Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அர்ஶோநிதாநாதநந்தரமதிஸாரக்ரஹணீரோகநிதாநாரம்பஃ| யதோ வக்ஷ்யதி (ஹ. சி. அ. ௮|௧௬௪) - "அர்ஶோதிஸாரக்ரஹணீவிகாராஃ ப்ராயேண சாந்யோந்யநிதாநபூதாஃ|" இதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana அதீஸாரக்ரஹணீரோகநிதாநாத்யாயஃ (௨) · Śloka ௨
தஸ்மாததீஸாரக்ரஹணீரோகநிதாநஂ ப்ரக்ரம்யத இத்யாஹ - - - - அதாதோऽதீஸாரக்ரஹணீதோஷநிதாநஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே)||௨||
तस्मादतीसारग्रहणीरोगनिदानं प्रक्रम्यत इत्याह - - - - अथातोऽतीसारग्रहणीदोषनिदानं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பூர்வவத்வ்யாக்யா|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana அதீஸாரஃ ஷட்விதஃ (௧) · Śloka ௧
தோஷைர்வ்யஸ்தைஃ ஸமஸ்தைஶ்ச பயாச்சோகாச்ச ஷட்விதஃ| அதீஸாரஃ|௧|
दोषैर्व्यस्तैः समस्तैश्च भयाच्छोकाच्च षड्विधः| अतीसारः|१|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தோஷைர்வ்யஸ்தைஃ-பதக்வாதபித்தகபைஃ, ஸமஸ்தைஃ-ஸந்நிபாதேந, ததா பயாத் ஶோகாச்சேதி ஷட்விதோऽதீஸாரஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana அதீஸாரஸ்ய நிதாநம் (௧-௪) · Śloka ௪
| ஸ ஸுதராஂ ஜாயதேऽத்யம்புபாநதஃ||௧|| கஶஶுஷ்காமிஷாஸாத்ம்யதிலபிஷ்டவிரூடகைஃ| மத்யரூக்ஷாதிமாத்ராந்நைரர்ஶோபிஃ ஸ்நேஹவிப்ரமாத்||௨|| கமிப்யோ வேகரோதாச்ச தத்விதைஃ குபிதோऽநிலஃ| விஸ்ரஂஸயத்யதோऽப்தாதுஂ ஹத்வா தேநைவ சாநலம்||௩|| வ்யாபத்யாநுஶகத்கோஷ்டஂ புரீஷஂ த்ரவதாஂ நயந்| ப்ரகல்பதேऽதிஸாராய|௪|
| स सुतरां जायतेऽत्यम्बुपानतः||१|| कृशशुष्कामिषासात्म्यतिलपिष्टविरूढकैः| मद्यरूक्षातिमात्रान्नैरर्शोभिः स्नेहविभ्रमात्||२|| कृमिभ्यो वेगरोधाच्च तद्विधैः कुपितोऽनिलः| विस्रंसयत्यधोऽब्धातुं हत्वा तेनैव चानलम्||३|| व्यापद्यानुशकृत्कोष्ठं पुरीषं द्रवतां नयन्| प्रकल्पतेऽतिसाराय|४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ ச ஸுதராமத்யம்புபாநாத் ஜாயதே| கஶஶுஷ்காமிஷாதிபிஸ்ததா தத்விதைஃ-வாதப்ரகோபஹேதுபிரிஹாநுக்தைரபி, அநிலஃ குபிதோऽப்தாதுஂ ஶரீரகதமதோ விஸ்ரஂஸயதி-அதஸ்தாந்நயதி| ஸ்நேஹவிப்ரமஃ-ஸ்நேஹவ்யாபத்திஃ| தேநைவ-அப்தாதுநா, அநலஂ-ஜடராக்நிஂ, ஹத்வா-மந்தத்வஂ நீத்வா, ததா கோஷ்டஂ வ்யாபத்ய-ஶூந்யதாஂ கோஷ்டஸ்ய காரயித்வா, அநுஶகத்-ஶகதஃ ஸமீபே, ந து ஸர்வஂ கோஷ்டம்| புரீஷஂ ச தேநைவ தாதுநா த்ரவதாஂ நயந்-ப்ராபயந்| அதீஸாராய கல்பதே-ஸம்பத்யதே| அநில இதி யோஜ்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana அதீஸாரஸ்ய பூர்வரூபம் (௪-௫) · Śloka ௫
| லக்ஷணஂ தஸ்ய பாவிநஃ||௪|| தோதோ ஹத்குதகோஷ்டேஷு காத்ரஸாதோ மலக்ரஹஃ| ஆத்மாநமவிபாகஶ்ச|௫|
| लक्षणं तस्य भाविनः||४|| तोदो हृद्गुदकोष्ठेषु गात्रसादो मलग्रहः| आध्मानमविपाकश्च|५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஸ்ய-அதீஸாரஸ்ய, பாவிநோ-பவிஷ்யதோ லக்ஷணஂ, தோதோ ஹதாதிஷு காத்ரஸாதாதி ச|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana வாதஜாநாஂ லக்ஷணம் (௫-௭) · Śloka ௭
| தத்ர வாதேந விட்ஜலம்||௫|| அல்பால்பஂ ஶப்தஶூலாட்யஂ விபத்தமுபவேஶ்யதே| ரூக்ஷஂ ஸபேநமச்சஂ ச க்ரதிதஂ வா முஹுர்முஹுஃ||௬|| ததா தக்தகுடாபாஸஂ ஸபிச்சாபரிகர்திகம்| ஶுஷ்காஸ்யோ ப்ரஷ்டபாயுஶ்ச ஹஷ்டரோமா விநிஷ்டநந்||௭||
| तत्र वातेन विड्जलम्||५|| अल्पाल्पं शब्दशूलाढ्यं विबद्धमुपवेश्यते| रूक्षं सफेनमच्छं च ग्रथितं वा मुहुर्मुहुः||६|| तथा दग्धगुडाभासं सपिच्छापरिकर्तिकम्| शुष्कास्यो भ्रष्टपायुश्च हृष्टरोमा विनिष्टनन्||७||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-[தத்ர-] தேஷு ஷடதீஸாரேஷு, வாதேநாதீஸாரே விட்ஜலாதிகஂ ஶுஷ்கமுகாதிகோ நர உபவேஶ்யதே| கிஂ குர்வந் ? விநிஷ்டநந்| கோऽர்தஃ ? நிஃகுதந்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana பித்தஜாநாஂ லக்ஷணம் (௮-௯) · Śloka ௯
பித்தேந பீதமஸிதஂ ஹாரித்ரஂ ஶாத்வலப்ரபம்| ஸரக்தமதிதுர்கந்தஂ தண்மூர்ச்சாஸ்வேததாஹவாந்||௮|| ஸஶூலஂ பாயுஸந்தாபபாகவாந்| |௯|
पित्तेन पीतमसितं हारिद्रं शाद्वलप्रभम्| सरक्तमतिदुर्गन्धं तृण्मूर्च्छास्वेददाहवान्||८|| सशूलं पायुसन्तापपाकवान्| |९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தேந தடாதிமாந்நரஃ பீதாதிகமுபவேஶ்யதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦
Adhikarana கபஜாநாஂ லக்ஷணம் (௯-௧௧) · Śloka ௧௧
ஶ்லேஷ்மணா கநம்| பிச்சிலஂ தந்துமச்ச்வேதஂ ஸ்நிக்தமாமஂ கபாந்விதம்||௯|| அபீக்ஷ்ணஂ குரு துர்கந்தஂ விபத்தமநுபத்தருக்| நித்ராலுரலஸோऽந்நத்விடல்பால்பஂ ஸப்ரவாஹிகம்||௧௦|| ஸரோமஹர்ஷஃ ஸோத்க்லேஶோ குருபஸ்திகுதோதரஃ| கதேऽப்யகதஸஂஜ்ஞஶ்ச|௧௧|
श्लेष्मणा घनम्| पिच्छिलं तन्तुमच्छ्वेतं स्निग्धमामं कफान्वितम्||९|| अभीक्ष्णं गुरु दुर्गन्धं विबद्धमनुबद्धरुक्| निद्रालुरलसोऽन्नद्विडल्पाल्पं सप्रवाहिकम्||१०|| सरोमहर्षः सोत्क्लेशो गुरुबस्तिगुदोदरः| कृतेऽप्यकृतसंज्ञश्च|११|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶ்லேஷ்மணா கநாதிகுணஂ நர உபவேஶ்யதே| நித்ராலுஸ்ததாऽலஸோऽந்நத்வேஷீ ச ஸ்தோகஂ ஸ்தோகஂ ஸஹ ப்ரவாஹிகயா வர்ததே ஸப்ரவாஹிகஂ சோபவேஶ்யதே| ததா, ஸரோமஹர்ஷாதிகஃ ஸ்யாத்| கதேऽப்யகதஸஂஜ்ஞஶ்ச-ததா கதேऽப்யகதஸஂஜ்ஞஶ்ச புரீஷோத்ஸர்கேऽகதஸஂஜ்ஞஃ கதபுரீஷோத்ஸர்க இதி ஸஂவேதநா ந பவதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana த்ரிதோஷஸ்ய லக்ஷணம் (௧௧) · Śloka ௧௧
| ஸர்வாத்மா ஸர்வலக்ஷணஃ||௧௧||
| सर्वात्मा सर्वलक्षणः||११||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸர்வாத்மா-ஸந்நிபாதேந, ஸர்வதோஷலிங்கஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦
Adhikarana பயஜஸ்ய லக்ஷணம் (௧௨-௧௩) · Śloka ௧௩
பயேந க்ஷோபிதே சித்தே ஸபித்தோ த்ராவயேச்சகத்| வாயுஸ்ததோऽதிஸார்யேத க்ஷிப்ரமுஷ்ணஂ த்ரவஂ ப்லவம்||௧௨|| வாதபித்தஸமஂ லிங்கைராஹுஃ| |௧௩|
भयेन क्षोभिते चित्ते सपित्तो द्रावयेच्छकृत्| वायुस्ततोऽतिसार्येत क्षिप्रमुष्णं द्रवं प्लवम्||१२|| वातपित्तसमं लिङ्गैराहुः| |१३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பயேந சித்தே க்ஷோபிதே ஸதி பித்தஸஹிதோ வாயுஃ ஶகத்த்ராவயேத்| ததோऽநந்தரமதிஸார்யேத, க்ஷிப்ராதிகுணயுக்தஂ லிங்கைர்வாதபித்ததுல்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana ஶோகஜஸ்ய லக்ஷணம் (௧௩) · Śloka ௧௩
தத்வச்ச ஶோகதஃ| |௧௩|
तद्वच्च शोकतः| |१३|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தத்வச்ச-பயேந துல்யலிங்கஂ, ஶோகாததிஸார்யதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana ஷண்ணாமதீஸாராணாஂ ப்ரத்யேகஂ த்வைவித்யத்விகம் (௧௩-௧௪) · Śloka ௧௪
| அதீஸாரஃ ஸமாஸேந த்விதா ஸாமோ நிராமகஃ||௧௩|| ஸாஸங்நிரஸ்ரஃ| |௧௪|
| अतीसारः समासेन द्विधा सामो निरामकः||१३|| सासृङ्निरस्रः| |१४|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதீஸாரஃ ஷோடா பவந் த்விப்ரகாரஃ ஸங்க்ஷேபேண| ஏகஃ ஸாமோ த்விதீயோ நிராமகஃ| ததா, ஏகஃ ஸரக்தோ த்விதீயோ நிரஸ்ரஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana ஸாமஸ்ய லக்ஷணம் (௧௪) · Śloka ௧௪
தத்ராத்யே கௌரவாதப்ஸு மஜ்ஜதி| ஶகத்துர்கந்தமாடோபவிஷ்டம்பார்திப்ரஸேகிநஃ||௧௪||
तत्राद्ये गौरवादप्सु मज्जति| शकृद्दुर्गन्धमाटोपविष्टम्भार्तिप्रसेकिनः||१४||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தத்ர-தஸ்மிந், ஆத்யே-ஸாமேऽதீஸாரே, கௌரவாதப்ஸு பதிதஂ புரீஷஂ மஜ்ஜதி-ப்ருடதி, துர்கந்தஂ ச ஸ்யாத்| ஆடோபாதியுதஸ்ய புஂஸஃ|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana நிராமஸ்ய லக்ஷணம் (௧௫) · Śloka ௧௫
விபரீதோ நிராமஸ்து கபாத்பக்வோऽபி மஜ்ஜதி| |௧௫|
विपरीतो निरामस्तु कफात्पक्वोऽपि मज्जति| |१५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நிராமஸ்த்வதீஸாரோऽதோ விபரீதஃ-அப்ஸு ப்லவதி, ஆடோபாதிரஹிதஸ்ய புஂஸஃ| ஸ௦-கபாத்புநஃ ஸ்வபாவகுருத்வாத் பக்வோऽபி மஜ்ஜதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana க்ரஹணீரோகஸ்ய நிதாநம் (௧௫-௧௬) · Śloka ௧௬
அத க்ரஹணீரோகஂ லக்ஷயதி - - - - | அதீஸாரேஷு யோ நாதியத்நவாந் க்ரஹணீகதஃ||௧௫|| தஸ்ய ஸ்யாதக்நிவித்வஂஸகரைரந்யஸ்ய ஸேவிதைஃ| |௧௬|
अथ ग्रहणीरोगं लक्षयति - - - - | अतीसारेषु यो नातियत्नवान् ग्रहणीगदः||१५|| तस्य स्यादग्निविध्वंसकरैरन्यस्य सेवितैः| |१६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதீஸாரேஷு யோऽதியத்நவாந்ந பவதி தஸ்ய க்ரஹணீகதோ பவேதிதி க்ரஹண்யா நிதாநம்| அந்யஸ்ய-அநதிஸாரிணஃ, அக்நிவித்வஂஸகரைஃ-வஹ்நிமாந்த்யஹேதுபிரந்நபாநைஃ, ஶீலிதைர்க்ரஹணீரோகஃ ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana அதீஸாரஸ்ய மேதகலக்ஷணம் (௧௬-௧௭) · Śloka ௧௭
அதீஸாரக்ரஹணீரோகயோஃ ஸமாநாபாஸத்வாத் கோ விஶேஷஃ ? இத்யாஹ - - - - | ஸாமஂ ஶகந்நிராமஂ வா ஜீர்ணே யேநாதிஸார்யதே||௧௬|| ஸோऽதிஸாரோऽதிஸரணாதாஶுகாரீ ஸ்வபாவதஃ| |௧௭|
अतीसारग्रहणीरोगयोः समानाभासत्वात् को विशेषः ? इत्याह - - - - | सामं शकृन्निरामं वा जीर्णे येनातिसार्यते||१६|| सोऽतिसारोऽतिसरणादाशुकारी स्वभावतः| |१७|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸாமஂ புரீஷமதவா நிராமஂ ஜீர்ண ஆஹாரே ஸதி யேந-வ்யாதிநா, அதிஸார்யதே-அத்யர்தஂ பஹிர்நிஃஸார்யதே, ஸ வ்யாதிரதீஸாரஃ| அதிஸரணாத்தேதோஃ| அதிஸரணஶப்தநிர்தேஶேந சாஸ்யாந்வர்தத்வஂ த்யோதிதம்| ததேவமதிஸரணாததீஸார இத்யுச்யதே| நநு, ஏவஂ ஸதி யதா க்ரஹணீதோஷேऽப்யதிஸரணஂ கதஞ்சித்ஸ்யாத்ததா தஸ்யாப்யதீஸாரத்வஂ ஸ்யாதித்யாஶங்க்யாஹ-ஆஶுகாரீத்யாதி| ப்ரபாவப்ரதாநோऽயஂ நிர்தேஶஃ| ஹேதௌ ப்ரதமா| ஸ்வபாவேநாஶுகாரித்வாததீஸாரோ க்ரஹணீதோஷாதந்ய இத்யர்தஃ| க்ரஹணீதோஷோ ஹி நாஶுகாரீ, கிந்தர்ஹி ? சிரகத்| ததா சாஹ (ஶ்லோ. ௧௮)- "சிரகத்க்ரஹணீதோஷஃ" இதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana க்ரஹணீரோகஸ்ய மேதகலக்ஷணம் (௧௭-௧௮) · Śloka ௧௮
அத க்ரஹணீதோஷஸ்ய ஸ்வரூபஂ வர்ணயந்நதீஸாராத்பூயோ மேதமாஹ - - - - | ஸாமஂ ஸாந்நமஜீர்ணேऽந்நே ஜீர்ணே பக்வஂ து நைவ வா||௧௭|| அகஸ்மாத்வா முஹுர்பத்தமகஸ்மாச்சிதிலஂ முஹுஃ| சிரகத்க்ரஹணீதோஷஃ ஸஞ்சயாச்சோபவேஶயேத்||௧௮||
अथ ग्रहणीदोषस्य स्वरूपं वर्णयन्नतीसाराद्भूयो मेदमाह - - - - | सामं सान्नमजीर्णेऽन्ने जीर्णे पक्वं तु नैव वा||१७|| अकस्माद्वा मुहुर्बद्धमकस्माच्छिथिलं मुहुः| चिरकृद्ग्रहणीदोषः सञ्चयाच्चोपवेशयेत्||१८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ரஹணீதோஷோऽஜீர்ணேऽந்நே ஸாமஂ கதாசித்ஸாந்நஂ, கதாசிஜ்ஜீர்ணேऽந்நே பக்வஂ ததா நைவ வா| அகஸ்மாத்-கதாசிந்நிமித்தமந்தரேணாபி, முஹுர்முஹுஃ-புநஃபுநர்பத்தஂ, கதாசிந்நிமித்தஂ விநா முஹுஃ ஶிதிலஂ, ஸஞ்சயாதுபவேஶயேதிதி யோஜ்யம்| அயஂ து க்ரஹணீதோஷஶ்சிரகத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana க்ரஹணீரோகஶ்சதுர்தா (௧௯) · Śloka ௧௯
ஸ சதுர்தா பதக்தோஷைஃ ஸந்நிபாதாச்ச ஜாயதே| |௧௯|
स चतुर्धा पृथग्दोषैः सन्निपाताच्च जायते| |१९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸஃ-க்ரஹணீதோஷஃ, பதக்தோஷைஃ-வாதபித்தகபைஃ, ஸந்நிபாதேந சேதி சதுஷ்ப்ரகாரோ ஜாயதே|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana க்ரஹணீரோகஸ்ய பூர்வரூபம் (௧௯-௨௦) · Śloka ௨௦
| ப்ராக்ரூபஂ தஸ்ய ஸதநஂ சிராத்பசநமம்லகஃ||௧௯|| ப்ரஸேகோ வக்க்ரவைரஸ்யமருசிஸ்தட் க்லமோ ப்ரமஃ| ஆநத்தோதரதா சர்திஃ கர்ணக்ஷ்வேடோऽந்த்ரகூஜநம்||௨௦||
| प्राग्रूपं तस्य सदनं चिरात्पचनमम्लकः||१९|| प्रसेको वक्क्रवैरस्यमरुचिस्तृट् क्लमो भ्रमः| आनद्धोदरता छर्दिः कर्णक्ष्वेडोऽन्त्रकूजनम्||२०||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஸ்ய-க்ரஹணீதோஷஸ்ய, ப்ராக்ரூபஂ ஸதநஂ சிராத்பசநாதி ச|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana க்ரஹணீரோகஸ்ய ஸாமாந்யலக்ஷணம் (௨௧) · Śloka ௨௧
ஸாமாந்யஂ லக்ஷணஂ கார்ஶ்யஂ தூமகஸ்தமகோ ஜ்வரஃ| மூர்ச்சா ஶிரோருக்விஷ்டம்பஃ ஶ்வயதுஃ கரபாதயோஃ||௨௧||
सामान्यं लक्षणं कार्श्यं धूमकस्तमको ज्वरः| मूर्च्छा शिरोरुग्विष्टम्भः श्वयथुः करपादयोः||२१||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-சதுர்விதஸ்யாஸ்ய க்ரஹணீகதஸ்ய ஸாமாந்யஂ லக்ஷணஂ கார்ஶ்யாதிகம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana வாதஜஸ்ய லக்ஷணம் (௨௨-௨௫) · Śloka ௨௫
தத்ராநிலாத்தாலுஶோஷஸ்திமிரஂ கர்ணயோஃ ஸ்வநஃ| பார்ஶ்வோருவங்க்ஷணக்ரீவாருஜாऽபீக்ஷ்ணஂ விஷூசிகா||௨௨|| ரஸேஷு கத்திஃ ஸர்வேஷு க்ஷுத்தஷ்ணா பரிகர்திகா| ஜீர்ணே ஜீர்யதி சாத்மாநஂ புக்தே ஸ்வாஸ்த்யஂ ஸமஶ்நுதே||௨௩|| வாதஹத்ரோககுல்மார்ஶஃப்லீஹபாண்டுத்வஶங்கிதஃ| சிராத்துஃகஂ த்ரவஂ ஶுஷ்கஂ தந்வாமஂ ஶப்தபேநவத்||௨௪|| புநஃபுநஃ ஸஜேத்வர்சஃ பாயுருக்ஶ்வாஸகாஸவாந்| |௨௫|
तत्रानिलात्तालुशोषस्तिमिरं कर्णयोः स्वनः| पार्श्वोरुवङ्क्षणग्रीवारुजाऽभीक्ष्णं विषूचिका||२२|| रसेषु गृद्धिः सर्वेषु क्षुत्तृष्णा परिकर्तिका| जीर्णे जीर्यति चाध्मानं भुक्ते स्वास्थ्यं समश्नुते||२३|| वातहृद्रोगगुल्मार्शःप्लीहपाण्डुत्वशङ्कितः| चिराद्दुःखं द्रवं शुष्कं तन्वामं शब्दफेनवत्||२४|| पुनःपुनः सृजेद्वर्चः पायुरुक्श्वासकासवान्| |२५|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தத்ர-தேஷு சதுர்ஷு கதேஷு மத்யே, வாதாத்தாலுஶோஷாதி ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana பித்தஜஸ்ய லக்ஷணம் (௨௫-௨௬) · Śloka ௨௬
| பித்தேந நீலபீதாபஂ பீதாபஃ ஸஜதி த்ரவம்||௨௫|| பூத்யம்லோத்காரஹத்கண்டதாஹாருசிதடர்திதஃ| |௨௬|
| पित्तेन नीलपीताभं पीताभः सृजति द्रवम्||२५|| पूत्यम्लोद्गारहृत्कण्ठदाहारुचितृडर्दितः| |२६|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தேந பீதாபஃ ஸந் ததா பூத்யம்லோத்காராத்யர்திதோ நீலவர்ணாதிகஂ வர்சஃ ஸஜதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana கபஜஸ்ய லக்ஷணம் (௨௬-௨௯) · Śloka ௨௯
| ஶ்லேஷ்மணா பச்யதே துஃகமந்நஂ சர்திரரோசகஃ||௨௬|| ஆஸ்யோபதேஹேநிஷ்டீவகாஸஹல்லாஸபீநஸாஃ| ஹதயஂ மந்யதே ஸ்த்யாநமுதரஂ ஸ்திமிதஂ குரு||௨௭|| உத்காரோ துஷ்டமதுரஃ ஸதநஂ ஸ்த்ரீஷ்வஹர்ஷணம்| பிந்நாமஶ்லேஷ்மஸஂஸஷ்டகுருவர்சஃப்ரவர்தநம்||௨௮|| அகஶஸ்யாபி தௌர்பல்யம்| |௨௯|
| श्लेष्मणा पच्यते दुःखमन्नं छर्दिररोचकः||२६|| आस्योपदेहेनिष्ठीवकासहृल्लासपीनसाः| हृदयं मन्यते स्त्यानमुदरं स्तिमितं गुरु||२७|| उद्गारो दुष्टमधुरः सदनं स्त्रीष्वहर्षणम्| भिन्नामश्लेष्मसंसृष्टगुरुवर्चःप्रवर्तनम्||२८|| अकृशस्यापि दौर्बल्यम्| |२९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶ்லேஷ்மணா துஃகஂ-கச்ச்ரேண, அந்நஂ பச்யதே| சர்த்யாதி ச ஸ்யாத்| ததா, ஹதயஂ ஸ்த்யாநஂ-பிண்டிதமிவ, மந்யதே| ஜடரஂ நிஶ்சலஂ குரு ச| உத்காரஶ்ச துஷ்டமதுரஃ ஸ்யாத்| ஸதநஂ ஶரீரஸ்ய| ஸ்த்ரீஷ்வஹர்ஷணாதி ச ஸ்யாத்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana ஸந்நிபாதஜஸ்ய லக்ஷணம் (௨௯) · Śloka ௨௯
ஸர்வஜே ஸர்வஸங்கரஃ| |௨௯|
सर्वजे सर्वसङ्करः| |२९|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸர்வஜே-ஸந்நிபாதஜே, ஸர்வேஷாஂ லக்ஷணாநாஂ ஸங்கரோ-மிஶ்ரத்வஂ, பவதி|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana விஷமாத்யாஸ்த்ரயோऽக்நயோऽபி க்ரஹணீதோஷாஃ (௨௯-௩௦) · Śloka ௩௦
| விபாகேऽங்கஸ்ய யே சோக்தா விஷமாத்யாஸ்த்ரயோऽக்நயஃ||௨௯|| தேऽபி ஸ்யுர்க்ரஹணீதோஷாஃ| |௩௦|
| विभागेऽङ्गस्य ये चोक्ता विषमाद्यास्त्रयोऽग्नयः||२९|| तेऽपि स्युर्ग्रहणीदोषाः| |३०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அங்கஸ்ய விபாகே ச யே விஷமாத்யாஃ-விஷமதீக்ஷ்ணமந்தாஃ, த்ரயோऽக்நய உக்தாஸ்தேऽபி க்ரஹணீதோஷாஃ ஸ்யுஃ| நநு, ஏவஂ ஸதி ஸப்த க்ரஹணீதோஷா இதி ப்ராப்நோதி| மைவம்| முக்யாஃ ஸப்ராப்திபூர்வரூபரூபநிர்தேஶாதியுக்தாஶ்சத்வார ஏவ க்ரஹணீகதாஃ| யே து விஷமாத்யாஸ்த்ரயஸ்தே க்ரஹணீரோகாபாஸா இதி போத்யம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana ஸமோऽக்நிஃ ஸ்வாஸ்த்யதஃ (௩௦) · Śloka ௩௦
ஸமஸ்து ஸ்வாஸ்த்யகாரணம்| |௩௦|
समस्तु स्वास्थ्यकारणम्| |३०|
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸமஃ புநரக்நிஃ ஸ்வாஸ்த்யஸ்ய-ஆரோக்யஸ்ய, காரணம்|
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦
Adhikarana அஷ்டௌ மஹாரோகாஃ (௮) · Śloka ௮
வாதவ்யாத்யஶ்மரீகுஷ்டமேஹோதரபகந்தராஃ| அர்ஶாஂஸி க்ரஹணீத்யஷ்டௌ மஹாரோகாஃ ஸுதுஸ்தராஃ||௩௦|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ ததீயே நிதாநஸ்தாநேऽதீஸாரக்ரஹணீதோஷநிதாநஂ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ||௮||
वातव्याध्यश्मरीकुष्ठमेहोदरभगन्दराः| अर्शांसि ग्रहणीत्यष्टौ महारोगाः सुदुस्तराः||३०|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां तृतीये निदानस्थानेऽतीसारग्रहणीदोषनिदानं नामाष्टमोऽध्यायः||८||
🔊 Audio coming soon
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதவ்யாத்யாதயோऽஷ்டௌ மஹாரோகாஃ ஸுதுஸ்தராஃ-விஷமாஃ| தஸ்மாத்தேஷு யத்நஃ கார்ய இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதயடீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ ததீயே நிதாநஸ்தாநேऽதிஸாரக்ரஹணீதோஷநிதாநஂ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௮||
ஆயுர்வேதரஸாயநம் வ்யாக்யா ( கத)
௦௦௦௦௦