Adhikarana அத்யாயோபக்ரமஃ · Śloka
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
அஸ்மாதநந்தரமதிஸாரசிகித்ஸிதஂ ப்ராரப்யதே, அர்ஶோதிஸாரயோஃ பரஸ்பரஂ நிதாநபூதத்வேந சிகித்ஸாஸாமாந்யாத்| அத ஏவாஹ-
AYANAACADEMYby Dr Vijaya Dwarampudi
Open Academy navigation
௯. அதீஸாரசிகித்ஸிதாத்யாயஃ
Adhikarana அதீஸாரசிகித்ஸிதாத்யாயஃ ஆமாதீஸாரே பூர்வஂ லங்கநம் (௨-௧) · Śloka ௧
அதாதோऽதீஸாரசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ| (கத்யஸூத்ரே|௨| ) அதீஸாரோ ஹி பூயிஷ்டஂ பவத்யாமாஶயாந்வயஃ| ஹத்வாऽக்நிஂ வாதஜேऽப்யஸ்மாத்ப்ராக் தஸ்மிஂல்லங்கநஂ ஹிதம்||௧||
View original
अथातोऽतीसारचिकित्सितं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे|२| ) अतीसारो हि भूयिष्ठं भवत्यामाशयान्वयः| हत्वाऽग्निं वातजेऽप्यस्मात्प्राक् तस्मिंल्लङ्घनं हितम्||१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஹி-யஸ்மாத், பாஹுல்யேநாக்நிஂ ஹத்வா-மந்தீகத்ய, ஆமாஶயாந்வயோ பவத்யதீஸாரஃ| அஸ்மாத்காரணாதஸ்மிந்-அதீஸாராக்யேவ்யாதௌ, வாதஜேऽபி பூர்வஂ லங்கநஂ ஹிதம்| ஆமாஶயோऽந்வயோஜந்மபூருத்பத்திஃ யஸ்ய ஸ ஆமாஶயாந்வயஃ| அபிஶப்தாத்க்வசித்கபாதிஜே ஸுதராஂ லங்கநஂ ஹிதமிதி த்யோதயதி| லங்கநஶப்தேந சோபவாஸ ஏவேஹ கஹ்யதே, ஶோதநாதீநாஂ லங்கநாநாமவஸ்தாவஶாதுச்யமாநத்வாத்| பூயிஷ்டக்ரஹணேந க்வசித்பயஜாதாவதீஸாரே வ்யபிசாரஃ, நாஸாவாமாஶயாந்வயஃ| ப்ராக்க்ரஹணேந நோத்தரகாலே லங்ஹ்கநஂ ஹிதம்| ததா ஹி ரோகஸ்வபாவாத்தாத்வபசயோऽவஶ்யஂபாவீ| லங்கநமபி தாத்வபசயஹேதுஃ, அதஸ்தத்ராயுக்தம்|
Adhikarana ஆமாதீஸாரே வமநம் (௨) · Śloka ௨
ஶூலாநாஹப்ரஸேகார்தஂ வாமயேததிஸாரிணம்| |௨|
View original
शूलानाहप्रसेकार्तं वामयेदतिसारिणम्| |२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶூலாதிபிரார்தமதீஸாரிணஂ வாமயேத், ந தத்ர ப்ராக் லங்கநஂ ஹிதம்| வமநஂ சைதத்ஸாமாந்யஂ பித்தஜாதிஷ்வப்யேவஂரூபேஷு சிகித்ஸிதஂ போத்யம், ந கேவலஂ வாதஜே|
Adhikarana ஆமாதீஸாரே உபேக்ஷணம் (௨-௩) · Śloka ௩
| தோஷாஃ ஸந்நிசிதா யே ச விதக்தாஹாரமுர்ச்சிதாஃ||௨|| அதீஸாராய கல்பந்தே தேஷூபேக்ஷைவ பேஷஜம்| பஶோத்க்லேஶப்ரவத்தேஷு ஸ்வயமேவ சலாத்மஸு||௩||
View original
| दोषाः सन्निचिता ये च विदग्धाहारमुर्च्छिताः||२|| अतीसाराय कल्पन्ते तेषूपेक्षैव भेषजम्| भृशोत्क्लेशप्रवृत्तेषु स्वयमेव चलात्मसु||३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யே ச தோஷாஃ ஸந்நிசிதாஃ-அதிஶயேந வத்திஂ கதாஃ, ததா விதக்தேநபக்வாபக்வரூபேண, ஆஹாரேண மூர்ச்சிதாஃ-ஏகதாஂ ப்ராப்தாஃ, அதீஸாராய கல்பந்தேஸம்பத்யந்தே| தேஷு ததோத்க்லேஶநஂ-உத்க்லேஶாக்யவிகாரகரணஂ ப்ரத்யுந்முகதாபீஜஸ்யாங்குரோத்பத்தாவுச்சூநாவஸ்தேவ, அதிஶயேநோஸ்க்லேஶோ பஶோத்க்லேஶஸ்தேந ப்ரவத்தாஃ-அதீஸாரகரணஂ ப்ரதி ஸமுத்யதாஸ்தேஷு, ததா ஸ்வயமேவ-யத்நஂ விநா, சலாத்மஸு-சலஸ்வபாவேஷு, தேஷு-ததாபூதேஷு, உபேக்ஷாபத்யாஶித்வேந ஸம்யக் ப்ரவர்தநமேவ பேஷஜம், ந து பாசநாதிகமித்யர்தஃ| ஸங்க்ரஹணௌஷதஂ குடஜத்வகாதிகஂ வ்யாதிப்ரதிபக்ஷபூதஂ கஸ்மாதத்ர ந ப்ரயுஜ்யதே ? அபி சாக்ந்யஸங்க்ரஹே படிஷ்யதி (ஹ. உ. அ. ௪௦/௪௯)- "குடஜோऽதீஸாரே" இதி| தஸ்மாதத்ர ஸங்க்ராஹௌஷதஂ தாதுமுசிதமிதி யோ மந்யதே தஂ ப்ரத்யாஹ-
Adhikarana ஆமாதீஸாரே பூர்வஂ ந ஸங்க்ரஹணம் (௪) · Śloka ௪
ந து ஸங்க்ரஹணஂ யோஜ்யஂ பூர்வமாமாதிஸாரிணி| |௪|
View original
न तु सङ्ग्रहणं योज्यं पूर्वमामातिसारिणि| |४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸங்க்ரஹணஂ பேஷஜஂ பூர்வமாமாதிஸாரிணி புருஷே ந யோஜ்யம்| துஶப்தோऽவதாரணார்தஃ| அத்ர பூர்வக்ரஹணஂ பஶ்சாதீஷதாமாதிஸாரிணிதீயமாநஂ யுஜ்யத ஏவேதி த்யோதயதி| ஸாமே தோஷேऽதீஸாரகாரிணி ப்ரதமமபி பேதநமௌஷதஂ தாதுஂ(தத்தஂ) விஶிஷ்டாயாமவஸ்தாயாஂ ஸமாநகார்யமபி கதாசிததீஸாரிணோ குணாய ஸம்பத்யதே நாதீஸாரப்ரதிபக்ஷபூதமபி ச ஸங்க்ரஹணமௌஷதமிதி கத்வா|
Adhikarana விபத்ததோஷே ப்ராணதா (௪-௫) · Śloka ௫
| அபி சாத்மாநகுருதாஶூலஸ்தைமித்யகாரிணி||௪|| ப்ராணதா ப்ராணதா தோஷே விபத்தே ஸம்ப்ரவர்திநீ| |௫|
View original
| अपि चाध्मानगुरुताशूलस्तैमित्यकारिणि||४|| प्राणदा प्राणदा दोषे विबद्धे सम्प्रवर्तिनी| |५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விபத்தே-அல்பால்பஂ கத்வா ப்ரவர்தமாநே, தோஷேऽத ஏவ விபந்தத்வாதாத்மாநாதிகாரிணி ததாபூதேऽஸ்மிந்தோஷேऽஸங்க்ரஹணமபத்யமபி ப்ராணதா-ஹரீதகீ, ப்ராணாந் ததாதீதி-ப்ராணதா, பவதீதி| ஏவஂ பஹுதோஷாணாமதீஸாரிணாஂ ப்ராயேணைஷ உபக்ரமோ போத்யஃ|
Adhikarana மத்யதோஷே பூதீகாதி க்வாதஃ, பில்வாதி க்வாதஃ, பிடாதி க்வாதஃ, ஶுண்ட்யாதி க்வாதஃ (௫-௭) · Śloka ௭
மத்யதோஷால்பதோஷயோஸ்த்வாஹ | பிபேத்ப்ரக்வதிதாஸ்தோயே மத்யதோஷோ விஶோஷயந்||௫|| பூதீகபிப்பலீஶுண்டீவசாதாந்யஹரீதகீஃ| அதவா பில்வகநகாமுஸ்தநாகரவாலகம்||௬|| பிடபாடாவசாபத்யாகமிஜிந்நாகராணி வா| ஶுண்டீகநவசாமாத்ரீபில்வவத்ஸகஹிங்கு வா||௭||
View original
मध्यदोषाल्पदोषयोस्त्वाह | पिबेत्प्रक्वथितास्तोये मध्यदोषो विशोषयन्||५|| भूतीकपिप्पलीशुण्ठीवचाधान्यहरीतकीः| अथवा बिल्वघनकामुस्तनागरवालकम्||६|| बिडपाठावचापथ्याकृमिजिन्नागराणि वा| शुण्ठीग़नवचामाद्रीबिल्ववत्सकहिङ्गु वा||७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦- மத்யதோஷோऽதீஸாரீ பூதீகாதீஃ பிபேத்| கிம்பூதாஸ்தாஃ ? தோயே ப்ரக்வதிதாஃ| நநு, க்வதிதா இத்யேதாவதேவாஸ்து, கிஂ ப்ரஶப்தேந ? ப்ரூமஃ| ப்ரகர்ஷேண க்வதிதாஃ ப்ரமத்யாரூபேண ஶதாஃ ப்ரக்வதிதா இத்யஸ்யார்தஸ்ய ப்ரதிபாதநார்தஂ ப்ரஶப்தோகாரி| ப்ரமத்யாயாஶ்ச தந்த்ராந்தரே லக்ஷணமுக்தம்| ததா- "ஶதஃ கஷாயோ நிர்யூஹஃ க்வாதோ யூஷோऽகதஶ்ச ஸஃ| கதயூஷஃ ப்ரமத்யா ச த்ரவ்யாத்கல்கீகதாச்சதஃ||" இதி| ததேவஂ த்ரவ்யஂ கல்கீகத்ய பிஷ்ட்வா யத்க்ரியதே ஸ கதயூஷோ பண்யதே| ஸ ஏவ ச ப்ரமத்யாஶப்தவாச்யஃ| தஸ்மாந்மத்யதோஷோऽதீஸாரீ பூதீகாதீநி பிஷ்ட்வா ப்ரகர்ஷேண க்வாதயித்வா ப்ரமத்யாரூபேண பிபேதித்யவதிஷ்டதே| முநிநாऽப்யுக்தம் (ச. சி. அ. ௧௯/௨௨)- "ப்ரமத்யாஂ மத்யதோஷேப்யோ தத்யாத்தீபநபாசநீம்|" இதி| கிஂ குர்வந் பிபேத் ? விஶோஷயந்,- லங்கயந், ப்ரகதத்வாதாத்மாநமேவ| அதவா, பில்வதநிகாதீநி பிபேத்| அதவா, பிடாதீநி ஶுண்ட்யாதீநி வா பிபேத்|
Adhikarana அல்பதோஷே உபவாஸஃ (௮) · Śloka ௮
ஶஸ்யதே த்வலபதோஷாணாமுபவாஸோऽதிஸாரிணாம்| |௮|
View original
शस्यते त्वलपदोषाणामुपवासोऽतिसारिणाम्| |८|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அல்பதோஷாணாமதிஸாரிணாமுபவாஸஃ ஶஸ்யதே| துஶப்தோऽவதாரணார்தஃ| அத்ரோபவாஸ ஏவால்பதோஷாணாஂ ஶஸ்யதே ந பஹுதோஷமத்யதோஷோக்தோऽபர உபக்ரமஃ, ஸ ந ததா தேஷாஂ ஶஸ்யத இதி| ஸர்வமதீஸாரிணஂ தோஷதேஶாத்யநுரோதேந கதாசிலங்கயேத்|
Adhikarana அதீஸாரே பாநார்தஂ ஜலம் (௮-௯) · Śloka ௯
| வசாப்ரதிவிஷாப்யாஂ வா முஸ்தாபபர்டகேந வா||௮|| ஹ்நீபேரநாகராப்யாஂ வா விபக்வஂ பாயயேஜ்ஜலம்| |௯|
View original
| वचाप्रतिविषाभ्यां वा मुस्तापपर्टकेन वा||८|| ह्नीबेरनागराभ्यां वा विपक्वं पाययेज्जलम्| |९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தஷி ஸஞ்ஜாதாயாஂ தோஷதேஶாத்யநுரோதேந கதாசித்வசாப்ரதிவிஷாப்யாஂ விபக்வஂ ஜலஂ பாயயேத் கதாசிந்முஸ்தாபர்படகேந கதாசித்வாலகநாகராப்யாம்| பாயயேதித்யத்ர கர்த்ரபிப்ராயே க்ரியாபலே பரஸ்மைபதம், அந்யதா "ந பாதம்ய" இத்யாதிநா பரஸ்மைபதநிஷேதஃ ஸ்யாத்|
Adhikarana அதீஸாரே அந்நம் (௯-௧௦) · Śloka ௧௦
| யுக்தேऽந்நகாலே க்ஷுத்க்ஷாமஂ லக்வந்நப்ரதி போஜயேத்||௯|| ததா ஸ ஶீக்ரஂ ப்ராப்நோதி ருசிமக்நிபலஂ பலம்| |௧௦|
View original
| युक्तेऽन्नकाले क्षुत्क्षामं लघ्वन्नप्रति भोजयेत्||९|| तथा स शीघ्रं प्राप्नोति रुचिमग्निबलं बलम्| |१०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யுக்தே-யோக்யே, அந்நகாலே க்ஷுத்க்ஷாமமதிஸாரிணஂ லக்வந்நப்ரதிபோஜயேத், நாபரவ்யாத்யார்தமிவ லங்கநோசிதஂ ஸம்யக்லங்கநாதநந்தரமேவ போஜயேத்| அபி து ஸம்யக்லங்கிதலக்ஷணோத்பந்நமப்யதீஸாரிணஂ கிஞ்சித்காலப்ரதீக்ஷணஂ கத்வா போஜயேதிதி க்ஷாமஶப்தேந த்யோதயதி| அல்பஂ லக்வந்நஂ லக்வந்நப்ரதி, "ஸுப்ப்ரதிநா மாத்ரார்தே" இதி ஸமாஸோऽவ்யயீபாவஃ| ஏவஂ க்ரியமாணே ஸஃ-அதிஸாரீ, த்ராகேவ ருசிஂ ப்ராப்நோதி, ததா வஹ்நிபலஂ தேஹபலம் [ச]|
Adhikarana அதீஸாரே தக்ராதிகம் (௧௦-௧௧) · Śloka ௧௧
ஏவஂ ச புஞ்ஜாநஸ்ய பாநமுபதிஶ்யதே | தக்ரேணாவந்திஸோமேந யவாக்வா தர்பணேந வா||௧௦|| ஸுரயா மதுநா வாऽத யதாஸாத்ம்யமுபாசரேத்| |௧௧|
View original
एवं च भुञ्जानस्य पानमुपदिश्यते | तक्रेणावन्तिसोमेन यवाग्वा तर्पणेन वा||१०|| सुरया मधुना वाऽथ यथासात्म्यमुपाचरेत्| |११|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கதாசித்தக்ரேண கதாசித்காஞ்ஜிகேந கதாசித்பேயயா கதாசித்தர்பணேந கதாசித்ஸுரயா| கதாசிந்மார்த்வீகேணேதி யதாஸாத்ம்யமுபாசரேத்|
Adhikarana அதீஸாரே போஜ்யம் (௧௧-௧௩) · Śloka ௧௩
| போஜ்யாநி கல்பயேதூர்த்வஂ க்ராஹிதீபநபாசநைஃ||௧௧|| பாலபில்வஶடீதாந்யஹிங்குவக்ஷாம்லதாடிமைஃ| பலாஶஹபுஷாஜாஜீயவாநீபிடஸைந்தவைஃ||௧௨|| லகுநா பஞ்சமூலேந பஞ்சகோலேந பாடயா| |௧௩|
View original
| भोज्यानि कल्पयेदूर्ध्वं ग्राहिदीपनपाचनैः||११|| बालबिल्वशठीधान्यहिङ्गुवृक्षाम्लदाडिमैः| पलाशहपुषाजाजीयवानीबिडसैन्धवैः||१२|| लघुना पञ्चमूलेन पञ्चकोलेन पाठया| |१३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஸ்மாத்க்ரமாதூர்த்வஂ-அநந்தரஂ, போஜ்யாநி-போக்தவ்யாநி,கல்பயேததீஸாரிணே| க்ராஹிதீபநபாசநைரேவ ஸங்க்ரஹணாநி தீபநாநி பாசநாநி ச யாநி த்ரவ்யாணி தாநி ஸர்வாண்யதீஸாரிணே பத்யாநீதி| ஏவஂ ஸங்க்ஷேபேண ஸாமாந்யேந சிகித்ஸிதமுக்தம்| ததேவ திங்மாத்ரஂ தர்ஶயதி-பாலேத்யாதி| பலபில்வாதிபிர்போஜ்யாநி கல்பயேத்|
Adhikarana கபபித்தாதிகே பேயா (௧௩-௧௪) · Śloka ௧௪
| ஶாலிபர்ணீபலாபில்வைஃ பஶ்நிபர்ண்யா ச ஸாதிதா||௧௩|| தாடிமாம்லா ஹிதா பேயா கபபித்தே ஸமுல்பணே| |௧௪|
View original
| शालिपर्णीबलाबिल्वैः पृश्निपर्ण्या च साधिता||१३|| दाडिमाम्ला हिता पेया कफपित्ते समुल्बणे| |१४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶாலிபர்ண்யாதிபிஃ ஸாதிதா தாடிமாம்லா பேயா கபபித்தாதிகே ஹிதா|
Adhikarana வாதாதிகே பேயா (௧௪) · Śloka ௧௪
| அபயாபிப்பலீமூலபில்வைர்வாதாநுலோமநீ||௧௪||
View original
| अभयापिप्पलीमूलबिल्वैर्वातानुलोमनी||१४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அபயாதிபிஃ பேயா வாதாநுலோமநீ|
Adhikarana தோஷபஹுலே விரேகஃ (௧௫-௧௬) · Śloka ௧௬
விபத்தஂ தோஷபஹுலோ தீப்தாக்நிர்யோऽதிஸார்யதே| கஷ்ணாவிடங்கத்ரிபலாகஷாயைஸ்தஂ விரேசயேத்||௧௫|| பேயாஂ யுஞ்ஜயாத்விரிக்தஸ்ய வாதக்நைர்தீபநைஃ கதாம்| |௧௬|
View original
विबद्धं दोषबहुलो दीप्ताग्निर्योऽतिसार्यते| कृष्णाविडङ्गत्रिफलाकषायैस्तं विरेचयेत्||१५|| पेयां युञ्जयाद्विरिक्तस्य वातघ्नैर्दीपनैः कृताम्| |१६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யோ பஹுதோஷோ விபத்தஂ-அல்பால்பஂ கத்வா, அதிஸார்யதே ஸ கஷ்ணாதிகஷாயைர்விரேசயேத்| விரிக்தஸ்ய ச தஸ்ய ஸதஃ பேயாஂ வாதக்நைர்தீபநைஶ்ச த்ரவ்யைஃ கதாஂ யுஞ்ஜ்யாத்|
Adhikarana தோஷபஹுலே பேயா (௧௬-௨௨) · Śloka ௨௨
| ஆமே பரிணதே யஸ்து தீப்தேऽக்நாவுபவேஶ்யதே||௧௬|| ஸபேநபிச்சஂ ஸருஜஂ ஸவிபந்தஂ புநஃ புநஃ| அல்பால்பமல்பஶமலஂ நிர்விட்வா ஸப்ரவாஹிகம்||௧௭|| ததிதைலகதக்ஷீரைஃ ஸ ஶுண்டீஂ ஸகுடாஂ பிபேத்| ஸ்விந்நாநி குடதைலேந பக்ஷயேத்பதராணி வா||௧௮|| காடவிட்விஹிதைஃ ஶாகைர்பஹுஸ்நேஹைஸ்ததா ரஸைஃ| க்ஷுதிதஂ போஜயேதேநஂ ததிதாடிமஸாதிதைஃ||௧௯|| ஶால்யோதநஂ திலைர்மாஷைர்முத்கைர்வா ஸாது ஸாதிதம்| ஶட்யா மூலகபோதாயாஃ பாடாயாஃ ஸ்வஸ்திகஸ்ய வா||௨௦|| ஸூஷாயவாநீகர்காருக்ஷீரிணீசிர்படஸ்ய வா| உபோதகாயா ஜீவந்த்யா பாகுச்யா வாஸ்துகஸ்ய வா||௨௧|| ஸுவர்சலாயாஶ்சுஞ்சோர்வா லோணீகாயா ரஸைரபி| கூர்மவர்தகலோபாகஶிகிதித்திரிகௌக்குடைஃ||௨௨||
View original
| आमे परिणते यस्तु दीप्तेऽग्नावुपवेश्यते||१६|| सफेनपिच्छं सरुजं सविबन्धं पुनः पुनः| अल्पाल्पमल्पशमलं निर्विड्वा सप्रवाहिकम्||१७|| दधितैलघृतक्षीरैः स शुण्ठीं सगुडां पिबेत्| स्विन्नानि गुडतैलेन भक्षयेद्बदराणि वा||१८|| गाढविड्विहितैः शाकैर्बहुस्नेहैस्तथा रसैः| क्षुधितं भोजयेदेनं दधिदाडिमसाधितैः||१९|| शाल्योदनं तिलैर्माषैर्मुद्गैर्वा साधु साधितम्| शठ्या मूलकपोतायाः पाठायाः स्वस्तिकस्य वा||२०|| सूषायवानीकर्कारुक्षीरिणीचिर्भटस्य वा| उपोदकाया जीवन्त्या बाकुच्या वास्तुकस्य वा||२१|| सुवर्चलायाश्चुञ्चोर्वा लोणीकाया रसैरपि| कूर्मवर्तकलोपाकशिखितित्तिरिकौक्कुटैः||२२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யஃ-அதீஸாரீ, ஆமே பரிணதே தீப்தேऽக்நௌ ஸத்யுபவேஶ்யதே ஸபேநபிச்சஂ ததா ஸருஜஂ ததா ஸவிபந்தஂ புநஃ புநஸ்ததாऽல்பமல்பஂ ததாऽல்பபுரீஷஂ நிர்விட்வா-புரீஷரஹிதம், ததா ஸப்ரவாஹிகஂமிஸ்தாநிகாஸஹிதம்| "ஸ்ருதே ரக்தே புரீஷே ச வாயுநா விட்விவர்ஜிதம்| ப்ரவாஹிதேதி விக்யாதஂ யத் பேநாபஂ ப்ரவர்ததே||" இதி ப்ரவாஹிகாலக்ஷணம்| ய ஏவஂவிதோऽதீஸாரீ ஸ ததிதைலகதக்ஷீரைஃ ஸமுதிதைஃ ஶுண்டீஂ ஸகுடாஂ பிபேத்| அதவா, ஸ்விந்நாநி பதராணி குடதைலேநாஶ்நீயாத்| ஏவஂ தோஷாதிவஶாச்சுண்டீஂ பாயயித்வா கதாசித் பூர்வோக்தாநி பதராணி பக்ஷயித்வாऽநந்தரஂ க்ஷுதிதஂ-அதிஸஞ்ஜாதபுபுக்ஷஂ, ஏநஂ-அதீஸாரிணஂ, காடவிட்விஹிதைஃ-வாஸ்துகாதிபிஃ, ஶாகைஸ்ததா மாஂஸரஸைர்பஹுஸ்நேஹைர்ததிதாடிமஸஂஸ்கதைஃ ஶால்யோதநஂ போஜயேத்| அதவா திலைர்மாஷைர்முத்கைர்வா ஸாது-ஶோபநஂ கத்வா, ஸாதிதஂ ஶால்யோதநஂ போஜயேத்| மூலகபோதா-லௌமூலகஂ போதிகாஸஂஜ்ஞஂ தேஶாந்தரே ப்ரஸித்தஂ குருக்ஷேத்ராதௌ தேஶே| அத்ர பாஷ்யஂ கியத் த்யக்தம்|
Adhikarana பக்வதோஷே ஸப்ரவாஹிகே ஔஷதம், அந்நம், யவாகூஃ (௨௩-௨௪) · Śloka ௨௪
பில்வமுஸ்தாக்ஷிபைஷஜ்யதாகீபுஷ்பநாகரைஃ| பக்வாதீஸாரஜித்தக்ரே யவாகூர்தாதிகீ ததா||௨௩|| கபித்தகச்சுராபஞ்ஜீயூதிகாவடஶோலுஜைஃ| தாடிமீஶணகார்பாஸீஶால்மலீநாஂ ச பல்லவைஃ||௨௪||
View original
बिल्वमुस्ताक्षिभैषज्यधाकीपुष्पनागरैः| पक्वातीसारजित्तक्रे यवागूर्दाधिकी तथा||२३|| कपित्थकच्छुराफञ्जीयूथिकावटशोलुजैः| दाडिमीशणकार्पासीशाल्मलीनां च पल्लवैः||२४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பில்வாதிபிஸ்தக்ரே ஸித்தா யவாகூஃ பக்வாதீஸாரஜித்| தாதிகீதி| கபித்தாதிஜைஃ பல்லவைர்தாடிமாதீநாஂ ச பல்லவைர்தத்நி ஸித்தா தாதிகீ யவாகூஃ| ததா-பக்வாதீஸாரஜித்|
Adhikarana பக்வதோஷே ஸப்ரவாஹிகே கலஃ (௨௫) · Śloka ௨௫
கல்கோ பில்வஶலாடூநாஂ திலகல்கஶ்ச தத்ஸமஃ| தத்நஃ ஸரோऽம்லஃ ஸஸ்நேஹஃ கலோ ஹந்தி ப்ரவாஹிகாம்||௨௫||
View original
कल्को बिल्वशलाटूनां तिलकल्कश्च तत्समः| दध्नः सरोऽम्लः सस्नेहः ख़लो हन्ति प्रवाहिकाम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததா பில்வஶலாடூநாஂ-ஸ்தோககாலஜாதாநாஂ லகூநாஂ பில்வாநாஂ, கல்கஃ| ததா திலகல்கஸ்தத்ஸமோ-பில்வஶலாடுஸமஃ| ததா தத்நஃ ஸரோऽம்லோ-ந மதுரஃ, ஸஸ்நேஹோ-தேஶாத்யநுரோதாத்ததாதிநா ஸ்நேஹேந யதாயதஂ யுக்தஃ| அயஂ கலஃ ஸித்தஃ ப்ரவாஹிகாஂ ஹந்தி|
Adhikarana பக்வதோஷே ஸப்ரவாஹிகே அபராஜிதஃ கலஃ (௨௬-௨௮) · Śloka ௨௮
மரிசஂ தநிகாऽஜாஜீ தித்திடீகஂ ஶடீ பிடம்| தாடிமஂ தாதகீ பாடா த்ரிபலா பஞ்சகோலகம்||௨௬|| யாவஶூகஂ கபித்தாம்ரஜம்பூமத்யஂ ஸதீப்யகம்| பிஷ்டைஃ ஷங்குணபில்வைஸ்தைர்தத்நி முத்கரஸே குடே||௨௭|| ஸ்நேஹே ச யமகே ஸித்தஃ கலோऽயமபராஜிதஃ| தீபநஃ பாசநோ க்ராஹீ ருச்யோ பிம்பிஶிநாஶநஃ||௨௮||
View original
मरिचं धनिकाऽजाजी तित्तिडीकं शठी बिडम्| दाडिमं धातकी पाठा त्रिफला पञ्चकोलकम्||२६|| यावशूकं कपित्थाम्रजम्बूमध्यं सदीप्यकम्| पिष्टैः षङ्गुणबिल्वैस्तैर्दध्नि मुद्गरसे गुडे||२७|| स्नेहे च यमके सिद्धः ख़लोऽयमपराजितः| दीपनः पाचनो ग्राही रुच्यो बिम्बिशिनाशनः||२८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மரிசாதிபிஃ பிஷ்டைஃ ஷட்குணஂ பில்வஂ-பில்வமஜ்ஜா, யேஷாஂ மரிசாதீநாஂ தைஃ ஸித்தஃ| ததா பரிபக்வஶ்ச தத்நி ததா முத்கரஸே குடே ததா யமகே ச ஸ்நேஹே| கலோऽயமபராஜிதோ நாம தீபநாதிகுணஃ| பிம்பிஶிநாஶநஃ-ப்ரவாஹிகாக்நஃ|
Adhikarana புரீஷக்ஷயே யூஷாஃ, அந்நம், கலஃ, வ்யஞ்ஜநம், ஸக்தவஃ, மாஷாஃ, மாஂஸரஸஃ (௨௯-௩௫) · Śloka ௩௫
கோலாநாஂ பாலபில்வாநாஂ கல்கைஃ ஶாலியவஸ்ய ச| முத்கமாஷதிலாநாஂ ச தாந்யயூஷஂ ப்ரகல்பயேத்||௨௯|| ஏகத்யஂ யமகே பஷ்டஂ ததிதாடிமஸாரிகம்| வர்சஃக்ஷயே ஶுஷ்கமுகஂ ஶால்யந்நஂ தேந போஜயேத்||௩௦|| தத்நஃ ஸரஂ வா யமகே பஷ்டஂ ஸகுடநாகரம்| ஸுராஂ வா யமகே பஷ்டாஂ வ்யஞ்ஜநார்தஂ ப்ரயோஜயேத்||௩௧|| பலாம்லஂ யமகே பஷ்டஂ யூஷஂ கஞ்ஜநகஸ்ய வா| பஷ்டாந்வா யமகே ஸக்துந் ஸ்வாதேஹ்யோஷாவசூர்ணிதாந்||௩௨|| மாஷாந் ஸுஸித்தாஂஸ்தத்வத்வா தமண்டோபஸேவநாந்| ரஸஂ ஸுஸித்தபூதஂ வா சாகமேஷாந்தராதிஜம்||௩௩|| பசேத்தாடிமஸாராம்லஂ ஸதாந்யஸ்நேஹநாகரம்| ரக்தஶால்யோதநஂ தேந புஞ்ஜாநஃ ப்ரபிபஂஶ்ச தம்||௩௪|| வர்சஃக்ஷயகதைராஶு விகாரைஃ பரிமுச்யதே| |௩௫|
View original
कोलानां बालबिल्वानां कल्कैः शालियवस्य च| मुद्गमाषतिलानां च धान्ययूषं प्रकल्पयेत्||२९|| एकध्यं यमके भृष्टं दधिदाडिमसारिकम्| वर्चःक्षये शुष्कमुखं शाल्यन्नं तेन भोजयेत्||३०|| दध्नः सरं वा यमके भृष्टं सगुडनागरम्| सुरां वा यमके भृष्टां व्यञ्जनार्थं प्रयोजयेत्||३१|| फलाम्लं यमके भृष्टं यूषं गृञ्जनकस्य वा| भृष्टान्वा यमके सक्तुन् स्वादेह्योषावचूर्णितान्||३२|| माषान् सुसिद्धांस्तद्वद्वा ऋतमण्डोपसेवनान्| रसं सुसिद्धपूतं वा छागमेषान्तराधिजम्||३३|| पचेद्दाडिमसाराम्लं सधान्यस्नेहनागरम्| रक्तशाल्योदनं तेन भुञ्जानः प्रपिबंश्च तम्||३४|| वर्चःक्षयकृतैराशु विकारैः परिमुच्यते| |३५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கோலாதீநாஂ கல்கைஃ ஶாலேர்யவஸ்ய ச கல்கைர்முத்காதீநாஂ சகல்கைரேகத்யஂ-வ்யதிமிஶ்ரஂ, தாந்யயூஷஂ ப்ரகல்பயேத்| கிம்பூதம் ? யமகே பஷ்டஂ ததா ததிதாடிமஸாரிகம்| வர்சஃக்ஷயே-புரீஷக்ஷயே ஸதி, ஶுஷ்கமுகஂ-முகஶோஷோபத்ரவாந்விதமதீஸாரிணஂ, தேந-யூஷேண, ஶால்யந்நஂ போஜயேத்| ஶாலிக்ரஹணேந ரக்தஶால்யாதிநாஂ க்ரஹணம்| அதவா, தத்நஃ ஸரஂ யமகே பக்வஂ குடநாகரஸஹிதஂ வ்யஞ்ஜநார்தஂ ப்ரகல்பயேத்| அதவா, யமகே பஷ்டாஂ ஸுராஂ வ்யஞ்ஜநார்தஂ ப்ரகல்பயேத்| அதவா கஞ்ஜநகஸ்ய-ஹரிதகவிஶேஷஸ்ய, யூஷஂ பலைஃ-தாடிமாதிபிரம்லைஃ, அம்லஂ-அம்லீகதஂ, வ்யஞ்ஜநார்தஂ ப்ரகல்பயேத்| யமகே ஸ்நேஹத்வயே, வா ஸக்தூந் பஷ்டந் வ்யோஷாவசூர்ணிதாந் பக்ஷயேத்| ததைவ மாஷாந் ஸுஸ்விந்நாந் கதமண்டோபஸேவநாந் காதேத்| அதவா, சாகமேஷயோரந்தராதிஜஂ ரஸஂ ஸுஸித்தபூதஂ ஶோபநஂ கத்வா பூர்வஂ ஸித்தஂ பஶ்சாத்பூதஂ-நிர்மலீகதஂ, ததா தாடிமஸாரேணாம்லஂ தாந்யகஸ்நேஹஶுண்டீயுதஂ வ்யஞ்ஜநார்தஂ பசேத்| தேந ரஸேந ரக்தஶால்யந்நஂ புஞ்ஜாநஸ்தமேவமாஂஸரஸஂ ப்ரபிபந் வர்சஃக்ஷயகதைர்விகாரைஃ-"புரீஷே வாயுரந்த்ராணி" (ஹ. ஸூ. அ. ௧௧/௨௧) இத்யாதிபிஃ ஸுத்ரஸ்தாநோதிதைஃ, முச்யதே| ப்ரவாஹிகா வர்சஃக்ஷயே ஸதி ஸ்யாத்| தஸ்மாத்தயாऽபி முச்யதே|
Adhikarana வாதே ப்ரதிஹதே பாலபில்வாதிலேஹஃ (௩௫-௩௬) · Śloka ௩௬
| பாலபில்வஂ குடஂ தைலஂ பிப்பலீஂ விஶ்வபேஷஜம்||௩௫|| லிஹ்யாத்வாதே ப்ரதிஹதே ஸஶூலஃ ஸப்ரவாஹிகஃ| |௩௬|
View original
| बालबिल्वं गुडं तैलं पिप्पलीं विश्वभेषजम्||३५|| लिह्याद्वाते प्रतिहते सशूलः सप्रवाहिकः| |३६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸஂ-வாதே ப்ரதிஹதே ப்ரவாஹிகாஶூலவாந் பாலபில்வாதிகஂ லிஹ்யாத்|
Adhikarana வாதே ஶாபரத்வகாதி (௩௬-௩௭) · Śloka ௩௭
| வல்கலஂ ஶாபரஂ புஷ்பஂ தாதக்யாபதரீதலம்||௩௬|| பிபேத்ததிஸரக்ஷௌத்ரகபித்தஸ்வரஸாப்லுதம்| |௩௭|
View original
| वल्कलं शाबरं पुष्पं धातक्याबदरीदलम्||३६|| पिबेद्दधिसरक्षौद्रकपित्थस्वरसाप्लुतम्| |३७|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரோத்ரத்வக் தாதகீபுஷ்பஂ பதரீபத்ரமேதத் ததிஸராதிபிராப்லுதஂ-ஆலோடிதஂ, பிபேத்|
Adhikarana விபத்தவாதாதௌ க்ஷீரஸௌஹித்யம், தாரோஷ்ணஂ க்ஷீரம், ஏரண்டஶதஂ க்ஷீரம், பாலபில்வஶதஂ க்ஷீரம் (௩௭-௩௯) · Śloka ௩௯
| விபத்தவாதவர்சாஸ்து பஹுஶூலப்ரவாஹிகஃ||௩௭|| ஸரக்தபிச்சஸ்தஷ்ணார்தஃ க்ஷீரஸௌஹித்யமர்ஹதி| யமகஸ்யோபரி க்ஷீரஂ தாரோஷ்ணஂ வா ப்ரயோஜயேத்||௩௮|| ஶதமேரண்டமூலேந பாலபில்வேந வா புநஃ| |௩௯|
View original
| विबद्धवातवर्चास्तु बहुशूलप्रवाहिकः||३७|| सरक्तपिच्छस्तृष्णार्तः क्षीरसौहित्यमर्हति| यमकस्योपरि क्षीरं धारोष्णं वा प्रयोजयेत्||३८|| शृतमेरण्डमूलेन बालबिल्वेन वा पुनः| |३९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-விபத்தே வாதவர்சஸீ யஸ்ய, ததா ப்ரபுதே ஶூலப்ரவாஹிகே யஸ்ய, ததா ஸஹரக்தேந பிச்சயா ச யோ வர்ததே, ததா தஷ்ணயாऽऽர்தஃ, ஏவஂவிதோ நரஃ க்ஷீரஸௌஹித்யஂ-துக்ததப்திஂ, அர்ஹதி| அதவா, யமகஂ பீத்வாऽநு தாரோஷ்ணஂ க்ஷீரஂ ப்ரயோஜயேத்| ஏரண்டமூலேந வா ஶதஂ பாலபில்வேந வா ஶதஂ க்ஷீரஂ ப்ரயோஜயேத்|
Adhikarana ஆமே ஸவேதநே முஸ்தா க்ஷீரம் (௩௯-௪௦) · Śloka ௪௦
| பயஸ்யுத்க்வாத்ய முஸ்தாநாஂ விஂஶதிஂ த்ரிகுணேऽம்பஸி||௩௯|| க்ஷீராவஶிஷ்டஂ தத்பீதஂ ஹந்யாதாமஂ ஸவேதநம்| |௪௦|
View original
| पयस्युत्क्वाथ्य मुस्तानां विंशतिं त्रिगुणेऽम्भसि||३९|| क्षीरावशिष्टं तत्पीतं हन्यादामं सवेदनम्| |४०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷீரே த்ரிகுணேऽம்பஸி முஸ்தாவிஂஶதிஂ ப்ரக்வாத்ய க்ஷீராவஶிஷ்டஂ பீதமாமஂ ஸருஜஂ ஹந்யாத்| அத்ர ச விஂஶதிபிர்முஸ்தைஃ ப்ராயேண பலஂ பவதி| ஸாமாந்யகல்பநயா ச முஸ்தாபலஂ ஷோடஶபிர்த்ரவபலைருத்க்வாத்ய சத்வாரி பலாநி சதுர்பாகாவஶேஷதயா கார்யாணி| ததேவஂ க்ஷீரபலாநி சத்வாரி பாநீயபலாநி த்வாதஶ முஸ்தாவிஂஶதிஂ தத்வா க்ஷீராவஶிஷ்டஂ பேயமித்யயமத்ர க்வாதக்ரமோ வேத்யஃ|
Adhikarana சிரகாலப்ரவாஹிகாயாஂ பிப்பலீசூர்ணஂ மரீசசூர்ணஂ ச (௪௦-௪௧) · Śloka ௪௧
| பிப்பல்யாஃ பிபதஃ ஸூக்ஷ்மஂ ரஜோ மரிசஜந்ம வா||௪௦|| சிரகாலாநுஷக்தாऽபி நஶ்யத்யாஶு ப்ரவாஹிகா| |௪௧|
View original
| पिप्पल्याः पिबतः सूक्ष्मं रजो मरिचजन्म वा||४०|| चिरकालानुषक्ताऽपि नश्यत्याशु प्रवाहिका| |४१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பிப்பல்யாஃ ஸூக்ஷ்மஂ சூர்ணஂ ஜலேந பிபதோ மரிசஸ்ய வா ஸூக்ஷ்மஂ சூர்ணஂ ஜலேந பிபதோ பஹுகாலாநுஷக்தாऽபி ப்ரவாஹிகா நஶ்யதி|
Adhikarana நிராமஶூலாதௌ ஸக்ஷாரஂ கதம் (௪௧-௪௨) · Śloka ௪௨
| நிராமரூபஂ ஶூலார்தஂ லங்கநாத்யைஶ்ச கர்ஷிதம்||௪௧|| ரூக்ஷகோஷ்டமபேக்ஷ்யாக்நிஂ ஸக்ஷாரஂ பாயயேத் கதம்| |௪௨|
View original
| निरामरूपं शूलार्तं लङ्घनाद्यैश्च कर्षितम्||४१|| रूक्षकोष्ठमपेक्ष्याग्निं सक्षारं पाययेद् घृतम्| |४२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நிராமரூபஂ ததா ஶூலேந பீடிதஂ லங்கநாத்யைஃ கர்ஷிதஂ ததா ரூக்ஷகோஷ்டஂ வஹ்நிமபேக்ஷ்ய க்ஷாரஸஹிதஂ கதஂ பாயயேத்|
Adhikarana நிராமஶூலாதௌ தத்யாதிதைலம் (௪௨-௪௩) · Śloka ௪௩
| ஸித்தஂ ததிஸுராமண்டே தஶமூலஸ்ய சாம்பஸி||௪௨|| ஸிந்தூத்தபஞ்சகோலாப்யாஂ தைலஂ ஸத்யோர்திநாஶநம்| |௪௩|
View original
| सिद्धं दधिसुरामण्डे दशमूलस्य चाम्भसि||४२|| सिन्धूत्थपञ्चकोलाभ्यां तैलं सद्योर्तिनाशनम्| |४३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததிஸுராமண்டே தஶமூலக்வாதே ச ஸைந்தவபஞ்சகோலகல்கேந தைலஂ ஸித்தஂ ஸத்யோ ருஜாபஹம்|
Adhikarana நிராமஶூலாதௌ ஶுண்ட்யாதிதைலம் (௪௩-௪௪) · Śloka ௪௪
| ஷட்பிஃ ஶுண்ட்யாஃ பலைர்த்வாப்யாஂ த்வாப்யாஂ க்ரந்த்யக்நிஸைந்தவாத்||௪௩|| தைலப்ரஸ்தஂ பசேத்தத்நா நிஃஸாரகருஜாபஹம்| |௪௪|
View original
| षड्भिः शुण्ठ्याः पलैर्द्वाभ्यां द्वाभ्यां ग्रन्थ्यग्निसैन्धवात्||४३|| तैलप्रस्थं पचेद्दध्ना निःसारकरुजापहम्| |४४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶுண்டீபலைஃ ஷட்பிஃ பிப்பலீமூலபலத்வயேந சித்ரகபலத்வயேந ஸைந்தவபலத்வயேந ச தைலப்ரஸ்தஂ தத்நா பசேத்| தந்நிஃஸாரகருஜாபஹம்|
Adhikarana நிராமஶூலாதௌ மாஂஸதுக்தாஜ்யம் (௪௪-௪௫) · Śloka ௪௫
| ஏகதோ மாஂஸதுக்தாஜ்யஂ புரீஷக்ரஹஶூலஜித்||௪௪|| பாநாநுவாஸநாப்யங்கப்ரயுக்தஂ தைலமேகதஃ| தத்தி வாதஜிதாமக்ர்யஂ ஶூலஂ ச விகுணோऽநிலஃ||௪௫||
View original
| एकतो मांसदुग्धाज्यं पुरीषग्रहशूलजित्||४४|| पानानुवासनाभ्यङ्गप्रयुक्तं तैलमेकतः| तद्धि वातजितामग्र्यं शूलं च विगुणोऽनिलः||४५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏகதஃ-ஏகஸ்மிந் புரீஷக்ரஹஶூலஜித்த்வபக்ஷே, மாஂஸதுக்தாஜ்யஂ த்ரயமேதத் ப்ரயுக்தஂ புரீஷக்ரஹஶூலஜித்| ஏகதஃ-ஏகஸ்மிந் ஶூலஜித்த்வபக்ஷே, பாநாநுவாஸநாப்யங்கைஃ ப்ரயுக்தஂ தைலஂ புரீஷக்ரஹஶூலஜித் 'ஸம்பத்யதே' இதி வாக்யஶேஷஃ| கதமேவம் ? இத்யாஹ-தத்தீத்யாதி| தத்-தைலஂ, யஸ்மாத்ஸர்வேஷாஂ வாதஜிதாமக்ந்யஂ-ப்ரதாநம்| ஶூலஂ ச விகுணோऽநிலஃ-ப்ரகுபிதஃ பவநோ, நாபரஃ கஶ்சித்| ஶூலாநிலயோஃ கார்யகாரணபாவாஹ்யதிரேகே ஸத்யபி ஶூலஸ்ய வாதகார்யஸ்ய வாதப்ரகோபே ஸத்யவிநாபாவித்வஂ ஸூசயிதுஂ ஶூலஂ ச விகுணோऽநில இத்யேவமுக்தம்| குபிதஶ்சேத்வாயுருத்பந்நமேவ ஶூலமித்யர்தஃ|
Adhikarana நிராமஶூலாதௌ பாநாதிப்ரயுக்தஂ தைலஂ ஶ்ரேஷ்டம், ஶ்ரேஷ்டத்வே காரணம் (௪௬-௪௭) · Śloka ௪௭
வாயோர்வைகுண்யே கோபே தாதுக்ஷய ஏவாத்ர ஹேதுஃ| அத ஏவாஹ தாத்வந்தரோபமர்தேத்தஶ்சலோ வ்யாபீ ஸ்வதாமகஃ| தைலஂ மந்தாநலஸ்யாபி யுக்த்யா ஶர்மகரஂ பரம்||௪௬|| வாய்வாஶயே ஸதைலே ஹி பிம்பிஸீ நாவதிஷ்டதே| |௪௭|
View original
वायोर्वैगुण्ये कोपे धातुक्षय एवात्र हेतुः| अत एवाह धात्वन्तरोपमर्देद्धश्चलो व्यापी स्वधामगः| तैलं मन्दानलस्यापि युक्त्या शर्मकरं परम्||४६|| वाय्वाशये सतैले हि बिम्बिसी नावतिष्ठते| |४७|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாயுமபேக்ஷ்யாந்யே பித்தஶ்லேஷ்மாதயோ-தாத்வந்தராஃ, தேஷாமுபமர்தஃ-அந்யதாபாவஃ, தேந இத்தஃ-உத்ததஃ, சலோ-வாய்வாக்யஃ, ஸ வ்யாபீ-ஸகலஶரீரவ்யாபநஶீலோऽபி, ஸ்வதாமகஃ-பக்வாஶயஸ்தஃ, தத்ராதிக்யேந தஸ்ய வத்தேஃ, அஸ்யாமவஸ்தாயாமஸ்யாதீஸாரிணஸ்தைலஂ மந்தாநலஸ்யாபி யுக்த்யா-யோகவிஶேஷேண, பரஂ-அதிஶயேந, ஶர்மகரம், ரோகஸ்ய துஃகஹேதோஃ ஶமநாத்| அபிஶப்தாத்கிமுதீப்தாக்நேரதீஸாரிணோ ந ஸுககரஂ பவதி ? அத்ரைவ ஹேதுமாஹ-வாய்வாஶயே-பக்வாஶயாக்யே, ஸதைலே பிம்பிஸீ-ப்ரவாஹிகா, நாவதிஷ்டதேஸ்திதிஂ ந ப்ராப்நோதி|
Adhikarana ஶ்ரேஷ்டத்வே காரணந்தராநி (௪௭) · Śloka ௪௭
க்ஷீணே மலே ஸ்வாயதநச்யுதேஷு தோஷாந்தரேஷ்வீரண ஏகவீரே| கோ நிஷ்டநந்ப்ராணிதி கோஷ்டஶூலீ நாந்தர்பஹிஸ்தைலபரோ யதி ஸ்யாத்||௪௭||
View original
क्षीणे मले स्वायतनच्युतेषु दोषान्तरेष्वीरण एकवीरे| को निष्टनन्प्राणिति कोष्ठशूली नान्तर्बहिस्तैलपरो यदि स्यात्||४७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மலே-புரீஷாக்யே, க்ஷீணே ததா தோஷாந்தரேஷு-வாதவிவர்ஜிதேஷு பித்தகபாதிஷு, ஆயதநச்யுதேஷு-ஸ்வாதாரப்ரஷ்டேஷு, வ்யக்த்யபேக்ஷயா பஹுவசநம், ஈரணே-வாயௌ, ஏகவீரே-ஏகநாயகே, ஶேஷதோஷாணாஂ ஸ்வஸ்தாநப்ரஷ்டத்வாத்கோऽதீஸாரீ நிஷ்டநந்-ப்ரவாஹிகாஂ குர்வந், ப்ராணிதி ?-ந கஶ்சிஜ்ஜீவதி| யதி நாந்தர்பஹிஃ-உபயத்ர, பாநாநுவாஸநாப்யங்கைஃ, தைலபரஃ-அதிஶயேந தைலஸைவீ, ந ஸ்யாத்| ஆக்ரந்தநபூர்வஂ ஸஶூலமுபவேஶநஂ-நிஷ்டநந்நுச்யதே| இந்த்ரவஜ்ராவத்தம்|
Adhikarana குதஶூலப்ரஂஶயோர்கதம் (௪௮-௪௯) · Śloka ௪௯
| குதருக்ப்ரஂஶயோர்யுஞ்ஜ்யாத்ஸக்ஷீரஂ ஸாதிதஂ ஹவிஃ||௪௮|| ரஸே கோலாம்லசாங்கேர்யோர்தத்நி பிஷ்டே ச நாகரே| |௪௯|
View original
| गुदरुग्भ्रंशयोर्युञ्ज्यात्सक्षीरं साधितं हविः||४८|| रसे कोलाम्लचाङ्गेर्योर्दध्नि पिष्टे च नागरे| |४९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குதருஜி குதப்ரஂஶே ச கதஂ ஸக்ஷீரஂ கோலாதிரஸே தத்நி நாகரே ச கல்கிதே பக்வஂ யுஞ்ஜ்யாத்| அத்ர ச க்ஷீரஂ ஸர்பிஃப்ரமாணஂ கதாத்கோலாதிரஸாதிகஂ சதுர்குணஂ ஶுண்டீதஶ்சதுர்குணஂ கதமிதி பாகக்ரமஃ|
Adhikarana குதஶூலப்ரஂஶயோரந்யத்கதம் (௪௯-௫௦) · Śloka ௫௦
தைரேவ சாம்லைஃ ஸஂயோஜ்ய ஸித்தஂ ஸுஶ்லக்ஷ்ணகல்கிதைஃ||௪௯|| தாந்யோஷணபிடாஜாஜீபஞ்சகோலகதாடிமைஃ| |௫௦|
View original
तैरेव चाम्लैः संयोज्य सिद्धं सुश्लक्ष्णकल्कितैः||४९|| धान्योषणबिडाजाजीपञ्चकोलकदाडिमैः| |५०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தைரேவ- பூர்வோக்தைஃ கோலாதிபிரம்லைஃ, ஸஂயோஜ்ய ஸூக்ஷ்மரஜீகதைஶ்ச தாந்யகாதிபிஃ ஸித்தஂ கதஂ பூர்வகுணம்|
Adhikarana குதஶூலப்ரஂஶயோர்ஸ்நேஹபஸ்திஃ (௫௦-௫௧) · Śloka ௫௧
| யோஜயேத்ஸ்நேஹபஸ்திஂ வா தஶமூலேந ஸாதிதம்||௫௦|| ஶடீஶதாஹ்வாகுஷ்டைர்வா வசயா சித்ரகேண வா| |௫௧|
View original
| योजयेत्स्नेहबस्तिं वा दशमूलेन साधितम्||५०|| शठीशताह्वाकुष्ठैर्वा वचया चित्रकेण वा| |५१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குதஶூலீ ச தஶமூலேந ஸாதிதஂ ஹவிஃ-கதஂ, ஸ்நேஹபஸ்திஂ வா யோஜயேத்| ஶட்யாதிபிர்வா ஸாதிதஂ வசயா வா ஸாதிதஂ சித்ரகேண வா ஸாதிதஂ யோஜயேத்| தச்ச பூர்வகுணம்|
Adhikarana ப்ரவாஹணாதௌ அநுவாஸநம் (௫௧-௫௨) · Śloka ௫௨
| ப்ரவாஹணே குதப்ரஂஶே மூத்ராகாதே கடிக்ரஹே||௫௧|| மதுராம்லைஃ ஶதஂ தைலஂ கதஂ வாऽப்யநுவாஸநம்| |௫௨|
View original
| प्रवाहणे गुदभ्रंशे मूत्राघाते कटिग्रहे||५१|| मधुराम्लैः शृतं तैलं घृतं वाऽप्यनुवासनम्| |५२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ப்ரவாஹணாதிஷு மதுராம்லைஃ ஶதஂ தைலஂ கதஂ வாऽநுவாஸநஂ யோஜயேத்|
Adhikarana குதப்ரஂஶேऽந்தஃப்ரவேஶஃ கோஃ பணாபந்தஃ (௫௨-௫௩) · Śloka ௫௩
| ப்ரவேஶயேஹ்குதஂ த்வஸ்தமப்யக்தஂ ஸ்வேதிதஂ மது||௫௨|| குர்யாச்ச கோஃபணாபந்தஂ மத்யச்சித்ரேண சர்மணா| |௫௩|
View original
| प्रवेशयेह्गुदं ध्वस्तमभ्यक्तं स्वेदितं मृदु||५२|| कुर्याच्च गोःफणाबन्धं मध्यच्छिद्रेण चर्मणा| |५३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குதஂ த்வஸ்தஂ ஸதப்யக்தஂ ஸ்வேதிதஂ ச மது கத்வாऽந்தஃ ப்ரவேஶயேத்| கோஃபணாபந்தஂ சர்மணா மத்யச்சித்ரவதா குர்யாத்|
Adhikarana குதப்ரஂஶே பஞ்சமூலாதிதைலம் (௫௩-௫௪) · Śloka ௫௪
| பஞ்சமூலஸ்ய மஹதஃ க்வாதஂ க்ஷீரே விபாசயேத்||௫௩|| உந்துரஂ சாந்த்ரரஹிதஂ தேந வாதக்நகல்கவத்| தைலஂ பசேத்குதப்ரஂஶஂ பாநாப்யங்கேந தஜ்ஜயேத்||௫௪||
View original
| पञ्चमूलस्य महतः क्वाथं क्षीरे विपाचयेत्||५३|| उन्दुरं चान्त्ररहितं तेन वातघ्नकल्कवत्| तैलं पचेद्गुदभ्रंशं पानाभ्यङ्गेन तज्जयेत्||५४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-மஹதஃ பஞ்சமூலஸ்ய-பில்வாதேஃ க்வாதஂ தைலஸமஂ கத்வா க்ஷீரே விபாசயேத்| உந்துருஂ சாந்த்ரரஹிதஂ தஸ்மிந்நேவ க்ஷீரே விபாசயேத்| தேநைவ க்ஷீரேண் தைரேண தைலஂ பசேத்| கிம்பூதம்? வாதக்நகல்கவத்| வாதக்நாநாஂ-ராஸ்நைரண்டாதீநாஂ கல்கஃ, ஸ யஸ்யாஸ்தி வாதக்நகல்கவத்| உந்துரோரத்ர ராஸ்நாத்யக்ருதாநுஸாரேண ப்ரமாணஂ நிருப்ய கார்யம்| தத்ரைவஂ பட்யதே (சரகே சி.அ.௧௮/௪௨)-"துலார்தஂ சாஜமாஂஸஸ்ய" இதி| ஏவஂ மாயுராதிஷ்வபி கதேஷு (ஹ.உ.அ.௨௪/௪௭) மயூராதீநாஂ ப்ரமாணஂ சிந்த்யம்| தேந தைலஂ பசேதிதி வசநாச்ச க்ஷீரஂ தைலாச்சதுர்குணஂ கார்யம்| அத்ர த்ரவஸ்யாபரஸ்யாபாவாத்தைலாச்ச த்ரவஂ சதுர்குணஂ கார்யமிதி பாகக்ரமஃ| தஸ்மாந்நாந்யஸ்நேஹவதத்ர க்ஷீரஂ க்ராஹ்யம்| அந்யத்ர ஹ்யேவமதீதம்-"த்ரவ்யாச்சதுர்குணஃ ஸ்நேஹஃ ஸ்நேஹாத்க்வாதஶ்சதுர்குணஃ| க்ஷீரஂ ஸ்நேஹஸமஂ" இதி| பஹுக்ஷீரத்வேந வாதகார்யஸ்ய குதப்ரஂஶாக்யஸ்ய ஶீக்ரஂ ஶமஂ கரோதி, இதி சதுர்குணமேவாத்ர க்ஷீரஂ ந்யாய்யம்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே ஸாமே லங்கநம் (௫௫) · Śloka ௫௫
பைத்தே து ஸாமே தீக்ஷ்ணோஷ்ணவர்ஜ்யஂ ப்ராகிவ லங்கநம்| |௫௫|
View original
पैत्ते तु सामे तीक्ष्णोष्णवर्ज्यं प्रागिव लङ्घनम्| |५५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பைத்தே த்வதீஸாரே ஸாமே ப்ராகிவ-யதா வாதாதீஸாரே பூர்வஂ லங்கநஂ ஶரீரலாகவஂ கர்துஂ யத்கர்ம த்ரவ்யஂ வா நிர்திஷ்டஂ தத்ஸர்வஂ, தீக்ஷ்ணோஷ்ணவர்ஜ்யஂ 'அஸ்மிந் கார்யம்' இதி ஶேஷஃ|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே ஸாமே பாநீயம், அந்நம் (௫௫-௫௬) · Śloka ௫௬
| தட்வாந் பிபேத் ஷடங்காம்பு ஸபூநிம்பஂ ஸஸாரிவம்||௫௫|| பேயாதி க்ஷுதிதஸ்யாந்நமக்நிஸந்துக்ஷணஂ ஹிதம்| பஹத்யாதிகணாபீருத்விபலாஶூர்பபர்ணிபிஃ||௫௬||
View original
| तृड्वान् पिबेत् षडङ्गाम्बु सभूनिम्बं ससारिवम्||५५|| पेयादि क्षुधितस्यान्नमग्निसन्धुक्षणं हितम्| बृहत्यादिगणाभीरुद्विबलाशूर्पपर्णिभिः||५६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ பித்தாதீஸாரீ தட்வாந் ஷடங்காம்பு-ஜ்வரசிகித்ஸிதோக்தஂ (ஹ. சி. அ. ௧/௧௫), பூநிம்பஸாரிவாப்யாஂ ஸஹிதஂ பிபேத், அர்தமஷ்டாங்கஜலஂ தேந பேயமித்யவதிஷ்டதே| க்ஷுதிதஸ்ய-அதிஶயேந புபுக்ஷிதஸ்ய, பேயாத்யந்நமக்நிஸந்துக்ஷணஂ ஹிதம்| [ கிம்பூதம்? ] பஹத்யாதிநா கணேநாபீருணா ததா பலாத்வயேந ஶூர்பபர்ணீத்வயேந ச ஸாதிதம்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே ஸாமே குடஜாதிசூர்ணம், பாடாதிசூர்ணம், அதிவிஷாபில்வாதிக்வாதஃ, அதிவிஷாமூர்வாதிக்வாதஃ, அதிவிஷாஶுண்ட்யாதிக்வாதஃ (௫௭-௫௯) · Śloka ௫௯
பாயயேதநுபந்தே து ஸக்ஷௌத்ரஂ தண்டுலாம்பஸா| கடுஜஸ்ய பலஂ பிஷ்டஂ ஸவல்கஂ ஸகுணப்ரியம்||௫௭|| பாடாவத்ஸகபீஜத்வக்தார்வீக்ரந்திகஶுண்டி வா| க்வாதஂ வாऽதிவிஷாபில்வவத்ஸகோதீச்யமுஸ்தஜம்||௫௮|| அதவாऽதிவிஷாமூர்வாநிஶேந்த்ரயவதார்க்ஷ்யஜம்| ஸமத்வதிவிஷாஶுண்டீமுஸ்தேந்த்ரயவகட்பலம்||௫௯||
View original
पाययेदनुबन्धे तु सक्षौद्रं तण्डुलाम्भसा| कटुजस्य फलं पिष्टं सवल्कं सघुणप्रियम्||५७|| पाठावत्सकबीजत्वग्दार्वीग्रन्थिकशुण्ठि वा| क्वाथं वाऽतिविषाबिल्ववत्सकोदीच्यमुस्तजम्||५८|| अथवाऽतिविषामूर्वानिशेन्द्रयवतार्क्ष्यजम्| समध्वतिविषाशुण्ठीमुस्तेन्द्रयवकट्फलम्||५९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏவஂ லங்கநபேயாதிகே கதேऽப்யநுபந்தேऽதீஸாரஸ்ய ஸதி, தமதீஸாரிணஂ குடஜஸ்ய பலஂ-ஶக்ரயவாக்யஂ, பிஷ்டஂ ஸவல்கஂ-ப்ரகத்த்வாத்தஸ்யைவ குடஜஸ்ய த்வசா யுக்தஂ, ததா ஸகுணப்ரியஂ ததா ஸக்ஷௌத்ரஂ தண்டுலாம்பஸா பாயயேத்| அதவா, பாடாதிபிஷ்டஂ தண்டுலாம்பஸா ஸக்ஷௌத்ரஂ தமதீஸாரிணஂ பாயயேத்| அதவா, க்வாதமதிவிஷாதிஜஂ தஂ பாயயேத்| அதவா, அதிவிஷாமூர்வாதிஜஂ பாயயேத்| தார்க்ஷ்யஂ-ரஸாஞ்ஜநம்| ஸமத்வித்யாதி| ஸமாக்ஷிகமதிவிஷாதிகஂ க்வாதீகதஂ வா பாயயேத்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே ஸாமே வத்ஸகபீஜக்வாதஃ, முஸ்தாக்வாதஃ, ஶால்மலீவந்தக்வாதஃ (௬௦-௬௧) · Śloka ௬௧
பலஂ வத்ஸகபீஜஸ்ய ஶ்ரபயித்வா ரஸஂ பிபேத்| யோ ரஸாஶீ ஜயேச்சீக்ரஂ ஸ பைத்தஂ ஜடராமயம்||௬௦|| முஸ்தாகஷாயமேவஂ வா பிபேந்மதுஸமாயுதம்| ஸக்ஷௌத்ரஂ ஶால்மலீவந்தகஷாயஂ வா ஹிமாஹ்வயம்||௬௧||
View original
पलं वत्सकबीजस्य श्रपयित्वा रसं पिबेत्| यो रसाशी जयेच्छीघ्रं स पैत्तं जठरामयम्||६०|| मुस्ताकषायमेवं वा पिबेन्मधुसमायुतम्| सक्षौद्रं शाल्मलीवृन्तकषायं वा हिमाह्वयम्||६१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வத்ஸகபீஜஸ்ய வா பலஂ ஜலேந க்வாதயித்வா தத்ரஸஂ யோ மாஂஸரஸாஶீ ஸந் பிபேத் ஸ பித்தஜமதீஸாரஂ ஜயேத்| ஏவஂ ப்ராக்வத், முஸ்தாகஷாயஂ-முஸ்தாநாஂ பலஂ ஶ்ரபயித்வா, மதுஸமாயுதஂ ரஸாஶீ ஸந் க்வாதஂ பிபேத் ஸ பைத்தஂ ஜடராமயஂ ஜயேத்| ஶால்மலீவந்தகஷாயஂ வா ஹிமாஹ்வயஂ-ஶீதகஷாயஂ, ஸக்ஷௌத்ரஂ வா பிபேத்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே ஸாமே கிராததிக்தகாதிசூர்ணம், கடங்கடேர்யாதி சூர்ணம், திலாதிசூர்ணம், நாகராதிசூர்ணம் (௬௨-௬௪) · Śloka ௬௪
கிராததிக்தகஂ முஸ்தஂ வத்ஸகஂ ஸரஸாஞ்ஜநம்| கடங்கடேரீ ஹ்ரீபேரஂ பில்வமத்யஂ துராலபா||௬௨|| திலா மோசரஸஂ ரோத்நஂ ஸமங்கா கமலோத்பலம்| நாகரஂ தாதகீபுஷ்பஂ தாடிமஸ்ய த்வகுத்பலம்||௬௩|| அர்தஶ்லோகைஃ ஸ்மதா யோகாஃ ஸக்ஷௌத்ராஸ்தண்டுலாம்புநா| |௬௪|
View original
किराततिक्तकं मुस्तं वत्सकं सरसाञ्जनम्| कटङ्कटेरी ह्रीबेरं बिल्वमध्यं दुरालभा||६२|| तिला मोचरसं रोध्नं समङ्गा कमलोत्पलम्| नागरं धातकीपुष्पं दाडिमस्य त्वगुत्पलम्||६३|| अर्धश्लोकैः स्मृता योगाः सक्षौद्रास्तण्डुलाम्बुना| |६४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கிராததிக்தாதயஶ்சத்வாரோ யோகா அர்தஶ்லோகைஃ ஸ்மதாஃ ஸமாக்ஷிகாஸ்தண்டுலஜலேந யோஜ்யாஃ|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே நிஶாதிக்வாதஃ (௬௪) · Śloka ௬௪
| நிஶேந்த்ரயவரோத்நைலாக்வாதஃ பக்வாதிஸாரஜித்||௬௪||
View original
| निशेन्द्रयवरोध्नैलाक्वाथः पक्वातिसारजित्||६४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நிஶாதிக்வாதஃ பக்வாதீஸாரஜித்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே ரோத்ராதிகணக்வாதஃ, அம்பஷ்டாதிகணக்வாதஃ, ப்ரியங்க்வாதிகணக்வாதஃ (௬௫) · Śloka ௬௫
ரோத்ராம்பஷ்டாப்ரியங்க்வாதிகணாஂஸ்தத்வத் பதக் பிபேத்| |௬௫|
View original
रोध्राम्बष्ठाप्रियङ्ग्वादिगणांस्तद्वत् पृथक् पिबेत्| |६५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரோத்ராதீந் கணாந் பதக் [தத்வத்-] ஸமாக்ஷிகாஂஸ்ததைவ தண்டுலாம்பஸா, பிபேத்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே பேயாவிலேபீ கலாஃ (௬௫-௬௬) · Śloka ௬௬
| கட்வங்கவல்கயஷ்ட்யாஹ்வபலிநீதாடிமங்குரைஃ||௬௫|| பேயாவிலேபீகலகாந் குர்யாத்ஸததிதாடிமாந்| தத்வத்ததித்தபில்வாம்ரஜம்புமத்யைஃ ப்ரகல்பயேத்||௬௬||
View original
| कट्वङ्गवल्कयष्ट्याह्वफलिनीदाडिमङ्कुरैः||६५|| पेयाविलेपीख़लकान् कुर्यात्सदधिदाडिमान्| तद्वद्दधित्थबिल्वाम्रजम्बुमध्यैः प्रकल्पयेत्||६६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கட்வங்கத்வகாதிபிஃ பேயாதீந் ஸததிதாடிமாந் குர்யாத்| ததைவ ததித்தாதிபிஃ பேயாதீந் ஸததிதாடிமாந் கல்பயேத்| ததித்தஃ-கபித்தஃ|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே அஜாபயஃ, விரேசநம் (௬௭) · Śloka ௬௭
அஜாபயஃ ப்ரயோக்தவ்யஂ நிராமே, தேந சேச்சமஃ| தோஷாதிக்யாந்ந ஜாயேத பலிநஂ தஂ விரேசயேத்||௬௭||
View original
अजापयः प्रयोक्तव्यं निरामे, तेन चेच्छमः| दोषाधिक्यान्न जायेत बलिनं तं विरेचयेत्||६७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அஜாபயஃ பத்யஂ நிராமே ஸ்மதம்| தேந-அஜாக்ஷீரேண, யதி தோஷாதிக்யாத்தேதோஃ ஶமோ ந பவேத் ததா தஂ பலவந்தஂ விரேசயேத்-ந துர்பலம்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே விரேகார்தம் பலாஶபலக்வாதஃ (௬௮-௬௯) · Śloka ௬௯
வ்யத்யாஸேந ஶகத்ரக்தமுபவேஶ்யேத யோऽபி வா| பலாஶபலநிர்யூஹஂ யுக்தஂ வா பயஸா பிபேத்||௬௮|| ததோऽநு கோஷ்ணஂ பாதவ்யஂ க்ஷீரமேவ யதாபலம்| ப்ரவாஹிதே தேந மலே ப்ரஶாம்யத்யுதரமயஃ||௬௯||
View original
व्यत्यासेन शकृद्रक्तमुपवेश्येत योऽपि वा| पलाशफलनिर्यूहं युक्तं वा पयसा पिबेत्||६८|| ततोऽनु कोष्णं पातव्यं क्षीरमेव यथाबलम्| प्रवाहिते तेन मले प्रशाम्यत्युदरमयः||६९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வ்யத்யாஸஃ-பரஸ்பரக்ஷேபணம், ஶகத்ரக்தஂ க்ஷிபதி ரக்தஂ ஶகத்க்ஷிபத்யேவஂ வ்யத்யாஸஃ, தேந ய உபவேஶ்யேத ஸ பலாஶபலக்வாதஂ கேவலஂ பிபேததவா பயஸா யுக்தம்| ததஃ-தத்கஷாயஂ பீத்வாऽநந்தரஂ, கோஷ்ணஂ க்ஷீரமேவ யதா-பலஂ-பலாநதிக்ரமேண, பேயம்| தேநக்ஷீரேண, மலே ப்ரவாஹிதே-நிஃஸாரிதே ஸதி, அதீஸாரஃ ஶாம்யதி|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே த்ராயமாணாக்வாதஃ (௭௦) · Śloka ௭௦
பலாஶவத்ப்ரயோஜ்யா வா த்ராயமாணா விஶோதநீ| |௭௦|
View original
पलाशवत्प्रयोज्या वा त्रायमाणा विशोधनी| |७०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பலாஶஂ யதா ததா த்ராயமாணா விஶோதநாய ப்ரயோஜ்யா|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே அநுவாஸநம் (௭௦-௭௧) · Śloka ௭௧
| ஸஂஸர்க்யாஂ க்ரியமாணாயாஂ ஶூலஂ யத்யநுவர்ததே||௭௦|| ஸ்ருததோஷஸ்ய தஂ ஶீக்ரஂ யதாவஹ்ந்யநுவாஸயேத்| |௭௧|
View original
| संसर्ग्यां क्रियमाणायां शूलं यद्यनुवर्तते||७०|| स्रुतदोषस्य तं शीघ्रं यथावह्न्यनुवासयेत्| |७१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸ்ருததோஷஸ்ய-அபசிதமலஸ்யாதீஸாரிணஃ, ஸஂஸர்க்யாஂ க்ரியமாணாயாஂ-பேயாதிகே க்ரமே விதீயமாநே, யதி ஶூலமநுவர்ததேநிர்வத்திஂ ந யாதி, தஂ-ஆதுரஂ, ஆஶு யதாவஹ்நி-அக்ந்யநதிக்ரமேண, அநுவாஸயேத்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே அநுவாஸநகதம் (௭௧-௭௨) · Śloka ௭௨
| ஶதபுஷ்பாவரீப்யாஂ ச பில்வேந மதுகேந ச||௭௧|| தைலபாதஂ பயோயுக்தஂ பக்வமந்வாஸநஂ கதம்| |௭௨|
View original
| शतपुष्पावरीभ्यां च बिल्वेन मधुकेन च||७१|| तैलपादं पयोयुक्तं पक्वमन्वासनं घृतम्| |७२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶதபுஷ்பாதிபிஸ்தைலபாதஂ க்ஷீரயுதஂ கதஂ பக்வமநுவாஸநஂ ஸ்யாத்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே பிச்சாபஸ்திஃ (௭௨) · Śloka ௭௨
| அஶாந்தாவித்யதீஸாரே பிச்சாபஸ்திஃ பரஂ ஹிதஃ||௭௨||
View original
| अशान्तावित्यतीसारे पिच्छाबस्तिः परं हितः||७२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-இதி-அநேந ப்ரகாரேண கதேந, அதீஸாரஸ்யாஶாந்தௌ ஸத்யாஂ பரஂ-அநந்தரஂ, பிச்சாபஸ்திஃ-வக்ஷ்யமாணோ, ஹிதஃ| அல்பயா மாத்ரயா நிருஹாக்யோ பஸ்திஃ-பிச்சாபஸ்திஃ|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே பிச்சாபஸ்த்யர்தஂ த்ரவ்யஂ விதிஸ்தத்பலஂ ச (௭௩-௭௬) · Śloka ௭௬
பரிவேஷ்ட்ய குஶைராத்ரைரார்த்ரவந்தாநி ஶால்மலேஃ| கஷ்ணமத்திகயாऽऽலிப்ய ஸ்வேதயேத்கோமயாக்நிநா||௭௩|| மச்சோஷே தாநி ஸங்க்ஷுத்ய தத்பிண்டஂ முஷ்டிஸம்மிதம்| மர்தயேத்பயஸஃ ப்ரஸ்தே பூதேநாஸ்தாபயேத்ததஃ||௭௪|| நதயஷ்ட்யாஹ்வகல்காஜ்யக்ஷௌத்ரதைலவதாऽநு ச| ஸ்நாதோ புஞ்ஜீத பயஸா ஜாங்கலேந ரஸேந வா||௭௫|| பித்தாதிஸாரஜ்வரஶோபகுல்ம ஸமீரணாஸ்ரக்ரஹணீவிகாராந்| ஜயத்யயஂ ஶீக்ரமதிப்ரவத்திஂ விரேசநாஸ்தாபநயோஶ்ச பஸ்திஃ||௭௬||
View original
परिवेष्ट्य कुशैराद्रैरार्द्रवृन्तानि शाल्मलेः| कृष्णमृत्तिकयाऽऽलिप्य स्वेदयेद्गोमयाग्निना||७३|| मृच्छोषे तानि सङ्क्षुद्य तत्पिण्डं मुष्टिसम्मितम्| मर्दयेत्पयसः प्रस्थे पूतेनास्थापयेत्ततः||७४|| नतयष्ट्याह्वकल्काज्यक्षौद्रतैलवताऽनु च| स्नातो भुञ्जीत पयसा जाङ्गलेन रसेन वा||७५|| पित्तातिसारज्वरशोफगुल्म समीरणास्रग्रहणीविकारान्| जयत्ययं शीघ्रमतिप्रवृत्तिं विरेचनास्थापनयोश्च बस्तिः||७६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஆர்த்ரைஃ-அஶுஷ்கைர்தர்பைஃ, ஶால்மலேரார்த்ரவந்தாநி-குஸுமபந்தநாநி, பரிவேஷ்ட்ய ததஃ கஷ்ணமத்திகயாऽऽலிப்ய கோமயாக்நிநா ஸ்வேதயேத்| மச்சோஷே ஸதி தாநி ஸங்க்ஷுத்ய-ஸஞ்சூர்ண்ய, தஂ பிண்டஂ முஷ்டிஸம்மிதஂ-பலப்ரமாணஂ, பயஸஃ ப்ரஸ்தே மர்தயேத்| தேந ச பூதேநாநந்தரஂ நதாதிமதாऽऽஸ்தாபயேத்| நதஂ-தகரம்| புடபாகாநாஂ ச ஸர்வேஷாமயமேவ விதிஃ| ஆஸ்தாபிதஶ்ச பஶ்சாத்| ஸ்நாதஃ பயஸா புஞ்ஜீத, ஸாத்ம்யாதிவஶாஜ்ஜாங்கலரஸேந வா| அயஂ-பஸ்திஃ ப்ரயுக்தஂ, பித்தாதீஸாராதீந் விரேசநாஸ்தாபநயோஶ்சாதிப்ரவத்திஂ-தோஷாணாமதியோகஂ, ஜயதி| ஏததுக்தஂ பவதி,-பஹுதோஷஸ்ய யா ப்ரவத்திர்விரேசநவிஷயே ஆஸ்தாபநவிஷயே வா தாஂ ச ப்ரயுக்தாऽயஂ ஜயதி| உபஜாதிஃ|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே பக்வே குடஜபாணிதம் (௭௭) · Śloka ௭௭
பாணிதஂ குடஜோத்தஂ ச ஸர்வாதீஸாரநாஶநம்| வத்ஸகாதிஸமாயுக்தஂ ஸாம்பஷ்டாதி ஸமாக்ஷிகம்||௭௭||
View original
फाणितं कुटजोत्थं च सर्वातीसारनाशनम्| वत्सकादिसमायुक्तं साम्बष्ठादि समाक्षिकम्||७७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குடஜோத்தஂ ச பாணிதஂ வத்ஸகாதியுக்தமம்பஷ்டாதிஸஹிதஂ மாக்ஷீகயுக்தஂ ஸர்வாதீஸாரஃ-ஆமாதீஸாரஃ பக்வாதீஸாரஶ்ச, தஸ்ய நாஶநஂ ஸ்யாத்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே சிரோத்திதாதௌ புடபாகாஃ (௭௮) · Śloka ௭௮
நீருங்நிராமஂ தீப்தாக்நேரபி ஸாஸ்ரஂ சிரோத்திதம்| நாநாவர்ணமதீஸாரஂ புடபாகைருபாசரேத்||௭௮||
View original
नीरुङ्निरामं दीप्ताग्नेरपि सास्रं चिरोत्थितम्| नानावर्णमतीसारं पुटपाकैरुपाचरेत्||७८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நீருக் சாஸௌ நிராமஶ்ச நீருங்நிராமஸ்தமதீஸாரஂ, அபி ஸாஸ்ரஂ-அபிஶப்தாத்கிமுத நிரஸ்ரம்?, தஂ ததாபூதஂ சோரோத்திதஂ, ததா நாநாவர்ணஂ-அநேகவர்ணஂ, தீப்தாக்நேஃ புடபாகைருபாசரேத்|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே தீர்கவந்தபுடபாகஃ (௭௯-௮௦) · Śloka ௮௦
த்வக்பிண்டாத்தீர்கவந்தஸ்ய ஶ்ரீபர்ணீபத்ரஸஂவதாத்| மல்லிப்தாதக்நிநா ஸ்விந்நாத்ரஸஂ நிஷ்பீடிதஂ ஹிமம்||௭௯|| அதீஸாரீ பிபேத்யுக்தஂ மதுநா ஸிதயாऽதவா| |௮௦|
View original
त्वक्पिण्डाद्दीर्घवृन्तस्य श्रीपर्णीपत्रसंवृतात्| मृल्लिप्तादग्निना स्विन्नाद्रसं निष्पीडितं हिमम्||७९|| अतीसारी पिबेद्युक्तं मधुना सितयाऽथवा| |८०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-த்வசஃ பிண்டஸ்த்வக்பிண்டஃ, தீர்கவந்தஸ்ய த்வக்பிண்டஃ, தஸ்மாத், காஶ்மர்யபத்ரஸஞ்சாதிதாத் மல்லிப்தாத் ஸாமாந்யோக்தாவபி கஷ்ணமத்திகயா லிப்தாதிதி வேத்யம்| ப்ராகுக்தஂ ஹி (ஶ்லோ.௭௩)-"கஷ்ணமத்திகயாऽऽலிப்ய" இதி| அநந்தரமக்நிநா ஸ்விந்நாத்ரஸஂ நிஷ்பீடிதஂ ஶீதஂ கத்வாऽதீஸாரீ மதுநா யுக்தமதவா ஸிதயா யுக்தஂ பிபேத்| தீர்கவந்தஃ-ஶ்யோநாகஃ|
Adhikarana பித்தாதிஸாரே க்ஷீரித்ருமபுடபாகாஃ, கட்வங்கயோகஃ (௮௦-௮௧) · Śloka ௮௧
| ஏவஂ க்ஷீரித்ருமத்வக்பிஸ்தத்ப்ரரோஹைஶ்ச கல்பயேத்||௮௦|| கட்வங்கத்வக்கதயுதா ஸ்வேதிதா ஸலிலோஷ்மணா| ஸக்ஷௌத்ரா ஹந்த்யதீஸாரஂ பலவந்தமபி த்ருதம்||௮௧||
View original
| एवं क्षीरिद्रुमत्वग्भिस्तत्प्ररोहैश्च कल्पयेत्||८०|| कट्वङ्गत्वग्घृतयुता स्वेदिता सलिलोष्मणा| सक्षौद्रा हन्त्यतीसारं बलवन्तमपि द्रुतम्||८१||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏவஂ-அநேந ப்ரகாரேண, க்ஷீரித்ருமாணாஂ த்வக்பிஸ்தத்ப்ரரோஹைஃ-கோமலைர்விகதமூலைஶ்ச, கல்பயேத்| ப்ரரோஹாஃ-அங்குரா இத்யந்யே| ஶ்யோநாகத்வக் க்ருதயுதா ததோஷ்ணஸலிலோஷ்மணா ஸ்வேதிதா மாக்ஷிகயுக்தாऽதீஸாரஂ பலவந்தமபி ஶீக்ரஂ ஹந்தி|
Adhikarana ரக்தாதிஸரே நிதாநலக்ஷணே, பத்மோத்பலாதிஶதஂ சாகபயஃ, பாநே போஜநே குதஸேசநே ச (௮௨-௮௪) · Śloka ௮௪
பித்தாதிஸாரீ ஸேவேத பித்தலாந்யேவ யஃ புநஃ| ரக்தாதிஸாரஂ குருதே தஸ்ய பித்தஂ ஸதட்ஜ்வரம்||௮௨|| தாருணஂ குதபாகஂ ச தத்ர சாகஂ பயோ ஹிதம்| பத்மோத்பலஸமங்காபிஃ ஶதஂ மோசரஸேந ச||௮௩|| ஸாரிவாயஷ்டிரோத்ரைர்வா ப்ரஸவைர்வா வடாதிஜைஃ| ஸக்ஷௌத்ரஶர்கரஂ பாநே போஜநே குதஸேசநே||௮௪||
View original
पित्तातिसारी सेवेत पित्तलान्येव यः पुनः| रक्तातिसारं कुरुते तस्य पित्तं सतृड्ज्वरम्||८२|| दारुणं गुदपाकं च तत्र छागं पयो हितम्| पद्मोत्पलसमङ्गाभिः शृतं मोचरसेन च||८३|| सारिवायष्टिरोध्रैर्वा प्रसवैर्वा वटादिजैः| सक्षौद्रशर्करं पाने भोजने गुदसेचने||८४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பித்தாதீஸாரீ பித்தலாந்யேவாந்நபாநாநி யஃ ஸேவதே, தஸ்ய பித்தஂ கர்த ரக்தாதீஸாரஂ குருதே| கிம்பூதம்? தஷ்ணாஜ்வரயுதம்| ததா தாருணஂ குதபாகஂ கரோதி| தத்ர-ஏவஂவிதேऽதீஸாரே, சாகஂ க்ஷீரஂ பத்மாதிபிர்மோசரஸேந ச ஶதஂ ஹிதம்| அதவா, ஸாரிவாதிபிஃ ஶதஂ சாகஂ க்ஷீரஂ ஹிதம் அதவா, வடாதிஜைஃ பல்லவைஃ ஶதஂ க்ஷௌத்ரஶர்கராந்விதஂ பாநே போஜநே குதஸேகே ச சாகஂ பயோ ஹிதம்|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே பாநாதௌ ரஸயூஷாதயோऽநம்லாஃ, காஶ்மர்யபலயூஷஃ (௮௫) · Śloka ௮௫
தத்வத்ரஸாதயோऽநம்லாஃ ஸாஜ்யாஃ பாநாந்நயோர்ஹிதாஃ| காஶ்மர்யபலயூஷஶ்ச கிஞ்சிதம்லஃ ஸஶர்கரஃ||௮௫||
View original
तद्वद्रसादयोऽनम्लाः साज्याः पानान्नयोर्हिताः| काश्मर्यफलयूषश्च किञ्चिदम्लः सशर्करः||८५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ததைவ ரஸயூஷாதயோऽநம்லாஃ ஸகதாஃ பாநாந்நயோர்ஹிதாஃ| காஶ்மர்யபலயூஷஶ்ச கிஞ்சிதம்லஃ ஸஶர்கரோ ஹிதஃ|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே பேயா, நவநீதஂ ப்ராக்பக்தம் (௮௬-௮௭) · Śloka ௮௭
பயஸ்யர்தோதகே சாகே ஹ்ரீபேரோத்பலநாகரைஃ| பேயா ரக்தாதிஸாரக்நீ பஶ்நிபர்ணீரஸாந்விதா||௮௬|| ப்ராக்பக்தஂ நவநீதஂ வா லிஹ்யாந்மதுஸிதாயுதம்| |௮௭|
View original
पयस्यर्धोदके छागे ह्रीबेरोत्पलनागरैः| पेया रक्तातिसारघ्नी पृश्निपर्णीरसान्विता||८६|| प्राग्भक्तं नवनीतं वा लिह्यान्मधुसितायुतम्| |८७|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-சாகே பயஸ்யர்தோதகே வாலகோத்பலநாகரைஃ பஶ்நிபர்ணீக்வாதேந ச யுக்தா பேயா ரக்தாதீஸாரஂ ஹந்தி| அதவா நவநீதஂ ப்ராக்பக்தஂ மதுஶர்கராந்விதஂ லிஹ்யாத்|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே ஆஜஂ மார்கஂ வா ரக்தம், க்ஷீரோத்பவஂ கதம் (௮௭-௮௮) · Śloka ௮௮
| பலிந்யஸ்ரேऽஸ்ரமேவாஜஂ மார்கஂ வா கதபர்ஜிதம்||௮௭|| க்ஷீராநுபாநஂ க்ஷீராஶீ த்ர்யஹஂ க்ஷீரோத்பவஂ கதம்| கபிஞ்ஜலரஸாஶீ வா லிஹந்நாரோக்யமஶ்ருதே||௮௮||
View original
| बलिन्यस्रेऽस्रमेवाजं मार्गं वा घृतभर्जितम्||८७|| क्षीरानुपानं क्षीराशी त्र्यहं क्षीरोद्भवं घृतम्| कपिञ्जलरसाशी वा लिहन्नारोग्यमश्रुते||८८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ப்ரவத்தே ரக்தே சாகஂ ரக்தமதவா மார்கஂ-மகஸம்பந்தி ரக்தஂ, கதபர்ஜிதஂ புஞ்ஜீத, ஏவகாராந்ந த்வபரஂ கிஞ்சிதஜஸ்ய மகஸ்ய சேதி கம்யதே| உபயமபி க்ஷீராநுபாநஂ க்ஷீராஶீ ச ஸந் புஞ்ஜீத| அதவா, க்ஷீரோத்பவஂ கதஂ த்ர்யஹஂ லிஹந் கபிஞ்ஜலரஸாஶநோ நர ஆரோக்யஂ ப்ராப்நோதி|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே ஶதாவரீகல்கஃ (௮௯) · Śloka ௮௯
பீத்வா ஶதாவரீகல்கஂ க்ஷீரேண க்ஷீரபோஜநஃ| ரக்தாதிஸாரஂ ஹந்த்யாஶு தயா வா ஸாதிதஂ கதம்||௮௯||
View original
पीत्वा शतावरीकल्कं क्षीरेण क्षीरभोजनः| रक्तातिसारं हन्त्याशु तया वा साधितं घृतम्||८९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶதாவரீகல்கஂ க்ஷீரேண பீத்வா க்ஷீராஶீ ஸந் ரக்தாதீஸாரஂ த்ராகேவ பராகரோதி| அதவா, தயா-ஶதாவர்யா, பக்வஂ கதஂ ரக்தாதீஸாரஂ ஹந்தி|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே லாக்ஷாதிஸித்தஂ கதம் (௯௦-௯௧) · Śloka ௯௧
லாக்ஷாநாகரவைதேஹீகடுகாதார்விவல்கலைஃ| ஸர்பிஃ ஸேந்த்ரயவைஃ ஸித்தஂ பேயாமண்டாவசாரிதம்||௯௦|| அதீஸாரஂ ஜயேச்சீக்ரஂ த்ரிதோஷமபி தாருணம்| |௯௧|
View original
लाक्षानागरवैदेहीकटुकादार्विवल्कलैः| सर्पिः सेन्द्रयवैः सिद्धं पेयामण्डावचारितम्||९०|| अतीसारं जयेच्छीघ्रं त्रिदोषमपि दारुणम्| |९१|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-லாக்ஷாதிபிஃ ஸித்தஂ க்ருதஂ பேயாமண்டேநாவசாரிதஂ ஶீக்ரஂ த்ரிதோஷமப்யதீஸாரஂ கோரஂ ஜயதி| அபிஶப்தாத்ரக்தாதீஸாரமபி|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே கஷ்ணமதாதிகம், ப்ரியங்குகல்கஃ (௯௧-௯௨) · Śloka ௯௨
| கஷ்ணமச்சங்கயஷ்ட்யாஹ்வக்ஷௌத்ராஸக்தண்டுலோதகம்||௯௧|| ஜயத்யஸ்ரஂ ப்ரியங்குஶ்ச தண்டுலாம்புமதுப்லுதா| |௯௨|
View original
| कृष्णमृच्छङ्ख़यष्ट्याह्वक्षौद्रासृक्तण्डुलोदकम्||९१|| जयत्यस्रं प्रियङ्गुश्च तण्डुलाम्बुमधुप्लुता| |९२|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கஷ்ணமதாதிகஂ தண்டுலஜலாலோடிதஂ ரக்தஂ ஜயதி| ததா, தண்டுலாம்புமதுயுக்தா ப்ரியங்கூ ரக்தஂ ஜயதி|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே கஷ்ணதிலகல்கஃ (௯௨-௯௩) · Śloka ௯௩
| கல்கஸ்திலாநாஂ கஷ்ணாநாஂ ஶர்கராபாஞ்சபாகிகஃ||௯௨|| ஓஜேந பயஸா பீதஃ ஸத்யோ ரக்தஂ நியச்சதி| |௯௩|
View original
| कल्कस्तिलानां कृष्णानां शर्करापाञ्चभागिकः||९२|| ओजेन पयसा पीतः सद्यो रक्तं नियच्छति| |९३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பஞ்சமோ பாகஃ பஞ்சபாகஃ, ஸ யஸ்யாஸ்தி ஸ பாஞ்சபாகிகஃ| கோऽஸௌ? கஷ்ணாதிலாநாஂ கல்கஃ, ஶர்கராயாஃ பாஞ்சபாகிகஃ கஷ்ணதிலாநாஂ கல்கஃ சகலீக்ஷீரேண பீதஃ ஸந் ஸத்யோ ரக்தஂ நியச்சதி|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே சந்தநகல்கஃ (௯௩-௯௪) · Śloka ௯௪
| பீத்வா ஸஶர்கராக்ஷௌத்ரஂ சந்தநஂ தண்டுலாம்புநா||௯௩|| தாஹதஷ்ணாப்ரமோஹேப்யோ ரக்தஸ்ராவாச்ச முச்யதே| |௯௪|
View original
| पीत्वा सशर्कराक्षौद्रं चन्दनं तण्डुलाम्बुना||९३|| दाहतृष्णाप्रमोहेभ्यो रक्तस्रावाच्च मुच्यते| |९४|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-தண்டுலஜலேந சந்தநஂ ஶர்கராமாக்ஷிகாந்விதஂ பீத்வா தாஹாதிப்யோ முச்யதே| முச்யத இதி கர்மகர்தரி தங்|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே குததாஹபாகயோஃ ஸேக லேபாஃ (௯௪) · Śloka ௯௪
| குதஸ்ய தாஹே பாகே வா ஸேகலேபா ஹிதா ஹிமாஃ||௯௪||
View original
| गुदस्य दाहे पाके वा सेकलेपा हिता हिमाः||९४||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-குதஸ்ய தாஹே பாகே ச ஸதி ஸேகலேபா ஹிமா ஹிதாஃ|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே ஸஶூலரக்தாதௌ பிச்சாபஸ்திஃ (௯௫-௯௬) · Śloka ௯௬
அல்பால்பஂ பஹுஶோ ரக்தஂ ஸஶூலமுபவேஶ்யதே| யதா விபத்தோ வாயுஶ்ச கச்ச்ராச்சரதி வா ந வா||௯௫|| பிச்சாபஸ்திஂ ததா தஸ்ய பூர்வோக்தமுபகல்பயேத்| |௯௬|
View original
अल्पाल्पं बहुशो रक्तं सशूलमुपवेश्यते| यदा विबद्धो वायुश्च कृच्छ्राच्चरति वा न वा||९५|| पिच्छाबस्तिं तदा तस्य पूर्वोक्तमुपकल्पयेत्| |९६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அல்பமல்பஂ புநஃ புநஃ ஶூலேந ஸஹ யஶ்ச பஹுஶோ ரக்தமுபவேஶ்யதே| வாயுஶ்ச யத விபத்தோ-நாநுலோமகஃ, அத ஏவ கச்ச்ரேண சரதி ந வா சரதி ததா தஸ்ய-புருஷஸ்ய, பூர்வோக்தஂ-"த்வக்பிண்டாத்" (ஶ்லோ.௭௯) இத்யாதிகஂ பிச்சாபஸ்திமுபகல்பயேத்|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே ஶிஂஶிபாதிக்வாதஸ்ய பிச்சாபஸ்திஃ (௯௬-௯௮) · Śloka ௯௮
| பல்லவாந் ஜர்ஜரீகத்ய ஶிஂஶிபாகோவிதாரயோஃ||௯௬|| பசேத்யவாஂஶ்ச ஸ க்வாதோ கதக்ஷீரஸமந்விதஃ| பிச்சாஸ்ருதௌ குதப்ரஂஶே ப்ரவாஹணருஜாஸு ச||௯௭|| பிச்சாபஸ்திஃ ப்ரயோக்தவ்யஃ க்ஷதக்ஷீணபலாவஹஃ| |௯௮|
View original
| पल्लवान् जर्जरीकृत्य शिंशिपाकोविदारयोः||९६|| पचेद्यवांश्च स क्वाथो घृतक्षीरसमन्वितः| पिच्छास्रुतौ गुदभ्रंशे प्रवाहणरुजासु च||९७|| पिच्छाबस्तिः प्रयोक्तव्यः क्षतक्षीणबलावहः| |९८|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶிஂஶிபாகோவிதாரயோஃ பல்லவாந் ஜர்ஜரீகத்ய யவாஂஶ்ச பசேத்| ஸ க்வாதோ கதக்ஷீரஸஂயுக்தஃ பிச்சாஸ்ருத்யாதிஷு பிச்சாபஸ்திஃ ப்ரயோக்தவ்யஃ| ஸ ச க்ஷதக்ஷீணாநாஂ பலப்ரதஃ|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே அநுவாஸநார்தஂ கதம் (௯௮) · Śloka ௯௮
| ப்ரபௌண்டரீகஸித்தேந ஸர்பிஷா சாநுவாஸநம்||௯௮||
View original
| प्रपौण्डरीकसिद्धेन सर्पिषा चानुवासनम्||९८||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ப்ரபௌண்டரீகபக்வேந கதேநாநுவாஸநஂ ச ப்ரயோக்தவ்யம்|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே ஶதாவரீகதலேஹஃ (௯௯) · Śloka ௯௯
ரக்தஂ விட்ஸஹிதஂ பூர்வஂ பஶ்சாத்வா யோऽதிஸார்யதே| ஶதாவரீகதஂ தஸ்ய லேஹார்தமுபகல்பயேத்||௯௯||
View original
रक्तं विट्सहितं पूर्वं पश्चाद्वा योऽतिसार्यते| शतावरीघृतं तस्य लेहार्थमुपकल्पयेत्||९९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ரக்தஂ விஶா ஸஹிதமதவா பூர்வஂ பஶ்சாத்வா யோऽதிஸார்யதே தஸ்ய லேஹார்தஂ ஶதாவரீகதகல்பயேத்|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே நவநீதஶர்கராமதுயோகஃ (௧௦௦) · Śloka ௧௦௦
ஶர்கரார்தாஂஶகஂ லீடஂ நவநீதஂ நவோத்ததம்| க்ஷௌத்ரபாதஂ ஜயேச்சீக்ரஂ தஂ விகாரஂ ஹிதாஶிநஃ||௧௦௦||
View original
शर्करार्धांशकं लीढं नवनीतं नवोद्धृतम्| क्षौद्रपादं जयेच्छीघ्रं तं विकारं हिताशिनः||१००||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-நவநீதஂ நவஂ ஶர்கராயா ஆர்தபாகேந யுக்தஂ மாக்ஷிகசதுர்தப்ரமாணஂ மாக்ஷிகஸ்ய சதுர்தபகேநாந்விதஂ லீடஂ தஂ-பூர்வோக்தஂ, விகாரஂ ஹிதாஹாரஸ்ய ஜயேத்|
Adhikarana ரக்தாதிஸாரே ந்யக்ரோதாதிகதம் (௧௦௧-௧௦௨) · Śloka ௧௦௨
ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தஶுங்காநாபோத்ய வாஸயேத்| அஹோராத்ரஂ ஜலே தப்தே கதஂ தேநாம்பஸா பசேத்||௧௦௧|| ததர்தஶர்கராயுக்தஂ லேஹயேத்க்ஷௌத்ரபாதிகம்| அதோ வா யதி வாऽயூர்த்வஂ யஸ்ய ரக்தஂ ப்ரவர்ததே||௧௦௨||
View original
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थशुङ्गानापोथ्य वासयेत्| अहोरात्रं जले तप्ते घृतं तेनाम्भसा पचेत्||१०१|| तदर्धशर्करायुक्तं लेहयेत्क्षौद्रपादिकम्| अधो वा यदि वाऽयूर्ध्वं यस्य रक्तं प्रवर्तते||१०२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-அதோ வா ஊர்த்வஂ வா யஸ்ய ரக்தஂ ப்ரவர்ததே, ஸ ந்யக்ரோதாதீநாஂ ஶுங்காந் ஆபோத்ய-ஜர்ஜரீகத்ய, தப்தே ஜலேऽஹோராத்ரஂ வாஸயேத்| தேநாம்புநா கதஂ பசேத்| தச்ச-கதஂ, ஶர்கராயா அர்தபாகேந யுக்தஂ மாக்ஷிகசதுர்தாஶகஂ லேஹயேத்| பூர்வகுணம்|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே வாதோக்தஂ பாசநம், பில்வாதிக்வாதஃ, வசாதிக்வாதஃ, பிப்பலீமூலாதிக்வாதஃ (௧௦௩-௧௦௫) · Śloka ௧௦௫
ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே வாதோக்தஂ விஶேஷாதாமபாசநம்| கர்தவ்யமநுபந்தேऽஸ்ய பிபேத்பக்த்வாऽக்நிதீபநம்||௧௦௩|| பில்வகர்கடிகாமுஸ்தப்ராணதாவிஶ்வபேஷஜம்| வசாவிடங்கபூதீகதாநகாமரதாரு வா||௧௦௪|| அதவா பிப்பலீமூலபிப்பலீத்வயசித்ரகம்| |௧௦௫|
View original
श्लेष्मातिसारे वातोक्तं विशेषादामपाचनम्| कर्तव्यमनुबन्धेऽस्य पिबेत्पक्त्वाऽग्निदीपनम्||१०३|| बिल्वकर्कटिकामुस्तप्राणदाविश्वभेषजम्| वचाविडङ्गभूतीकधानकामरदारु वा||१०४|| अथवा पिप्पलीमूलपिप्पलीद्वयचित्रकम्| |१०५|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஶ்லேஷ்மதீஸாரே வாதாதீஸாரோக்தஂ யதாமபாசநஂ தத்விஶேஷாத்தத்ர கர்தவ்யம், ந ததா வாதாதீஸாரோக்தோऽந்ய உபக்ரமஃ கார்ய இதி விஶேஷஶப்தஸ்யார்தஃ| அஸ்ய-அதீஸாரஸ்ய, அநுபந்தே-சிகித்ஸாயாஂ ஸம்யக் கதாயாமப்யஶமே ஸதி, பில்வகர்கடிகாதிகஂ பகத்வா பாநமக்நிதீபநஂ பிபேத்| அதவா, வசாதீநி பிபேத்| அதவா, பிப்பலீமூலாதிகஂ பக்த்வாऽக்நிதீபநஂ பிபேத்|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே பாடாதிக்வாதஶ்சூர்ணஂ வா (௧௦௫-௧௦௬) · Śloka ௧௦௬
| பாடாக்நிவத்ஸகக்ரந்திதிக்தாஶுண்டீவசாபயாஃ||௧௦௫|| க்வதிதா யதி வா பிஷ்டாஃ ஶ்லேஷ்மாதீஸாரபேஷஜம்| |௧௦௬|
View original
| पाठाग्निवत्सकग्रन्थितिक्ताशुण्ठीवचाभयाः||१०५|| क्वथिता यदि वा पिष्टाः श्लेष्मातीसारभेषजम्| |१०६|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஏதே பாடாதயஃ க்வதிதாஃ பாசநந்யாயேந, சூர்ணிதா வா ஶ்லேஷ்மாதீஸாரபேஷஜமிதி| அத்ராபி வக்ஷ்யமாணஂ ஸிஂஹாவலோகநந்யாயேந' கோஷ்ணவாரிணா இத்யேதத்ஸம்பத்யதே|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே ஸௌவர்சலாதி சூர்ணம் (௧௦௬-௧௦௭) · Śloka ௧௦௭
| ஸௌவர்சலவசாவ்யோஷஹிங்குப்ரதிவிஷாபயாஃ||௧௦௬|| பிபேச்ச்லேஷ்மாதிஸாரார்தஶ்சூர்ணிதாஃ கோஷ்ணவாரிணா| |௧௦௭|
View original
| सौवर्चलवचाव्योषहिङ्गुप्रतिविषाभयाः||१०६|| पिबेच्छ्लेष्मातिसारार्तश्चूर्णिताः कोष्णवारिणा| |१०७|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-ஸௌவர்சலாதீஂஶ்சூர்ணிதாந் கோஷ்ணஜலேந ஶ்லேஷ்மதீஸாரார்தஃ பிபேத்|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே கபித்தாதிலேஹஃ, கட்பலலேஹஃ (௧௦௭-௧௦௮) · Śloka ௧௦௮
| மத்யஂ லீட்வா கபித்தஸ்ய ஸவ்யோஷக்ஷௌத்ரஶர்கரம்||௧௦௭|| கட்பலஂ மதுயுக்தஂ வா முச்யதே ஜடராமயாத்| |௧௦௮|
View original
| मध्यं लीढ्वा कपित्थस्य सव्योषक्षौद्रशर्करम्||१०७|| कट्फलं मधुयुक्तं वा मुच्यते जठरामयात्| |१०८|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபித்தஸ்ய மத்யஂ ஸவ்யோஷமாக்ஷிகஶர்கரஂ லீட்வா, அதவா கட்பலஂ மாக்ஷிகாந்விதஂ லீட்வா, ஜடரரோகாந்முச்யதே|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே கணாலேஹஃ, தக்ரபாநம், பாலபில்வாநி (௧௦௮-௧௦௯) · Śloka ௧௦௯
| கணாஂ மதுயுதாஂ லீட்வா தக்ரஂ பீத்வா ஸசித்ரகம்||௧௦௮|| புக்த்வா வா பாலபில்வாநி வ்யபோஹத்யுதராமயம்| |௧௦௯|
View original
| कणां मधुयुतां लीढ्वा तक्रं पीत्वा सचित्रकम्||१०८|| भुक्त्वा वा बालबिल्वानि व्यपोहत्युदरामयम्| |१०९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கணாஂ மாக்ஷிகாந்விதாஂ லீட்வா தக்ரஂ ச ஸசித்ரிகஂ பீத்வா பாலபில்வாநி வா புக்த்வா ஜடரரோகஂ வ்யபோஹதி| "உபஸர்காதஸ்யத்யூஹ்யோர்வா வசநம் (ர்வேதி வாச்யம்)" இதி வாऽதங்|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே பாடாதிசூர்ணம் (௧௦௯-௧௧௦) · Śloka ௧௧௦
| பாடாமோசரஸாம்போததாதகீபில்வநாகரம்||௧௦௯|| ஸுகச்ச்ரமப்யதீஸாரஂ குடதக்ரேண நாஶயேத்| |௧௧௦|
View original
| पाठामोचरसाम्भोदधातकीबिल्वनागरम्||१०९|| सुकृच्छ्रमप्यतीसारं गुडतक्रेण नाशयेत्| |११०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பாடாதி குடதக்ரேண பீத்வாऽதீஸாரஂ ஸுகச்ச்ரமபி நாஶயேத்| ஶ்லேஷ்மாதீஸாரே ப்ரகதேऽதீஸாரக்ரஹணமந்யஸ்யாபி நிராமஸ்ய தந்நாஶநமிதி த்யோதநார்தம்|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே கபித்தாஷ்டகம் (௧௧௦-௧௧௩) · Śloka ௧௧௩
| யவாநீபிப்பலீமூலசாதுர்ஜாதகநாகரைஃ||௧௧௦|| மரீசாக்நிஜலாஜாஜீதாந்யஸௌவர்சலைஃ *ஸமைஃ| *வஷாம்லதாதகீகஷ்ணாபில்வதாடிமதீப்யகைஃ||௧௧௧|| த்ரிகுணைஃ ஷட்குணஸிதைஃ *கபித்தாஷ்டகுணைஃ கதஃ| சூர்ணோऽதீஸாரக்ரஹணீக்ஷயகுல்மகலாமயாந்||௧௧௨|| காஸஶ்வாஸாக்நிஸாதார்ஶஃபீநஸாரோசகாந் ஜயேத்| |௧௧௩|
View original
| यवानीपिप्पलीमूलचातुर्जातकनागरैः||११०|| मरीचाग्निजलाजाजीधान्यसौवर्चलैः *समैः| *वृषाम्लधातकीकृष्णाबिल्वदाडिमदीप्यकैः||१११|| त्रिगुणैः षड्गुणसितैः *कपित्थाष्टगुणैः कृतः| चूर्णोऽतीसारग्रहणीक्षयगुल्मगलामयान्||११२|| कासश्वासाग्निसादार्शःपीनसारोचकान् जयेत्| |११३|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யவாந்யாதிபிர்த்ரவ்யைஃ ஸமைர்வக்ஷாம்லாதிபிஸ்த்ரிகுணைர்மூலத்ரவ்யாபேக்ஷயா| கிம்பூதைரேதைஃ ? ஷட்குணா ஸிதா யேஷாஂ வக்ஷாம்லாதீநாஂ த ஏவஂ தைஃ| ஷட்குணஸிதைஶ்சூர்ணஃ கத இதி யோஜ்யம்| ஏவஂ ஶர்கராபாகாநாஂ ஶதமஷ்டாதிகஂ பவதி| க்வ(கைஃ) கதஶ்சூர்ணஃ ? மூலத்ரவ்யாபேக்ஷயாऽஷ்டாகுணைஃ கபித்தைஃ கபித்தைஃ| கேசித்த்வேவஂ படந்தி-'ஷட்குணஸிதே கபித்தேऽஷ்டகுணே' இதி| தத்ர சேதஂ வ்யாக்யாநம்-மூலத்ரவ்யாபேக்ஷயா கபித்தேऽஷ்டகுணே| ததா ச கிம்புதே ? ஷட்குணஸிதா யஸ்மாத்ததா தஸ்மிந், ஏவஂ ஶர்கராபாகா அஷ்டசத்வாரிஂஶத்ஸ்யுரிதி| அயஂ சூர்ணோऽதீஸாராதிந் ஜயேத்|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே தாடிமாஷ்டகம் (௧௧௩-௧௧௫) · Śloka ௧௧௫
| கர்ஷோந்மிதா தவக்ஷீரீ சாதுர்ஜாதஂ த்விகார்ஷிகம்||௧௧௩|| யவாநீதாந்யகாஜாஜீக்ரந்திவ்யோஷஂ பலாஂஶகம்| பலாநி தாடிமாதஷ்டௌ ஸிதாயாஶ்சைகதஃ கதஃ||௧௧௪|| குணைஃ கபித்தாஷ்டகவச்சூர்ணோऽயஂ தாடிமாஷ்டகஃ| போஜ்யோ வாதாதிஸாரோக்தைர்யதாவஸ்தஂ கலாதிபிஃ||௧௧௫||
View original
| कर्षोन्मिता तवक्षीरी चातुर्जातं द्विकार्षिकम्||११३|| यवानीधान्यकाजाजीग्रन्थिव्योषं पलांशकम्| पलानि दाडिमादष्टौ सितायाश्चैकतः कृतः||११४|| गुणैः कपित्थाष्टकवच्चूर्णोऽयं दाडिमाष्टकः| भोज्यो वातातिसारोक्तैर्यथावस्थं ख़लादिभिः||११५||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-துகாக்ஷீரீ சதுர்ஜாதஂ ச கர்ஷோந்மிதஂ-கர்ஷப்ரமாணம்| யவாநீ ச தாந்யகஂ சாஜாஜீ ச யவாநீசாந்யகாஜாஜி த்விகார்ஷிகம்| க்ரந்திஶ்ச வ்யோஷஂ ச தத்பலாஂஶகஂ-பலபாகிகம்| பலாநி தாடிமாதஷ்டௌ, சஶப்தாத்ஸிதாயா அப்யஷ்டௌ பலாநி| ஏவமயமேகதஃ-ஏகஸ்மிந், கதஶ்சூர்ணோ தாடிமாஷ்டகஃ-ஏதத்ஸஂஜ்ஞஃ| தேந சதுர்ஜாதகமேகமேவாஸ்ய ஸமுதாயாத்யதோக்த ஏக ஏவ பாகஃ| வ்யோஷமப்யேகமேவாஸ்யாபி ஸமுதாயாத்யதோக்த ஏக ஏவ பாகஃ| ஏவஂ த்ரவ்ய ஸமுதாயஸ்யைகத்வே கல்பநாऽப்யத்ராப்யாசார்யஸ்யாபிமதைவ| யதா (ஹ. சி. அ. ௧௯/௪௩)-"த்ரிகடூத்தமாதிலருஷ்கராஜ்யமாக்ஷிகஸிதோபலாவிஹிதா| குலிகா ரஸாயநஂ குஷ்டஜிச்ச வஷ்யா ச ஸப்தஸமா||" இதி| ஸப்தசேதி துகாக்ஷீர்யேகா, சதுர்ஜாதஂ த்விதீயம், யவாநீ ததீயா, தாந்யகஂ சதுர்தம், அஜாஜீ பஞ்சமீ, பிப்பலீ-மூலஂ ஷஷ்தம், வ்யோஷஂ ஸப்தமம், தாடிமமஷ்டமமிதி| அந்யே த்வேவஂ வ்யாசக்ஷதே,-பலமிதி ப்ரகதம்| தாடிமமஷ்டகஂ-அஷ்டபலப்ரமாணஂ, யஸ்மிந் சூர்ணே ஸ தாடிமாஷ்டக இதி| யதா சாக்ஷிரோகே (ஹ.உ.அ. ௧௬/௫)-"ஸிதமரிசபாகமேகஂ சதுர்மநோஹ்வஂ" இத்யத்ர| தச்சர்ணஂ வாதாதீஸாரோக்தைரவஸ்தாவஶாத் கலபேயாதிபிஃ ஸஹ போஜநீயம்|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே கலஃ (௧௧௬) · Śloka ௧௧௬
ஸவிடங்கஃ ஸமரிசஃ ஸகபித்தஃ ஸநாகரஃ| சாங்கேரீதக்ரகோலாம்லஃ கலஃ ஶ்லேஷ்மாதிஸாரஜித்||௧௧௬||
View original
सविडङ्गः समरिचः सकपित्थः सनागरः| चाङ्गेरीतक्रकोलाम्लः ख़लः श्लेष्मातिसारजित्||११६||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கலஃ ஶ்லேஷ்மாதீஸாரஜித்| கிம்பூதஃ ? விடங்காதியுதஃ சாங்கேரீதக்ரகோலைரம்லஃ|
Adhikarana ஶ்லேஷ்மாதிஸாரே க்ஷீணேகபே அம்லாதிகதம் (௧௧௭) · Śloka ௧௧௭
க்ஷீணே ஶ்லேஷ்மணி பூர்வோக்தமம்லஂ லாக்ஷாதி ஷட்பலம்| புராணஂ வா கதஂ தத்யாத்யவாகூமண்டமிஶ்ரிதம்||௧௧௭||
View original
क्षीणे श्लेष्मणि पूर्वोक्तमम्लं लाक्षादि षट्पलम्| पुराणं वा घृतं दद्याद्यवागूमण्डमिश्रितम्||११७||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-க்ஷீணே ஶ்லேஷ்மணி பூர்வோக்தமம்லஂ கதஂ-"குதருக்ப்ரஂஶயோர்யுஞ்ஜயாத் ஸக்ஷீரஂ ஸாதிதஂ ஹவிஃ|" (ஶ்லோ.௪௮) இத்யாதி, ததா லாக்ஷாதி-"லாக்ஷாநாகரவைதேஹீ" (ஶ்லோ. ௯௦) இத்யாதி, ஷட்பலஂ-யக்ஷ்மோக்தம் (ஹ. சி. அ. ௫/௨௨), புராணஂ வா கதஂ யவாகூமண்டமிஶ்ரிதஂ, தத்யாத்|
Adhikarana கபவாதாதிகே பிச்சாபஸ்திஃ (௧௧௮-௧௧௯) · Śloka ௧௧௯
வாதஶ்லேஷ்மவிபந்தே வா ஸ்ரவத்யதி கபேऽபி வா| ஶூலே ப்ரவாஹிகாயாஂ வா பிச்சாபஸ்திஃ ப்ரஶஸ்யதே||௧௧௮|| வசாபில்வகணாகுஷ்டஶதாஹ்வலவணாந்விதஃ| |௧௧௯|
View original
वातश्लेष्मविबन्धे वा स्रवत्यति कफेऽपि वा| शूले प्रवाहिकायां वा पिच्छाबस्तिः प्रशस्यते||११८|| वचाबिल्वकणाकुष्ठशताह्वलवणान्वितः| |११९|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-வாதகபவிபந்தே, வாऽதிஶயேந கபே ஸ்ரவதி, ததா ஶூலே ஸதி, ப்ரவாஹிகாயாஂ வா ஸத்யாஂ, பிச்சாபஸ்திஃ-பூர்வோக்த ஏவ "பல்லவாந் ஜர்ஜரீகத்ய" (ஶ்லோ. ௯௬) இத்யாதிகோ, வசாதிபிர்யுக்தஃ ப்ரஶஸ்யதே|
Adhikarana கபவாதாதிகே அநுவாஸநம் (௧௧௯-௧௨௦) · Śloka ௧௨௦
| பில்வதைலேந தைலேந வசாத்யைஃ ஸாதிதேந வா||௧௧௯|| பஹுஶஃ கபவாதார்தே கோஷ்ணேநாந்வாஸநஂ ஹிதம்| |௧௨௦|
View original
| बिल्वतैलेन तैलेन वचाद्यैः साधितेन वा||११९|| बहुशः कफवातार्ते कोष्णेनान्वासनं हितम्| |१२०|
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பில்வமஜ்ஜப்ய உத்பந்நஂ தைலஂ பில்வதைலம்| தேந வசாத்யைஃ பக்வேந, அதவா தைலேந-திலதைலேந வசாத்யைஃ ஸாதிதேந, உபயேநாப்யுஷ்ணேந பஹுஶோऽநுவாஸநஂ கபவாதார்தே ஹிதம்|
Adhikarana க்ஷீணகபாதௌ வாயோஃ ப்ரபலத்வம், ப்ரபலோ வாயுஃ ஶீக்ரஂ சிகித்ஸ்யஃ, த்ரிதோஷாணாஂ சிகித்ஸாக்ரமஃ (௧௨௦-௧௨௨) · Śloka ௧௨௨
| க்ஷீணே கபே குதே தீர்ககாலாதீஸாரதுர்பலே||௧௨௦|| அநிலஃ ப்ரபலோऽவஶ்யஂ ஸ்வஸ்தாநஸ்தஃ ப்ரஜாயதே| ஸ பலீ ஸஹஸா ஹந்யாத்தஸ்மாத்தஂ த்வரயா ஜயேத்||௧௨௧|| வாயோரநந்தரஂ பித்தஂ பித்தஸ்யாநந்தரஂ கபம்| ஜயேத்பூர்வஂ த்ரயாணாஂ வா பவேத்யோ பலவத்தமஃ||௧௨௨||
View original
| क्षीणे कफे गुदे दीर्घकालातीसारदुर्बले||१२०|| अनिलः प्रबलोऽवश्यं स्वस्थानस्थः प्रजायते| स बली सहसा हन्यात्तस्मात्तं त्वरया जयेत्||१२१|| वायोरनन्तरं पित्तं पित्तस्यानन्तरं कफम्| जयेत्पूर्वं त्रयाणां वा भवेद्यो बलवत्तमः||१२२||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-கபே க்ஷீணே குதே ச தீர்ககாலோ யோऽதீஸாரஸ்தேந துர்பலே-பலஹீநே ஸதி, அநிலஃ ஸ்வஸ்தாநஸ்திதஃ-பாயுஸ்திதஃ, அவஶ்யஂ ப்ரபலோ ஜாயதே| ஸஃ-வாயுஃ, பலவாந் ஸஹஸா-ஜடித்யேவ, வ்யாபாதயேத்| தஸ்மாத்தஂ-வாயுஂ, ஶீக்ரஂ ஜயேத்| தஂ வாயுஂ ஜித்வாऽநந்தரஂ பித்தஂ ஜயேத்| பித்தஸ்யாநந்தரஂ கபஂ ஜயேத்| அதவா, த்ரயாணாஂ மத்யே யோ பலவத்தமோ தோஷஸ்தமேவ பூர்வஂ ஜயேத்|
Adhikarana பயஶோகாதீஸாரயோஶ்சிகித்ஸா (௧௨௩) · Śloka ௧௨௩
பீஶோகாப்யாமபி சலஃ ஶீக்றஂ குப்யத்யதஸ்தயோஃ| கார்யா க்ரியா வாதஹரா ஹர்ஷணாஶ்வாஸநாநி ச||௧௨௩||
View original
भीशोकाभ्यामपि चलः शीघ्ऱं कुप्यत्यतस्तयोः| कार्या क्रिया वातहरा हर्षणाश्वासनानि च||१२३||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-பயஶோகாப்யாமப்யநிலோ யஸ்மாத் குப்யதி, அதஸ்தயோஃ-பயஶோகாதீஸாரயோஃ, வாதஹர க்ரியா கார்யா| ந கேவலஂ வாதஹரா, ஹர்ஷணாஶ்வாஸநாநி ச கார்யாணி, பயஶோகநிவத்தயே|
Adhikarana அதீஸாரமுக்தலக்ஷணம் (௯) · Śloka ௯
யஸ்யோச்சாராத்விநா மூத்ரஂ பவநோ வா ப்ரவர்ததே| தீப்தாக்நேர்லகுகோஷ்டஸ்ய ஶாந்தஸ்தஸ்யோதராமயஃ||௧௨௪|| இதி ஶ்ரீவைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸூநுஶ்ரீமத்வாக்படவிரசிதா யாமஷ்டாங்கஹதயஸஂஹிதாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸித- ஸ்தாநேऽதீஸாரசிகித்ஸிதஂ நாம் நவமோऽத்யாயஃ||௯||
View original
यस्योच्चाराद्विना मूत्रं पवनो वा प्रवर्तते| दीप्ताग्नेर्लघुकोष्ठस्य शान्तस्तस्योदरामयः||१२४|| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचिता यामष्टाङ्गहृदयसंहितायां चतुर्थे चिकित्सित- स्थानेऽतीसारचिकित्सितं नाम् नवमोऽध्यायः||९||
🔊 Audio coming soon
Hide commentary
ஸர்வாங்கஸுந்தரீ வ்யாக்யா ( கத)
ஸ௦-யஸ்ய-அதீஸாரிணஃ புருஷஸ்ய, உச்சாராத்-மலப்ரவத்தேஃ, விநா மூத்ரமதவா வாதஃ ப்ரவர்ததே தீப்தாக்நேர்லௌகோஷ்டஸ்ய ஸதஃ, தஸ்ய ஜடரரோகஃ ஶாந்த இதி| இதி ஶ்ரீமகாங்கதத்தபுத்ரஶ்ரீமதருணதத்தவிரசிதாயாமஷ்டாங்கஹதய- டீகாயாஂ ஸர்வாங்கஸுந்தராக்யாயாஂ சதுர்தே சிகித்ஸித ஸ்தாநேऽதீஸாரசிகித்ஸிதஂ நாம நவமோ ऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ|| ௯||