ ஹேதுத்ரயமாயுஃபுண்யோபயக்ஷயலக்ஷணஂ ஶரீரிணாஂ மரணே காரணம்| கிந்தர்ஹி ? அந்யதபி வித்யத இத்யாஹ-தயோரித்யாதி| நநு, ஆயுஃபுண்யோபயக்ஷயாத்மகஂ லக்ஷணத்ரிதயஂ ப்ரகதம்| ததஶ்ச தேஷாமிதி நிர்தேஶஃ ப்ராப்தஃ| நைததேவம்| இஹ ஹ்யாயுஃபுண்யயோரேவ பராமர்ஶஃ ஸர்வநாம்நாயுக்தோ ந து ததீயஸ்ய ஹேதோஃ, ததாத்மகத்வாதுபயஸ்ய| அதஃ 'தயோரப்யக்ஷயாத்' இதி யுக்தோ த்வயோர்நிதேஶஃ| தயோஃ-ஆயுஃபுண்யயோஃ, அஹாநிதோऽபி மரணஂ தஷ்டம்| யஸ்மாத்தீர்காயுஷோபேதாநாஂ ததா புண்யவத்த்வலக்ஷணஂ யத்ஸர்வோபகரணத்வஂ தத்ஸம்பந்நாநாமஸேவ்யோத்பூதம்| விஷமஂசண்டமாதங்குதுரங்ககோமஹிஷதுர்கந்தவேகஶ்வப்ரப்ரபாதகேஸரீஸரீஸபாதிஸேவநஂ, ந தத்பரிஹரந்த்யேவஂ ஶீலஂ யேஷாஂ தே விஷமாபரிஹாரிணஃ, தேஷாஂ யந்மரணஂ தத்விஷமாபரிஹரணாத்பவதி| யத்யப்யாயுஃக்ஷயாதேவ ஸர்வஂ மரணம், ததாऽபி புண்யக்ஷயவிஷமாபரிஹரணாப்யாமாயுஃக்ஷயஸ்யைவ காரணபூதத்வாதேவமுக்தம்| ததேவஂ வித்யமாநாயுஷ்ட்வே ததா ஸர்வோபகரணஸம்பந்நத்வே விஷமமபரிஹரதாஂ யந்மரணஂ தத்விஷமாபரிஹாரிணாஂ போத்யம்| பாஹ்யவாஹகதோஷாதிகாரணரதவிநாஶஸதஶமிதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீ- காயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ த்விதீயே ஶாரீரஸ்தாநே விகதிவிஜ்ஞாநீயோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௫||

Adhikarana அதாங்கவிபாகோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ---ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka

அதாதோऽங்கவிபாகஂ ஶாரீரஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

View original

अथातोऽङ्गविभागं शारीरं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸம்ப்ரஸூதே கர்பேऽங்காஸ்திஸிராமர்மபரிஜ்ஞாநார்தமத்யாயாரம்பஃ| தத்ராஶ்ரயத்வாதங்கவிபாகஃ ப்ரதமமுச்யதே காரணோபசாராதத்யாயஸ்ய நாம|| ௧||

Adhikarana அங்க-ப்ரத்யங்காநி (௨) · Śloka

ஸகலமபி ஶரீரமங்கமித்யுச்யதே| தத்ர புநஃ ஷடங்கம்| ஶிரேऽந்தராதிர்த்வௌ பாஹூ ஸக்திநீ ச| நேத்ரநாபிபாணிபாதா- தீநி த்வஸ்ய ப்ரத்யங்காநி||௨||

View original

सकलमपि शरीरमङ्गमित्युच्यते| तत्र पुनः षडङ्गम्| शिरेऽन्तराधिर्द्वौ बाहू सक्थिनी च| नेत्रनाभिपाणिपादा- दीनि त्वस्य प्रत्यङ्गानि||२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அங்கஂ ஶரீரம்| தஸ்ய ஷட் ஶிரஃப்ரபதீந்யங்காந்யவயவாஃ| அந்தராதிஃ ஆஜத்ரோராகடேஃ| ப்ரத்யங்கமவயவஸ்யாப்யவயவஃ| நேத்ரகர்ணாதீநி ஶிரஸஃ| நாபிஹதயாதீந்யந்தராதேஃ| ப்ராணிஸ்கந்தாதீநி பாஹ்வோஃ| பாதஜங்காதீநி ஸக்த்நோஃ|| ௨||

Adhikarana மஹாபூதேப்யோऽங்கநிர்வத்திஃ (௩) · Śloka

மஹாகுணமயேப்யஶ்ச கபவநதேஜோஜலபூம்யாக்யேப்யோ மஹாபூதேப்யஶ்சேதநாதிஷ்டிதேப்யோऽபிநிர்வத்திரங்கஸ்ய||௩||

View original

महागुणमयेभ्यश्च ख़पवनतेजोजलभूम्याख़्येभ्यो महाभूतेभ्यश्चेतनाधिष्ठितेभ्योऽभिनिर्वृत्तिरङ्गस्य||३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தஸ்ய சாங்கஸ்ய காதிப்யோ மஹாபூதேப்யோऽபிநிர்வத்திஃ| கிம்பூதேப்யஶ்சேதநேநாத்மநாऽதிஷ்டிதேப்யஃ| தாநி ச கிம்பூதாநி? மஹாகுணமயாநி| ஸத்த்வாதய ஏவ பூதபாவேந பரிணதா ஆத்மாதிஷ்டிதாஶ்ச|| ௩|| தஸ்ய சாங்கஸ்ய காதிப்யோ மஹாபூதேப்யோऽபிநிர்வத்திஃ| கிம்பூதேப்யஶ்சேதநேநாத்மநாऽதிஷ்டிதேப்யஃ| தாநி ச கிம்பூதாநி? மஹாகுணமயாநி| ஸத்த்வாதய ஏவ பூதபாவேந பரிணதா ஆத்மாதிஷ்டிதாஶ்ச|| ௩||

Adhikarana ப்ராணிநாஂ ஸாருப்யாஸாரூப்ய- த்வஸ்ய காரணம் (௪) · Śloka

பூதாநாமேவ ச தஷ்டாதஷ்டவிவிதகர்மவஶாதநேகரூபாத் ஸந்நிவேஶஷதாகதிப்ரமாணஸ்நேஹதீப்திஸ்வராதீநாஂ ஸாருப்யமஸாரூப்யஂ வா ஸூக்ஷ்மஸ்தூலதாரதம்யபேதபிந்நமதிபஹுப்ரகாரஂ நிஷ்பத்யதே||௪||

View original

भूतानामेव च दृष्टादृष्टविविधकर्मवशादनेकरूपात् सन्निवेशषदाकृतिप्रमाणस्नेहदीप्तिस्वरादीनां सारुप्यमसारूप्यं वा सूक्ष्मस्थूलतारतम्यभेदभिन्नमतिबहुप्रकारं निष्पद्यते||४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ர ஶரீரே ததா தேஷாமேவ மஹாபூதாநாஂ ஸந்நிவேஶவிஶேஷாத் ப்ரகதிப்ரமாணாதீநாஂ ஸாத்ருஶ்யமஸாதஶ்யஂ ச பஹுப்ரகாரஂ நிஷ்பத்யதே| கிம்பூதாத் ஸந்நிவேஶவிஶேஷாத் ? தஷ்டாதஷ்டநாநாவிதகர்மவஶேநாநேகரூபாத்| தஷ்டஂ கர்ம மாதபிதப்யாஂ ஸ்நேஹகதமாஹாராதி| அதஷ்டமந்யஜந்மகதம்| ஶரீராணாஂ கிம்பூதஂ ஸாரூப்யமஸாரூப்யஞ்சாஹ-ஸூக்ஷ்மாதிதாரதம்யபேதபிந்நமத ஏவ ச பஹுப்ரகாரம்|| ௪||

Adhikarana ஆகாஶலக்ஷணம் (௫) · Śloka

தத்ர ஸத்த்பஹுலமாகஶம்||௫||

View original

तत्र सत्त्बहुलमाकशम्||५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ரேத்யாதிநா ப்ரத்யேகமபி மஹாபூதஸ்ய த்ரிகுணத்வே விஶேஷகதநம்|

Adhikarana வாயோர்லக்ஷணம் (௧) · Śloka

ரஜோபஹுலோ வாயுஃ|௧|

View original

रजोबहुलो वायुः|१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அக்நிலக்ஷணம்

Adhikarana ஜலலக்ஷணம் (௧) · Śloka

ஸத்த்வதமோபஹுலமம்பு|௧|

View original

सत्त्वतमोबहुलमम्बु|१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பதிவ்யா லக்ஷணம்

Adhikarana பதிவ்யா லக்ஷணம் (௧) · Śloka

தமோபஹுலா பூஃ||௧||

View original

तमोबहुला भूः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஆகாஶாதீநாஂ லிங்காநி (௬) · Śloka

தேஷாமப்ரதிகாதஶ்சலத்வமௌஷ்ண்யஂ த்ரவதா காடிந்யமிதி க்ரமா- ல்லிங்காநி||௬||

View original

तेषामप्रतिग़ातश्चलत्वमौष्ण्यं द्रवता काठिन्यमिति क्रमा- ल्लिङ्गानि||६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ மஹாபூதாநாஂ பஞ்சாநாஂ ஸத்பாவே அப்ரதிகாதாதிக்ரமேண லிங்கம்|

Adhikarana ஆகாஶாதீநாஂ விஶேஷாதிஷ்டாநம் (௭) · Śloka

விஶேஷதஶ்ச ஶ்ரோத்ராதிஷ்விந்த்ரியேஷ்வவஸ்தாநம்||௭||

View original

विशेषतश्च श्रोत्रादिष्विन्द्रियेष्ववस्थानम्||७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ ச மஹாபூதாநாஂ ஶப்தாதிபிர்குணைஃ க்ரமேணைவ ஏகைகப்ரவத்தைரந்வயஃ| தேந ஶப்தகுணமாகாஶம்| ஶப்தஸ்பர்ஶகுணஃ பவநஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶருபகுணஂ தேஜஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகுணஂ ஜலம்| ஶப்தாதிபஞ்சகுணா பதிவீ|| ௭||

Adhikarana ஆகாஶாதீநாஂ குணாஃ (௮) · Śloka

ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகந்தைரேகைகப்ரவத்தைரந்வயஃ||௮||

View original

शब्दस्पर्शरूपरसगन्धैरेकैकप्रवृद्धैरन्वयः||८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ ச மஹாபூதாநாஂ ஶப்தாதிபிர்குணைஃ க்ரமேணைவ ஏகைகப்ரவத்தைரந்வயஃ| தேந ஶப்தகுணமாகாஶம்| ஶப்தஸ்பர்ஶகுணஃ பவநஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶரூபகுணஂ தேஜஃ| ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகுணஂ ஜலம்| ஶப்தாதிபஞ்சகுணா பதிவீ|| ௮|

Adhikarana ஆகாஶஜா பாவாஃ (௯) · Śloka

தத்ராऽऽகாஶஜாநி ஶ்ரோத்ரஂ ஶப்தஃ ஸர்வஸ்த்ரோதாஂஸி விவிக்ததா||௯||

View original

तत्राऽऽकाशजानि श्रोत्रं शब्दः सर्वस्त्रोतांसि विविक्तता||९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ர ஶரீர ஆகாஶஜாநி ஶ்ரோத்ராதீநி| ஶ்ரோத்ரமிந்த்ரியம்| ததா ஶப்தஃ| ஆகாஶபாவாச்சப்தபாவஃ| விவிக்ததா ஶாரீராணாஂ பாவாநாஂ விபாகஃ|| ௯||

Adhikarana வாயவீயா பாவாஃ (௧௦) · Śloka ௧௦

வாயவீயாநி ஸ்பர்ஶநஂ ஸ்பர்ஶஃ ப்ரஶ்வாஸோச்ச்வாஸாதிபரிஸ்பந்தநாநி லாகவஂ ச||௧௦||

View original

वायवीयानि स्पर्शनं स्पर्शः प्रश्वासोच्छ्वासादिपरिस्पन्दनानि लाग़वं च||१०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாயவீயாநி ஸ்பர்ஶநாதீநி| ஸ்பர்ஶநமிந்த்ரியம்| ஸ்பர்ஶோऽந்யஸ்பர்ஶநவிஷயஃ| ஏவஂ ரூபாதீநாமபி வாச்யம்|| ௧௦||

Adhikarana ஆக்நேயா பாவாஃ (௧௧) · Śloka ௧௧

ஆக்நேயாநி தர்ஶநஂ ரூபஂ பித்தமூஷ்மா பக்திஃ ஸந்தாபோ மேதா வர்ணோ பாஸ்தேஜஃ ஶௌர்ய்யஞ்ச||௧௧||

View original

आग्नेयानि दर्शनं रूपं पित्तमूष्मा पक्तिः सन्तापो मेधा वर्णो भास्तेजः शौर्य्यञ्च||११||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஆக்நேயாநி தர்ஶநாதீநி| தர்ஶநஂ சக்ஷுரிந்த்ரியம்| பித்தஂ தோஷஃ| உஷ்மா அக்நிஃ| பக்திஸ்தத்க்ரியா| பா காந்திஃ| தேஜஃ ப்ரஸித்தம்|

Adhikarana ஆம்பஸா பாவாஃ (௧௨) · Śloka ௧௨

ஆம்பஸாநி ரஸநஂ ரஸஃ ஸ்வேதக்லேதவஸாऽஸகஶுக்ரமூத்ராதித்ரவஸமூஹஃ ஶைத்யஂ ஸ்நேஹஶ்ச||௧௨||

View original

आम्भसानि रसनं रसः स्वेदक्लेदवसाऽसृकशुक्रमूत्रादिद्रवसमूहः शैत्यं स्नेहश्च||१२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஆம்பஸாநி தேஹே ரஸநாதயஃ| ஏகோ ரஸஶப்தோ ரஸவிஷயத்வஜ்ஞாபநார்தஃ| த்விதீயோ தாதுவிஶேஷக்ரஹணார்தஃ|| ௧௨||

Adhikarana பார்தீவா பாவாஃ (௧௩) · Śloka ௧௩

பார்தீவாநி க்ராணஂ கந்தஃ கேஶநகாஸ்த்யாதிமூர்தஸமூஹோ தைர்ய்யஸ்தைர்ய்யஞ்ச||௧௩||

View original

पार्थीवानि ग़्राणं गन्धः केशनख़ास्थ्यादिमूर्तसमूहो धैर्य्यस्थैर्य्यञ्च||१३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பார்திவாநி க்ராணாதீநி| இதி தேஹே பஞ்சமஹாபூதகார்யே சேதநஶ்சாப்யாயாத்யவஹிதமநஸாபி பரீக்ஷ்யமாணோ ந கிஞ்சில்லப்யதே|| ௧௩||

Adhikarana மாதஜாஃ பாவாஃ (௧௪) · Śloka ௧௪

தேஶு மாதஜாநி மதூநி த்வக்ரக்தமாஂஸமேதோமஜ்ஜநாபிஹதயாமாஶயகர்பாஶயயகத்ப்லீஹாக்லோமாந்த்ரகுதாதீநி||௧௪||

View original

तेशु मातृजानि मृदूनि त्वग्रक्तमांसमेदोमज्जनाभिहृदयामाशयगर्भाशययकृत्प्लीहाक्लोमान्त्रगुदादीनि||१४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

மாதஜாநீதி தேஷு ச மஹாபூதகார்யேஷு மத்யே கிஞ்சித்கர்பஸ்ய மாதஜம்| கிஞ்சித் பிதஜம்| கிஞ்சிச்சேதநஜம்| சேதந ஆத்மா| ததஃ ஸஂக்ராந்தமித்யர்தஃ| த்வகாதீந்யந்யாநி மதூநி கர்பஸ்ய மாதஜாநி வித்யாத்| கர்பாஶயஃ ஸ்த்ரீகர்பஸ்யைவ|| ௧௪||

Adhikarana பிதஜாஃ பாவாஃ (௧௫) · Śloka ௧௫

பிதஜாநி ஸ்திராணி கேஶநகாஸ்திஶுக்ரஸிராஸ்நாய்வாதீநி||௧௫||

View original

पितृजानि स्थिराणि केशनख़ास्थिशुक्रसिरास्नाय्वादीनि||१५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கேஶாதீந்யந்யாநி ச ஸ்திராணி பிதஜாநி|| ௧௫||

Adhikarana ஆத்மஜாஃ பாவாஃ (௧௬) · Śloka ௧௬

ஆத்மஜாநி நாநாயோநிஷூத்பித்திர்மநஶ்சேதநேந்த்ரியாணி ப்ராணாபாநௌ தாரணமாகதிஸ்வரவர்ணவிஶேஷாஃ காமக்ரோதலோபபயஹர்ஷதர்மஶீலதாஸ்மதிபுத்தீச்சாத்வேஷப்ரயத்நாஹங்காரஸுகதுஃகாயுராத்மஜ்ஞாநாநி ச||௧௬||

View original

आत्मजानि नानायोनिषूत्पित्तिर्मनश्चेतनेन्द्रियाणि प्राणापानौ धारणमाकृतिस्वरवर्णविशेषाः कामक्रोधलोभभयहर्षधर्मशीलतास्मृतिबुद्धीच्छाद्वेषप्रयत्नाहङ्कारसुख़दुःख़ायुरात्मज्ञानानि च||१६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஆத்மஜாநி புநர்நாநாவிதயோந்யுத்பத்யாதீநி| ஆத்மநா ஹ்யவதாதாநவதாதகர்மகாரணபூதேந யோநிஷு மகஸரீஸபாதிஷூத்பத்யதே; அதஃ ஸஂஸ்காரேண நிஃஶ்ரேயஸாய| ததா மநஃ ஆத்மஜம்| தத்தி ந குதஶ்சிதாகச்சத்யாத்மநா நித்யஸம்பந்தித்வாத்| இந்த்ரியாணி த்வாத்மகதாந்யேவ| சேதநேந்த்ரியாணி பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாணி ஶ்ரோத்ராதீநி| ப்ராணாபாநௌ சாத்மஜௌ| தாப்யாமேவ ஹ்யாத்மகாரணாப்யாஂ ஜீவ்யதே| ஸாதாரணமவயவாநாஂ தாரணமுத்ஸாஹேந தேஹாவஷ்டம்பஃ| ஆகத்யாதீநாஂ நாநாவிதா விஶேஷாஃ ஆகதிஃ ஸஂஸ்தாநம்| தஸ்யாஂ ஹி பூதாநி ஸமவாயிகாரணம்| ஆத்மா த்வஸமவாயிகாரணம்| காமாதயஃ ஸர்வ ஏவ விஜ்ஞாநதர்மா ஆத்மபவாஃ| ததா ஸுகாதயோऽப்யாத்மநஃ கர்மபலத்வாத்|| ௧௬||

Adhikarana ஸாத்ம்யஜா பாவாஃ (௧௭) · Śloka ௧௭

ஸாத்ம்யஜாந்யாயுராரோக்யமநாலாஸ்யலோலுபத்வமிந்த்ரியப்ரஸாதஸ்வரவர்ணௌஜஃ ஸம்பத்ப்ரஶஸ்ததா ப்ரஹர்ஷபூயஸ்த்வஂ மேதாபலஂ ச||௧௭||

View original

सात्म्यजान्यायुरारोग्यमनालास्यलोलुपत्वमिन्द्रियप्रसादस्वरवर्णौजः सम्पत्प्रशस्तता प्रहर्षभूयस्त्वं मेधाबलं च||१७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸாத்ம்யஜாநி யாநி தேஹிநோ கர்பாத் ப்ரபதி ஸாத்ம்யஸேவிந ஏவ பவந்தி| ஸ்வராதீநாஂ ஸம்பத்பரிபூர்ணத்வம்| ப்ரஶஸ்ததா ப்ரஶஸ்யத்வம்|| ௧௭||

Adhikarana ரஸஜா பாவாஃ (௧௮) · Śloka ௧௮

ரஸஜாநி கத்ஸ்நஸ்ய தேஹஸ்ய ஸம்பவோ வத்திர்வத்திஸ்தப்திரலௌல்யஂ புஷ்டிருத்ஸாஹஶ்ச||௧௮||

View original

रसजानि कृत्स्नस्य देहस्य सम्भवो वृत्तिर्वृद्धिस्तृप्तिरलौल्यं पुष्टिरुत्साहश्च||१८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ரஸஜாநி யாநி ரஸேப்யஃ பரிணதேப்யஃ ஸம்பத்யந்தே| தேஹஸ்ய ஸம்பவோ மாதஜடரே| வத்திர்வத்திஸ்தத்ரைவ| ஜாதஸ்ய ச|| ௧௮||

Adhikarana ஶுத்தஸத்த்வஜா பாவாஃ (௧௯) · Śloka ௧௯

ஶுத்தஸத்த்வஜாநி ஶௌசமாஸ்திகத்வஂ, கதஜ்ஞதா, தாக்ஷிண்யஂ, வ்யவஸாயஃ, ஶௌர்ய்யஂ, காம்பிர்யஂ புத்திர்மேதா, ஸ்மதிஃ ஶுக்லவர்த்மருசிர்பக்திரபிஷங்காபாவஸ்தமோகுணோ விபர்யயஶ்ச||௧௯||

View original

शुद्धसत्त्वजानि शौचमास्तिकत्वं, कृतज्ञता, दाक्षिण्यं, व्यवसायः, शौर्य्यं, गाम्भिर्यं बुद्धिर्मेधा, स्मृतिः शुक्लवर्त्मरुचिर्भक्तिरभिषङ्गाभावस्तमोगुणो विपर्ययश्च||१९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஶுத்தஸத்த்வஜாநி யாநி ச வஸ்தூநி ரஜஸ்தமோப்யாமநபஹதேந ஶுத்தேந ஸத்த்வேந பவந்தி| அஸ்தி பரலோக இதி விஜ்ஞாநஂ யஸ்யாऽஸாவாஸ்திகஸ்தஸ்ய பாவஃ ஆஸ்திகத்வம்| புத்திர்க்ரஹணஶக்திஃ| மேதா ப்ரஜ்ஞா| பக்திர்தேவதாதி விஷயே| அபிஷங்கஃ ஸம்பரித்யாகாஶக்ததா தஸ்யாऽபாவஃ க்ரோதாத்யநபிபவ இதி யாவத்| தமோகுணாநாஂ வக்ஷ்யமாணாநாமஜ்ஞாநவிஷாதாதீநாஂ வைபரீத்யமிதி ஸத்த்வஜாநி|| ௧௯||

Adhikarana ராஜஸா பாவாஃ (௨௦) · Śloka ௨௦

ராஜஸாநி துருபசாரதாऽநார்யஂ ஶௌர்ய்யஂ மாத்ஸர்யமமித- பாஷித்வமஹங்காரோ லோலுபத்வஂ தம்போ மாநஃ க்ரோதோ ஹர்ஷஃ காமஶ்ச||௨௦||

View original

राजसानि दुरुपचारताऽनार्यं शौर्य्यं मात्सर्यममित- भाषित्वमहङ्कारो लोलुपत्वं दम्भो मानः क्रोधो हर्षः कामश्च||२०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ராஜஸாநி தாமஸாநி ச ரஜஸ்தமோப்யாமுபஹதேந ஸத்த்வேநைவ பவந்தி| துருபசாரஃ யஸ்ய பரிசாரகாதிபிர்துஃகேந சித்தஂ க்ரஹீதுஂ பார்ய்யதே தஸ்ய பாவஃ| அநார்யஂ ஶௌர்யஂ விஷயகாலாதிநா அநுசிதம்| உசிதஂ ஶௌர்ய்யஂ ஸாத்த்விகத்வமேவ| லோலுபோ விஷயகௌதுகீ தஸ்ய பாவஃ|

Adhikarana தாமஸா பாவாஃ (௨௧) · Śloka ௨௧

தாமஸாந்யஜ்ஞாநஂ விஷாதஃ ப்ரமாதோ நித்ராऽऽலஸ்யஂ க்ஷுத்தஷ்ணா ஶோகோ மாத்ஸர்யஂ விப்ரதிபத்திஃ பராதிஸந்தாநஂ ஸத்த்வகுண வைபரீத்யஂ ச||௨௧||

View original

तामसान्यज्ञानं विषादः प्रमादो निद्राऽऽलस्यं क्षुत्तृष्णा शोको मात्सर्यं विप्रतिपत्तिः परातिसन्धानं सत्त्वगुण वैपरीत्यं च||२१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அஜ்ஞாநாதீநி தாமஸாநி| அஜ்ஞாநஂ மித்யாஜ்ஞாநம்| விப்ரதிபத்திர்விரோதோऽந்யேந| பராதிஸந்தாநஂ பரபக்ஷப்ரதிபந்தஃ| ஸத்த்வஜாநாஂ ஶௌசாஸ்திகத்வாதீநாஂ வைபரீத்யம்|| ௨௧||

Adhikarana மநஸஃ உபப்லவௌ தேஹஸ்ய பூதாத்மகதாபிஸந்திஶ்ச (௨௨) · Śloka ௨௨

தத்ர ஸத்த்வஂ மநஸ்தஸ்யோபப்லவோ ரஜஸ்தமஶ்ச இத்யேவம்பூதாத்மகஂ தேஹமாஹுஃ||௨௨||

View original

तत्र सत्त्वं मनस्तस्योपप्लवो रजस्तमश्च इत्येवम्भूतात्मकं देहमाहुः||२२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸத்த்வஂ கிமுச்யத இத்யாஹ-தத்ரேத்யாதி| ஸத்த்வஂ மநஃ இதி பர்ய்யாயௌ| தஸ்ய ஸத்த்வஸ்ய ரஜஸ்தமஶ்சோபப்லவௌ| இத்யநேந ப்ரகாரேண பதிவ்யாதிவிகாரஸமுதாயாத்மகஂ தேஹமாஹுராசார்ய்யாஃ| தேநைதத் ஸ்திதமஸ்மிந் தர்ஶநே-ஆத்மா நித்யஃ அவிகாரஃ ந ஜாயதே ந ச விநஶ்யதி| ஸத்த்வாதிஸஂயோகாத்து ஜாதாதிவ்யபதேஶஂ லபதே| ஸஂயோகஶ்ச தஸ்யாவித்யாஸ்வபாவகதஃ| அவித்யாக்ஷயாத்யவலீநே ஸஂயோகே ஶுத்தஃ ஸந் முக்த இத்யுச்யதே| ஏகேந ஹ்யந்வயிநா கர்த்ரா விநா பாலத்வாதீநாஂ ஸ்மத்யாதிநா பலாபிஸந்தாநேந கார்ய்யாऽப்ரவத்தேர்தேஹாதிகார்ய்யஸ்ய ச ஸம்பவஃ| ஸ ச ஸ்வதந்த்ரோऽப்யாத்மநைவ தத்கர்ம கரோதி| யஸ்ய பந்தோ வா மோக்ஷோ வா பலமஶ்நுதே, தஸ்ய ச ஸ்வகர்மண ஏவ கரணாத் காரணாத் ஸஂயோகஸ்தத்விநாஶௌ பந்தமோக்ஷௌ| ந ஹ்யாத்மநா கர்த்ரா விநா ஶரீரஸ்ய ஸம்பவஃ| ததா ச பகவாந் சரகஃ:- மத்தண்டசக்ரைஶ்ச கதஂ கும்பகாராததே கடம்| கதஂ மத்தணகாஷ்டைஶ்ச கஹகாராத்விநா கஹம்| யோ வதேத்ஸ வதேத்தேஹஂ ஸம்பூயகரணைஃ கதம்| இதி| தஸ்மாதாத்மா சேதநஃ காரணஂ நித்யஃ| அசேதநாநி து மஹாபூதாநி அநித்யாநி ப்ரதிக்ஷணப்ரத்வஂஸீநி| தேஷாஂ ஹி நித்யத்வே பாவாநாஂ வத்த்யாத்யஸம்பவஃ| ந ஹி ததேகஂ வஸ்து ததா சாந்யதா ச பவிதுமர்ஹதி| தஶ்யதே ச| தஸ்மாதநித்யாநி பூதாநி| தததிஷ்டிதாநி புருஷாக்யாஂ லபந்தே| ஏவமாத்மநோऽநாதிஃ ஸஂயோகஃ புருஷஸஂயோகிபிரந்யோந்யஸாபேக்ஷைர்பவதி| தஸ்மாத் ஸ்திதமேவம்பூதாத்மகஂ தேஹமாஹுரிதி|

Adhikarana தேஹஸ்ய ப்ரவிபாகஃ (௨௩) · Śloka ௨௩

தஸ்ய புநஃ ப்ரவிபாகஃ-த்வசஃ கலா தோஷா தாதவோ மலா புத்தீந்த்ரியாணி தததிஷ்டிதாநி கர்மேந்த்ரியாண்யதீந்த்ரியமாஶயாஃ ப்ராணாயதநாநி கண்டராஜாலாநி கூர்சாரஜ்ஜ்வஸ்ஸீவந்யோऽஸ்திஸங்காதாஃ ஸீமந்தா அஸ்தீந்யஸ்திஸந்தயஃ ஸ்நாயூநி பேஶ்யஃ ஸிரா தமந்யஃ ஸ்ரோதாஂஸ்யூஷ்மாணோ மர்மணி கேஶஶ்மஶ்ருலோமாநி ப்ரகதிவிகதிபேதாஶ்ச||௨௩||

View original

तस्य पुनः प्रविभागः-त्वचः कला दोषा धातवो मला बुद्धीन्द्रियाणि तदधिष्ठितानि कर्मेन्द्रियाण्यतीन्द्रियमाशयाः प्राणायतनानि कण्डराजालानि कूर्चारज्ज्वस्सीवन्योऽस्थिसङ्घाताः सीमन्ता अस्थीन्यस्थिसन्धयः स्नायूनि पेश्यः सिरा धमन्यः स्रोतांस्यूष्माणो मर्मणि केशश्मश्रुलोमानि प्रकृतिविकृतिभेदाश्च||२३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ ச தேஹஸ்த்வகாதிபிரபோத்தாரேண ப்ரவிபஜ்யதே| ஸுபோதம்|| ௨௩||

Adhikarana த்வசோலக்ஷணஂ ஸங்க்யா ச (௨௪) · Śloka ௨௪

தத்ராऽஸஜஃ பச்யமாநஸ்ய க்ஷீரஸ்யேவ ஸந்தாநிகாஃ ஷட் த்வசோ பவந்தி||௨௪||

View original

तत्राऽसृजः पच्यमानस्य क्षीरस्येव सन्तानिकाः षट् त्वचो भवन्ति||२४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ர தேஹே ஷட் த்வசோ ரக்தாத் ஸ்வோஷ்மணா பச்யமாநாத்க்ஷீரஜாலிகாவத் பவந்தி| தாஸ்து கதலீதலவதந்தரே க்ரமேண வர்தந்தே| தாஸாஂ த்வசாஂ ப்ரஸாதாத்ரக்தஸ்ய ப்ரஸாதஃ| த்வசோ ஹி ரக்தஸ்ய ப்ரஸந்நதாஂ ஜநயந்தி| கநீபாவஸ்யால்பீபாவாபாதநாச்ச|| ௨௪||

Adhikarana த்வக்ப்ரஸாதபலம் (௨௫) · Śloka ௨௫

த்வக்ப்ரஸாதாத்ரக்தஸ்ய ப்ரஸாதஃ| உதகதரா த்வக் தாஸாமுதகதரா சாத்யா||௨௫||

View original

त्वक्प्रसादाद्रक्तस्य प्रसादः| उदकधरा त्वक् तासामुदकधरा चाद्या||२५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாஸாஂ ப்ரதமா தேஹ உதகஂ விபர்தி யேந பஹிரார்த்ரத்வாபாவஃ|| ௨௫||

Adhikarana அஸக்தரா த்வக் (௨௬) · Śloka ௨௬

த்விதீயாऽஸக்தரா||௨௬||

View original

द्वितीयाऽसृग्धरा||२६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

த்விதீயயா ருத்தந்த்வஸ்ரம்| தேந ரக்தஂ ந பஹிஃ ஸ்யந்ததே| ஸாऽஸக்தரா நாம இத்யாதி ஸுபோதம்|| ௨௬||

Adhikarana ஸித்மகிலாஸாதிஷ்டாநா த்வக் (௨௭) · Śloka ௨௭

ததீயா ஸித்மகிலாஸாதிஷ்டாநா||௨௭||

View original

तृतीया सिध्मकिलासाधिष्ठाना||२७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யதாஶ்ரித்ய யஸ்ய பாவஸ்தஸ்ய தததிஷ்டாநம்| ஸித்ம குஷ்டவிஶேஷஃ| கிலாஸஂ ஶ்வித்ரம்|| ௨௭||

Adhikarana ஸர்வகுஷ்டாதிஷ்டாநா த்வக் (௨௮) · Śloka ௨௮

பஞ்சமீ புநரலஜீவித்ரத்யதிஷ்டாநா| ப்ராணதரா த்வக் ஷஷ்டீ து ப்ராணதர| யஸ்யாஂ சிந்நாயாஂ தாம்யத்யந்தமிவ ச தமஃ ப்ரவிஶதி யாஂ சாதிஷ்டாயாரூஂஷி ஜாயந்தே| பர்வஸு கஷ்ணரக்தாநி ஸ்தூலமூலாநி துஶ்சிகித்ஸ்யதமாநி||௨௮||

View original

पञ्चमी पुनरलजीविद्रध्यधिष्ठाना| प्राणधरा त्वक् षष्ठी तु प्राणधर| यस्यां छिन्नायां ताम्यत्यन्धमिव च तमः प्रविशति यां चाधिष्ठायारूंषि जायन्ते| पर्वसु कृष्णरक्तानि स्थूलमूलानि दुश्चिकित्स्यतमानि||२८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஷஷ்டீ ஸர்வஸாமந்தர்மாஂஸலக்நா| ஸா ப்ராணாநந்தரவருத்த்யாऽவதத்யாவதிஷ்டதி| தததிஷ்டாநாநி ஹி விஶேஷேண கஷ்ணரக்தாந்யரூஂஷி|

Adhikarana மதாந்தரேண த்வசாஂ ஸப்தவிதத்வம் (௨௯) · Śloka ௨௯

அந்யே ஸப்த த்வசோ வதந்தி| பாஸிநீ த்வக் தத்ர ப்ரதமா பாஸிநீ நாம யா வர்ணாநாமவபாஸிநீ காதீநாஂ ச பஞ்சாநாஂ சாயாநாஂ ஸா வ்ரீஹேரஷ்டாதஶபாகப்ரமாணா||௨௯||

View original

अन्ये सप्त त्वचो वदन्ति| भासिनी त्वक् तत्र प्रथमा भासिनी नाम या वर्णानामवभासिनी ख़ादीनां च पञ्चानां छायानां सा व्रीहेरष्टादशभागप्रमाणा||२९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்யே த்வாசார்ய்யா பாஸிந்யாதிபேதேந ஸப்தஸஂஜ்ஞாஸ்த்வசோ வதந்தி| ஸுபோதம்| பஞ்ச சாயா வக்ஷ்யமாணாஃ|| ௨௯||

Adhikarana லோஹிநீ த்வக் (௧) · Śloka

த்விதீயா லோஹிநீ நாம ஷோடஶபாகப்ரமாணா|௧|

View original

द्वितीया लोहिनी नाम षोडशभागप्रमाणा|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஶ்வேதா த்வக் (௧) · Śloka

ததீயா ஶ்வேதா நாம த்வாதஶபாகப்ரமாணா|௧|

View original

तृतीया श्वेता नाम द्वादशभागप्रमाणा|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana தாம்ரா த்வக் (௧) · Śloka

சதுர்தீ தாம்ரா நாமாऽஷ்டபாகப்ரமாணா|௧|

View original

चतुर्थी ताम्रा नामाऽष्टभागप्रमाणा|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana வேதிநீ த்வக் (௧) · Śloka

பஞ்சமீ வேதிநீ நாம பாஞ்சபாகப்ரமாணா|௧|

View original

पञ्चमी वेदिनी नाम पाञ्चभागप्रमाणा|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ரோஹிணீ த்வக் (௧) · Śloka

ஷஷ்டீ ரோஹிணீ நாம வ்ரீஹிப்ரமாணா|௧|

View original

षष्ठी रोहिणी नाम व्रीहिप्रमाणा|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மாஂஸதரா த்வக் (௧) · Śloka

ஸப்தமீ மாஂஸதரா நாம வ்ரீஹித்வயப்ரமாணா||௧||

View original

सप्तमी मांसधरा नाम व्रीहिद्वयप्रमाणा||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana கலாலக்ஷணம் (௩௦) · Śloka ௩௦

யஸ்து தாத்வாஶயாந்தரேஷு க்லேதோऽவதிஷ்டதே ஸ யதா ஸ்வமூஷ்மபிர்விபக்வஃ ஸ்நாயுஶ்லேஷ்மஜராயுச்சந்நஃ காஷ்ட இவ ஸாரோ தாதுஸாரஶேஷோ ரஸஶேஷோல்பத்வாத் கலாஸஂஜ்ஞஃ|௩௦|

View original

यस्तु धात्वाशयान्तरेषु क्लेदोऽवतिष्ठते स यथा स्वमूष्मभिर्विपक्वः स्नायुश्लेष्मजरायुच्छन्नः काष्ठ इव सारो धातुसारशेषो रसशेषोल्पत्वात् कलासंज्ञः|३०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana கலாலக்ஷணம் (௩௦) · Śloka ௩௦

யஸ்து தாத்வாஶயாந்தரேஷு க்லேதோऽவதிஷ்டதே ஸ யதா ஸ்வமூஷ்மபிர்விபக்வஃ ஸ்நாயுஶ்லேஷ்மஜராயுச்சந்நஃ காஷ்ட இவ ஸாரோ தாதுஸாரஶேஷோ ரஸஶேஷோல்பத்வாத் கலாஸஂஜ்ஞஃ||௩௦||

View original

यस्तु धात्वाशयान्तरेषु क्लेदोऽवतिष्ठते स यथा स्वमूष्मभिर्विपक्वः स्नायुश्लेष्मजरायुच्छन्नः काष्ठ इव सारो धातुसारशेषो रसशेषोल्पत्वात् कलासंज्ञः||३०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

உக்தாஸ்த்வசஃ கலா உச்யந்தே-யஸ்த்வித்யாதி| தாதூநாஂ ரக்தாதீநாமாஶயா யாநி ஸ்ரோதாஂஸி தேஶாஂ த்வயோர்தாத்வாஶயயோர்மத்யே யஃ க்லேதஃ ஸ ஸ்வேந-ஸ்வேந தாதூஷ்மணா பக்வஃ ஶ்லேஷ்மாதிசந்நஃ ஸந் கலாக்யா லபதே| காஷ்டஸாரவத் யதா காஷ்டேऽந்தஃஸாரோ விபஜ்யதே, ததா ஶரீரே கலாஃ| தாஶ்ச ஸ்வஸ்தாநமஜஹத்யஃ ஶரீரஂ வ்யாப்நுவந்தி| ஸ து க்லேதோ தாதுஸாரஶேஷோ ந பூர்வதாதுதாஂ நாப்யுத்தரதாதுதாஂ ப்ராப்நோத்யதஃ ஸ்வல்பத்வாத் கலாஸஂஜ்ஞஃ, ஆஸாஂ து க்ரமோ தாதுக்ரமஸம்பவவிஶேஷாத்| விஶிஷ்டகார்யதா து ஸ்வபாவாத்|| ௩௦||

Adhikarana ஸப்தகலாஃ (௧) · Śloka

தா தாத்வாஶயந்தரமர்யாதாஃ ஸப்த கலாஃ||௧||

View original

ता धात्वाशयन्तरमर्यादाः सप्त कलाः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மாஂஸதர கலா (௩௧) · Śloka ௩௧

தாஸாஂ ப்ரதமா மாஂஸதரா நாம| யஸ்யாஂ மாஂஸே ஸிராஸ்நாயுதமநீஸ்ரோதஸாஂ பூமாவிவ பங்கோதகேந பிஸமணாலாநாஂ ப்ரதாநாநி பவந்தி||௩௧||

View original

तासां प्रथमा मांसधरा नाम| यस्यां मांसे सिरास्नायुधमनीस्रोतसां भूमाविव पङ्कोदकेन बिसमृणालानां प्रतानानि भवन्ति||३१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததாஹி-ப்ரதமா ரஸவிஶேஷஜாऽபி மாஂஸதர| யஸ்யாஂ பூம்யாமிவாதிஷ்டாய மாஂஸே கர்தமஸதஶே ஸிராதீநாஂ ப்ரதாநாநி மணாலப்ரக்யாநி பவந்தி|| ௩௧||

Adhikarana ரக்ததரா கலா (௩௨) · Śloka ௩௨

த்விதீயா ரக்ததர நாம மாஂஸஸ்யாப்யந்தரதஸ்தஸ்யாஂ ஶோணிதஂ விஶேஷதஶ்ச ஸிராப்லீஹயகத்ஸு பவதி| மாஂஸாச்ச க்ஷதாத் க்ஷதஜஂ வக்ஷாதிவ க்ஷீரிணஃ க்ஷீரஂ ப்ரவர்த்ததே||௩௨||

View original

द्वितीया रक्तधर नाम मांसस्याभ्यन्तरतस्तस्यां शोणितं विशेषतश्च सिराप्लीहयकृत्सु भवति| मांसाच्च क्षतात् क्षतजं वृक्षादिव क्षीरिणः क्षीरं प्रवर्त्तते||३२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

த்விதீயாயாஂ ஶோணிதஂ பவதி| விஶேஷதோ யகதாதிஷ்வேவ தஸ்யாஂ கலாயாஂ ஶோணிதஂ பவதி ப்ரபாவாச்ச மாஂஸாத் க்ஷதாத் பஹிஃ ஶோணிதஂ ப்ரவர்த்ததே| ந ஹி தயா விநா மாஂஸே ரக்தஂ பவதி| தஷ்டாந்தஃ ஸ்புடப்ரதிபத்த்யர்தஃ|| ௩௨||

Adhikarana மேதோதரா கலா (௩௩) · Śloka

ததீயா மேதோதரா நாம| மேதோ ஹி தஸ்யாமுதரேऽண்வஸ்திஷு ச ஸரக்தஂ பவதி| ததேவ ச ஶிரஸி கபாலப்ரதிச்சந்நஂ மஸ்திஷ்காக்யஂ மஸ்துலுங்காக்யஂ ச ஸ்தூலாஸ்திஷு ச மஜ்ஜா||௩||

View original

तृतीया मेदोधरा नाम| मेदो हि तस्यामुदरेऽण्वस्थिषु च सरक्तं भवति| तदेव च शिरसि कपालप्रतिच्छन्नं मस्तिष्काख़्यं मस्तुलुङ्गाख़्यं च स्थूलास्थिषु च मज्जा||३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததீயாயாஂ மேதஃகர்த ஸரக்தஂ பவத்யுதரேऽண்வஸ்திஷு| தாமேவா ऽऽஶ்ரித்ய மேதோ மஸ்துலுங்கத்வஂ யாதி மஜ்ஜத்வஂ ச யாதி|| ௩௩||

Adhikarana ஶ்லேஷ்மதர கலா (௩௪) · Śloka ௩௪

சதுர்தீ ஶ்லேஷ்மதரா நாம| தத்ஸ்தேந ஹி ஶ்லேஷ்மணா ஶ்லேஷிதாஃ ஸர்வஸந்தயோ தடா பவந்தி ஸோபாங்கா ஸாப்யங்கா||௩௪||

View original

चतुर्थी श्लेष्मधरा नाम| तत्स्थेन हि श्लेष्मणा श्लेषिताः सर्वसन्धयो दृढा भवन्ति सोपाङ्गा साभ्यङ्गा||३४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸுபோதம்| அக்ஷாஶ்சக்ரநாபயஃ| ஸோபாங்கஃ ஸாப்யங்காஃ|| ௩௪||

Adhikarana புரீஷதர கலா (௩௫) · Śloka ௩௫

பஞ்சமீ புரீஷதரா நாம| ஸா ஹ்யந்த்ராமபக்வாஶயாஶ்ரிதா கோஷ்டாந்தருண்டுகஸ்தஂ மலஂ விபஜதி||௩௫||

View original

पञ्चमी पुरीषधरा नाम| सा ह्यन्त्रामपक्वाशयाश्रिता कोष्ठान्तरुण्डुकस्थं मलं विभजति||३५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

உண்டுகஂ புரீஷாதாரஃ|| ௩௫||

Adhikarana பித்ததரா கலா (க்ரஹணீ) (௩௬) · Śloka ௩௬

ஷஷ்டீ பித்ததர நாம பக்வாமாஶமத்யஸ்தா| ஸா ஹ்யந்தரக்நேரதிஷ்டாநதயாऽऽமாஶயாத் பக்வாஶயோந்முகமந்நஂ பலேந விதார்ய பித்ததேஜஸ ஶோஷயதி பசதி பக்வஞ்ச விமுஞ்சதி| தோஷாதிஷ்டிதா து தௌர்பல்யாதாமமேவாததோऽஸாவந்நஸ்ய க்ரஹணாத் புநர்க்ரஹணீஸஂஜ்ஞா| பலஂ ச தஸ்யாஃ பித்தமேவாக்ந்யபிதாநமதஃ ஸாऽக்நிஸ்தப்தோபபஂஹிதைகயோகக்ஷேமா ஶரீரஂ வர்தயதி||௩௬||

View original

षष्ठी पित्तधर नाम पक्वामाशमध्यस्था| सा ह्यन्तरग्नेरधिष्ठानतयाऽऽमाशयात् पक्वाशयोन्मुख़मन्नं बलेन विधार्य पित्ततेजस शोषयति पचति पक्वञ्च विमुञ्चति| दोषाधिष्ठिता तु दौर्बल्यादाममेवाततोऽसावन्नस्य ग्रहणात् पुनर्ग्रहणीसंज्ञा| बलं च तस्याः पित्तमेवाग्न्यभिधानमतः साऽग्निस्तब्धोपबृंहितैकयोगक्षेमा शरीरं वर्तयति||३६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஷஷ்டீ பக்வாமாஶயயோர்மத்யே ஸ்திதா ஆமாஶயாத் பக்வாஶயோந்முகமந்நஂ பலேந விதார்ய்ய பசதி| பித்ததேஜஸா கரணபூதேந| ஸைவ வாதாதிதோஷாதிஷ்டாநேந தௌர்பல்யாதாமமேவ விமுஞ்சதி யதேவாக்நேர்தாரணஂ ததேவ தஸ்யா உபஸ்தம்பநம்| யதேவாக்நேருபபஂஹணஂ ததேவாஸ்யா உபபஃஹணமித்யேகயோகக்ஷேமா|| ௩௬||

Adhikarana ஶுக்ரதர கலா (௩௭) · Śloka ௩௭

ஸப்தமீ ஶுக்ரதரா நாம த்வ்யங்குலே தக்ஷிணே பார்ஶ்வே பஸ்தித்வாரஸ்யாதோ மூத்ரமார்கமாஶ்ரிதா ஸகலஶரீரவ்யாபிநீ ஶுக்ரஂ ப்ரவர்தயதி||௩௭||

View original

सप्तमी शुक्रधरा नाम द्व्यङ्गुले दक्षिणे पार्श्वे बस्तिद्वारस्याधो मूत्रमार्गमाश्रिता सकलशरीरव्यापिनी शुक्रं प्रवर्तयति||३७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸப்தமீ பஸ்தித்வாரஸ்ய த்வ்யங்குலமதிக்ரம்ய தக்ஷிணே பார்ஶ்வே மூத்ரமார்கமாஶ்ரித்ய வர்த்ததே|| ௩௭||

Adhikarana தோஷதாதுமலாதிதேஶஃ (௩௮) · Śloka ௩௮

தோஷா தாதவோ மலாஶ்ச ப்ராகுதிதாஃ||௩௮||

View original

दोषा धातवो मलाश्च प्रागुदिताः||३८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தோஷாதயஃ ப்ராக் ஸூத்ரஸ்தாந உக்தாஃ|| ௩௮||

Adhikarana புத்தீந்த்ரியாணி (௩௯) · Śloka ௩௯

பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாணி-ஶ்ரோத்ரஂ ஸ்பர்ஶநஂ தர்ஶநஂ ரஸநஂ க்ராணஞ்ச| ஶ்ரோத்ராதீநி பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாணி||௩௯||

View original

पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि-श्रोत्रं स्पर्शनं दर्शनं रसनं ग़्राणञ्च| श्रोत्रादीनि पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि||३९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana புத்தீந்த்ரியாணாஂ விஷயாஃ (௪௦) · Śloka

தேஷாஂ ஸபாகதயா க்ரமாத்விஷயஃ ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகந்தாஃ||௧||

View original

तेषां सभागतया क्रमाद्विषयः शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாமிந்த்ரியாணாஂ ஸபாகதயா இந்த்ரியஸ்ய விஶேஷேணைகபூதாதிக்யகாரணத்வேந ஸாதஶ்யாத்| யதா சக்ஷுஸ்தைஜஸஂ தைஜஸமேவ ரூபஂ கஹ்ணாதி| ஶ்ரோத்ரஂ நாபஸஂ ஶப்தோऽபி நாபஸஃ|| ௪௦||

Adhikarana புத்தீந்த்ரியாணாமதிஷ்டாநாநி (௪௧) · Śloka ௪௧

பஞ்ச புத்தீந்த்ரியாதிஷ்டாநாநி-கர்ணௌ த்வகக்ஷிணீ ஜிஹ்வா நாஸிகே ச||௪௧||

View original

पञ्च बुद्धीन्द्रियाधिष्ठानानि-कर्णौ त्वगक्षिणी जिह्वा नासिके च||४१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

இந்த்ரியாதிஷ்டாநாநி ஶரீராவயவாஃ|| ௪௧||

Adhikarana கர்மேந்த்ரியாணி தேஷாஂ கர்மாணி ச (௪௨) · Śloka

பஞ்ச கர்மேந்த்ரியாணி-வாக்பாயூபஸ்தபாணிபாதஸஂஜ்ஞகாநி||௧||

View original

पञ्च कर्मेन्द्रियाणि-वाक्पायूपस्थपाणिपादसंज्ञकानि||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கர்மேந்த்ரியாணி பஞ்ச-வாகேகஂ, த்விதீயஂ குதஂ, ததீயஂ மேட்ரம், சதுர்தஂ பாணீ, பஞ்சமஂ பாதௌ|| ௪௨||

Adhikarana கர்மேந்த்ரியாணாஂ கர்மாணி (௪௩) · Śloka ௪௩

தாந்யபி ச வசநோத்ஸர்கஹர்ஷாதாநகமநார்தாநி||௪௩||

View original

तान्यपि च वचनोत्सर्गहर्षादानगमनार्थानि||४३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

வாகாதீநாஂ க்ரமேண வசநாதி கர்ம| ஹர்ஷக்ரஹணமுபலக்ஷணம்| ததா சோபஸ்தஂ யதா ஹர்ஷார்தஂ ததா மூத்ரோத்ஸர்கார்தமபி| ஹர்ஷஶப்தேந ஶுக்ரஂ லக்ஷ்யதே|| ௪௩||

Adhikarana மநஸஃ அதீந்த்ரியத்வம் (௪௪) · Śloka ௪௪

அதீந்த்ரியந்து மநஃ ஸர்வார்தைரந்வயாத் தத்யோகேந பஞ்சேந்த்ரியா- ணாமர்தப்ரவத்தேஃ| புத்திகர்மேந்த்ரியோபயாத்மகத்வாச்ச||௪௪||

View original

अतीन्द्रियन्तु मनः सर्वार्थैरन्वयात् तद्योगेन पञ्चेन्द्रिया- णामर्थप्रवृत्तेः| बुद्धिकर्मेन्द्रियोभयात्मकत्वाच्च||४४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அதீந்த்ரியத்வமதிக்ராந்தேந்த்ரியஸ்வரூபத்வம்| ஹேதுத்ரயேணாதீந்த்ரியத்வே உபபத்திஃ| ஸர்வார்தைஃ ஸர்வைர்விஷயைரநுகதஂ மநஃ ந ததேந்த்ரியம்| இந்த்ரியாணி விஶேஷக்ரஹணார்தமிதி ததபேக்ஷந்தே, ந த்விந்த்ரியாந்தரம்| ததா ததுபயாத்மகஂ தச்சக்த்யந்வயாத்| ததா ச யதா மநஃ பஶ்யதி ததா க்ரியாஃ ப்ரவர்த்தந்தே|| ௪௪||

Adhikarana ஸப்த ஆஶயாஃ ஸ்த்ரீணாமஷ்டமஶ்ச (௪௫) · Śloka ௪௫

ஸப்தாஶயாஃ க்ரமாதஸக்கபாமபித்தபக்வவாயுமூத்ராதாராஃ| ஸ்த்ரீணாஂ பித்தபக்வாஶயயோர்மத்யே கர்பாஶயோऽஷ்டமஃ||௪௫||

View original

सप्ताशयाः क्रमादसृक्कफामपित्तपक्ववायुमूत्राधाराः| स्त्रीणां पित्तपक्वाशययोर्मध्ये गर्भाशयोऽष्टमः||४५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அஸகாத்யாஶயாஃ கண்டாதயஃ க்ரமேண மஹாஸ்ரோதஸி வர்த்தந்தே ஸப்த| அஷ்டமஃ ஸ்த்ரீணாமேவ| ஸ ச பித்தாஶயபக்வாஶயயோர்மத்யே பவதி|| ௪௫||

Adhikarana ஆஶயோஷ்வந்தர்பூதா அவயவாஃ (௪௬) · Śloka ௪௬

தேஷு ஸப்தஸு ப்ரதிபத்தாநி கோஷ்டாங்காநி ஹதயகத்ப்லீஹபுப்புஸோண்டுகவக்காந்த்ராதீநி||௪௬||

View original

तेषु सप्तसु प्रतिबद्धानि कोष्ठाङ्गानि हृदयकृत्प्लीहफुप्फुसोण्डुकवृक्कान्त्रादीनि||४६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷு சாஶயேஷு ப்ரதிபத்தாநி ஹதயாதீநி கோஷ்டாங்காநி| ஆதிக்ரஹணாதந்யாநி நாப்யாதீநி ஸூக்ஷ்மாணி கஹ்யந்தே| தாநி மதஶரீரே தஷ்ட்வா கார்ய்யகாரணபாவாத்விகல்பநீயாநி| ஸுபோதமந்யத்|| ௪௬||

Adhikarana யகத்ப்லீஹயோருபத்திஃ (௧) · Śloka

தத்ர ஸமாநேநாத்மாயமாநஸ்ய தேஹோஷ்மணா பச்யமாமாநஸ்ய ஶோணிதஸ்யாச்சதோ ஜாயதே யகத் ப்லீஹா ச|௧|

View original

तत्र समानेनाध्मायमानस्य देहोष्मणा पच्यमामानस्य शोणितस्याच्छतो जायते यकृत् प्लीहा च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana புப்புஸஸ்யோத்பத்திஃ (௧) · Śloka

ரக்தபேநாத் புப்புஸம்|௧|

View original

रक्तफेनात् फुप्फुसम्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana உண்டுகஸ்யோத்பத்திஃ (௧) · Śloka

ரக்தகிட்டாதுண்டுகஃ|௧|

View original

रक्तकिट्टादुण्डुकः|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana வக்கயோருத்பத்திஃ (௧) · Śloka

ரக்தமேதஃ ப்ரஸாதாத் வக்கௌ|௧|

View original

रक्तमेदः प्रसादाद् वृक्कौ|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அந்த்ராணாமுத்பத்திஃ (௧) · Śloka

ரக்தமாஂஸப்ரஸாதாதாப்ரமாணஂ||௧||

View original

रक्तमांसप्रसादादाप्रमाणं||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஸ்த்ரீபுஂஸயோராந்த்ரப்ரமாணமதாநி (௨) · Śloka

ஸார்தத்ரிவ்யாமாநி புஂஸாம்| த்ரிவ்யாமாநி ஸ்த்ரீணாம்||௨||

View original

सार्धत्रिव्यामानि पुंसाम्| त्रिव्यामानि स्त्रीणाम्||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana காலீயஸ்யோத்பத்திஃ (௧) · Śloka

ரக்தஸ்யாநிலயோகாத் காலீயம்||௧||

View original

रक्तस्यानिलयोगात् कालीयम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஹதயஸ்யோத்பத்திஃ ஸ்வரூபஞ்ச (௪௭) · Śloka ௪௭

ஹதயஂ புநஃ ஶ்லேஷ்மரக்தப்ரஸாதாத் ஸம்பவதி பத்மகோஶஸங்காஶஂ ஸுஷிரமதோமுகம்| தத்விஶேஷேண சேதநாயாஃ ஸ்தாநஂ ஸர்வபாவாநாஂ ச சேதநாநுகதாநாம்| தஸ்ய வாமபார்ஶ்வே ப்லீஹா புப்புஸஶ்ச்| தக்ஷிணதோ யகத் க்லோம ச||௪௭||

View original

हृदयं पुनः श्लेष्मरक्तप्रसादात् सम्भवति पद्मकोशसङ्काशं सुषिरमधोमुख़म्| तद्विशेषेण चेतनायाः स्थानं सर्वभावानां च चेतनानुगतानाम्| तस्य वामपार्श्वे प्लीहा फुप्फुसश्च्| दक्षिणतो यकृत् क्लोम च||४७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

சேதநாநுகதா பாவாஃ ஸ்மத்யாதயஃ| யத்ர சேதநோऽந்வயீ ஸக்தஃ|

Adhikarana இந்த்ரியஸாமாந்யோத்பத்திஃ (௪௮) · Śloka ௪௮

ததா கபரக்தவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மஹாபூதாநாஂ ச ப்ரஸாதாதிந்த்ரியாணி||௪௮||

View original

तथा कफरक्तवाहिनां स्रोतसां महाभूतानां च प्रसादादिन्द्रियाणि||४८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அவயவவிஶேஷ இந்த்ரியம்| கபாதிவஹாநி யாநி ஸ்ரோதாஂஸி தேஷாஂ மஹாபூதாநாஂ சாத்மீயாக்நிநா பாகபரிணாமாத்ப்ரஸாதாச்சக்ஷுராதீந்த்ரியாணி பவந்தி| இந்த்ரியாதிஷ்டாநாநீந்த்ரியாணீத்யுச்யந்தே|| ௪௮||

Adhikarana நேத்ரோத்பத்திஸ்தத்ஸ்வரூபஞ்ச (௪௯) · Śloka ௪௯

தேஷ்வபி ச நேத்ரே ஶ்லேஷ்மணஃ ப்ரஸாதாச்சுக்லமண்டலஂ தத் பிதஜம்| அஸஜஃ கஷ்ணமண்டலஂ தந்மாதஜம்| மத்யே தஷ்டிமண்டலஂ ததுபயாத்மகம்||௪௯||

View original

तेष्वपि च नेत्रे श्लेष्मणः प्रसादाच्छुक्लमण्डलं तत् पितृजम्| असृजः कृष्णमण्डलं तन्मातृजम्| मध्ये दृष्टिमण्डलं तदुभयात्मकम्||४९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷ்வபீந்த்ரியேஷு மத்யே நேத்ரே யச்சுக்லமண்டலஂ தச்ச்லேஷ்மணஃ ப்ரஸாதாத்பவதி| தச்ச பைதகஂ பவதி| ஸுபோதம்|| ௪௯||

Adhikarana நேத்ரமண்டலாநி படலாநி ச (௫௦) · Śloka ௫௦

பக்ஷ்மவர்த்மஶுக்லகஷ்ணதஷ்ட்யாக்யாநி பஞ்ச மண்டலாநி| தத்ஸந்தயஶ்சத்வாரஃ| த்வௌ சாபாங்ககநீநயோஃ இதி தே ஷட்| ஷட் ச படலாநி| த்வே வர்த்மநீ| பாஹ்யஂ சாஶ்ரிதமக்ந்யம்பஸீ| த்விதீயஂ மாஂஸஂ ததீயஂ மேதஶ்சதுர்தமஸ்தி| தேஶாஂ பஹலத தஷ்டேஃ பஞ்சமாஂஶேந||௫௦||

View original

पक्ष्मवर्त्मशुक्लकृष्णदृष्ट्याख़्यानि पञ्च मण्डलानि| तत्सन्धयश्चत्वारः| द्वौ चापाङ्गकनीनयोः इति ते षट्| षट् च पटलानि| द्वे वर्त्मनी| बाह्यं चाश्रितमग्न्यम्भसी| द्वितीयं मांसं तृतीयं मेदश्चतुर्थमस्थि| तेशां बहलत दृष्टेः पञ्चमांशेन||५०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பஞ்ச நேத்ரே சக்ரவதாந்தரதஃ மண்டலாநி| தேஷாஂ ஸந்தயஃ ஷட்| ஏகஃ பக்ஷ்மவர்த்மநோஃ| த்விதீயோ வர்த்மஶுக்லயோஃ| ததீயஃ ஶுக்லகஷ்ணயோஃ| சதுர்தஃ கஷ்ணதஷ்ட்யாக்யயோஃ| பஞ்சமோ நேத்ராபாங்கயோஃ| ஷஷ்டோ நேத்ரகநீநிகயோஃ| அபாங்கஃ கர்ணதிஶி| கநீநிகஂ நாஸாதிஶி| ஷட் ச நேத்ரபடலாநி பவந்தி| பாஹ்யமித்யாதிநா படலாநாஂ க்ரமஃ| தத்ர ச யத்பாஹ்யஂ படலஂ ததூர்த்வாதோபேதேந த்வே வர்த்மநீ அக்ந்யம்பஸீ சாஶ்ரிதம்| தாப்யாஂ ததாப்யாயிதம்| ஏவஂ ஸர்வத்ர வாச்யம்| தஷ்டிமண்டலஸ்ய யாவதீ விஸ்தீர்ணதா தஸ்யாஃ பஞ்சமேந பாகேந படலாநாஂ கநத்வம்|

Adhikarana சதஸ்ரோ பந்தநரஜ்ஜவஃ (௫௧) · Śloka

பந்தநகுணாஸ்து சத்வாரஃ ஸிராகண்டராமேதஃகபாத்மகாஃ|௧|

View original

बन्धनगुणास्तु चत्वारः सिराकण्डरामेदःकफात्मकाः|१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸிராதிமயாஶ்சத்வாரோ தேஹபந்தநரஜ்ஜவஃ| யாபிர்மஹாஸந்தயோ பத்யந்தே| தேஷாஂ ஸிராத்யநந்யதமத்வாந்நாதிகநிர்தேஶஃ ஸுபோதம்|| ௫௧||

Adhikarana ஶ்லேஷ்மணஃ ஸர்வஸந்திபந்தந- த்வாதிதேஶஃ (௧) · Śloka

ஶ்லேஷ்மா து பரஂ ஸர்வஸந்திபந்தநமித்யுக்தஂ ப்ராக்||௧||

View original

श्लेष्मा तु परं सर्वसन्धिबन्धनमित्युक्तं प्राक्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana நேத்ரதேஜஸஃ கர்மண்யத உபகாதே ச ஹேதுஃ (௨) · Śloka

நேத்ராஶ்ரிதஂ து தேஜோ பாஹ்யதேஜஸா ஸ்வயோநிநா யோகாச்சஸ்ரமிவாஶ்மநா கர்மண்யஂ பவதி| அதியோகாதுபஹந்யதே||௨||

View original

नेत्राश्रितं तु तेजो बाह्यतेजसा स्वयोनिना योगाच्छस्रमिवाश्मना कर्मण्यं भवति| अतियोगादुपहन्यते||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அம்போமத்யகஸ்யாபி நேத்ரதேஜஸஃ ந தேஜஸ்த்வஹாநிஃ (௧) · Śloka

தச்ச வைத்யுதவத்படவாமுகவச்சாம்போமத்யகமபி வீர்ய்யோத்கர்ஷாத்தேஜஸ்த்வஂ ந ஜஹாதி|௧|

View original

तच्च वैद्युतवद्बडवामुख़वच्चाम्भोमध्यगमपि वीर्य्योत्कर्षात्तेजस्त्वं न जहाति|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஜிஹ்வோத்பத்திஃ (௧) · Śloka

மாஂஸாஸக்கபப்ரஸாதாத்து ஜிஹ்வா ஜாயதே||௧||

View original

मांसासृक्कफप्रसादात्तु जिह्वा जायते||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana வஷணோத்பத்திஃ (௫௨) · Śloka ௫௨

மாஂஸாஸக்கபமேதஃப்ரஸாதாத் வஷணாவிதி||௫௨||

View original

मांसासृक्कफमेदःप्रसादाद् वृषणाविति||५२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஜிஹ்வாவஷணயோரிந்த்ரியாதாரேஷ்வநுபதேஶஃ|| ௫௨||

Adhikarana தஶ ப்ராணாயதநாநி மஹாமர்மஸஂஜ்ஞா ச (௫௩) · Śloka ௫௩

தஶ ப்ராணாயதநாநி மூர்தா ஜிஹ்வாபந்தநஂ கண்டோ ஹதயஂ நாபிர்பஸ்திர்குதஃ ஶுக்ரமோஜோ ரக்தஞ்ச| தேஷாமாத்யாநி ஸப்த புநர்மஹாமர்மஸஂஜ்ஞாநி||௫௩||

View original

दश प्राणायतनानि मूर्धा जिह्वाबन्धनं कण्ठो हृदयं नाभिर्बस्तिर्गुदः शुक्रमोजो रक्तञ्च| तेषामाद्यानि सप्त पुनर्महामर्मसंज्ञानि||५३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ப்ராணாநாமாயதநாநி ஸ்தாநாநி மூர்தாதீநி ஆத்யாநி ஸப்த குதாந்தாநி மஹாமர்மாக்யாநி| கண்டோ ஜிஹ்வாபந்தநஸ்யாதஃ| ஸுபோதம்|| ௫௩||

Adhikarana ஷோடஶ கண்டராஃ தேஶாஂ ஸ்தாநாநி ச (௫௪) · Śloka ௫௪

ஷோடஶ கண்டராஃ| தாஸாஂ த்வே த்வே கரசரணேஷுசதஸ்ரஃ பதக்க்ரீவாபஷ்டயோஃ||௫௪||

View original

षोडश कण्डराः| तासां द्वे द्वे करचरणेषुचतस्रः पृथग्ग्रीवापृष्ठयोः||५४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஷோடஶேத்யாதி த்வே-த்வே இதி சதுர்ஷு கரசரணேஷ்வஷ்டௌ| பதகிதி க்ரீவாயாஂ சதஸ்ரஃ| பஷ்டவஂஶே சதஸ்ர இதி பூர்வாபிஃ ஷோடஶ கண்டர மாஂஸரஜ்ஜுப்ராயாஃ|| ௫௪||

Adhikarana ஷோடஶ ஜாலகாநி தேஷாஂ ஸ்தாநாநி ச (௫௫) · Śloka ௫௫

ஷோடஶ ஜாலாநி, தேஷாஂ மாஂஸஸிராஸ்நாய்வஸ்திஜாநி சத்வார்ய்யைகைகத்ர குல்பே மணிபந்தே ச பரஸ்பரகவாக்ஷிதாநி தாநி ஸ்திதாநி||௫௫||

View original

षोडश जालानि, तेषां मांससिरास्नाय्वस्थिजानि चत्वार्य्यैकैकत्र गुल्फे मणिबन्धे च परस्परगवाक्षितानि तानि स्थितानि||५५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஏகைகத்ரேதி ப்ரத்யேகஂ சதுர்ஷு குல்பமணிபந்தநேஷு சத்வாரி மாஂஸாதிகாநி ஜாலகாதீநி ஷோடஶ|| ௫௫||

Adhikarana ஷட் கூர்சாஸ்தேஷாஂ ஸ்தாநாநி ச (௫௬) · Śloka ௫௬

ஷட் கூர்சாஃ ஹஸ்தபாதக்ரீவாமேட்ரேஷு||௫௬||

View original

षट् कूर्चाः हस्तपादग्रीवामेढ्रेषु||५६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

சத்வாரோ ஹஸ்தபாதே ப்ரத்யேகமேகோ க்ரீவாயாமேகோ மேட்ரே சேதி ஷட் கூர்சாஃ| கூர்சாகதயஃ ஸ்நாய்வாதிவிஶேஷாஃ|| ௫௬||

Adhikarana சதஸ்ரோ மாஂஸரஜ்ஜவஃ தேஷாஂ ஸ்தாநாநி ச (௫௭) · Śloka ௫௭

சதஸ்ரோ மாஂஸரஜ்ஜவஃ பஷ்டவஂஶமுபயதஃ பேஶீநிபந்தநார்தஂ தாஸாஂ த்வே பாஹ்யே| த்வே சாப்யந்தரஸ்திதே||௫௭||

View original

चतस्रो मांसरज्जवः पृष्ठवंशमुभयतः पेशीनिबन्धनार्थं तासां द्वे बाह्ये| द्वे चाभ्यन्तरस्थिते||५७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பஷ்டவஂஶஸ்யைகஸ்மிந் பார்ஶ்வே த்வக்பாக ஏகா, தத்வத் த்விதீயே பார்ஶ்வே, த்வே சாப்யந்தர இதி சதஸ்ரோ மாஂஸரஜ்ஜவஃ|| ௫௭||

Adhikarana ஸப்த ஸீவந்யஸ்தேஷாஂ ஸ்தாநாநி ச (௫௮) · Śloka ௫௮

ஸப்த ஸீவந்யஃ| தாஃ பஞ்ச ஶிரஸி ஜிஹ்வாமேஹநயோரேகைகா| பரிஹார்யாஶ்ச ஶஸ்த்ரேண||௫௮||

View original

सप्त सीवन्यः| ताः पञ्च शिरसि जिह्वामेहनयोरेकैका| परिहार्याश्च शस्त्रेण||५८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஶிரஸி த்வே ஶங்காவஶ்ரித்ய ப்ரவத்தே த்வே ககாடிகே ஏகா உபரிஜ்வீ இதி பஞ்ச| த்வே ஜிஹ்வாமேட்ரயோரிதி ஸப்த ஸீவந்யஃ ஶஸ்த்ரேண பரிஹார்யாஃ|| ௫௮||

Adhikarana சதுர்தஶாஸ்திஸங்காதாஃ (௫௯) · Śloka ௫௯

சதுர்தஶாஸ்திஸங்காதாஃ| தேஷாமேகைகோ குல்பஜாநுவங்க்ஷணமணிபந்தகர்பூரகக்ஷ்யாஸு த்ரிகஶிரஸோஶ்ச||௫௯||

View original

चतुर्दशास्थिसङ्ग़ाताः| तेषामेकैको गुल्फजानुवङ्क्षणमणिबन्धकर्पूरकक्ष्यासु त्रिकशिरसोश्च||५९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

குல்பாதிமணிபந்தாதித்ரயபேதேந ப்ரத்யேகஂ ஶாகாயாஂ த்ரய இதி த்வாதஶ| த்ரிகே ஶிரஸி சைகைக இத்யஸ்திஸங்காதாஶ்சதுர்தஶ|| ௫௯||

Adhikarana அஷ்டாதஶ ஸீமந்தாஃ (௬௦) · Śloka ௬௦

தத்வத்ஸீமந்தாஃ, தே து பஞ்ச ஶிரஸீத்யஷ்டாதஶ||௬௦||

View original

तद्वत्सीमन्ताः, ते तु पञ्च शिरसीत्यष्टादश||६०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்வதஸ்திஸங்காதவத் குல்பாதிஷு த்ரிகே சைகைகஃ| பஞ்ச ஶிரஸீத்யஷ்டாதஶ ஸீமந்தாஃ| ஸீமந்தாஃ ஸீவந்யஶ்ச பஹிஸ்த்வசஃ ஶிரஸி ந தஶ்யந்தே|| ௬௦||

Adhikarana அஸ்தீநி தேஷாஂ ஸ்தாநாநி ச (௬௧) · Śloka ௬௧

த்ரீணி ஷஷ்ட்யऽதிகாந்யஸ்திஶதாநி| தேஷாஂ ச சத்வாரிஂஶச்சதஂ ஶாகாஸு| ஸவிஂஶஂ ஶதமந்தராதௌ| ஶதமுர்த்வமிதி||௬௧||

View original

त्रीणि षष्ट्यऽधिकान्यस्थिशतानि| तेषां च चत्वारिंशच्छतं शाख़ासु| सविंशं शतमन्तराधौ| शतमुर्ध्वमिति||६१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அஸ்த்நாஂ ஶதநி த்ரீணி ஷஷ்ட்யாऽதிகாநி|| ௬௧||

Adhikarana ஶாகாஸ்தீநி (௬௨) · Śloka

தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பஞ்ச பாதநகாஃ ப்ரத்யேகமங்குல்யாஂ த்ரீண்யஸ்தீநி தாநி பஞ்சதஶ| பஞ்ச பாதஶலாகாஃ| தத்ப்ரதிபந்தகமேகம்| த்வே த்வே கூர்சகுல்பஜங்காஸ்வேகைகஂ பார்ஷ்ணஜாந்ருஷு| ஸர்வாணி ச நகாஸ்த்யாதீநி ஸக்திவத் பாஹ்வோஶ்ச||௫||

View original

तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पञ्च पादनख़ाः प्रत्येकमङ्गुल्यां त्रीण्यस्थीनि तानि पञ्चदश| पञ्च पादशलाकाः| तत्प्रतिबन्धकमेकम्| द्वे द्वे कूर्चगुल्फजङ्ग़ास्वेकैकं पार्ष्णजान्रुषु| सर्वाणि च नख़ास्थ्यादीनि सक्थिवद् बाह्वोश्च||५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ ப்ரத்யேகஂ ஶாகாநாஂ பஞ்ச நகாஃ| பஞ்சதஶாங்குல்யஸ்தீநி| பஞ்சாங்குலிலக்நஶலாகாஃ| ஏகஂ ஶலாகாப்ரதிபந்தநம்| கூர்சே த்வே| குல்பே த்வே| ஜங்காயாஂ த்வே| ஏகஂ பார்ஷ்ணௌ| ஏகஂ ஜாநுநி| ஏகமூராவிதி பஞ்சத்ரிஂஶத்| ஶாகாநாஂ சதுஷ்ட்வாச்சதுர்குணாநி சத்வாரிஂஶச்சதமஸ்த்நாஂ ஶாகாஸு|| ௬௨||

Adhikarana அந்தராத்யஸ்தீநி (௬௩) · Śloka ௬௩

சதுர்விஂஶதிஃ பரஶுகாஃ| தாவந்த்யேவ ஸ்தாலகாந்யர்புதாநி ச| த்ரிஂஶத் பஷ்டே| அஷ்டாவுரஸி ஏகைகஂ பாகே த்ரிகே| நிதம்பயோஶ்ச த்வே| தத்வதக்ஷகாஂஸாஂஸபலகேஷு||௬௩||

View original

चतुर्विंशतिः परशुकाः| तावन्त्येव स्थालकान्यर्बुदानि च| त्रिंशत् पृष्ठे| अष्टावुरसि एकैकं भागे त्रिके| नितम्बयोश्च द्वे| तद्वदक्षकांसांसफलकेषु||६३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பார்ஶ்வகாஸ்தாலகார்புதாநி த்விஸப்ததிரஸ்தீநி| த்ரிஂஶதஷ்டாவேகமேகஂ நிதம்பயோர்த்வித்வாத் த்வே| அக்ஷகாதீநாமபி த்ரயாணாஂ த்வித்வாத் த்வே த்வே| இத்யந்தராதௌ விஂஶகஂ ஶதமஸ்த்நாம்| பார்ஶ்வகா தீர்காவக்ராந்தா யத்ர பஷ்டதோ பத்யந்தே| யாநி ஸ்தாலகாநி தாந்யபி| ஏஷு யாநி பஷ்டவஂஶாரம்ப-காஸ்திஷு ஸம்பத்யந்தே தாந்யபுர்தாநி|| ௬௩||

Adhikarana மூர்த்தாஸ்தீநி (௬௪) · Śloka ௬௪

ததா கண்டகர்ணஶங்கேஷு ஜத்ருதாலுநோஶ்ச| த்ரயோதஶ க்ரீவாயாம்| சத்வாரி கண்டநாட்யாம்| த்வே ஹநுபந்தநே| த்வாத்ரிஂஶத்தந்தாஃ| தத்வதுலூகலாநி ச| த்ரீணி நாஸாயாம்| ஷட் ஶிரஸி||௬௪||

View original

तथा गण्डकर्णशङ्ख़ेषु जत्रुतालुनोश्च| त्रयोदश ग्रीवायाम्| चत्वारि कण्ठनाड्याम्| द्वे हनुबन्धने| द्वात्रिंशद्दन्ताः| तद्वदुलूख़लानि च| त्रीणि नासायाम्| षट् शिरसि||६४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததேத்யேகைகம்| தத்ர கண்டாதீநாஂ த்ரயாணாஂ த்வித்வாத் த்வே த்வே த்வே| ஏகமேகம்| த்ரயோதஶ| சத்வாரி| த்வே த்வயோஃ| த்வாத்ரிஂஶத் த்வாத்ரிஂஶத்| த்ரீணி| ஷடிதி ஶதஂ ஶிரஸி| நாஸாக்ரே பார்ஶ்வயோர்த்வயோர்மத்ய ஏகம்| ஶிரஸ்யக்ரே கபாலமேகம்| பஷ்டத் ஏகம்| பார்ஶ்வயோர்த்வயோர்த்வாவிதி ஷட் கபாலாநி ஶிரஸி|| ௬௪||

Adhikarana பஞ்சவிதாந்யஸ்தீநி (௬௫) · Śloka

தாநி ஜாநுநிதம்பாஂஸகண்டதாலுஶங்கவங்க்ஷணமத்யஶிரஸ்ஸு கபாலஸஂஜ்ஞாநி| தஶநாஸ்து ருசகாஃ| க்ராணகர்ணக்ரீவாக்ஷிகோஶேஷு தருணாநி| பாணிபாதபார்ஶ்வபஷ்டேஷு பலயாநி| ஶேஷாணி நலகாநீதி| நாமாநுகதாகதீநி பஞ்சவிதாந்யஸ்தீநி| தேஷு ஹி ஸிராபிஃ ஸ்நாயுபிஶ்ச நிபத்தாநி மாஂஸாநி||௭||

View original

तानि जानुनितम्बांसगण्डतालुशङ्ख़वङ्क्षणमध्यशिरस्सु कपालसंज्ञानि| दशनास्तु रुचकाः| ग़्राणकर्णग्रीवाक्षिकोशेषु तरुणानि| पाणिपादपार्श्वपृष्ठेषु बलयानि| शेषाणि नलकानीति| नामानुगताकृतीनि पञ्चविधान्यस्थीनि| तेषु हि सिराभिः स्नायुभिश्च निबद्धानि मांसानि||७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

கபாலாதிநாமாநி பஞ்சாந்வர்தாகதீநி| தருணாநி மதூநி| தேஷு பஞ்சவிதேஷ்வஸ்திஷு ஸிராஸ்நாய்வபிர்மாஂஸாநி நிபத்தாநி மாஂஸாநி|| ௬௫||

Adhikarana ஸந்த்யஸ்தாஸாஂ ஸ்தாநாநி ச (௬௬) · Śloka ௬௬

தஶோத்தரஂ ஶதத்வயமஸ்திஸந்தீநாம்| தேஶாமஷ்டஷஷ்டிஃ ஶாகாஸு| ஏகோநஷஷ்டிரந்தராதௌ| த்ர்யஶீதிருர்த்வம்||௬௬||

View original

दशोत्तरं शतद्वयमस्थिसन्धीनाम्| तेशामष्टषष्टिः शाख़ासु| एकोनषष्टिरन्तराधौ| त्र्यशीतिरुर्ध्वम्||६६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அஸ்திஸந்தீந்யாஹ|| ௬௬||

Adhikarana ஶாகாகதாஃ ஸந்தயஃ (௬௭) · Śloka ௬௭

தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பாதாங்குலௌ ப்ரத்யேகஂ த்ரயஃ| த்வாவங்குஷ்டே| தே சதுர்தஶ| ஏகைகோ குல்பஜாநுவங்க்ஷணேஷு||௬௭||

View original

तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पादाङ्गुलौ प्रत्येकं त्रयः| द्वावङ्गुष्ठे| ते चतुर्दश| एकैको गुल्फजानुवङ्क्षणेषु||६७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ ப்ரத்யேகஂ த்ரய அங்குலீஷு| த்வாதஶ| த்ரிஷ்வஸ்திஷு அங்குல்யாஃ த்வே| ஶலாகாயாஃ ததீயஃ| அங்குஷ்டமத்ய ஏகஃ| ஶலாகாயாஂ த்விதீய இதி சதுர்தஶ கரே| குல்பாதிஷ்வேகைகஃ| ஏவஂ ஶாகாஷ்வஷ்டஷஷ்டிஃ ஸந்தயஃ||௬௭||

Adhikarana அந்தராதிகதாஃ ஸந்தயஃ (௬௮) · Śloka ௬௮

த்ரயஃ கடிகபாலேஷு| சதுர்விஂஶதிஃ பஷ்டவஂஶே| தத்வத் பார்ஶ்வயோஃ| அஷ்டாவுரஸி||௬௮||

View original

त्रयः कटिकपालेषु| चतुर्विंशतिः पृष्ठवंशे| तद्वत् पार्श्वयोः| अष्टावुरसि||६८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

த்ரயஶ்சதுர்விஂஶதித்வயஂ அஷ்டாவித்யேகோநஷஷ்டிரந்தராதௌ| தத்வதிதி பஷ்டவஂஶவத்| பார்ஶ்வ ஏகஸ்மிந் த்வாதஶாந்யஸ்மிந் த்வாதஶபரஶுகாஶ்ரயத்வாத் ஸந்தீநாம்|| ௬௮||

Adhikarana மூர்த்தகதாஃ ஸந்தயஃ (௬௯) · Śloka ௬௯

அஷ்டௌ க்ரீவாயாம்| த்ரயஃ கண்டநாட்யாம்| அஷ்டாதஶ கண்டநாடீநிபத்தா ஹதயயகத்க்லோமநாடீஷு| த்வாத்ரிஂஶத்தந்தமூலேஷு| ஏகைகஃ காகலநாஸாமூர்த்தஸு| த்வௌ த்வௌ கண்டகர்ணஶங்கவர்த்மநேத்ரஹநுஸந்திஷு| த்வாவுபரிஷ்டாத் ப்ருவோஃ| பஞ்ச ஶிரஃகபாலேஷு||௬௯||

View original

अष्टौ ग्रीवायाम्| त्रयः कण्ठनाड्याम्| अष्टादश कण्ठनाडीनिबद्धा हृदययकृत्क्लोमनाडीषु| द्वात्रिंशद्दन्तमूलेषु| एकैकः काकलनासामूर्द्धसु| द्वौ द्वौ गण्डकर्णशङ्ख़वर्त्मनेत्रहनुसन्धिषु| द्वावुपरिष्टात् भ्रुवोः| पञ्च शिरःकपालेषु||६९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அஷ்டௌ த்ரயஃ அஷ்டாதஶத்வாத்ரிஂஶதேகஃ ஏகஃ ஏகஃ கண்டாதிஷு த்வௌ த்வௌ ஷட்ஸ்வேவஂ த்வாதஶ த்வௌ பஞ்ச இதி த்ர்யஶீதிருர்த்வம்| திஸஷு ஹதயாதிநாடீஷ்வஷ்டாதஶஸந்தயஃ| தே ச கண்டநாட்யாஂ நிபத்தாஃ அதஏவ ஶிரஸி கணிதாஃ| ஹந்வோஃ ஸந்திர்ஹநுஸந்திஃ| த்வௌ த்வௌ கண்டாதீநாமித்யேகைகஸ்மிந் கண்டாதாவேகைகஃ ஸந்திர்ஜ்ஞேயஃ| உபரிஷ்டாத்த்வாவிதி ப்ருவோருர்த்வே| ஶிரோவர்துலதயா ஶிரஃகபாலேஷு பஞ்ச| த்வௌ லலாடபார்ஶ்வயோஃ| த்வௌ ககாடிகாபார்ஶ்வயோஃ| ஏக ஜுஃ|| ௬௯||

Adhikarana ஸந்தீநாமஷ்டவிதத்வம் (௭௦) · Śloka ௭௦

தேऽங்குலிகுல்பலஜாநுமணிபந்தகூர்பரேஷு கோரஸஂஜ்ஞாஃ| கக்ஷாவங்க்ஷணதந்தமூலேஷூலூகஸஂஜ்ஞாஃ| அஂஸபீடகுதபகநிதம்பேஷு ஸாமுத்காஃ| கீவாபஷ்டவஂஶயோஃ ப்ரதராஃ| ஶிரஃகடீகபாலேஷு துந்நஸேவநீஸஂஜ்ஞாஃ| ஹநூபயதோ வாயஸதுண்டாஃ| கண்டநேத்ரஹதயயகத்ப்லீஹக்லோமநாடீஷு மண்டலஸஂஜ்ஞாஃ| ஶ்ரோத்ரஶங்காடகேஷு ஶங்காவர்தாஃ| இத்யஸ்திஸந்தயோऽஷ்டவிதாஃ||௭௦||

View original

तेऽङ्गुलिगुल्फलजानुमणिबन्धकूर्परेषु कोरसंज्ञाः| कक्षावङ्क्षणदन्तमूलेषूलूख़संज्ञाः| अंसपीठगुदभगनितम्बेषु सामुद्गाः| गीवापृष्ठवंशयोः प्रतराः| शिरःकटीकपालेषु तुन्नसेवनीसंज्ञाः| हनूभयतो वायसतुण्डाः| कण्ठनेत्रहृदययकृत्प्लीहक्लोमनाडीषु मण्डलसंज्ञाः| श्रोत्रशृङ्गाटकेषु शङ्ख़ावर्ताः| इत्यस्थिसन्धयोऽष्टविधाः||७०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ ஸந்தீநாஂ ஸ்தாநவிஶேஷேண ஸஂஜ்ஞாஷ்டகமநுகதார்தம்| ஶ்ரோத்ரஶங்காடகஂ ப்ருவ உபரி கர்ணநிகடே| இத்யஸ்த்யாஶ்ரிதாநாஂ ஸந்தீநாஂ தஶோத்தரஂ ஶதத்வயமுக்தம்|| ௭௦||

Adhikarana ஸ்நாயுபேஶீஸிராஶ்ரிதாஃ ஸந்தயஃ (௭௧) · Śloka ௭௧

ஸ்நாயுபேஶீஸிராஶ்ரிதைஸ்து ஸஹஸ்ரத்வயஂ ந புநஃ ஶஸ்த்ரப்ரணிதாநே தேஷு வாச்யமஸ்தீதி பதங்நோச்யதே||௭௧||

View original

स्नायुपेशीसिराश्रितैस्तु सहस्रद्वयं न पुनः शस्त्रप्रणिधाने तेषु वाच्यमस्तीति पृथङ्नोच्यते||७१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ்நாய்வாத்யைஃ ஸந்திபிஃ ஸஹஸ்ரத்வயஂ பவதி தச்சஸ்ரகர்மாநுபயோகாந்நோக்தம்| ஸூக்ஷ்மாஃ ஸிராஃ ஸ்நாயவஃ| பேஶ்யஃ புநஃ ஸ்நாய்வாகதயோ மாஂஸமய்யஃ|| ௭௧||

Adhikarana ஸ்நாயவஸ்தேஷாஂ ஸ்தாநாநி ச (௭௨) · Śloka ௭௨

நவ ஸ்நாயுஶதாநி| தேஷாஂ ஷட் ஶதாநி ஶாகாஸு| த்ரிஂஶச்சதத்வயமந்தராதௌ| ஊர்த்வஂ ஸப்ததிஃ||௭௨||

View original

नव स्नायुशतानि| तेषां षट् शतानि शाख़ासु| त्रिंशच्छतद्वयमन्तराधौ| ऊर्ध्वं सप्ततिः||७२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அத ஸ்நாய்வாநாஂ விபாக உச்யதே| ப்ரத்யேகஂ ஶாகாயாஂ ஸார்த்தஶதஂ ஸ்நாய்வாநாமேவஂ ஶாகாஸு ஷட்ஶதாநி|| ௭௨||

Adhikarana ஶாகாகதாஃ ஸ்நாயவஃ (௭௩) · Śloka ௭௩

தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பாதாங்குல்யாஂ ப்ரத்யேகஂ ஷட்ஷட்| தாநி த்ரிஂஶத்| தஶ தஶ பாததலகூர்சகுல்பேஷு த்ரிஂஶஜ்ஜங்காயாம்| தஶ ஜாநுநி| சத்வாரிஂதூரௌ| தஶ வங்க்ஷணே||௭௩||

View original

तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पादाङ्गुल्यां प्रत्येकं षट्षट्| तानि त्रिंशत्| दश दश पादतलकूर्चगुल्फेषु त्रिंशज्जङ्ग़ायाम्| दश जानुनि| चत्वारिंदूरौ| दश वङ्क्षणे||७३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததா சைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பஞ்ச பாதாங்குலீஷு ப்ரத்யேகஂ ஷட்| ஏவமங்குலீஷு த்ரிஂஶத்| பாததலாதிஷு த்ரிஷு தஶ-தஶ| ஏவஂ த்ரிஂஶதேகீகத்ய ஷஷ்டிஃ| த்ரிஂஶத்தஶ சத்வாரிஂஶத்தஶ இதி ஸார்தஶதம்| பாஹாவங்குலீகரதலகூர்சமணிபந்தநப்ரகோஷ்டகூர்பரப்ரகாண்டகக்ஷ்யாஸு க்ரமேணோக்தாவயவாத்விஜ்ஞேயம்|| ௭௩||

Adhikarana அந்தராதிகதாஃ ஸ்நாயவஃ (௭௪) · Śloka ௭௪

சத்வாரிஂஶத் கட்யாம்| விஂஶதிர்முஷ்கமேட்ரபஸ்த்யந்த்ரேஷு| அஶீதிஃ பஷ்டே| ஷஷ்டிஃ பார்ஶ்வயோஃ| அஷ்டாதஶோரஸி| சத்வார்யக்ஷகயோஃ| அஷ்டாவஂஸயோஃ||௭௪||

View original

चत्वारिंशत् कट्याम्| विंशतिर्मुष्कमेढ्रबस्त्यन्त्रेषु| अशीतिः पृष्ठे| षष्टिः पार्श्वयोः| अष्टादशोरसि| चत्वार्यक्षकयोः| अष्टावंसयोः||७४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்தராதௌ சத்வாரிஂஶத்விஂஶதிரஶீதிஃ ஷஷ்ட்யாஷ்டாதஶ சத்வார்ய்யஷ்டாவிதி த்ரிஂஶததிகாந்யஷ்டௌ ஶதாநி பவந்தி| முஷ்காதிஷு சதுர்ஷு ச விஂஶதிஃ ஸாதாரணாநி| அக்ஷகயோர்த்வே த்வே| அஸஂயோஶ்சத்வாரிசத்வாரி|| ௭௪||

Adhikarana மூர்த்தகதாஃ ஸ்நாயவஃ (௭௫) · Śloka ௭௫

த்வே த்வே மந்யாவடுநேத்ரௌஷ்டதாலுஷு| த்ரிஂஶத் க்ரீவாயாம்| த்ரீணி ஜத்ருணி| சத்வாரி ஹந்வோஃ| பஞ்ச ஜிஹ்வாயாம்| த்வாதஶோத்தராதரேஶு தந்தமாஂஸேஷு| ஷண்மூர்தநி||௭௫||

View original

द्वे द्वे मन्यावटुनेत्रौष्ठतालुषु| त्रिंशद् ग्रीवायाम्| त्रीणि जत्रुणि| चत्वारि हन्वोः| पञ्च जिह्वायाम्| द्वादशोत्तराधरेशु दन्तमांसेषु| षण्मूर्धनि||७५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஶிரஸ்யுச்யதே-த்வே மந்யயோஃ| அவடௌ த்வே| நேத்ரயோர்த்வே| தாலுநி த்வே-இதி தஶ| த்ரிஂஶத்த்ரீணி சத்வாரி பஞ்ச த்வாதஶ ஷடிதி மூர்தநி| அக்ஷகஸந்திர்ஜத்ருஃ ஹந்வோர்த்வே த்வே| உத்தராதரேஷு தந்தமாஂஸேஷு ஷட்ஷடிதி ஸ்நாய்வாநாஂ நவஶதாநி| அவடுஃ ககாடிகா|| ௭௫||

Adhikarana ஸ்நாயூநாஂ ப்ரகாஶவிஶேஷாஃ (௭௬) · Śloka ௭௬

தத்ர ஶாகாஸு ஸந்திஷு ச ப்ரதாநவந்தி| மஹாஸ்நாய்வாநி து வத்தாநி தாநி கண்டராஸஂஜ்ஞாநி| பஸ்த்யாமபக்வாஶயாந்த்ரேஷு ஸுஷிராணி| பார்ஶ்வபஷ்டோரஶிஶரஸ்து பதூநி||௭௬||

View original

तत्र शाख़ासु सन्धिषु च प्रतानवन्ति| महास्नाय्वानि तु वृत्तानि तानि कण्डरासंज्ञानि| बस्त्यामपक्वाशयान्त्रेषु सुषिराणि| पार्श्वपृष्ठोरशिशरस्तु पृथूनि||७६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ரேத்யாதிநா தேஷாஂ தேஶவிஶேஷேணாகாரவிஶேஷா உச்யந்தே| ப்ரதாநவந்த்யநேகப்ரகாராணி| தேஷாமேவ ஸ்நாய்வாநாஂ வத்தாநாஂ மஹதாஂ ச கண்டராஸஂஜ்ஞா| ஸுபோதம்|| ௭௬||

Adhikarana ஸ்நாயூநாஂ ரக்ஷணம் (௭௭) · Śloka ௭௭

ஸ்நாயுபந்தநைர்ஹி ஸந்திஷு ஸுபத்தா தநுர்நௌரிவ ஸம்யகீஹதே| தஸ்மாதஸ்திஸிராதிப்யோऽபி தாநி யத்நதோ ரக்ஷேத்||௭௭||

View original

स्नायुबन्धनैर्हि सन्धिषु सुबद्धा तनुर्नौरिव सम्यगीहते| तस्मादस्थिसिरादिभ्योऽपि तानि यत्नतो रक्षेत्||७७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஏதைர்ஹி ஸ்நாயுநிபந்தநைஸ்தநுஃ ஸந்திப்ரதேஶேஷ்வவபத்தா ஸதீ ஸம்யகீஹதே ஸாது கத்வா சேஷ்டதே| யதா நௌஃ ஸந்திஷு ப்ரதிபத்தா ஸதீ ஸம்யகீஹதே| ததோ ஹேதோஸ்தாநி ஸ்நாய்வாநி யத்நதோ ரக்ஷேதஸ்த்யாதிப்யோऽபி|| ௭௭||

Adhikarana கூடஶல்யோத்தரணே ஸ்நாயூநாஂ ஸம்ய- க்ஜ்ஞாநஸ்யாவநிவார்யத்வம் (௭௮) · Śloka ௭௮

யஶ்ச ஸ்நாய்வாநி பாஹ்யாந்யப்யந்தராணி ச ஸம்யக் ஜாநாதி ஸ கூடமபி ஶல்யமாஹர்துஂ ஸமர்தோ பவதி||௭௮||

View original

यश्च स्नाय्वानि बाह्यान्यभ्यन्तराणि च सम्यग् जानाति स गूढमपि शल्यमाहर्तुं समर्थो भवति||७८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸுபோதம்| ஸ்நாய்வஜ்ஞாநே சாத்ரைவோபயோகோ வக்ஷ்யதே|| ௭௮||

Adhikarana பேஶ்யஸ்தாஸாஂ ஸ்தாநாநி ச (௭௯) · Śloka ௭௯

பஞ்ச பேஶீஶதாநி| தாஸாஂ சத்வாரி ஶதாநி ஶாகாஸு ஷஷ்டிரந்தராதௌ| சத்வாரிஂஶதூர்த்வம்||௭௯||

View original

पञ्च पेशीशतानि| तासां चत्वारि शतानि शाख़ासु षष्टिरन्तराधौ| चत्वारिंशदूर्ध्वम्||७९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அத பேஶ்யஃ|| ௭௯||

Adhikarana ஶாகாகதாஃ பேஶ்யஃ (௮௦) · Śloka ௮௦

தத்ரைகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி பாதாங்குல்யாஂ ப்ரத்யேகஂ திஸ்ரஃ| தாஃ பஞ்சதஶ| தஶ தஶ ப்ரபதே பாததலே குல்பே ச, ததா பாதஸ்யோபரி கூர்சே ஸந்நிவிஷ்டாஃ| விஂஶதிர்ஜங்காயாம்| பஞ்ச ஜாநுநி விஂஶதிரூரௌ||௮௦||

View original

तत्रैकैकस्मिन् सक्थ्नि पादाङ्गुल्यां प्रत्येकं तिस्रः| ताः पञ्चदश| दश दश प्रपदे पादतले गुल्फे च, तथा पादस्योपरि कूर्चे सन्निविष्टाः| विंशतिर्जङ्ग़ायाम्| पञ्च जानुनि विंशतिरूरौ||८०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அங்குலீஷு பஞ்சதஶ| ப்ரபதே பாததலஸ்யாக்ரபாகே தஶ| ததா பாததலே தஶ| குல்பே தஶ| பாதஸ்யோபரி தஶ| தாஶ்ச கூர்சநாம்நி மர்மணி ஸந்நிவிஷ்டாஃ| விஂஶதிர்ஜங்காயாம்| ஜாநுநி பஞ்ச| ஊரௌ விஂஶதிரிதி ஶதஂ ஸக்த்நி| தத்வத்திஸஷு ஶேஷாஸு ஶாகாஸு|| ௮௦||

Adhikarana அந்தராதிகதாஃ பேஶ்யஃ (௮௧) · Śloka ௮௧

ஏகைகா மேட்ரஸேவந்யோஃ| த்வே வஷணயோஃ| தஶ ஸ்பிஜோஃ| திஸ்ரோ குதே, தாஸ்து வலீஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே பஸ்திஶிரஸி| சதஸ்ர உதரே| நாப்யாமேகா| ஹத்யாமாஶயே ச| ஷட் யகத்ப்லீஹோண்டுகேஷு| பஷ்டே பஞ்சோர்த்வஸந்நிவிஷ்டாஃ| தஶ தீர்காஃ பாற்ஶ்வயோஃ| தஶ வக்ஷஸி| திஸ்ரோஂऽஸாக்ஷகோபரிதஃ||௮௧||

View original

एकैका मेढ्रसेवन्योः| द्वे वृषणयोः| दश स्फिजोः| तिस्रो गुदे, तास्तु वलीसंज्ञाः| द्वे बस्तिशिरसि| चतस्र उदरे| नाभ्यामेका| हृद्यामाशये च| षट् यकृत्प्लीहोण्डुकेषु| पृष्ठे पञ्चोर्ध्वसन्निविष्टाः| दश दीर्ग़ाः पाऱ्श्वयोः| दश वक्षसि| तिस्रोंऽसाक्षकोपरितः||८१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்தராதௌ து ஏகா மேட்ரே| ஏகா ஸேவந்யாம்| த்வே| தஶ| குதே திஸ்ரோ வலீஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே| சதஸ்ரஃ| ஏகா| த்வே ஹத்யாமாஶயே ச ஸாதாரணம்| யகதாதிஷு த்ரிஷு ஷட்| பஷ்டே பஞ்ச| தாஸ்து ஊர்த்வஂ ஶிரஸஃ ஸந்நிவிஷ்டாஃ| தஶ| தஶ| அஂஸாக்ஷகோபரிதஸ்திஸ்ர இத்யந்தராதௌ ஷஷ்டிஃ| பூர்வைஃ ஸஹ ஷஷ்ட்யதிகாநி சத்வாரி ஶதாநி பவந்தி|

Adhikarana மூர்த்தகதாஃ பேஶ்யஃ (௮௨) · Śloka ௮௨

தஶ க்ரீவாயாம்| அஷ்டௌ கண்டயோஃ| அஷ்டௌ ஹந்வோஃ| ஏகைகா கலகாகலஜிஹ்வாமூர்தஸு| த்வே த்வே தாலுலலாடயோஃ| நாஸௌஷ்டகர்ணேஷு ச||௮௨||

View original

दश ग्रीवायाम्| अष्टौ गण्डयोः| अष्टौ हन्वोः| एकैका गलकाकलजिह्वामूर्धसु| द्वे द्वे तालुललाटयोः| नासौष्ठकर्णेषु च||८२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஊர்த்வாங்க உச்யதே-தஶாஷ்டவஷ்டாவேகைகைகைகா த்வே-த்வே-த்வே-த்வே-த்வே இதி சத்வாரிஂஶத்| காகலஂ கண்டமத்யம்| காகலஸ்யாதோ நாலம்| மூர்தா ஶிரஃ| நாஸாயாஂ த்வே| ஓஷ்டயோஃ கர்ணயோஶ்ச ப்ரத்யேகமேகா| இதி புஂ<ஸம்< திவ்=""><ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௫">പും&ல்த்;സമ്&ல்த்; ദിവ്=""&க்த்;&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൫"&க்த்;పుం&அம்ப்;ല്ത്;సం&அம்ப்;ല്ത്; దివ్=""&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;స్పన్ స్త్య్లే="వ్హితే-స్పచే:ప్రే-లినే; ఫోంత్-సిజే: ൧൩ప్త్; ఫోంత్-వైఘ్త్:బోల్ద్; చోలోర్: ൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൫"&அம்ப்;ഗ്ത്;पुं&அம்ப்;ല്ത്;सम्&அம்ப்;ല്ത്; दिव्=""&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३५"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पुं&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;सम्&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్; दिव्=""&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३५"&அம்ப்;ഗ്ത്;पुṁ&அம்ப்;ല്ത്;सम्&அம்ப்;ല്ത്; दिव्=""&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३५"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३६" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पñचप्ēśīśअत्āनि||&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&அம்ப்;ഗ്ത്;पञ्चपेशीशतानि|| &அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;८२|| &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३६" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पञ्चपेशीशतानि||&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&அம்ப்;ഗ്ത്; &அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३६" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;पञ्चपेशीशतानि||&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३६"&அம்ப்;ഗ്ത്; &அம்ப்;ല്ത്;दिव् इद्="व्य_त्रन्स्_३७" च्लस्स्="हिद्देन्"&அம்ப்;ഗ്ത്;८२||&அம்ப்;ല്ത്;स्पन् स्त्य्ले="व्हिते-स्पचे:प्रे-लिने; फ़ोन्त्-सिऴे: १३प्त्; फ़ोन्त्-वेइघ्त्:बोळ्; चोलोर्: ००९; बच्क्ग्रोउन्द्: येल्लोव्; तेक्ष्त्-अलिग्न्:चेन्तेर्;" इद्="व्य_त्रन्स्_३७"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్;&அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ब्र्&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;അമ്പ്;ల్త్;ह्र् च्लस्स्="दोउब्लेळिने"&அம்ப்;അമ്പ്;గ్త్; &அம்ப்;ല്ത്;దివ్ ఇద్="వ్య_త్రన్స్_൩൬" చ్లస్స్="హిద్దేన్"&அம்ப்;ഗ്ത്;పంచపేశీశతాని||&அம்ப்;ല്ത്;స్పన్ స్త్య్లే="వ్హితే-స్పచే:ప్రే-లినే; ఫోంత్-సిజే: ൧൩ప్త్; ఫోంత్-వైఘ్త్:బోల్ద్; చోలోర్: ൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬"&அம்ப்;ഗ്ത്;पञ्चपेशीशतानि|| &ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&க்த்;൮൨||&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: ൦൦൯; బచ్క్గ్రౌంద్: యేల్లౌ; తేక్ష్త్-అలిగ్న్:చేంతేర్;" ఇద్="వ్య_త్రన్స్_൩൭"&க்த்;८२|| &அம்ப்;ല്ത്;బ్ర్&அம்ப்;ഗ്ത്;&அம்ப்;ല്ത്;బ్ర్&அம்ப்;ഗ്ത്; &அம்ப்;ല്ത്;హ్ర్ చ్లస్స్="దౌబ్లేళినే"&அம்ப்;ഗ്ത്; &ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&க்த்;പഞ്ചപേശീശതാനി||&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൬"&க்த்;పంచపేశీశతాని|| &ல்த்;ദിവ് ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭" ച്ലസ്സ്="ഹിദ്ദേന്"&க்த்;൮൨||&ல்த்;സ്പന് സ്ത്യ്ലേ="വ്ഹിതേ-സ്പചേ:പ്രേ-ലിനേ; ഫോന്ത്-സിഴേ: ൧൩പ്ത്; ഫോന്ത്-വേഇഘ്ത്:ബോള്; ചോലോര്: #൦൦൯; ബച്ക്ഗ്രോഉന്ദ്: യേല്ലോവ്; തേക്ഷ്ത്-അലിഗ്ന്:ചേന്തേര്;" ഇദ്="വ്യ_ത്രന്സ്_൩൭"&க்த்;൮൨|| &ல்த்;ബ്ര്&க்த்;&ல்த்;ബ്ര്&க்த்; &ல்த்;ഹ്ര് ച്ലസ്സ്="ദോഉബ്ലേളിനേ"&க்த்; <திவ் இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௬" ச்லஸ்ஸ்="ஹித்தேந்">பஞ்சபேஶீஶதாநி||<ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௬">പഞ്ചപേശീശതാനി|| <திவ் இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௭" ச்லஸ்ஸ்="ஹித்தேந்">௮௨||<ஸ்பந் ஸ்த்ய்லே="வ்ஹிதே-ஸ்பசே:ப்ரே-லிநே; போந்த்-ஸிழே: ௧௩ப்த்; போந்த்-வேஇக்த்:போள்; சோலோர்: #௦௦௯; பச்க்க்ரோஉந்த்: யேல்லோவ்; தேக்ஷ்த்-அலிக்ந்:சேந்தேர்;" இத்="வ்ய_த்ரந்ஸ்_௩௭">൮൨|| <ப்ர்><ப்ர்> <ஹ்ர் ச்லஸ்ஸ்="தோஉப்லேளிநே"> பஞ்சபேஶீஶதாநி|| ௮௨||

Adhikarana ஸ்த்ரீணாமதிகாஃ பேஶ்யஸ்தாஸாஂ ஸ்தாநாநி ச (௮௩) · Śloka ௮௩

ஸ்த்ரீணாஂ து விஂஶதிரதிக| தத்ர தஶ ஸ்தநயோஃ| தாஸாஂ யௌவநே பரிவத்திர்பவதி| தஶ யோநௌ||௮௩||

View original

स्त्रीणां तु विंशतिरधिक| तत्र दश स्तनयोः| तासां यौवने परिवृद्धिर्भवति| दश योनौ||८३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ்த்ரீணாஂ விஂஶதிஃ பேஶ்யோऽதிகாஃ| தாஸாஂ மத்யாத்தஶ ஸ்தநயோஃ| தாஸாஂ பாலபாவே ஸத்பாவமாத்ரம்| யௌவநே வத்திஃ| யோநௌ தஶ|| ௮௩||

Adhikarana யோநிகர்பாஶயஸ்வரூபஂ தத்கதாஃ பேஶ்யஶ்ச (௮௪) · Śloka ௮௪

தாஸாமப்யந்தராஶ்ரிதே த்வே| முகாஶ்ரிதே வத்தே த்வே| திஸ்ரோ கர்பமார்காஶ்ரயாஃ| யஸ்யாஂ கர்பஸ்திஷ்டதி| யோநிஸ்து ஶங்கநாப்யாகதிஸ்த்ர்யாவர்தா| தஸ்யாஸ்ததீய ஆவர்தே பித்தபக்வாஶயாந்தரே ரோஹிதமத்ஸ்யமுகாகாரா கர்பஶய்யா| தஸ்யாஂ ஶுக்ரார்த்தவப்ரதேஶிந்யஸ்திஸ்ரஃ பேஶ்யஃ||௮௪||

View original

तासामभ्यन्तराश्रिते द्वे| मुख़ाश्रिते वृत्ते द्वे| तिस्रो गर्भमार्गाश्रयाः| यस्यां गर्भस्तिष्ठति| योनिस्तु शङ्ख़नाभ्याकृतिस्त्र्यावर्ता| तस्यास्तृतीय आवर्ते पित्तपक्वाशयान्तरे रोहितमत्स्यमुख़ाकारा गर्भशय्या| तस्यां शुक्रार्त्तवप्रदेशिन्यस्तिस्रः पेश्यः||८४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாஸாஂ விபாகஃ| த்வே அப்யந்தரே மஹாஸ்ரோதஸி ப்ரவத்தே| த்வே யோநிமுகாஶ்ரயே வத்தாகாரே| திஸ்ரோ கர்பமார்கமாஶ்ரிதாஃ| திஸ்ரஶ்ச கர்பாஶயேஶுக்ரார்த்தவப்ரவேஶிந்யோ கர்பஶய்யாயாஂ ப்ரதிபத்தாஃ| ஸா ச யோநௌ ஶங்கநாப்யாகத்யா ததீய ஆவர்தே நிபத்தா| ரோஹிதமத்ஸ்யமுகாகாரா கர்பஶய்யா|| ௮௪||

Adhikarana பேஶீநாஂ ஸ்வரூபஂ ப்ரயோஜநஞ்ச (௮௫) · Śloka ௮௫

தாபிர்ஹி ஶரீரே தநுபஹலஸ்தூலாணுபதுவத்தஹ்ரஸ்வதீர்கஸ்திரமதுஶ்லக்ஷ்ணகர்கஶாபிஃ ஸந்த்யஸ்திஸிராஸ்நாய்வநி ப்ரச்சதிதாநி||௮௫||

View original

ताभिर्हि शरीरे तनुबहलस्थूलाणुपृथुवृत्तह्रस्वदीर्ग़स्थिरमृदुश्लक्ष्णकर्कशाभिः सन्ध्यस्थिसिरास्नाय्वनि प्रच्छदितानि||८५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

இத்யநந்தரோக்தாபிஃ பேஶீபிஸ்தநுத்வாதிகுணயுக்தாபிஃ ஶரீரே ஸந்த்யஸ்திஸிராஸ்நாய்வநி ப்ரச்சாதிதாநி|| ௮௫||

Adhikarana ஸிராதமநீமுகாநாஂ கேஶாதீ- நாஞ்ச ஸஂக்யாநம் (௮௬) · Śloka ௮௬

ஸிராதமநீமுகாநாஂ த்வணுஶே விபஜ்யமாநாநாமேகோநத்ரிஂஶச்சதஸஹஸ்ராணி நவ ச ஶதாநி ஷட்பஞ்சாஶதாநி பவந்தி| தாபிரிதஂ ஶரீரஂ கவாக்ஷிதஂ பிநத்தமாததஞ்ச| தாவந்தி ச கேஶஶ்மஶ்ருலோமாநி||௮௬||

View original

सिराधमनीमुख़ानां त्वणुशे विभज्यमानानामेकोनत्रिंशच्छतसहस्राणि नव च शतानि षट्पञ्चाशतानि भवन्ति| ताभिरिदं शरीरं गवाक्षितं पिनद्धमाततञ्च| तावन्ति च केशश्मश्रुलोमानि||८६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸிராஃ நாதிஸ்தூலா ரஜ்ஜ்வாகார அந்தஸ்ஸுஷிரா வாதாதிவஹாஃ| தமந்யஸ்தத்விஶேஷா ஏவ வக்ஷ்யமாணலக்ஷணாஃ| தாபிஃ ஶரீரஂ கவாக்ஷிதஂ ஜாலவத் பிநத்தஂ பத்தஂ யந்த்ரரஜ்ஜுவதாததஂ விஸ்தாரிதஂ படதந்துவத்| கேஶாதீநி ச தாவந்த்யேவ|| ௮௬||

Adhikarana ஸிராதமநீநாஂ கர்ம (௮௭) · Śloka ௮௭

தாஸாஂ ஹி முகாநி தத்ப்ரதிபத்தாந்யதஸ்தாநி தாபிராப்யாய்யந்தே| தைஶ்ச தாஃ ஸ்வதேமபிவஹந்தி| ததாऽப்யங்கலேபாதிவீர்ய்யஂ த்வசி விபக்வமந்தர்நயந்தி ஸ்பர்ஶஞ்ச கஹ்ணந்தி||௮௭||

View original

तासां हि मुख़ानि तत्प्रतिबद्धान्यतस्तानि ताभिराप्याय्यन्ते| तैश्च ताः स्वदेमभिवहन्ति| तथाऽभ्यङ्गलेपादिवीर्य्यं त्वचि विपक्वमन्तर्नयन्ति स्पर्शञ्च गृह्णन्ति||८७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அணுஶோ விபஜ்யமாநாநாஂ ஸூக்ஷ்மைர்பாகைஃ க்ரமேண விபாகஂ கச்சந்தீநாஂ தாஸாஂ ஸிராதமநீநாஂ முகாநி ஸர்வத்ர ப்ரஸதாநி தத்ப்ரதிபத்தாநி கேஶாத்யநுபத்தாதி| அதோ ஹேதோஸ்தாநி கேஶாதீநி தாபிஃ ஸிராதமநீபிராப்யாய்யந்தே| தைஶ்ச கேஶாத்யநுபத்தைர்முகைரேதாஃ ஸ்வேதமபிவஹந்த்யப்யங்காதி வீர்யஂ த்வசி விபக்வஂ ஸதந்தர்நயந்தி| ஸ்பர்ஶஂ கஹ்ணந்தி||௮௭||

Adhikarana ஸ்ரோதஸாஂ ஸங்க்யேயத்வாதி (௮௮) · Śloka ௮௮

ஸ்ரோதாஂஸி புநரஸங்க்யேயாந்யேவ| ததாபி து ஸிராதீநி யதாஸ்தூலஂ யதோபயோகஂ சாந்யத்ரோபதேக்ஷ்யந்தே||௮௮||

View original

स्रोतांसि पुनरसङ्ख़्येयान्येव| तथापि तु सिरादीनि यथास्थूलं यथोपयोगं चान्यत्रोपदेक्ष्यन्ते||८८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ்ரோதாஂஸி மார்காஃ யைரந்நஸாரோ தாதுதாஂ யாதி| ஸௌக்ஷ்ம்யாத் ப்ரதாநவத்த்வாச்சாபரிஸங்க்யேயாநி ஸிராதீநி| ஸிராதமநீஸ்ரோதாஂஸ்யஸங்க்யாந்யபி யதாப்ரதாநஂ யதோபயோகஂ ச யாநி ப்ரதாநாநி, யாநி சிகித்ஸார்தமுபயுஜ்யந்தே தாந்யந்யத்ர ஸிராவிபாகாதாவுபதேக்ஷ்யந்தே|| ௮௮||

Adhikarana ப்ரகரணோபஸஂஹாரஃ (௮௯) · Śloka

இத்யேவஂ பரிஸங்க்யாதாஃ ஶரீரே மூர்திமந்தஃ ஸ்திரா பாவாஃ||௧||

View original

इत्येवं परिसङ्ख़्याताः शरीरे मूर्तिमन्तः स्थिरा भावाः||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

இதி ஶரீரே மூர்த்தாஃ கடிநாஃ ஸ்பர்ஶநேந்த்ரியாதிகம்யா பாவாஸ்த்வகாதயஃ பரிஸங்க்யாதா யதோக்தேந பேதேந|| ௮௯||

Adhikarana ஶரீரே உதகாஂஶாஃ (௯௦) · Śloka ௯௦

த்ரவாஸ்து யத்தததியோகேந ச்யவமாநஂ புரீஷமநுபத்நாதி| ததா மூத்ரஂ ருதிரமந்யாஂஶ்ச ஶரீரே தாதூந்| யச்ச ஸர்வஶரீரகதஂ பாஹ்யா த்வக்விபர்தி| யச்ச த்வகந்தரே வ்ரணகதஂ லஸீகாஶப்தவாச்யம்| யச்சோஷ்மாநுபத்தஂ ரோமகூபேப்யோऽபிநிஷ்பதத்ஸ்வேதவாச்யம்| ததுதகம்||௯௦||

View original

द्रवास्तु यत्तदतियोगेन च्यवमानं पुरीषमनुबध्नाति| तथा मूत्रं रुधिरमन्यांश्च शरीरे धातून्| यच्च सर्वशरीरगतं बाह्या त्वग्विभर्ति| यच्च त्वगन्तरे व्रणगतं लसीकाशब्दवाच्यम्| यच्चोष्मानुबद्धं रोमकूपेभ्योऽभिनिष्पतत्स्वेदवाच्यम्| तदुदकम्||९०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

த்ரவாஸ்து பவந்தீதி ஶேஷஃ| தே சோதகமூத்ராதயஃ| தத்ரோதகஂ தேஹே யத் கர்த்தகர்மபூதமதியோகேந ச்யவமாநஂ புரீஷமநுபத்நாதி| தத்ப்ரஸாதாத்த்யதீஸாரே வேகாநாஂ கதஸங்க்யத்வம்| ததாதியோகேந ச்யவமாநஂ மூத்ரப்ரமேஹே| ரக்தபித்தே ச ருதிரமிதி| அந்யாஂஶ்ச ஶரீரே தாதூந் பித்தஶ்லேஷ்மாதீநதியோகேந ப்ரவர்தமாநாநநுபத்நாதி| ததுதகமிதி ஸம்பந்தஃ| ஸுபோதம்|| ௯௦||

Adhikarana ஸ்வஸ்தஶரீரே ரஸாதீநாஂ மாநம் (௯௧) · Śloka

தஸ்யாத்யஸ்ய சாஹாரஸாரஸ்ய ரஸாக்யஸ்ய ரக்தஸ்ய ஶகதஃ ஶ்லேஷ்மணஃ பித்தஸ்ய மூத்ரஸ்ய வஸாயாஃ மேதஸோ மஜ்ஜ்ஞஶ்ச ஸ்வேந ஸ்வேநாஞ்ஜலிப்ரமாணேந யதாபூர்வமேகாதிஸங்க்யாப்ரவத்திஃ|௧|

View original

तस्याद्यस्य चाहारसारस्य रसाख़्यस्य रक्तस्य शकृतः श्लेष्मणः पित्तस्य मूत्रस्य वसायाः मेदसो मज्ज्ञश्च स्वेन स्वेनाञ्जलिप्रमाणेन यथापूर्वमेकादिसङ्ख़्याप्रवृद्धिः|१|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தஸ்யேத்யுதகஸ்ய ரஸாக்யஸ்யாத்யாஹாரஸாரஸ்ய ச ரக்தாதீநாஂ ச மஜ்ஜாந்தாநாமஷ்டாநாஂ ஸ்வேநஸ்வேநாஞ்ஜலிப்ரமாணேந யதாபூர்வமேகாதிஸங்க்யாப்ரவத்திர்விஜ்ஞேயா| ஸ்வேநஸ்வேநேத்யஞ்ஜலிப்ரமாணேகாந்த்யஸ்யைநாஞ்ஜலித்வம்| தத்பூர்வாணாஂ க்ரமேணைகைகாஞ்ஜலிவத்திஃ| மஜ்ஜா ஏகோऽஞ்ஜலிஃ த்வ்யஞ்ஜலிர்மேதஃ| வஸா த்ர்யஞ்ஜலி| யாவதுதகஸ்ய தஶாஞ்ஜலயோ தேஹே|| ௯௧||

Adhikarana ஶுக்ரஸ்ய பரிமாணமம் (௧) · Śloka

அர்த்தாஞ்ஜலிஃ ஶுக்ரஸ்ய||௧||

View original

अर्द्धाञ्जलिः शुक्रस्य||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மஸ்திஷ்கமோஜஸோஃ பரிமாணம் (௯௨) · Śloka ௯௨

தாவதேவ மஸ்திஷ்கமோஜஶ்ச||௯௨||

View original

तावदेव मस्तिष्कमोजश्च||९२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஓஜஶ்ஶுக்ரமஸ்திஷ்காணி ப்ரத்யேகஂ ஸ்வேநாஞ்ஜலிப்ரமாணேநார்தாஞ்ஜலாநி| ஸுபோதம்|| ௯௨||

Adhikarana ஸ்தந்யயோர்மாநஂ தத்ஸம்பவஶ்ச (௯௩) · Śloka ௯௩

ஸ்த்ரீணாஂ ரஜஸோऽஞ்ஜலயஶ்சத்வாரஃ| ஸ்தந்யஸ்ய த்வௌ| உபயமபி சைதத்ரஸப்ரஸாதாத்மகமிதி| ஸமதாதோஃ பரிமாணமிதம்| அதோ வத்திக்ஷயௌ யதாஸ்வஂ லக்ஷணைர்விபாவயேதபராஂஶ்சாபரிஸங்க்யாதாந்மூர்தோமூர்தாந் பாவாந்| தத்யதா-மாஂஸகர்ணாதிமலாந் வாயுபுத்திஸ்மத்யாதீஂஶ்ச||௯௩||

View original

स्त्रीणां रजसोऽञ्जलयश्चत्वारः| स्तन्यस्य द्वौ| उभयमपि चैतद्रसप्रसादात्मकमिति| समधातोः परिमाणमिदम्| अतो वृद्धिक्षयौ यथास्वं लक्षणैर्विभावयेदपरांश्चापरिसङ्ख़्यातान्मूर्तोमूर्तान् भावान्| तद्यथा-मांसकर्णादिमलान् वायुबुद्धिस्मृत्यादींश्च||९३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

உபயஂ ரஜஃ ஸ்தந்யலக்ஷணஂ ரஸஸ்ய தாதோஃ ப்ரஸாதாத் ஸம்பவதி| இதஂ யதோக்தஂ பரிமாணஂ ஸமதாதோர்நீருஜோ விஜ்ஞேயம்| அந்யஸ்ய த்வேதேஷாஂ வத்திக்ஷயௌ தோஷபேதீயப்ரதர்ஶிதைர்யதாஸ்வஂ லக்ஷணைர்விபாவயேத்| அபராஂஶ்ச மூர்த்தாந் மாஂஸகர்ணமலாதீந் அமூர்த்தாஂஶ்ச வாயுபுத்திஸ்மத்யாதீந் பாவாந்யதாஸ்வஂ லக்ஷணைர்விபாவயேதிதி ஸம்பந்தஃ|| ௯௩||

Adhikarana ரஸாதீநாஂ மாநவிஷயே தாந்வந்தரீ- யாணாம்மதம் (௯௪) · Śloka ௯௪

தாந்வந்தரீயாஃ புநஃ படந்தி| விலக்ஷணாநி ஹி ஶரீராணி நித்யமேவ ச சலா தோஷதாதுமலாஃ| தஸ்மாதுதகாதீநாமபி ஸமத்வஂ மாஂஸாதிவத் பரிமாணதோ நிர்தேஷ்டுமஶக்யம்| கேவலஂ ஸ்வாஸ்த்யமாத்ரேணாநுமாநதோ லக்ஷயேத் இதி||௯௪||

View original

धान्वन्तरीयाः पुनः पठन्ति| विलक्षणानि हि शरीराणि नित्यमेव च चला दोषधातुमलाः| तस्मादुदकादीनामपि समत्वं मांसादिवत् परिमाणतो निर्देष्टुमशक्यम्| केवलं स्वास्थ्यमात्रेणानुमानतो लक्षयेत् इति||९४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாந்வந்தரீயாஃ ஸௌஶ்ருதாஃ| ஸுபோதம்| தோஷாதீநாமவ்யவஸ்திதரூபத்வாத் துர்ஜ்ஞாநஂ ப்ரமாணம்| கேவலஂ ஸ்வாஸ்த்யமாத்ரேணாநுமாநாத் லக்ஷயேதிதி|| ௯௪||

Adhikarana ஸர்வாவயவாநாஂ பரமாணுபேதே- நாஸங்க்யேயத்வம் (௯௫) · Śloka ௯௫

ஸர்வ ஏவ த்வவயவாஃ பரமாணுபேதேநாதிஸௌக்ஷ்ம்யாதஸங்க்யேயதாஂ யாந்தி||௯௫||

View original

सर्व एव त्ववयवाः परमाणुभेदेनातिसौक्ष्म्यादसङ्ख़्येयतां यान्ति||९५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

இதஂ ச விஜ்ஞேயம்| ஸ்தூலயா தஷ்ட்யா அங்கப்ரத்யங்காநாஂ ஸங்க்யாதிகமுக்தம்| ஸர்வ ஏவாவயவாஃ பரமாணுபேதேந த்வதிஸௌக்ஷ்ம்யாத்தேதோரஸங்க்யேயதாஂ யாந்தி| தே ச பரமாணவஃ ப்ரதிக்ஷணஂ ஸஜாதீயவிஜாதீயஸஂயோகவிபாகாப்யாஂ ஶரீரபாவேந வர்த்ததே| அந்யதா யோ வ பால ஆஸீத் ஸ ஏவ யுக்த்வஂ ப்ரதிபந்ந இத்யேகஸ்யாபி நாநாத்வாயோகாத்|| ௯௫||

Adhikarana பரமாணூநாஂ ஸஂயோகவிபாகே வாயுஃ காரணம் (௯௬) · Śloka ௯௬

தேஷாஂ ஸஂயோகவிபாகே பரமாணூநாஂ கர்மப்ரேரிதோ வாயுஃ காரணம்||௯௬||

View original

तेषां संयोगविभागे परमाणूनां कर्मप्रेरितो वायुः कारणम्||९६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ பரமாணூநாஂ ஸஂயோகவிபாகே தைவபௌருஷகர்மப்ரேரிதோ வாயுஃ தத்க்ரியத்வாத் காரணம்| க்ரந்தவிஸ்தரபயாத்வாதஸ்யோத்பத்திர்ந தர்ஶ்யதே| கேவலமேதாவத்விஜ்ஞேயம்| கர்மசோதிதவாயுவஶாத் ஸஂயுக்தாஃ பரமாணவஃ கார்ய்யத்ரவ்யமாரபந்தே த்வ்யணுகாதிக்ரமேண| வாயுகாரணாதேவ ச பரமாணூநாஂ விபாகாத் ஸஂயோகவிநாஶேந கார்யத்ரவ்யவிஶேஷஃ|| ௯௬||

Adhikarana பேதாபேதாப்யாஂ கஹீதேந ஶரீரேண யதா- க்ரமஂ பந்தமோக்ஷயோஃ ப்ராப்திஃ (௯௭) · Śloka ௯௭

ததேததங்கமபேதேந பேததஶ்ச கஹ்யமாணஂ பந்தாய மோக்ஷாய ச பவதீதி||௯௭||

View original

तदेतदङ्गमभेदेन भेदतश्च गृह्यमाणं बन्धाय मोक्षाय च भवतीति||९७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அத உபஸஂஹரதி-ததேததநுக்ராந்தரூபமங்கஂ ஶரீரமபேதேநைகத்வேந க்ராஹ்யமாணஂ ராமணீயகாதுபாதேயத்வேந பந்தாய ஜந்மமரணப்ரவத்திபரம்பராப்ரவத்தயே பவதி| ததேவாநந்தரோக்தேந ப்ரகாரேண பேதேந க்ராஹ்யாமாணஂ நிஸ்ஸாரஂ ஜுகுப்ஸிதவாஸ்துஸமாரப்தத்வேந ஹேதுநா மோக்ஷாய ராகாதிநிமித்தக்ரியாகலாபபரிஹாராத்பவதி|| ௯௭||

Adhikarana அவயவஶஃ யதாவரஂ ஶரீரஜ்ஞாநபலம் (௯௮) · Śloka ௯௮

பவதி சாத்ர- இதி ஸர்வாவயஶோ யோ ஜாநாதி கலேவரம்| அஹிதேஷு ஸ மோஹேந ந கதாசித் ப்ரவர்ததே||௯௮||

View original

भवति चात्र- इति सर्वावयशो यो जानाति कलेवरम्| अहितेषु स मोहेन न कदाचित् प्रवर्तते||९८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநேऽங்க- விபாகோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ பவதி சாத்ரேதி ஶ்லோகேநோபஸஂஹாரே தந்த்ரரீதிஃ| இத்யநேந ப்ரகாரேண ஸர்வாவயவஶஃ ஸர்வமவயவஂ யஃ புருஷஃ கலேவரஂ ஶரீரே ஜாநாதி ஸோऽஹிதேஷு உபயலோகவிருத்தேஷு மோஹாந்ந ப்ரவர்த்ததே| கஹீதவஸ்துதத்த்வஃ- ஸந்நிஹிதாநி பரித்யஜ்ய ஹிதேஷ்வேவ ப்ரவர்த்ததே இத்யர்தஃ|| ௯௮|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துவிரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹவ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே பஞ்சமோऽத்யாயஃ

Adhikarana அத ஸிராவிபாகோ நாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ -- ப்ரதிஜ்ஞா (௧) · Śloka

அதாதஃ ஸிராவிபாகமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

View original

अथातः सिराविभागमध्यायं व्याख़्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பூர்வாத்யாயே ஶரீராவயவபேதே ஸ்வல்பவ்யக்தத்வாத் ஸிராதிர்நிர்ணீதஶேஷஸ்தத்ராபி ஸிராணாஂ ப்ராதாந்யாந்நிர்ணயார்தமத்யாயாரம்பஃ|| ௧||

Adhikarana தஶமூலஸிராஃ (௨) · Śloka

தஶமூலஸிரா ஹதயப்ரதிபத்தாஃ ஸர்வாங்கப்ரத்யங்கேஷ்வோஜோ நயந்தி| தத்ப்ரதிபத்தா ஹி ஶரீரசேஷ்டா||௨||

View original

दशमूलसिरा हृदयप्रतिबद्धाः सर्वाङ्गप्रत्यङ्गेष्वोजो नयन्ति| तत्प्रतिबद्धा हि शरीरचेष्टा||२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தஶமூலஸிரா இத்யாதி| மூலஸிராஃ ப்ரதாநஸிராஃ| ததோ ஹி ஸர்வாஃ ஸிராஃ பவந்தி| தா அங்கேஷு ப்ரத்யங்கேஷு சௌஜோ நயந்தி|| ௨||

Adhikarana ஸிராணாஂ ஸங்க்யா (௩) · Śloka

தாஸ்து த்வ்யங்குலமங்குலமர்தாங்குலஂ யவஂ யவார்தஞ்ச கத்வா த்ருமபத்ரஸேவநீப்ரதாவநத்பித்யமாநாஃ ஸப்தஶதாநி பவந்தி||௩||

View original

तास्तु द्व्यङ्गुलमङ्गुलमर्धाङ्गुलं यवं यवार्धञ्च गत्वा द्रुमपत्रसेवनीप्रतावनद्भिद्यमानाः सप्तशतानि भवन्ति||३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாஃ ப்ரபித்யமாநாஃ த்ருமபத்ரரேகாப்ரதாநவத் ஸப்தஶதாநி ஸிராணாஂ பவந்தி| தேநைததுக்தஂ பவதி-தா ஹதயப்ரதிபத்தா தஶ ஸிரா ஹதயாத்வ்யங்குலஂ கத்வா ப்ரதமஂ ப்ரதாநஂ முஞ்சந்தி| தத அங்குலஂ கத்வா த்விதீயம்| தத அர்தமங்குலஂ கத்வா ததீயம்| ததோ யவஂ கத்வா சதுர்தம்| ததோऽபி யவார்தஂ கத்வா பஞ்சமமிதி| ததோ ந பித்யந்தே| ஸர்வேஷு சைவஂ பித்யமாநா இதி யோஜ்யஂ யாவத்பேதோऽஸ்தி| ஸப்தஶதாநி ப்ரதாநாநாஂ தீர்காணாஂ பவந்தி|| ௩||

Adhikarana ஶாகாகதாஃ ஸிராஸ்தத்ர வேத்ய- ஸிராணாஂ ஸங்க்யா ச (௪) · Śloka

தாஸாஂ சதுஃஶதீ ஶாகாஸு| தத்ர ஷோடஶாப்யதநீயாஃ||௪||

View original

तासां चतुःशती शाकासु| तत्र षोडशाब्यधनीयाः||४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாப்யஶ்சத்வாரி ஶதாநி சதஸஷு ஶாகாஸு| தத்ரேதி சதுஶ்ஶத்யாஂ ஷோடஶா வ்யதநீயாஃ|| ௪||

Adhikarana அந்தராதிகதாஃ ஸிராஸ்தத்ராவ்யதநீயாஶ்ச (௫) · Śloka

ஷட்த்ரிஂஶஂ ஶதமந்தராதௌ| தத்ர த்வாத்ரிஂஶத்||௫||

View original

षट्त्रिंशं शतमन्तराधौ| तत्र द्वात्रिंशत्||५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்தராதௌ து ஷட்த்ரிஂஶத் ஶதம்| தத்ர த்வாத்ரிஂஶதவ்யதநீயா இதி ஸம்பந்தஃ|| ௫||

Adhikarana மூர்த்தகதாஃ ஸிராஸ்தத்ராவ்யதநீயாஶ்ச (௨) · Śloka

சதுஷ்ஷஷ்ட்யதிகஂ ஶதமுர்த்வம்| தத்ராபி பஞ்சாஶத்||௨||

View original

चतुष्षष्ट्यधिकं शतमुर्ध्वम्| तत्रापि पञ्चाशत्||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஶாகாஸிராவிவரணம் (௬) · Śloka

தாஸாமேகைகஸ்மிந் ஸக்த்நி ஶதம்| தத்ர ந வித்யேஜ்ஜாலந்தராம்| திஸ்ரஶ்சாப்யந்தரகதாஃ||௬||

View original

तासामेकैकस्मिन् सक्थ्नि शतम्| तत्र न विध्येज्जालन्धराम्| तिस्रश्चाभ्यन्तरगताः||६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ர ஷோடஶ ஶாகாஸு சதஸஷ்வவதநீயா உக்தாஸ்தத்ரைகா பூர்வோக்தஜாலந்தரா திஸ்ரஶ்சாப்யந்தரஸமாஶ்ரயா அவேத்யாஃ|| ௬||

Adhikarana தத்ராந்தராதிகதஸிராவிவரணம் (௨) · Śloka

த்வாத்ரிஂஶச்ச்ரோண்யா குதமேட்ராஶ்ரயாஃ| தாஸாஂ த்வே த்வே வங்க்ஷணயோஃ கடீகதருணயோஶ்சேத்யஷ்டௌ ஶஸ்த்ரதோ ரக்ஷேத்|௨|

View original

द्वात्रिंशच्छ्रोण्या गुदमेढ्राश्रयाः| तासां द्वे द्वे वङ्क्षणयोः कटीकतरुणयोश्चेत्यष्टौ शस्त्रतो रक्षेत्|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana பஷ்டகதாஃ ஸிராஃ (௨) · Śloka

சதுர்விஂஶதிஃ பஷ்டே| தாஸாஂ பஷ்டவஂஶமுபயதோ த்வே த்வே ஊர்த்வ- காமிந்யௌ தாஶ்சதஸ்ரஃ|௨|

View original

चतुर्विंशतिः पृष्ठे| तासां पृष्ठवंशमुभयतो द्वे द्वे ऊर्ध्व- गामिन्यौ ताश्चतस्रः|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana உதரகதாஃ ஸிராஃ (௨) · Śloka

சதுர்விஂஶதிருதரே| தாஂஸாஂ மேட்ரஸ்யோபரி ரோமராஜீமுபயதோ த்வே த்வே தா அபி சதஸ்ரஃ||௨||

View original

चतुर्विंशतिरुदरे| तांसां मेढ्रस्योपरि रोमराजीमुभयतो द्वे द्वे ता अपि चतस्रः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana வக்ஷோகதாஃ ஸிராஃ (௭) · Śloka

சத்வாரிஂஶத்வக்ஷஸி| தாஸாஂ த்வே ஹதயே| த்வே ச ஸ்தநமூலஸ்தநரோஹிதேஷு| ஏகைகாபஸ்தம்பாபாலேஷ்விதி| தாஶ்சதுர்தஶ||௭||

View original

चत्वारिंशद्वक्षसि| तासां द्वे हृदये| द्वे च स्तनमूलस्तनरोहितेषु| एकैकापस्तम्भापालेष्विति| ताश्चतुर्दश||७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஆக்ரீவாமுலாதாऽऽசோருஸந்தேரந்தராதிஃ| தத்ர ஷட்த்ரிஂஶச்சதஂ ஸிராணாம்| தத்யதா-த்வாத்ரிஂஶத் ஶ்ரோண்யாம்| பார்ஶ்வயோர்த்வயோஃ ஷோடஶ| பஷ்டே சதுர்விஂஶதிஃ| உரஸி சத்வாரிஂஶத்| இதி ஷட்த்ரிஂஶச்சதமந்தராதௌ ஸிராணாம்| 'தத்ர த்வாத்ரிஂஶதவ்யதநீயாஃ' இதி யதுக்தஂ தத்ப்ரதர்ஶ்யதே-அஷ்டௌ ஶ்ரோண்யாம்| வங்க்ஷண உபயத்ர சதஸ்ரஃ| கடீகதருணாக்யயோர்மர்மணோஶ்சதஸ்ர இத்யஷ்டௌ| பார்ஶ்வயோர்த்வௌ| த்வயோஃ பார்ஶ்வயோரேகைகாமூர்த்வகாம்| பஷ்டே சதஸ்ரஃ| பஷ்டவஂஶஸ்யைகஸ்மிந் பார்ஶ்வே ஊர்த்வகாமிந்யௌ த்வே| அபரஸ்மிஂஶ்ச த்வே இதி| ஜடரே சதஸ்ரஃ ரோமராஜ்யாஃ பார்ஶ்வயோர்த்வயோர்த்வே-த்வே இதி| உரஸி சதுர்தஶ| தத்ர த்வே ஹதயே| த்வே-த்வே த்வயோஃ ஸ்தநமூலயோஃ| இதி சதஸ்ரஃ| ஸ்தநரோஹிதயோஶ்சதஸ்ரஃ| அபஸ்தம்பயோரேகைகா| ததாऽऽபாலாபயோரபி| ஏவஂ த்வாத்ரிஂஶதந்தராதாவவ்யதநீயாஃ|| ௭||

Adhikarana மூர்தஜத்ரூர்த்வஸிராவிவரணம் (௪) · Śloka

சதுர்விஂஶதிர்க்ரீவாயாம்| தாஸாஂ சதஸ்ரோऽஷ்டௌ ச மர்மஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே ககாடிகயோஃ| த்வே விதுரயோரிதி ஷோடஶ ஶஸ்த்ரேண ந ஸ்பஶேத்||௪||

View original

चतुर्विंशतिर्ग्रीवायाम्| तासां चतस्रोऽष्टौ च मर्मसंज्ञाः| द्वे कृकाटिकयोः| द्वे विधुरयोरिति षोडश शस्त्रेण न स्पृशेत्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஹநுகதாஃ ஸிராஃ (௧) · Śloka

ஹந்வோஃ ஷோடஶ தாஸாஂ ஸந்திஸம்பந்திந்யௌ த்வே||௧||

View original

हन्वोः षोडश तासां सन्धिसम्बन्धिन्यौ द्वे||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஜிஹ்வாகதாஃ ஸிராஃ (௪) · Śloka

ஷோடஶ ஜிஹ்வாயாம்| தாஸாமதோ த்வே ரஸவேதிந்யௌ| த்வே வாவாக்ப்ரவர்த்திந்யௌ| தாஶ்சதஸ்ரஃ||௪||

View original

षोडश जिह्वायाम्| तासामधो द्वे रसवेदिन्यौ| द्वे वावाक्प्रवर्त्तिन्यौ| ताश्चतस्रः||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana நாஸாகதாஃ ஸிராஃ (௭) · Śloka

ஷட்பஞ்சாஶந்நேத்ரயோஃ| தயோருந்மேஷநிமேஷக்ரியே த்வே-த்வே| த்வே சாபாங்கயோரிதி ஷட்| நாஸாநேத்ரகதாஸ்து லலாடே ஷஷ்டிஃ| தாஸாஂ கேஶாந்தாநுகதாஶ்சதஸ்ரஃ| த்வே சாऽऽவர்தயோஃ| ஏகா ச ஸ்தபந்யாமிதி ஸப்த||௭||

View original

षट्पञ्चाशन्नेत्रयोः| तयोरुन्मेषनिमेषक्रिये द्वे-द्वे| द्वे चापाङ्गयोरिति षट्| नासानेत्रगतास्तु ललाटे षष्टिः| तासां केशान्तानुगताश्चतस्रः| द्वे चाऽऽवर्तयोः| एका च स्थपन्यामिति सप्त||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana கர்ணகதாஃ ஸிராஃ (௩) · Śloka

கர்ணயோஃ ஷோடஶ| தாஸாஂ ஶப்தவாஹிந்யௌ த்வே| த ஏவ ச ஶங்கயோஸ்தாஸாஂ ஶங்கஸந்திகதே த்வே||௩||

View original

कर्णयोः षोडश| तासां शब्दवाहिन्यौ द्वे| त एव च शङ्ख़योस्तासां शङ्ख़सन्धिगते द्वे||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஶிரோகதாஃ ஸிராஃ (௮) · Śloka

த்வாதஶ மூர்தநி| தாஸாமுத்க்ஷேபயோர்த்வே| ஸீமந்தேஷ்வேகைகாமேகாமதிபதாவித்யஷ்டௌ ஶஸ்த்ரேண பரிஹரேத்| ததாக்ஷுத்ரிகாஃ குடிலாஃ ஸங்கீர்ணாஃ க்ரந்திதாஃ ஸந்திஷு சாஶஸ்த்ரகத்யாஃ||௪||

View original

द्वादश मूर्धनि| तासामुत्क्षेपयोर्द्वे| सीमन्तेष्वेकैकामेकामधिपतावित्यष्टौ शस्त्रेण परिहरेत्| तथाक्षुद्रिकाः कुटिलाः सङ्कीर्णाः ग्रन्थिताः सन्धिषु चाशस्त्रकृत्याः||४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

சதுஷ்ஷட்யதிகஂ ஶதமுர்த்வஂ ஶிரஸி ஸிராணாமிதி யதுக்தஂ தத்விபஜதே-க்ரீவாயாஂ சதுர்விஂஶதிஃ ஹந்வோர்த்வயோஃ ஷோடஶ| ஷோடஶ ஜிஹ்வாயாம்| நாஸாயாஂ சதுர்விஂஶதிஃ நேத்ரயோஃ ஷட்பஞ்சாஶத்| லலாடே ஷஷ்டிர்நாஸாநேத்ராஶ்ரிதாஸ்தாப்யோऽநந்யா அதோ ந கண்யந்தே| கர்ணயோர்த்வயோஃ ஷோடஶ ஸிராஸ்தா ஏவ ஶங்காஶ்ரிதா அதஸ்தத்ரஸ்தா ந கண்யந்தே| மூர்த்நி த்வாதஶேதி சதுஷ்ஷஷ்ட்யதிகஂ ஶதம்| அத்ர 'பஞ்சாஶதவ்யதநீயாஃ' இதி யதுக்தஂ ததுச்யதே-க்ரீவாயாஂ ஷோடஶ| சதஸ்ரோ மர்மஸஂஜ்ஞாஃ| த்வே நீலே த்வே மந்யே இதி சதஸ்ரஃ| அஷ்டௌ மர்மஸஂஜ்ஞாஃ மாதகா இதி வக்ஷ்யமாணாஃ| த்வே த்வயோஃ ககாடிகயோஃ| த்வே ச விதுரயோரிதி ஷோடஶ| ஹந்வோர்த்வயோஃ| த்வே ஹநுஸந்திபந்தநகர்மணீ| ஜிஹ்வாயாஂ சதஸ்ரஃ| த்வே ரஸபோதநே ஜிஹ்வாயா அதஸ்தயா த்வே வாக்ப்ரவர்த்திந்யௌ இதி சதஸ்ரஃ நாஸாயாஂ திஸ்ரோ யத்ர த்வே கந்தவேதிந்யாவேகா ச தாலுநீதி திஸ்ரஃ| நேத்ரயோஃ ஷட்| நிமேஷே த்வே| உந்மேஷே த்வே| அபாங்கயோர்த்வே இதி ஷட்| லலாடே ஸப்த| கேஶாந்தகாஶ்சதஸ்ரஃ| ஆவர்த்தகாக்யயோர்மர்மணோர்த்வே| ஏகா ச ப்ரூமத்யபவே ஸ்தபந்யாக்யமர்மணி இதி ஸப்த| கர்ணயோஶ்சதஸ்ரஃ| த்வே ஶப்தவாஹிந்யௌ| ஶங்கயோஸ்தத்ஸந்திகதே த்வே இதி சதஸ்ரஃ| கேஶாந்தேऽஷ்டௌ | த்வயோ ருத்க்ஷேபயோர்த்வே| ஸீமந்தேஷு பஞ்ச| அதிபதௌ ரோமாவர்த்தமர்மண்யேகா இத்யஷ்டௌ| ஏவஂ ஶிரஸி பஞ்சாஶதவேத்யாஃ| கேவலமேதா ஏவாவேத்யாஃ| யாவத் க்ஷுத்ரிகாஃ அதிஸூக்ஷ்மாஃ| குடிலா அநஜுகாமிந்யஃ| ஸங்கீர்ணாஃ பஹுபிரநபிவ்யக்தாஃ க்ரதிதாஃ ஸங்கோசேந க்ரந்திரூபாஃ| ததா ஸந்திஷு கூர்பராதிஷ்வாஶ்ரிதாஃ|| ௮||

Adhikarana வாதாதிபிஶ்ச ஶுத்தரக்தவஹ ஸிராஸங்க்யாவிவரணம் (௯) · Śloka

தாஸாஂ யதாஸ்வஂ துர்யாஂஶவிபாகேந பஞ்சஸப்தத்யதிகஂ ஶதமநிலரக்தஂ வஹதி| ஏஷ விபாகஃ பித்தஶ்லேஷ்மஶுத்தரக்தேஷ்வபி| ஸ்திதா ஹ்யேவஂ தேஹமநுகஹ்ணந்தி தோஷாஃ| வ்யத்யயேந து பீடயந்தி||௯||

View original

तासां यथास्वं तुर्यांशविभागेन पञ्चसप्तत्यधिकं शतमनिलरक्तं वहति| एष विभागः पित्तश्लेष्मशुद्धरक्तेष्वपि| स्थिता ह्येवं देहमनुगृह्णन्ति दोषाः| व्यत्ययेन तु पीडयन्ति||९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாஸாஂ ச ஸப்தாநாஂ ஶதாநாஂ யதாஸ்வஂ ஶங்காதிகதஸிராணாஂ சதுர்தேந விபாகேந ப்ரத்யேகஂ பஞ்சஸப்தத்யதிகஂ வாதாதிமிஶ்ரஂ ரக்தஂ ஶுத்தஂ ச வஹதி| தேந பஞ்சஸப்தத்யதிகஂ ஶதஂ ஸிராணாஂ வாதரக்தஂ வஹதி| தத்வத் பித்தரக்தம், ஶ்லேஷ்மரக்தம், ஶுத்தரக்தஞ்ச| ஏவமநேந ஸிராவஹநநியமேந வ்யவஸ்திதா தோஷாஃ ஶரீரமநுகஹ்ணந்தி| ஏதத்விபர்ய்யயே பீடயந்தி|| ௯||

Adhikarana வாதரக்தவஹஸிராலக்ஷணம் (௧) · Śloka

தத்ர ஶ்யாவாருணாஃ ப்ரஸ்பந்திந்யஃ ஸூக்ஷ்மாஃ க்ஷணபூர்ணரிக்தா வாதரக்தஂ வஹந்தி|௧|

View original

तत्र श्यावारुणाः प्रस्पन्दिन्यः सूक्ष्माः क्षणपूर्णरिक्ता वातरक्तं वहन्ति|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana பித்தரக்தவஹஸிராலக்ஷணம் (௧) · Śloka

நீலபீதாஸிதாஃ ஸ்பர்ஶோஷ்ணாஃ க்ஷிப்ரஸ்ராவிண்யஃ பித்தரக்தம்|௧|

View original

नीलपीतासिताः स्पर्शोष्णाः क्षिप्रस्राविण्यः पित्तरक्तम्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana கபரக்தவஹஸிராலக்ஷணம் (௧) · Śloka

கௌர்ய்யஃ ஸ்நிக்தாஃ ஸ்திராஃ ஶீதஃ கண்டூமத்யஃ கபரக்தம்|௧|

View original

गौर्य्यः स्निग्धाः स्थिराः शीतः कण्डूमत्यः कफरक्तम्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஸஂஸர்கஸந்நிபாதவஹஸிராலக்ஷணம் (௧) · Śloka

லக்ஷணஸங்கரே ஸஂஸர்கஸந்நிபாதரக்தம்||௧||

View original

लक्षणसङ्करे संसर्गसन्निपातरक्तम्||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஶுத்தரக்தவஹஸிராலக்ஷணம் (௧௦) · Śloka ௧௦

ஸமாகூடாஃ ஸ்நிக்தாஃ ரோஹிண்யஃ ஶுத்தரக்தமிதி||௧௦||

View original

समागूढाः स्निग्धाः रोहिण्यः शुद्धरक्तमिति||१०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

நநு கதமேதத் ஜ்ஞாயத இமாஃ ஸிரா இதஂ வஹந்தீத்யாஹ-தத்ரேத்யாதி| ஸுபோதம்| க்ஷணேந பூர்ணாஃ ஆத்மாதாஃ க்ஷணேந ச ரிக்தாஃ க்ஷிப்ரஂ ஶீக்ரமேவ வஹந்தி ஸ்ரவந்தி| ஸஂஸர்கே கிஂ லக்ஷணமித்யாஹ-அத்ர து யதி தோஷாந்தரேண ஸஂஸஷ்டோ பவதி ததா யதாஸ்வஂ லக்ஷணாநாஂ ஸங்கரோ விஜ்ஞேயஃ| ரோஹிண்யோ லோஹிதாஃ| இதி ஸிரா உக்தாஃ|| ௧௦||

Adhikarana தமநீஸங்க்யா (௧௧) · Śloka ௧௧

தமந்யஸ்து சதுர்விஂஶதிஃ||௧௧||

View original

धमन्यस्तु चतुर्विंशतिः||११||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

க்ரமப்ராப்தா தமந்யஃ உச்யந்தே-தமந்யோ விஶிஷ்டாஃ ஸிரா ஏவ| தாஶ்ச ஸங்க்யயா சதுர்விஂஶதிஃ|

Adhikarana தமநீநாமுபயோகஃ (௧) · Śloka

தாபிஃ காயோऽயமாராம இவ ஜலஹாரிணீபிஃ கேதார இவ குல்யாபிருபஸ்நிஹ்யதி||௧||

View original

ताभिः कायोऽयमाराम इव जलहारिणीभिः केदार इव कुल्याभिरुपस्निह्यति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana தமநீநாமதிஷ்டாநம் (௧௨) · Śloka ௧௨

தாபிஶ்ச நாபிஶ்சக்ரநாபிராரகைரிவாவதா||௧௨||

View original

ताभिश्च नाभिश्चक्रनाभिरारकैरिवावृता||१२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யதா ஆராமோ ஜலஹாரிணீபிஃ கேதாரஃ குல்யாபிராப்யாய்யதே தத்வத்தாபிர்நாபிப்ரதிபத்தாபிஃ காய ஆப்யாய்யதே| சக்ரஸ்ய நாபிரக்ஷஃ| ஆராஸ்தந்நிபத்தாநி காஷ்டாநி ஸுபோதம்|| ௧௨||

Adhikarana நாப்யாஂ விஶேஷதஃ ப்ராணாநாமவஸ்தாநம் (௧௩) · Śloka ௧௩

தஸ்யாஂ நாப்யாஂ விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ| யதஶ்ச ஸாऽந்தரக்ந்யதிஷ்டாநம்|௧௩|

View original

तस्यां नाभ्यां विशेषेण प्राणा व्यवस्थिताः| यतश्च साऽन्तरग्न्यधिष्ठानम्|१३|

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யதஶ்ச ஸா நாபிரந்தரக்நேரதிஷ்டாநமதோऽபி தஸ்யா விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ|| ௧௩||

Adhikarana நாப்யாஂ விஶேஷதஃ ப்ராணாநாமவஸ்தாநம் (௧௩) · Śloka ௧௩

தஸ்யாஂ நாப்யாஂ விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ| யதஶ்ச ஸாऽந்தரக்ந்யதிஷ்டாநம்||௧௩||

View original

तस्यां नाभ्यां विशेषेण प्राणा व्यवस्थिताः| यतश्च साऽन्तरग्न्यधिष्ठानम्||१३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யதஶ்ச ஸா நாபிரந்தரக்நேரதிஷ்டாநமதோऽபி தஸ்யா விஶேஷேண ப்ராணா வ்யவஸ்திதாஃ|| ௧௩||

Adhikarana நாபிகதாநாஂ தமநீநாஂ ப்ரஸரணம் (௧௪) · Śloka ௧௪

தாஸாஂ கலு தமநீநாஂ தஶோர்த்வஂ ப்ரஸதா தஶாதஶ்சதஸ்ரஸ்திர்ய்யக்| ததஸ்தாபிர்யதாஸ்வமங்காவயவா தார்ய்யந்தே ஆபயாய்யந்தே ச||௧௪||

View original

तासां ख़लु धमनीनां दशोर्ध्वं प्रसृता दशाधश्चतस्रस्तिर्य्यक्| ततस्ताभिर्यथास्वमङ्गावयवा धार्य्यन्ते आपयाय्यन्ते च||१४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாஸாஂ ச நாபிப்ரதிபத்தாநாஂ மத்யாத்தஶ தமந்யஃ ஊர்த்வமுபரி காயஂ கதாஃ| தஶாதஃ ப்ரஸூதாஃ| திர்ய்யக் சதஸ்ரஃ|

Adhikarana ஊர்த்வதமநீநாஂ புநர்விபாகஸ்தத்கார்ய்யஞ்ச (௧௫) · Śloka ௧௫

தாஸாமூர்த்வகா ஹதயமபிப்ரபந்நாஃ ப்ரத்யேகஂ த்ரிதா ஜாயந்தே| ததஸ்த்ரிஂஶதோ மத்யே த்வே த்வே வாதபித்தகபரக்தரஸாந் வஹதஃ| அஷ்டாபிஃ ஶப்தரூபரஸகந்தா கஹ்யந்தே| த்வாப்யாஂ த்வாப்யாஂ பாஷதே கோஷஂ கரோதி ஸ்வபிதி ப்ரதிபுத்யதே ச| த்வே சாஶ்ரு வஹதஃ| த்வே ச ஸ்தநாஶ்ரிதே| நார்யாஃ ஸ்தந்யஂ நரஸ்ய ஶுக்ரம்||௧௫||

View original

तासामूर्ध्वगा हृदयमभिप्रपन्नाः प्रत्येकं त्रिधा जायन्ते| ततस्त्रिंशतो मध्ये द्वे द्वे वातपित्तकफरक्तरसान् वहतः| अष्टाभिः शब्दरूपरसगन्धा गृह्यन्ते| द्वाभ्यां द्वाभ्यां भाषते ग़ोषं करोति स्वपिति प्रतिबुध्यते च| द्वे चाश्रु वहतः| द्वे च स्तनाश्रिते| नार्याः स्तन्यं नरस्य शुक्रम्||१५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாஶ்ச தஶ ஹதயஂ ப்ராப்ய ப்ரத்யேகஂ த்ரிதா பிந்நாஃ த்ரிஂஶத் ஸம்பந்நாஃ| தஸ்யாஶ்ச த்ரிஂஶதோ த்வே-த்வே வாதாதீந் பஞ்ச வஹதஃ| ஏவஂ தா தஶ| ஶப்தாதீஂஶ்சதுரஃ| அஷ்டாபிஃ புருஷோ கஹ்ணீதே| தாபிர்ஹி சித்தஸ்தாநஂ ஶப்தாதீநி யாந்தி| பாஷணாதிக்ரியாசதுஷ்டயஂ த்வாப்யாஂ த்வாப்யாஂ கரோதி| ஏவஂ தா அஷ்டௌ| கோஷஃ ஶப்தோ வ்யக்தஃ| த்வே அஶ்ருவஹதஃ| த்வே ச ஸ்தநாஶ்ரிதே நார்ய்யாஃ ஸ்தந்யஂ வஹதஃ| நரஸ்ய து த ஏவ ஶுக்ரம்| ஏவஂ த்ரிஂஶத்|| ௧௫||

Adhikarana அதோகாதமநீநாஂ புநர்விபாகஸ்தத்கார்ய்யஞ்ச (௧௬) · Śloka ௧௬

அதோகமாஃ பக்வாஶயஸ்தா ஏவஂ த்ரிதா ஜாயந்தே| தத்ர தஶாத்யாஃ பூர்வவத்| த்வே வஹதோऽந்நஂ மாத்ராஶ்ரயேண| த்வே தோயம்| த்வே மூத்ரம்| த்வே ஶுக்ரம் வஹதோ த்வே ச முஞ்சதஃ| த ஏவ நாரீணாமார்த்தவம்| த்வே வர்சோநிரஸிந்யௌ ஸ்தூலாந்த்ரப்ரதிபத்தே| ஏவஂ த்வாதஶ| ஶேஷா- ஸ்த்வஷ்டௌ தமந்யஸ்திரஶ்சீநாஃ ஸ்வேதமபிதர்பயந்தி||௧௬||

View original

अधोगमाः पक्वाशयस्था एवं त्रिधा जायन्ते| तत्र दशाद्याः पूर्ववत्| द्वे वहतोऽन्नं मात्राश्रयेण| द्वे तोयम्| द्वे मूत्रम्| द्वे शुक्रम् वहतो द्वे च मुञ्चतः| त एव नारीणामार्त्तवम्| द्वे वर्चोनिरसिन्यौ स्थूलान्त्रप्रतिबद्धे| एवं द्वादश| शेषा- स्त्वष्टौ धमन्यस्तिरश्चीनाः स्वेदमभितर्पयन्ति||१६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

யாஸ்து நாபேரதோகமா தஶ தமந்யஸ்தாஃ பக்வாஶய ஏவஂ த்ரிஂஶத்பவந்தி| தஸ்யாஶ்ச த்ரிஂஶதோ தஶ புர்வவத்| த்வே-த்வே பஞ்ச வாதாதீந் வஹத இத்யர்தஃ| த்வே மாத்ராஶ்ரயேணாந்நஂ வஹதஃ| மாத்ராக்ரஹணமாதிக்யப்ரதிஷேதப்ரதர்ஶநார்தம்| த்வே தோயஂ த்வே மூத்ரஂ வஹதஃ| த்வே புருஷஸ்ய ஶுக்ரஂ தேஹே வஹதஃ| த்வே ச ஶுக்ரஂ பஹிர்முஞ்சதஃ| ய ஏவ புருஷஸ்ய ஶுக்ரஂ த ஏவ ஸ்த்ரியா ரக்தம்| இதி சதஸ்ரஃ| த்வே ச ஸ்தூலாந்த்ரப்ரதிபத்தே வர்சோநிரஸநகர்மணீ| அஷ்டௌ ஶேஷா யா அதோகமா அபி மநாக் திர்ய்யக்கதாஸ்தாஃ ஸ்வேதமபிதர்பயந்தி| ஏவஂ நாபேரதஸ்த்ரிஂஶத்|| ௧௬||

Adhikarana திர்ய்யக்கா தமநீநாஂ விவரணம் (௧௭) · Śloka ௧௭

திர்யக்காமிந்யஶ்சதஸ்ரோ பித்யமாநாஃ ஸுபஹுதா பவந்தீத்யுக்தஂ ப்ராக்||௧௭||

View original

तिर्यग्गामिन्यश्चतस्रो भिद्यमानाः सुबहुधा भवन्तीत्युक्तं प्राक्||१७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

திர்ய்யக்காமிந்யஶ்சதஸ்ரோ யா நாபேஃ பார்ஶ்வாப்யாஂ த்வே-த்வே வர்த்தந்தே| தா பித்யமாநாஃ ஸத்யோ பஹுதா பவந்தி| ஏதச்சோக்தஂ ப்ராகங்கவிபாகே| தாபிரிதஂ ப்ரகரணம்| இதி தமந்ய உக்தாஃ|| ௧௭||

Adhikarana நவ பாஹ்யாநி ஸ்ரோதாஂஸி (௧௮) · Śloka ௧௮

ஸ்ரோதாஂஸி புஂஸாஂ நவ கர்ணௌ நேத்ரே நாஸாபுடௌ முகஂ பாயுர்மூத்ரபதஃ||௧௮||

View original

स्रोतांसि पुंसां नव कर्णौ नेत्रे नासापुटौ मुख़ं पायुर्मूत्रपथः||१८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

க்ரமப்ராப்தாநி ஸ்ரோதாஂஸ்யுச்யந்தே| ஸ்ரோதாஂஸி சித்ராணி புஂஸாஂ நவ-த்வே த்வே த்வே, ஏகமேகமேகமிதி ச| இதி ஸ்த்ரீ-புஂஸயோஃ ஸாதாரணாநி|| ௧௮||

Adhikarana ஸ்த்ரீணாமதிகாநி ஸ்ரோதாஂஸி (௧௯) · Śloka ௧௯

அந்யாநி ச த்ரீணி ஸ்த்ரீணாஂ ஸ்தநௌ ரக்தபதஶ்ச||௧௯||

View original

अन्यानि च त्रीणि स्त्रीणां स्तनौ रक्तपथश्च||१९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ்த்ரீணாஂ து த்ரீண்யதிகாநி த்வே ஸ்தநஸ்ரோதஸீ ஏகஂ ச ரஜஃபத இதி பாஹ்யாநி ஸ்ரோதாஂஸி|| ௧௯||

Adhikarana ஜீவிதாயதநாநி ஸ்ரோதாஂஸி (௨௦) · Śloka ௨௦

ததாऽபராண்யந்தஸ்ஸ்ரோதாஂஸி ஜீவிதாயதநாநி த்ரயோதஶ ப்ராணோதகாந்நதாதுமலாநாமயநாநி||௨௦||

View original

तथाऽपराण्यन्तस्स्रोतांसि जीवितायतनानि त्रयोदश प्राणोदकान्नधातुमलानामयनानि||२०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஆந்தராணி த்ரயோதஶ ஜீவிகஸ்யாயதநாநி ஸ்தாநாநி| ப்ராணாதீநாஂ பஞ்சாநாமாயதநாநி மார்காஃ|| ௨௦||

Adhikarana ப்ராணவாஹிஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௨௧) · Śloka ௨௧

தத்ர ப்ராணவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ மஹாஸ்ரோதஶ்ச||௨௧||

View original

तत्र प्राणवाहिनां हृदयं मूलं महास्रोतश्च||२१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ரேதி நிர்தாரணே| ப்ராணவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ மஹாஸ்ரோதஶ்ச|| ௨௧||

Adhikarana ப்ராணவாஹிஸ்ரோதஸாஂ தூஷணாநி (௨௨) · Śloka ௨௨

தாநி தாதுக்ஷயரௌக்ஷ்யபிபாஸாக்ஷுத்வ்யாயாமவேகதாரணாதிபிர்துஷ்யந்தி||௨௨||

View original

तानि धातुक्षयरौक्ष्यपिपासाक्षुद्व्यायामवेगधारणादिभिर्दुष्यन्ति||२२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாநி ச தாதுக்ஷயாதிபிர்துஷ்யந்தி|| ௨௨||

Adhikarana தூஷிதாநாஂ ப்ராணவாஹிஸ்ரோதஸாஂ லக்ஷணாநி (௨௩) · Śloka ௨௩

ததோऽதிஸஷ்டஂ ப்ரதிபத்தமல்பால்பமபீக்ஷ்ணஂ வா ஸஶப்தஶூலமுச்ச்வஸநம்| தத்ர ஶ்வாஸவத்ஸாதநம்||௨௩||

View original

ततोऽतिसृष्टं प्रतिबद्धमल्पाल्पमभीक्ष्णं वा सशब्दशूलमुच्छ्वसनम्| तत्र श्वासवत्साधनम्||२३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ததஃ காரணாததிஸஷ்டஂ வாதி பத்தஂ வோச்ச்வஸநஂ பவதி| ஶ்வாஸஸ்யைகத்வாத்விஸர்கே தீர்கஶ்ச பவதி| அல்பால்பஂ ஸ்தோகமுச்ச்வஸநம்| அபீக்ஷ்ணஂ வாऽத்யர்தம்| தத்ர துஷ்டேஷு ப்ராணவாஹிஷு ஸ்ரோதஸ்ஸு ஶ்வாஸோக்தஂ சிகித்ஸிதம்|| ௨௩||

Adhikarana உதகவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

உதகவாஹிநாஂ தாலு மூலஂ க்லோம ச|௧|

View original

उदकवाहिनां तालु मूलं क्लोम च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana உதகவாஹிஸ்ரோதஸாஂ தூஷணாநி (௧) · Śloka

தாந்யாமபயாதிபாநோஷ்ணஶுஷ்காந்நகஷாயதணநிக்ரஹாதிபிர்துஷ்யந்தி||௧||

View original

तान्यामभयातिपानोष्णशुष्कान्नकषायतृणनिग्रहादिभिर्दुष्यन्ति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana தூஷிதாநாமுதகவாஹிஸ்ரோதஸாஂ லக்ஷணாநி (௨) · Śloka

ததோऽதிதஷ்ணா முகஶோஷஃ கர்ணக்ஷ்வேடநஂ தமோதர்ஶநஞ்ச| துஷ்டோதகவஹஸ்ரோதஸ்ஸு சிகித்ஸா||௨||

View original

ततोऽतितृष्णा मुख़शोषः कर्णक्ष्वेडनं तमोदर्शनञ्च| दुष्टोदकवहस्रोतस्सु चिकित्सा||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana துஷ்டோதகவஹஸ்ரோதஸ்ஸு சிகித்ஸா (௨௪) · Śloka ௨௪

தத்ர தஷ்ணோக்தமௌஷதம்||௨௪||

View original

तत्र तृष्णोक्तमौषधम्||२४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

உதகவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ தாலுக்லோமநீ மூலம்| தேஷாமாமேந பயாதிபிர்தூஷணம்| துஷ்ஸ்டத்வாச்சாதிதஷ்ணாதி உத்பத்திஃ| தத்ர தஷ்ணோக்தா சிகித்ஸா| அதிபாநஂ மத்யஸ்ய| உஷ்ணஶுஷ்காப்யாமந்நஸ்ய ஸம்பந்தஃ| தண்நிக்ரஹஸ்தஷ்ணாவேகநிரோதஃ| ஆதிக்ரஹணேநைவஂ ப்ரகாரணாமந்யேஷாமப்யாசாரகோபஶோஷகராணாமாஹாரவிஹாராதீநாஂ க்ரஹணம்| க்ஷ்வேலநஂ நாதஃ| தமஸ இவ தர்ஶநஂ தமோதர்ஶநமப்ரதிபத்திஃ|| ௨௪||

Adhikarana அந்நவஹஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

அந்நவாஹிநாமாமாஶயோ மூலஂ வாமபார்ஶ்வஞ்ச||௧||

View original

अन्नवाहिनामामाशयो मूलं वामपार्श्वञ्च||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அந்நவஹஸ்ரோதோதுஷ்ட்யாதி (௨௫) · Śloka ௨௫

தேஷாஂ துஷ்டௌ ஸர்வஂ மாத்ராஶிதீயோக்தமவகச்சேத்||௨௫||

View original

तेषां दुष्टौ सर्वं मात्राशितीयोक्तमवगच्छेत्||२५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்நவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ துஷ்டத்வே ஹேதுஂ கார்ய்யஂ ப்ரதீகாரஂ ச ஸர்வஂ ஜ்ஞாதுஂ மாத்ராஶிதீயமத்யாயமவகச்சேத்| தேநைததுக்தஂ பவதி-அந்நவாஹிநாமதிமாத்ரஸமஶநாதீநி தூஷணாநி| துஷ்டத்வே விஷூசிகாத்யுத்பத்தி| வமநாதிகா சிகித்ஸா| ஶேஷஂ ஸுபோதம்| மூலமாஶ்ரயஃ| உபகாராபகாரத்வாரமித்யர்தஃ| ஏவஂ ப்ராணோதகாந்நஸப்ததாதுமூத்ரஶகத் ஸ்வேதபேதேந த்ரயோதஶவிதாநி ஸ்ரோதாஂஸி| தத்ர ப்ராணோதகாந்நவாஹிநாஂ துஷ்டௌ ஹேதுலக்ஷணௌஷதாந்யுக்தாநி|| ௨௫||

Adhikarana ரஸவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலாநி (௧) · Śloka

ரஸவாஹிநாஂ ஹதயஂ மூலஂ தஶ தமந்யஶ்ச|௧|

View original

रसवाहिनां हृदयं मूलं दश धमन्यश्च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ரக்தவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

ரக்தவாஹிநாஂ யகத் ப்லீஹா ச|௧|

View original

रक्तवाहिनां यकृत् प्लीहा च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மாஂஸவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

மாஂஸவாஹிநாஂ ஸ்நாயூநி த்வக் ச|௧|

View original

मांसवाहिनां स्नायूनि त्वक् च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மேதோவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

மேதோவாஹிநாஂ வக்கௌ மாஂஸஂ ச|௧|

View original

मेदोवाहिनां वृक्कौ मांसं च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அஸ்திவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

அஸ்திவாஹிநாஂ ஜகநஂ மேதஶ்ச|௧|

View original

अस्थिवाहिनां जग़नं मेदश्च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மஜ்ஜவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

மஜ்ஜவாஹிநாஂ பர்வாண்யஸ்தீநி ச|௧|

View original

मज्जवाहिनां पर्वाण्यस्थीनि च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஶுக்ரவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

ஶுக்ரவாஹிநாஂ ஸ்தநௌ முஷ்கௌ மஜ்ஜா ச|௧|

View original

शुक्रवाहिनां स्तनौ मुष्कौ मज्जा च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மூத்ரவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

மூத்ரவாஹிநாஂ பஸ்திர்வங்க்ஷைணா ச|௧|

View original

मूत्रवाहिनां बस्तिर्वङ्क्षैणा च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஶகத்வாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

ஶகத்வாஹிநாஂ பக்வாஶயஃ ஸ்தூலாந்த்ரஂ ச|௧|

View original

शकृद्वाहिनां पक्वाशयः स्थूलान्त्रं च|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஸ்வேதவாஹிநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ மூலம் (௧) · Śloka

ஸ்வேதவாஹிநாஂ மேதோ ரோமகூபாஶ்ச||௧||

View original

स्वेदवाहिनां मेदो रोमकूपाश्च||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ரஸவஹாதிஸ்ரோதஸாஂ தூஷணாதீநி (௨௬) · Śloka ௨௬

தேஷாஂ தூஷணஂ விவிதமஹிதாஹாரவிஹாரமுபத்ரவாந் பதக்பதக் ஸாதநஂ தோஷாதிவிஜ்ஞாநீயாத்யதாஸ்வஂ வத்திக்ஷயலக்ஷணேந லக்ஷயேத்||௨௬||

View original

तेषां दूषणं विविधमहिताहारविहारमुपद्रवान् पृथक्पृथक् साधनं दोषादिविज्ञानीयाद्यथास्वं वृद्धिक्षयलक्षणेन लक्षयेत्||२६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேஷாஂ ரஸவாஹ்யாதீநாஂ ஸ்ரோதஸாஂ நாநாப்ரகாரமஹிதாஹாரவிஹாரஂ தூஷணம்| தச்ச தீக்ஷ்ணமதிநா பரிகல்பநீயம்| துஷ்டாநாமுபத்ரவா வ்யாதயஃ தச்சிகித்ஸா ச தோஷாதிவிஜ்ஞாநீயோக்தேந 'ரஸோऽபி ஶ்லேஷ்மவத்' இத்யாதிநா வத்திக்ஷயலக்ஷணேந லக்ஷயேத்| தேநைததுக்தஂ பவதி-ஆஹாராதி விஶேஷவஶாத்ரஸவாஹிஷு துஷ்டேஷு கதாசித்ரஸவத்திஜா ரோகாஸ்தத்ர யதாஸ்வஂ சிகித்ஸேதி| ஏவஂ ஸர்வத்ராபி வாச்யம்|| ௨௬||

Adhikarana ஸ்ரோதஸாஂ வித்தலக்ஷணம் (௨௭) · Śloka ௨௭

வ்யதே து ஸ்ரோதஸாஂ ப்ரமமோஹகம்பப்ரலாபாத்மாநஶூலாऽருசிதட்சர்திஜ்வராதிருதிரஸ்ருதிமூத்ரபுரீஷரோதா மரணஞ்ச||௨௭||

View original

व्यधे तु स्रोतसां भ्रममोहकम्पप्रलापाध्मानशूलाऽरुचितृट्छर्दिज्वरातिरुधिरस्रुतिमूत्रपुरीषरोधा मरणञ्च||२७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அநந்தரோக்தாநாஂ ச ஸ்ரோதஸாஂ வ்யதே ஶஸ்த்ராதிதாடநே ஜந்தோர்ப்ரமாத்யுத்பவஃ|| ௨௭||

Adhikarana ஸ்ரோதோவித்தஂ ப்ரத்யாக்யாய -- சிகித்ஸேத் (௨௮) · Śloka ௨௮

தஸ்மாத்ஸ்ரோதோவித்தஂ ப்ரத்யாக்யாயோபசரேத்||௨௮||

View original

तस्मात्स्रोतोविद्धं प्रत्याख़्यायोपचरेत्||२८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தஸ்மாத்வைத்யஃ ஸ்ரோதோவித்தஂ சிகித்ஸாயாஂ ப்ரத்யாக்யாநஂ கத்வா அஸாத்யதாமுக்த்வா தைவாத்கிஞ்சித்பவேதிதி ஶாஸ்த்ராநுகமநேநோபாசரேத்|| ௨௮||

Adhikarana உத்ததஶல்யஸ்ய சிகித்ஸாநிர்தேஶஃ (௨௯) · Śloka ௨௯

உத்ததஶல்யஂ ச ஸத்யோவ்ரணவிதாநேந||௨௯||

View original

उद्धृतशल्यं च सद्योव्रणविधानेन||२९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்தஃஶல்யஂ ச ஸ்ரோதோவித்தஂ ஶல்யமுத்தத்யோபாசரேதிதி ஸம்பந்தஃ| கேநேத்யாஹ-வக்ஷ்யமாணேந ஸத்யோவ்ரணவிதாநேந|| ௨௯||

Adhikarana ஸிராதமநீ ஸ்ரோதஸாமபேதஃ (௩௦) · Śloka ௩௦

தத்ர ஸ்ரோதஸாமேவ விஶேஷாஃ ஸிராதமந்யஃ||௩௦||

View original

तत्र स्रोतसामेव विशेषाः सिराधमन्यः||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அந்யமதேந ஸிராதீநாஂ பிந்நத்வம் (௩௧) · Śloka ௩௧

அந்யே த்வந்யத்வமிச்சந்தி ஸிராதமநீஸ்ரோதஸாம்| கேவலஂ பரஸ்பரஸந்நிகர்ஷாத் ஸதஶகர்மத்வாத் ஸௌக்ஷ்ம்யாச்ச விபக்தகர்மணாமப்யவிபாக இவ லக்ஷ்யதே||௩௧||

View original

अन्ये त्वन्यत्वमिच्छन्ति सिराधमनीस्रोतसाम्| केवलं परस्परसन्निकर्षात् सदृशकर्मत्वात् सौक्ष्म्याच्च विभक्तकर्मणामप्यविभाग इव लक्ष्यते||३१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்யே த்வாசார்ய்யாஃ ஸிராதீநாஂ பதக்த்வமிச்சந்த்யேவஂ ச ப்ருவதே யத் ஸிராதீநாஂ பரஸ்பரவிலக்ஷணாநாமவிபாக இவ லக்ஷ்யதே| தத் கேவலஂ பரஸ்பரஸந்நிகர்ஷாதிநா ஹேதுத்ரிதயேந| ஸதஶஂ கர்ம வாஹகத்வஂ யேஷாஂ தே ததோக்தாஃ| ஸௌக்ஷ்ம்யஂ ஸூக்ஷ்மதா|| ௩௧||

Adhikarana அபரமதேந தாத்வவகாஶாஃ -- ஸ்ரோதஶ்ஶப்தாதிநாமாஃ (௩௨) · Śloka ௩௨

அபரே புநராஹுஃ-ஸ்ரோதாஂஸி ஸிராதமந்யோ ரஸவாஹிந்யோ நாட்யஃ பந்தாநோऽயநாநி மார்காஃ ஶரீரச்சித்ராணி ஸஂவ தாஸஂவதாநி ஸ்தாநாந்யாஶயாஃ க்ஷயா நிகேதாஶ்சேதி ஶரீரே தாத்வவகாஶாநாஂ லக்ஷ்யாலக்ஷ்யாணாஂ நாமாநீதி||௩௨||

View original

अपरे पुनराहुः-स्रोतांसि सिराधमन्यो रसवाहिन्यो नाड्यः पन्थानोऽयनानि मार्गाः शरीरच्छिद्राणि संवृ तासंवृतानि स्थानान्याशयाः क्षया निकेताश्चेति शरीरे धात्ववकाशानां लक्ष्यालक्ष्याणां नामानीति||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஸ்ரோதோதுஷ்ட்யா தாதுதுஷ்ட்யாதி (௩) · Śloka

தே சாவகாஶாஃ ப்ரகுபிதாஃ ஸ்தாநஸ்தாந் மார்கஸ்தாஂஶ்ச தாதூந் ப்ரகோபயந்தி| தேऽபி குபிதாஸ்தாநி ஸ்ரோதாஂஸி ஸ்ரோதாஂஸி ச ஸ்ரோதாஂஸி| தாதவஶ்ச தாதூந்||௩||

View original

ते चावकाशाः प्रकुपिताः स्थानस्थान् मार्गस्थांश्च धातून् प्रकोपयन्ति| तेऽपि कुपितास्तानि स्रोतांसि स्रोतांसि च स्रोतांसि| धातवश्च धातून्||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஸர்வேஷாமேவ தூஷயிதாரோ தோஷாஃ (௧) · Śloka

தேஷாஂ ஸர்வேஷாமேவ தூஷயிதாரோ துஷ்டா தோஷாஃ|௧|

View original

तेषां सर्वेषामेव दूषयितारो दुष्टा दोषाः|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அக்நிதோஷாத்தோஷதுஷ்டிஃ (௧) · Śloka

தே ச ப்ராயஶோ துஷ்யந்த்யக்நிதோஷாத்|௧|

View original

ते च प्रायशो दुष्यन्त्यग्निदोषात्|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அக்நிநிமித்தாந்யாயுராரோக்யாதீநி (௧) · Śloka

தஸ்மாத்தந்நிமித்தாந்யாயுராரோக்யபலோபசயவர்ணௌஜாஂஸி|௧|

View original

तस्मात्तन्निमित्तान्यायुरारोग्यबलोपचयवर्णौजांसि|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana தாத்வக்நிபூதாக்நிப்ரபதீ- ந்யக்நிப்ரதிபத்தாந்யேவ (௧) · Śloka

தத்ப்ரதிபத்தாந்யேவ ச ரஞ்ஜகாதீநி பூதாக்நயோ தாத்வக்நயஶ்ச||௧||

View original

तत्प्रतिबद्धान्येव च रञ्जकादीनि भूताग्नयो धात्वग्नयश्च||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana பக்வமந்நமமதஂ விஷஂ சாபக்வம் (௩௩) · Śloka ௩௩

ததாऽந்நமபி பித்தேநைவ பக்வமமததாஂ யாத்யபக்வஂ ச விஷதாம்||௩௩||

View original

तथाऽन्नमपि पित्तेनैव पक्वममृततां यात्यपक्वं च विषताम्||३३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸ்ரோதோதுஷ்ட்யா தாதுதூஷணஂ தாதுதுஷ்ட்யா ஸ்ரோதோதூஷணஂ சாஹ-த இத்யாதிநா| ப்ரகுபிதா துஷ்டாஃ ஸ்தாநமாஶயஸ்தத்ர திஷ்டந்தீதி ஸ்தாநஸ்தாஃ| ஸ்ரோதாஂஸி ச ஸ்ரோதாஂஸீதி யாநி ஸ்ரோதாஂஸி துஷ்டாநி பவந்தி தாந்யந்யாந்யபி தூஷயந்தி| ஏவஂ தாதூநாமபி வாச்யம்| தேஷாஂ ஸர்வேஷாஂ தாதூநாஂ தாத்வாஶயாநாஂ ச துஷ்டாந் வாதாதீநந்தரேண நாந்யத் துஷ்டௌ காரணம் | தோஷாணாஂ துஷ்டிரபி ப்ராயோऽக்நிதோஷாத்| அந்யத் ஸுபோதம்|| ௩௩||

Adhikarana பாசகாக்நிஃ (௩௪) · Śloka

தத்ர பித்தவிஶேஷஃ பாசகஸஂஜ்ஞோऽக்நிரிதி ப்ராகபிஹிதஃ||௧||

View original

तत्र पित्तविशेषः पाचकसंज्ञोऽग्निरिति प्रागभिहितः||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ரேத்யாதிநா பாசகஸஂஜ்ஞமக்நிஂ ப்ரஸ்தௌதி| ப்ராக்தோஷபேதீயே பாசகஸஂஜ்ஞஃ பித்தபேதோऽந்நஸ்ய பக்தாக்நிரித்யுக்தவாநஸாவாசார்ய்யஃ|| ௩௪||

Adhikarana மதாந்தரேணாக்நிஸ்வரூபம் (௩௫) · Śloka ௩௫

அந்யே புநராசக்ஷதே-தோஷதாதுமலஸந்நிபாதஜநிதோऽந்தருஷ்மா யதாநிர்திஷ்டாதிஷ்டாநகர்மாக்நிரிதி||௩௫||

View original

अन्ये पुनराचक्षते-दोषधातुमलसन्निपातजनितोऽन्तरुष्मा यथानिर्दिष्टाधिष्ठानकर्माग्निरिति||३५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்யே புநராசார்ய்யாஃ பித்தமக்நிரிதி நேச்சந்தி| தோஷாதிஸஂயோகவிஶேஷஜநிதோऽந்தஶ்ஶரீர உஷ்மாக்ரஹாண்யதிஷ்டாநஃ பாகராகாதிகர்மாக்நிரித்யாஹுஃ| அதாநந்தரமஸ்ய க்ரந்தஸ்ய தாத்பர்ய்யார்த உச்யதே- இஹாயுர்வேதே உபயேஷாமாசார்ய்யாணாஂ பிந்நதர்ஶநம்| ஏகேஷாமந்தராக்நி பக்வாந்நஸாராத் க்ரமேண தாதுபரிபோஷோऽந்யேஷாஂ யௌகபத்யேநேதி|| ௩௫||

Adhikarana அந்நஸ்ய ஸ்தூலபாகக்ரமஃ (௩௬) · Śloka ௩௬

ஸ கலு விதிவதப்யவஹதமந்நஜாதஂ ப்ராணேந வாயுநா கோஷ்டமாகஷ்டஂ த்ரவைர்விபிந்நஸங்காதஂ ஸ்நேஹேந மதூகதமபிஸந்துக்ஷிதஃ ஸமாநேநாமாஶயஸ்தஂ ஸ்தாலீஸ்தமிவாம்புதண்டுலமக்நிரந்தரக்நிஃ பசதி||௩௬||

View original

स ख़लु विधिवदभ्यवहृतमन्नजातं प्राणेन वायुना कोष्ठमाकृष्टं द्रवैर्विभिन्नसङ्ग़ातं स्नेहेन मृदूकृतमभिसन्धुक्षितः समानेनामाशयस्थं स्थालीस्थमिवाम्बुतण्डुलमग्निरन्तरग्निः पचति||३६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அத்ர க்ரமவாதிநஃ ஆஹுஃ-புருஷேண புஜ்யமாநமந்நஂ கடிநதரதஶநாபிகாதஜர்ஜரிதஂ ப்ரயத்நேநோதீரிதேந ப்ராணாக்யேநாநிலேந கண்டநாட்யா மஹாஸ்ரோதஸி நிக்ஷிப்தஂ நாபிதேஶசாரிணா ஸமாநேந நாபிபார்ஶ்வக்ரஹேத்யாக்யபித்ததராகலாமர்ய்யாதே ஆமாஶயே விததஂ த்ரவேண ஜலாதிநா விபிந்நஸங்காதஂ ஸ்நேஹேந ச மார்தவமாபாதிதஂ பாசகேநேவ ஸமாநேந ஸந்துக்ஷிதஃ ப்ரதீபிதஃ ஸந்நந்தரக்நிஃ பசதி| யதாऽக்நிஃ பாஹ்யஸ்தோயதண்டுலஂ ஸ்தாலீஸ்தஂ பசதி|| ௩௬||

Adhikarana அந்நஸ்யாணுபாகக்ரமஃ (௩௭) · Śloka ௩௭

தத்து ஸர்வரஸமபி பச்யமாநமாதௌ மதுரீபூதஂ கபஂ பேநீபூதமுதீரயதி| ததோ விதக்தமம்லீபூதமாமாஶயாத் ச்யவமாநமச்சஂ பித்தம்| ப்ராப்ய ச பக்வாஶயஂ கடுகீபூதமநிலம்||௩௭||

View original

तत्तु सर्वरसमपि पच्यमानमादौ मधुरीभूतं कफं फेनीभूतमुदीरयति| ततो विदग्धमम्लीभूतमामाशयात् च्यवमानमच्छं पित्तम्| प्राप्य च पक्वाशयं कटुकीभूतमनिलम्||३७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ர சாமாஶயே ததந்நஂ ஸர்வரஸமபி பச்யமாநஂ ஸத் ப்ரதம விக்லேதமாத்ராவஸ்தாயாஂ மாதுர்யமிவ ப்ராப்தஂ ஸத் கபமுதீரயேத்| தச்ச பேநபூதஂ யதா தத்யாதிதஃ க்ஷுபிதாத் ப்ரதமஂ பேநஸம்பவஃ| ததஶ்சாமாஶயாத் பாகேந ச்யவமாநமம்லீபூதஂ ஸத்ஸ்வச்சஂ பித்தமுதீரயேத்| ததோऽப்யாமாஶயாத் ச்யுதஂ பக்வாஶயேऽக்நிநா ஶோஷிதகடுகீபூதஂ ஸத்ததந்நஂ மாருதமுதீரயேத்|| ௩௭||

Adhikarana பௌரிகாக்நிபாகஃ (௩௮) · Śloka ௩௮

ததஶ்சைவஂ விக்லிந்நஂ ஆஹாரே பஞ்ச பஞ்சாத்மகா மஹாபூதாக்நயோ வாயுநா வ்யஸ்தாந் யதாஸ்வஂ பஞ்சைவ பூதகுணாநாஹாரஸ்தாந் பசந்தி| தே பக்வாஃ புநர்யதாஸ்வமேவ தேஹாஶ்ரிதாஂஶ்ச ஸ்வவிகாரபூதாந் பூதகுணாநாப்யாயயந்தி||௩௮||

View original

ततश्चैवं विक्लिन्नं आहारे पञ्च पञ्चात्मका महाभूताग्नयो वायुना व्यस्तान् यथास्वं पञ्चैव भूतगुणानाहारस्थान् पचन्ति| ते पक्वाः पुनर्यथास्वमेव देहाश्रितांश्च स्वविकारभूतान् भूतगुणानाप्याययन्ति||३८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஜடராக்நிநா கிஞ்சித்பக்வவிக்லிந்நாஹாரே பஞ்ச மஹாபூதாக்நயஃ பார்திவாதயஃ பஞ்சாஹாரஸ்தாந் யதாஸ்வஂ மஹாபூதகுணாந் பார்திவாதீந ஆஹாரபாகாந் பசந்தி| பார்திவோऽக்நிஸாதஶ்யாத் பார்திவமேவாஹாரபாகஂ பசதி| ஆப்ய ஆப்யமேவ| ஸர்வத்ர குணஶப்தோऽவயவவாசீ| தே ச பார்திவாதயஃ பஞ்ச குணா பார்திவாதிபிஃ பஞ்சபிரக்நிபிஃ பக்வாஃ பார்திவாதீநேகதேஹஸ்தாந் பூதகுணாநாப்யாயயந்தி| யதாஸ்வமாத்மீயஜாத்யநதிக்ரமேண ஸ்வவிகாரபூதாநித்யந்நவிகாரா ஏவதேஹே மஹாபூதகுணாஃ|| ௩௮||

Adhikarana ஸாரகிட்டவிபஜநம் (௩௯) · Śloka ௩௯

ஏவஞ்ச பக்வாதாஹாராத்விவிதௌஷதகர்பாதிவ ஸ்நேஹாதச்சஃ ஸாரபூதோ ரஸாக்யஃ கிட்டாக்யஶ்ச மலோऽபிநிர்வர்ததே||௩௯||

View original

एवञ्च पक्वादाहाराद्विविधौषधगर्भादिव स्नेहादच्छः सारभूतो रसाख़्यः किट्टाख़्यश्च मलोऽभिनिर्वर्तते||३९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஏவமநந்தரோக்தேந ப்ரகாரேண பக்வாதந்நாத் த்வௌ ராஶீ பவதஃ- கிட்டஂ ஸாரஶ்ச| யதா நாநாப்ரகாரௌஷதகர்பாத் கதாத் ஸ்நேஹஃ கல்கஶ்ச|

Adhikarana ஸாரகிட்டாப்யாஂ ஸ்ரோதஃபூரணம் (௪௦) · Śloka ௪௦

தாப்யாஞ்ச ஸாரமலாப்யாஂ ததாத்மகாநாமேவ ஶரீரகுணாநாஂ தாத்வாக்யாநாஂ யதாஸ்வஂ ஸ்ரோதாஂஸி பாரம்பர்ய்யேணாவிச்சிந்நஸந்தாநமாபூர்ய்யந்தே||௪௦||

View original

ताभ्याञ्च सारमलाभ्यां तदात्मकानामेव शरीरगुणानां धात्वाख़्यानां यथास्वं स्रोतांसि पारम्पर्य्येणाविच्छिन्नसन्तानमापूर्य्यन्ते||४०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தாப்யாஂ ஸாரமலாப்யாஂ ததாத்மகாநாஂ ஸாரமலஸ்வபாவாநாஂ தாத்வாக்யாநாஂ ஶரீரகுணாநாஂ ரக்தாதீநாஂ மூத்ரதீநாஂ ச பாரம்பர்ய்யேண க்ரமப்ராப்த்யாவிச்சிந்நப்ரவாஹஂ கத்வா ஸ்ரோதாஂஸ்யாऽऽபூர்ய்யந்தே|| ௪௦||

Adhikarana தாதுபோஷணக்ரமஃ (௪௧) · Śloka

ஸ்ரோதோப்யஶ்ச யதாவிபாகஂ யதாயதமேவ தாதவஃ புஷ்யந்தி||௧||

View original

स्रोतोभ्यश्च यथाविभागं यथायथमेव धातवः पुष्यन्ति||१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தேப்யோ யதாஸ்வஂ தாதவஃ புஷ்யந்தி|| ௪௧||

Adhikarana தாதூநாஂ மிதஃ போஷ்யபோஷக- த்வேऽபி ந பூர்வேஷாமபசயஃ (௪௨) · Śloka ௪௨

உத்தரோத்தராநுப்ரவேஶேऽபி ச புர்வேஷாஂ ஸ்ரோதஸாஂ யதாகாலஂ ஸம்யகாஹாரோபயோகேந பரிணாமவதாப்யாய்யமாநாநாஂ நாபசயோ பவதி| ததஶ்ச தாத்வாக்யாஃ ப்ரஸாதமலாஃ ஸ்வஂ ஸ்வமேவ மாநமநுவர்தந்தே யதாவயஃஶரீரம்||௪௨||

View original

उत्तरोत्तरानुप्रवेशेऽपि च पुर्वेषां स्रोतसां यथाकालं सम्यगाहारोपयोगेन परिणामवताप्याय्यमानानां नापचयो भवति| ततश्च धात्वाख़्याः प्रसादमलाः स्वं स्वमेव मानमनुवर्तन्ते यथावयःशरीरम्||४२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பூர்வஸ்ய ரக்தாதேர்தாதோருத்தராநுப்ரவேஶேऽபி மாஂஸாதிபாவகமநேऽபி ந பூர்வேஷாஂ ரக்தாதிஸ்ரோதஸாமபசயோ பவதி| கிம்பூதாநாஂ பூர்வதாதுஸ்ரோதஸாம் ? யதாகாலஂ காலவிச்சேதேந ஸம்யகாஹாரோபயோகேநாப்யாய்யமாநாநாம்| கிம்பூதேநாஹாரோபயோகேநாஹ-பரிணாமவதா| தேநைததுக்தஂ பவதி-ஸதைவாவிச்சேதேந ஸ்ரோதாஂஸி பரிணதோऽந்நஸாரோ யாதி| பூர்வேப்யஶ்ச பூர்வாண்யாபூர்ய்யந்தே| அதஸ்தேஷாமநபசயஃ| ததா பரிணாமேந ச தாத்வாக்யா தேஹதாரணாஃ ப்ரஸாதாஶ்ச மலாஶ்ச வயஶ்ஶரீராநதிக்ரமேண ஸ்வஂ-ஸ்வஂ ப்ரமாணமஞ்ஜல்யாதிவிஶேஷேணோக்தஂ நாதிவர்த்தந்தே| ப்ரஸாதாஃ ஸாரா ரக்தமாஂஸகண்டராதீநி| மலாஃ கிட்டஂ கபலஸீகாபித்தாதி| வயோऽநதிக்ரமேணேதி பாலஸ்ய ப்ரவத்தஸ்ய சோக்தாத் பரிமாணாத்தீநத்வஂ நேதி ஜ்ஞாபநார்தம்| யதாஶரீரமிதி மஹாஶரீரேஷு ப்ரஸாதமலாஃ ப்ரபூதா பவந்தி| லகுதேஹேஷ்வல்பதா இதி ஜ்ஞாபயதி||

Adhikarana க்ரமதாதுபரிணாமாதிநிர்தேஶஃ (௪௩) · Śloka ௪௩

தத்ராऽऽஹாரரஸோ வ்யாநவிக்ஷிப்தோ யதாஸ்வஂ ஸப்தஸு தாத்வக்நிஷு க்ரமாத் பச்யமாநஃ ஸ்வாத்மபாவப்ரச்யுதிஸமநந்தரமேவ ப்ராப்தரக்தாதிதாதுஸஂஜ்ஞகஃ காலவதஸ்கலிதபலப்ரமாணோ தேஹமூர்ஜயித்வா தாதூந் தாதுமலாஂஶ்ச புஷ்ணாதி||௪௩||

View original

तत्राऽऽहाररसो व्यानविक्षिप्तो यथास्वं सप्तसु धात्वग्निषु क्रमात् पच्यमानः स्वात्मभावप्रच्युतिसमनन्तरमेव प्राप्तरक्तादिधातुसंज्ञकः कालवदस्ख़लितबलप्रमाणो देहमूर्जयित्वा धातून् धातुमलांश्च पुष्णाति||४३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ரேத்யாதிநாऽஸ்மிந் க்ரமதாதுபாகவாதே க்ரமஂ தர்ஶயதி| ஆஹாரஸ்ய ப்ரதாநாக்நிநா பக்வஸ்ய ஸதஃ யோ ரஸோ பவதி ஸ வ்யாநேந ஹதயமூலபவேந வாயுநா விக்ஷிப்தஃ ப்ரேரிதஃ ஸ்ரோதஸ்ஸு விநியுக்தாஃ ஸந் தாத்வக்நிஷு பச்யமாநஃ விஶிஷ்டதத்காலவ்யபதேஶயோக்யஸ்வரூபப்ரச்யுத்யேககாலஂ ப்ராப்தரக்தாதிதாதுஸஂஜ்ஞஃ காலவதவிச்சிந்நவாஹீ தாதூந் ரக்தாதீந் தாதுமலாஂஶ்ச கபாதீந் புஷ்ணாதி| ரக்தஂ ரக்தாக்நேரேவ பாகேந பவதி| மாஂஸஂ மாஂஸாக்நிரேவேத்யேவமாதி யதாஸ்வஶப்தர்தஃ தேஹமூர்ஜயந் ஶரீரஂ ப்ராணயந்|| ௪௩||

Adhikarana மூத்ரபுரீஷோத்பத்திஃ (௪௪) · Śloka ௪௪

அதாந்நகிட்டமச்சஂ மூத்ரஂ கநஂ ஶகத்||௪௪||

View original

अथान्नकिट्टमच्छं मूत्रं ग़नं शकृत्||४४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அதேத்யாதிநா ப்ரஸாதமலயோர்விபாகஂ தர்ஶயதி| யோ யஸ்ய பாகாத் ப்ரஸாதஃ ஸ தஸ்ய ஸாரோ, யோ மலஃ ஸ கிட்டஃ| ஸுபோதம்|| ௪௪||

Adhikarana ரஸஸ்ய ஸாரகிட்டே (௧) · Śloka

ரஸஸ்ய ஸாரோ ரக்தஂ மலஃ கபோ லஸீகா ச||௧||

View original

रसस्य सारो रक्तं मलः कफो लसीका च||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ரக்தஸ்ய ஸாரகிட்டே (௨) · Śloka

ரக்தஸ்ய ஸாரோ மாஂஸஂ கண்டராஃ ஸிராஶ்ச| மலஃ பித்தம்|௨|

View original

रक्तस्य सारो मांसं कण्डराः सिराश्च| मलः पित्तम्|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மாஂஸஸ்ய ஸாரகிட்டே (௨) · Śloka

மாஂஸஸ்ய ஸாரோ மேதஸ்த்வசோ வஸா ச| கிட்டஂ கர்ணாக்ஷிநாஸிகாஸ்யரோமகூபப்ரஜநநமலாஃ|௨|

View original

मांसस्य सारो मेदस्त्वचो वसा च| किट्टं कर्णाक्षिनासिकास्यरोमकूपप्रजननमलाः|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மேதஸஃ ஸாரகிட்டே (௨) · Śloka

மேதஸஃ ஸாரோऽஸ்திஸ்நாயுஸந்தயஃ| கிட்டஂ ஸ்வேதஃ|௨|

View original

मेदसः सारोऽस्थिस्नायुसन्धयः| किट्टं स्वेदः|२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana அஸ்த்நஃ ஸாரகிட்டே (௨) · Śloka

அஸ்த்நஃ ஸாரோ மஜ்ஜா| கிட்டஂ கேஶரோமநகாஃ||௨||

View original

अस्थ्नः सारो मज्जा| किट्टं केशरोमनख़ाः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மஜ்ஜ்ஞஃ ஸாரகிட்டே (௪௫) · Śloka ௪௫

மஜ்ஜ்ஞஸ்து ஸாரஃ ஶுக்ரஂ மலோऽக்ஷிவிட்த்வசாஂ ஸ்நேஹஃ||௪௫||

View original

मज्ज्ञस्तु सारः शुक्रं मलोऽक्षिविट्त्वचां स्नेहः||४५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்நமலஸ்ய கநாச்சபேதேந த்வைவித்யம்| லஸீகா ஜலஸதஶீ| வஸா ஸ்வச்சஸ்நேஹஃ| கர்ணாதிஷட்கஸ்ய மலஶப்தேந ஸம்பந்தஃ| கர்ணாதிஷு மலோ தஶ்யத ஏவ| ப்ரஜநநஂ மேஹநம்| ஸந்தயோऽஸ்திபாகாஃ பூர்வமுக்தாஃ| அக்ஷ்யாதேஃ ஸ்நேஹோ மலஃ|| ௪௫||

Adhikarana ஶுக்ரஸ்ய ஸாரஃ (௪௬) · Śloka ௪௬

ஶுக்ரஸ்ய ஸாரமோஜஃ| அத்யந்தஶுத்ததயாऽஸ்ய மலாபாவஃ| அந்யே புநரத ஏவ தஸ்ய நேச்சந்தி பாகம்| அபரே புநஃ ஶுக்ரஸாரஂ கர்பமேவாமநந்தி||௪௬||

View original

शुक्रस्य सारमोजः| अत्यन्तशुद्धतयाऽस्य मलाभावः| अन्ये पुनरत एव तस्य नेच्छन्ति पाकम्| अपरे पुनः शुक्रसारं गर्भमेवामनन्ति||४६||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஶுக்ரஸ்ய து க்ரமேண ஸாரஸாரத்வாச்சுத்ததயா மலாபாவஃ| அபரே ஆசார்ய்யாஃ| அதஃ ஸாராதபி ஸாரதரத்வாத்தேதோஃ ஶுக்ரஸ்ய பாகஂ நேச்சந்தி| அந்யே த்வாசார்ய்யாஃ ஶுக்ரஸ்ய ஸாரோ கர்ப இத்யாமநந்தீதி|

Adhikarana பஞ்சாத்மகஸ்ய வாயோருத்பத்திஃ (௪௭) · Śloka ௪௭

வாயுஃ புநரக்நேராஹாரஸ்ய ச பஹ்வல்பதயா தஸ்மாத்தஸ்மாந்மூர்ச்சநாவிஶேஷாதமூர்த்தஃ ஶப்தவாநீஷச்சப்தஃ ப்ரசுரோऽல்போ வா பஞ்சாத்மா கோஷ்டே ப்ராதுர்பவதி||௪௭||

View original

वायुः पुनरग्नेराहारस्य च बह्वल्पतया तस्मात्तस्मान्मूर्च्छनाविशेषादमूर्त्तः शब्दवानीषच्छब्दः प्रचुरोऽल्पो वा पञ्चात्मा कोष्ठे प्रादुर्भवति||४७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஆத்யாத்மிகாநாஂ பாவாநாஂ ஸம்பவோக்திப்ரஸங்கே வாயோர்த்விதயேந ப்ரகாரேண ஸம்பவ உச்யதே| வாயுஃ கோஷ்டே ப்ராணாதிபேதேந பஞ்சாத்மா ப்ராதுர்பவதி| குதோ ஹேதோஃ ? ஆப்யாஂ மூர்ச்சநாவிஶேஷாத்| கதமாஹ-அக்நேர்பஹுதயா கதாசிதக்நேஃ ஸமத்வேऽப்யாஹாரஸ்யால்பதயா ச| வாயுஃ குதஶ்சிந்மூர்ச்சநாவிஶேஷாதமூர்த்தோऽபி ஸஞ்சப்தவாந் பவதி| குதோऽபீஷச்சப்தஃ குதோऽபி ப்ரசுரஃ| குதோऽப்யல்ப இதி| அமூர்த்தோऽகடிநஃ|| ௪௭||

Adhikarana 'ஸர்வேऽந்நமயா பாவாஃ' க்ரமதாதுவாத- ஸித்தாந்தோபஸஂஹாரஃ (௪௮) · Śloka ௪௮

ஏவஂ ச கத்வாऽந்நமயா ஏவ தேஹே ஸர்வே பாவாஃ| தேநைவ சேதமேவஂ சிரேண வ்யாப்தமந்தர்பஹிஃ ஶரீரயந்த்ரமநவரதப்ரவாஹேண ஸ்வாஸ்த்யபலோபசயயுக்தஂ யாவத் கர்மோபாதாநஂ யாப்யதே| அந்யதா த்வந்நரஸோக்ஷேபணாத்விபத்தஸ்ரோதஸா வா யதாவதந- பிஸந்தீயமாநதாதுப்ரவாஹமந்தரா வ்யவச்சித்யதே| வ்யாதி பாஜநஂ வா பவதி||௪௮||

View original

एवं च कृत्वाऽन्नमया एव देहे सर्वे भावाः| तेनैव चेदमेवं चिरेण व्याप्तमन्तर्बहिः शरीरयन्त्रमनवरतप्रवाहेण स्वास्थ्यबलोपचययुक्तं यावत् कर्मोपादानं याप्यते| अन्यथा त्वन्नरसोक्षेपणाद्विबद्धस्रोतसा वा यथावदन- भिसन्धीयमानधातुप्रवाहमन्तरा व्यवच्छिद्यते| व्याधि भाजनं वा भवति||४८||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தஸ்மாத் ஸர்வே ஶாரீரா பாவா அந்நமயாஃ| தேநைவ சாந்நேநாவிச்சிந்நப்ரவாஹேண இதமநந்தரோக்தேந க்ரமேண ஶரீரஂ விபரிணமதி| அத்யாத்மேத்யாத்மநி பஹிர்வஹிர்பாகே| ஶரீரயந்த்ரகஂ யாப்யத இதி ஸம்பந்தஃ| கிம்பூதமித்யாஹ-ஸ்வாஸ்த்யேந பலோபசயேந ச யுக்தம்| ஏதச்ச யாவத்கர்மோபாதாநமாஹ| தத்தேதுககர்மபரிக்ஷயாத்| அந்யதேத்யாதி ஸுபோதம்| இதி க்ரமதாதுவாதஃ|| ௪௮||

Adhikarana அந்யமதேந ரஸாதிதாதுஸம்பவக்ரமஃ (௪௯) · Śloka ௪௯

அந்யே து வர்ணயந்தி-அப்யவஹதமாத்ரஸ்யாஹாऽऽரஸ்ய கண்டநாடீப்ரலுடிதஸ்ய மஹாநிம்நமவதீர்ணஸ்ய யோ ய ஏவாஂஶஃ காயாக்நிநாऽவலீடஃ பாகமுபநீயதே தஸ்ய தஸ்யைவ ப்ரஸாதாக்யோ ரஸலேஶோऽபிநிர்வத்திஸமநந்தரஂ ஸமஂ ஸமஸ்ததாதுஷு ஸஂவதாஸஂவதைஃ ப்ரவிஸதோ விவதமுகேஷ்வாஸந்நேஷு ஸ்ரோதஸ்ஸு பூயாந் ப்ரதமதரஂ சாந்வேதி| பர்ய்யாயேணேதரேஷ்வபி| ஏவமந்நரஸ ஏவ ஸாக்ஷாத்ஸர்வதாதூந் கேநசிதேவ காலபேதேந புஷ்ணாதி ந புநர்தாதவோ தாத்வந்தரதாஂ ஸ்வரூபோபமர்தேந ப்ரதிபத்யந்த இதி||௪௯||

View original

अन्ये तु वर्णयन्ति-अभ्यवहृतमात्रस्याहाऽऽरस्य कण्ठनाडीप्रलुठितस्य महानिम्नमवतीर्णस्य यो य एवांशः कायाग्निनाऽवलीढः पाकमुपनीयते तस्य तस्यैव प्रसादाख़्यो रसलेशोऽभिनिर्वृत्तिसमनन्तरं समं समस्तधातुषु संवृतासंवृतैः प्रविसृतो विवृतमुख़ेष्वासन्नेषु स्रोतस्सु भूयान् प्रथमतरं चान्वेति| पर्य्यायेणेतरेष्वपि| एवमन्नरस एव साक्षात्सर्वधातून् केनचिदेव कालभेदेन पुष्णाति न पुनर्धातवो धात्वन्तरतां स्वरूपोपमर्देन प्रतिपद्यन्त इति||४९||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அந்யே புநராசார்ய்யாஃ அந்நரஸாதேவ ஸகலதாதுஸம்பவஂ வர்ணயந்தி| ந ச தாதோர்தாத்வந்தராதுத்பத்திமிச்சந்தி| கதமித்யாஹ-அப்யவஹதமாத்ரஸ்யேத்யாதி| ய ஏவாஹாரபாகஃ கோஷ்டப்ராப்திஸமநந்தரமக்நிநா ஸம்பத்யதே தஸ்யைவ தேந பக்வஸ்யயோऽந்நஸாரஃ ஸ ததைவ ஸர்வதாதுஸ்ரோதஸ்ஸ்வநுகச்சதி| கேவலஂ த்வயஂ விஶேஷஃ| விவதமுகேஷு அஸஂவதேஷு ஸ்ரோதஸ்ஸு ஸாரஸம்பவதேஶாஸந்நேஷு ச ப்ரதமமந்வேதி பூயாஂஶ்சாந்வேதி| இதரேஷு ஸஂவத்தமுகேஷு தூரேஷு ச விபர்ய்யயேண| ஸ்வல்பஶ்சிரேண சேத்யர்தஃ| ஏவமஸ்மிந் பக்ஷே கேவல- மதிகதஸ்யாந்நஸாரஸ்ய ஸகலதாதுபரிபாகத்வமுக்தம்| யதோத்தரஂ து தாதுஸ்ரோதஸாஂ ஸஂவதமுகத்வாத் தூரதூரதரத்வாச்ச காலபேத அங்கீகத ஏவ| தேந த்வயோரபி பக்ஷயோரந்யதயா ந யுகபத்தாதுஸம்பவஃ| ஏகத்ர தாதோர்தாத்வந்தரோத்பாதாதந்யத்ர ஸஂவதத்வதூரத்வாப்யாமிதி| ஸுபோதம்|| ௪௯||

Adhikarana பலபேதேநாக்நேஶ்சாதுர்வித்யம் (௨) · Śloka

அக்நிஸ்து பலபேதேந சதுர்விதோ பவதி| ஸமோ விஷமஸ்தீக்ஷ்ணோ மந்தஶ்ச||௨||

View original

अग्निस्तु बलभेदेन चतुर्विधो भवति| समो विषमस्तीक्ष्णो मन्दश्च||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஸமாக்நிலக்ஷணம் (௧) · Śloka

தத்ர ஸமோ யஃ ஸம்யகேவோபயுக்தமந்நஂ ஸம்யக் பசதி|௧|

View original

तत्र समो यः सम्यगेवोपयुक्तमन्नं सम्यक् पचति|१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana விஷமாக்நிலக்ஷணம் (௧) · Śloka

விஷமோऽஸம்யகப்யபயுக்தஂ பசதி ஸம்யகபி ச ந பசதி||௧||

View original

विषमोऽसम्यगप्यपयुक्तं पचति सम्यगपि च न पचति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana தீக்ஷ்ணாக்நிலக்ஷணம் (௨) · Śloka

தீக்ஷ்ணோऽஸம்யகப்யுபயுக்தமாஶு பசதி| ஸ ஏவ வர்தமாநோ ऽத்யக்நிர்பவதி||௨||

View original

तीक्ष्णोऽसम्यगप्युपयुक्तमाशु पचति| स एव वर्धमानो ऽत्यग्निर्भवति||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana மந்தாக்நிலக்ஷணம் (௧) · Śloka

மந்தஸ்து ஸம்யகப்யுபயுக்தமுதரகௌரவாத்மாநவிபந்தாடோபாந்த்ரகூஜநமுகஶோஷவாயுஸ்தம்பாதீந்யாமலிங்காநி தர்ஶயித்வா சிராத் பசதி||௧||

View original

मन्दस्तु सम्यगप्युपयुक्तमुदरगौरवाध्मानविबन्धाटोपान्त्रकूजनमुख़शोषवायुस्तम्भादीन्यामलिङ्गानि दर्शयित्वा चिरात् पचति||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana ஜாடராக்நேஃ ரக்ஷணீயத்வஂ தத்ர க்ரமஶ்ச (௫௦) · Śloka ௫௦

பாஹ்யேநாபி ச ஜ்வாலாங்காராத்மகேநாக்நிநா நைகாகாரஃ ஸர்வதா பாகோ பவதி| கிமுதாந்தராஶ்ரயேணோஷ்ணாத்மநா ஸமேநாபி| தஸ்மாத் தஂ ப்ரயத்நதோ ரக்ஷேத்||௫௦||

View original

बाह्येनापि च ज्वालाङ्गारात्मकेनाग्निना नैकाकारः सर्वदा पाको भवति| किमुतान्तराश्रयेणोष्णात्मना समेनापि| तस्मात् तं प्रयत्नतो रक्षेत्||५०||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அக்நிஸ்த்விதி| பலபேதேநேதி அக்நிசாத்ருவித்யகாரணம்| தத்ரேத்யாதிநாऽஸ்யாக்நிசதுஷ்டயஸ்ய லக்ஷணமுச்யதே| ஸமோ நித்யதர்மா இதி ச ஸர்வத்ராந்நரக்ஷாமாத்ராஶீத்யாத்யுக்தப்ரகாரேண| உதரகௌரவாதீந்யாமலிங்காந்யாதிக்ரஹணேநாந்யாநி ச| பாஹ்யோநாபீத்யாதிநா ஜாடரஸ்யாக்நேஃ ப்ரயத்நபரிரக்ஷணீயத்வஂ தர்ஶயதி|| ௫௦||

Adhikarana அக்நீநாஂ ரக்ஷணஂ வைஷம்யே சிகித்ஸா ச (௫௧) · Śloka ௫௧

தத்ர ப்ரவரேண ஸாத்ம்யேந ஸமஂ யதாஸ்வமபரேணேதராந் க்ரமஶஃ ஸாத்ம்யமாபாத்ய ப்ரவரேண பரிபாலயேத்தோஷோபக்ரமணியோக்தேந ச வாதாதிஸாதநேந க்ரஹணீரோகவிஹிதைஶ்சௌஷதவ்யாயாமமயோகைரிதி||௫௧||

View original

तत्र प्रवरेण सात्म्येन समं यथास्वमपरेणेतरान् क्रमशः सात्म्यमापाद्य प्रवरेण परिपालयेद्दोषोपक्रमणियोक्तेन च वातादिसाधनेन ग्रहणीरोगविहितैश्चौषधव्यायाममयोगैरिति||५१||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

தத்ரேதி நிர்தாரணே| ஸமமுத்கஷ்டமக்நிமுத்கஷ்டேந ஸாத்ம்யேந ஸர்வரஸாக்யேந ரக்ஷேதிதராந் விஷமாதீநக்நீநிதரேண ப்ரவரேண ஸாத்ம்யேநாஸர்வரஸாக்யேந| யதாதோஷஂ ஸாத்ம்யமாபாத்ய ப்ரவரேணைவ பரிபாலயேத்| தோஷோபக்ரமணீயோக்தயா வாதசிகித்ஸயா விஷமம்| பித்தசிகித்ஸயா தீக்ஷ்ணம்| கபசிகித்ஸயா ச மந்தஂ சிகித்ஸேத்| வாதாதிக்ரஹணீதோஷோக்தேந விதாநேந க்ரமேண விஷமாதீநௌஷதயோகைர்வ்யாயாமயோகைஶ்ச|| ௫௧||

Adhikarana ஸ்ரோதஸாஂ லக்ஷணம் (௫௨) · Śloka ௫௨

பவதி சாத்ர- ஸ்வதாதுஸமவர்ணாநி வத்தஸ்தூலாந்யணூநி ச| ஸ்ரோதாஂஸி தீர்காண்யாகத்யா ப்ரதாநஸதஶாநி ச| ஸ்ரோதோதூஷகஃ ஆஹாரஃ விஹாரஶ்ச ஆஹாரஶ்ச விஹாரஶ்ச யஃ ஸ்யாத்தோஷகுணைஃ ஸமஃ| தாதுபிர்விகுணோ யஶ்ச ஸ்ரோதஸாஂ ஸ ப்ரதூஷகஃ| ஸ்ரோதோதுஷ்டிலக்ஷணம் அதிப்ரவத்திஃ ஸங்கோ வா ஸிராணாஂ க்ரந்தயோऽபி வா| விமார்கதோ வா கமநஂ ஸ்ரோதஸாஂ துஷ்டிலக்ஷணம்||௫௨||

View original

भवति चात्र- स्वधातुसमवर्णानि वृत्तस्थूलान्यणूनि च| स्रोतांसि दीर्ग़ाण्याकृत्या प्रतानसदृशानि च| स्रोतोदूषकः आहारः विहारश्च आहारश्च विहारश्च यः स्याद्दोषगुणैः समः| धातुभिर्विगुणो यश्च स्रोतसां स प्रदूषकः| स्रोतोदुष्टिलक्षणम् अतिप्रवृत्तिः सङ्गो वा सिराणां ग्रन्थयोऽपि वा| विमार्गतो वा गमनं स्रोतसां दुष्टिलक्षणम्||५२||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

பவதி சாத்ரேதி பத்யாரம்பே ரீதிஃ| ஸ்ரோதாஂஸி ஸ்வஸ்ய தாதோர்வர்ணேந ஸமாநி| ரக்தஸ்ரோதாஂஸி ரக்தவர்ணாநி| மாஂஸஸ்ரோதாஂஸி மாஂஸவர்ணாந்யேவஂ ஸர்வத்ர வாச்யம்| காநிசித் ஸ்தூலாநி| காநிசிதணூநி ஸூக்ஷ்மாணி| ப்ரதாநஸதஶாநி வல்லீவதநேகபங்கீப்ரவாஹயுக்தாநி| தேஷாஞ்ச ஸ்ரௌதஸாமாஹாரோ விஹாரஶ்ச ப்ரதூஷகஃ| கிம்பூத ஆஹ-தோஷஸ்ய வாதாதீநாமந்யதமஸ்ய குணைஃ ஸமஃ ததாபி யோ வாதாதீநாமந்யதமஸ்ய ஸமகுணோऽபி தாதுர்பிர்விகுணஃ| யஸ்ய தாதோர்ய ஏவாஹாரோ விஹாரஶ்ச குணைர்விபரீதஃ ஸ ஏவ தஸ்ய ஸ்ரோதஸாஂ தூஷகஃ|| ௫௨||

Adhikarana ஸ்ரோதோத்வாராணாஂ ஸ்வரூபம் (௫௩) · Śloka ௫௩

பிஸாநாமிவ ஸூக்ஷ்மாணி தூரஂ விப்ரஸதாநி ச| த்வாராணி ஸ்ரோதஸாஂ தேஹே ரஸோ யைருபசீயதே||௫௩||

View original

बिसानामिव सूक्ष्माणि दूरं विप्रसृतानि च| द्वाराणि स्रोतसां देहे रसो यैरुपचीयते||५३||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

ஸுபோதம்|| ௫௩||

Adhikarana அந்நஸ்ய ஶுக்ரத்வப்ராப்திகாலே மதபேதாஃ (௫௪) · Śloka ௫௪

கேசிதாஹுரஹோராத்ராத் ஷடஹாதபரே பரே| மாஸாத் ப்ரயாதி ஶுக்ரத்வமந்நஂ பாகக்ரமாதிபிஃ| வவ்யாதீநி ப்ரபாவேண ஸத்யஃ ஶுக்ராதி குர்வதே| ப்ராயஃ கரோத்யஹோராத்ராத் கர்மாந்யதபி பேஷஜம்||௫௪||

View original

केचिदाहुरहोरात्रात् षडहादपरे परे| मासात् प्रयाति शुक्रत्वमन्नं पाकक्रमादिभिः| वृव्यादीनि प्रभावेण सद्यः शुक्रादि कुर्वते| प्रायः करोत्यहोरात्रात् कर्मान्यदपि भेषजम्||५४||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

அதாந்நஸ்ய ஸாரஃ கியதா காலேந ஸப்ததாதூந் அபிவ்யாப்நோதீத்யாऽऽஹ-கிசிதித்யாதிநா| மதத்ரயமேதத்| பாகக்ரமாதிபிர்தாதுபரிணதேஃ| ஸ்வல்பைர்திநைரஸம்பவஂ ப்ரதர்ஶயதி| நநு சைகஸ்மந்நேவாஹ்நி வஷ்யாதீநாஂ ஶுக்ராதிகர்த்தத்வஂ தஷ்டஂ தத் கதமித்யாஹ-வஷ்யாதீநீத்யாதி| ப்ரபாவஃ ஸர்வாதிஶாயிநீ ஶக்திஃ| ஏகேநாதிஶப்தேந க்ரஹணம்| ஏகாஹஃ ஷட்ராத்ரமாஸபேதேந மதத்ரயே ஸ்திதே ப்ரபாவாதேவ வாக்படஃ ஸர்வஶாஸ்த்ரஸித்தாந்தஂ தர்ஶயதி-ப்ராய இத்யாதிநா| ந கேவலஂ வஷ்யாதி, யாவதந்யதபி பேஷஜஂ ப்ராயஃ அஹோராத்ராதேவ கர்ம கரோதி| அஹோராத்ரமதிக்ரம்ய கதலேஹாதீநாஂ யத்யபி மாத்ராப்யாஸேந ரோகோபஶமாக்யகார்ய்யநிர்வத்திஸ்ததாபி தேஷாஂ திநாநுதிநஂ கார்ய்யகர்த்தத்வஂ வித்யத ஏவேதி ப்ரதர்ஶநார்தஂ ப்ராயோக்ரஹணம்|| ௫௪||

Adhikarana தாதுமலஸஂக்ரஹஶ்லோகஃ (௫௫) · Śloka ௫௫

கபஃ பித்தஂ மலஃ கேஷு ப்ரஸ்வேதோ நகரோம ச| ஸ்நேஹோऽக்ஷித்வக்விஶாமோஜோ தாதூநாஂ க்ரமஶோ மலாஃ||௫௫||

View original

कफः पित्तं मलः ख़ेषु प्रस्वेदो नख़रोम च| स्नेहोऽक्षित्वग्विशामोजो धातूनां क्रमशो मलाः||५५||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

புர்வோக்தமேவ ஸஂக்ரஹஶ்லோகேநாஹ-கப இத்யாதி| கபாதீநி ரஸாதீநாஂ க்ரமேண மலாஃ| ரஸஸ்ய கபோரக்தஸ்ய பித்தம்| மாஂஸஸ்ய கர்ணநாஸிகாதிஸ்ரோதோமலாஃ| மேதஸஃ ப்ரஸ்வேதஃ அஸ்த்நோ நகரோம| மஜ்ஜோ நேத்ராதிஸ்நேஹஃ| பூர்வஸ்யைவ ஸஂக்ரஹாதபுநருக்தம்|| ௫௫||

Adhikarana அக்நிமூலே மரணஜீவநே (௫௭) · Śloka ௫௭

ஶாந்தேऽக்நௌ ம்ரியதே யுக்தே சிரஂ ஜீவத்யநாமயஃ| ரோகீ ஸ்யாத்விகதே தஸ்மாத்தஂ ப்ரயத்நேந பாலயேத்||௫௭||

View original

शान्तेऽग्नौ म्रियते युक्ते चिरं जीवत्यनामयः| रोगी स्याद्विकृते तस्मात्तं प्रयत्नेन पालयेत्||५७||

🔊 Audio coming soon

Hide commentary

ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)

இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதௌ அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- ஸஂஹிதாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே ஸிராவிபாகோநாம ஷஷ்டோऽத்யாயஃ ஸுபோதமந்யத்|| ௫௭|| இதி ஶ்ரீமந்மஹாமஹோபாத்யாயேந்துர்விரசிதாயாம் அஷ்டாங்கஸஂக்ரஹ- வ்யாக்யாயாஂ ஶஶிலேகாயாஂ ஶாரீரஸ்தாநே ஷஷ்டோऽத்யாயஃ